Ο ΚΑΙΡΙΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

 Aναδημοσιεύουμε το παρόν άρθρο, από τον Ελεύθερο Κόσμο της 7ης Απριλίου, και παραθέτουμε φωτοαντίγραφα των πατριαρχικών γραμμάτων που αναφέρονται σε αυτό το ζήτημα καθώς το θεωρούμε καίριας σημασίας. (Και μάλιστα τόσο καίριας, ώστε εκ βάθους καρδίας αναρωτιώμαστε: Μα ποιος, επιτέλους, κυβερνάει αυτόν τον τόπο;) Εξυπακούεται ότι τα πατριαρχικά γράμματα έχουν, για εμάς, ιστορική και μόνο σημασία, διότι η τότε παρέμβαση του κκ. Βαρθολομαίου δεν αρκεί, ώστε να ανατραπεί η αρνητική γνώμη που έχουν γενικώς για το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως το σύνολο των συνεργατών του ιστοχώρου.

                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                   Θεόδοτος

 

γράφει ο Δημήτρης Μιχαλόπουλος

Δημήτριος Γαλανός

Το 1786 έφτασε στην Καλκούτα ο Δημήτριος Γαλανός. Γεννημένος στην Αθήνα και έχοντας πάρει εξαιρετική μόρφωση στο Μεσολόγγι και την Πάτμο, πήγε στις Ινδίες  προκειμένου να καταπιαστεί με το εμπόριο. Το 1793 όμως έκρινε πως είχε μαζέψει αρκετά χρήματα, ώστε να ασχοληθεί εφεξής αποκλειστικώς με ό,τι τον ενδιέφερε. Αποσύρθηκε λοιπόν στο Μπεναρές, ιερή πόλη των Ινδουιστών, έγινε βραχμάνος και  μετέφρασε στα ελληνικά το «Θεσπέσιον Μέλος» (Μπαγκαβάτ Γκιτά) της  Μαχαμπαράτα, του μεγάλου έπους όπου βασίζεται ο Ινδουισμός. (Η μετάφραση αυτή δημοσιεύθηκε στην Αθήνα το 1848.)

    Τι σημασία έχουνε όλα αυτά; Τούτη: πεθαίνοντας ο Δ. Γαλανός άφησε τη μισή του περιουσία, δηλαδή 36.000 δραχμές της εποχής, στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Και βέβαια, αυτό έγινε, διότι ο Γαλανός είχε πλήρως κατανοήσει ότι βάση της συνοχής και ανέλιξης του  Ελληνικού Γένους έμελλε να είναι η Παιδεία.

Κ. Παπαρρηγόπουλος

    Το επόμενο βήμα έγινε από τον ιδιοφυή Κωνσταντίνο Παπαρρηγόπουλο. Ο Παπαρρηγόπουλος είχε καταγωγή από την Πελοπόννησο, αλλά γεννήθηκε το 1815 στην Κωνσταντινούπολη και προσέλαβε τις βάσεις μιας εξαιρετικής παιδείας στην Οδησσό. Μετά το τέλος της Επανάστασης του 1821 εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα και σταδιοδρόμησε ως κρατικός λειτουργός. Τελικώς, χάρη στην υποστήριξη τόσο του βασιλιά Όθωνα όσο και του Ιωάννη Κωλέττη, μπήκε ως καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και κυριολεκτικώς το αγλάισε με τη διδασκαλία του.

    Ο Κ. Παπαρρηγόπουλος υπήρξε ιστορικός αξεπέραστος. Ήταν από εκείνους τους επιστήμονες που  έχουνε την ικανότητα να μελετούν το παρελθόν ψυχικώς και όχι απλώς νοητικώς. Το έργο του, πράγματι, «Ιστορία του Ελληνικού Έθνους» περιέχει διαπιστώσεις οι οποίες, παρά τις δεκαετίες  που περάσανε, αποδεικνύονται ιδίως στον καιρό μας πιο ισχυρές από ποτέ. Έτσι, η σύγχρονη έκφανση του Ελληνικού Γένους απέκτησε το επιστημονικό της έρεισμα...

Ο ΦΑΛΛΜΕΡΑΫΕΡ ΚΑΙ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ

(Ανακοίνωση σε συνέδριο της Εραλδικής και Γενεαλογικής Εταιρείας)

 Δημήτρη Μιχαλόπουλου

Το θέμα του Φαλλμεράυερ μέχρι σήμερα εξακολουθεί να απασχολεί – αν όχι και να ταλανίζει – τους Έλληνες. Και παρ’όλο ότι τα γεγονότα παραμένουν λίγο -  πολύ γνωστά, καλό θα ήταν, νομίζω, να ξαναθυμηθούμε εδώ τις βασικές πτυχές του όλου ζητήματος.

        Α. Το 1836, ένα δηλαδή χρόνο μετά την ενηλικίωση του Όθωνα, βασιλιά της Ελλάδος, εκδόθηκε, ταυτόχρονα στη Στουτγάρδη και τη Τυβίγγη, ο δεύτερος τόμος του μνημειώδους έργου του μεγάλου Γερμανού ιστορικού Geschichte der Halbinsel Morea waehrend des Mittelalters, δηλαδή, στα ελληνικά : «Ιστορία της Χερσονήσου του Μορέα κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα». Σε αυτό, ως γνωστόν, ο Φαλλμεράυερ υποστήριξε πως οι Νεότεροι Έλληνες –και συγκεκριμένα οι Στερεοελλαδίτες και οι Πελοποννήσιοι που είχαν σηκώσει το μέγα βάρος της Επανάστασης του 1821- δεν ήταν απόγονοι των Αρχαίων Ελλήνων, εκείνων δηλαδή στους οποίους οφείλεται ο χρυσούς αιών του Περικλέους και τα συνακόλουθα αλλά Σλάβων και Αλβανών, οι οποίοι κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα είχαν κατακλύσει τη νότια Ελλάδα. Συνεπώς, κατέληγε ο Φαλλμεράυερ – και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, γιατί, όπως νομίζω, κανείς δεν το έχει προσέξει πολύ μέχρι σήμερα – όλοι οι Φιλέλληνες, που με διάφορους τρόπους, υποστήριξαν το επαναστατημένο Γένος μας, δεν ήταν παρά «Δον Κιχώτες».

        Β. Επικράτησε η άποψη πως στον Φαλλμεράυερ απάντησε ο ημέτερος Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος με την επίσης μνημειώδη – και κατά τη γνώμη μου αξεπέραστη μέχρι σήμερα – Ιστορία του του Ελληνικού ΄Έθνους. Αλλά όπως θα έλεγε και ένας καλός δικηγόρος, καλό είναι να θυμηθεί κανείς πότε βγήκε ο πρώτος τόμος εκείνου του εκπληκτικού έργου. Λοιπόν κυκλοφόρησε το 1860, τέσσερα χρόνια δηλαδή μετά τη λήξη του Κριμαϊκού πολέμου και – το κυριότερο – τρία μόλις χρόνια μετά τη αποχώρηση, από τον Πειραιά και την Αθήνα, των γαλλικών και βρεταννικών στρατευμάτων κατοχής. Τι σημαίνει αυτό; Κάτι πολύ απλό: Ότι το έργο του Παπαρρηγόπουλου δημοσιεύθηκε, όταν πια η ισχύς της ρωσικής μοναρχίας, μεγάλη ήδη από την εποχή της κατά το 1812 καταστροφής του Ναπολέοντα, είχε πια δραστικώς μειωθεί λόγω της νίκης των Αγγλογάλλων στην Κριμαία. Κάτι όμως που πρέπει κανείς οπωσδήποτε να κρατήσει στο μυαλό του είναι το γεγονός ότι αντικείμενο της έρευνας και, συνακολούθως, συγγραφικής εργασίας του Παπαρρηγόπουλου δεν ήταν η φυλή, με την οποία ασχολήθηκε ο Φαλλμεράυερ,  αλλά το έθνος. Και θα μου επιτρέψετε στο σημείο να επισημαίνει πως το χάσμα μεταξύ φυλής και έθνους είναι τόσο μεγάλο, ώστε συχνά να μη υπάρχει μεταξύ τους καμία πραγματική σχέση.  Οι Γάλλοι π.χ. αυτοαποκαλούνται Français και ονομάζουν τη χώρα τους    France, ενώ θεωρούν πως πρόγονοί τους ήταν οι Γαλάτες. Η ετυμολογική ρίζα όμως των λέξεων Français  και France είναι η λέξη Franc/Φράγκοι, δηλαδή η ονομασία της γερμανικής φυλής που κατέκτησε τη Γαλατία και υποδούλωσε τους Γαλάτες. Για αυτό άλλωστε και ένας από τους πρωτεργάτες της Γαλλικής Επανάστασης δεν δίστασε να προβάλει τον φυλετικό χαρακτήρα αυτής της τελευταίας, εξηγώντας ότι τα γεγονότα των ετών 1789-1792 δεν ήταν, στην ουσία, παρά ο ξεσηκωμός των υποδουλωμένων γαλατικής καταγωγής πληθυσμών ενάντια στους γερμανικής προέλευσης φεουδάρχες που τους καταπίεζαν. Θεωρώ, Κυρίες και Κύριοι, πως όλα αυτά είναι βασικής σημασίας όσον αφορά την ουσία της μεταξύ Φαλλμεράυερ και Παπαρρηγόπουλου εικονικής στην πραγματικότητα διαμάχης.