Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ερωτας και χημεία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ερωτας και χημεία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
14 Οκτωβρίου 2020
Ερωτας-Το φλερτ είναι πια... ψηφιακό.
Δημοσκόπηση που διεξήχθη στη Βρετανία δείχνει ότι το ερωτικό παιχνίδι
καλπάζει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εις βάρος της πραγματικής
ζωής
Είναι πιθανότερο πλέον να κάνουμε «poke» στο Facebook παρά να δούμε
και να αγγίξουμε τον άλλον στην πραγματική ζωή.
Η γλώσσα του έρωτα έχει γίνει πλέον σε μεγάλο βαθμό...ψηφιακή, αφού
το φλέρτ δίνει και παίρνει μέσω κινητών τηλεφώνων και μέσων κοινωνικής
δικτύωσης. Δυστυχώς όμως, ως φαίνεται, μάλλον οι περισσότεροι
αναλώνονται σε ψηφιακές σχέσεις αφήνοντας στην άκρη την πραγματική
ζωή.
«Poke» και όχι αληθινό άγγιγμα
Νέα δημοσκόπηση που διεξήχθη στη Βρετανία έδειξε ότι είναι πιθανότερο
να «σκουντήσουμε» κάποιον στο Facebook παρά να ζητήσουμε ένα αληθινό
ραντεβού. Για ποιόν λόγο; Σύμφωνα με τις απαντήσεις, το 38% των
συμμετεχόντων ανέφερε ότι το να συνομιλήσει διά ζώσης με ένα πρόσωπο
που τον ενδιαφέρει του προκαλεί ντροπή και αμηχανία.
Η δημοσκόπηση διεξήχθη για λογαριασμό της ιστοσελίδας συγκριτικών
αναλύσεων broadbandchoices.co.uk και στο πλαίσιό της συμμετείχαν 2.000
βρετανοί ενήλικοι.
Σχεδόν ένας στους πέντε ανέφερε ότι χρησιμοποιεί ιδιωτικά μηνύματα
στο FB για να επικοινωνήσει με το αντικείμενο του πόθου του, ενώ άλλοι
δήλωσαν πως ένα τηλεφώνημα ή γραπτό μήνυμα αποτελεί πιο ευθύ τρόπο
προσέγγισης σε σύγκριση με τη συζήτηση πρόσωπο με πρόσωπο.
Ποσοστό μεγαλύτερο του 25% σημείωσε ότι προτιμά την εφαρμογή
Snapchat, η οποία επιτρέπει την ανταλλαγή φωτογραφιών, σκίτσων και
βίντεο με μικρή περιγραφή, τα οποία μετά την ανάγνωση
«εξαφανίζονται».
Παρότι το 50% των ερωτηθέντων δήλωσε πως έχει την αυτοπεποίθηση ώστε
να ζητήσει από το «πρόσωπο» ένα ραντεβού με...σάρκα και οστά, το ένα
τρίτο εκμυστηρεύθηκε ότι θα ντρεπόταν ακόμη και να σηκώσει το
ακουστικό ώστε να πάρει τηλέφωνο το άτομο που του προκαλεί ερωτικό
ενδιαφέρον.
Μήνυμα σε λάθος πρόσωπο
Από τα στοιχεία προέκυψε ακόμη ότι οι νέες τεχνολογίες μπορούν να
κάνουν πολύ κακό στο φλερτ (και όχι μόνο). Ενας στους επτά
συμμετέχοντες παραδέχθηκε ότι έχει στείλει κάποιο «πιπεράτο» μήνυμα σε
λάθος άτομο - ποσοστό μεγαλύτερο του 20% έστειλε το μήνυμα στους...γονείς του, ενώ ένας στους 10 το έστειλε στον /στη «λάθος»
σύντροφο.
Όσο για τις μεθόδους...χωρισμού, και αυτές έχουν περάσει σε μεγάλο
βαθμό στην ψηφιακή (ακόμη και αγενή κάποιες φορές) σφαίρα: ένας στους
οκτώ ερωτηθέντες ανέφερε ότι εγκατέλειψε το έτερον ήμισυ μέσω
μηνύματος στο κινητό, ενώ το 5% προτίμησε ένα ιδιωτικό μήνυμα στο FB
και το 3% ανάρτησε στον «τοίχο» του στο FB την είδηση του χωρισμού
προκειμένου να τη δουν (εκτός από τον ενδιαφερόμενο ή την
ενδιαφερομένη) όλοι οι ψηφιακοί φίλοι!
Συμβουλές προς... ερωτευμένους
Σχολιάζοντας τα ευρήματα ο συμπεριφορικός ψυχολόγος Τζο Χέμινγκς
έδωσε τις ακόλουθες συμβουλές: «Αν έχετε αυτοπεποίθηση και αναζητάτε
να περάσετε απλώς καλά αυτές τις γιορτές, "διασκεδαστικές" εφαρμογές
ανταλλαγής μηνυμάτων όπως το Snapchat ή το WhatsApp είναι ό,τι πρέπει
για να ξεκινήσετε το φλερτ. Αν ψάχνετε κάτι που πιθανώς να έχει λίγο
μεγαλύτερη βάση και νόημα αλλά συγχρόνως δεν θέλετε να αποκαλύψετε
πολλά στοιχεία για τον εαυτό σας, προτιμήστε τα γραπτά μηνύματα ή το
FB. Αν θέλετε το επίκεντρο του ενδιαφέροντός σας να καταλάβει ότι το
πάτε σοβαρά, σηκώστε το ακουστικό του τηλεφώνου και ζητήστε ένα
ραντεβού».
Ο Ντόμινικ Μπαλιζέφσκι, ειδικός τηλεπικοινωνιών στο
broadbandchoices.co.uk, ανέφερε σχετικά με τα ευρήματα ότι «τα μέσα
κοινωνικής δικτύωσης υπάρχουν εδώ και σχετικά μικρό διάστημα αλλά
είναι εκπληκτικό το πόσο έχουν αλλάξει τον τρόπο που αλληλεπιδρούν οι
άνθρωποι μεταξύ τους, κυρίως όσοι αναζητούν μια νέα σχέση».
Η hi-tech επικοινωνία βλάπτει σοβαρά τα ζευγάρια
Άλλη μελέτη, η οποία διεξήχθη από ειδικούς του Πανεπιστημίου Brigham
Young στη Γιούτα των ΗΠΑ και δημοσιεύθηκε πέρυσι στο επιστημονικό
έντυπο «Journal of Couple and Relationship Therapy», έδειξε πως η
hi-tech επικοινωνία βλάπτει σοβαρά τις σχέσεις, «αποσυνδέοντας» τους
δύο συντρόφους σε ό,τι αφορά σοβαρά ζητήματα που απαιτούν
συζήτηση.
Σύμφωνα με τα ευρήματα που βασίστηκαν σε μελέτη 276 νεαρών ζευγαριών
από διαφορετικές περιοχές των ΗΠΑ τα οποία στο σύνολό τους βρίσκονταν
σε σοβαρή σχέση ή ήταν παντρεμένα, οι γυναίκες που χρησιμοποιούσαν
γραπτά μηνύματα ώστε να απολογηθούν για κάτι στον σύντροφό τους, να
επιλύσουν τις διαφορές τους ή να λάβουν αποφάσεις, δήλωναν γενικώς πιο
δυστυχισμένες στη σχέση τους.
Σε ό,τι αφορούσε τους άνδρες, η πολύ συχνή χρήση μηνυμάτων έδειχνε
επίσης μια «φτωχή» σχέση και επικοινωνία.
Πάντως τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες της μελέτης συμφώνησαν ότι
η έκφραση τρυφερότητας μέσω γραπτών μηνυμάτων ενίσχυε τη σχέση τους.
«Το συμπέρασμα είναι πως αν δεν έχετε κάτι ωραίο να γράψετε σε μήνυμα,
μη γράψετε απολύτως τίποτε» καταλήγουν οι ερευνητές.
Labels:
Ερωτας και χημεία
12 Ιανουαρίου 2011
Μια χημικός αναλύει την "χημεία του έρωτα" ! H γυναίκα-λέει- ψάχνει το "οφελος " και ο ανδρας τον... οργασμό !
Πόσες φορές έχετε χρησιμοποιήσει ή έχετε ακούσει τις φράσεις "Ταιριάζει η χημεία μας" ή "Δεν ταιριάζουν οι χημείες μας"; Υποθέτω συχνά. Ξέρετε όμως από πού προέρχονται;
Σύμφωνα με τον επιστημονικό κλάδο της χημείας, ο έρωτας και η αρμονική ερωτική συνύπαρξη ή ακόμη και η τέλεια ερωτική σχέση μεταξύ δύο ανθρώπων, όντως είναι θέμα που άπτεται της χημείας που υπάρχει και αλληλεπιδρά από τον έναν στον άλλον!
Οι Pyles και η Όλγα Τάντου μίλησαν με την κ. Μαρία Γιαλλούση η οποία είναι χημικός και συγγραφέας του βιβλίου "Η Χημεία του Έρωτα" και της ζήτησαν την ... επιστημονική διάσταση του έρωτα!
H γυναίκα ψάχνει το "οφελος" , ο άντρας τον...οργασμό!
"Για τη γυναίκα, οι επιστήμονες αποφαίνονται ότι το βασικό κριτήριό της για να επιλέξει ή να απορρίψει έναν ερωτικό σύντροφο, είναι το όφελος που έχει να αποκομίσει. Και όταν λέμε όφελος, διευκρινίζουμε ότι είναι εκτός του οικονομικού, και το ηδονικό όφελος. Οπότε μου ταιριάζει ή δεν μου ταιριάζει η χημεία σου, πρέπει να αφορά αυτό: αν απεκόμισα ή όχι...και ηδονικό όφελος !
Στην περίπτωση του άντρα τα πράγματα είναι πιο απλά, πιο συγκεκριμένα. Δεν αποσκοπεί σε όφελος. Εκείνο που τον ενδιαφέρει περισσότερο είναι να γοητευθεί από αυτά που βλέπει και από αυτά που φαντάζεται ότι ισχύουν όσον αφορά στα θέλγητρα της γυναίκας.
Θα ήθελα να επιμείνω λίγο ακόμα στο ηδονικό όφελος (της γυναίκας ) που αποκομίζει για να φτάσει στο σημείο να πει "Μου ταιριάζει η χημεία του", ότι τελικά αυτό συσχετίζεται με ένα κριτήριο το οποίο δεν είναι συνειδητό. Είναι κατά πόσο θα φτάσει στον οργασμό.
Στην περίπτωση του άντρα τα πράγματα είναι πιο απλά, πιο συγκεκριμένα. Δεν αποσκοπεί σε όφελος. Εκείνο που τον ενδιαφέρει περισσότερο είναι να γοητευθεί από αυτά που βλέπει και από αυτά που φαντάζεται ότι ισχύουν όσον αφορά στα θέλγητρα της γυναίκας.
Θα ήθελα να επιμείνω λίγο ακόμα στο ηδονικό όφελος (της γυναίκας ) που αποκομίζει για να φτάσει στο σημείο να πει "Μου ταιριάζει η χημεία του", ότι τελικά αυτό συσχετίζεται με ένα κριτήριο το οποίο δεν είναι συνειδητό. Είναι κατά πόσο θα φτάσει στον οργασμό.
Και οι επιστήμονες υποστηρίζουν, ειδικά η Έλεν Φίσσερ, η οποία είναι μία ανθρωπολόγος που έχει αφιερώσει τη ζωή της σε τέτοια πράγματα, ότι μόνο εφόσον βιώσει κάτι τέτοιο θα διαισθανθεί ότι ο σύντροφος αυτός της ταιριάζει να γίνει άντρας της και πατέρας των παιδιών της".
Δεν ερωτευόμαστε με την καρδιά, αλλά με τον εγκέφαλο !
"Ξεκίνησα την έρευνά μου περισσότερο από την ιδιότητα του Χημικού που ήθελα να εξιχνιάσω ένα τέτοιο πεδίο. Ήθελα να δώσω απαντήσεις και σε μένα, αλλά και στους φίλους μου, όσον αφορά το από πού ξεκινάει τελικά αυτή η μαγεία, αυτή η «τρέλα», αυτή η έκρηξη και πού εστιάζεται. Ειλικρινά πριν το ξεκινήσω δεν γνώριζα τα περισσότερα από αυτά τα οποία τώρα γνωρίζω. Ότι τελικά η βάση, το κέντρο του να είναι κανείς ερωτευμένος βρίσκεται στον εγκέφαλο"!
Ποιοι είναι οι πρωταγωνιστές της χημείας του πάθους;
"Είναι πρώτα απ’ όλα οι οσμές, εφόσον μιλάμε για χημεία. Οι οποίες οσμές άλλοτε τις αναγνωρίζουμε και μπορούμε να τις εντάξουμε σύμφωνα με τη μνήμη μας σε κάποιες κατηγορίες, όπως ας πούμε το άρωμα ενός λουλουδιού, η μυρωδιά των ρούχων μας, και άλλες από αυτές δεν τις αναγνωρίζουμε συνειδητά, αλλά επηρεάζουν τον εγκέφαλό μας υποσυνείδητα. Εδώ εντάσσονται οι φερομόνες, οι χημικοί αγγελιοφόροι του έρωτα.
Προχωρώντας τώρα κάτω από τον νέο φλοιό, τον καινούριο εγκέφαλό μας στον οποίο γίνονται οι συνειδητές σκέψεις, αυτές οι πληροφορίες που κουβαλάνε οι χημικοί αγγελιοφόροι του έρωτα μεταφράζονται σε νευρικούς ηλεκτρικούς παλμούς που φτάνουνε όπως είπα προηγουμένως, μέχρι τον υποθάλαμο.
Στον υποθάλαμο εκρήγνυται μία ορμόνη που θεωρείται η εξαγγελτήρια ορμόνη του έρωτα. Με τη σειρά της επηρεάζει την υπόφυση που θα πρέπει να επηρεάσει γενετικούς αδένες και ταυτόχρονα εκκρίνονται οι νευροδιαβιβαστές, που δυναμώνουν αυτό το βίωμα, γιατί έρχονται και ερεθίζουν τα συγκινησιακά κέντρα του εγκεφάλου μας. Εκεί δηλαδή που εστιάζονται τα συναισθήματα, οι συγκινήσεις και όλα αυτά που δίνουν τις διαφορετικές αποχρώσεις στο πώς βιώνει ο καθένας το ερωτικό του πάθος".
Νομίζετε ότι θα μείνετε για πάντα ερωτευμένοι; Αδύνατον!
Νομίζετε ότι θα μείνετε για πάντα ερωτευμένοι; Αδύνατον!
"Πρώτα απ’ όλα θα ξεκινήσω από τους πρωταγωνιστές που κυριαρχούν στο πάθος. Μάλιστα τελευταία ανακαλύφθηκε και ένας άλλος που ονομάζεται φενυλεθυλαμίνη ΡΕΑ, που λειτουργεί και στο νέο φλοιό μας, δηλαδή στις περιοχές του εγκεφάλου που έχουν να κάνουν με συνειδητές επιλογές, αλλά και στους αρχαιότερους εγκεφάλους μας, εκεί που βρίσκονται τα ένστικτα και οι συγκινήσεις.
Η φενυλεθυλαμίνη λοιπόν,ή ΡΕΑ που είναι η συντόμευση του ονόματός της, θεωρείται μαζί με τους άλλους παράγοντες, όπως είναι η ντοπαμίνη, η νοραδρεναλίνη, υπεύθυνη για αυτήν την τρέλα που αισθανόμαστε όταν είμαστε ερωτευμένοι. Όμως λόγω του ότι κρατάει σε μία διαρκή διέγερση τον εγκέφαλο, το νευρικό σύστημα τη συνηθίζει, και μετά από κάποιο χρονικό διάστημα παύει να δρα στη σκέψη μας, στα συναισθήματά μας τόσο δυναμικά όσο δρούσε στην αρχή".
"Έρωτας: μια φαγούρα 4 ετών!!!!!!"
"Λόγω των χημικών διεργασιών που δημιουργούνται στον εγκέφαλό μας, ο έρωτας διαρκεί συγκεκριμένο χρονικό διάστημα και φθίνει με τον χρόνο; Μάλιστα η ανθρωπολόγος Έλεν Φίσσερ, έχει διατυπώσει το εξής χαριτωμένο: ότι τελικά πρόκειται για μία "φαγούρα"τεσσάρων χρόνων το πολύ. Τόσο διαρκεί. Δηλαδή τα όριά του είναι από οχτώ μήνες έως τέσσερα χρόνια. Τόσο αντέχει ο εγκέφαλος να βρίσκεται κάτω από τη δυναμική επίδραση αυτών των ουσιών. Με κυρίαρχη όπως ανέφερα τη ΡΕΑ. Τη φαινυλεθυλαμίνη.
"Έρωτας: μια φαγούρα 4 ετών!!!!!!"
"Λόγω των χημικών διεργασιών που δημιουργούνται στον εγκέφαλό μας, ο έρωτας διαρκεί συγκεκριμένο χρονικό διάστημα και φθίνει με τον χρόνο; Μάλιστα η ανθρωπολόγος Έλεν Φίσσερ, έχει διατυπώσει το εξής χαριτωμένο: ότι τελικά πρόκειται για μία "φαγούρα"τεσσάρων χρόνων το πολύ. Τόσο διαρκεί. Δηλαδή τα όριά του είναι από οχτώ μήνες έως τέσσερα χρόνια. Τόσο αντέχει ο εγκέφαλος να βρίσκεται κάτω από τη δυναμική επίδραση αυτών των ουσιών. Με κυρίαρχη όπως ανέφερα τη ΡΕΑ. Τη φαινυλεθυλαμίνη.
Από εκεί και πέρα, τα πράγματα δεν είναι σίγουρα απογοητευτικά, γιατί πάλι σε επίπεδο βιοχημείας – γιατί ο έρωτας είναι ένα πολύπλοκο φαινόμενο – δεν μπορούμε να πούμε ότι είναι μόνο θέμα βιοχημείας για τον άνθρωπο, εκκρίνονται άλλες ουσίες, ουσίες καθησυχαστικές, ουσίες που μας πλημμυρίζουνε με τρυφερότητα και ζεστασιά, και μία από αυτές ονομάζεται ωκυτοκίνη".
Το μυστικό για να διατηρηθεί η σχέση!
"Η Έλεν Φίσσερ λέει επίσης το εξής χαρακτηριστικό: ότι αν θέλετε να διατηρήσετε την τρυφερότητα ανάμεσα στο ταίρι σας και σε εσάς, και έχουν περάσει κάποια χρόνια, και εφόσον βέβαια η σχέση είναι σχεδόν υγιής, φροντίστε να έχετε συχνά σωματική επαφή. Και όταν λέει σωματική επαφή δεν εννοεί μόνο τη σεξουαλική επαφή, αλλά και το χάδι, το να ακουμπήσεις τον άλλον, να του χαϊδέψεις τα μαλλιά, να του δώσεις ένα φιλί, γιατί με ερέθισμα αυτή την επαφή, το σώμα πλημμυρίζει από την ωκυτοκίνη που είναι η ορμόνη της τρυφερότητας και του αγκαλιάσματος. Άρα λοιπόν σε επίπεδο Βιοχημείας εάν το καταφέρουμε αυτό, τότε η σχέση αντέχει και έχει και ζωή".
Το μυστικό για να διατηρηθεί η σχέση!
"Η Έλεν Φίσσερ λέει επίσης το εξής χαρακτηριστικό: ότι αν θέλετε να διατηρήσετε την τρυφερότητα ανάμεσα στο ταίρι σας και σε εσάς, και έχουν περάσει κάποια χρόνια, και εφόσον βέβαια η σχέση είναι σχεδόν υγιής, φροντίστε να έχετε συχνά σωματική επαφή. Και όταν λέει σωματική επαφή δεν εννοεί μόνο τη σεξουαλική επαφή, αλλά και το χάδι, το να ακουμπήσεις τον άλλον, να του χαϊδέψεις τα μαλλιά, να του δώσεις ένα φιλί, γιατί με ερέθισμα αυτή την επαφή, το σώμα πλημμυρίζει από την ωκυτοκίνη που είναι η ορμόνη της τρυφερότητας και του αγκαλιάσματος. Άρα λοιπόν σε επίπεδο Βιοχημείας εάν το καταφέρουμε αυτό, τότε η σχέση αντέχει και έχει και ζωή".
Μονογαμικοί είναι μόνο οι... αρουραίοι!!!
"Υπάρχει ένα είδος αρουραίου το οποίο όπως αποδεικνύουν οι επιστήμονες είναι μονογαμικό. Και είναι μονογαμικό γιατί στο αίμα του τα επίπεδα της ωκυτοκίνης είναι πολύ υψηλά. Εμείς (οι επιστήμονες) με τη σειρά μας κάνουμε μία, τηρουμένων των αναλογιών, αναγωγή αν θέλετε, όσον αφορά τη δράση αυτής της ορμόνης στην επιλογή ενός ή περισσοτέρων συντρόφων. Όποιο ζώο δηλαδή έχει τη συγκεκριμένη ορμόνη είναι μονογαμικό. Σχετίζεται με αυτό το πράγμα. Με την αποκλειστικότητα. Σκεφτείτε ότι σαν ορμόνη πλημμυρίζει το σώμα της μητέρας στη φάση της γαλακτοφορίας".
Έρχεται η ένεση που θα μας κάνει πιστούς!!
"Αυτή η ορμόνη υπάρχει και στον άνθρωπο σε διάφορα όμως επίπεδα. Τα επίπεδα των ορμονών διαφοροποιούνται ανάλογα με τον οργανισμό του ανθρώπου. Όμως, τα συντηρούμε εφόσον έχουμε κατά νου ότι πρέπει να ανταλλάσσουμε τη σωματική επαφή, το χάδι, την τρυφερότητα... Με άλλα λόγια, να μην ξεχνιόμαστε.
"Αυτή η ορμόνη υπάρχει και στον άνθρωπο σε διάφορα όμως επίπεδα. Τα επίπεδα των ορμονών διαφοροποιούνται ανάλογα με τον οργανισμό του ανθρώπου. Όμως, τα συντηρούμε εφόσον έχουμε κατά νου ότι πρέπει να ανταλλάσσουμε τη σωματική επαφή, το χάδι, την τρυφερότητα... Με άλλα λόγια, να μην ξεχνιόμαστε.
Πάντως, η δυνατότητα απελευθέρωσης ωκυτοκίνης μέσα στο σώμα μας υπάρχει σε όλους τους ανθρώπους. Δεν έχουμε φτάσει όμως στο σημείο της απόλυτης βεβαιότητας να πούμε ότι μόνο και μόνο επειδή τα επίπεδα της ωκυτοκίνης στο αίμα μας είναι ψηλά, έχουμε την τέλεια σχέση, έχουμε την σχέση που βασίζεται στη μονογαμική επιλογή.
Υπάρχει βεβαίως περίπτωση κάποιος να αυξήσει τα επίπεδα της ωκυτοκίνης στο σώμα του. Υποθέτουν ότι εάν μπορούσε να γίνει εναίσιμη χορήγηση αυτής της ορμόνης στον άνθρωπο, πιθανόν να τον βοηθούσε να αυξήσει τις εκφραστικές του κινήσεις με τρυφερότητα προς τον σύντροφό του".
Συντάκτης: Όλγα Τάντου
pyles.tv
...Ουδέν σχόλιον ! Ουδέν !
Labels:
Ερωτας και χημεία
6 Ιουνίου 2010
Ο ερωτας "καίει"....και τον εγκέφαλο !
Εκατομμύρια καρδιές σε όλο τον κόσμο χτυπούν πιο δυνατά, χάρη στον έρωτα. Αυτό που δεν ξέρουν όμως οι ερωτευμένοι είναι ότι την ίδια στιγμή παράγουν τόνους οξυτοκίνης και βασοπρεσίνης – οι ορμόνες της αγάπης που εκκρίνονται όταν ο εγκέφαλος παίρνει φωτιά από τον έρωτα.
Αυτό το γνωρίζουν- τώρα τελευταία- οι επιστήμονες, χάρη σε μηχανήματα, όπως ο λειτουργικός μαγνητικός τομογράφος, που μας αφήνουν να κρυφοκοιτάξουμε στα βάθη του εγκεφάλου την ώρα που διεγείρεται από όσα συμβαίνουν γύρω του.
Όσο περισσότερο ερευνούν τον ερωτευμένο εγκέφαλο τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες να βοηθήσουν το δυνατό αυτό συναίσθημα να μείνει ζωντανό για πολύ καιρό και να βελτιώσουν τις ζωές των ανθρώπων. Έρευνες σε ερωτευμένα ζευγάρια έχουν δείξει ότι μετά το πρώτο μαγικό ραντεβού ενεργοποιείται στον εγκέφαλο ένα πολύπλοκο σύστημα, όπως ακριβώς συμβαίνει όταν ένας άνθρωπος παίρνει κοκαΐνη. Το 2005, ο Άρθουρ Άρον, κοινωνικός ψυχολόγος στο Πανεπιστήμιο Στόνι Μπρουκ της Νέας Υόρκης, μελέτησε 10 άντρες και 7 γυναίκες που είχαν ερωτευθεί πρόσφατα. Οι εθελοντές συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια, περιγράφοντας τη σχέση τους με φράσεις όπως «λειώνω όταν κοιτάω τον σύντροφό μου στα μάτια».
Στη συνέχεια, μπήκαν στον μαγνητικό τομογράφο, όπου τους έδειξαν φωτογραφίες των αγαπημένων τους ανάμεσα σε άλλες ουδέτερων προσώπων. Όταν έβλεπαν τον έρωτά τους, το κοιλιακό καλυπτρικό πεδίο του εγκεφάλου, όπου βρίσκεται το κέντρο ανταμοιβής, πλημμύρισε από την ορμόνη ντοπαμίνη.
Στο πρώτο στάδιο.
«Η ντοπαμίνη παράγεται όταν κάνεις κάτι πολύ ευχάριστο, όπως είναι το σεξ, τα ναρκωτικά ή όταν τρως σοκολάτα», εξηγεί ο Λάρι Γιανγκ, καθηγητής Ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο Έμορι της Ατλάντας. Η ενεργοποίηση αυτού του μέρους του εγκεφάλου ευθύνεται για την περίεργη, μερικές φορές, συμπεριφορά ζευγαριών που βρίσκονται ακόμα στο πρώτο στάδιο του έρωτά τους. Χαρακτηρίζεται από ανεξάντλητη ενέργεια, αϋπνία, συναισθήματα ευφορίας, αλλά και νευρικότητας και ταραχής, όταν δεν είναι μαζί με το έτερον ήμισυ.
Στο πρώτο στάδιο.
«Η ντοπαμίνη παράγεται όταν κάνεις κάτι πολύ ευχάριστο, όπως είναι το σεξ, τα ναρκωτικά ή όταν τρως σοκολάτα», εξηγεί ο Λάρι Γιανγκ, καθηγητής Ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο Έμορι της Ατλάντας. Η ενεργοποίηση αυτού του μέρους του εγκεφάλου ευθύνεται για την περίεργη, μερικές φορές, συμπεριφορά ζευγαριών που βρίσκονται ακόμα στο πρώτο στάδιο του έρωτά τους. Χαρακτηρίζεται από ανεξάντλητη ενέργεια, αϋπνία, συναισθήματα ευφορίας, αλλά και νευρικότητας και ταραχής, όταν δεν είναι μαζί με το έτερον ήμισυ.
Η ίδια συμπεριφορά παρατηρείται σε φιλόδοξους γιάπηδες που είναι προσηλωμένοι σε έναν στόχο. «Ο ερωτοχτυπημένος κυνηγά τον υπέρτατο στόχο: έναν σύντροφο για το υπόλοιπο της ζωής του», τονίζει η Έλεν Φίσερ, ανθρωπολόγος και γκουρού του έρωτα που έχει κάνει τις πιο καινοτόμες έρευνες στον χώρο.
Το δέσιμο
Σύμφωνα με τις έρευνες, μετά την ξαφνική έκκριση ντοπαμίνης έρχονται στο προσκήνιο οι ορμόνες της αγάπης, η βασοπρεσίνη και η οξυτοκίνη. Αυτές προκαλούν το συναισθηματικό δέσιμο στα ζευγάρια.Η οξυτοκίνη εκκρίνεται σε στιγμές οικειότητας, όταν για παράδειγμα δύο άνθρωποι κοιτάζονται στα μάτια για πολλή ώρα, όταν αγκαλιάζονται ή στη διάρκεια του σεξ. Είναι επίσης η ορμόνη που δένει συναισθηματικά τις μητέρες με τα μωρά τους. Οι επιστήμονες υποπτεύονται επίσης ότι παίζει ρόλο στο συναισθηματικό δέσιμο που κρατά χρόνια ανάμεσα σε ένα ζευγάρι, όπως έχει αποδειχθεί ότι συμβαίνει στους μονογαμικούς αρουραίους του αγρού και τις μαϊμούδες.
Το 2008, οι ερευνητές βρήκαν ότι η βασοπρεσίνη, που τελεί τον ίδιο ρόλο με την οξυτοκίνη στους αρουραίους του αγρού, σχετίζεται με το συναισθηματικό δέσιμο στους άντρες. Το εντυπωσιακό είναι ότι μία γενετική διαφοροποίηση σε έναν υποδοχέα βασοπρεσίνης συνδέεται με την απιστία και τον φόβο της δέσμευσης.
Όλες οι χημικές ουσίες και οι ορμόνες που εκκρίνονται, όταν ερωτευόμαστε παίζουν έναν σημαντικό ρόλο: να δεθούμε με τον σύντροφό μας και να μείνουμε μαζί για πολύ καιρό. Τι γίνεται όμως όταν οι ορμόνες επιστρέψουν στην παλιά τους ρουτίνα;
Μέχρι πρόσφατα, οι επιστήμονες θεωρούσαν ότι τα περισσότερα ζευγάρια περνούν στο στάδιο της συντροφικής αγάπης και αφήνουν πίσω τους τον παθιασμένο έρωτα. Η σχέση τους γίνεται πιο στενή, αλλά λιγότερο συναρπαστική.
Αυτό όμως αλλάζει χάρη σε μία πρόσφατη έρευνα που απέδειξε πως αυτή η θεωρία δεν ευσταθεί. Η Μπιάνκα Ασεβέντο, από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στη Σάντα Μπάρμπαρα, μελέτησε μαγνητικές εγκεφάλου ζευγαριών που είναι πάρα πολύ ερωτευμένα, έπειτα από 20 χρόνια γάμου και παρατήρησε ακριβώς την ίδια εγκεφαλική δραστηριότητα που βλέπουμε σε νιόπαντρα ζευγάρια, αλλά χωρίς τη νευρικότητα και τις εμμονές.
Σύμφωνα μάλιστα με τα πρώτα αποτελέσματα άλλων ερευνών, φαίνεται πως το 30% των παντρεμένων ζευγαριών στην Αμερική εντάσσονται σε αυτή την κατηγορία.
Η ρουτίνα σκοτώνει τον έρωτα. Πώς μπορούμε να μοιάσουμε στα ζευγάρια που παραμένουν ερωτευμένα 20 χρόνια μετά το πρώτο ραντεβού; Οι ερευνητές έχουν αναλάβει να μάθουν τα μυστικά τους και λένε πως όταν επιδίδονται μαζί σε καινούργιες δραστηριότητες, η ευτυχία τους ανεβαίνει στα ύψη. Ή, με απλά λόγια, ότι η ρουτίνα σκοτώνει τον έρωτα.
Η ρουτίνα σκοτώνει τον έρωτα. Πώς μπορούμε να μοιάσουμε στα ζευγάρια που παραμένουν ερωτευμένα 20 χρόνια μετά το πρώτο ραντεβού; Οι ερευνητές έχουν αναλάβει να μάθουν τα μυστικά τους και λένε πως όταν επιδίδονται μαζί σε καινούργιες δραστηριότητες, η ευτυχία τους ανεβαίνει στα ύψη. Ή, με απλά λόγια, ότι η ρουτίνα σκοτώνει τον έρωτα.
«Παρακολουθήστε μαζί μαθήματα για κάτι που αρέσει και στους δύο, πηγαίνετε θέατρο, κάντε σπορ, ταξιδέψτε σε έναν άγνωστο και για τους δύο προορισμό», συμβουλεύει ο Άρθουρ Άρον, κοινωνικός ψυχολόγος. Η έκκριση ντοπαμίνης στη διάρκεια αυτών των δραστηριοτήτων υπενθυμίζει στα ζευγάρια πώς ήταν όταν τον πρώτο καιρό.
Εξίσου σημαντική είναι η φροντίδα του συντρόφου μας. «Ξέρουμε ότι πρέπει να εξυμνούμε τα θετικά, αλλά πρέπει να τους προσφέρουμε τη συμπαράστασή μας και στα δύσκολα», λέει η Μπιάνκα Ασεβέντο.
Τα ζευγάρια που πήραν μέρος στην έρευνά της και ήταν ερωτευμένα για πολλά χρόνια έλυναν τα προβλήματά τους γρήγορα και «αναίμακτα», ήταν πολύ εκδηλωτικά και τρυφερά μεταξύ τους, επικοινωνούσαν ανοιχτά με τους συντρόφους τους και η σχέση τους βελτιωνόταν αντί να καταρρέει.
«Κάντε σεξ».
«Και φυσικά, μη ξεχνάτε το σεξ. Το σεξ κάνει θαύματα». Σύμφωνα με την επιστήμονα, αυτού του είδους η σχέση ανάμεσα στα ζευγάρια σχετίζεται με τις ορμόνες. «Υπάρχει άμεση σύνδεση ανάμεσα στην τρυφερότητα και την οικειότητα και την οξυτοκίνη». Ζευγάρια, στα οποία είχε χορηγηθεί η ορμόνη, έδωσαν με ηρεμία τέλος σε μία διαμάχη τους και συμπαραστάθηκαν περισσότερο στον σύντροφό τους.Στα ζευγάρια που είναι ακόμα ερωτευμένα, ύστερα από 20 χρόνια γάμου, το ανοσοποιητικό τους σύστημα λειτουργεί καλύτερα, ενώ η οξυτοκίνη και η βασοπρεσίνη ενεργοποιούν τμήματα του εγκεφάλου που συνδέονται με την ηρεμία και την καταστολή του πόνου.
Πηγή: ΤΑ ΝΕΑ Σαββατοκύριακο
Labels:
Ερωτας και χημεία
20 Οκτωβρίου 2008
Η οσφρηση, χημική αίσθηση στον ερωτα....
Όλοι το ζούμε χωρίς να του δίνουμε πραγματική σημασία. Στο πλησίασμα ενός σώματος, η μυρωδιά του άλλου ανοίγει ή κλείνει, συνειδητά ή ασυνείδητα, το παράθυρο της ερωτικής επιθυμίας. Γιατί; Τι συμβαίνει στην χημεία του σώματος και του μυαλού; Πόσο επηρεάζει μια σχέση ή μία ολόκληρη ερωτική ζωή; Ποια είναι η επιστημονική εξήγηση;
Αν μας έλεγε κάποιος ότι επιλέγουμε τον ερωτικό μας σύντροφο με τη μύτη τι θα είχαμε να πούμε; Μια πρώτη μας αντίδραση θα ήταν ίσως να γελάσουμε, να το θεωρήσουμε αστείο. Είναι όμως πράγματι έτσι; Οι επιστήμονες λένε όχι.
Εν αρχή ην... τα μάτια και κανείς δεν θέτει υπό αμφισβήτηση ότι στο ερωτικό παιχνίδι η συγκίνηση μιας ματιάς έχει τον πρώτο αδιαμφισβήτητο, καθοριστικό λόγο στο πλησίασμα δύο ανθρώπων. Με τα μάτια επικοινωνούμε, γελάμε, χαιρόμαστε, επιθυμούμε, θυμώνουμε, συγχωρούμε, ερωτευόμαστε, αγαπάμε. Εκφράζουμε δυσπιστία ή εγκατάλειψη, θάρρος ή δειλία. Από τα μάτια αρχίζει κάθε σχέση, από την καταγραφή λεπτομερειών που αποκτούν συγκινησιακή σημασία και ελκύουν ή απωθούν. Από τα μάτια αρχίζει αλλά εξ αποστάσεως. Τί συμβαίνει στο πιο κοντά;
Στην απόσταση αναπνοής αρχίζει να μπαίνει στο παιχνίδι η χημεία του σώματος με βασικό «εργαλείο» στον πλανήτη της σεξουαλικότητας τη μύτη: η μύτη φαίνεται να έχει τελικά τον τελευταίο λόγο στην επιλογή ερωτικού συντρόφου και ακόμη περισσότερο στην επιλογή του/της συντρόφου ζωής.
Η όσφρηση χημική αίσθηση στον έρωτα
Ψυχή και σώμα, όπως προκύπτει από επιστημονικές μελέτες, συνιστούν μία ενιαία και αδιαίρετη οντότητα που διέπεται από νευροφυσικούς μηχανισμούς οι οποίοι υπαγορεύουν πολλές ανθρώπινες συμπεριφορές. Η εξερεύνηση του εγκεφάλου από τους επιστήμονες, μελετάται πλέον ταυτόχρονα με την εξερεύνηση των νευροχημικών αντιδράσεων που εμπλέκουν ολόκληρο τον οργανισμό.
Η μυρωδιά που αναδύει το σώμα - μοναδική και αποκλειστική, ένα είδος προσωπικής ταυτότητας όπως τα δακτυλικά μας αποτυπώματα - είναι ένα από τα βασικά στοιχεία σεξουαλικής έλξης ή απώθησης. Διεισδύει μυστικά μέσα στον άλλο και έχει τη δύναμη να προκαλέσει είτε μία αχαλίνωτη επιθυμία είτε αυτό που κοινά θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε ως «ξενέρωμα».
Η όσφρηση μαζί με τη γεύση είναι δύο «χημικές αισθήσεις», καθώς χρησιμοποιούν ως πληροφοριοδότες συγκεκριμένες χημικές ουσίες βάσει ενός αρκετά πολύπλοκου μηχανισμού. Στον ιστό της όσφρησης υπάρχουν πολλά κέντρα (υποδοχείς των κυττάρων) που είναι εξαιρετικά ευαίσθητα σε ορισμένα χημικά ερεθίσματα. Όταν λοιπόν ένα από αυτά τα ερεθίσματα φθάνει στο κέντρο, αυτό ενεργοποιείται και μεταδίδει το μήνυμα στον εγκέφαλο, ο οποίος με τη σειρά του απαντά με ένα χείμαρρο οργανικών και συγκινησιακών αντιδράσεων.
Και μόνο να σκεφτούμε τη σημασία και τη δύναμη που έχει η οσμή στη μνήμη μας, στην ανάκληση σύνθετων σκηνών από το παρελθόν μας, μέσα από άμεσους συναισθηματικούς συνειρμούς, αντιλαμβανόμαστε τη στενή σχέση που έχουν οι δομές της οσμής με το μεταιχμιακό σύστημα, τη ζώνη δηλαδή του εγκεφάλου που ελέγχει κάθε συναισθηματική μας συμπεριφορά.
Αν μας έλεγε κάποιος ότι επιλέγουμε τον ερωτικό μας σύντροφο με τη μύτη τι θα είχαμε να πούμε; Μια πρώτη μας αντίδραση θα ήταν ίσως να γελάσουμε, να το θεωρήσουμε αστείο. Είναι όμως πράγματι έτσι; Οι επιστήμονες λένε όχι.
Εν αρχή ην... τα μάτια και κανείς δεν θέτει υπό αμφισβήτηση ότι στο ερωτικό παιχνίδι η συγκίνηση μιας ματιάς έχει τον πρώτο αδιαμφισβήτητο, καθοριστικό λόγο στο πλησίασμα δύο ανθρώπων. Με τα μάτια επικοινωνούμε, γελάμε, χαιρόμαστε, επιθυμούμε, θυμώνουμε, συγχωρούμε, ερωτευόμαστε, αγαπάμε. Εκφράζουμε δυσπιστία ή εγκατάλειψη, θάρρος ή δειλία. Από τα μάτια αρχίζει κάθε σχέση, από την καταγραφή λεπτομερειών που αποκτούν συγκινησιακή σημασία και ελκύουν ή απωθούν. Από τα μάτια αρχίζει αλλά εξ αποστάσεως. Τί συμβαίνει στο πιο κοντά;
Στην απόσταση αναπνοής αρχίζει να μπαίνει στο παιχνίδι η χημεία του σώματος με βασικό «εργαλείο» στον πλανήτη της σεξουαλικότητας τη μύτη: η μύτη φαίνεται να έχει τελικά τον τελευταίο λόγο στην επιλογή ερωτικού συντρόφου και ακόμη περισσότερο στην επιλογή του/της συντρόφου ζωής.
Η όσφρηση χημική αίσθηση στον έρωτα
Ψυχή και σώμα, όπως προκύπτει από επιστημονικές μελέτες, συνιστούν μία ενιαία και αδιαίρετη οντότητα που διέπεται από νευροφυσικούς μηχανισμούς οι οποίοι υπαγορεύουν πολλές ανθρώπινες συμπεριφορές. Η εξερεύνηση του εγκεφάλου από τους επιστήμονες, μελετάται πλέον ταυτόχρονα με την εξερεύνηση των νευροχημικών αντιδράσεων που εμπλέκουν ολόκληρο τον οργανισμό.
Η μυρωδιά που αναδύει το σώμα - μοναδική και αποκλειστική, ένα είδος προσωπικής ταυτότητας όπως τα δακτυλικά μας αποτυπώματα - είναι ένα από τα βασικά στοιχεία σεξουαλικής έλξης ή απώθησης. Διεισδύει μυστικά μέσα στον άλλο και έχει τη δύναμη να προκαλέσει είτε μία αχαλίνωτη επιθυμία είτε αυτό που κοινά θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε ως «ξενέρωμα».
Η όσφρηση μαζί με τη γεύση είναι δύο «χημικές αισθήσεις», καθώς χρησιμοποιούν ως πληροφοριοδότες συγκεκριμένες χημικές ουσίες βάσει ενός αρκετά πολύπλοκου μηχανισμού. Στον ιστό της όσφρησης υπάρχουν πολλά κέντρα (υποδοχείς των κυττάρων) που είναι εξαιρετικά ευαίσθητα σε ορισμένα χημικά ερεθίσματα. Όταν λοιπόν ένα από αυτά τα ερεθίσματα φθάνει στο κέντρο, αυτό ενεργοποιείται και μεταδίδει το μήνυμα στον εγκέφαλο, ο οποίος με τη σειρά του απαντά με ένα χείμαρρο οργανικών και συγκινησιακών αντιδράσεων.
Και μόνο να σκεφτούμε τη σημασία και τη δύναμη που έχει η οσμή στη μνήμη μας, στην ανάκληση σύνθετων σκηνών από το παρελθόν μας, μέσα από άμεσους συναισθηματικούς συνειρμούς, αντιλαμβανόμαστε τη στενή σχέση που έχουν οι δομές της οσμής με το μεταιχμιακό σύστημα, τη ζώνη δηλαδή του εγκεφάλου που ελέγχει κάθε συναισθηματική μας συμπεριφορά.
«Στρατηγοί» της σαγήνης οι φερομόνες
Ο σύντροφος, λοιπόν, επιλέγεται και με τη μύτη - και αυτό δεν είναι διόλου τυχαίο. Υπάρχουν στο σώμα μας αληθινοί «στρατηγοί» της επιθυμίας: οι φερομόνες, αρκετά γνωστές στο όνομα αλλά πολύ λιγότερο γνωστές στη «χάρη». Οι φερομόνες είναι ουσίες τις οποίες παράγει το σώμα από αδένες που βρίσκονται στο στόμα, τις μασχάλες το στήθος και τη ζώνη των γεννητικών οργάνων και είναι ικανές να καθορίσουν μια αντίδραση συμπεριφοράς.
Οι φερομόνες είναι δύο ειδών. Αυτές που χτυπούν το καμπανάκι της αντίδρασης γρήγορα και αυτές που είναι. βραδείας καύσης.
Γρήγορες και αργές αντιδράσεις
Οι ταχείας επίδρασης φερομόνες προκαλούν άμεσες αντίδρασεις και συμπεριφορές από το άτομο που τις δέχεται: έλξη, ερεθισμό, σήμα κινδύνου, φόβο, επιθετικότητα. Πέρα από τις διαπροσωπικές συμπεριφορές, όμως, καθορίζουν και τις αρχές της κοινωνικής συμπεριφοράς των ανθρώπων στο εσωτερικό μιας ομάδας. Συμβάλουν δηλαδή στην ικανότητα του ατόμου για σύνδεση και ένταξη, για ορισμό της θέσης του και για άμυνα.
Ο κύριος ρόλος των ταχείας επίδρασης φερομονών παίζεται κατ' εξοχήν στον πλανήτη της σεξουαλικότητας. Οι φερομόνες αρχίζουν να παράγονται στο ανθρώπινο σώμα από την εφηβεία, γεγονός που δεν είναι τυχαίο, αφού αυξάνουν την δυνατότητα ενός οργανισμού να αναπαραχθεί και κατά συνέπεια να μπει στην αλυσίδα της επιβίωσης του είδους του. Φαίνεται μάλιστα, όπως λένε οι επιστήμονες, ότι η παραγωγή των φερομονών συνδέεται και με το ανοσιοποιητικό σύστημα που είναι και το φυσικό σύστημα άμυνας του οργανισμού. Έτσι η οσφρητική έλξη ανάμεσα σε δύο ανθρώπους, όσο ισχυρότερη είναι, μπορεί να κάνει και μεγαλύτερη την παραγωγική συμβατότητα των ανοσιοποιητικών τους συστημάτων.
Από την άλλη πλευρά, οι βραδείας επίδρασης φερομόνες δρουν από την αρχή της βρεφικής ζωής αλλά καθορίζουν και την ενήλικη μέσα από την οσφρητική μνήμη, παίρνοντας μία θέση πυλώνα στην συμβατότητα, ερωτική και συναισθηματική, των ανθρώπων.
Η αναγνώριση μέσα από την όσφρηση
Από τις φερομόνες εξαρτάται η οσφρητική μνήμη η οποία γεννιέται από τη μοναδική σχέση του βρέφους με την μαμά του. Το μωρό μαθαίνει να αναγνωρίζει τη μητέρα του από την μυρωδιά πολύ πριν από το βλέμμα ή τη φωνή. Και είναι αυτή η ισχυρότατη οσφρητική επικοινωνία που δημιουργεί κατά κύριο λόγο το βαθύτερο ενστικτώδες δέσιμο: την αμοιβαία αναγνώριση της μυρωδιάς που δεν γελιέται ποτέ.
Βέβαια υπάρχει και ένα τίμημα. Εάν η μαμά είναι νευρική ή αγχωμένη, η μυρωδιά του σώματός της αλλάζει μεταδίδοντας έτσι στο μωρό ένα σήμα κινδύνου. Έτσι αν το μωρό κλαίει «χωρίς λόγο», ο λόγος μπορεί να είναι απλά .οι φερομόνες της μαμάς του!
Οι φερομόνες δεν επηρεάζουν μόνο την οσμή αλλά και τη γεύση. Έτσι όταν στον ερωτικό σύντροφο αρέσει η μυρωδιά του σώματος του άλλου, συνήθως του αρέσει και η γεύση των φιλιών του.
Η οσφρητική και η γευστική οικειότητα λέει πολλά ως προς τα «προγνωστικά» της σεξουαλικότητας του ζευγαριού: Αν τα «χνώτα» ταιριάζουν, ακόμη και με μύριους καυγάδες, το ζευγάρι είναι δεμένο αφού το «κρεβάτι» είναι καλό. Αν δεν ταιριάζουν, ακόμη και με την μεγαλύτερη πνευματική σύμπνοια, η σεξουαλική επιτυχία είναι αμφίβολη.
Η όσφρηση και ο εγκέφαλός μας
Τα οσφρητικά ερεθίσματα τα επεξεργάζεται άμεσα ο εγκέφαλός μας πριν ακόμη κωδικοποιηθούν με τη λογική. Αυτό συμβαίνει γιατί η βλέννα της μύτης συνδέεται με τις ζώνες του εγκεφάλου όπου αρχειοθετούνται τα συναισθήματα, γι' αυτό αρώματα και μυρωδιές ανακαλούν ευχάριστες ή δυσάρεστες αντιδράσεις που συνδέονται με το ασυνείδητο. Έτσι πριν ακόμη σκεφτούμε τι μπορεί να μας θυμίζει μία μυρωδιά το ασυνείδητο απαντά άμεσα με την αίσθηση που ήδη έχει καταγραφεί στη μνήμη.
Ο μηχανισμός αυτός είναι πιο σαφής και έντονος στις ενστικτώδεις αντιδράσεις των ζώων, που τον έχουν αναπτύξει περισσότερο - ιδιαίτερα τα θηλαστικά. Τα ζώα ζευγαρώνουν, αντιλαμβάνονται τον κίνδυνο, αμύνονται και εντάσσονται σε αγέλη με γνώμονα την όσφρησή τους, δηλαδή τις φερομόνες.
Οι επιστημονικές μελέτες γύρω από την επιρροή των φερομονών στην σεξουαλική και αναπαραγωγική ζωή του ανθρώπου είναι σχετικά πρόσφατες. Από το 1998 έχουμε τις πρώτες επαληθεύσεις από έρευνες αμερικανικών πανεπιστημίων, όπως αυτό του Σικάγου. Από μία πιο πρόσφατη μελέτη (έγινε το 2001 στη Σουηδία) που διεξήχθηκε με τη βοήθεια τομογράφου, φωτογραφίζοντας συγκεκριμένες ζώνες του εγκεφάλου, παρατηρήθηκε - σε άνδρες και γυναίκες που μύρισαν αντίθετες με το φύλο τους φερομόνες - ότι ενεργοποιήθηκε ο υποθάλαμος και μάλιστα στο ανάλογο σημείο όπου τα ζώα μεταφράζουν το ερέθισμα σε διάφορες σεξουαλικές συμπεριφορές.
Οι φερομόνες, τέλος, δεν έχουν αφήσει «ασυγκίνητη» τα τελευταία χρόνια την βιομηχανία των αρωμάτων που στόχος της είναι, πουλώντας ένα προϊόν που «κάνει» τον άλλον «ακαταμάχητο» - όπως ισχυρίζονται πολλές διαφημίσεις- να μας σέρνει από τη... μύτη.
Απο τη σελίδα ANAHealth.gr
Labels:
Ερωτας και χημεία
Η χημεία στον ερωτα....Ωχρινοτροπίνη

'Oποια αγχωμένη κυρία ψάχνει έναν τρόπο να χαλαρώσει, δεν έχει παρά να μυρίσει τη μασχάλη ενός αρσενικού! Μια νέα έρευνα χημικών επιστημόνων, αποδεικνύει ότι η μυρωδιά του ανδρικού ιδρώτα έδρασε καταπραϋντικά στην ψυχολογία των εθελοντριών. 'Eκτος από αυτό, σύμφωνα με τα αποτελέσματα, η εισπνοή του ιδρώτα ενός αρσενικού ρυθμίζει και τον εμμηνορροϊκό κύκλο. Μάλιστα, μετά από αυτή την παρατήρηση, υπάρχει η σκέψη να παραχθούν σκευάσματα που θα λαμβάνονται με την εισπνοή, και θα ρυθμίζουν αυξητικά τη γυναικεία γονιμότητα.
Ο G. Preti, του καθηγητής του πανεπιστημίου της Φιλαδέλφεια και επικεφαλής της έρευνας, δικαιολογεί τα αποτελέσματα τονίζοντας το γεγονός ότι ο ιδρώτας της μασχάλης περιέχει φυσιολογικά ενεργές φερορμόνες. Ο ίδιος εξηγεί ότι αυτού του είδους το φαινόμενο όχι μόνο είναι πολύ κοινό στο βασίλειο των ζώων, αλλά επιπλέον προκαλούν αλλαγές στο μυαλό, και ως εκ τούτου στο σώμα, οι οποίες δεν γίνονται καν αντιληπτές.
Για έξι ώρες, οι εθελόντριες εκτέθηκαν σε φερορμόνες που συγκεντρώθηκαν από την ανδρική μυρωδιά μασχαλών - η οποία καλύφθηκε «φιλεύσπλαχνα» από άρωμα. Τα επίπεδα της ωχρινοτρόπου ορμόνης, η οποία αποτελεί βασικό παράγοντα στον εμμηνορροϊκό κύκλο, ελέγχθηκαν. Συγκεκριμένα, η ωχρινοτρόπος ορμόνη (ωχρινοτροπίνη) παράγεται από τον εγκέφαλο καθώς χτυπά η καρδιά - κάτι που γίνεται εντονότερο καθώς η γυναίκα πλησιάζει στην ωορρηξία. Η εισπνοή του ανδρικού ιδρώτα επηρέασε την παραγωγή της ωχρινοτροπίνης, όπως ανακάλυψε η ερευνητική ομάδα του Preti.
Ακόμα, οι εθελόντριες ανέφεραν ότι ένιωθαν λιγότερο αγχωμένες και περισσότερο γαλήνιες καθώς εισέπνεαν το «άρωμα».
Ο καθηγητής υποθέτει ότι και τα δύο φαινόμενα -αυτό της αυξημένης παραγωγής ωχρινοτροπίνης, και της ηρεμίας- ίσως είναι αποτέλεσμα της προτεραιότητας που έδινε στην παρόρμηση ο άνθρωπος στο παρελθόν.
Με άλλα λόγια, όντας κυνηγημένοι και κυνηγοί, με πρώτη τους έγνοια να επιβιώσουν σε ένα αφιλόξενο περιβάλλον, ίσως οι προϊστορικοί «σύζυγοι» να μην είχαν αρκετό χρόνο να περάσουν μαζί. 'Eτσι, σύμφωνα με τη συγκεκριμένη θεωρία, το αναπαρωγικό σύστημα της γυναίκας των σπηλαίων ίσως αναπτύχθηκε με τέτοιο τρόπο ώστε να ανταποκρίνεται ορμονικά στην μυρωδιά του συντρόφου της. Με την υπόθεση αυτή συμφωνεί και ο ειδικός ερευνητής Ch. Wysocki, του ίδιου ιδρύματος. «Ίσως οι γυναίκες να ανταποκρίνονται στα σημάδια του περιβάλλοντος που διευκολύνουν μια επιτυχή σύλληψη» υπέθεσε με τη σειρά του ο καθηγητής Wysocki.
Συμπλήρωσε δε ότι, ακόμα και αν ο συσχετισμός της μυρωδιάς και της γονιμότητας δεν είναι παρά μια υπόθεση, το σίγουρο είναι ότι μια «χαλαρή» γυναίκα έχει πολύ περισσότερες πιθανότητες να συλλάβει.
Πέρα από το παράδοξο του πράγματος, τα αποτελέσματα αυτά θα μπορούσαν να είναι πολύ ενθαρρυντικά για όσα ζευγάρια έχουν δυσκολίες στο να κάνουν παιδιά. Σχολιάζοντας την παράμετρο αυτή, ο καθηγητής Preti είπε χαρακτηριστικά: «Ψάχνοντας για νέα φάρμακα, έχουμε ερευνήσει τα άγρια δάση και τα βάθη της θάλασσας, όμως τελικά, τα πιο ενδιαφέροντα ενεργά χημικά βρίσκονται στη μασχάλη μας!»
Δανεισμένο από το pathfinder.gr
Labels:
Ερωτας και χημεία
19 Οκτωβρίου 2008
Φταίνε τα μάτια σου ή η σεροτονίνη;
Tι συμβαίνει τελικά στον οργανισμό μας όταν ερωτευόμαστε; Γιατί η καρδιά μας «φλέγεται» και το στομάχι μας «δένεται κόμπος»; Γιατί η διάθεσή μας ανεβαίνει ξαφνικά στα ουράνια, ενώ λίγο αργότερα πέφτει απότομα; Η βιοχημεία, οι νευροεπιστήμες και άλλοι κλάδοι των επιστημών προσπαθούν να ανακαλύψουν τις διεργασίες που συντελούνται στον οργανισμό τις στιγμές αυτές της απόλυτης ευτυχίας. Αν και δεν υπάρχουν ακόμα επαρκή επιστημονικά στοιχεία που να αποδεικνύουν τον τρόπο που λειτουργούν οι ερωτευμένοι, όλα δείχνουν ότι ο έρωτας κάνει καλό στην υγεία!
Μια ματιά αρκεί!
Τα μάτια έχουν τον πρώτο ρόλο στο ερωτικό παιχνίδι. Έρευνες, μάλιστα, δείχνουν ότι η έλξη ορίζεται πρώτα από το βλέμμα και μετά από τη συνείδηση. Τι συμβαίνει, λοιπόν, όταν βρεθείτε στον ίδιο χώρο με κάποιον που σας ελκύει; Από τη στιγμή που ένα άτομο σας «τραβήξει» ερωτικά το ενδιαφέρον, χωρίς να το συνειδητοποιήσετε, οι κόρες των ματιών σας διαστέλλονται. Ταυτόχρονα -και πάλι ασυναίσθητα- συνήθως ανοιγοκλείνετε γρήγορα τα βλέφαρά σας ως ένδειξη ότι είστε διαθέσιμοι. Αυτό γίνεται ασυνείδητα αντιληπτό από το πρόσωπο απέναντί σας. Του προκαλεί ένα ευχάριστο συναίσθημα, το οποίο συνδέει με τη δική σας παρουσία, με αποτέλεσμα να νιώθει ερωτική έλξη, εκπέμποντας ανάλογα σημάδια με τα δικά σας. Έτσι, όλη αυτή η αλυσιδωτή διαδικασία καθιστά δύσκολο να εντοπίσει κανείς ποιος από τους δύο έλκεται πρώτος σε μια σχέση.
Το «μαγικό» κοκτέιλ:
O πόθος ξεκινάει από τον εγκέφαλο και συγκεκριμένα από τον υποθάλαμο, που διεγείρει τις χημικές ουσίες (οι οποίες είναι υπεύθυνες για τα συναισθήματα) και κινητοποιεί το σώμα να στείλει σημάδια έλξης. Oι εκλυτικές ορμόνες που παράγει πηγαίνουν στην υπόφυση (στο εκτελεστικό όργανο του εγκεφάλου) και διεγείρουν την παραγωγή υποφυσικών ορμονών, οι οποίες με τη σειρά τους κατευθύνονται στην περιφέρεια (εκτός εγκεφάλου), στα όργανα-στόχους, που είναι οι ενδοκρινείς αδένες. Αυτό το μείγμα χημικών ουσιών (κοκτέιλ) που εκκρίνει ο εγκέφαλος δρα παρόμοια με τις αμφεταμίνες, διεγείροντας το κέντρο ευχαρίστησης του εγκεφάλου. Έτσι, όταν είναι κανείς ερωτευμένος, νιώθει ότι βρίσκεται σε μια κατάσταση διαρκούς ευφορίας.
Απαραίτητα «υλικά»
Σεροτονίνη.
Θεωρείται η κατεξοχήν χημική ουσία που συνδέεται με την αίσθηση της ευφορίας, ενώ έχει και άλλες δράσεις, όπως η ρύθμιση της πρόσληψης τροφής, της θερμοκρασίας κ.ά.
Ντοπαμίνη.
Ανεβάζει τη διάθεση, ενώ σχετίζεται με την ευχαρίστηση, τη σεξουαλική συμπεριφορά, τις λειτουργίες της αναπαραγωγής και τον έλεγχο των ορμονικών εκκρίσεων του εγκεφάλου.
Oξυτοκίνη και βαζοπρεσίνη.
Είναι γνωστές ως «ορμόνες της αγάπης», αφού σχετίζονται με το συναίσθημα οικειότητας και τρυφερότητας που νιώθει ένα ερωτευμένο ζευγάρι και απελευθερώνονται στον εγκέφαλο κατά τη διάρκεια του σεξ ή αμέσως μετά.
Ενδορφίνες.
Πρόκειται για φυσικά οπιοειδή του εγκεφάλου, που επιδρούν στον οργανισμό όπως και η μορφίνη. Δημιουργούν μια αίσθηση ευεξίας και καλής διάθεσης, ενώ ταυτόχρονα καταστέλλουν τις περιοχές του εγκεφάλου που συνδέονται με την αντίληψη του πόνου και την επιθετικότητα.
Αυξητική ορμόνη (σωματοτροπίνη).
Θεωρείται ότι τροφοδοτεί τον οργανισμό με ενεργητικότητα.
Αδρεναλίνη.
Αυξάνει την καρδιακή δραστηριότητα και το ρυθμό της αναπνοής, βελτιώνει τη μυϊκή δράση και ανεβάζει τη διάθεση.
Είναι οι ερωτευμένοι πιο υγιείς;
Εργαστηριακές μελέτες δείχνουν ότι οι ευτυχισμένοι άνθρωποι, όπως είναι οι ερωτευμένοι, κινδυνεύουν λιγότερο από καρδιακή προσβολή και διαβήτη τύπου 2, ενώ παρουσιάζουν σπανιότερα υψηλή πίεση στη ζωή τους (και όχι στα πρώτα στάδια του έρωτα, που η πίεση ανεβαίνει λόγω αδρεναλίνης). Σύμφωνα μάλιστα με αμερικανικές έρευνες, τα ανοσοκύτταρα των ευτυχισμένων είναι περισσότερα από ό,τι των υπολοίπων ανθρώπων, με αποτέλεσμα να παρουσιάζουν καλύτερο ανοσοποιητικό, ενώ η χωρητικότητα των πνευμόνων τους είναι μεγαλύτερη.
Είμαστε έρμαια των ορμονών μας;
Τον πρώτο καιρό οι ερωτευμένοι είναι έρμαια των σεξουαλικών ορμονών τους. Η δεύτερη φάση από την οποία περνάει ένα ζευγάρι έρχεται έπειτα από μερικούς μήνες, οπότε και θεωρείται ότι ξεκινάει το πραγματικό πάθος. Τότε ο οργανισμός ενεργοποιεί το σύστημα παραγωγής ντοπαμίνης, ουσία η οποία κάνει το άτομο να ποθεί το ταίρι του. Ταυτόχρονα, στον εγκέφαλο μειώνεται η συγκέντρωση σεροτονίνης, με αποτέλεσμα η έλλειψή της να δημιουργεί έμμονες σκέψεις. O ερωτευμένος σκέφτεται μόνο το άτομο που ποθεί. Γι’ αυτό και συχνά χρησιμοποιείται η έκφραση «τρελός από έρωτα». Oι επιστήμονες εξηγούν το φαινόμενο παρομοιάζοντας τους ερωτευμένους με τους καταθλιπτικούς, που εξαιτίας των χαμηλών επιπέδων σεροτονίνης σε ορισμένες περιοχές του εγκεφάλου, παρουσιάζουν διάφορες εμμονές. Σε αυτή την περίοδο, τα τμήματα του εγκεφάλου που σχετίζονται με τη σωστή κρίση υπολειτουργούν, με αποτέλεσμα ο άνθρωπος που επιθυμείτε να φαίνεται ιδανικός, χωρίς ελαττώματα. Η κατάσταση αυτή δεν διαρκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, γιατί δημιουργεί ένταση και πίεση στο άτομο. Όταν, λοιπόν, τα επίπεδα της υδροκορτιζόνης (ορμόνης που συνδέεται άμεσα με το στρες) αυξάνονται, έχει φτάσει η στιγμή να περάσει ο ερωτευμένος στην επόμενη φάση. Στο τρίτο αυτό στάδιο, κατά το οποίο προσπαθεί να εδραιωθεί η σχέση, παίζουν ρόλο η οξυτοκίνη και η βαζοπρεσίνη, που σχετίζονται με το συναίσθημα της οικειότητας και της τρυφερότητας.
Μήπως σας «σέρνουν» από τη μύτη;
Όταν η απόσταση με το αντικείμενο του πόθου σας μειώνεται, τα ηνία αναλαμβάνει... η μύτη! Σύμφωνα με επιστημονικά στοιχεία, η όσφρηση φαίνεται να έχει τον τελευταίο λόγο στην επιλογή ερωτικού συντρόφου. O κάθε άνθρωπος έχει μια μυρωδιά που αναδίδει το σώμα του, η οποία είναι μοναδική, όπως τα δαχτυλικά του αποτυπώματα. Αυτή ακριβώς η οσμή μπορεί να προκαλέσει ερωτική επιθυμία σε κάποιον ή να απωθήσει έναν άλλον. O ιστός της όσφρησης περιλαμβάνει διάφορους υποδοχείς εξαιρετικά ευαίσθητους σε συγκεκριμένα χημικά ερεθίσματα. Τα ερεθίσματα αυτά μεταδίδουν το μήνυμα στον εγκέφαλο και ανάλογα αντιδρά ο οργανισμός. Μάλιστα, η οσμή συνδέεται άμεσα με την περιοχή του εγκεφάλου που ελέγχει τη συναισθηματική συμπεριφορά. Γι’ αυτό και μέσω της όσφρησης μπορεί κανείς να ανακαλέσει στη μνήμη του γεγονότα, στιγμές, αλλά και συναισθήματα από το παρελθόν.
Υπεύθυνες για όλη αυτή τη διαδικασία είναι οι φερομόνες, ουσίες που παράγει το σώμα από αδένες που βρίσκονται στο στόμα, τις μασχάλες, το στήθος και τα γεννητικά όργανα. Παράγονται κατά την περίοδο της εφηβείας και σχετίζονται άμεσα με τη σεξουαλική διέγερση. Σύμφωνα μάλιστα με ερευνητές, η παραγωγή φερομονών σχετίζεται και με το ανοσοποιητικό σύστημα. Θεωρείται ότι πρόκειται για μια προσπάθεια του οργανισμού να επιλέξει -βάσει της μυρωδιάς- τον ιδανικό σύντροφο, ώστε να υπάρχει η μεγαλύτερη δυνατή συμβατότητα των ανοσοποιητικών συστημάτων των δύο ατόμων, με απώτερο σκοπό να αποκτήσουν γερά παιδιά.
Υπεύθυνες για όλη αυτή τη διαδικασία είναι οι φερομόνες, ουσίες που παράγει το σώμα από αδένες που βρίσκονται στο στόμα, τις μασχάλες, το στήθος και τα γεννητικά όργανα. Παράγονται κατά την περίοδο της εφηβείας και σχετίζονται άμεσα με τη σεξουαλική διέγερση. Σύμφωνα μάλιστα με ερευνητές, η παραγωγή φερομονών σχετίζεται και με το ανοσοποιητικό σύστημα. Θεωρείται ότι πρόκειται για μια προσπάθεια του οργανισμού να επιλέξει -βάσει της μυρωδιάς- τον ιδανικό σύντροφο, ώστε να υπάρχει η μεγαλύτερη δυνατή συμβατότητα των ανοσοποιητικών συστημάτων των δύο ατόμων, με απώτερο σκοπό να αποκτήσουν γερά παιδιά.
Τα... ύποπτα συμπτώματα:
Η καρδιά «φτερουγίζει» Oι ερωτευμένοι βιώνουν μια κατάσταση που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί «στρεσογόνος». Ακριβώς δηλαδή όπως συμβαίνει σε περιόδους έντονου άγχους, ο οργανισμός απελευθερώνει κατεχολαμίνες, αυξάνονται τα επίπεδα της αδρεναλίνης και επομένως παρουσιάζεται ταχυκαρδία. Ως αποτέλεσμα, το ερωτευμένο άτομο συνήθως ιδρώνει, ανατριχιάζει και κοκκινίζει το πρόσωπό του.«Κόμπος» στο στομάχι. Έχετε παρατηρήσει ότι, όταν είστε ερωτευμένοι, δεν έχετε όρεξη να φάτε; Μήπως αισθάνεστε ότι το στομάχι σας έχει «δεθεί κόμπος»; Σίγουρα δεν είστε οι μόνοι. Αν και οι επιστήμονες δεν είναι βέβαιοι για τη διεργασία που συντελείται στον οργανισμό, συμφωνούν ότι το σύμπτωμα αυτό είναι σύνηθες στα ερωτευμένα άτομα. Κατά πάσα πιθανότητα, πάντως, δεν είναι τυχαίο ότι η σεροτονίνη, που είναι υπεύθυνη για τη ρύθμιση του συναισθήματος, παίζει σημαντικό ρόλο και στις διεργασίες πρόσληψης της τροφής.
Μυρτώ Αντωνοπούλου
08 Αυγούστου 2007
Πηγή: http://www.vita.gr/
Labels:
Ερωτας και χημεία
18 Οκτωβρίου 2008
Ο έρωτας είναι ψύχωση, η αγάπη είναι λογική...
"Το αίμα κοχλάζει και η καρδιά χτυπάει δυνατά. Κάθε σκέψη στρέφεται γύρω από ένα μοναδικό πρόσωπο, που – φυσικά – είναι το πιο όμορφο και ελκυστικό άτομο σ’ όλο το πλανήτη. Ο ερωτευμένος δεν ζητάει τίποτε άλλο από το να βρίσκεται κοντά σ’ αυτό το ξεχωριστό πλάσμα κάθε στιγμή, όσο πιο πολύ γίνεται. Όταν το αποχωρίζεται, βιώνει μια βαθιά αίσθηση απώλειας και ο χωρισμός τον βυθίζει σε μια κατάμαυρη διάθεση που αγγίζει τα όρια της κατάθλιψης. Ο έρωτας είναι μια υπέροχη εμπειρία, αλλά μπορεί να γίνει και μια εξαιρετικά οδυνηρή διαδικασία, αν δεν υπάρχει ανταπόκριση ή αν το εκλεκτό πρόσωπο θελήσει να διακόψει τη σχέση. Το πάθος όμως δε διαρκεί αιώνια. Υποχωρεί σιγά, σιγά, και όταν ο ερωτοχτυπημένος «συνέρχεται» από την κατάσταση αυτή, που θυμίζει ψυχασθένεια, τα θυελλώδη συναισθήματα κατά κανόνα δίνουν τη θέση τους σε μια βαθύτερη αίσθηση ενότητας – το μονιμότερο συναίσθημα της αγάπης. Τα ερευνητικά δεδομένα αποδεικνύουν ότι οι δύο αυτές καταστάσεις δεν έχουν ιδιαίτερη σχέση μεταξύ τους όσον αφορά την εγκεφαλική χημεία και τις ορμόνες. Μάλιστα, μια πρώτη διαφορά μετριέται σχετικά εύκολα, με μια απλή εξέταση αίματος. Επιπλέον, οι έρευνες δείχνουν ότι ο έρωτας και η αγάπη πηγάζουν από εντελώς διαφορετικά σημεία του εγκεφάλου. Μια παλιά παροιμία λέει: "αν δεν μπορείς να έχεις αυτόν/ην που αγαπάς, αγάπα αυτόν/ην που έχεις". Οι επιστήμονες απέδειξαν ότι πράγματι μαθαίνουμε να αγαπάμε. Γιατί οι ορμόνες μας μπορούν -με λίγη τύχη και με την πάροδο του χρόνου - να μεταμορφώσουν σε ποθητό πρίγκιπα αυτόν που στα μάτια μας αρχικά φαινόταν βάτραχος.
Μια του ύψους, µια του βάθους.
Ο ερωτευμένος ζει ταυτόχρονα την κόλαση και τον παράδεισο, και δύσκολα συγκεντρώνεται σε πράγματα ασήμαντα, όπως οι πρακτικές ανάγκες και οι καθημερινές υποχρεώσεις. Η διάθεσή του έχει έντονες μεταπτώσεις ανάμεσα στην ευφορία και τη μαύρη κατάθλιψη. Από πολλές απόψεις ο έρωτας είναι πάνω απ' όλα μια τρέλα, ένα είδος μανίας που συνοδεύεται από έμμονες ιδέες και μια στάλα παράνοιας. Αν δεν ξέραμε τι συμβαίνει, θα λέγαμε ότι ο ερωτευμένος πάσχει απο ηπια εγκεφαλική βλάβη. Πράγματι, υπάρχουν τόσες ομοιότητες μεταξύ του έρωτα και του ψυχαναγκασμού, ο οποίος λέγεται και ιδεοληπτική - καταναγκαστική νόσος (OCO), που η ψυχίατρος Donatella Marazziti, του Πανεπιστημίου της Πίζας στην Ιταλία, διερεύνησε το ενδεχόμενο οι δύο καταστάσεις να έχουν κοινή προέλευση. Ο ιδεοληπτικός υποφέρει από έμμονες ιδέες -για παράδειγμα, ότι δεν πρέπει να λερωθεί ή να αρρωστήσει - και στη χειρότερη περίπτωση οι ψυχαναγκαστικές σκέψεις μπορεί να τον οδηγήσουν σε κάποιας μορφής αναπηρία. Οι γιατροί γνωρίζουν ότι στο αίμα των ασθενών με OCO η ορμόνη σεροτονίνη βρίσκεται συχνά σε χαμηλότερα επίπεδα συγκριτικά με τα υγιή άτομα. Η Marazziti ανακάλυψε ότι το ίδιο ισχύει για τους φρεσκοερωτευμένους, στους οποίους το ποσοστό σεροτονίνης είναι μέχρι και 40% χαμηλότερο από το φυσιολογικό - πράγμα παροδικό, όπως αποδείχτηκε από το πείραμα. Τα επίπεδα της ορμόνης αυξάνονται και πάλι, μόλις καταλαγιάσει η θύελλα του πάθους. Σε κανονικές συνθήκες, τα χαμηλά επίπεδα σεροτονίνης θα σήμαιναν πολύ απλά ότι το άτομο πάσχει από κατάθλιψη. Και ο ερωτευμένος όμως διατρέχει τον κίνδυνο να πέσει σε μελαγχολία. Στην περίπτωσή του, ωστόσο, η ελλειψη σεροτονίνης έχει ένα σκοπό: αυξάνει το παθιασμένο ενδιαφέρον του για το εκλεκτό πρόσωπο «της καρδιάς» του. Ο εγκέφαλος επιστρατεύει όλες του τις δυνάμεις και καταστρώνει σχέδια για να κερδίσει το αγαπημένο πρόσωπο - και αυτός ακριβώς είναι ο βασικός στόχος του έρωτα. Μια από τις θετικές «παρενέργειες» του έρωτα είναι η ευφορία που μας πιάνει κατά καιρούς. Η ευφορία αυτή οφείλεται στο ότι ο εγκέφαλος διπλασιάζει σχεδόν την παραγωγή ενός νευροδιαβιβαστή που λέγεται φαινυλαιθυλαμίνη (ΡΕΑ). Η ουσία μοιάζει χημικά με την αμφεταμίνη και επιδρά κι αυτή ως διεγερτικό της διάθεσης. Θεωρείται, ακόμα, ότι η φαινυλαιθυλαμίνη ευθύνεται για το πασίγνωστο «φούντωμα», το κοκκίνισμα των ερωτευμένων. Η ουσία αποτελεί επίσης βασικό συστατικό πολλών παραισθησιογόνων ουσιών, καθώς και της σοκολάτας. Για να φτάσει όμως κανείς σε επίπεδα μέθης ανάλογα με αυτά του έρωτα τρώγοντας σοκολάτες, θα πρέπει να είναι πολύ μεγάλος γλυκατζής, αφού θα χρειαστεί να κατεβάσει 15 ολόκληρα κιλά. Τόσο η σεροτονίνη όσο και η φαινυλαιθυλαµίνη είναι νευροδιαβιβαστές - δηλαδή ουσίες που µεταφέρουν ερεθίσµατα µεταξύ των εγκεφαλικών κυττάρων.
Γιατί ο έρωτας είναι κατεξοχήν εγκεφαλική υπόθεση.
Όσο κι αν επιµένουν χιλιάδες ερωτικά ποιήµατα και τραγούδια, ο έρωτας δε γεννιέται στην καρδιά. Η σύγχρονη τεχνολογία µάς δίνει τη δυνατότητα να παρακολουθήσουµε τις εγκεφαλικές διεργασίες. Οι µεγάλοι εγκεφαλικοί τοµογράφοι (σαρωτές ΡΕΤ ή SPEG) αποκαλύπτουν την εγκεφαλική δραστηριότητα, ανιχνεύοντας, για παράδειγµα, ποιες περιοχές καταναλώνουν περισσότερο οξυγόνο. Η ανθρωπολόγος Helen Fisher µελετάει τη σεξουαλική ζωή και το µυστήριο της αγάπης εδώ και πάνω από 20 χρόνια. Έχει διερευνήσει τις οικογενειακές σχέσεις και τις στατιστικές των διαζυγίων παγκοσµίως, αλλά τα τελευταία χρόνια δουλεύει στο εργαστήριο µε καινούργιους, προηγµένους τοµογράφους, προκειµένου να µελετήσει τις εγκεφαλικές διεργασίες των ερωτευµένων. Τα αποτελέσµατα των πιο πρόσφατων ερευνών της παρουσιάζονται στο βιβλίο της «Why we love», που κυκλοφόρησε το Φεβρουάριο του 2004. Τοµογραφία ερωτευµένου εγκεφάλου Η Fisher έβαλε αρχικά µια αγγελία στον πίνακα ανακοινώσεων του State University of New York, µε την οποία ζητούσε «τρελά ερωτευµένα» άτοµο. Πολλοί δήλωσαν συµµετοχή, αλλά οι περισσότεροι απορρίφθηκαν στην τελική διαλογή. Οι συµµετέχοντες πέρασαν από ιατρικό έλεγχο, αλλά υποβλήθηκαν και σε ψυχολογική εκτίµηση, για να επιβεβαιωθεί ότι δεν έλεγαν ψέµατα για τον έρωτά τους. Ακόµα, διερευνήθηκε µήπως έπασχαν από κλειστοφοβία, οπότε θα αντιµετώπιζαν πρόβληµα κατά την εξέταση στον τοµογράφο. Η τελευταία προϋπόθεση ήταν να είναι δεξιόχειρες, επειδή στους αριστερόχειρες ορισµένα εγκεφαλικά κέντρα βρίσκονται στο αντίθετο ηµισφαίριο από ό, τι στους δεξιόχειρες. Τέλος, σχηµατίστηκε µια οµάδα 17 αντρών και γυναικών για το πείραµο. Η Fisher ήθελε να συγκρίνει την εγκεφαλική τους δραστηριότητα όταν κοιτούσαν τη φωτογραφία του αγαπηµένου τους και όταν έβλεπαν µια ουδέτερη εικόνα, π.χ. ενός τυχαίου προσώπου. Στο χρόνο που µεσολαβούσε ανάµεσα στις δύο εικόνες, ο υπεύθυνος του πειράµατος πρoσπαθoύσε να στρέψει αλλού την προσοχή τους, γιατί αλλιώς κάποιοι από τους συµµετέχοντες µπορεί να σκέφτονταν ακόµα το αντικείµενο του πόθου τους, όταν κοιτούσαν την αδιάφορη εικόνα. Τους απoσπoύσε, λοιπόν, την προσοχή, θέτοντάς τους ένα αρκετά πολύπλοκο πρόβληµα, ώστε να πρέπει να συγκεντρωθούν για να αντεπεξέλθουν. Συνήθως οι συµµετέχοντες έπρεπε, ξεκινώντας από έναν τυχαίο µεγάλο αριθµό, να µετρήσουν ανάποδα ανά εφτά αριθµούς. Στον εγκέφαλο όλων των συµµετεχόντων παρατηρήθηκαν οι ίδιες αντιδράσεις. Κοντά στο κέντρο του εγκεφάλου, φωτίστηκε ο λεγόµενος κερκοφόρος πυρήνας, µια περιοχή που ανήκει στο πιο πρωτόγονο και εξελικτικά παλαιότερο µέρος του εγκεφάλου, που αποκαλείται επίσης «ερπετοειδής εγκέφαλος». Ο ερπετοειδής εγκέφαλος ευθύνεται για βασικά συναισθήµατα, όπως ο φόβος, αλλά παίζει σηµαντικό ρόλο και στην επεξεργασία των εµπειριών επιτυχίας και επιβράβευσης. Ενεργοποιήθηκε επίσης το διάφραγµα, µια περιοχή βαθιά µέσα στον εγκέφαλο, όπως συµβαίνει και όταν καταναλώνουµε απολαυστικές ουσίες σαν τη σοκολάτα. Τέλος, στα ακόµα βαθύτερα επίπεδα του εγκεφαλικού στελέχους, φωτίστηκε η κοιλιακή οροφιαία περιοχή (VΤA). Και τα τρία αυτά εγκεφαλικά κέντρα συµµετέχουν στο σύστηµα επιβράβευσης του εγκεφάλου, για το οποίο τα νευρικά κύτταρα χρησιµοποιούν το νευροδιαβιβαστή ντοπαµίνη. Η ντοπαµίνη παράγεται στο διάφραγµα και προσλαµβάνεται από άλλα νευρικά κύτταρα, στα οποία προκαλεί ευφoρία, και µεταβιβάζει σήµατα στην καρδιά και το κυκλοφορικό, ώστε να αυξάνονται οι σφυγµοί και η πίεση. Τόσο στα ζώα όσο και στους ανθρώπους, η ντοπαµίνη εκλύεται σαν ένα είδος ανταµοιβής για κάτι που κάναµε καλά. Το ίδιο συµβαίνει όταν τα εξαρτηµένα άτοµα παίρνουν την ουσία στην οποία είναι εθισµένα. Για τον ερωτευµένo, η δράση της ντοπαµίνης είναι η ανταµοιβή του, που έβαλε τα δυνατά του για να κερδίσει τον/την εκλεκτό/ή του. Είναι µια τόσο απολαυστική αίσθηση, που ευχαρίστως συνεχίζει κανείς τη µανιώδη πολιορκία για να πάρει το «βραβείο» του. Η ντοπαµίνη έχει επίσης την παρενέργεια να ενεργοποιεί την παραγωγή της ορµόνης τεστοστερόνης, η οποία διεγείρει το σεξουαλικό ένστικτο. Όµως οι µανίες, οι ψυχαναγκαστικές σκέψεις και η αυξηµένη σεξουαλική ορµή στραγγίζουν την ενέργεια, και για αυτό το λόγο, όπως υποστηρίζουν οι επιστήµονες, οι φρεσκoερωτευµένοι παράγoυν µεγάλη ποσότητα νοραδρεναλίνης. Η νοραδρεναλίνη σχηµατίζεται στον εγκέφαλο, σαν νευροδιαβιβαστής µεταξύ των νευρικών κυττάρων, αλλά και στα επινεφρίδια, απ' όπου µεταφέρεται ως ορµόνη µε το αίµα σε ολόκληρο το σώµα. Η νοραδρεναλίνη εντείνει την προσοχή και προετοιµάζει το σώµα για µάχη, αυξάνοντας την τάση των µυών. Αυξάνει επίσης και τη διανοητική δραστηριότητα και φροντίζει να κινητοποιήσει ενέργεια από τα αποθέµατα λίπους του σώµατος. Μάλιστα, χωρίς τη νοραδρεναλίνη, πολύ λίγοι θα άντεχαν να είναι ερωτευμένoι για περισσότερο από µερικές µέρες.
Πείθουµε τον εαυτό µας να αγαπήσει.
Σχεδόν όλοι ξέρουν ότι άλλο πράγµα είναι ο έρωτας και άλλο η αγάπη. Απλά, δεν τα βιώνουµε µε τον ίδιο τρόπο, και µια µατιά στον εγκέφαλο µας εξηγεί γιατί. Οι νευροβιολόγοι Andreas Bartels του γερµανικού Ινστιτούτου Max Planck και Semir Zeki στο University College του Λονδίνου µελέτησαν την εγκεφαλική δραστηριότητα µε την ίδια µέθοδο που εφάρµοσε η Helen Fisher στα πειράµατά της. Εδώ, όµως, όσοι συµµετέχοντες επιλέχτηκαν δεν ανήκαν στους φρεσκοερωτευµένους, αλλά έπρεπε να έχουν ζήσει µε το σύντροφό τους κατά µέσο όρο 2,3 χρόνια. Στον εγκέφαλο αυτών των ατόµων δεν υπάρχει πλέον κάποια αυξηµένη δραστηριότητα στο σύστηµα της ντοπαµίνης, και γι' αυτό τα συναισθήµατα δεν είναι πια εξίσου ισχυρά. Άλλες είναι οι περιοχές που φωτίζονται στις απεικονίσεις. Παρ' όλο που οι περιοχές αυτές δεν έχουν ακόµα χαρτογραφηθεί πλήρως, οι επιστήµονες θεωρούν ότι σχετίζονται µε την ανάλυση και την επεξεργασία των συναισθηµάτων, µε τη µνήµη και τη συνειδητοποίηση των συναισθηµάτων µας, αλλά και την κατανόηση των συναισθηµάτων του άλλου. Σε γενικές γραµµές πρόκειται για κέντρα πλησιέστερα στον εγκεφαλικό φλοιό, όπου συµβαίνουν οι υψηλότερες διανοητικές µας διαδικασίες, η σκέψη. Γι' αυτό, όλα δείχνουν ότι η αγάπη τελικά είναι µια συναισθηµατική κατάσταση µεγαλύτερης σωφροσύνης, που την έχουµε επεξεργαστεί µε τη λογική, σε αντίθεση µε την τρέλα και τα ανεξέλεγκτα συναισθήµατα του έρωτα. Μα και ο στόχος των δύο καταστάσεων είναι εντελώς διαφορετικός, από την άποψη της φύσης. Ο στόχος του έρωτα είναι να δηµιουργεί σχέση µεταξύ άγνωστων ατόµων µε προορισµό τη συνoυσία. Τα ισχυρά συναισθήµατα διαρκείας, αντιθέτως, έχουν αντικειµενικό σκοπό να προετοιµάσουν το έδαφος για µια κοινή ζωή, µε φροντίδα παιδιών και κοινές ευθύνες. Εδώ δικαιώνεται η πιο «ειρηνική» αγάπη. Όταν οι επιστήµονες αναλύουν δείγµατα αίµατος ανθρώπων µε µακροχρόνιες σχέσεις, βρίσκουν σ' αυτά ορµόνες διαφορετικές από ό,τι στο αίµα των φρεσκοερωτευµένων. Σε όσους αγαπούν, η ορµόνη "της συνουσίας", η ωκυτοκίνη, απελευθερώνεται σε ιδιαίτερα µεγάλη δόση κατά τον οργασµό και προκαλεί συσπάσεις στον κόλπο της γυναίκας και στο σπερµατικό πόρο και τον ουρητήρα του άντρα. Συµβάλλει στη χαλάρωση και την ευεξία µετά το σεξ, καθώς τα αµοιβαία χάδια φροντίζουν για την παραγωγή της. Κατά τη συνουσία η ορµονική παραγωγή του άντρα και της γυναίκας συγxρoνίζονται για λίγο, και τα συναισθήµατα αγάπης ανταποδίδονται. Και οι µητέρες που θηλάζουν τα µωρά τους γνωρίζouν την επιδραση της ωκυτοκίνης, που ευθύνεται για τη βαθιά αίσθηση σύνδεσης και αγάπης που µπορεί να νιώσει η µητέρα, όταν το παιδί της ρουφάει από τη θηλή. Κατά πάσα πιθανότητα και η ορµόνη βασοπρεσσίνη παίζει σηµαντικό ρόλο στη σύνδεση του ζευγαριού. Από πειράµατα σε ζώα γνωρίζουµε ότι είναι δυνατή η δηµιουργία µονογαµικών «συζύγων», που συµµετέχoυν στη φροντιδα των µικρών, σε είδη που τα αρσενικά τους κανονικά δε δείχνουν κανένα τέτοιο ενδιαφέρον. Αυτό επιτυγxάνεται µε την ευαισθητοποίηση των αδιάφορων αρσενικών στη βασοπρεσσίνη. Στον αντίποδα, ο πιο αφοσιωµένος σύζυγος θα µετατραπεί σε άπιστο δον Ζουάν, αν αλλάξουν τα γονίδιά του, ώστε τα νευρικά του κύταρα να µην είναι πια ευαίσθητα σε αυτή την ορµόνη.
Ο βάτραχος γίνεται πρίγκιπας.
Το σώµα επιστρατεύει τις διάφορες ορµόνες στις κατάλληλες περιστάσεις, όπως στη συνoυσία, πράγμα που σημαίνει ότι κατά πάσα πιθανότητα μπορούμε να μάθουμε να αγαπάμε. Αυτής της άποψης είναι και η Helen Fisher, που υποστηρίζει ότι κανένας νόμος της φύσης δεν ορίζει ότι πρέπει πρώτα να ερωτευτείς κάποιον για να μπορείς να ζήσεις μαζί του όλη σου τη ζωή. Κατά τη διάρκεια της γενετήσιας πράξης και μετά από αυτήν, αυξάνεται η παραγωγή τεστοστερόνης, η οποία πυροδοτεί την παραγωγή της ντοπαμίνης, της ορμόνης του έρωτα. Η ωκυτοκίνη, που εκκρίνεται με τον οργασμό, αυξάνει την ευεξία που προκαλούν τα χάδια και συσφίγγει περισσότερο το δεσμό του ζευγαριoύ. Με τον καιρό, καλλιεργείται ένας αμοιβαίος σεβασμός και η αίσθηση ότι ο ένας βασίζεται στον άλλον. Πράγμα ενδιαφέρον, αν αναλογιστούμε ότι η πλειοψηφία, ίσως, των συντροφικών σχέσεων στον κόσμο συνάπτονται ερήμην του έρωτα. Ακόμα κι αν αυτό δεν ισχύει σε όλες τις περιπτώσεις, πολλά από αυτά τα ζευγάρια δηλώνοuν ότι αγαπιούνται και ότι το συναίσθημα δυναμώνει με τον καιρό. Στο Δυτικό κόσμο, αντίθετα, καλλιεργούμε το ιδεώδες του έρωτα ως κριτήριο επιλογής συντρόφου. Ωστόσο, πολλοί αντιμετωπίζουν προβλήματα μετά από λiγα χρόνια συμβίωσης, συχνά εξαιτίας της ελλειψης σεξουαλικής διάθεσης. Ο θυελλώδης έρωτας έχει περάσει προ πολλού, και η καθημερινότητα φαντάζει γκρίζα και πεζή. Οι επιστήμονες δεν ξέρουν γιατί ακριβώς συμβαίνει αυτό. Κανονικά οι ορμόνες της αγάπης θα έπρεπε να λειτουργούν ακόμα, αλλά ίσως παράγονται μικρότερες ποσότητες ωκυτοκίνης και βασοπρεσσίνης, ή μπορεί το σώμα να εθίζεται σιγά σιγά στην υψηλή συγκεντρωσή τoυς. Μια σχέση που παραπαίει μπορεί να σωθεί με την ειδική συμβουλευτική παρέμβαση, αλλά οι τελευταίες έρευνες δείχνουν ότι ίσως υπάρχει και άλλη λύση: δηλαδή, το ζευγάρι να φροντίσει να κάνει έρωτα όσο πιο συχνά μπορεί, με την ελπiδα να πάρει την αυξημένη δόση ορμονών που του χρειάζεται. Για τη γυναίκα η συνουσία έχει ένα πρόσθετο όφελος. Το σπέρμα είναι αποδεδειγμένα ένα ορμονικό ερωτικό ελιξίριο. Ταυτόχρονα με τα εκατομμύρια σπερματοζωάρια, στον κόλπο εκτοξεύονται τεστοστερόνη, ντοπαμίνη, νοραδρεναλίνη, διάφορα οιστρογόνα, ωκυτοκίνη και βασοπρεσσίνη. Αυτό το «κοκτέιλ» περιέχει ορμόνες που αντιπροσωπεύουν όλο το φάσμα των συναισθημάτων, από το ρομαντικό έρωτα (ντοπαμίνη και νοραδρεναλίνη), μέσω της σεξουαλικής παρόρμησης (οιστρογόνα και τεστοστερόνη) στην αμοιβαία δέσμευση (ωκυτοκίνη και βασοπρεσσίνη). Οι ορμόνες περνούν στο αίμα μέσα από το βλεννογόνο του κόλπου. Κάποιες από τις oυσίες δεν φτάνoυν κατευθείαν στα ευαίσθητα εγκεφαλικά κύτταρα, όμως δεν παύουν να επηρεάζουν άλλα κύτταρα του σώματας και εμμέσως και τον εγκέφαλο, μέσα από τις περίπλοκες οδούς επικοινωνίας των ορμονών. Το σπέρμα περιέχει επιπλέον και τις β-ενδορφίνες, που πηγαίνουν κατευθείαν στα εγκεφαλικά κύτταρα, όπου μειώνουν το άγχος και αυξάνουν την ηδονή και τη χαλάρωση.
Μια του ύψους, µια του βάθους.
Ο ερωτευμένος ζει ταυτόχρονα την κόλαση και τον παράδεισο, και δύσκολα συγκεντρώνεται σε πράγματα ασήμαντα, όπως οι πρακτικές ανάγκες και οι καθημερινές υποχρεώσεις. Η διάθεσή του έχει έντονες μεταπτώσεις ανάμεσα στην ευφορία και τη μαύρη κατάθλιψη. Από πολλές απόψεις ο έρωτας είναι πάνω απ' όλα μια τρέλα, ένα είδος μανίας που συνοδεύεται από έμμονες ιδέες και μια στάλα παράνοιας. Αν δεν ξέραμε τι συμβαίνει, θα λέγαμε ότι ο ερωτευμένος πάσχει απο ηπια εγκεφαλική βλάβη. Πράγματι, υπάρχουν τόσες ομοιότητες μεταξύ του έρωτα και του ψυχαναγκασμού, ο οποίος λέγεται και ιδεοληπτική - καταναγκαστική νόσος (OCO), που η ψυχίατρος Donatella Marazziti, του Πανεπιστημίου της Πίζας στην Ιταλία, διερεύνησε το ενδεχόμενο οι δύο καταστάσεις να έχουν κοινή προέλευση. Ο ιδεοληπτικός υποφέρει από έμμονες ιδέες -για παράδειγμα, ότι δεν πρέπει να λερωθεί ή να αρρωστήσει - και στη χειρότερη περίπτωση οι ψυχαναγκαστικές σκέψεις μπορεί να τον οδηγήσουν σε κάποιας μορφής αναπηρία. Οι γιατροί γνωρίζουν ότι στο αίμα των ασθενών με OCO η ορμόνη σεροτονίνη βρίσκεται συχνά σε χαμηλότερα επίπεδα συγκριτικά με τα υγιή άτομα. Η Marazziti ανακάλυψε ότι το ίδιο ισχύει για τους φρεσκοερωτευμένους, στους οποίους το ποσοστό σεροτονίνης είναι μέχρι και 40% χαμηλότερο από το φυσιολογικό - πράγμα παροδικό, όπως αποδείχτηκε από το πείραμα. Τα επίπεδα της ορμόνης αυξάνονται και πάλι, μόλις καταλαγιάσει η θύελλα του πάθους. Σε κανονικές συνθήκες, τα χαμηλά επίπεδα σεροτονίνης θα σήμαιναν πολύ απλά ότι το άτομο πάσχει από κατάθλιψη. Και ο ερωτευμένος όμως διατρέχει τον κίνδυνο να πέσει σε μελαγχολία. Στην περίπτωσή του, ωστόσο, η ελλειψη σεροτονίνης έχει ένα σκοπό: αυξάνει το παθιασμένο ενδιαφέρον του για το εκλεκτό πρόσωπο «της καρδιάς» του. Ο εγκέφαλος επιστρατεύει όλες του τις δυνάμεις και καταστρώνει σχέδια για να κερδίσει το αγαπημένο πρόσωπο - και αυτός ακριβώς είναι ο βασικός στόχος του έρωτα. Μια από τις θετικές «παρενέργειες» του έρωτα είναι η ευφορία που μας πιάνει κατά καιρούς. Η ευφορία αυτή οφείλεται στο ότι ο εγκέφαλος διπλασιάζει σχεδόν την παραγωγή ενός νευροδιαβιβαστή που λέγεται φαινυλαιθυλαμίνη (ΡΕΑ). Η ουσία μοιάζει χημικά με την αμφεταμίνη και επιδρά κι αυτή ως διεγερτικό της διάθεσης. Θεωρείται, ακόμα, ότι η φαινυλαιθυλαμίνη ευθύνεται για το πασίγνωστο «φούντωμα», το κοκκίνισμα των ερωτευμένων. Η ουσία αποτελεί επίσης βασικό συστατικό πολλών παραισθησιογόνων ουσιών, καθώς και της σοκολάτας. Για να φτάσει όμως κανείς σε επίπεδα μέθης ανάλογα με αυτά του έρωτα τρώγοντας σοκολάτες, θα πρέπει να είναι πολύ μεγάλος γλυκατζής, αφού θα χρειαστεί να κατεβάσει 15 ολόκληρα κιλά. Τόσο η σεροτονίνη όσο και η φαινυλαιθυλαµίνη είναι νευροδιαβιβαστές - δηλαδή ουσίες που µεταφέρουν ερεθίσµατα µεταξύ των εγκεφαλικών κυττάρων.
Γιατί ο έρωτας είναι κατεξοχήν εγκεφαλική υπόθεση.
Όσο κι αν επιµένουν χιλιάδες ερωτικά ποιήµατα και τραγούδια, ο έρωτας δε γεννιέται στην καρδιά. Η σύγχρονη τεχνολογία µάς δίνει τη δυνατότητα να παρακολουθήσουµε τις εγκεφαλικές διεργασίες. Οι µεγάλοι εγκεφαλικοί τοµογράφοι (σαρωτές ΡΕΤ ή SPEG) αποκαλύπτουν την εγκεφαλική δραστηριότητα, ανιχνεύοντας, για παράδειγµα, ποιες περιοχές καταναλώνουν περισσότερο οξυγόνο. Η ανθρωπολόγος Helen Fisher µελετάει τη σεξουαλική ζωή και το µυστήριο της αγάπης εδώ και πάνω από 20 χρόνια. Έχει διερευνήσει τις οικογενειακές σχέσεις και τις στατιστικές των διαζυγίων παγκοσµίως, αλλά τα τελευταία χρόνια δουλεύει στο εργαστήριο µε καινούργιους, προηγµένους τοµογράφους, προκειµένου να µελετήσει τις εγκεφαλικές διεργασίες των ερωτευµένων. Τα αποτελέσµατα των πιο πρόσφατων ερευνών της παρουσιάζονται στο βιβλίο της «Why we love», που κυκλοφόρησε το Φεβρουάριο του 2004. Τοµογραφία ερωτευµένου εγκεφάλου Η Fisher έβαλε αρχικά µια αγγελία στον πίνακα ανακοινώσεων του State University of New York, µε την οποία ζητούσε «τρελά ερωτευµένα» άτοµο. Πολλοί δήλωσαν συµµετοχή, αλλά οι περισσότεροι απορρίφθηκαν στην τελική διαλογή. Οι συµµετέχοντες πέρασαν από ιατρικό έλεγχο, αλλά υποβλήθηκαν και σε ψυχολογική εκτίµηση, για να επιβεβαιωθεί ότι δεν έλεγαν ψέµατα για τον έρωτά τους. Ακόµα, διερευνήθηκε µήπως έπασχαν από κλειστοφοβία, οπότε θα αντιµετώπιζαν πρόβληµα κατά την εξέταση στον τοµογράφο. Η τελευταία προϋπόθεση ήταν να είναι δεξιόχειρες, επειδή στους αριστερόχειρες ορισµένα εγκεφαλικά κέντρα βρίσκονται στο αντίθετο ηµισφαίριο από ό, τι στους δεξιόχειρες. Τέλος, σχηµατίστηκε µια οµάδα 17 αντρών και γυναικών για το πείραµο. Η Fisher ήθελε να συγκρίνει την εγκεφαλική τους δραστηριότητα όταν κοιτούσαν τη φωτογραφία του αγαπηµένου τους και όταν έβλεπαν µια ουδέτερη εικόνα, π.χ. ενός τυχαίου προσώπου. Στο χρόνο που µεσολαβούσε ανάµεσα στις δύο εικόνες, ο υπεύθυνος του πειράµατος πρoσπαθoύσε να στρέψει αλλού την προσοχή τους, γιατί αλλιώς κάποιοι από τους συµµετέχοντες µπορεί να σκέφτονταν ακόµα το αντικείµενο του πόθου τους, όταν κοιτούσαν την αδιάφορη εικόνα. Τους απoσπoύσε, λοιπόν, την προσοχή, θέτοντάς τους ένα αρκετά πολύπλοκο πρόβληµα, ώστε να πρέπει να συγκεντρωθούν για να αντεπεξέλθουν. Συνήθως οι συµµετέχοντες έπρεπε, ξεκινώντας από έναν τυχαίο µεγάλο αριθµό, να µετρήσουν ανάποδα ανά εφτά αριθµούς. Στον εγκέφαλο όλων των συµµετεχόντων παρατηρήθηκαν οι ίδιες αντιδράσεις. Κοντά στο κέντρο του εγκεφάλου, φωτίστηκε ο λεγόµενος κερκοφόρος πυρήνας, µια περιοχή που ανήκει στο πιο πρωτόγονο και εξελικτικά παλαιότερο µέρος του εγκεφάλου, που αποκαλείται επίσης «ερπετοειδής εγκέφαλος». Ο ερπετοειδής εγκέφαλος ευθύνεται για βασικά συναισθήµατα, όπως ο φόβος, αλλά παίζει σηµαντικό ρόλο και στην επεξεργασία των εµπειριών επιτυχίας και επιβράβευσης. Ενεργοποιήθηκε επίσης το διάφραγµα, µια περιοχή βαθιά µέσα στον εγκέφαλο, όπως συµβαίνει και όταν καταναλώνουµε απολαυστικές ουσίες σαν τη σοκολάτα. Τέλος, στα ακόµα βαθύτερα επίπεδα του εγκεφαλικού στελέχους, φωτίστηκε η κοιλιακή οροφιαία περιοχή (VΤA). Και τα τρία αυτά εγκεφαλικά κέντρα συµµετέχουν στο σύστηµα επιβράβευσης του εγκεφάλου, για το οποίο τα νευρικά κύτταρα χρησιµοποιούν το νευροδιαβιβαστή ντοπαµίνη. Η ντοπαµίνη παράγεται στο διάφραγµα και προσλαµβάνεται από άλλα νευρικά κύτταρα, στα οποία προκαλεί ευφoρία, και µεταβιβάζει σήµατα στην καρδιά και το κυκλοφορικό, ώστε να αυξάνονται οι σφυγµοί και η πίεση. Τόσο στα ζώα όσο και στους ανθρώπους, η ντοπαµίνη εκλύεται σαν ένα είδος ανταµοιβής για κάτι που κάναµε καλά. Το ίδιο συµβαίνει όταν τα εξαρτηµένα άτοµα παίρνουν την ουσία στην οποία είναι εθισµένα. Για τον ερωτευµένo, η δράση της ντοπαµίνης είναι η ανταµοιβή του, που έβαλε τα δυνατά του για να κερδίσει τον/την εκλεκτό/ή του. Είναι µια τόσο απολαυστική αίσθηση, που ευχαρίστως συνεχίζει κανείς τη µανιώδη πολιορκία για να πάρει το «βραβείο» του. Η ντοπαµίνη έχει επίσης την παρενέργεια να ενεργοποιεί την παραγωγή της ορµόνης τεστοστερόνης, η οποία διεγείρει το σεξουαλικό ένστικτο. Όµως οι µανίες, οι ψυχαναγκαστικές σκέψεις και η αυξηµένη σεξουαλική ορµή στραγγίζουν την ενέργεια, και για αυτό το λόγο, όπως υποστηρίζουν οι επιστήµονες, οι φρεσκoερωτευµένοι παράγoυν µεγάλη ποσότητα νοραδρεναλίνης. Η νοραδρεναλίνη σχηµατίζεται στον εγκέφαλο, σαν νευροδιαβιβαστής µεταξύ των νευρικών κυττάρων, αλλά και στα επινεφρίδια, απ' όπου µεταφέρεται ως ορµόνη µε το αίµα σε ολόκληρο το σώµα. Η νοραδρεναλίνη εντείνει την προσοχή και προετοιµάζει το σώµα για µάχη, αυξάνοντας την τάση των µυών. Αυξάνει επίσης και τη διανοητική δραστηριότητα και φροντίζει να κινητοποιήσει ενέργεια από τα αποθέµατα λίπους του σώµατος. Μάλιστα, χωρίς τη νοραδρεναλίνη, πολύ λίγοι θα άντεχαν να είναι ερωτευμένoι για περισσότερο από µερικές µέρες.
Πείθουµε τον εαυτό µας να αγαπήσει.
Σχεδόν όλοι ξέρουν ότι άλλο πράγµα είναι ο έρωτας και άλλο η αγάπη. Απλά, δεν τα βιώνουµε µε τον ίδιο τρόπο, και µια µατιά στον εγκέφαλο µας εξηγεί γιατί. Οι νευροβιολόγοι Andreas Bartels του γερµανικού Ινστιτούτου Max Planck και Semir Zeki στο University College του Λονδίνου µελέτησαν την εγκεφαλική δραστηριότητα µε την ίδια µέθοδο που εφάρµοσε η Helen Fisher στα πειράµατά της. Εδώ, όµως, όσοι συµµετέχοντες επιλέχτηκαν δεν ανήκαν στους φρεσκοερωτευµένους, αλλά έπρεπε να έχουν ζήσει µε το σύντροφό τους κατά µέσο όρο 2,3 χρόνια. Στον εγκέφαλο αυτών των ατόµων δεν υπάρχει πλέον κάποια αυξηµένη δραστηριότητα στο σύστηµα της ντοπαµίνης, και γι' αυτό τα συναισθήµατα δεν είναι πια εξίσου ισχυρά. Άλλες είναι οι περιοχές που φωτίζονται στις απεικονίσεις. Παρ' όλο που οι περιοχές αυτές δεν έχουν ακόµα χαρτογραφηθεί πλήρως, οι επιστήµονες θεωρούν ότι σχετίζονται µε την ανάλυση και την επεξεργασία των συναισθηµάτων, µε τη µνήµη και τη συνειδητοποίηση των συναισθηµάτων µας, αλλά και την κατανόηση των συναισθηµάτων του άλλου. Σε γενικές γραµµές πρόκειται για κέντρα πλησιέστερα στον εγκεφαλικό φλοιό, όπου συµβαίνουν οι υψηλότερες διανοητικές µας διαδικασίες, η σκέψη. Γι' αυτό, όλα δείχνουν ότι η αγάπη τελικά είναι µια συναισθηµατική κατάσταση µεγαλύτερης σωφροσύνης, που την έχουµε επεξεργαστεί µε τη λογική, σε αντίθεση µε την τρέλα και τα ανεξέλεγκτα συναισθήµατα του έρωτα. Μα και ο στόχος των δύο καταστάσεων είναι εντελώς διαφορετικός, από την άποψη της φύσης. Ο στόχος του έρωτα είναι να δηµιουργεί σχέση µεταξύ άγνωστων ατόµων µε προορισµό τη συνoυσία. Τα ισχυρά συναισθήµατα διαρκείας, αντιθέτως, έχουν αντικειµενικό σκοπό να προετοιµάσουν το έδαφος για µια κοινή ζωή, µε φροντίδα παιδιών και κοινές ευθύνες. Εδώ δικαιώνεται η πιο «ειρηνική» αγάπη. Όταν οι επιστήµονες αναλύουν δείγµατα αίµατος ανθρώπων µε µακροχρόνιες σχέσεις, βρίσκουν σ' αυτά ορµόνες διαφορετικές από ό,τι στο αίµα των φρεσκοερωτευµένων. Σε όσους αγαπούν, η ορµόνη "της συνουσίας", η ωκυτοκίνη, απελευθερώνεται σε ιδιαίτερα µεγάλη δόση κατά τον οργασµό και προκαλεί συσπάσεις στον κόλπο της γυναίκας και στο σπερµατικό πόρο και τον ουρητήρα του άντρα. Συµβάλλει στη χαλάρωση και την ευεξία µετά το σεξ, καθώς τα αµοιβαία χάδια φροντίζουν για την παραγωγή της. Κατά τη συνουσία η ορµονική παραγωγή του άντρα και της γυναίκας συγxρoνίζονται για λίγο, και τα συναισθήµατα αγάπης ανταποδίδονται. Και οι µητέρες που θηλάζουν τα µωρά τους γνωρίζouν την επιδραση της ωκυτοκίνης, που ευθύνεται για τη βαθιά αίσθηση σύνδεσης και αγάπης που µπορεί να νιώσει η µητέρα, όταν το παιδί της ρουφάει από τη θηλή. Κατά πάσα πιθανότητα και η ορµόνη βασοπρεσσίνη παίζει σηµαντικό ρόλο στη σύνδεση του ζευγαριού. Από πειράµατα σε ζώα γνωρίζουµε ότι είναι δυνατή η δηµιουργία µονογαµικών «συζύγων», που συµµετέχoυν στη φροντιδα των µικρών, σε είδη που τα αρσενικά τους κανονικά δε δείχνουν κανένα τέτοιο ενδιαφέρον. Αυτό επιτυγxάνεται µε την ευαισθητοποίηση των αδιάφορων αρσενικών στη βασοπρεσσίνη. Στον αντίποδα, ο πιο αφοσιωµένος σύζυγος θα µετατραπεί σε άπιστο δον Ζουάν, αν αλλάξουν τα γονίδιά του, ώστε τα νευρικά του κύταρα να µην είναι πια ευαίσθητα σε αυτή την ορµόνη.
Ο βάτραχος γίνεται πρίγκιπας.
Το σώµα επιστρατεύει τις διάφορες ορµόνες στις κατάλληλες περιστάσεις, όπως στη συνoυσία, πράγμα που σημαίνει ότι κατά πάσα πιθανότητα μπορούμε να μάθουμε να αγαπάμε. Αυτής της άποψης είναι και η Helen Fisher, που υποστηρίζει ότι κανένας νόμος της φύσης δεν ορίζει ότι πρέπει πρώτα να ερωτευτείς κάποιον για να μπορείς να ζήσεις μαζί του όλη σου τη ζωή. Κατά τη διάρκεια της γενετήσιας πράξης και μετά από αυτήν, αυξάνεται η παραγωγή τεστοστερόνης, η οποία πυροδοτεί την παραγωγή της ντοπαμίνης, της ορμόνης του έρωτα. Η ωκυτοκίνη, που εκκρίνεται με τον οργασμό, αυξάνει την ευεξία που προκαλούν τα χάδια και συσφίγγει περισσότερο το δεσμό του ζευγαριoύ. Με τον καιρό, καλλιεργείται ένας αμοιβαίος σεβασμός και η αίσθηση ότι ο ένας βασίζεται στον άλλον. Πράγμα ενδιαφέρον, αν αναλογιστούμε ότι η πλειοψηφία, ίσως, των συντροφικών σχέσεων στον κόσμο συνάπτονται ερήμην του έρωτα. Ακόμα κι αν αυτό δεν ισχύει σε όλες τις περιπτώσεις, πολλά από αυτά τα ζευγάρια δηλώνοuν ότι αγαπιούνται και ότι το συναίσθημα δυναμώνει με τον καιρό. Στο Δυτικό κόσμο, αντίθετα, καλλιεργούμε το ιδεώδες του έρωτα ως κριτήριο επιλογής συντρόφου. Ωστόσο, πολλοί αντιμετωπίζουν προβλήματα μετά από λiγα χρόνια συμβίωσης, συχνά εξαιτίας της ελλειψης σεξουαλικής διάθεσης. Ο θυελλώδης έρωτας έχει περάσει προ πολλού, και η καθημερινότητα φαντάζει γκρίζα και πεζή. Οι επιστήμονες δεν ξέρουν γιατί ακριβώς συμβαίνει αυτό. Κανονικά οι ορμόνες της αγάπης θα έπρεπε να λειτουργούν ακόμα, αλλά ίσως παράγονται μικρότερες ποσότητες ωκυτοκίνης και βασοπρεσσίνης, ή μπορεί το σώμα να εθίζεται σιγά σιγά στην υψηλή συγκεντρωσή τoυς. Μια σχέση που παραπαίει μπορεί να σωθεί με την ειδική συμβουλευτική παρέμβαση, αλλά οι τελευταίες έρευνες δείχνουν ότι ίσως υπάρχει και άλλη λύση: δηλαδή, το ζευγάρι να φροντίσει να κάνει έρωτα όσο πιο συχνά μπορεί, με την ελπiδα να πάρει την αυξημένη δόση ορμονών που του χρειάζεται. Για τη γυναίκα η συνουσία έχει ένα πρόσθετο όφελος. Το σπέρμα είναι αποδεδειγμένα ένα ορμονικό ερωτικό ελιξίριο. Ταυτόχρονα με τα εκατομμύρια σπερματοζωάρια, στον κόλπο εκτοξεύονται τεστοστερόνη, ντοπαμίνη, νοραδρεναλίνη, διάφορα οιστρογόνα, ωκυτοκίνη και βασοπρεσσίνη. Αυτό το «κοκτέιλ» περιέχει ορμόνες που αντιπροσωπεύουν όλο το φάσμα των συναισθημάτων, από το ρομαντικό έρωτα (ντοπαμίνη και νοραδρεναλίνη), μέσω της σεξουαλικής παρόρμησης (οιστρογόνα και τεστοστερόνη) στην αμοιβαία δέσμευση (ωκυτοκίνη και βασοπρεσσίνη). Οι ορμόνες περνούν στο αίμα μέσα από το βλεννογόνο του κόλπου. Κάποιες από τις oυσίες δεν φτάνoυν κατευθείαν στα ευαίσθητα εγκεφαλικά κύτταρα, όμως δεν παύουν να επηρεάζουν άλλα κύτταρα του σώματας και εμμέσως και τον εγκέφαλο, μέσα από τις περίπλοκες οδούς επικοινωνίας των ορμονών. Το σπέρμα περιέχει επιπλέον και τις β-ενδορφίνες, που πηγαίνουν κατευθείαν στα εγκεφαλικά κύτταρα, όπου μειώνουν το άγχος και αυξάνουν την ηδονή και τη χαλάρωση.
Πηγή: Science Illustrated
Labels:
Ερωτας και χημεία
Εγγραφή σε:
Σχόλια (Atom)

