ΟΙ ΑΡΑΒΕΣ ΩΣ ΤΟΝ ΜΩΑΜΕΘ[Μέρος Β΄]

Μέρος Β΄]
Οι Ναβαταίοι

Ηρώδης ο μέγας

Οι Ναβαταίοι ήταν το σημαντικότερο αρχαίο Αραβικό βασίλειο με γλώσσα την Αραμαική, κυριάρχησαν στην βόρεια Αραβία ώς τον 4ο αιώνα μ.χ. ο Στράβων (παραγρ.67) τους περιγράφει ως "Αράβιο έθνος" δίνοντας αναλυτικές περιγραφές γύρω απο την κοινωνία τους. Σύμφωνα με την βίβλο (Γεν. 25,13) κατάγονταν απο τον Ναβαιώθ, πρωτότοκο γιό του Ισμαήλ γιού του Αβραάμ και της δούλης του Αγάρ προπάτορα του Ναβαταίου εμπόρου απο την Μέκκα Μωάμεθ σύμφωνα με το Κοράνι. Οι Ναβαταίοι ήταν οργανωμένο βασίλειο απο την 2η χιλιετία π.χ τον 6ο αιώνα π.χ. κληρονομικό βασίλειο με δημοκρατικούς θεσμούς, σύμφωνα με τον Στράβωνα δίπλα απο τον κληρονομικό βασιλιά υπήρχε ένας αιρετός ο "αδελφός βασιλιάς" οι βασιλείς έδιναν πάντα λόγο στον λαό για τις πράξεις τους. Ο Στράβων τους λέει σώφρονες, οικονόμους, δέν είχαν δούλους επειδή είχαν αυτόνομη εξυπηρέτηση και έπιναν πάντοτε με μέτρο κατείχαν το κέντρο του εμπορίου στην περιοχή της Ιορδανίας και της βόρειας Αραβίας, διάσημοι μεγάλοι έμποροι όπως αργότερα και η οικογένεια του Μωάμεθ. Πολέμησαν με τους Πέρσες και τους Σελευκίδες μετά την κατάρρευση των Σελευκιδών τον 1ο αιώνα π.χ. ίδρυσαν ισχυρό βασίλειο στην περιοχή με νέα τους πρωτεύουσα την μεγαλοπρεπέστατη πόλη της Πέτρα που άρχισε να κτίζεται τον 3ο αιώνα π.χ. και ολοκληρώθηκε τον 1ο αιώνα π.χ. με τον κορυφαίο βασιλιά τους Αρέτα τον 3ο τον Φιλέλληνα (87 - 62 π.χ.).

Ο τετράρχης Ηρώδης Αντύπας

Η θρησκεία τους ήταν λιθολατρική όπως στα περισσότερα αρχαία Αραβικά βασίλεια λατρεύοντας τους βράχους και τα πνεύματα αλλά δανείστηκαν σταδιακά λατρείες θεών απο γειτονικούς λαούς όπως του Δία, Ηρακλή, Αφροδίτης, Αθηνάς απο τους Έλληνες του Θώθ απο τους Αιγυπτίους και του Ζωροάστρη απο τους Πέρσες. Η Πέτρα Ιορδανίας πρωτεύουσα των Ναβατταίων είναι ακόμα και σήμερα ένα αξιοθαύμαστο αρχαίο πολεοδομικό συγκρότημα, κορυφαίο μνημείο πολιτισμού σε ολόκληρο τον αρχαίο κόσμο με γιγαντιαία κτίσματα σκαλισμένα σε μαλακά ασβεστολιθικά πετρώματα. Τα καλύτερα διατηρημένα κτίρια είναι το θησαυροφυλάκιο  με μια πρόσοψη ύψους 40 μέτρων, το Μοναστήρι, το ρωμαϊκό θέατρο χωρητικότητας 15000 ατόμων, τα λουτρά, ο εμπορικός δρόμος, ο βασιλικός τάφος της Υδρίας, ο τάφος του Ρωμαίου στρατιώτη, και δυο οβελίσκοι ύψους 6 μέτρων αφιερωμένοι στους Έλληνες θεούς Αφροδίτη και Δία. Την εποχή του διαδόχου του Αρέτα του 3ου Μαλίχους του 1ου (60 - 30 π.χ.) οι Ρωμαίοι τοποθέτησαν βασιλιά των Ιουδαίων τον Ηρώδη τον μέγα (37 - 4 π.χ.) τον γνωστό απο την Καινή Διαθήκη που ήταν Άραβας/Ναβαταίος απο την πλευρά της μητέρας του ενώ ο πατέρας του Αντίπατρος ήταν Ιδουμαίος (απόγονος του Ησαύ) εκρωμαισμένος έπαρχος της Ρώμης στην Ιουδαία. Ο Ηρώδης ήταν εκλεκτός του Ρωμαίου στρατηγού Μάρκου Αντώνιο και τον υποστήριξε στους πολέμους του με τον Οκταβιανό Αύγουστο αλλά τον εχθρευόταν σκληρά η Ελληνίδα σύζυγος του Αντώνιου Κλεοπάτρα βασίλισσα της Αιγύπτου.

Πέτρα της Ιορδανίας - πρωτεύουσα των
Ναβαταίων

Ο Αντώνιος παρακίνησε τον Ηρώδη να επιτεθεί στο βασίλειο των Ναβαταίων (32 π.χ.) επειδή ο βασιλιάς Μαλίχους αρνήθηκε να βοηθήσει με χρήμα την Κλεοπάτρα, κατάφερε να καταλάβει πολλές περιοχές γύρω απο τον Ιορδάνη. Την επόμενη χρονιά ο Μάρκος Αντώνιος ηττήθηκε απο τον μεγάλο αντίπαλο του Οκταβιανό Αύγουστο στο Άκτιο (30 π.χ.) που ανακηρύχθηκε νέος αυτοκράτορας αλλά ο Ηρώδης κατάφερε να πείσει τον Αύγουστο να τον αφήσει να παραμείνει βασιλιάς ώς τον θάνατο του (4 π.χ.). Ο Ηρώδης ο μέγας άκρως εξουσιομανής σκότωσε πολλούς αντίπαλους του ειδικά Ιουδαίους επειδή πίστευε οτι είχαν σκοπό να τον ανατρέψουν απο τον θρόνο, γι'αυτό δημιουργήθηκε η ιστορία στα Ευαγγέλια σχετικά με την σφαγή των νηπίων την εποχή γέννησης του Ιησού κάτι εντελώς αναπόδεικτο. Έκανε τεράστια τεχνικά έργα, μεγάλες δωρεές και ήταν πολύ φιλέλληνας αλλά λόγω της πολιτικής του δημιούργησε σκληρές αντιδράσεις στους Ιουδαίους που κατάφεραν να πείσουν τους Ρωμαίους να μήν αφήσουν κανέναν απο τους γιούς του να τον διαδεχτεί στο βασιλικό αξίωμα, ένας απο τους γιούς του ο Ηρώδης Αντύπας έγινε μόνο τετράρχης. Ο βασιλιάς των Ναβαταίων Αρέτας ο 4ος ανακατέλαβε πολλά εδάφη  απο τον Ηρώδη Αντύπα (26/27 μ.χ.) μετά απο πόλεμο που του κήρυξε λόγω του διαζυγίου που πήρε απο την κόρη του Φασηιλίδα στην συνέχεια ήρθε η παρακμή για τους Ναβαταίους. Η επιλογή των Ρωμαίων να ακολουθήσουν τους εμπορικούς δρόμους μέσω της Αιγύπτου και όχι μέσω της Πέτρας έκανε το βασίλειο των Ναβαταίων ανυπολόγιστο, μετά τον θάνατο του τελευταίου βασιλιά Ραβέλ 2ου καταλήφθηκε απο τον Τραιανό και έγινε Ρωμαική επαρχία το 106 π.χ. Οι Ναβαταίοι τότε διαλύθηκαν οι περισσότεροι εξαφανίστηκαν σε άγνωστη κατεύθυνση ή ενώθηκαν με τα υπόλοιπα Αραβικά έθνη, πολλοί Ναβαταίοι έμποροι εγκαταστάθηκαν στην Μέκκα γνωστοί ώς Κουραισίδες, απο αυτούς προήλθε η οικογένεια του Μωάμεθ.

Oι βασιλείς των Ναβαταίων

O βασιλιάς των Ναβαταίων Αρέτας ο 4ος σε νόμισμα

Οι σπουδαιότεροι απο αυτούς που έφεραν το Αραβικό βασίλειο των Ναβαταίων στο αποκορύφωμα της ακμής τους ήταν ο Αρέτας ο 3ος ο φιλέλληνας ο οικοδόμος της μνημειακής πόλης Πέτρας και ο Αρέτας ο 4ος ο Φιλοπάτρις πεθερός του τετράρχη των Ρωμαίων στην Ιουδαία Ηρώδη Αντύπα. Η δυναστεία ξεκινά με πρώτο καταγεγραμμένο βασιλιά τον Αρέτα τον 1ο, τελευταίος βασιλιάς ήταν ο Ραβέλ ο 2ος Σωτήρ (70 - 106 μ.χ.) μετά απο αυτόν ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Τραϊανός θα καταλύσει το βασίλειο των Ναβαταίων προσαρτώντας το στην Ρωμαϊκή αυτοκρατορία, οι βασιλείς αυτοί κατά σειρά ήταν :

• Αρέτας ο 1ος,  το όνομα του βρέθηκε σε επιγραφή του 168 π.χ.ήταν ο πρώτος γνωστός βασιλιάς των Ναβαταίων αναφέρεται και στο Δευτερονόμιο 2ο βιβλίο των Μακκαβαίων (5:8) παρουσιάζοντας τον αρχιερέα Ιάσωνα που ήταν αιχμάλωτος του να κτίζει το Ελληνικό τεταρτημόριο στα Ιεροσόλυμα .
• Μαλίχος ο 1ος βασιλιάς των Ναβαταίων (144 - 110 π.χ.) γιός και διάδοχος του Αρέτα του 1ου
• Ραβέλ ο 1ος βασιλιάς των Ναβαταίων (γύρω στο 140 π.χ.) γιός του Αρέτα του 1ου
• Αρέτας ο 2ος βασιλιάς των Ναβαταίων (103 - 96 π.χ.) εγγονός του Αρέτα του 1ου σύγχρονος του Ιουδαίου βασιλιά Αλέξανδρου Ιανναίου του οποίου η επεκτατική πολιτική ήταν απειλή για το βασίλειο του. Ο Ιανναίος πολιόρκησε την Γάζα (99 π.χ.) οι κάτοικοι ζήτησαν την βοήθεια του Αρέτα του 2ου τελικά δέν την πήραν και ο Ιανναίος κατέλαβε την πόλη.
• Οβόδας ο 1ος  βασιλιάς των Ναβαταίων (96 - 87 π.χ.) γιός και διάδοχος του βασιλιά Αρέτα του 2ου απο τον οποίο κληρονόμησε το μίσος με το βασίλειο των Ασμοναίων λόγω των πολέμων του πατέρα του με τους οποίους έχασε την πόλη της Γάζας. Το 93 π.χ. έστησε ενέδρα στον Αλέξανδρο Ιανναίο κοντά στα Γάδειρα, τον παρέσυρε σε μάχη στην πεδιάδα οπου τον νίκησε παίρνοντας εκδίκηση για την απώλεια της Γάζας. Το 87 π.χ. δέχθηκε επίθεση απο τον βασιλιά των Σελευκιδών Αντίοχο 12ο Διόνυσο και οι δύο βασιλείς σκοτώθηκαν αλλά οι εισβολείς ηττήθηκαν και με την ήττα των Ελλήνων σώθηκε το βασίλειο των Ναβαταίων.

Αρέτας ο 3ος ο Φιλέλληνας - σε νόμισμα

• Αρέτας ο 3ος ο Φιλέλληνας βασιλιάς των Ναβαταίων (87 - 60 π.χ.) γιός και διάδοχος του βασιλιά Οβόδα του 1ου, ο κορυφαίος βασιλιάς των Ναβαταίων και ο κορυφαίος αρχαίος Άραβας βασιλιάς έφερε το βασίλειο του σε τεράστια ακμή κατακτώντας ολόκληρη σχεδόν την Μεσοποταμία και την Συρία. Αισθανόταν ντροπή για την Σημίτικη καταγωγή του απο νομάδες γι'αυτό έβαλε στον εαυτό του το προσωνύμιο Φιλέλληνας θέλοντας με αυτόν τον τρόπο να μιμηθεί πλήρως τα πάντα γύρω απο τον Ελληνικό πολιτισμό  κόβοντας αργυρά νομίσματα Ελληνικής μορφής με την δική του πρόσοψη. Ήταν ο οικοδόμος της πόλης της Πέτρας που την έκανε πρωτεύουσα του καλώντας τους διασημότερους Έλληνες και Ρωμαίους αρχιτέκτονες, έφτασε στο σημείο ακόμα και να καθιερώσει επίσημη γλώσσα του βασιλείου του τα Ελληνικά. Δέχθηκε επίθεση απο τον άλλο ισχυρό βασιλιά εκείνης της εποχής στην Ασία τον Τιγράνη τον 2ο της Αρμενίας που κατάφερε τελικά να καταλάβει το βασίλειο των Ναβαταίων και την Πέτρα για 3 χρόνια (72 - 69 π.χ.) μέχρι την ανακατάληψη απο τον Αρέτα. Την εποχή του το γειτονικό βασίλειο της Ιουδαίας περιπλέχτηκε σε εμφύλιο πόλεμο ανάμεσα στον βασιλιά Υρκανό τον 2ο που υποστηριζόταν απο τους Φαρισαίους και τον αδελφό του Αριστόδουλο τον 2ο που υποστηριζόταν απο τους Σαδουκαίους, ο Αρέτας υποστήριξε τον Αριστόδουλο. Ο Υρκανός κάλεσε τον διάσημο Ρωμαίο στρατηγό Πομπήιο και με την βοήθεια του κατάφερε να αποκατασταθεί βασιλιάς και αρχιερέας των Ιουδαίων ενώ ο Αριστόδουλος με τους γιούς του μεταφέρθηκε αιχμάλωτος στην Ρώμη (63 π.χ.). Μετά την αποκατάσταση του Υρκανού ο Πομπήιος πολιόρκησε και την Πέτρα αλλά δέν κατάφερε να την καταλάβει έκλεισε συνθήκη ειρήνης με τον Αρέτα σύμφωνα με την οποία τον αναγνώριζε βασιλιά των Ναβαταίων αλλά μονάχα ώς υποτελή της Ρωμαικής αυτοκρατορίας.
• Οβόδας ο 2ος βασιλιάς των Ναβαταίων (γύρω στο 60 π.χ.) διάδοχος του Αρέτα του 3ου καταγράφεται οτι βασίλευσε μόνο λίγους μήνες.
• Μαλίχους ο 1ος  βασιλιάς των Ναβαταίων (60 - 30 π.χ.) υιός και διάδοχος του Οβόδα 2ου βοήθησε εξέγερση των Πάρθων εναντίον των Ρωμαίων, οι Ρωμαίοι κατάφεραν να νικήσουν τους Πάρθους κατάσχοντας τα εδάφη του Μαλίχους απο την Ιεριχώ ώς την Ερυθρά Θάλασσα. Ο εγκάθετος των Ρωμαίων βασιλιάς των Ιουδαίων Ηρώδης ο μέγας λίγο αργότερα κήρυξε τον πόλεμο στον Μαλίχους, στην πρώτη μάχη που έδωσαν μεταξύ τους ο Ηρώδης γνώρισε την συντριβή στην Κάναθα (31 π.χ.) χάρη στην προδοσία ενός απο τους εγκάθετους της Κλεοπάτρας στρατηγούς του. Σε άλλη μάχη κοντά στην Φιλαδέλφεια λίγο αργότερα ο Ηρώδης ο μέγας νίκησε τους Ναβαταίους καταλαμβάνοντας εδάφη του στην Ιεριχώ και στις όχθες του Ιορδάνη.
• Οβόδας ο 3ος βασιλιάς των Ναβαταίων (30 - 9 π.χ) γιός και διάδοχος του Μαλίχους του 1ου επί βασιλείας του το βασίλειο των Ναβαταίων έφτασε στην μεγαλύτερη ακμή του τότε χτίστηκαν και οι περισσότεροι ναοί. Οι Ρωμαίοι επιχείρησαν να καταλάβουν ξανά το βασίλειο (24 π.χ.) με τον στρατηγό του Αυγούστου Αιμίλιο Σύλλα αλλά γνώρισαν συντριπτική ήττα με αποτέλεσμα να επιζήσει το βασίλειο περίπου ενάμιση αιώνα ακόμα, αλλά κατάφεραν να φέρουν αργότερα την παρακμή με την εύρεση άλλων εμπορικών δρόμων ώστε να γίνει παράκαμψη της Πέτρας.

Αρέτας ο 4ος ο Φιλοπάτρις - σε νόμισμα

• Αρέτας ο 4ος ο Φιλοπάτρις βασιλιάς των Ναβαταίων (9π.χ. - 40 μ.χ.) γιός και διάδοχος του βασιλιά Οβόδα του 3ου, ο πλήρης τίτλος του ήταν "Αρέτας βασιλιάς των Ναβαταίων, φίλος του λαού" ώστε να δείξει την αντίθεση του στην Ρωμαική κυριαρχία. Σάν ο πιό κοντινός και ισχυρός γείτονας των Ιουδαίων έλαβε μέρος σε όλες τις υποθέσεις του βασιλείου, παρά το γεγονός οτι δέν είχε καλές σχέσεις με τους Ρωμαίους όπως φαίνεται απο τον τίτλο του έλαβε μέρος μαζί με τους Ρωμαίους σε εκστρατεία κατά των Εβραίων (4 π.χ.). Η κόρη του Φασηιλίδα παντρεύτηκε τον τετράρχη Ηρώδη Αγρίππα γιό του Ηρώδη του μέγα, αργότερα ο Ηρώδης Αγρίππας ερωτεύτηκε την ανιψιά του Ηρωδιάδα τότε χώρισε την Φασηιλίδα  όπως και η Ηρωδιάδα τον δικό της σύζυγο για να παντρευτούν μεταξύ τους. Ο Αρέτας ο 4ος εξοργίστηκε για την συμπεριφορά του Ηρώδη Αγρίππα απέναντι στην κόρη του, εισέβαλε με στρατό στο βασίλειο του καταλαμβάνοντας εδάφη κατά μήκος της δυτικής όχθης του Ιορδάνη το 26/27 μ.χ. ο μεγάλος Ιουδαίος ιστορικός Φλάβιος Ιώσηπος συνδέει την  μάχη με τον αποκεφαλισμό του Ιωάννη Βαπτιστή. Ο Ηρώδης Αγρίππας κατέφυγε στον Ρωμαίο αυτοκράτορα Τιβέριο προκειμένου να ζητήσει την βοήθεια του για πόλεμο εναντίον του Αρέτα, αλλά δέν θα καταφέρει να πετύχει τα σχέδια του λόγω του θανάτου του αυτοκράτορα το 37 μ.χ. Τον Τιβέριο διαδέχθηκε ο αυτοκράτορας Καλιγούλας που έδωσε στον Αρέτα την αυτοκρατορική διεύθυνση των υποθέσεων στην Συρία, νόμισμα της Δαμασκού με απεικόνιση του Αρέτα εμφανίζει το έτος 101 (βάση της τότε χρονολόγησης με έτος αναφοράς την καταστροφή της Πομπηίας) που χρονολογείται στο 37 μ.χ.
• Μαλίχους ο 2ος  βασιλιάς των Ναβαταίων (40 - 70 μ.χ.) κατά την διάρκεια της βασιλείας του η ισχύς του βασιλείου των Ναβαταίων άρχισε να μειώνεται σημαντικά, οι Ρωμαίοι είχαν εκτρέψει τους εμπορικούς δρόμους των μπαχαρικών στην Αίγυπτο για να του προκαλέσουν φθορά τον ανάγκασαν έτσι τελικά να συνεργαστεί μαζί τους. Το 66 μ.χ. πραγματοποιήθηκε Εβραική εξέγερση στην Ιουδαία, ο Μαλίχους έστειλε 5000 ιππείς και 1000 στρατιώτες στον Τίτο για να τον βοηθήσει να συντρίψει την εξέγερση τότε το βασίλειο των Ναβαταίων άρχισε να χάνει τον έλεγχο της Δαμασκού.
• Ραβέλ ο 2ος Σωτήρας τελευταίος βασιλιάς των Ναβαταίων (70 - 106 μ.χ.) γιός και διάδοχος του βασιλιά των Ναβαταίων Μαλίχους του 2ου, ήταν παιδί ακόμα όταν ανέβηκε στον θρόνο υπο την επιτροπεία της μητέρας του όταν ενηλικιώθηκε έδωσε στον εαυτό του το προσωνύμιο Σωτήρ. Το βασίλειο των Ναβαταίων εξασθένησε ακόμα περισσότερο κάτι που έδωσε την ευκαιρία στον Ρωμαίο αυτοκράτορα Τραιανό να εισβάλει στο βασίλειο αμέσως μετά τον θάνατο του και να το μετατρέψει στην Ρωμαική επαρχία της Πέτρας
• .ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ..

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΙ ΠΟΥ ΕΞΑΦΑΝΙΣΤΗΚΑΝ ΜΥΣΤΗΡΙΩΔΩΣ.....

10 πολιτ

Με το πέρασμα των αιωνων, οι περισσότεροι πολιτισμοί είτε άρχισαν σιγά-σιγά να παρακμάζουν είτε εξαφανίστηκαν από φυσικές καταστροφές ή εισβολές. Υπάρχουν όμως κάποιοι πολιτισμοί, των οποίων η εξαφάνιση έχει προβληματίσει πραγματικά τους επιστήμονες.

10. Οι Ολμέκοι

Μία από τις πρώτες μεσοαμερικανικές κοινωνίες, οι Ολμέκοι, κατοικούσαν στις τροπικές πεδιάδες του νότιο-κεντρικού Μεξικό. Τα πρώτα σημάδια των Ολμέκων χρονολογούνται από το 1400 π.Χ. στην πόλη San Lorenzo, όπου αποτελούσε το κέντρο τους, ενώ υποστηρίζονταν από δύο ακόμα κέντρα, τις περιοχές Tenochtitlan και Potrero Nuevo. Οι Ολμέκοι ήταν εξαιρετικοί κτίστες, ενώ οι αποικίες τους είχαν τελετουργικά ανάκτορα, αναχώματα, μεγάλες κωνικές πυραμίδες και πέτρινα μνημεία, συμπεριλαμβανομένου και ενός γιγάντιου κεφαλιού, που αποτελεί το πιο γνωστό δημιούργημά τους.Ο πολιτισμός των Ολμέκων στηριζόταν σε πολύ μεγάλο βαθμό στο εμπόριο, τόσο μεταξύ των ίδιων τους των περιοχών όσο και με άλλες μεσοαμερικανές κοινωνίες. Επειδή ήταν ένας από τους πρώτους και πιο προηγμένους μεσοαμερικανικούς πολιτισμούς την εποχή εκείνη, θεωρούνταν ως ο κύριος πολιτισμός που γέννησε τους περισσότερους μεσοαμερικανικούς πολιτισμούς.

Τι απέγιναν;

Γύρω στο 400 π.Χ., το ανατολικό μισό της γης των Ολμέκων ερήμωσε -πιθανότατα εξαιτίας των περιβαλλοντικών αλλαγών. Ίσως πάλι να μετακινήθηκαν εξαιτίας της ηφαιστειακής δραστηριότητας στην περιοχή. Άλλη θεωρία υποστηρίζει ότι δέχτηκαν επιδρομή, αλλά κανείς δεν γνωρίζει ποιοι μπορεί να ήταν οι εισβολείς.

9. Οι Ναβαταίοι

Οι Ναβαταίοι ήταν ένας σημιτικός πολιτισμός, που κατοικούσε στην Ιορδανία, την Κανά και την Αραβία γύρω στον 6^o αι. π.Χ. Είναι περισσότερο γνωστοί ως οι κτίστες της πόλης Πέτρα, που υπήρξε και πρωτεύουσά τους. Η Πέτρα είναι μία εντυπωσιακή πόλη, σκαλισμένη στην πλευρά ενός βράχου, με σημαντικότερο κτίριο το Khazneh, μία γιγάντια κατασκευή με έντονο το ελληνικό στοιχείο. Οι Ναβαταίοι ήταν εύποροι γιατί η πόλη τους υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς ενός μεγάλου εμπορικού δικτύου, μέσω του οποίου εμπορεύονταν ελεφαντόδοντα, μετάξι, μπαχαρικά, πολύτιμα μέταλλα και λίθους, λιβάνι, αρώματα και φαρμακευτικά σκευάσματα. Λόγω του εύρους που είχε αυτός ο εμπορικός δρόμος, ο πολιτισμός των Ναβαταίων είχε έντονες επιρροές από την ελληνιστική Ελλάδα, τη Ρώμη, την Αραβία και στην Ασσυρία. Σε αντίθεση με άλλες κοινωνίες της εποχής εκείνης, δεν υπήρχε δουλεμπόριο και κάθε μέλος της κοινωνίας συνεισέφερε στις εργασίες.

Τι απέγιναν;

Στη διάρκεια του 4^ου αι. μ.Χ., οι Ναβαταίοι εγκατέλειψαν την Πέτρα και κανείς δεν γνωρίζει στην πραγματικότητα το γιατί. Αρχαιολογικά στοιχεία δείχνουν πως η έξοδός τους ήταν οργανωμένη και όχι βιαστική, γεγονός που αποδεικνύει πως δεν εκδιώχθηκαν από κάποιον άλλο πολιτισμό. Η πιο πιθανή εξήγηση είναι πως όταν οι εμπορικές οδοί, στις οποίες στηρίζονταν, μετακινήθηκαν προς τα βόρεια, δεν μπορούσαν πλέον να συντηρήσουν τον πολιτισμό τους και έτσι άφησαν πίσω τους την Πέτρα.

8. Η αυτοκρατορία των Αξουμιτών

Η αυτοκρατορία των Αξουμιτών ξεκίνησε τον 1^o αιώνα μ.Χ. στη σημερινή περιοχή της Αιθιοπίας και πιστεύεται πως ήταν η πατρίδα της βασίλισσας του Σαβά. Το Αξούμ ήταν ένα μεγάλο εμπορικό κέντρο, με εξαγωγές ελεφαντόδοντου, γεωργικών προϊόντων και χρυσού σε ένα εμπορικό δίκτυο που εκτεινόταν σε όλη την Ερυθρά Θάλασσα και έφτανε μέχρι τη ρωμαϊκή αυτοκρατορία και ανατολικά προς την Ινδία. Αυτός ήταν και ο λόγος που το Αξούμ ήταν μία εύπορη κοινωνία και ήταν ο πρώτος αφρικανικός πολιτισμός που απέκτησε δικό του νόμισμα, γεγονός εξαιρετικά σπουδαίο για τα αρχαία εκείνα χρόνια. Το χαρακτηριστικότερο μνημείο του Αξούμ είναι οι Στήλες, γιγάντιοι σκαλιστοί οβελίσκοι, που χρησίμευαν ως δείκτες βασιλικών και ευγενών τάφων. Οι πρώτοι Αξουμίτες λάτρευαν διάφορους θεούς, αλλά ο βασικότερος θεός τους ήταν ο Αστάρ. Το 324 μ.Χ., ο Βασιλιάς Εζάνα ο 2^ος ασπάστηκε τον Χριστιανισμό και από τότε το Αξούμ ήταν μία ένθερμη χριστιανική κοινωνία, ενώ πολλοί θεωρούν πως αποτελεί και την πατρίδα της Κιβωτού της Διαθήκης.

Τι απέγινε;

Σύμφωνα με τον θρύλο, η Εβραία Βασίλισσα Ιουδίθ νίκησε την αυτοκρατορία των Αξουμιτών και έκαψε τις εκκλησίες της και όλα τα βιβλία. Άλλοι πάλι πιστεύουν πως μία νότια παγανιστική βασίλισσα οδήγησε στην παρακμή των Αξουμιτών. Κάποιες θεωρίες αποδίδουν την εξαφάνισή τους στην κλιματική αλλαγή, την απομόνωσή τους από το εμπόριο και την καταστροφή των καλλιεργειών τους, που οδήγησε στη λιμοκτονία.

7. Οι Μυκηναίοι

Οι Μυκηναίοι εμφανίστηκαν γύρω στο 1600 π.Χ. και ο πολιτισμός τους ήταν εξαπλωμένος σε δύο νησιά και στη νότια ηπειρωτική χώρα. Έχτισαν και κυρίεψαν πολλές μεγάλες πόλεις όπως τις Μυκήνες, την Τίρυνθα, την Πύλο, την Αθήνα, τη Θήβα, τον Ορχομενό, τον Ιωλκό και την Κνωσό. Πολλοί αρχαίοι ελληνικοί μύθοι είναι επικεντρωμένοι στις Μυκήνες, συμπεριλαμβανομένου και του θρύλου του Βασιλιά Αγαμέμνονα, που υπήρξε επικεφαλής των ελληνικών στρατευμάτων κατά τον Τρωικό Πόλεμο. Οι Μυκηναίοι ήταν μία κυρίαρχη ναυτική δύναμη και χρησιμοποίησαν την ικανότητά τους αυτή για το εμπόριο με άλλα κράτη. Λόγω της έλλειψης φυσικών πόρων, εισήγαγαν πολλά αγαθά και τα μετέτρεπαν σε αντικείμενα προς πώληση, επομένως ήταν εξαίρετοι τεχνίτες, πασίγνωστοι σε όλο το Αιγαίο για τα όπλα και τα κοσμήματά τους.

Τι απέγιναν;

Κανείς δεν γνωρίζει με απόλυτη σιγουριά, αλλά μία θεωρία είναι πως οι αναταραχές μεταξύ της αγροτικής και της άρχουσας τάξης οδήγησαν στο τέλος του μυκηναϊκού πολιτισμού. Άλλες θεωρίες αποδίδουν την παρακμή τους στη διακοπή των εμπορικών οδών ή σε φυσικούς παράγοντες όπως οι σεισμοί. Η πιο δημοφιλής όμως θεωρία είναι πως δέχτηκαν επίθεση από έναν βόρειο πολιτισμό, τους Δωριείς (που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή μετά την πτώση των Μυκηναίων) ή τους Λαούς της Θάλασσας (που εκείνη την εποχή μετανάστευαν από τα Βαλκάνια προς τη Μέση Ανατολή).

6. Η αυτοκρατορία των Χμερ

Η αυτοκρατορία των Χμερ προήλθε από το Βασίλειο της Τσενία, που αποτελεί τη σημερινή Καμπότζη, γύρω στον 9^o αι. μ.Χ. και έγινε μία από τις πιο ισχυρές αυτοκρατορίες στη Νοτιοανατολική Ασία. Η αυτοκρατορία είναι γνωστή στους περισσότερους ως ο πολιτισμός που έχτισε το Ανγκόρ, μία από τις μεγαλύτερες πόλεις της Καμπότζης. Οι Χμερ ήταν ένας εξαιρετικά ισχυρός και πλούσιος πολιτισμός, ανοιχτός σε διάφορες θρησκείες όπως ο Ινδουισμός, ο Βουδισμός, ο Τεραβάντα Βουδισμός και η Μαχαγιάνα, που αποτελούσαν και τις κύριες θρησκείες της αυτοκρατορίας. Η αυτοκρατορία είχε και μεγάλη στρατιωτική δύναμη, κυρίως λόγω των πολέμων με τους Χαμ και τους Ανιμιστές.

Τι απέγινε;

Η πτώση της αυτοκρατορίας των Χμερ αποδίδεται στον συνδυασμό διαφόρων παραγόντων. Ο πρώτος είναι ότι η αυτοκρατορία διοικούνταν από έναν Βασιλιά Θεό, και με την είσοδο του Τεραβάντα Βουδισμού, που διδάσκει αυτό-φώτιση, η ηγεσία άρχισε να κλονίζεται. Όλο αυτό οδήγησε στην έλλειψη επιθυμίας να δουλέψουν για τον Βασιλιά, με αποτέλεσμα να μειωθεί η ποσότητα των τροφών που παράγονταν. Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Τζαγιαβαρμάν του 7^ου, κατασκευάστηκε ένα περίτεχνο οδικό δίκτυο, ώστε να διευκολυνθεί η μεταφορά των αγαθών και των στρατευμάτων σε όλη την Αυτοκρατορία. Κάποιοι μελετητές, όμως, υποστηρίζουν πως αυτοί οι δρόμοι λειτούργησαν εναντίον τους, διευκολύνοντας τους εισβολείς, όπως τους Αγιούταγια, να φτάσουν απευθείας στο Ανγκόρ.

5. Ο πολιτισμός των Κουκουτένι-Τριπολί

Στη Ρουμανία υπήρχαν οι Κουκουτένι, στην Ουκρανία οι Τρυπιλίοι και στη Ρωσία οι Τριπολί: ένας νεολιθικός πολιτισμός που άνθισε μεταξύ του 5500 π.Χ και του 2750 π.Χ. Για το ύψος τους, οι Κουκουτένι-Τριπολί είχαν φτιάξει τα μεγαλύτερα νεολιθικά κτίρια στην Ευρώπη, κάποια από τα οποία στέγαζαν μέχρι και 15.000 άτομα. Ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια αυτού του πολιτισμού είναι πως κάθε 60 με 80 χρόνια έκαιγαν ολόκληρο το χωριό τους και το ξανάφτιαχναν πάνω από το παλιό. Ο πολιτισμός αυτός ήταν μητριαρχικός, με τις γυναίκες να είναι επικεφαλής του νοικοκυριού, ενώ ασχολούνταν με τις γεωργικές δουλειές, την κεραμική και την υφαντουργία. Οι άντρες ήταν κυνηγοί, έφτιαχναν εργαλεία και ήταν υπεύθυνοι για τη φροντίδα των ζώων. Η θρησκεία τους επικεντρωνόταν στην Μεγάλη Μητέρα Θεά, η οποία ήταν σύμβολο της μητρότητας και της γονιμότητας της Γης, ενώ λάτρευαν ακόμα τον ταύρο (που συμβόλιζε τη δύναμη, τη γονιμότητα και τον ουρανό) και το φίδι (που συμβόλιζε την αιωνιότητα και την αιώνια κίνηση).

Τι απέγινε;

Μία από τις επικρατέστερες θεωρίες για το τέλος του πολιτισμού των Κουκουτένι-Τριπολί είναι η θεωρία Κουργκάν, που υποστηρίζει πως κυριεύθηκαν από τον πολεμοχαρή λαό Κουργκάν. Εντούτοις, νεότερες αρχαιολογικές μελέτες αποδίδουν την εξαφάνισή τους σε μία δραματική κλιματική αλλαγή, που οδήγησε σε μία από τις χειρότερες ξηρασίες στην ιστορία της Ευρώπης, και κατέστρεψε έναν πολιτισμό που στηριζόταν σε μεγάλο βαθμό στη γεωργική καλλιέργεια.

4. Οι Κλόβις

Οι Κλόβις είναι ένας προϊστορικός ιθαγενής πολιτισμός της Αμερικής, που χρονολογείται πίσω στο 10000 π.Χ. Ήταν εγκατεστημένοι στις νότιες και κεντρικές πεδιάδες της Βόρειας Αμερικής, ενώ αναγνωρίστηκαν αρχαιολογικά από τις σμηλευμένες μύτες πυρόλιθου, που ονομάστηκαν και μύτες Κλόβις. Τις μύτες αυτές τις χρησιμοποιούσαν στην άκρη της λόγχης για να κυνηγήσουν μεγάλα ζώα, όπως μαμούθ και βίσωνες, και μικρά ζώα, όπως, ελάφια και κουνέλια. Οι Κλόβις ήταν οι πρώτοι άνθρωποι που κατοίκησαν τον Νέο Κόσμο και θεωρούνται πρόγονοι όλων των Βορειοαμερικανικών και Νοτιοαμερικανικών ιθαγενών πολιτισμών. Πολλοί μελετητές πιστεύουν πως διέσχισαν τη Βεριγγεία, από τη Σιβηρία προς την Αλάσκα, κατά τη διάρκεια της εποχής των παγετώνων, και στη συνέχεια κατευθύνθηκαν νότια, σε πιο ζεστό κλίμα.

Τι απέγιναν;

Υπάρχουν διάφορες θεωρίες γύρω από την εξαφάνιση του πολιτισμού των Κλόβις. Η πρώτη θεωρία υποστηρίζει πως μία μείωση της μεγαπανίδας, σε συνδυασμό με μία μείωση της κινητικότητας του πολιτισμού, τους οδήγησε στο διασκορπισμό και στο σχηματισμό νέων μικρότερων πολιτισμών, όπως ο πολιτισμός Φόλσομ. Μία άλλη θεωρία είναι πως τα μαμούθ και διάφορα άλλα είδη άρχισαν να εξαφανίζονται, λόγω του υπερβολικού κυνηγιού, με αποτέλεσμα οι Κλόβις να μην μπορούν να βρουν πλέον τροφή για να ζήσουν. Μία τελευταία θεωρία αναφέρει έναν κομήτη, που συνετρίβη στη Γη, στην περιοχή Great Lakes και έπληξε σημαντικά τον πολιτισμό των Κλόβις.

3. Ο Μινωικός Πολιτισμός

Οι Μινωίτες, που πήραν το όνομά τους από τον Βασιλιά Μίνωα, ζούσαν στη σημερινή Κρήτη από το 3000 π.Χ. μέχρι το 1000 π.Χ. Στην ελληνική μυθολογία, η Μινώα ήταν η Γη του Ταύρου και του γιού του, του Μινώταυρου -του μυθικού τέρατος, που ήταν μισός άνθρωπος και μισός ταύρος και ζούσε μέσα στο λαβύρινθο, σκοτώνοντας οποιονδήποτε τολμούσε να περάσει μέσα. Στην πραγματικότητα, ο Μινωικός Πολιτισμός είναι ο πρώτος γνωστός πολιτισμός στην Ευρώπη. Σήμερα, αυτό που έχει απομείνει από τον Μινωικό πολιτισμό είναι τα παλάτια και τα τεχνουργήματα που βρίσκονταν μέσα σε αυτά. Οι Μινωίτες ήταν ένας κοινωνικά οργανωμένος, καλλιτεχνικός και εμπορικός πολιτισμός. Αρχικά, μιλούσαν τη Γραμμική Α, η οποία στην πορεία αντικαταστάθηκε από τη Γραμμική Β. Δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν την ύπαρξη στρατιωτικού πολιτισμού στα μινωικά παλάτια και φαίνεται πως η δύναμή τους ήταν καθαρά οικονομική. Παρόλο που οι Μινωίτες εξαφανίστηκαν, ο πολιτισμός τους κληρονομήθηκε από άλλους πολιτισμούς, όπως οι Μυκηναίοι και στη συνέχεια οι ελληνιστικοί Έλληνες.

Τι απέγινε;

Πολλοί μελετητές πιστεύουν πως οι Μινωίτες εξαφανίστηκαν εξαιτίας μίας ηφαιστειακής έκρηξης στη Θήρα (Σαντορίνη) αλλά υπάρχουν στοιχεία που αποδεικνύουν ότι επέζησαν. Εντούτοις, η έκρηξη κατέστρεψε όλα τα φυτά και οδήγησε σε λιμοκτονία, ενώ κατέστρεψε και τα πλοία τους, με αποτέλεσμα να βρεθούν αντιμέτωποι με την οικονομική παρακμή. Πιστεύεται ακόμα ότι την ίδια περίοδο δέχτηκαν και εισβολή, πιθανότατα από τους Μυκηναίους.

2. Οι Ανασάζι

Οι Ανασάζι ήταν ένας ιθαγενής Αμερικανικός πολιτισμός, που εμφανίστηκε στην περιοχή Four Corners των ΗΠΑ (στο σημείο όπου συναντιούνται το Νέα Μεξικό, η Αριζόνα, το Κολοράντο και η Γιούτα) περίπου το 1200 π.Χ. Οι πρώτοι Ανασάζι ήταν κυνηγοί και συλλέκτες τροφής, που έμεναν σε σπίτια μέσα σε κοιλώματα. Στην πορεία, ανέπτυξαν τη φυτοκομία και ξεκίνησαν να καλλιεργούν καλαμπόκι, φασόλια και κολοκύθια. Σε αρχαιολογικούς τόπους των Ανασάζι έχουν βρεθεί ακόμα κεραμικά, περίτεχνα καλάθια, σανδάλια, ρούχα από γούνα κουνελιού, πέτρες αλέσματος, γαβάθες και βέλη. Οι Ανασάζι είχαν σκάψει ολόκληρες πόλεις σε βραχώδεις πλαγιές, σαν αυτές της Mesa Verde και του Bandelier, ή τις έφτιαχναν εξ’Α ολοκλήρου από πέτρα ή πλίνθους, όπως το Chaco Canyon. Οι πόλεις αυτές φιλοξενούσαν πολλές πολιτιστικές και αστικές εκδηλώσεις, ενώ συνδέονταν μεταξύ τους με ένα οδικό δίκτυο εκατοντάδων μιλίων.

Τι απέγιναν;

Γύρω στο 1300 μ.Χ. οι Ανασάζι εγκατέλειψαν τα σπίτια τους στους βράχους και διασκορπίστηκαν. Πολλοί μελετητές πιστεύουν πως, εξαιτίας μίας πληθυσμιακής έκρηξης, των ελαχίστων μεθόδων καλλιέργειας και μίας ξηρασίας που χτύπησε την περιοχή, ήταν πολύ δύσκολο για τους Ανασάζι να καλλιεργήσουν τροφή, με αποτέλεσμα να μετακινηθούν προς το Rio Grande ή το Hopi. Πρόσφατες μελέτες αποδεικνύουν πως η κλιματική αυτή αλλαγή δεν εξηγεί από μόνη της την παρακμή των Ανασάζι, ενώ υπήρξαν και άλλοι παράγοντες που συνέβαλαν, κυρίως κοινωνικοί και πολιτικοί.

1. Ο πολιτισμός της κοιλάδας του Ινδού

Ο πολιτισμός της κοιλάδας του Ινδού ή πολιτισμός των Χαράπας αναπτύχθηκε από το 3300 έως το 1300 π.Χ σε μία περιοχή που είχε το μέγεθος περίπου της Δυτικής Ευρώπης, εκεί που βρίσκεται σήμερα το Πακιστάν και η δυτική Ινδία. Παρόλο που ήταν ένας από τους μεγαλύτερους αρχαίους πολιτισμούς, ελάχιστα πράγματα είναι γνωστά για τους Χαράπας, και αυτό γιατί η γλώσσα τους δεν αποκρυπτογραφήθηκε ποτέ. Αυτό που είναι γνωστό είναι πως έχτισαν πάνω από 100 πόλεις και χωριά, με τις πόλεις να είναι σε οργανωμένη διάταξη και να έχουν ένα περίτεχνο αποχετευτικό σύστημα, με εσωτερικές τουαλέτες. Επίσης, δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν στρατιωτική δραστηριότητα, επομένως ήταν ένας φιλήσυχος πολιτισμός. Οι Χαράπας υπήρξαν ικανότατοι αστρονόμοι και πεπειραμένοι αγρότες, καλλιεργώντας σιτάρι, κριθάρι, αρακά, πεπόνια, σουσάμι και βαμβάκι (ήταν ο πρώτος πολιτισμός που έφτιαξε βαμβακερά ρούχα), ενώ διέθεταν και ζώα, όπως βοοειδή και ελέφαντες.

Τι απέγινε;

Υπάρχουν διάφορες θεωρίες ως προς το τι συνέβη στον πολιτισμό της κοιλάδας του Ινδού. Κάποιοι πιστεύουν πως παρήκμασαν λόγω των περιβαλλοντικών αλλαγών, ενώ υπάρχει και μία δημοφιλής θεωρία που θέλει τους Αρειανούς να επιτέθηκαν στους Χαράπας γύρω στο 1500 π.Χ.

πηγή www.elikoncc.info