Πρωτάκουστο και εξωφρενικό: Ο δήμαρχος αποποιείται της κληρονομιάς των Ευεργετών

ΠΡΩΤΑΚΟΥΣΤΟ! Ο Δήμαρχος Ιωαννίνων με εμπιστευτική επιστολή του στο Υπ. Οικονομικών…

ΔΕΝ ΘΕΛΕΙ ΤΑ ΚΛΗΡΟΔΟΤΗΜΑΤΑ!

Ο Φιλ. Φίλιος αγνοεί τρεις ομόφωνες αποφάσεις του Δημ. Συμβουλίου και μόνος του, κρυφίως (!), καθορίζει και αποφασίζει για τις τύχες της πόλης…

Αποκαλυπτική η χθεσινή συνέντευξη του τ. δημάρχου Ν. Γκόντα

• Απίστευτη και όμως αληθινή ήταν η είδηση που επιβεβαιώθηκε χθες, μέσα και από δηλώσεις του ίδιου του δημάρχου Ιωαννίνων Φιλ. Φίλιου, ο οποίος, αναφερόμενος στο θέμα των Κληροδοτημάτων, ομολόγησε ότι με εμπιστευτική (!) επιστολή του στο Υπουργείο Οικονομικών ζήτησε να μην αλλάξει το ισχύον καθεστώς στα Κληροδοτήματα (το γνωστό «πλην Ιωαννίνων»), επιβεβαιώνοντας τα όσα είχε καταγγείλει λίγη ώρα πριν ο Νίκος Γκόντας, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.

Βεβαίως και δεν πρόκειται για κάποιο θέμα τρέχουσας σημασίας, αλλά για μια πρωτάκουστη απόφαση «του ενός ανδρός», που φέρνει εκ νέου -και με πολύ άκομψο τρόπο- στο προσκήνιο το σοβαρότατο θέμα των Κληροδοτημάτων, την ώρα, που μέσα στο Μάρτιο κατατίθεται στη Βουλή το Νομοσχέδιο από το Υπουργείο Οικονομικών, το οποίο ελπίζεται να βάλει οριστικό τέλος στα προβλήματα διαχείρισης των Κληροδοτημάτων. 

Η ομολογία…

«Ναι υπάρχει μία δική μου εμπιστευτική επιστολή προς το Υπουργείο Οικονομικών» ήταν η χθεσινή ομολογία του δημάρχου Ιωαννίνων, όταν ρωτήθηκε σχετικά από δημοσιογράφους.

Και συνέχισε ο Φιλ. Φίλιος λέγοντας: «Η επιστολή περιέχει δύο σημεία. Το πρώτο σχετίζεται με το νομικό πλαίσιο, καθώς και το 1984 ψηφίστηκε ένας νόμος ο οποίος δεν εφαρμόστηκε και το δεύτερο με το οικονομικό σκέλος. Τα τελευταία πέντε χρόνια τα κληροδοτήματα δεν παίρνουν μέρισμα από την Εθνική Τράπεζα. Έχουν οφειλές έντεκα περίπου εκατομμυρίων. Μπορεί ο Δήμος να αντέξει ένα τέτοιο οικονομικό βάρος. Στα δάνεια δηλαδή που άφησε ο κ. Γκόντας να προσθέσει κι άλλα; Στην επιστολή λοιπόν παρουσιάζω το θέμα έτσι ως έχει χωρίς να διατυπώνω τίποτα παραπάνω», κατέληξε ο δήμαρχος.

Φαίνεται πως ο δήμαρχος μόνος του «αποφασίζει και διατάσσει» για τις τύχες της πόλης, αφού αγνοεί τρεις ομόφωνες αποφάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου (1983, 1999 και 2001), για την αλλαγή του υπάρχοντος, απαράδεκτου, καθεστώτος! Και όχι μόνο αγνοεί το Δημοτικό Συμβούλιο, το ανώτατο όργανο της πόλης, αλλά αποδεικνύεται πως δεν θέλει τα Κληροδοτήματα, επιβεβαιώνοντας ο ίδιος την ύπαρξη της εμπιστευτικής –κατά τ’ άλλα!- επιστολής του προς το Υπουργείο Οικονομικών.

Άμεσα το Συμβούλιο…

Λίγη ώρα πριν τις δηλώσεις- βόμβα του δημάρχου Ιωαννίνων, ο Νίκος Γκόντας, τέως δήμαρχος και νυν επικεφαλής της μείζονος Αντιπολίτευσης, είχε κάνει τις σχετικές αποκαλύψεις για την περιβόητη -πλέον- επιστολή Φίλιου, ζητώντας την άμεση σύγκληση του Δημοτικού Συμβουλίου Ιωαννίνων.

«Δεν ζητάμε τίποτε παραπάνω, από το να ισχύσει η βούληση του διαθέτη κάθε Κληροδοτήματος, κάτι που ζητούσε,  με τρεις ομόφωνες αποφάσεις του και το Δημοτικό Συμβούλιο Ιωαννίνων» σημείωσε, μεταξύ άλλων, ο κ. Γκόντας, κατά τη διάρκεια χθεσινής συνέντευξης Τύπου, που παρέθεσε αποκλειστικά για το συγκεκριμένο θέμα.

Παράλληλα, ο κ. Γκόντας ενημέρωσε πως έμαθε για την ύπαρξη της επιστολής από την Επιτροπή Αγώνα, η οποία προ ολίγων ημερών τον είχε επισκεφθεί. «Πρόκειται για ένα θέμα πολύ σοβαρό.

Και φυσικά πρέπει να τοποθετηθεί το Δημοτικό Συμβούλιο Ιωαννίνων» επεσήμανε, μεταξύ άλλων, ο κ. Γκόντας.

Και συνέχισε: «Ως πόλη, πασχίζουμε επί δεκαετίες για να φύγει το «πλην Ιωαννίνων» από τα Κληροδοτήματα, στα οποία ισχύει ακόμη φιρμάνι του Σουλτάνου!

Επί Τουρκοκρατίας, ό, τι ίσχυε ήταν πολύ καλύτερο απ’ ό, τι ισχύει σήμερα. Αυτό το «πλην Ιωαννίνων» πρέπει να προσβάλει βάναυσα κάθε Γιαννιώτη και κάθε Ηπειρώτη».

Απλός στρατιώτης!..

Παράλληλα, ο κ. Γκόντας υπενθύμισε ότι και ως δήμαρχος είχε ταχθεί «ως απλός στρατιώτης», όπως είπε χαρακτηριστικά, στον αγώνα για την αλλαγή του συγκεκριμένου καθεστώτος.

Έκανε δε, ειδική αναφορά στο έγγραφο του Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης Ηπείρου - Δυτικής Μακεδονίας Ηλία Θεοδωρίδη, προς το Υπουργείο Οικονομικών, με το οποίο έπαιρνε σαφέστατη θέση υπέρ της αποκατάστασης της νομιμότητας.

«Φέτος η πόλη μας γιορτάζει τα 100 χρόνια απελευθέρωσης από τους Τούρκους. Και όμως, στα Γιάννινα σήμερα εξακολουθεί να υπάρχει και να είναι σε ισχύ φιρμάνι του Σουλτάνου!» είπε, με καυστικό τόνο, ο κ. Γκόντας, που σημείωσε πως η αξία των Κληροδοτημάτων, κατά πληροφορίες, ξεπερνά τα 6,5 δισεκ. ευρώ, χρήματα που θα μπορούσαν να είχαν αξιοποιηθεί στην Υγεία, την Παιδεία και την Πρόνοια.

Ικανοποίηση…

Τέλος, υπενθύμισε ότι υπάρχουν δυο αποφάσεις της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής, που ευθέως ζητούν αλλαγή του «πλην Ιωαννίνων», ενώ εξέφρασε την ικανοποίησή του για το Νομοσχέδιο που αφορά στη διαχείριση των Κληροδοτημάτων, το οποίο θα μπει στη Βουλή εντός Μαρτίου.

Να σημειωθεί, ότι με το συγκεκριμένο Νομοσχέδιο αποκρυσταλλώνεται  η αξιοποίηση και η διάφανη λειτουργία των εθνικών κληροδοτημάτων. Πρόκειται για περίπου 15.000 κοινωφελείς περιουσίες (κληροδοτήματα και ιδρύματα), που η αξία τους εκτιμάται ότι υπερβαίνει τα 10 δισ. ευρώ. Το Νομοσχέδιο λύνει όλα τα προβλήματα εξασφαλίζει την αξιοποίηση των κοινωφελών περιουσιών.

***

Ελπίδα όλων είναι, στο συγκεκριμένο Νομοσχέδιο να μην υπάρχει κάποιο «πλην Ιωαννίνων», όπως σε προηγούμενα, και το Υπουργείο Οικονομικών, ουσιαστικά, να αγνοήσει την επιστολή Φίλιου, ακούγοντας την βούληση της Γιαννιώτικης κοινωνίας, την οποία, όπως φαίνεται, ο δήμαρχος αφήνει στο περιθώριο, ακολουθώντας το δικό του είδος… μυστικής διπλωματίας, σε βάρος των συμφερόντων της πόλης.

ΠΗΓΗ: Πρωϊνός Λόγος

Με δυο ιδιότητες ο Φιλ. Φίλιος: Δήμαρχος και διορισμένος εφοροεπίτροπος από τον Μητροπολίτη Ιωαννίνων.

Θλιβερή και προκλητική εμφάνιση του δημάρχου Φιλ. Φίλιου στη Βουλή. Κατέθεσε στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας για τα Κληροδοτήματα

• «Απευθυνόμαστε στους νέους δημοτικούς συμβούλους και εντελώς φιλικά τους συνιστούμε να προφυλάξουν το Δήμο και την πόλη από αυθαίρετες και παράνομες ενέργειες του δημάρχου…», τονίζουν, μεταξύ άλλων, δύο πρώην δημοτικοί σύμβουλοι, οι κ.κ. Σπύρος Εργολάβος και Χάρης Λεοντάρης, οι οποίοι επί σειρά ετών υπηρέτησαν (και από ηγετικές θέσεις) το Δήμο Ιωαννιτών.
Σε μια μακροσκελή κοινή έγγραφη δήλωσή τους, με αφορμή την εμφάνιση του δημάρχου κ. Φιλ. Φίλιου στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής σχετικά με τα Κληροδοτήματα, ασκούν δριμεία κριτική κατά του νεοεκλεγέντος δημάρχου, κάνοντας λόγο για σοβαρά ολισθήματά του, σε βάρος του Δήμου και της πόλης, αλλά και σε βάρος της Δημοκρατίας!
Το πλήρες κείμενο της κοινής δήλωσης των κ.κ. Εργολάβου και Λεοντάρη έχει ως εξής:
• Θλιβερό θέαμα αντικρίσαμε, τις προάλλες, παρακολουθώντας μαγνητοσκοπημένη, στο κανάλι της Βουλής των Ελλήνων, την ειδική συνεδρίαση της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας του Ελληνικού Κοινοβουλίου, με θέμα ημερήσιας διάταξης: "Ηπειρωτικά Κληροδοτήματα". Θέαμα πράγματι θλιβερό! Στη θέση του μητροπολίτη Ιωαννίνων, την εμφάνιση του οποίου γνωστοποιούσε, με σχετικό υπότιτλο, το κανάλι της Βουλής,
είδαμε να κάθεται ο Φίλιππας Φίλιος, ως εκπρόσωπος των Αγαθοεργών Καταστημάτων της Μητρόπολης Ιωαννίνων, περιστοιχιζόμενος απ’ το νομικό τους σύμβουλο Γιώργο Τσουμάνη και το γραμματέα τους Γιώργο Τζώρτζη.
Βρίσκομαι εδώ – είπε ο ίδιος – ως εφοροεπίτροπος των Αγαθοεργών Καταστημάτων της Μητρόπολης και ως νέος δήμαρχος της πόλης. Θαυμάσια δήλωση!
Διορισμένος, με την πρώτη ιδιότητα, απ’ το μητροπολίτη Ιωαννίνων, εφοροεπίτροπος, σε ένα καθεστώς, συνταγματικά και νομικά ανύπαρκτο, που συγκροτείται και λειτουργεί αυθαίρετα, με πνεύμα καθαρά μεσαιωνικό, γνήσια σκοταδιστικό˙ εκλεγμένος, με τη δεύτερη ιδιότητα, απ’ το λαό της πόλης – με στήριξη μάλιστα του ΠΑΣΟΚ και λοιπών "δημοκρατικών δυνάμεων" – και πριμοδότηση, στο δεύτερο γύρο, από "αριστερές δυνάμεις" – με την υποχρέωση, σύμφωνα με τον όρκο, που ήδη έχει δώσει, "να τηρεί το Σύνταγμα και τους νόμους που είναι σύμφωνοι με αυτό". Η μια ιδιότητα αναιρεί και αντιστρατεύεται την άλλη. Αυτό ήταν το πρώτο ολίσθημά του˙ ολίσθημα σε βάρος του Δήμου και της πόλης, ολίσθημα σε βάρος της Δημοκρατίας.

ΔΕΥΤΕΡΟ ΟΛΙΣΘΗΜΑ…
Δεν άργησε όμως να ακολουθήσει το δεύτερο ολίσθημά του: Η παράταξή μου και εγώ – πρόσθεσε – ενδιαφερόμαστε,
όχι για το πώς και από ποιους γίνεται η διοίκηση και η διαχείριση των Κληροδοτημάτων,
αλλά για το εάν εκτελούνται οι σκοποί που όρισαν οι διαθέτες. Θαυμάσια σκέψη αιρετού τοπικού άρχοντα! Δεν ενδιαφέρεται – λέει – για τον τρόπο διοίκησης και διαχείρισης των Κληροδοτημάτων! Μα εδώ ακριβώς βρίσκεται η πεμπτουσία της βούλησης των ευεργετών μας. Βούληση συνταγματικά κατοχυρωμένη και υποχρεωτική για όλους. "Η διοίκηση και η διαχείριση των Κληροδοτημάτων" – ορίζει το άρθρο 109 του Συντάγματος - "γίνεται σύμφωνα με τη βούληση του διαθέτη". Και ο σχετικός – σύμφωνος με το Σύνταγμα νόμος - συμπληρώνει: "η πιστή και επακριβής εκπλήρωση της βούλησης του διαθέτη αποτελεί υποχρέωση του Κράτους".
Ενδιαφέρεται – πρόσθεσε ο Φίλιππας Φίλιος για την εκπλήρωση των σκοπών που όρισαν οι διαθέτες. Αν κρίνουμε με βάση τα όσα ανομολόγητα συνέβησαν επί ολόκληρες δεκαετίες – και εξακολουθούν να συμβαίνουν – με τα Αγαθοεργά Καταστήματα της Μητρόπολης Ιωαννίνων, στα οποία και ο ίδιος συμμετέχει, ούτε η εκτέλεση των σκοπών που ορίζουν οι διαθέτες τον ενδιαφέρει. Το μόνο, όπως φαίνεται, που τον ενδιαφέρει είναι η κατοχή και η νομή της εξουσίας. Εδώ το δεύτερο ολίσθημά του συνοδεύτηκε από ένα μεγάλο ψέμα.

ΚΑΙ ΤΡΙΤΟ ΟΛΙΣΘΗΜΑ!..
Και η αυλαία αυτής της αξιοθρήνητης παράστασης έκλεισε με το τρίτο ολίσθημά του. Εμείς – δήλωσε – θα στείλουμε εκπροσώπους στα Αγαθοεργά, για να παρακολουθούμε τη λειτουργία τους. Όταν, βέβαια, έλεγε "εμείς" εννοούσε μόνο τον εαυτό του. Πριν ακόμα αναλάβει τη διοίκηση του Δήμου, προκαταλαμβάνει, με επίσημες δηλώσεις τη βούληση και την απόφαση του κυρίαρχου οργάνου που είναι το Δημοτικό Συμβούλιο της πόλης. Αν θα πάνε ή δεν θα πάνε εκπρόσωποι του Δήμου στα Αγαθοεργά, αυτό δεν εξαρτάται απ’ την αυθαίρετη βούληση του δημάρχου˙ εξαρτάται απ’ την απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, που λαμβάνεται με βάση τους νόμους. Αυτή την απόφαση, προκλητικά και αυθαίρετα, προκαταλαμβάνει ο Φίλιππας Φίλιος.

ΠΑΡΑΝΟΜΗ Η ΕΚΠΡΟΣΩΠΗΣΗ…
Ξέρει ο ίδιος, όπως ξέρουμε όλοι, ότι ο Δήμος, τα τελευταία οκτώ χρόνια, δεν έστελνε εκπροσώπους, στα Αγαθοεργά Καταστήματα Ιωαννίνων. Και αυτό δε γινόταν, επειδή έτσι ήθελε ο δήμαρχος της πόλης. Αυτό δε γινόταν, γιατί έτσι επέβαλλαν – και εξακολουθούν να επιβάλουν – οι νόμοι της πολιτείας. Ξέρει, καλά μάλιστα, ο Φίλιππας Φίλιος πως η απόφαση 22/1999 του Δημοτικού Συμβουλίου, με την οποία στάλθηκαν δυο εκπρόσωποι του Δήμου στη "Γενική Συνέλευση" – ο Θεός να την κάνει τέτοια – των Αγαθοεργών, ακυρώθηκε ως παράνομη από τα Αρμόδια Όργανα της Πολιτείας (Επιτροπή του άρθρου 18 του ν. 2218/1994, Υπουργεία Εσωτερικών και Παιδείας, Συμβούλιο Επικρατείας) που έκριναν τελεσίδικα την υπόθεση, έπειτα από προσφυγή συμπολιτών μας.
Ξεκάθαρο το σκεπτικό των αποφάσεων των Θεσμικών Οργάνων της Πολιτείας:
«Μετά την ψήφιση το άρθρου 47 του Ν. 1473/1984 οι διατάξεις των άρθρων 113 έως 124 του Α.Ν. 2039/39 με τις οποίες προβλεπόταν η λειτουργία της Εφοροεπιτροπείας των Αγαθοεργών καταστημάτων Ιωαννίνων καταργήθηκαν. Ο Νόμος 1473/84 (άρθρα 47, 37) είναι σαφής τόσο ως προς την κατάργηση των διατάξεων 113 έως 124 του Α.Ν. 2039/39, όσο και ως προς την ισχύ των λοιπών διατάξεών του για τα παλιά κληροδοτήματα Νομού Ιωαννίνων. Έτσι με σαφήνεια συνάγεται ότι ο κανονισμός του 1926 που προβλέπει τον τρόπο διαχείρισης των κληροδοτημάτων αυτών δεν ισχύει.
Κατά συνέπεια των ανωτέρω δεν υφίσταται νόμιμο έρεισμα για τη συγκρότηση της εφοροεπιτροπείας, όσον αφορά τη διαχείριση των κληροδοτημάτων του Νομού Ιωαννίνων και ως εκ τούτου η απόφαση ορισμού εκπροσώπων του Δήμου για το όργανο αυτό είναι παράνομη».

ΘΑ ΣΥΝΕΡΓΗΣΟΥΝ;
Και ρωτάμε τους δημοτικούς συμβούλους: Θα τολμήσουν, με την απόφασή τους, να συνεργήσουν σε μια τέτοια παράνομη πρόταση του δημάρχου; Αν παρασυρθούν και το πράξουν, τότε το ολίσθημα δεν θα είναι του δημάρχου˙ το ολίσθημα θα είναι δικό τους και, μαζί με το ολίσθημά τους, δικές τους είναι και οι συνέπειες που τους περιμένουν.
Έπειτα από όσα, συνοπτικά, εκθέσαμε παραπάνω:
Ως πρώην δημοτικού σύμβουλοι Ιωαννίνων που ασχοληθήκαμε – και εξακολουθούμε να ασχολούμαστε – με τα κοινά της πόλης, ως ελεύθεροι και υπεύθυνοι πολίτες που έχουμε την απαίτηση να ζούμε μέσα στα πλαίσια μιας ευνομούμενης Πολιτείας, με σεβασμό στο Σύνταγμα και τους νόμους, χωρίς αντισυνταγματικούς μηχανισμούς και κυκλώματα που έλκουν την καταγωγή τους από σκοτεινές περιόδους του Ελληνικού Κράτους, και δηλητηριάζουν, κατά τρόπο επικίνδυνο, την κοινωνική και πολιτική ζωή της πόλης:
Απευθυνόμαστε προς τους νέους δημοτικούς συμβούλους –ιδιαίτερα αυτούς της πλειοψηφία– και εντελώς φιλικά τους συνιστούμε να προφυλάξουν το Δήμο και την πόλη από αυθαίρετες και παράνομες ενέργειες του δημάρχου (τα πρώτα δείγματα τα έχει ήδη δώσει και τις πρώτες προθέσεις του τις έχει εκδηλώσει).

ΟΧΙ ΣΤΟ «ΕΓΚΛΗΜΑ»…
Θέλουμε επίσης να τους πούμε πως ο αγώνας για την εξάλειψη των θλιβερών κατάλοιπων της Τουρκοκρατίας στην πόλη και την αποκατάσταση των συνταγματικά κατοχυρωμένων δικαιωμάτων της Ισονομίας και της Ισοπολιτείας για τους Γιαννιώτες πολίτες, ένας αγώνας που άρχισε το 1984, με την ψήφιση του νόμου 1473/1984, βρίσκεται ήδη σε καλό δρόμο, καθώς, προς αυτή την κατεύθυνση κινείται σήμερα η Βουλή των Ελλήνων, όπως έδειξε η πρώτη συνεδρίαση της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας, κατά την οποία ομόθυμα, από όλες τις παρατάξεις, εκφράστηκε η σθεναρή βούλησή τους για τη δικαίωση αυτού του αγώνα. Εμπόδια σ’ αυτή την προσπάθεια προσπαθεί να ορθώσει ο Φίλιππας Φίλιος. Να μην θελήσουν να τον ακολουθήσουν στο φοβερό ολίσθημά του. Ολίσθημα που αποτελεί πραγματικό "έγκλημα" σε βάρος του Δήμου και της πόλης».

ΠΗΓΗ: Πρωϊνός Λόγος Τετάρτη 21 Δεκ. 2010

Η διαχείριση της περιουσίας των Ηπειρωτών Ευεργετών σύμφωνα με φιρμάνια του Σουλτάνου!

«Κλείδωσαν» στο παγκάρι τα κληροδοτήματα
Με φιρμάνια του Σουλτάνου και νόμους του Μεταξά η Εκκλησία εξακολουθεί να κρατά την περιουσία των ευεργετών της Ηπείρου
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Νικολέττα Μουτούση
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: στα ΝΕΑ Τετάρτη 20 Ιανουαρίου 2010

Με φιρμάνια του Σουλτάνου και νόμους των δικτατοριών της εποχής Παγκάλου και Μεταξά τεράστιες περιουσίες ύψους δισεκατομμυρίων ευρώ, που αποτελούν κληροδοτήματα Ηπειρωτών, δεν αποδίδονται στο Δημόσιο και τους δήμους, όπως επιθυμούσαν οι διαθέτες τους, αλλά παραμένουν στη διαχείριση της Εκκλησίας.

Το 1/8 των μετοχών της Εθνικής Τράπεζας περιελάμβανε μεταξύ άλλων το κληροδότημα του Γεωργίου Σταύρου, ιδρυτή της τράπεζας. Βάσει της διαθήκης του, το 1868, όριζε διαχειριστές του κληροδοτήματος τρεις πολίτες των Ιωαννίνων. Κι όμως, μέχρι σήμερα, το διαχειρίζεται επιτροπή της Μητρόπολης Ιωαννίνων με πρόεδρο τον μητροπολίτη!

Ανάλογη είναι και η τύχη άλλων κληροδοτημάτων της Ηπείρου, όπως του Νικολάου Ζωσιμά, που διέθετε επίσης αντίστοιχο μερίδιο μετοχών στην Εθνική Τράπεζα, σημαντικά κονδύλια για τη Ζωσιμαία Σχολή και άλλα εκπαιδευτικά και προνοιακά ιδρύματα και ο οποίος με τη σειρά του όριζε ως διαχειριστές τρεις πολίτες των Ιωαννίνων. Τον Δήμο Μετσόβου επέλεξαν ως διαχειριστή του κληροδοτήματός τους οι Γεώργιος και Αφέντω Τούλη, αλλά και σε αυτή την περίπτωση εδώ και δεκαετίες εξακολουθεί να παραμένει στα χέρια των εκάστοτε μητροπολιτών.

Η νομοθεσία
Μετά την τουρκοκρατία, σειρά νομοθετημάτων δεν συμπεριέλαβε ποτέ τα Ιωάννινα στις ρυθμίσεις που θα απέμπλεκαν τη διαχείριση των κληροδοτημάτων από εκκλησιαστικά ιδρύματα και θα την απέδιδαν στους νόμιμους διαχειριστές, που δεν είναι άλλοι από τους δήμους και τους κατοίκους της περιοχής.

«Πολλά από τα ιδρύματα που προέβλεπαν τα κληροδοτήματα έχουν κλείσει. Τους ενδιαφέρει μόνο να διακινούν τις μετοχές», σχολιάζει το μέλος της Επιτροπής Αγώνα για τα Ηπειρώτικα Κληροδοτήματα, Σπύρος Εργολάβος, αναφερόμενος στον τρόπο διαχείρισής τους. Το ορφανοτροφείο δωρεάς Γ. Τούλη βομβαρδίστηκε στον πόλεμο του 1940 και ουδέποτε επαναλειτούργησε.

Αντιστοίχως, οι τεχνικές σχολές του κληροδοτήματος Γ. Σταύρου καταργήθηκαν, παρά τη διαθήκη, και σήμερα στα κτίσματα στεγάζονται διάφορες δημόσιες υπηρεσίες. Την ίδια ώρα, υπάρχουν πολλά ερωτήματα όσον αφορά την περιουσία του Ν. Ζωσιμά. Κατά τον κ. Εργολάβο, το 1842, όταν ιδρύθηκε η Εθνική Τράπεζα, ο Ζωσιμάς είχε 611 από τις συνολικά 5.000 μετοχές, δηλαδή το 1/8 του κεφαλαίου της.

«Το 2000 από τις 230.000.000 μετοχές της τράπεζας, στο κληροδότημα Ζωσιμά ανήκαν μόνον ένα εκατομμύριο μετοχές. Το 1/8 έγινε το 1/230.
Όταν ρωτήσαμε τι απέγιναν τα υπόλοιπα χρήματα, κανένας δεν απάντησε», υπογραμμίζει ο κ. Εργολάβος.

«Είναι αδιανόητο να υπάρχει ένα “πλην Ιωαννίνων” και ό,τι ισχύει σε όλη την υπόλοιπη Ελλάδα να μην εφαρμόζεται σε εμάς», τονίζει χαρακτηριστικά και ο δήμαρχος της πόλης Νίκος Γκόντας και προσθέτει: «Πρόκειται για μία κατάσταση που ξεκινάει και ισχύει ακόμη και σήμερα με φιρμάνι του Σουλτάνου. Είναι ντροπή για όλους!».

Και ο κ. Γκόντας κάνει ιδιαίτερη αναφορά στα τεράστια ποσά που, παρά τη βούληση των διαθετών, διαχειρίζεται ακόμη η μητρόπολη. «Το 25% των μετοχών της Εθνικής Τράπεζας ανήκε στην πόλη των Ιωαννίνων. Τα ποσά αυτά ήταν ικανά να αλλάξουν το μέλλον της πόλης, αλλά και ολόκληρης της Ηπείρου», λέει.
Διευκρινίζει εξάλλου πως δεν είναι απαραίτητο να πάρει τα κληροδοτήματα ο δήμος. «Εμάς δεν μας ενδιαφέρει και το Δημόσιο να τα διαχειρίζεται, αλλά δεν μπορεί να γίνεται διαχείριση του τεράστιου αυτού πλούτου με τους κανόνες της εκκλησιαστικής περιουσίας που ξέρουμε όλοι πόσο αδιαφανείς είναι. Κανείς δεν γνωρίζει για παράδειγμα τι έγινε στις αλλεπάλληλες αυξήσεις των μετοχικών κεφαλαίων της τράπεζας», επισημαίνει.

Όπως αναφέρουν, εντυπωσιακό είναι για την περίπτωση των Ιωαννίνων πως το 1984 ψηφίστηκε νόμος που ανέφερε ότι και τα κληροδοτήματα του Νομού Ιωαννίνων θα πρέπει να διοικούνται σύμφωνα με τη βούληση των διαθετών, καταργώντας μάλιστα κάθε άλλη αντίθετη διάταξη. Εκδόθηκε επίσης και η πρώτη υπουργική απόφαση ώστε το κληροδότημα Γ. Σταύρου να περιέλθει στον δήμο.
Ουδέποτε όμως εφαρμόστηκαν! Ακολούθησαν σειρά διοικητικών και δικαστικών προσφυγών μεταξύ Επιτροπής Αγώνα και Μητρόπολης, που πάντοτε κατέληγαν στην ανάγκη αποκατάστασης της αδικαιολόγητης ανισότητας απέναντι στα Ιωάννινα. «Είναι αδιανόητο ότι δεν ίσχυσε ποτέ αυτός ο νόμος. Θα πρέπει έστω και καθυστερημένα η Πολιτεία να δώσει λύση», τονίζει ο κ. Γκόντας.

«Έχουν πέσει σε χέρια επιτηδείων»

ΤΟ «ΑΓΚΑΘΙ» των κληροδοτημάτων δεν αφορά όμως μόνον αυτά των Ιωαννίνων. Κακοδιαχείριση και απουσία ελέγχων είναι ορισμένες από τις διαπιστώσεις του γενικού επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης Λέανδρου Ρακιντζή, ο οποίος στο πλαίσιο της αρμοδιότητάς του επιχείρησε να εξετάσει τη διαχείριση των κληροδοτημάτων.
«Η όλη λειτουργία τους ρυθμίζεται από τον Α.Ν. 2039/1939, ο οποίος πλέον έχει ξεπεραστεί, με αποτέλεσμα την έλλειψη επαρκούς εποπτείας αυτών που η διοίκησή τους έχει σε μεγάλο βαθμό πέσει σε χέρια επιτηδείων, οι οποίοι απλώς ασκούν διαχείριση, ενίοτε επ΄ ωφελεία τους», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Περιγράφει μάλιστα τις δυσκολίες που υπάρχουν. «Κάνουμε προσπάθειες προκειμένου αφενός να απογραφούν τα ιδρύματα αυτά, που ανέρχονται περίπου σε 9.800, αφετέρου να υποχρεωθούν οι διοικήσεις τους να υποβάλλουν ισολογισμούς και λογοδοσίες, να εκτελούν τους όρους των αντίστοιχων διαθηκών και να μεριμνούν για την καταβολή των κληροδοσιών», σημειώνεται στην έκθεση του γενικού επιθεωρητή. Ενδεικτικό είναι πως λόγω του όγκου των κληροδοτημάτων αλλά και της απουσίας μητρώου, οι αρμόδιοι μηχανισμοί ελέγχου- δηλαδή η Διεύθυνση Εθνικών Κληροδοτημάτων του υπουργείου Οικονομίας και βάσει νόμου του 2000 και οι περιφέρειες- αδυνατούν να ανταποκριθούν στα καθήκοντά τους.

Η έκθεση
Στο συμπέρασμα αυτό καταλήγει ήδη από το 1999 και σχετική έκθεση της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής για τα Εθνικά Κληροδοτήματα: «Οι ετήσιοι προβλεπόμενοι προϋπολογισμοί και απολογισμοί κατά τον Ν. 2039/39 δεν κατατίθενται από τις Διοικήσεις των Κληροδοτημάτων κανονικά κατ΄ έτος, αλλά και- όταν κατατίθενται- δεν ελέγχονται αποτελεσματικά».

Μειωμένα μισθώματα ή μη είσπραξή τους για τα ακίνητα των κληροδοτημάτων, διάθεσή τους κατά το δοκούν και για σκοπούς που δεν προβλέπονται στις διαθήκες, ανύπαρκτη τήρηση βιβλίων είναι μερικά μόνον από τα «τεχνάσματα» στα οποία καταφεύγουν οι διοικήσεις, με αποτέλεσμα να ζημιώνονται τόσο οι ωφελούμενοι που είχαν επιλέξει οι διαθέτες, αλλά και το Ελληνικό Δημόσιο.

Σε απώλειες είσπραξης φόρων για το κράτος περίπου 1,5 εκατ. ευρώ έχει οδηγήσει η κακοδιαχείριση στο Άσυλο Ανιάτων, που διαθέτει 500 ακίνητα και για το οποίο σύμφωνα με πόρισμα του Σώματος Επιθεωρητών Ελεγκτών Δημόσιας Διοίκησης προκύπτουν ενδείξεις κατάχρησης 6 εκατ. ευρώ.

Ανάλογα είναι τα ευρήματα των ελέγχων που περιλαμβάνονται στην τελευταία έκθεση του γενικού επιθεωρητή. Έλλειμμα ποσού άνω των 183.500 ευρώ προέκυψε κατά τον διαχειριστικό έλεγχο της κληρονομιάς Νικολ. Καραλάκη από τη μη είσπραξη ενοικίων, ενώ για τον ίδιο λόγο καταγράφηκε έλλειμμα περίπου 37.500 ευρώ βάσει της αντικειμενικής αξίας των ακινήτων της κληρονομιάς Καλλιόπης Αλεξανδρίδου. Αντιστοίχως, σε καταλογισμό ποσού 40.965 ευρώ κατά των διαχειριστών προχώρησαν οι επιθεωρητές για το κεφάλαιο αυτοτελούς διαχείρισης Ανδρέα Σαριδάκη υπέρ του δημοτικού διαμερίσματος Δήμου Μηθύμνης.