Από την ιστοσελίδα
του ΟΑΣΠ
Στις 1 Μαΐου του 1967 ισχυρός σεισμός (Μ=6,4) έπληξε τους
νομούς Άρτας και Ιωαννίνων. 9 άνθρωποι σκοτώθηκαν
και 56 τραυματίστηκαν.
10790
κτίρια υπέστησαν βλάβες (τα 940 καταστράφηκαν).
Οι μεγαλύτερες εντάσεις στο νομό Άρτας παρατηρήθηκαν στα
χωριά: Δροσοπηγή (ΙΧ), Μελισσουργούς (VIII+), Θεοδώριανα, Αθαμάνιο και
Τετράκωμο (VIII)
ενώ στο νομό Ιωαννίνων στα χωριά: Περιστέρι (VIII), Μέτσοβο,
Βαθύπεδο (VII+).
Προσεισμός (Μ=4,0) εκδηλώθηκε στις 25 Μαρτίου.
Μετά τον κύριο σεισμό ακολούθησαν πολλοί μετασεισμοί ο
μεγαλύτερος των οποίων (Μ=5,3) έγινε την ίδια ημέρα με τον κύριο σεισμό.
Πηγές :
«Οι σεισμοί της Ελλάδας», των Παπαζάχου Β. & Παπαζάχου
Κ. (1989)
«Atlas of
isoseismal maps for strong shallow earthquakes in Greece and surrounding area (426BC -
1995)», Papazachos B.C., Papaioannou Ch. A., Papazachos C.B., Savvaidis A.S.
(1997)
«Οι σεισμοί της Ελλάδας», των Παπαζάχου Β. & Παπαζάχου
Κ. (2003)
………………………
Η επικαιρότητα των τελευταίων ημερών κυριαρχείται από το γεγονός ενός
σεισμού ο οποίος, αν και
εντάσεως
5,5 Ρίχτερ, δεν είχε μέχρι στιγμής θύματα ή
μεγάλες καταστροφικές επιπτώσεις σε κτιριακές υποδομές ή
δημόσια έργα. Συνοδεύτηκε όμως από μία μεγάλη
ακολουθία μετασεισμικών δονήσεων, που δημιούργησε στο κόσμο μια μεγάλη ανησυχία
και μια ατμόσφαιρα ανασφάλειας με μια δόση πανικού. Το γεγονός είχε μεγάλη
δημοσιότητα και πολλές πληροφορίες δόθηκαν από τα μέσα ενημέρωσης.
Οι αρχές κινητοποιήθηκαν στα πλαίσια σχεδίων της Πολιτείας και οι ειδικοί
επιστήμονες
έδωσαν τις ερμηνείες στα σεισμικά
φαινόμενα που βρισκόταν σε εξέλιξη. Μεταξύ των άλλων ακούσαμε για αχαρτογράφητα
ρήγματα, για ρήγμα που φθάνει μέχρι τα Ιωάννινα,
για τις πιθανές εξελίξεις του φαινομένου και
την ιστορική πληροφορία, ότι το ρήγμα αυτό είχε δώσει σεισμό 6 Ρίχτερ το 1898
που προκάλεσε αρκετές καταστροφές και στην πόλη.
Οι σεισμοί συνδέονται με μικρές ή μεγάλες καταστροφές και τέτοιες
αναφέρονται στην επιστημονική ιστοριογραφία και στην τοπική παράδοση. Ο
ιστορικός, γεωγράφος και φυσιοδίφης Πλίνιος (23-79 μ.Χ.)
αποφαίνεται ότι:
«όπου έσεισε θα σείσει, αλλά και όπου δεν
έσεισε πάλι μπορεί να σείσει»,
και στη
λαϊκή παράδοση λέγεται ότι «ο σεισμός θα ξανάρθει».
Στην επικαιρότητα του γεγονότος, θα ήθελα να καταθέσω μερικές δικές μου
προσωπικές αναμνήσεις από έναν μεγάλο σεισμό στην Ήπειρο που έγινε την 1η Μαϊου
1967 με επίκεντρο την ορεινή περιοχή της Πίνδου στα όρια των Νομών Ιωαννίνων
και Άρτας.
Ο σεισμός εκείνος ήταν 6,4
Ρίχτερ
και καταγράφεται ως ο
μεγαλύτερος σεισμός στην Ήπειρο. Είχε 9 νεκρούς, 56 τραυματίες, προκάλεσε
βλάβες σε 10.790 κτίρια
με τα 940 από
αυτά κατεστραμμένα.
Υπηρετώντας τα χρόνια εκείνα ως προϊστάμενος των Τεχνικών Υπηρεσιών του
Συγκροτήματος ΟΤΕ Ηπείρου-Κερκύρας έγινα συμμέτοχος στην κινητοποίηση των
Υπηρεσιών στο μέρος που αφορούσε στις τηλεφωνικές επικοινωνίες των
περιοχών που επλήγησαν. Ευρισκόμενος την ημέρα εκείνη, αν και Κυριακή,
στις εγκαταστάσεις του Τηλεφωνικού Κέντρου, έζησα την ατμόσφαιρα του κινδύνου
και του φόβου κατά την διάρκεια του σεισμού που είχε αρκετή διάρκεια, αλλά
περισσότερο όταν, μετά την αμηχανία των πρώτων λεπτών, άρχισαν να φθάνουν στο
τηλεφωνικό Κέντρο, στις τηλεφωνήτριες, οι πρώτες τηλεφωνικές κλήσεις από χωριά
και γραφεία που είχαν πληγεί από τον σεισμό, και οι πρώτες πληροφορίες για
περιοχές που επλήγησαν. Οι κλήσεις αυτές μεταφερόταν αμέσως στις
Αστυνομικές Υπηρεσίες για να ακολουθήσει μια γιγαντιαία κινητοποίηση όλων
των αρμόδιων
αρχών……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
Συναρπαστική ήταν η πρώτη μου πτήση με
ελικόπτερο, πάνω από τα βουνά και τα χωριά της περιοχής, μια πτήση
σε μεγάλο ύψος, καθώς σε χαμηλότερο ύψος πετούσαν τα αεροπλάνα, οι
Ντακότες της Αεροπορίας, που έριχναν δέματα με εφόδια και υλικά και βοήθεια για
τους κατοίκους. Η προσεδάφιση του ελικοπτέρου στο οροπέδιο του Αγίου Γεωργίου
Συρράκου δίπλα στις σκηνές που είχαν στηθεί για τους άστεγους ήταν ένα μέτρο
και μια εκτίμηση της καταστροφής που είχε προκληθεί από τον σεισμό.
Διατήρησα στο αρχείο μου, πενήντα χρόνια, κάποιες φωτογραφίες που τράβηξα και
τις οποίες παραθέτω σε αυτές τις γραμμές μιας δημοσιογραφικής
παρουσίασης, μιας πλευράς εκείνου του μεγάλου στην Ήπειρο σεισμού, πριν
από 50 χρόνια.
Η επικαιρότητα των ημερών με τον τελευταίο σεισμό, με την πλήρη ενημερότητα που
παρέχει η σύγχρονη τεχνολογία των μέσων επικοινωνίας, με άμεση εικόνα και
λεπτομερή πληροφόρηση, μου έδωσε το ερέθισμα και την ευκαιρία αυτής της
αναδρομής σε εκείνον τον σεισμό που είναι ο μεγαλύτερος που έχει πλήξει την
Ήπειρο και ο οποίος προκάλεσε και θύματα και καταστροφές, αλλά και μια
κινητοποίηση της Πολιτείας και την εκδήλωση μιας δυναμικής αλληλεγγύης των
πολιτών σε πανελλήνια έκταση.
Οι σεισμοί, σαν φυσικό φαινόμενο, είναι συνδεδεμένοι με καταστροφές και θύματα.
Όμως η λαϊκή παράδοση τον χαρακτηρίζει ως «σεισμό-σωσμό», εννοώντας ότι,
το γεγονός του σεισμού και των δυσάρεστων συνεπειών ακολουθεί, μια
αποκατάσταση, μια εκδήλωση αλληλεγγύης, μια συμπαράσταση που γρήγορα
αντιμετωπίζουν τις συνέπειες και κλείνουν τις πληγές που προκλήθηκαν. Αυτό το
ελπιδοφόρο μήνυμα, που έτσι καταγράφεται στην λαϊκή παράδοση, μεταφέρεται και
στην ιστορία των κρίσεων και καταστροφών που ιστορικά έχουν πλήξη αυτόν
το τόπο, σαν ελπίδα ότι: «και αυτό θα περάσει».
Ο μεγάλος ποιητής μας Διονύσιος Σολωμός, δίνει με ένα στίχο του το μεγαλείο
αυτής της ελπίδας και της δύναμης αποκατάστασης και αναγέννησης: «το χάσμα π΄
άνοιξε ο σεισμός ευθύς εγέμισ΄ άνθη»!
.......................................................
Η Ελπίδα Βεδιάβα από τη Γότιστα και ο Κώστας Καραγιώργος από την Κράψη θυμούνται
Πηγή Χειροποίητο blogspot (Από εκεί και η σελίδα της εφημερίδας Μακεδονία)
Ο μεγάλος σεισμός των 5,3 Ρίχτερ που ταρακούνησε τα Γιάννενα
και οι εκατοντάδες δονήσεις ξυπνούν σε πολλούς που ζουν στην συνοικία των
Ιωαννίνων που φέρει την ονομασία Σεισμόπληκτα τις μνήμες από την Πρωτομαγιά του
1967, τότε που ένας καταστροφικός εγκέλαδος χτύπησε τα χωριά του Περιστερίου,
Μικρή και Μεγάλη Γότιστα, Κράψη και Ανατολική.
«Ήταν δεύτερη μέρα του Πάσχα, ανήμερα του Αγίου Γεωργίου.
Ετοιμαζόμαστε να πάμε στην εκκλησία. Σε κάποια στιγμή, πριν
βγούμε από το σπίτι, ακούστηκε ένας εκκωφαντικός θόρυβος. Λες και περνούσαν
στρατιωτικά αεροπλάνα σε χαμηλή πτήση. Αναρωτήθηκαν οι γονείς μου τι συμβαίνει,
τι αεροπλάνα είναι αυτά που πετάνε χαμηλά.
Δεν προλάβαμε να το πούμε. Άρχισε να σείεται όλο το σπίτι».
Ένας εφιάλτης από τα
παιδικά χρόνια για την Ελπίδα Βεδιάβα, γιατρό μικροβιολόγο, ξύπνησε. Μιλώντας
στο ΑΠΕ αφηγείται πώς βίωσε το σεισμό των 6,4 βαθμών, ο οποίος την 1η Μαΐου του
1967 έπληξε το χωριό της, τη Μεγάλη Γότιστα.
«Η πόρτα γύρισε και δεν μπορούσαμε να ανοίξουμε.
Τελικά, προλάβαμε να ανοίξουμε και να βγούμε. Τότε άρχισε να
πέφτει το μπουχαρί και οι τοίχοι...
Η γιαγιά μου και η θεία μου τραυματίστηκαν, τη μαμά μου την
τραβάγαμε μέσα από τα χαλάσματα, ήταν τραυματισμένη. Επικρατούσε πανικός.
Χαοτική κατάσταση.
Ο κόσμος στο δρόμο έλεγε πως από το απέναντι βουνό στο
χωριό, τη Μικρή Γότιστα, έβγαιναν φωτιές. Ανάμεσα από τη Γότιστα και την Κράψη
άνοιξε η γη. Μία μεγάλη καθίζηση 2 χιλιομέτρων, κατάπιε σπίτια. Στο δρόμο
υπέφεραν άνθρωποι με ανοιγμένα τα κεφάλια.
Ο ποταμός Άραχθος, όπως τον αντικρίζαμε, είχε πάρει
πορτοκαλί χρώμα. Στη Μικρή Γότιστα πήγαιναν οι τραυματίες. Ο τότε βασιλιάς
Κωνσταντίνος ήρθε με ελικόπτερο και έδωσε εντολή να φέρει σκηνές ο στρατός και
να μεταφερθούν οι τραυματίες σε νοσοκομείο. Μείναμε άστεγοι».
Οι μετασεισμικές δονήσεις , όπως θυμάται, διήρκησαν πολύ
καιρό. Μετά τον σεισμό ακολούθησαν νεροποντές με πολλές αστραπές, αφηγείται και
κάποιοι έκαναν παραπήγματα με ξύλα και τσίγκο γύρω-γύρω για να προστατέψουν τις
οικογένειες, ενώ άρχισαν να στήνονται και σκηνές.
Ο Κωνσταντίνος Καραγιώργος, που επίσης ήταν παιδί και ζούσε
με την οικογένεια του στο χωριό Κράψη θυμάται: Ήταν μέρα του Αγίου Γεωργίου. Ο
παπάς λειτουργούσε. Άρχισε να βουίζει ο τόπος, τα βουνά έπεφταν. Ο τόπος
βούλιαξε στην Ανατολική.
Προλάβαμε και
εγκαταλείψαμε τα σπίτια μας γιατί χάθηκαν, τα πήρε η γη. Ήμασταν μικρά παιδιά
και ζήσαμε στη σκηνή με 80 πόντους χιόνι εκείνη την χρονιά».
Με ενέργειες των προέδρων από τις κοινότητες, μήνες αργότερα
δόθηκαν σπίτια προκατασκευασμένα στην περιοχή που οι ίδιοι ονόμασαν
Σεισμόπληκτα.
----------------------------------------------------------------------------------------------------
Ένας άλλος ισχυρός
σεισμός έγινε στα Γιάννενα τον Οκτώβριο του 1969.
Η σεισμική δόνηση (Μ=5,8) που σημειώθηκε στις 13 Οκτωβρίου
του 1969 έπληξε τα Ιωάννινα και τις γύρω περιοχές. Οι εντάσεις στην πλειόσειστη
περιοχή έφτασαν το VΙΙ.
( Πηγή :«Atlas of isoseismal maps for
strong shallow earthquakes in Greece and surrounding area (426BC -
1995)», Papazachos B.C., Papaioannou Ch. A., Papazachos C.B., Savvaidis A.S.
(1997) )
Πηγή:
Αρχείο ισχυρών σεισμών ΟΑΣΠ
------------------------------------------------------------------------------------
Με αφορμή τους πρόσφατους σεισμούς στην Ήπειρο, μεταφέρω
στις στήλες της εφημερίδας σας ένα
περίεργο σεισμό στην Μουργκάνα το 1889, λίγο δυτικότερα από το επίκεντρο των
πρόσφατων σεισμών.
Έτσι, ξεφυλλίζοντας στην Παπαχαραλάμπειο βιβλιοθήκη της
Ναυπάκτου την αθηναϊκή εφημερίδα «ΝΕΑ ΕΦΗΜΕΡΙΣ» της 18-8-1889, βρήκα μια
ανώνυμη ανταπόκριση από το χωριό Μπαμπούρι της Μουργκάνας (Θεσπρωτία), κατά την
οποία:
«Γράφουσιν ημίν εκ του χωρίου Μπαμπούρι τα εξής: «Από της
7ης Μαΐου σεισμοί ισχυροί κλονίζουσι το έδαφος του χωρίου μας.
Οι σεισμοί ούτοι
περιορίζονται μόνον εις τα χωρία Λειά, Μπαμπούρι, Τσαμαντά, σπανίως δ’
επεκτείνονται και εις τα πέριξ χωρία Γλούσταν, Λίσταν, Αχούρια κ.λ.
Καθ’ εκάστην έχομεν 3-4 σεισμούς διαρκείας 2’’ – 3’’. Οι
κάτοικοι κατελήφθησαν υπό πανικού, ένεκα φόβου μη καταπέση ο παλαιός ναός του
Αγίου Νικολάου, η λειτουργία τελείται εν τω ετέρω ναώ της Παναγίας. Πολλαί
οικίαι διερράγησαν, τινές δε και εν μέρει κατέπεσαν.
Η μονή του Αγίου Αθανασίου διερράγη εις πλείστα μέρη, το δε
ύδωρ της μονής ταύτης εξέλιπεν. Πολλαχού αναβλύζουν ύδατα και αλλαχού τα
υπάρχοντα εξαφανίζονται.
Υπερμεγέθεις βράχοι καταπίπτουσιν εκ του υπερκειμένου του
χωρίου μας όρους, φρίκην εμποιούντες εις τους κατοίκους, οίτινες
διανυκτερεύουσιν εν υπαίθρω φοβούμενοι μήπως καταπλακωθώσιν υπό τα ερείπια των
οικιών των. Ευτυχώς μέχρι τούδε ουδέν συνέβη δυστύχημα.
Ζώα τινά μόνον εφονεύθησαν υπό καταπεσόντων βράχων.
Κατά τον πρώτον συμβάντα ενταύθα σεισμόν το ύδωρ όλων των
κρηνών του χωρίου μας εθολώθη. Φοβούμεθα επαπειλουμένους κινδύνους».
* * *
Είναι εμφανές από την περιγραφή των σεισμών, την πληρότητα
αλλά και την πυκνότητα και λιτότητα της ανταποκρίσεως ότι ο συντάκτης αυτής
ήταν άριστος κάτοχος της ελληνικής γλώσσας.
Εικάζω λοιπόν ότι πρέπει να είναι ο
μετέπειτα διακεκριμένος δημοσιογράφος, από το Βαβούρι, Χρήστος Καίσαρης, ο
οποίος, πλην άλλων, διετέλεσε ανταποκριτής της «Εστίας», του «Έθνους» και της
ελληνόφωνης εφημερίδος της Ν. Υόρκης «Εθνικός Κήρυξ», στο Λονδίνο και ο οποίος
απεβίωσε, στην Βρετανική πρωτεύουσα, το 1951.
