Showing posts with label αντι-εξουσιαστικός χώρος. Show all posts
Showing posts with label αντι-εξουσιαστικός χώρος. Show all posts

Saturday, July 19, 2014

Οι κυπριακές αγροτικές κολλεκτίβες

Στη μνήμη του Ρολάνδου Κατσιαούνη

δημοσίευση στο
Εντροπία, τεύχος 4, Ιούλιος 2014
http://www.en-tropi.org/

Μια εν πολλοίς άγνωστη πτυχή της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας αλλά και μια σχετικά παραμελημένη πτυχή του κινήματος της Αριστεράς υπήρξε η πρωτοβουλία αμέσως μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο για την προώθηση της κολλεκτίβιστικης γεωργικής παραγωγής1. Στα πλαίσια αυτά ιδρύθηκαν τέσσερις κολλεκτίβες: στο Δίκωμο της επαρχίας Κερύνειας το 1946, στα Περβόλια της επαρχίας Λάρνακας το 1947, στα Κούκλια της επαρχίας Πάφου το 1949 και στο Αυγόρου της επαρχίας Αμμοχώστου το 1951, από τις οποίες όμως μόνο η Ονίσια στο Δίκωμο κατάφερε να επιβιώσει2. Η κολλεκτίβα της Ονίσιας, ως η πρώτη απόπειρα και με την περισσότερη εσωτερική συνοχή, υπήρξε το μοντέλο για τις υπόλοιπες, αλλά αναμφίβολα ακόμα και σε αυτήν ο καθοριστικός παράγοντας που την έκανε οικονομικά βιώσιμη ήταν η ανάπτυξη της βιομηχανίας παραγωγής ασβέστη που της επέτρεψε σε κάποιο στάδιο να υποστηρίζει και τους άλλους γεωργικούς και κτηνοτροφικούς τομείς3 .

Η εποχή στην οποία εμφανίστηκαν οι κυπριακές κολλεκτίβες ήταν μια περίοδος ραγδαίων ιστορικών εξελίξεων, οικονομικών μεταβολών και έντονης πολιτικοποίησης των μαζών. Ο εκμοντερισμός της κυπριακής κοινωνίας προχωρούσε με γοργούς ρυθμούς με την αναβάθμιση των τεχνικών υποδομών, την εμπορευματοποίηση και χρηματοποίηση της οικονομίας, τη διάχυση των σύγχρονων ιδεολογιών, την ανάπτυξη του συνεργατικού και συνδικαλιστικού κινήματος και την εδραίωση των δυο μεγάλων πολιτικών παρατάξεων. Ήταν μια μεταβατική εποχή, βαθιά συκρουσιακή σε πολλαπλά πεδία και συνάμα ανοιχτή σε πολλές κατευθύνσεις και προοπτικές. Οι κολλεκτίβες ήταν ακριβώς προϊόν αυτής της συγκυρίας και καταγράφονται, έστω ως απόπειρα, ως μια συνειδητή παρέμβαση στο ιστορικό γίγνεσθαι τόσο σε τοπικό όσο και σε διεθνές επίπεδο. Η πρωτοβουλία είχε σαφώς την πολιτική και ιδεολογική της διάσταση με το στόχο να δοθεί “παράδειγμα στον Κύπριο γεωργό”, αλλά υπήρξε ταυτόχρονα και ορθολογική οικονομική πράξη επίλυσης βιοποριστικής ανάγκης στα πλαίσια των τότε κοινωνικών συνθηκών.

Οι κολλεκτιβιστές ήταν στην πλειοψηφία τους άνεργοι, εργατο-αγρότες της Αριστεράς ή συμπαθούντες των αριστερών ιδεών, πολλοί από τους οποίους μόλις είχαν αποστρατευτεί από το βρετανικό στρατό έχοντας μαζέψει χρήματα και εμπειρίες από την υπηρεσία τους στον πόλεμο. Η απόφασή τους να συγκροτήσουν αγροτικούς παραγωγικούς συνεργατισμούς με κοινή ιδιοκτησία γης, ομαδική εργασία και από κοινού παραγωγή και διάθεση προϊόντων, υπήρξε αναμφίβολα μια πρωτοποριακή κίνηση. Και πιο σημαντικά, δεν υπήρξε προϊόν απόφασης της ηγεσίας του ΑΚΕΛ, παρά το γεγονός ότι το κόμμα ενέκρινε και στήριξε μέσω των οργανώσεών του την πρωτοβουλία. Σε ένα περιβάλλον με ισχυρό το αίσθημα μικρο-ιδιοκτησίας και όπου η αυξανόμενη συνεργατική δραστηριότητα αφορούσε κυρίως τον πιστωτικό και μερικώς τον καταναλωτικό τομέα, οι κολλεκτιβιστές με την πρωτοβουλία τους επέκτειναν την έννοια και τον ορίζοντα του συνεργατισμού ένα βήμα πάραπερα. Την ίδια ώρα, στο μέτρο των δυνατοτήτων τους και στο υφιστάμενο αποικιακό πλαίσιο, προσπάθησαν να κάνουν πράξη το κολλεκτιβίστικο όραμα, για το οποίο διάβαζαν τότε στον αριστερό τύπο συμμετέχοντας έτσι στο παγκόσμιο σοσιαλιστικό στρατόπεδο.

Ο κάθε κολλεκτιβιστής ήταν, με οικονομικούς όρους, εκτός από συνιδιοκτήτης, και ημερομίσθιος υπάλληλος της συνεργατικής εταιρείας και αμοιβόταν ανάλογα με τις μέρες εργασίας του. Το ύψος του μεροκάματου εξαρτούνταν από τη γενικότερη οικονομική κατάσταση της εργοδότριας εταιρείας και αυξανόταν σταδιακά ανάλογα με την κερδοφορία της. Σε περιόδους αυξημένης ανάγκης εργατικών χεριών, όπως την εποχή του θέρους, η εταιρεία προσλάμβανε και εποχιακούς εργάτες από τα γύρω χωριά. Οι εργαζόμενοι αυτοί πληρώνονταν με τα μεροκάματα της αγοράς που ήταν πιο ψηλά από αυτά που έδιναν στους εαυτούς τους οι κολλεκτιβιστές.

Οι κολλεκτίβες, ως μια μορφή θεσμοθέτησης της ταξικής σύγκρουσης, ήταν επηρεασμένες τόσο από την εργατική προέλευση όσο και από την εργατική ιδεολογία των πρωταγωνιστών. Τα χαμηλά μεροκάματα όμως, σε συνάρτηση με τις πολλές ώρες εργασίας, είχαν ως αποτέλεσμα τη συντήρηση ενός σχετικά χαμηλού βιοτικού επιπέδου, το οποίο διάβρωσε το ηθικό των μελών και έπαιξε το ρόλο του στη διάλυση τελικά των κολλεκτιβών. Η απουσία ιδιοκτήτη-εργοδότη δεν σήμαινε απαλλαγή και από τους σκληρούς όρους της πρώιμης κεφαλαιακής συσσώρευσης και ταυτόχρονα η μεταβατικότητα της εποχής, μέσα στην οποία εμφανίστηκαν οι κολλεκτίβες, περιόριζε σημαντικά τα περιθώρια της ανάπτυξής τους. Από τη μια, η εδραίωση της καπιταλιστικής σχέσης πραγματοποιούνταν επί της παρατεταμένης κρίσης της γεωργίας και, από την άλλη, η γενική βελτίωση των συνθηκών ζωής των λαϊκών στρωμάτων μέσα από τους αγώνες του εργατικού κινήματος διάβρωνε κάθε ιδεολογία λιτότητας.

Το κάθε μέλος της κολλεκτίβας ήταν μέτοχος με δικαίωμα ψήφου στη γενική συνέλευση, το αρμόδιο σώμα για τη λήψη σημαντικών και δεσμευτικών αποφάσεων. Από τη γενική συνέλευση εκλεγόταν η πενταμελής επιτροπή, που καθόριζε το γεωργικό σχέδιο και τον καταμερισμό εργασίας και ήταν επιφορτισμένη με την καθημερινή διοίκηση του αγροκτήματος. Οι γενικές συνελεύσεις δεν λάμβαναν χώρα σε τακτά χρονικά διαστήματα και η σύγκλισή τους γινόταν συνήθως σε περιπτώσεις λήψης σημαντικών αποφάσεων. Βέβαια, καθώς οι συνεταιρισμοί αυτοί, με εξαίρεση την Ονίσια, άντεξαν λιγότερο από μια δεκαετία, δεν υπήρξε το περιθώριο και οι ευκαιρίες για λήψη και υλοποίηση μεγάλων αποφάσεων, λόγου χάρη για επενδύσεις, υποδομές ή τρόπους εμπορίας και έτσι τα βασικά ζητήματα ήταν ο καθημερινός συντονισμός των εργασιών. Στην Ονίσια, όπου τέτοιες αποφάσεις λήφθηκαν και υλοποιήθηκαν, υπήρχε ένας ηγέτης καθόλη τη διάρκεια της κολλεκτίβας αλλά και περισσότερη πειθαρχία, καθότι τα αρχικά μέλη που έβαλαν και το πλαίσιο ήταν όλοι πρώην στρατιώτες.

Πέραν από τους περιορισμούς που έθετε στις κολλεκτίβες ο υφιστάμενος καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής στο οικονομικό επίπεδο, σε μια γενικότερη αποτίμηση της κληρονομιάς των κυπριακών κολλεκτιβών θα πρέπει να λεχθεί και το γεγονός ότι ήταν εν πολλοίς ανδροκρατούμενες πρωτοβουλίες. Τα αρχικά μέλη των κολλεκτιβών, με εξαίρεση το Αυγόρου, ήταν αποκλειστικά άντρες, με τις γυναίκες να περιορίζονται και νομικά στον υπαλληλικό ρόλο. Σταδιακά, όμως, οι άντρες επέτρεψαν και στις συζύγους τους να γίνουν μέτοχοι της εταιρείας και να έχουν έτσι το δικαίωμα της συμμετοχής στη λήψη αποφάσεων. Ακόμα και τότε όμως, η ανδροκρατία παρέμεινε ριζωμένη σε όλα τα επίπεδα – στον καταμερισμό της εργασίας, στις μισθολογικές απολαβές, στις πολιτικές διαδικασίες, κάτι που δείχνει τελικά και τα όρια της πρωτοπορίας των κολλεκτιβιστών που παρέμειναν σε αυτό το ζήτημα δέσμιοι του γενικότερου κοινωνικού συντηρητισμού της εποχής τους.

Οι κυπριακές αγροτικές κολλεκτίβες ήταν ένα υβρίδιο που γεννήθηκε σε μια μεταβατική εποχή – μια διασταύρωση της ταξικής σύγκρουσης με τους θεσμούς της ιδιοκτησίας και του συνεργατισμού. Οι ιστορικές τους καταβολές, η αριστερή κοσμοαντίληψη και η συνεργατική πρακτική, αλλά και η ιστορικότητά τους ως μορφές ανταγωνιστικής συμμετοχής στις διαδικασίες της καπιταλιστικής νεοτερικότητας τις καθιστά ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον φαινόμενο. Οι αγροτικές κολλεκτίβες υπήρξαν μια πρωτοβουλία αμφισβήτησης της ιδιοκτησίας μέσα από την ίδια την ιδιοκτησία – αμφισβήτησης του κεφαλαίου μέσα από την ίδια την κεφαλαιοποίηση. Και ως τέτοιες αποτελούν κάτι περισσότερο από μια λεπτομέρεια στο περιθώριο της διαδικασίας της προλεταριοποίησης και του θεσμού του συνεργατισμού στην Κύπρο.

1  Το αποτέλεσμα της έρευνας μου για αυτό το φαινόμενο δημοσιεύτηκε το 2006. Το άρθρο αυτό, που αποτελεί τη βάση και του παρόντος κειμένου είναι διαθέσιμο εδώ: http://nekatomata.blogspot.com/2006/12/2006.html

2  Για να διαλυθεί αργότερα από τους εξωγενείς παράγοντες της διακοινοτικής σύγκρουσης. Κουρτελάρης, Κύπρος. (1996) Οι πρωτοπόροι, Λευκωσία: Παγκύπρια Συνεργατική Ομοσπονδία

3  Ο Λέαντρος Σαββίδης πήρε πρόσφατα (11/9/2013) μια συνέντευξη από ένα από τα εναπομείναντα μέλη της Ονίσιας, τον Κώστα Γιαννή (Λαμπαδιστή), που είναι προσβάσιμη εδώ: http://listenagain.mycyradio.eu/index.php?cat=OnTheMargins&page=2

Tuesday, October 25, 2011

Συνέλευση των παιδιών της πλύστρας 2

Αντιφάσεις και Αποσιωπήσεις στο Πόρισμα Πολυβίου

Το πόρισμα του κ. Πολυβίου ήταν μια απόπειρα να επαναληφθούν τα ψέματα των ΜΜΕ με την εξής αντίφαση: ο κ. Πολυβίου είναι αναγκασμένος να παραθέτει τα στοιχεία, ενώ προσπαθεί να αναπαράγει τα ψέματα, και άρα οι αντιφάσεις του είναι έκδηλες. Η απόφασή του να εμφανιστεί στις τηλεοπτικές κάμερες την ημέρα παράδοσης του πορίσματος, ήταν αποκαλυπτική των προθέσεών του να χρησιμοποιήσει τη θέση του για ένα είδος ιδιοτελούς αυτό-διαφήμισης.
  1. Ποιος αποφάσισε για το Μαρί. Παρά τη σαφή καταγραφή του ότι η επιλογή του στρατοπέδου στο Μαρί έγινε από αξιωματικό, ο κ. Πολυβίου συντηρεί μια ασάφεια για την απόφαση. Θα ήθελε να κατηγορήσει τον Πρόεδρο και αφού δεν έχει τεκμήρια, προσπαθεί να αποφύγει τα τεκμήρια τα οποία καταγράφει.
  2. Ποιοι δεν πήραν μέτρα μετά τις πρώτες εκρήξεις. Υπήρχε μια ολόκληρη εβδομάδα προειδοποίησης για την έκρηξη – από τις 4 Ιουλίου μέχρι τις 11. Και όμως σε αυτό το διάστημα κανένας αρμόδιος δεν φρόντισε καν να κάνει την αποψίλωση την όποια ζήτησε η πυροσβεστική. Ο κ. Πολυβίου καταγράφει ότι ,«καίγονταν χόρτα» «γύρω» από το φορτίο πυρίτιδας και ότι αυτή η φωτιά ήταν η αίτια που δόθηκε «εντολή» να πάνε οι 3 στρατιώτες στο χώρο της έκρηξης. Και μετά σιωπά για τις ευθύνες. Είναι και η σιωπή ψέμα.
  3. Η μη εκκένωση υπήρξε η μοιραία απόφαση για τους θανάτους. Ο κ. Πολυβίου καταγράφει τα γεγονότα τα όποια δείχνουν ότι δεν έγινε εκκένωση. Μάλιστα καταγράφει ότι έγινε το αντίθετο – κλήθηκαν μέσα στρατιώτες αντί να διαταχθεί να απομακρυνθούν. Υπάρχει αναφορά ότι ο ναύτης Μιλτιάδης Χριστοφόρου είπε ότι έπρεπε να πάνε λόγω «οδηγιών», ενώ ο πυροσβέστης Τταντής είπε ότι έπρεπε να πάνε γιατί «φωνάζουν οι μαστόροι». Και όμως ο κ. Πολυβίου δεν διερευνά τις ιεραρχικές στρατιωτικές ευθύνες.
  4. Στέγαστρο. Από τα αποσπάσματα των εγγράφων τα όποια παραθέτει ο κ. Πολυβίου, είναι σαφές ότι ο αρχικός προγραμματισμός προνοούσε να γίνει στέγαστρο. Και όμως, παρά το ότι η μονάδα είχε κονδύλια για να προγραμματίζει έργα στη Βάση, εντούτοις δεν φαίνεται να ενδιαφερόταν κανείς για να φτιαχτεί το στέγαστρο. Και πάλιν ο κ. Πολυβίου αποφεύγει να διερευνήσει αυτή την παράλειψη. Ποιους προστατεύει ο κ. Πολύβιου;
  5. Η ανάλυση που πήρε 5 μήνες. Ακόμα πιο χαρακτηριστικό για τις ευθύνες της στρατιωτικής δομής, είναι το γεγονός ότι ενώ είχε γίνει σύσκεψη τον Φεβρουάριο και πάρθηκε απόφαση να γίνει ανάλυση για να φανεί ο κίνδυνος από την αλλοίωση της πυρίτιδας, ο κ. Πολυβίου δεν θέτει καν το ερώτημα γιατί και πώς αποφασίστηκε να σταλεί το δείγμα στην Ελλάδα με αποτέλεσμα να μείνει για 5 μήνες, χωρίς να γίνει η ανάλυση. Στο Κυπριακό Χημείο η ανάλυση θα γινόταν σε 3 μέρες. Αυτή η ανάλυση δεν έγινε ούτε μετά από τις 4 Ιουλίου. Ούτε για εδώ ψάχνει για ευθύνες ο κ. Πολυβίου. Σιωπά ύποπτα.
  6. Οι ευθύνες της Βουλής. Ο κ. Πολυβίου θεωρεί ότι ο Πρόεδρος έπρεπε να είχε υποψιαστεί τον κίνδυνο, επειδή σε κάποιο έγγραφο (για την απόφαση καταστροφής ή πώλησης του φορτίου), αναφερόταν η έκφραση «κάποιος κίνδυνος» τον Σεπτέμβριο του 2010 (10 μήνες πριν την έκρηξη). Σύμφωνα όμως με τις καταγραφές του, ο επικεφαλής της Επιτροπής Ελέγχου της Βουλής, είχε «μελετήσει» αναφορές οι οποίες μιλούσαν συγκεκριμένα για κίνδυνο «αλλοίωσης της πυρίτιδας» τον Μάρτιο του 2011 (5 μήνες πριν την έκρηξη). Η έκθεση της Γενικής Ελέγκτριας «διανέμεται σε όλα τα μέλη του Σώματος» και, άρα λ.χ., και στην Επιτροπή Άμυνας της Βουλής. Ήξεραν ή δεν ήξεραν από το 2009 πού είναι το Μαρί και ο σταθμός της ΑΗΚ; Όμως οι ευαισθησίες του κ. Πολυβίου ήταν σαφώς επιλεκτικές – και οι αποσιωπήσεις του αποκαλυπτικές.
  7. Τα ψέματα για τις Δυτικές προσφορές. Όπως φαίνεται από τις αναφορές δεν υπήρχε προσφορά από Δυτικές χώρες για να παραλάβουν το φορτίο μετά την κατάσχεσή του. Καταγράφεται μάλιστα, ότι η Γαλλία αρνήθηκε λέγοντας ότι η Εθνική Φρουρά μπορούσε να το χειριστεί. Ο κ. Πολυβίου εδώ παραβλέπει το ότι υπήρξαν και προσφορές της Κυβέρνησης να πάει το φορτίο σε άλλη χώρα και την μη-θετική απάντηση του ΟΗΕ. Αυτά τα αποσιωπά για να συντηρεί τα ψέματα ότι υπήρχε αντιπαράθεση με τη Δύση.
  8. Όταν λογοκρίνεται ακόμα και το Κυπριακό. Οι αναφορές του κ. Πολυβίου για τη Συρία, αποσιωπούν την πραγματικότητα – ότι η Συρία είχε ήδη σπάσει το εμπάργκο με τη βόρεια Κύπρο το 2006 σε ανάλογη περίπτωση και ότι απειλούσε να διευρύνει αυτήν την πολιτική. Ήταν ή δεν ήταν συνταγματική ευθύνη της Πολιτείας να εμποδίσει αυτήν την αρνητική εξέλιξη για την «πολιτειακή κυριαρχία»;

Συνέλευση των Παιδιών της Πλύστρας, 23/10/2011
http://paidiatisplustras.wordpress.com

Friday, October 21, 2011

Συνέλευση των παιδιών της πλύστρας 1

για να μην ξεχνιόμαστε, τζιαι για σκοπούς αρχείου
.....................................................

9 + 1 Ψέματα των ΜΜΕ ή γιατί χρειάζεται διεύρυνση η Δημοκρατία


Σήμερα η Δημοκρατία κινδυνεύει από τη χειραγώγηση της πλειοψηφίας των ΜΜΕ. Η δημοκρατική κοινωνική αυτοάμυνα απέναντι στο ψέμα και το κλίμα υστερίας, είναι η άρνηση αποδοχής της λογοκρισίας και η διεύρυνση της ισομερούς δημοκρατικής πληροφόρησης. Οι προσπάθειες για υπονόμευσή της από το εσωτερικό, οδήγησαν άλλωστε, στις τραγωδίες της περιόδου 1960-74.
Ιδού μέρος από τα έργα των ΜΜΕ το περασμένο καλοκαίρι.

Είπαν και δεν ήταν:
1.«Ο Χριστόφιας έφερε το φορτίο.» Το φορτίο υποχρεώθηκε να το πάρει η Κυπριακή Δημοκρατία μετά από εκβιασμό των ΗΠΑ, όπως καταγράφεται στα Wikileaks.
2.«Κρατήσαμε το φορτίο ενώ μπορούσαμε να το είχαμε δώσει στον ΟΗΕ». Σύμφωνα με τα στοιχεία των Wikileaks, η Κυπριακή Δημοκρατία εισηγήθηκε να πάρει το φορτίο ο ΟΗΕ, να σταλεί στο Λίβανο, τη Μάλτα ή να το παραλάβει πλοίο με τη σημαία του ΟΗΕ. Καμιά εισήγηση δεν μπόρεσε να γίνει ομόφωνα αποδεκτή από το Συμβούλιο Ασφαλείας.
3.«Πρότειναν να το πάρουν οι Γερμανοί και δεν δεχτήκαμε». Ο γερμανός πρέσβης και το γερμανικό υπουργείο εξωτερικών το διέψευσαν με απαντήσεις σε ερωτήσεις δημοσιογράφων τον Ιούλιο.
4.«Είναι μια τραγωδία ανάλογη του ’74». Το 1974 υπήρχαν 4-5000 νεκροί ε/κ – ενώ τώρα 13. Το 1974 καταλήφθηκε το 36% της Κύπρου. Το μόνο κοινό ήταν το ότι και το 1974 και το 2011 η τραγωδία ξεκίνησε από το στρατό.
5.«Το κόστος θα φτάσει τα δισεκατομμύρια και οι αυξήσεις στο ρεύμα θα είναι 25% μέχρι και 40%». Τελικά το κόστος επιδιόρθωσης για την ΑΗΚ υπολογίζεται ότι δεν θα ξεπεράσει τα 300 εκατομμύρια και η αύξηση στο ρεύμα ήταν κάτω από 7%.
6.«Η διαταγή εκκένωσης αποδείχτηκε σωτήρια». Δεν διατάχθηκε εκκένωση – αν διατασσόταν δεν θα υπήρχαν θύματα.
7.«Όλοι καταλάβαιναν τον κίνδυνο αλλά ο Πρόεδρος δεν δεχόταν να καταστραφούν». Στην εθνική φρουρά δεν υπήρχε εκτίμηση ή στοιχειώδης κατανόηση των κινδύνων, όπως φάνηκε από τη συμπεριφορά των αρμοδίων από τις 4 μέχρι τις 11 Ιουλίου 2011, όταν έγιναν συσκέψεις για τις πρώτες εκρήξεις και όλοι πήγαν στα σπίτια τους χωρίς καν να στείλουν τις αναφορές στους αρμόδιους.
8.«Η αστυνομία και ο «μηχανισμός του ΑΚΕΛ» εμπόδισε την πορεία ενάντια στην εξοχική κατοικία του Δ. Χριστόφια». Λογοκρίθηκε ότι, τα 7 κοινοτικά συμβούλια χωριών της περιοχής έκαναν έκκληση να ακυρωθεί η πορεία και ότι τα άτομα που είχαν μαζευτεί για να εμποδίσουν την είσοδο της πορείας στην κοινότητα, ήταν κάτοικοι του χωριού.
9.«Καλοπιάναμε χωρίς λόγο τη Συρία». Η Συρία είχε ήδη σπάσει το εμπάργκο με τα κατεχόμενα ,με τη δρομολόγηση πλοίου από τη Λατάκεια προς το Βαρώσι, μετά την κατάσχεση ενός άλλου φορτίου το 2006. Το 2009 απειλούσε με αναγνώριση. Όποιος δεν ενδιαφέρεται για την αναγνώριση των κατεχομένων να το πει δημόσια και να αναλάβει και την ευθύνη.
+ 1: Ερωτήσεις που δεν διατυπώθηκαν ή Τα μυστήρια των ειδικών του στρατού:
Πώς ξεκινά μια φωτιά η ώρα 4 το πρωί από πυρίτιδα που δεν αναφλέγεται; Αρχικά η θέση ήταν ότι οι ειδικοί του στρατού είπαν ότι δεν αναφλέγεται η πυρίτιδα. Μετά βρέθηκαν άλλοι ειδικοί με άλλη άποψη μετά την έκρηξη. Όταν το Φεβρουάριο του 2011 τα υπουργεία άμυνας και εξωτερικών αποφάσισαν να αναλυθεί η πυρίτιδα, οι διαδικασίες της εθνικής φρουράς προνοούσαν να πάει στην Ελλάδα, από όπου θα ερχόταν απάντηση σε 5 μήνες. Κανένας δεν ρώτησε γιατί. Στο κυπριακό χημείο η ανάλυση θα γινόταν σε λίγες μέρες.

Κάποιοι, προφανώς, δεν θέλουν να ακούσουν τη λέξη «σύστημα», γιατί φοβούνται την αλήθεια. Και τα ΜΜΕ εκφράζουν επίσης τα συμφέροντα μερικών.
Το θέμα είναι ποιων και γιατί.

Συνέλευση των παιδιών της πλύστρας1
Λεμεσός, 28/9/2011

1. Έξω από το Προεδρικό, τον Ιούλιο, τις μέρες της υστερίας, υπήρχε το σύνθημα «Να φοβάσαι το γιο της πλύστρας». Ήταν εξόφθαλμος ο ταξικός ρατσισμός. Ανάλογη πρέπει να είναι και η απάντηση της ταξικής αξιοπρέπειας.

Sunday, July 31, 2011

Σκέψεις για την συγκυρία – 31/7/2011

Παρόλο που κάποια πράγματα θα έπρεπε να είναι αυτονόητα, επειδή τελικά για κάποιους φαίνεται να μην είναι, θα δοκιμάσω να τα κωδικοποιήσω εδώ – ως προκαταρκτικές αναλυτικές θέσεις και ως συνέχεια της πολιτικής παρέμβασης.

1. Αυτή την στιγμή δεν διακυβεύεται απλά το παρόν και μέλλον της κυβέρνησης Χριστόφια, ούτε απλά το παρόν και το μέλλον του ΑΚΕΛ. Αυτή τη στιγμή διακυβεύεται το παρόν και της μέλλον της κυπριακής Αριστεράς και η ίδια η ιδέα της Αριστεράς – ως αντίσταση απέναντι στον ηγεμονικό Λόγο – αστικό και εθνικιστικό. Και ο καθένας και η κάθε μια μας από την θέση που βρίσκεται οφείλει να το κατανοήσει αυτό ως αφετηρία για τον δικό του δρόμο και τρόπο πολιτικής τοποθέτησης και παρέμβασης – και η ουδετερότητα ή η αδράνεια σύντροφοι, όπως ξέρουμε, είναι θέση και έχει τις συνέπειες της.

2. Στην Κύπρο το μόνο αριστερό πολιτικό κόμμα είναι το ΑΚΕΛ.
α) Αυτό δεν σημαίνει ότι ΑΚΕΛ και Αριστερά είναι ταυτόσημες έννοιες. Υπάρχουν αριστερές δυνάμεις στην κοινωνία που βρίσκονται συνειδητά εκτός του ΑΚΕΛ. Οι πλείστες από αυτές μάλιστα τοποθετούνται αριστερότερα του ΑΚΕΛ. Και δεν αναφέρομαι μόνο στις διάφορες ομάδες της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς και του αντιεξουσιαστικού χώρου, αλλά και σε πολλούς ανένταχτους που έχουν και εκφράζουν άποψη και που δραστηριοποιούνται κατά καιρούς, αλλά που η μπόχα του εν πολλοίς απαξιωμένου πολιτικού συστήματος και της πολιτικής γενικότερα τους κρατά συνήθως μακριά.
β) Σημαίνει όμως ότι τοποθετήσεις του στυλ “στην Κύπρο δεν υπάρχει Αριστερά”, ή “Αριστερά=Δεξιά”, ή “το ΑΚΕΛ είναι το ίδιο με τα άλλα κόμματα” (στο ίδιο μήκος κύματος με το παιδικό σλόγκαν αστική δημοκρατία=φασιστική χούντα) είναι και πολιτικά λάθος καθότι υποδηλώνουν έλλειψη βασικής αντίληψης αλλά και αναλυτικά-μεθοδολογικά λάθος καθότι οδηγούν σε εννοιολογική ισοπέδωση και αδυναμία άσκησης ουσιαστικής αριστερής κριτικής γενικά αλλά και ειδικά στο ίδιο το ΑΚΕΛ.

3. Το ΑΚΕΛ δεν είναι επαρκώς αριστερό κόμμα και σίγουρα δεν είναι επαναστατικό κόμμα. Από την ίδρυση του, ως μετωπικό σχήμα αρχικά και μετά μετεξέλιξη του ΚΚΚ, δρα με μια ρεφορμιστική λογική και συμβιβάστηκε και συμβιβάζεται με το υπάρχον κοινωνικο-οικονομικό σύστημα όπως η ιστορική Σοσιαλδημοκρατία προσπαθώντας να κερδίσει όσα μπορεί εντός του, για τους εργαζόμενους. Διατηρούσε βέβαια και σε κάποιο βαθμό διατηρεί ακόμα την κομμουνιστική ρητορική και συνθηματολογία, ειδικότερα στο διεθνές πεδίο, κάτι που το τοποθετεί μεν αριστερά της Σοσιαλδημοκρατίας, όμως στο κυπριακό ιστορικό πεδίο η αλήθεια είναι ότι δεν προχώρησε ποτέ σε βαθιές ρήξεις με τον συντηρητισμό κάτι που πραγματοποίησαν εν μέρη, τουλάχιστον στο παρελθόν, Ευρωπαϊκά σοσιαλδημοκρατικά κόμματα πχ κατοχυρώνοντας το κοσμικό κράτος, τα ατομικά δικαιώματα κλπ. Το ΑΚΕΛ υπήρξε σταλινικό κόμμα και διατηρεί ακόμα σε οργανωτικό επίπεδο κάποιες σταλινικές νοοτροπίες και πρακτικές. Όμως δεν είναι σταλινικό κόμμα με πολιτικούς όρους. Ο σταλινισμός όμως ούτως ή άλλως είναι ένα σύνθετο φαινόμενο και μόνο ζημιά προκαλεί η ηλίθια ταύτιση του με τον φασισμό. Η ψυχροπολεμικής προέλευσης, δυτική, Δεξιά προπαγάνδα περί “κόκκινου φασισμού” όταν υιοθετείται άκριτα από κάποιους, ουσιαστικά μας εμποδίζει από το κάνουμε μια ουσιαστική ανάλυση και μια αριστερή κριτική στο φαινόμενο σταλινισμός, την αυταρχική δηλαδή στρέβλωση του κομμουνισμού, όπως αυτή εμφανίστηκε στην παγκόσμια ιστορία.

4. Η Αριστερά εκτός του ΑΚΕΛ, πέραν από την χρόνια ιδεολογική πολυδιάσπαση και οργανωτική αδυναμία, με βασική επίπτωση την αποστασιοποίηση πολλών, βρίσκεται σήμερα και χωρίς ξεκάθαρο πολιτικό προσανατολισμό. Παρότι από την συντριπτική πλειοψηφία του ευρύτερου χώρου έγινε πλέον αντιληπτό ότι έχουμε σήμερα μια ολοκληρωτική αντεπίθεση της ενωμένης Δεξιάς, έχει ήδη χαθεί και πολύτιμος χρόνος και πολιτικό έδαφος για δράση, ενώ η κατάσταση διαφοροποιείται μέρα με τη μέρα απαιτώντας συνεχή παρακολούθηση και παρεμβάσεις. Πριν να μιλήσω για το “αύριο”, να πω όμως δυο λόγια για το ήδη χαμένο “σήμερα”. Η σημερινή αδυναμία του κυπριακού ριζοσπαστικού χώρου να παρέμβει στην συγκυρία έχει να κάνει επίσης με 2 άλλες παλιές “ασθένειες” που προκύπτουν από την ανεπαρκή θεωρητική και ιστορική αντίληψη μας. Η πρώτη είναι η άκριτη μεταφορά τοποθετήσεων και πλαισίων ερμηνείας από το εξωτερικό και από το παρελθόν, και ειδικά από την Ελλάδα, χωρίς αυτά να σχετίζονται με την κυπριακή ιστορική και πολιτική πραγματικότητα και χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες, ιδιομορφίες και διαφορές της κυπριακής κατάστασης και συχνά χωρίς να σέβονται καν την κυπριακή αυτονομία. Η δεύτερη είναι ο άκριτος ενθουσιασμός με το πλήθος, το όποιο πλήθος, ο οποίος πηγάζει από μια φετιχοποίηση της μορφής του ακτιβισμού εφ' εαυτού, ή πιο χυδαία του “κατεβαίνω στο δρόμο” ανεξάρτητα από το περιεχόμενο της. Αυτή η λαϊκίστικη στάση, που θεωρεί το όποιο πλήθος “αγνό” και που αγνοεί την ουσία – δηλαδή το γενικό πλαίσιο, την συγκεκριμένη ιστορική συγκυρία και το άμεσο πολιτικό διακύβευμα, ουσιαστικά υποβιβάζει τον ακτιβισμό σε ζήτημα προσωπικής εμπειρίας και λάιφ στάιλ. Το ότι κάποιοι ήταν έτοιμοι, ευτυχώς μόνο μερικοί και μόνο αρχικά, να κλείσουν και τα μάτια σε ότι χαλούσε αυτή την φαντασίωση, πχ την ανοχή του πλήθους σε φασιστικές ιδέες, συνθήματα, θέσεις κλπ, υπήρξε κατ' ακρίβεια και ελιτίστικη στάση καθότι αρνούνταν σε αυτό που υμνούσαν, “το πλήθος” ή “την μάζα” το ρόλο του πολιτικού υποκειμένου και τις ευθύνες που αυτό φέρει. Οι περισσότεροι όμως κατάλαβαν από την αρχή το παιχνίδι και αντιστάθηκαν στο δεξιό ντελίριο και την μικροαστική μιζέρια που θέλει να αντιγράφει το χαζό μοντέλο των τηλεοπτικών μεταφορών. Σήμερα, μετά το τέλος των συναισθηματισμών και μετά από το πολιτικό ξεκαθάρισμα του πεδίου μπορούμε πλέον να το πούμε, ορθολογικά, νηφάλια και υπεύθυνα. Όχι, δεν υπάρχουν πλέον παρασυρμένοι. Αυτοί που συνεχίζουν μέχρι και σήμερα να συνυπάρχουν με την ακροδεξιά, διαμαρτυρόμενοι ενάντια στην κυβέρνηση αλλά όχι ενάντια στον κρατικό μηχανισμό και τον στρατό, ενάντια στην Αριστερά αλλά όχι ενάντια στην Δεξιά, ενωμένοι τελετουργικά με ένα διάχυτο εθνο-λαϊκό συντηρητισμό, δεν είναι πλέον ούτε απλά χαζοί, ούτε απολιτίκ, ούτε πολιτικά φιλελεύθεροι. Ξηγημένα πράματα.

5. Όσον αφορά τώρα το πραγματικό πολιτικό παιχνίδι – επειδή πλέον οι συγκεντρώσεις κάθε Δευτέρα μετά τα μπάνια στο προεδρικό απλά εξυπηρετούν σε κάποια νομιμοποίηση της συνεχιζόμενης προσπάθειας των ΜΜΕ για συντήρηση του θεάματος, αποχαυνωτική χειραγώγηση και τροφοδότησης της Δεξιάς για να επιβάλει τους όρους του κεφαλαίου στο κράτος και στην κοινωνία – και εδώ φαίνεται να ξεκαθαρίζουν τα πράγματα. Τα ΜΜΕ δεν είναι στην πραγματικότητα όσο παντοδύναμα όσο φαίνονται – η λογοκρισία “των απαγορευμένων ερωτημάτων” που επιχειρούν, η επιλεκτική εστίαση αλλού και η αποσιώπηση των αυτονόητων έχουν τα όρια τους. Η ηγεσία του ΔΗΣΥ φαίνεται και αυτή να αντιλαμβάνεται ότι η ανανεωμένη νεοσυντηρητική παράταξη με πυρήνα την ακροδεξιά κερκίδα δεν είναι ακριβώς όσο εύκολα ελεγχομένη όσο θα έλπιζαν. Η ακροδεξιά δεν έχει συγχωρέσει τον Αναστασιάδη για το Ναι το 2004 και σε περίπτωση ανατροπής του Χριστόφια, ακόμα και αν αυτός καταφέρει τελικά να επικρατήσει, να εξασφαλίσει την στήριξη του Αρχιεπισκόπου και να αναλάβει την Προεδρία – [μάλλον απίθανο επειδή λογικά η Αρχιεπισκοπή θα επιλέξει κάποιον καθαρόαιμο απορριπτικό όπως ο Ομήρου ή έστω κάποιον λιγότερο ταυτισμένο με το Ναι όπως ο Κασουλίδης], θα αναγκαστεί και αυτός να συγκρουστεί αργά ή γρήγορα με την ακροδεξιά και εντός και εκτός του ΔΗΣΥ. Η ηγεσία της Δεξιάς παρόλο που αρχικά φλέρταρε με την ιδέα, σήμερα λογικά δεν επιθυμεί πραγματικά την ανατροπή της κυβέρνησης για πολλούς λόγους – οι οικονομικές επιπτώσεις της πολιτικής αστάθειας, ο υπαρκτός κίνδυνος ενός εμφυλίου, το ότι η διάδοχος κατάσταση θα πρέπει σε σημαντικό βαθμό να λογοδοτεί στην ακροδεξιά κλπ. Μάλλον η Δεξιά προτιμά να αφήσει την Αριστερά τυπικά στην κυβέρνηση αλλά παραλύοντας το κυβερνητικό έργο και επιβάλλοντας της πολιτικούς και οικονομικούς όρους για το υπόλοιπο της θητείας της.

6. Υποψιάζομαι ότι η αναδυόμενη συμμαχία απορριπτικών εθνικιστών και νεοφιλελευθέρων του ΔΗΣΥ που σήμερα έγινε πια ολοφάνερη πασαλειμμένη με ψυχροπολεμικό αντικομμουνισμό έχει βαθύτερα αλλά και πιο τοπικά αίτια πέραν από την αστική αντεπίθεση και τον φόβο που έσπειρε η καπιταλιστική κρίση στην τάξη των μικροαστών. Ίσως να έχουμε και μια ντε φάκτο, υπόγεια συναντίληψη αν όχι και συνεννόηση τελικά και για το μελλοντικό κλείσιμο του Κυπριακού, χωρίς βέβαια μια ντόμπρα και ανοιχτή παραδοχή από τις ηγεσίες, και με ετοιμότητα παραίτησης και αλληλοεπίρριψης των ευθυνών όταν έρθει η ώρα της επίσημης υπογραφής της διχοτόμησης. Όταν δηλαδή μετά το επερχόμενο ναυάγιο αυτής της τελευταίας προσπάθειας για ομοσπονδιακή λύση, και όταν θα έχει ήδη τροχιοδρομηθεί η συνομοσπονδιακή φόρμουλα για περισσότερο πολιτικό διαχωρισμό των κοινοτήτων και πιο αυστηρή διζωνικότητα, οι Δεξιοί του Ναι θα λεν – τι να κάνουμε, η ομοσπονδία είναι ανέφικτη, ένοχοι οι απορριπτικοί, και οι Δεξιοί του Όχι θα λεν – τι να κάνουμε, το ενιαίο κράτος/εκδίωξη των Τούρκων κλπ είναι ανέφικτη, ένοχοι οι ενδοτικοί, και στην τομή των ενόχων η Αριστερά που θα θεωρείται ταυτόχρονα ενδοτική και απορριπτική καθώς η ενωμένη Δεξιά θα ολοκληρώνει και την νομιμοποίηση της διχοτόμησης που αυτή επέβαλε στην χώρα. Αυτό ακούγεται μεν παραλογισμός, αλλά δεν είναι περισσότερο παραλογισμός από την υφιστάμενη ρητορική της δεξιάς αντεπίθεσης όπου σχεδόν συντονισμένα και χωρίς καμιά αναστολή υπάρχει εναλλαγή στις κατηγορίες προς την κυπριακή Αριστερά – ότι είναι και παρωχημένοι κομμουνιστές και ταυτόχρονα νεοταξίτες καπιταλιστές, και αντι-Δυτικοί και όργανα της Δύσης, ταυτόχρονα δέσμιοι της ιδεολογίας τους και χωρίς ιδεολογία κλπ.

7. Και τώρα στο δια ταύτα. Το ΑΚΕΛ έχει ευθύνες για την σημερινή κατάσταση. Και χτεσινές και προχτεσινές. Το ζήτημα όμως είναι το σήμερα. Το ΑΚΕΛ βρίσκεται πλέον ξανά και χωρίς να το έχει επιλέξει με την πλάτη στον τοίχο με ουσιαστικά 2 επιλογές – είτε να κινηθεί πιο αριστερά είτε να κινηθεί πιο δεξιά. Αριστερότερα σημαίνει αποφασιστική κίνηση προς την αποστρατικοποίηση και την επανένωση της χώρας και σύγκρουση με το βαθύ κράτος, την Εκκλησία και τον εθνικισμό και ταξική αντίσταση απέναντι στην αντεπίθεση του κεφαλαίου [που ονειρεύεται θεραπείες σοκ και επιχειρεί να αφαιρέσει δικαιώματα εργαζομένων ακόμα και αυτό της διαπραγμάτευσης] υποχρεώνοντας τους κατόχους του πλούτου να συνεισφέρουν στην αντιμετώπιση της καπιταλιστικής οικονομικής κρίσης. Και αυτό προϋποθέτει διάθεση για αγώνα, στην πολιτεία και την κοινωνία, στην δημόσια σφαίρα και τον δρόμο, άνοιγμα προς την κοινωνία και κινητοποιήσεις. Δεξιότερα, όπου και μάλλον θα κινηθεί τελικά – όπως έχει διαχρονικά κινηθεί όταν και όποτε στριμώχνεται, σημαίνει κομματική περιχαράκωση και κλείσιμο, αυτοπεριορισμός και διάθεση για εθνική ενότητα ακόμα και με τους όρους της Δεξιάς, περισσότερος συμβιβασμός με το κατεστημένο και τον εθνικισμό, υποχώρηση απέναντι στις διαθέσεις του κεφαλαίου και απέλπιδα προσπάθεια συντήρησης του στάτους κβο που στην ουσία όμως χειροτερεύει πλέον μέρα με την μέρα.

8. Το ΑΚΕΛ βέβαια θα κρίνει το ίδιο τι θα κάνει. Εμείς, οι αριστεροί εκτός του ΑΚΕΛ είναι το ζήτημα τι κάνουμε και τι μπορούμε να κάνουμε, αυτόνομα και ανεξάρτητα. Πιστεύω πως σήμερα οι συνθήκες είναι τέτοιες που μπορούν να σηκώσουν, ίσως για πρώτη φορά τις τελευταίες δεκαετίες, μια σοβαρή και ουσιαστική συσπείρωση με οργανωτική και πολιτική επάρκεια που να υπάρχει στα αριστερά του ΑΚΕΛ. Ένα σχήμα ανοιχτό και ευέλικτο μεν, αλλά ταυτόχρονα επαρκώς δομημένο έτσι ώστε να μπορεί να έχει αποτελεσματική παρέμβαση στα πολιτικά τεκταινόμενα, να αρθρώνει κάπως πιο συστηματικά αριστερό λόγο και να τοποθετείται ορθολογικά και ολοκληρωμένα πέραν από συνθηματολογίες και αποσπασματικές εκρήξεις ακτιβισμού. Δικτυακά οργανωμένο εσωτερικά και εξωτερικά, αλλά με σχέσεις αλληλοδέσμευσης και αλληλοσεβασμού, ταξικά τοποθετημένο αλλά και ιστορικά προσγειωμένο και ταυτόχρονα απελευθερωμένο από δογματισμούς και ατέρμονες ιδεολογικές και αυτο-αναφορικές συζητήσεις.

Thursday, September 30, 2010

1η Οκτωβρίου 2010: 50 πουλιά πετάσασιν

ακολουθεί αναδημοσίευση από το μπλογκ της ομάδας ΦΑΛΙΕΣ
www.falies.com

5 Θέσεις για τη διαδικασία επανένωσης της χώρας
ή
Για το δικαίωμα στη ζωή στην Κύπρο χωρίς κυπριακό πρόβλημα

1. Το κυπριακό πρόβλημα είναι μεν αστικό ζήτημα, με επιπτώσεις όμως πάνω σε ολόκληρη την κυπριακή κοινωνία. Επομένως αφορά και τον ελευθεριακό/ριζοσπαστικό χώρο. Είναι ιστορικό προϊόν της σύγκρουσης των δυο εθνικισμών στο νησί όπως αυτοί συγκροτήθηκαν στην αποικιακή περίοδο, καθώς και των ιμπεριαλιστικών παρεμβάσεων που την υπέθαλψαν και την σχηματοποίησαν. Η ΕΟΚΑ και η ΤΜΤ, και η μετεξέλιξη τους, αποτέλεσαν σε τελική ανάλυση τις δυο όψεις του ίδιου νομίσματος – του εθνοτικού διαχωρισμού και της διαλεκτικής της μισαλλοδοξίας. Το διχοτομικό στάτους κβο που επιβλήθηκε οριστικά μέσα και από τις στρατιωτικές επεμβάσεις του ελληνικού και του τουρκικού κράτους την περίοδο 1963 – 1974 συνιστά πάνω απ’ όλα εμπέδωση του παραλόγου της εθνοτικής σύγκρουσης στο νησί μας και του εγκλωβισμού της κυπριακής ιστορίας στη λογική του εθνοτικού ανταγωνισμού. Ταυτόχρονα, λειτουργεί ως τρόπος καθυπόταξης της κοινωνίας μας στα εξουσιαστικά, εθνικιστικά προτάγματα και από τις δυο πλευρές της πράσινης γραμμής και αποτελεί εστία μόνιμου κινδύνου ευρύτερης πολεμικής σύρραξης. Θεωρούμε ότι η επίλυση του Κυπριακού και η επανένωση της χώρας συνιστά αδήριτη αναγκαιότητα και άμεση προτεραιότητα.

2. Ως ελευθεριακός /ριζοσπαστικός χώρος τασσόμαστε εναντίον της έννοιας του κράτους, του συνόρου, της οριοθέτησης και της τεχνητής κατακερμάτωσης του γεωγραφικού και κοινωνικού χώρου από επιβαλλόμενες δομές. Από την άποψη του μορφώματος του κράτους, η μορφή της λύσης μας ενδιαφέρει στο βαθμό που το μόρφωμα αυτό θα ευνοεί περισσότερο τις κινηματικές διεργασίες και κινητοποιήσεις ανάμεσα στις κοινότητες. Υπό αυτή την έννοια η διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία θα επιτρέψει την επανένωση του γεωγραφικού και κοινωνικού χώρου. Αυτοί/ες που αντιτίθενται στην επανένωση της χώρας αμφισβητούν την καταλληλότητα, λειτουργικότητα και ακόμα και τη δικαιότητα της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας, όπως αυτή συμφωνήθηκε το 1977-1979 και επαναβεβαιώθηκε το 2006-2008. Η συνήθης απάντηση της επανενωτικής επιχειρηματολογίας, είτε του αριστερού/σοσιαλιστικού χώρου είτε των φιλελευθέρων, είναι ότι η ομοσπονδία είναι αναγκαίο κακό, το τίμημα για την ειρήνη ή η μόνη ρεαλιστική στάση υπό τις περιστάσεις. Ο αντιεξουσιαστικός χώρος όμως ήδη από το 1993 προέβαλε τη θέση ότι “η ομοσπονδία δεν είναι και δεν πρέπει να είναι λύση ανάγκης αλλά η ιδεώδης λύση” (Τραίνο, Βαγόνι 10ο, “Γιατί ακόμα και αν δεν υπήρχε ομοσπονδία θα έπρεπε να την εφεύρουμε”)(1) . Αυτή παραμένει η στάση μας και σήμερα.  Η δικοινοτικότητα – διζωνικότητα αντανακλά την ιστορική εξέλιξη της σύγκρουσης των εθνοταυτοποιημένων από τους εθνικισμούς κοινοτήτων και συγκροτεί το πλαίσιο υπέρβασής της. Επειδή αφενός λαμβάνει υπόψη της τις κατασκευασμένες εθνοτικές ταυτότητες επιτρέποντας τη διατήρησή τους και αφετέρου δημιουργεί και ένα ομοσπονδιακό κυπριακό πολιτικό χώρο που δε θα καθορίζεται από τους δυο μονοδιάστατους εθνοτισμούς. Επειδή δημιουργεί συνθήκες και για την αυτονομία των δυο κοινοτήτων και για την κοινή τους δραστηριότητα. Επειδή συγκροτεί το πλαίσιο, στο οποίο θα μπορούμε να συνυπάρχουμε και οι ελληνοκεντρικές/οί και οι τουρκοκεντρικές/οί και αυτές/οί που δεν τις/τους αφορά το έθνος. Ο ε/κ αντι-ομοσπονδιακός λόγος σήμερα χρησιμοποιεί “αριστερά” επιχειρήματα ενάντια στον “κοινοτισμό” που δήθεν “θα διαχωρίζει” στο νέο ενωμένο κράτος, φτάνοντας μάλιστα στο σημείο να αποκαλεί τη δικοινοτικότητα και τη διζωνικότητα ως “ρατσισμό”. Εμείς πιστεύουμε ότι ρατσισμός είναι η υφιστάμενη κατάσταση της (ελληνο-)Κυπριακής Δημοκρατίας και της ΤΔΒΚ(2) . Η δήθεν αεθνική μορφή του ενιαίου κράτους είναι βαθύτατα εθνική και βασίζεται στην τωρινή δημογραφική ισχύ της ε/κ κοινότητας. Η αποπολιτικοποίηση της εθνότητας δε θα έρθει με διατάγματα (και μάλιστα εθνικά των ε/κ) και σίγουρα δεν μπορεί να προκύψει μέσα από τις υφιστάμενες συνθήκες της πολιτικής και στρατιωτικής σύγκρουσης. Ενδεχόμενη κατάργηση του δικοινοτισμού και της διζωνικότητας σε ένα σχέδιο λύσης θα οδηγήσει με μαθηματική ακρίβεια στην περιθωριοποίηση του τ/κ πληθυσμού σπρώχνοντας τον είτε στον αποκλεισμό είτε στην αφομοίωση. Έτσι, η δήθεν προοδευτική θέση της απολιτικοποίησης της ιστορικά κατασκευασμένης εθνότητας, κρύβει πίσω της συγκεκριμένες και βαθύτατα εθνο-πολιτικές προεκτάσεις. Ούτως ή άλλως με δεδομένη τη συντριπτική άρνηση ανάμεσα στην τ/κ κοινότητα της λογικής του ενιαίου κράτους (και ντε φάκτο πλειοψηφικά εθνοτικού, αν υιοθετηθεί η λογική “ένας άνθρωπος μια ψήφος”) είναι αδύνατο να υπάρξει συμφωνία ειρήνευσης. Η παρεμπόδιση της λύσης και η διαιώνιση της σύγκρουσης είναι σε τελική ανάλυση η βάση στην οποία συναντιούνται και οι δυο ρητορικές του ε/κ αντι-ομοσπονδιακού στρατοπέδου – η ελληνοκεντρική (με σημείο αναφοράς τον Ελληνισμό, στον οποίο υποτίθεται ότι υπάγεται η Κύπρος) και η ελληνοκυπριωτική (με σημείο αναφοράς τη μονοπωλημένη από τους ε/κ Κυπριακή Δημοκρατία). Ο δήθεν αντικατοχικός τους λόγος (επειδή στην πράξη αντίσταση στην κατοχή μπορεί να γίνει μόνο από τους τ/κ )(3) όχι απλώς εξυπηρετεί αλλά και αναπαράγει το αποτέλεσμα της κατοχής – το διχοτομικό δηλαδή στάτους κβο.

3. Στα πλαίσια της προσπάθειας εφεύρεσης ενός άλλου “αριστερού” λόγου, η πιο ήπια (και με πιο πολλή υποκρισία) αντι-ομοσπονδιακή τάση, αυτή των θιασωτών και θιασωτριών της Κυπριακής Δημοκρατίας(4), αρθρώνει επιχειρήματα στη βάση των “ανθρωπίνων δικαιωμάτων”. Σε μια πρώτη ανάγνωση αυτός ο λόγος φαντάζει απλώς ιδεαλιστικός και φορμαλιστικός και σε διάσταση με την πολιτική πραγματικότητα. Μια πιο προσεκτική ανάλυση όμως του περιεχομένου αυτής της συλλογιστικής αναδεικνύει σαφέστατα τον αστικό και συντηρητικό χαρακτήρα της, που είναι και ιστορικά ξεπερασμένος και στην προκειμένη περίπτωση εθνικιστικά προσανατολισμένος.
α) Η έννοια των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ως πολιτικό πλαίσιο, αν και αντλεί την έμπνευσή της από τις επαναστάσεις της νεωτερικότητας, μετατράπηκε τη δεκαετία του 1940 ως ένα είδος αστικής – φιλελεύθερης ιδεολογικής απάντησης στο όραμα του προλεταριακού σοσιαλισμού. Για τα δεδομένα της εποχής της, ιδιαίτερα μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου (και ενόσω ο προλεταριακός σοσιαλισμός βρισκόταν στη σκιά της σταλινικής στρέβλωσης), υπήρξε προοδευτική καθώς αναγνώρισε μια σειρά από οικουμενικές ανθρώπινες ανάγκες, ενώ υπήρξε καθοριστική για την παγκόσμια καθιέρωση της έννοιας “ πολίτης ” καταργώντας την έννοια “ υπήκοος” των αυτοκρατοριών. Όμως η εστίαση στο άτομο και η έμμεση αποδοχή του πολιτικού πλαισίου του αστικού έθνους – κράτους έθεταν από την αρχή όρια στο ριζοσπαστισμό αυτής της οπτικής. Όρια που έγιναν εμφανή στους αγώνες των κοινωνικών κινημάτων της δεκαετίας του 1960 και 1970, όταν επανεμφανίστηκαν τα προτάγματα της πολιτιστικής και πολιτικής αυτονομίας των κοινοτήτων εντός και πέραν από το έθνος-κράτος, στη μετα-αποικιακή πια εποχή. Το φεμινιστικό και το αντι-ρατσιστικό κίνημα έθεσαν ζήτημα προστασίας των συλλογικών δικαιωμάτων των “μειοψηφικών” και καταπιεσμένων κοινωνικών ομάδων, η νεολαία διεκδίκησε την απελευθέρωση από τη σεξουαλική καταπίεση και το σεβασμό προς το διαφορετικό, οι αυτόχθονες κοινότητες και το οικολογικό κίνημα διεκδίκησαν αυτονομία, το σεβασμό προς τη φύση και την προστασία του περιβάλλοντος – ως όρια στις θέσεις “πλειοψηφιών” που εξέφραζαν εσωτερικευμένες μορφές εξουσίας και τάσεις επιβολής. Στις σημερινές συνθήκες σαφέστατα η έννοια των “ανθρωπίνων δικαιωμάτων”, όπως αυτή προκύπτει μέσα από την Οικουμενική Διακήρυξη του ΟΗΕ του 1948, δεν επαρκεί για να εμπνεύσει ένα κίνημα ριζοσπαστικής αμφισβήτησης(5) . Η αντίληψη αυτή είναι και ιστορικά ξεπερασμένη και πολιτικά ασαφής καθώς αδυνατεί να εκφράσει την πολλαπλότητα των δικαιωμάτων, ατομικών και συλλογικών/κοινοτικών, να αναγνωρίσει την πραγματικότητα της πολυπολιτισμικότητας όπως αυτή διαμορφώθηκε μέσα από την επέκταση των μεταναστευτικών ρευμάτων, να εμποδίσει την τυραννία της πλειοψηφίας ή/και της ηγεμονεύουσας κοινωνικής ομάδας, να σεβαστεί το διαφορετικό και ταυτόχρονα να υπερασπιστεί τα κεκτημένα των κοινωνικών αγώνων.
β) Στην κυπριακή περίπτωση, και ειδικότερα στην ε/κ πλευρά (αφού οι τ/κ αντι-ομοσπονδιακοί/ες είναι τουλάχιστον ειλικρινείς και λένε ανοιχτά ότι θέλουν το διαχωρισμό και τη διχοτόμηση), η αντι-ομοσπονδιακή ρητορική απολυτοποιεί και ιεροποιεί δυο συγκεκριμένα δικαιώματα τα οποία θεωρεί ανώτερα από άλλα. Τα δυο αυτά δικαιώματα “της ιδιοκτησίας” και “της επιστροφής/εγκατάστασης” σύμφωνα με τους/τις ε/κ αντι-ομοσπονδιακούς/ες δεν μπορούν να σχετικοποιηθούν με αποζημιώσεις/ανταλλαγές ή ποσοστώσεις. Βασικός και άμεσος στόχος αυτών των ιδεολογημάτων είναι η καθυστέρηση της λύσης και η συντήρηση του διαχωρισμού. Εξετάζοντας όμως τις προεκτάσεις αυτών των ιδεολογημάτων, εύκολα μπορεί κάποιος να δει ότι πίσω από τη λεκτική προσπάθεια “προοδευτισμού” κρύβεται μια ξεκάθαρη εθνοτική λογική – στόχος είναι η εκ νέου δημιουργία ε/κ πλειοψηφίας σε πληθυσμό και ιδιοκτησία γης και στο βόρειο μέρος και η αναίρεση της εδαφικής αυτονομίας (και αισθήματος ασφάλειας) της τ/κ κοινότητας όπως κατοχυρώνεται μέσα από τη διζωνικότητα. Για αυτό εξάλλου οι θιασώτες και θιασώτριες των “ανθρωπίνων δικαιωμάτων” προσθέτουν μετά “των νομίμων κατοίκων της Κύπρου” εξαιρώντας δηλαδή όλους τους μακροχρόνιους μετανάστες από την Τουρκία και τους απογόνους τους, καθώς επίσης και τις/τους τ/κ που δεν έχουν πολιτογραφηθεί στην Κ.Δ. Το δικαίωμα της στέγασης αλλά και της ένταξης των μακρόχρονα διαμένοντων μεταναστριών και μεταναστών (τόσο από την Τουρκία όσο και από αλλού) και γεννηθέντων στο νησί δεν υπάρχει για τους ε/κ αντι-ομοσπονδιακούς/ες(6) . Είναι αστείο όταν υποτιθέμενοι “αριστεροί/ες” μιλούν για την “ιερότητα” της ιδιοκτησίας τη στιγμή που το ίδιο το αστικό κράτος που βασίζεται στην ιδιοκτησία ενίοτε αποδέχεται τη σχετικοποίηση αυτού του δικαιώματος χάριν του δημόσιου οφέλους – της ειρήνης, της προστασίας αδύνατων ομάδων, της δημιουργίας υποδομών, ακόμα και της αναδιανομής του πλούτου. Ο αντι-ομοσπονδιακός λόγος, πίσω από την επιφάνεια της δήθεν υπεράσπισης των συμφερόντων των (ε/κ) προσφύγων, αφορά και εκφράζει και μεγάλα συμφέροντα της (ε/κ) ιδιωτικής και εκκλησιαστικής μεγαλο-ιδιοκτησίας.

4. Η επίλυση του Κυπριακού δεν είναι απλώς μια πολιτική πράξη της ελίτ που θα κωδικοποιηθεί σε μια συμφωνία – σύνταγμα. Είναι μια ολική κοινωνική διαδικασία, ένα ιστορικό πέρασμα σε μια άλλη εποχή. Η επανένωση της χώρας συνιστά απελευθέρωση της πολιτικής από την εθνικιστική ηγεμονία και το μιλιταρισμό (που αποτελεί και βασικό στήριγμα της πατριαρχίας) και καταργεί την εθνική λογοκρισία και την ιστορική αλλοτρίωση. Δεν έχουμε βέβαια καμιά ψευδαίσθηση ότι η επανένωση θα επιλύσει τα κοινωνικά ζητήματα ή ότι θα φέρει μαζί της αυτόματα έναν ελευθεριακό πολιτισμό. Η κοινωνική απελευθέρωση και ο κομμουνισμός ήταν, είναι και θα είναι ζήτημα τοπικού και παγκόσμιου αγώνα. Εκείνο που θα αλλάξει με τη λύση-επανένωση είναι το πλαίσιο και οι συνθήκες αυτού του αγώνα στην Κύπρο. Χωρίς το κυπριακό πρόβλημα είναι εφικτή μια πραγματική εκπαιδευτική μεταρρύθμιση που θα θέσει την παιδεία σε άλλες βάσεις, καθιστώντας την πιο δημοκρατική και κοσμική και χωρίς εθνοτικά στερεότυπα και μισαλλόδοξα ιδανικά (που παράγουν στρατιωτάκια και για τα δυο κρατικά μορφώματα), κάτι που αποτελεί προϋπόθεση για την πορεία προς το ελευθεριακό σχολείο. Θα μπορέσουμε να αμφισβητήσουμε με αξιώσεις την πολιτική και οικονομική εξουσία της Εκκλησίας. Η κατάργηση της στρατιωτικής θητείας θα τερματίσει άλλον ένα παραλογισμό και τη σπατάλη χρόνου και ενέργειας για τους νέους. Η αποστρατικοποίηση θα σπρώξει τον εφιάλτη του πολέμου μακριά ενώ η πολιτική συνεργασία των δυο κοινοτήτων στα πλαίσια της επανένωσης θα μπορέσει να θέσει για πρώτη φορά και με αξιώσεις και το αίτημα για την κατάργηση των Βρετανικών Βάσεων. Στο επίπεδο της κοινωνίας, η επανένωση της εργατικής τάξης (που διαχωρίστηκε ιστορικά σε εθνοτική βάση πολύ αργότερα από την αστική τάξη) θα δημιουργήσει προϋποθέσεις για ένα εργατικό μέτωπο ενάντια στο κεφάλαιο σε ολόκληρη της κυπριακή επικράτεια ενώ η δικοινοτική συνεργασία των κυπρίων εργαζομένων θα καλλιεργήσει και την κουλτούρα της πολυπολιτισμικής ανοχής και συνεργασίας και με μετανάστριες και μετανάστες που εργάζονται στο νησί.

5. Το κίνημα της επαναπροσέγγισης όπως αυτό άρχισε να μαζικοποιείται και να διαχέεται τη δεκαετία του 1990 και ειδικότερα μετά το άνοιγμα των οδοφραγμάτων το 2003 συνιστά σημαντική πρόοδο για την κυπριακή κοινωνία. Σε αυτό το δικοινοτικό κίνημα μετέχουμε ενεργά καθώς θεωρούμε ότι εκφράζει σήμερα μια ευρύτερη κοινωνική δυναμική για την ειρήνη, κόντρα στους δυο εθνικισμούς και οικοδομεί ένα αντι-ηγεμονικό ιστορικό πόλο. Διατηρούμε φυσικά τις διαφορές μας τόσο με φιλελεύθερους/ες όσο και με αριστερούς/ες συμμάχους στον αγώνα για την επανένωση. Επειδή όμως για μας η επίλυση του κυπριακού δεν συνιστά ένα τέλος, αλλά μια αρχή, δεν εστιάζουμε στη δομή του νέου κράτους αλλά στη δυναμική της ιστορικής μετάβασης. Εμάς μας ενδιαφέρουν οι εν δυνάμει κινηματικές προοπτικές της συγκυρίας και η κατάσταση της ρήξης με το υπάρχον. Για αυτό εκείνη τη νύχτα μετά τα επιτυχημένα δημοψηφίσματα εμείς δεν θα πάμε στα δυο προεδρικά για να γιορτάσουμε την λύση με πυροτεχνήματα – θα τρέξουμε στα οδοφράγματα για να ξηλώσουμε κομμάτι κομμάτι τα συρματοπλέγματα της πράσινης γραμμής.


Φάλιες, ελευθεριακό δίκτυο στην πόλη
Λευκωσία, Σεπτέμβρης 2010
___________________________________________________________
Σημειώσεις
(1). Ανάλογες θέσεις είχαν εκφραστεί και πιο πριν, τη δεκαετία του 1980, αλλά ήταν στην συγκυρία του 1993 που το ζήτημα και της μορφής της λύσης τέθηκε τόσο ξεκάθαρα.
(2). Η ρατσιστική στάση της Κυπριακής Δημοκρατίας (που υποτίθεται είναι δικοινοτικό, συνεταιρικό κράτος) απέναντι στους τ/κ πολίτες της σήμερα δεν αφήνει πολλά περιθώρια για μια προοπτική ισότιμης ενσωμάτωσης της τ/κ κοινότητας σε ένα ενιαίο και πλειοψηφικά ελληνοκυπριακό πολιτικό σύστημα χωρίς συνταγματικά κατοχυρωμένες ασφαλιστικές δικλείδες για την αριθμητικά μικρότερη τ/κ κοινότητα. Από την άλλη η αποσχιστική οντότητα της ΤΔΒΚ χαρακτηρίζεται από λιγότερη υποκρισία. Είναι ρατσιστική όχι απλώς στην πράξη αλλά και στη θεωρία.
(3). Την κατοχή την υφίστανται ουσιαστικά οι τ/κ, οι οποίοι ζουν στο έντονα στρατοκρατούμενο καθεστώς της ΤΔΒΚ βιώνοντας παράλληλα και τον αποκλεισμό τους (παρά τα κάποια παρεμφερή ωφελήματα τους) από την Κυπριακή Δημοκρατία ενώ τη νομιμοποιούν και την αναπαράγουν οι δυο εθνικισμοί. Οπόταν μόνο αν οι τ/κ αρνηθούν τη χρησιμότητά της μπορεί να ανατραπεί και αυτό προϋποθέτει την ήττα και των δυο εθνικισμών. Η εναντίωση στην κατοχή από ε/κ πλευράς (ιδίως με την αντι-τουρκική ρητορική που εκ των πραγμάτων την συνοδεύει) φέρνει το αντίθετο αποτέλεσμα – ενισχύει τον τ/κ εθνικισμό και εντείνει την εθνοτική σύγκρουση ενδυναμώνοντας σε τελική ανάλυση και την κατοχή και το παράγωγό της – τη διαίρεση.
(4). Αυτή η μετάλλαξη του ε/κ εθνικισμού έχει τις ρίζες της στον ενταφιασμό της ένωσης το 1974, αλλά αναπτύχθηκε ουσιαστικά αυτήν τη δεκαετία και ειδικά μετά το 2004, όταν οι εθνικόφρονες αγάπησαν ξαφνικά την Κυπριακή Δημοκρατία και υψώνουν ακόμα και τη σημαία της.
(5). Η κεντρική συμβολή αυτής της οπτικής – η ατομική ψήφος αποτέλεσε σαφώς πρόοδο σε σχέση με την εποχή της κυριαρχίας των προυχόντων, αλλά η απλή ψήφος δεν μπορεί ούτε να απελευθερώσει, ούτε να χρησιμοποιηθεί σαν άμυνα ενάντια σε εθνικιστικές, ρατσιστικές, σεξιστικές κλπ αντιλήψεις που μπορεί εύκολα να κερδίσουν συγκυριακές εκλογικές νίκες ή πλειοψηφίες.
(6). Αναγνωρίζουμε όμως ταυτόχρονα ότι λόγω του μικρού μεγέθους της τ/κ κοινότητας και για να παρεμποδιστεί περαιτέρω δημογραφική αλλοίωση στο βορρά χρειάζεται να τεθούν (τουλάχιστον για το άμεσο μέλλον) κάποιοι περιορισμοί και στην μελλοντική μετανάστευση από την Τουρκία και στην πολιτογράφηση των Τούρκων μόνιμων κατοίκων Κύπρου στο τ/κ κρατίδιο έτσι ώστε να διαφυλαχτεί η πολιτική και πολιτιστική αυτονομία της τ/κ κοινότητας.

Sunday, January 4, 2009

Ο αντι-εξουσιαστικός χώρος της Κύπρου – προοπτικές τζιαι προβλήματα

1.Γράφω τούτον το κείμενο με την ελπίδα να αποτελέσει την αφετηρία για μιαν συζήτηση. Έστω ηλεκτρονικά τζιαι δημόσια αφού το τελευταίο διάστημα φαίνεται ότι έχουμεν πρόβλημα συνεννόησης τόσο στα στέκια όσον τζιαι στον δρόμο. Η εχτεσινή πορεία τζιαι το χάλι μας το μαύρο ήταν η σταγόνα νομίζω που εξισιήλισεν το ποτήρι. Σε μιαν πορεία σιηλλιάων ατόμων εγκλωβιστήκαμεν σε μιαν ηλίθιαν κόντρα με την περιφρούρηση του ΑΚΕΛ που δεν είσιεν καμιάν απολύτως λογική. Άλλον το να ασκούμεν κριτική στην κυβέρνηση του ΑΚΕΛ τζιαι στο Κυπριακό κράτος τζιαι άλλον το να μαλλώνουμεν με τα μέλη ή τους υποστηρικτές του ΑΚΕΛ. Επήαμεν τζιαμέ για να καταδικάσουμεν το Ισραηλινό έγκλημα, όι να διαλύσουμεν την διαδήλωση. Το ότι εμπήκαμεν στην γωνιά τζιαι εμποδιστήκαμεν που το να κοντέψουμεν καν στην Ισραηλίτικη πρεσβεία έννεν μόνον πρακτικό αλλά εν τζιαι θεωρητικόν ζήτημαν. Τζιαι εφάνηκεν τζιαι προψές στην συζήτηση στη βιβλιοθήκη για την κρατική καταστολή. Έσιει να κάμει με την γενικόττερη αντίληψη που έχουμεν για το τι συνιστά πολιτική δράση τζιαι τι οργάνωση. Τζιαι προσεγγίσεις του τύπου “επουλήσαν μας οι αριστεριστές τζιαι εδέραν μας οι κότσιηνοι φασίστες” πέραν που το ότι εν απλοϊκές τζιαι ανακριβείς, πιο σημαντικά παρασιωπούν τες δικές μας προσωπικές τζιαι συλλογικές ευθύνες για την κατάσταση μας. Επειδή ναι μεν εβάλαν μας στο περιθώριο αλλά αμπα τζιαι εθέλαν το κάποιοι που εμάς; Άμπα τζιαι εν σε κάποιον βαθμό αυτοεπιβαλλόμενη η περιθωριοποίηση του χώρου; Πως αννοιούμαστεν προς τα έξω τζιαι πως συσχετιζούμαστεν με την κοινωνία; Αν ο σκοπός μας εννά είμαστεν στο περιθώριο μόνοι μας χωρίς πολιτικές τζιαι κοινωνικές συμμαχίες τζιαι χωρίς κοινωνική επιρροή εγώ εν είμαι διαθετημένος να συνεχίσω να ασχολούμαι.

2.Αφού εσυζητήσαμεν τζιαι εσυνυπογράψαμεν κείμενο 14 οργανώσεις πως εβρεθήκαμεν τελικά 20 άτομα μόνοι μας έναντι της ΑΚΕΛικής περιφρούρησης; Έπρεπεν μαζί με την ε/κ εξωκοινοβουλευτική αριστερά να είχαμεν διαφορετικό σημείο εκκίνησης, ίσως το οδόφραγμα της Λήδρας υποδεχόμενοι τους τουρκοκύπριους. Αλλά εν τζιαι κανεί να λαλούμεν για εναλλαχτικό μπλοκ τζιαι να το περιμένουμεν να γίνει που μόνον του. Δαμέ συζήτηση εν μπορούμεν να κάμουμεν πάνω σε πρακτικά ζητήματα, όι να υλοποιήσουμεν μιαν αμφίβολη πολιτική συμμαχία στον δρόμο. Τζιαι κάτι άλλον. Εν έσιει νόημα να πηαίνουμεν σε διαδηλώσεις τζιαι να ξιτημάζουν κάποιοι που μας τους άλλους διαδηλωτές ότι εν αρνιά, φλώροι, ρουφκιάνοι, φασίστες κτλ. Τούτα εν σημάθκια ανωριμότητας τζιαι διούν αφορμή στον κάθε έμμισθο ΑΚΕΛικό να μπορεί να δικαιολογηθεί στο στυλ “εσπάσαμεν σας τα πανώ σας τζιαι τες σημαίες σας γιατί μας εξιτημάζετε, εσείς επροκαλέσατε την σύγκρουση”.

3.Πάρακατω. Το θεωρητικό ζήτημα εν η πολιτική συγκρότηση του χώρου τζιαι το πρακτικό εν ο τρόπος των παρεμβάσεων μας μέσα στην κοινωνία. Αν αναλωθούμεν σε κόντρες με τους μπάτσους, τους φασίστες, την ΑΚΕΛική περιφρούρηση ή τους αριστεριστές όι μόνον εν θα πετύχουμεν τίποτε, αλλά κινδυνεύουμεν να διαλυθούμεν που την καταστολή πριν να αρθρώσουμεν καν λόγο. Ο στόχος μας πρέπει να ένι να προβάλουμεν εναλλαχτικές πολιτικές αναλύσεις, θέσεις τζιαι προτάσεις. Όι να κάμνουμεν πολιτικές κοκορομαχίες με άλλα ιδεολογικά μαχαζιά. Τωρά θα έπρεπεν να συζητούμεν για την ιστορία τζιαι τα δεδομένα της αραβο-ισραηλινής σύγκρουσης, να δούμε τες προοπτικές για μιαν τρίτη ιντιφάτα όι απλά στην Γάζα τζιαι την Δυτική Όχθη αλλά σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, να συζητήσουμεν συσχετισμούς με την ελληνική εξέγερση τζιαι τες Ευρωπαϊκές κινητοποιήσεις αλληλεγγύης. Θα έπρεπεν να ενημερωθούμεν για τες προοδευτικές δυνάμεις μέσα στο Ισραήλ τζιαι να αποκτήσουμεν επαφή. Θα έπρεπεν να πάρουμεν θέση για την Χαμάζ τζιαι τες άλλες Ισλαμικές οργανώσεις τζιαι να καταλάβουμεν γιατί καταφέρνουν να εν τόσον δημοφιλείς μέσα στους λαούς της Μέσης Ανατολής. Πρέπει επιτέλους να αρκέψουμεν να θωρούμεν πέραν που την μούττη μας. Αφήνω το ως δαμέ για να μιλήσουν τζιάλλοι τζιαι ύστερα πάλε.

Monday, November 17, 2008

Εδώ Πολυτεχνείο...

Αθήνα, 17 του Νιόβρη 1998. Διούν μας έξοδο που το στρατό για την επέτειο του Πολυτεχνείου. Κατεβαίνω μόνος μου στο κέντρο για την διαδήλωση. Ήταν η πρώτη φορά που εθώρουν τόσον πολλύν κόσμο σε πορεία. Εντυπωσιάζουμαι που τες πολλές ομάδες με τα διαφορετικά πανώ τζιαι ακούω με προσοχή τα συνθήματα. Παλμός ζωντάνια, ένταση. Πιάνω φυλλάδια, θκιαβάζω προσπαθώ να καταλάβω τες διαφορές μεταξύ των διαφόρων πολιτικών ομάδων. Πίσω με τα μαύρα οι αναρχικοί. Αστυνομία παντού.

Λευκωσία, 17 του Νιόβρη 2008. Να πάω οξά να μεν πάω; Έχω θκιάβασμα, εν θα πάω. Άτε να πάω, εν εγέρασα, τζιαι είμαι ακόμα φοιτητής. Κατεβαίνω στο κέντρο για την διαδήλωση. Λλίη αστυνομία. Το Πολυτεχνείο δεν ήτανε γιορτή – ήτανε εξέγερση και πάλη ταξική εξηγά το φυλλάδιο που αναφέρεται στες θκιο ιστορικές επαναστατικές τάσεις που επρωταγωνίστηκαν τζιαι στην Αθήνα του 1973– την τροτσκιστική τζιαι την αναρχική. Μια ομάδα περιφρούρησης της ΕΔΟΝ παρεμβάλλεται μεταξύ μας τζιαι των υπόλοιπων διαδηλωτών. “Φονιάδες των λαών, Αμερικάνοι” φωνάζουν μπροστά. “Το αριστερό μου αφεντικό πατίνι με έχει κάνει και ύστερα μου λέει πως φταιν οι Αμερικάνοι” απαντούν πίσω. “Ένας είναι ο εχθρός, ο ιμπεριαλισμός”, μπροστά, “Η εθνική ενότητα είναι μια παγίδα, οι καταπιεσμένοι δεν έχουνε πατρίδα” τζιαι “Η αλληλεγγύη το όπλο των λαών, πόλεμος στον πόλεμο των αφεντικών” πίσω. Βέβαια οι μόνοι που ακούν τα συνθήματα των αναρχικών εν οι ΕΔΟΝίτες της περιφρούρησης. Στο “Τούρκοι εργάτες αδέρφια μας” γυρίζει ένας ΕΔΟΝίτης τζιαι λαλεί του άλλου. Ρε μα εν σωστά που λαλούν τούτοι. Ναι, λαλεί του ο άλλος μόνο πάνω στα αφεντικά συγχύζουνται λλίον...

Monday, November 5, 2007

Που το πολιτιστικό κέντρο Καρτάς στο στέκι Αρσινόης 5: μια ιστορία ενός χώρου 2003-2007

Εν θα αποπειραθώ να γράψω ένα επιστημονικό ιστορικό κείμενο με πηγές τζιαι αναφορές, αλλά ένα κείμενο ιστορικής μνήμης τζιαι πολιτικής ερμηνείας, εν μέρη απολογιστικό τζιαι εν μέρη αυτοβιογραφικό. Απολογούμαι εκ των προτέρων αν άφησα κάτι σημαντικό πίσω. Είμαι έτοιμος να δεχτώ σχόλια τζιαι παρατηρήσεις.

Το πολιτιστικό κέντρο / δικοινοτικό καφενείο: 2003-2005

Τον Απρίλη του 2003, σαν αποτέλεσμα της πίεσης που εξασκούσε η συνεχιζόμενη εξέγερση των τ/κ, το κατοχικό καθεστώς της βόρειας Κύπρου επροχώρησεν τζιαι άννοιξεν το οδόφραγμα του Λήδρα Πάλλας. Η κίνηση τούτη σύμφωνα με κάποιους, μεταξύ των οποίων τζιαι της τ/κ εφημερίδας Socialist Truth, αποσκοπούσε στην αποσυμπίεση της έκρυθμης κατάστασης στον βορρά τζιαι στην αποδυνάμωση του φιλειρηνικού/επανενωτικού τ/κ κινήματος. Οι πρώτοι μήνες μετά το άνοιγμα των οδοφραγμάτων ήταν εκπληχτικοί. Η επαναπροσέγγιση εμετατράπηκε που πράξην πολιτικού στιγματισμού σε κυρίαρχη κοινωνική πραγματικότητα. Τούτον εδημιουργούσεν συνθήκες μαζικής πολιτικής δράσης τζιαι δικοινοτικής οργάνωσης σύμφωνα με κάποιους.

Σε τούτα τα πλαίσια o κύκλος γύρω που την τ/κ σταλινική εφημερίδα Socialist Truth εσυγκροτήθηκεν ως πολιτικό κόμμα, το KSP (Cyprus Socialist Party) τζιαι επροσπαθούσεν να στήσει ε/κ τμήμα χρησιμοποιώντας τον Evren, έναν νεαρό δημοσιογράφο/αρθρογράφο που εκατοικούσεν στην νότια Κύπρο που το 2002. Παράλληλα ο τροτσκιστής Δώρος της ΚΙΣΑ θωρώντας τον δυναμισμό της τ/κ νεολαίας έθελεν να ανοίξει έναν δικοινοτικό κέντρο κοντά στο Λήδρα Πάλλας. Έτσι ο Δώρος ενοικίασε το χτίριο στην Αρσινόης 5 τζιαι ο Εβρέν ανάλαβε να φέρει την τ/κ νεολαία σε επαφή με την ε/κ νεολαία. Εγραφτήκαν πολλά μέλη στην αρκήν, μέσα στο κλίμα του ενθουσιασμού που επικρατούσεν τζιαι ο χώρος ελειτούργησεν σαν δικοινοτικό πολιτιστικό κέντρο/καφενείο. Κάποιοι εζωγραφίζαν στους τοίχους, κάποιοι επαίζαν σκάκι, κάποιοι επαίζαν κιθάρες. Παράλληλα εγίνουνταν μαθήματα ελληνικής τζιαι τουρκικής γλώσσας. Πολιτικά το KSP στην προσπάθεια του να αποχτήσει έρισμα στην ε/κ κοινότητα, πέραν που τους ανένταχτους αριστερούς επιδίωξε τζιαι συμμαχία με την Εργατική Δημοκρατία, τη βασική ε/κ τροτσκιστική οργάνωση. Εττουμπάραν τα όμως λλίους μήνες μετά γιατί εδιαφωνήσασιν στη στάση τους για το επερχόμενο δημοψήφισμα (το KSP ήταν του ναι τζιαι η Εργατική Δημοκρατία του όι). Ο Δώρος εν το μεταξύ (μαζί με τον γιο του το Χρίστο) τζιαι κάποιους άλλους είχαν αποχωρήσει λόγω αδυναμίας τους να συνεννοηθούν με το KSP. Ο Αναρχικός Πυρήνας Κύπρου τότε εν είσιεν οίκημα τζιαι ήταν σε κατάσταση αποδιοργάνωσης. Έτσι η ίδρυση του Καρτάς έδωσεν του τη δυνατότητα να επανασυγκροτηθεί, ως βασικά Λευκωσιάτικη κίνηση. Οι αναρχικοί εν ανακατωθήκαν στην διαχείρηση τζιαι τες εκδηλώσεις του Καρτάς, εχρησιμοποιούσαν το όμως σαν σημείο συναντήσεων τζιαι συνελεύσεων. Έν ήταν μέλη αλλά χρήστες του πολιτιστικού κέντρου.

Τον Απρίλη του 2004 όταν επήα να δω τον χώρο που κοντά για πρώτη φορά εσυνάντησα μιαν περίεργη κατάσταση. Μετά την αποχώρηση του Δώρου τζιαι των ανθρώπων του, τζιαι μετά την αποχώρηση τζιαι της Εργατικής Δημοκρατίας, ο χώρος βασικά υπολειτουργούσεν. Είσιεν κάποιους νεολαίους του KSP, τζιαι θκιο άλλους τ/κ φίλους του Εβρέν. Ο Εβρέν είσιεν καταφέρει να κάμει μιαν ε/κ μόνο μέλος του KSP, την Άννα αλλά τζιαι τζίνη βασικά εδραστηριοποιήθηκεν στην Πρωτοβούλια Αριστερών για το Ναι. Η Άννα ήταν η μοναδική ε/κ στην επιτροπή του πολιτιστικού κέντρου τότε. Παρουσία στο χώρον όμως, πέραν που τους αναρχικούς είχαν επίσης τζιαι τέσσερις Ανθουπολίτισσες, πολιτικά ανένταχτες που εσυχνάζαν τζιαμέ τζιαι είχαν όρεξην για δικοινοτική δραστηριότητα. Τζίνα ούλλα τα μέλη που είχαν γραφτεί αρχικά εν επολλοέρκουνταν στον χώρο, ιδίως μετά που το δημοψήφισμα. Ενώ δηλαδή το πολιτιστικό κέντρο είσιεν μιαν φάουσα μέλη, σε καθημερινή βάση τζιαμέ ο κόσμος ήταν λλίος. Τζιαι μετά τες πολιτικές συγκρούσεις τζιαι τες αποχωρήσεις το KSP επροσπαθούσεν να μεν πολιτικοποιεί τζιαι πολλά τον χώρο για να καταφέρει να τον διατηρήσει.

Σε τούτο το πλαίσιο, μέσα στο καλοτζαίρι του 2004 οι τέσσερις Ανθουπολίτισσες εμπήκαν μέσα στην επιτροπή τζιαι εδώσαν άλλον αέρα στο χώρο. Εσυνεχιστήκαν οι προηγούμενες δραστηριότητες, αλλά επροστέθηκεν τζιαι η δωρεάν προβολή ταινιών με δανεισμό του προτζιέχτορ του Οργανισμού Νεολαίας. Που οργανωτικής πλευράς εγράφτηκεν ένα τρίγλωσσο εισαγωγικό κείμενο τζιαι εδημιουργήθηκεν ξεχωριστό ήμεηλ γκρουπ για να συζητά ον-λάιν η επιτροπή. Ο χώρος εβάφτηκεν, τζιαι εδιακοσμηθήκαν τα τζιάμια με ζωγραφκιές. Τζίνον τον τζιαιρό εδραστηριοποιείτουν τζιαι η Πρωτοβουλία Ενάντια στην Κρατική Καταστολή με αφορμή τες δίκες τριών αναρχικών για τα επεισόδια στην Αμερικάνικη Πρεσβεία στες αντιπολεμικές διαδηλώσεις του 2003. Οι πρώτες συνελεύσεις εγίνασιν στον χώρο του Ιντημήτια / σπίτι του Σόλωνα. Όμως η κρίση στο Ιντημήτια Κύπρου που ήταν σε εξέλιξη που πριν το δημοψήφισμα οδήγησεν στην διάσπαση του τζιαι στην μεταφορά των συνελεύσεων της Πρωτοβουλίας στο Καρτάς.

Το φθινόπωρο του 2004, εγώ είχα τελιώσει τες σπουδές μου τζιαι είχα τζιαι χρόνο τζιαι όρεξη για να ασχοληθώ πιο ενεργά με το κίνημα της Κύπρου. Όμως η Πρωτοβουλία Αριστερών για το Ναι, (στην οποίαν είχα δραστηριοποιηθεί στο δημοψήφισμα) που επροσπαθούσεν τότε να συγκροτηθεί ως παγκύπρια πολιτική επανενωτική οργάνωση εν εφαίνετουν να έσιει τζιαι ιδιαίτερες προοπτικές. Οπόταν επροτίμησα το πολιτιστικό κέντρο Καρτάς παρά τον σχετικά απολιτίκ χαραχτήρα του, θεωρώντας ότι θα εμπορούσεν να μετεξελιχτεί σε κινηματική οργάνωση. Παράλληλα εσυμμετείχα τζιαι στην Πρωτοβουλία Ενάντια στην Κρατική Καταστολή που άρχισεν να ασχολείται πέραν που τες δίκες των αναρχικών τζιαι με τα δικαιώματα των μεταναστών. Τον Νιόβρη του 2004 εσυμμετείχαμεν με το σύνθημα “Είμαστε όλοι μετανάστριες” σε διαδήλωση που οργάνωσεν η ΚΙΣΑ.

“...Ως Πρωτοβουλία Ενάντια στην Κρατική Καταστολή δεν χωρίζουμε τους κατοίκους της Κύπρου σε νόμιμους και παράνομους και στεκόμαστε αλληλέγγυοι σε κάθε μετανάστη. Ανεξάρτητα από τις συστημικές διαβαθμίσεις μισθών και δικαιωμάτων πιστεύουμε ότι το εργατικό δυναμικό, ντόπιοι και μετανάστες, βρισκόμαστε στην ουσία στον ίδιο παρονομαστή εκμετάλλευσης και καταπίεσης...”

Την ίδια εποχή η επιτροπή του Καρτάς εσυζητούσεν το θέμα της εγγραφής του ως συλλόγου, την δημιουργία καταστατικού τζιαι της σύγκλισης της επανιδρυτικής του συνέλευσης. Εγώ τότε είχα προτείνει ότι ήταν πιο βασικό να φκάλουμε ένα τζιαινούρκο πολιτικό κείμενο-πλαίσιο για να έσιει οποιονδήποτε νόημα μια επίσημη επανίδρυση. Τούτον εγίνηκεν, στην θεωρία τουλάχιστον.

“...πρέπει να σταματήσουμε να βασιζόμαστε στους πολιτικούς για να συμφωνήσουν και να μας παρουσιάσουν τη λύση του προβλήματος. Παρόλο που μια συμφωνία θα ήταν ευπρόσδεκτη, ξέρουμε ότι η λύση του προβλήματος δεν μπορεί να συμπυκνωθεί σε ένα χαρτί, ένα συμβόλαιο η ένα σύνταγμα. Η ειρήνη και η συμφιλίωση στην Κύπρο μπορούν να επιτευχθούν μόνο με την διεύρυνση του πολιτικού ορίζοντα, με ανάληψη πρωτοβουλιών και προώθηση διαλόγου ανάμεσα σε απλούς ανθρώπους που κατοικούν βόρεια και νότια της πράσινης γραμμής...”

Στα πλαίσια της διαδικασίας για εγγραφή του Καρτάς ως συλλόγου εν το μεταξύ, η αστυνομία έκαμνεν έρευναν τζιαι άρκεψεν να παρενοχλεί τες Ανθουπολίτισσες τζιαι την Άννα με τηλεφωνήματα στους γονιούς τους τζιαι επισκέψεις στον χώρο. Ήταν η εποχή της περιρέουσας ατμόσφαιρας. Για να σταματήσει τούτη η κατάσταση επήαμεν η Άννα τζιαι εγώ να δούμεν τον Χρίστου που ήταν Υπουργός Εσωτερικών. Εν είσιεν ώραν να μας δει, αλλά είπεν μου τηλεφωνικά να κανονίσουμεν μιαν εκδήλωση τζιαι να έρτει για να δώκει πολιτικό μήνυμα με την παρουσίαν του. Το τελευταίο πράμα που έθελα εγώ τότε ήταν το πατρονάρισμα που Υπουργό του Παπαδόπουλου. Οπόταν αφήσαμεν το τζιαμέ τζιαι εν τον εκαλέσαμεν. Πάντως που τότε εν μας εξαναενόχλησεν η αστυνομία. Η αίτηση μας όμως για εγγραφή απορρίφτηκεν για τεχνικούς λόγους (λάθος διευθύνσεις, αλλαγή της σύνθεσης του αρχικού συμβουλίου κλπ). Η προσπάθεια για εγγραφή εσυνεχίστηκεν το 2005 αλλά χωρίς αποτέλεσμα μέχρι που επάρθηκεν η απόφαση που μιαν τζιαινούρκα συνέλευση να σταματήσει η διαδικασία με το σκεπτικό ότι αφού εν απίθανο να μας γράψουν για πολιτικούς λόγους, ας μεν το παρατραβούμεν το σιοινί για να μεν φέρουμεν την αστυνομία μέσα πάλε για να ξανακάμει έρευνα.

Παρά τες προσπάθειες που εκάμναμεν τότε εν τζιαι εμαζεύκετουν τζιαι πολλύς κόσμος. Έρκουνταν διάφορα φρικιά, περίεργοι, παράξενοι τύποι, εκουλιάζαν βασικά οι πονεμένοι τζιαι οι αποκλεισμένοι της Λευκωσίας. Ένα βασικό πρόβλημα ήταν ότι πολλοί που τούτους εν εσυνεισφέραν, κάποιοι εν επληρώναν καν τα ποτά τους με αποτέλεσμα να αντιμετωπίζουμε οικονομικά προβλήματα. Εσκεφτήκαμεν τότε να ξεκινήσουμεν τα πάρτυς κάθε Σάββατο τζιαι να βάλλουμεν είσοδο για να επιβιώσει ο χώρος. Ανάλαβα υπεύθυνος να φέρνω DJs τζιαι μουσικούς τζιαι να κάμνω τον μπάρμαν. Είσιεν πλάκα η φάση. Έρκετουν πολλύς κόσμος, κυρίως μιτσιοί, αλλά τζιαι μετανάστες τζιαι εχορεύκαν κάμποσο, εγίνουνταν γνωριμίες, έρωτες, καταστάσεις. Αλλά σταδιακά οι τ/κ αραιώσαν. Στον βορρά ήταν σταμπαρισμένο το Καρτάς ως το κέντρο του KSP τζιαι έτσι οι σχέσεις με άλλες τ/κ πολιτιστικές τζιαι πολιτικές ομάδες ήταν περιορισμένες. Με το Kirlangic τζιαι την Baraka επροσπαθούσαμεν να κάμουμεν επαφές αλλά εν εφκήκεν τίποτα παραπάνω που την ανταλλαγή μερικών επισκέψεων. Η Baraka έπαιξεν μας τζιαι θέατρο μια φορά. Ο δικοινοτικός Όμιλος Ιστορικού Διαλόγου έκαμνεν κάποιες που τες επιμέρους συναντήσεις του στο Καρτάς για πρότζεκτς αλλά ούτε με τζίνους εν έπαιξεν τίποτε. Η δικοινοτική οργάνωση Orange έκαμνεν συνελεύσεις στον χώρο αλλά εν άντεξεν τζιαι πολλά. Ο Σύνδεσμος Οικογενειακού Προγραμματισμού έκαμεν κάποιες παρουσιάσεις/διαλέξεις στο Καρτάς για θέματα γυναίκας, σεξουαλικής δραστηριότητας τζιαι γάμου. Στα πλαίσια τούτα θυμούμαι μιαν ωραίαν συζήτηση για την καθολικότητα του θεσμού του πολιτικού γάμου στην βόρεια Κύπρο. Μιαν φοράν εκάμαμεν τζιαι παρουσίαση για την εξέγερση του Πολυτεχνίου. Εφέραμεν έναν που ήταν μέσα στο Πολυτεχνίο τζιαι έκαμα τζιαι εγώ πέραν που τον μεταφραστή τζιαι μιαν εισαγωγή. Σε τζίνη την εκδήλωση επανεμφανίστηκεν τζιαι η Εργατική Δημοκρατία αλλά όπως ήρτασιν εφύαν μετά που είδαν ότι το πνεύμα της εκδήλωσης εν ήταν ιδιαίτερα γιορταστικό. Ο Κωστής ο Αχνιώτης οργάνωσεν κάποιες που τες επαναπροσεγγιστικές του δραστηριότητες τζιαμέ όπως μιαν ημερίδα με θκιο καθηγήτριες πανεπιστημίου που ασχολούνταν με τους μουσουλμάνους της Θράκης, κάποιες συνελεύσεις της Πρωτοβουλίας Εκπαιδευτικών Ενάντια στην Διχοτόμηση τζιαι κάτι αποτυχεμένες απόπειρες στες οποίες εσυμμετείχα τζιαι εγώ να συγκροτήσουμεν τάχα κάποιου είδους πολιτικό πυρήνα σε σχέση με την προώθηση λύσης του Κυπριακού.

Το οικονομικό εσυνέχισε να αποτελεί πρόβλημα τζιαι σαν λύση επροβάλλετουν τότε η χρηματοδότηση που την UNOPS. Παραδόξως οι σταλινικοί παρά την αντι-ιμπεριαλιστική ρητορία τους εν είχαν καμιάν αναστολή στο να πιάσουμε λεφτά που την UNOPS. Συνεργασία ακόμα τζιαι με τον θκιάολον, εν είσιεν πει κάποτε ο Λένιν; Όταν ήρτεν στη ψηφοφορία μόνον εγώ τζιαι ο Emre είπαμεν όι. Αλλά είπαμεν ότι ήταν να σεβαστούμε την απόφαση της πλειοψηφίας τζιαι εν θα εφέφκαμεν. Οι αναρχικοί, παρόλον που ήταν έξω που την επιτροπή εσσιήζαν πανιά άμαν ακούσαν για UNOPS. Τζιαι είχα τους εγώ πας την κκελλέ μου. Η UNOPS τότε μετά την έκθεση των Nathan Associates (γύρω που την οποίαν εστήθηκεν η περιρέουσα ατμόσφαιρα) έκλεισεν το Κέντρο Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων που είσιεν τζιαι εγύρεφκεν κάποιους να τους δώσει τον εξοπλισμό που έμεινεν με την ελπίδα ότι ήταν να τον χρησιμοποιήσουν για επαναπροσεγγιστικούς σκοπούς. Τες διαπραγματεύσεις ανάλαβεν τες η Ελένη. Τελικά επιερώσαν για να μπει τζιαινούρκα ηλεκτρική εγκατάσταση στο χτίριο τζιαι εδώσαν μας φωτοτυπική, υπολογιστή, κλιματιστικά, γραφεία τζιαι καρέκλες συνεδρίων με αντάλλαγμα την υποχρέωσην να λειτουργήσουμεν για ένα εξάμηνο ως Κέντρο Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων. Απότι θυμούμαι εν εμφανιστήκαν ενδιαφερόμενες ομάδες είτε Μη Κυβερνητικές είτε άλλες για να χρησιμοποιήσουν τζιαι να αξιοποιήσουν τον χώρο. Το άλλον πρότζεκτ που εχρηματοδοτήθηκεν που την UNOPS, την Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά τζιαι που τον Οργανισμό Νεολαίας ήταν το πολυκοινοτικό παιδικό εργαστήρι. Τούτον επεριλάμβανεν σεμινάριο με εκπαιδευτές που διάφορες χώρες, μιχτό παιδικό σχολείο τα Σάββατα τζιαι μιχτή παιδική κατασκήνωση το καλοτζιαίρι. Στο πρότζεκτ τούτον εσυμμετείχεν τζιαι η τ/κ συντεχνία δασκάλων δημοτικής εκπαίδευσης KTOS.

Εν το μεταξύ εσωτερικά της επιτροπής του Καρτάς αρκέψαν οι εντάσεις τζιαι η ασυνεννοησία. Στην προσπάθεια μου να πολιτικοποιήσω όσον με έπαιρνεν την κατάσταση πρέπει να πω ότι απότυχα. Όταν ήρτα ενθουσιασμένος που το εναλλαχτικό Κοινωνικό Φόρουμ του Λονδίνου μες το φθινόπωρο του 2004 τζιαι εμάχουμουν για την ανάγκη διχτύωσης με το διεθνές κίνημα τζιαι για την κοινωνική επισφάλεια ως κεντρική προβληματική για την νεολαία εν μου εδίαν κανένας σημασία. Μια διάλεξη/παρουσίαση μου για την ισπανική επανάσταση σε συνδυασμό με την προβολή της ταινίας του Ken Loach “Γη και Ελευθερία” επροκάλεσεν μιαν άγριαν κόντραν αναρχικών τζιαι σταλινικών. Ένα κείμενο μου, απάντηση σε ένα εθνικόφρονα ακαδημαϊκό που έγραφεν στον Πολίτη επέρασεν που το κόσσιηνο πριν να δημοσιευτεί με την ιδιότητα μου ως μέλος του Καρτάς. Βασικά τζιαι για να μεν τα πολλυλοώ, ήταν ξεκάθαρο ότι το Καρτάς εν εφαίνετουν να έσιει πολιτική προοπτική. Επιπλέον οι σταλινικοί αρκέψαν να μας φακκούν τους υπόλοιπους πάνω στα τζιέρρατα τζιαι οι συνελεύσεις της επιτροπής εγίνουνταν πολλά άγριες. Ένας συγκεκριμένος ειδικά, που αντικατάστησεν τον Εβρέν σαν ο βασικός πολιτικός εκπρόσωπος του KSP στο Καρτάς έγινεν αφόρητος. Επρόβαλλεν ομοφοβικές τζιαι καθωσπρεπεικές θέσεις για τον χαραχτήρα του χώρου τζιαι εσυνέτεινεν στο να απομονωθούν γενικά τζιαι οι υπόλοποι σταλινικοί. Εσσιήστηκεν γιατί έππεσεν ένα λεσβιακό φιλί σε ένα πάρτυ τζιαι μετά επιχειρηματολογούσεν στην επιτροπή τζιαι δημόσια σε μιαν προβολή ταινίας με ομοφυλοφιλικές σκηνές ότι η ομοφυλοφιλία εν παραφύσικη, προβληματική τζιαι πολιτικά απαράδεχτη. Βλέποντας ότι η κατάσταση στο Καρτάς εν με εγέμοννεν πολιτικά άρκεψα να δραστηριοποιούμαι τζιαι σε μιαν νέαν ομάδα που επροέκυψεν μέσα που την Πρωτοβουλία Ενάντια στην Κρατική Καταστολή, τους Άτυπους. Οι Άτυποι εσυνεδριάζαμεν στο Καρτάς αλλά όπως τους αναρχικούς εδιατηρούσαμεν την ανεξαρτησίαν μας. Επαρέμεινα τζιαι στην επιτροπή του Καρτάς γιατί εν έθελα να αφήκω τες Ανθουπολίτισσες μόνες τους κόντρα στους σταλινικούς. Τελικά η αντισταλινική φράξια επικρατήσαμεν τζιαι οι σταλινικοί αποχωρήσαν σιγά σιγά χωρίς όμως να το πουν επίσημα στους κομματικούς τους ηγέτες, θκιο που τους οποίους ήταν μόνιμοι κάτοικοι Λονδίνου.

Εν το μεταξύ άρκεψα σταδιακά να αποστασιοποιούμαι που την επιτροπή του Καρτάς μέχρι που αποχώρησα τζιαι έμεινα μόνο στους Άτυπους. Το καλοτζαίρι του 2005 με τους σταλινικούς τζιαι εμέναν έξω τζιαι θκιο που τες τέσσερις Ανθουπολίτισσες να φεύκουν που την Κύπρο το Καρτάς επήεννεν για κλείσιμο. Οπόταν οι Άτυποι τζιαι οι αναρχικοί αρκέψαμεν να συζητούμε ότι έπρεπεν να αναλάβουμε τες ευθύνες μας τζιαι ότι εν ήταν σωστό να αφήσουμεν τον χώρο να κλείσει. Έτσι μέσα στο φθινόπωρο του 2005 αρκέψαμεν μια επίπονη διαδικασία επανίδρυσης. Πέραν που τους Άτυπους τζιαι τους αναρχικούς (που εν ήταν τζιαι έννενι καθόλου σταθερή ομάδα στην σύνθεση της τζιαι εν κάπως αυθαίρετα που τους τσουβαλιάζω μαζί σε τούτο το κείμενο) ήρτεν τζιαι τζιαινούρκος ανένταχτος κόσμος, τζιαι κάποιοι γύρω που το περιοδικό Ανατροπή. Στην δεύτερη επανιδρυτική συνέλευση, καθοριστική για να δούμεν ποιοι τζιαι πόσοι που το πλήθος της πρώτης πραγματικά ενδιαφέρουνταν, εμφανιστήκαν καμιά δεκαρκά σταλινικοί με θκιο που τους ηγέτες τους, έναν της Κύπρου τζιαι έναν του Λονδίνου. Οπόταν έπαιξεν κάποιον είδος συναγερμού μέσα στους υπόλοιπους τζιαι εδώθηκεν τους το μήνυμα ότι εν θα εμπορούσαν με τίποτε να ποδηγετήσουν το τζιαινούρκο μόρφωμα. Έτσι όπως ήρταν οι σταλινικοί, εφύαν τζιόλας τζιαι που τότε απόσον ξέρω εν εξαναεμφανιστήκαν.

Το κοινωνικό κέντρο: 2005-2006

Η τζιαινούρκα σύνθεση του χώρου αποφάσισεν να διατηρήσει το όνομα Καρτάς, τζιαι να συνεχίσει τες δραστηριότητες του εχτός που τα μαθήματα ελληνικών τζιαι τούρτζικων αφού εν υπήρχαν ενδιαφερόμενοι. Αλλά εμετονόμασεν το σε κοινωνικό κέντρο, καθώς εθεώρησεν ότι ο όρος πολιτιστικό κέντρο ήταν κάπως παραπλανητικός. Πιο ουσιαστικά αποφασίστηκεν να μεν έσιει επιτροπή τζιαι οι αποφάσεις να παίρνουνται στες συνελεύσεις που εγίνουνταν θκιο φορές τον μήνα. Ένα που τα βασικά προβλήματα ήταν ότι είσιεν διαφορετικά άτομα παρόντα που συνέλευση σε συνέλευση οπόταν εδημιουργούνταν ασυνεννοησίες τζιαι ασυνέπειες. Με την αποχώρηση των τ/κ σταλινικών τζιαι πιο μετά του Εμρέ, το Καρτάς έγινεν βασικά ελληνοκυπριακό. Είσιεν ένα τ/κ μέλος αλλά η σύνδεση με την άλλην κοινότητα είσιεν μειωθεί σημαντικά. Εξαίρεση ήταν κάποιες φιλικές επισκέψεις τ/κ τζιαι ένα κινηματογραφικό φεστιβάλ που εδιοργάνωσεν η Μπαράκα τζιαι εσυμμετείχαμεν διάφοροι σαν Άτυπος. Αα είσιεν τζιαι μιαν έκθεση ζωγραφικής τζιαι μιαν έκθεση φωτογραφίας που τ/κ καλλιτέχνες. Έκθεσην ζωγραφικής έκαμεν τζιαι ένας μακροχρόνιος μετανάστης. Επαίξαμεν για ένα διάστημαν με την ιδέα να οργανώσουμεν δίχτυο καλλιτεχνών για εναλλαχτικές εκθέσεις έξω που τες γκαλερύ τζιαι ήταν να οργανώσουμεν τάχα εκδήλωση με θέμα την εμπορευματοποίηση της τέχνης αλλά εστάλωσεν η πρωτοβουλία.

Η ένταξη των Ατύπων στο Καρτάς παράλληλα με την πρωτοβουλία για τη δημιουργία του διαδυχτιακού περιοδικού (εναλλαχτικής ενημέρωσης τζιαι κριτικής) Φάλιες, έφερεν τζιαι την διάλυση της ομάδας. Η διαχείρηση του κοινωνικού κέντρου τζιαι η έκδοση του περιοδικού απαιτούσαν ήδη παραπάνω χρόνο τζιαι ενέργεια απότι είχαμεν. Η αλήθκεια εν ότι εν τζιαι εκαταφέραμεν ως Άτυποι να συγκροτήσουμεν ούτε πολιτικό-θεωρητικό λόγο ούτε εναλλαχτικές οργανωτικές δομές. Η προσπάθεια μας να επανασυγκροτήσουμεν το Καρτάς ως κινηματική οργάνωση είσιεν βέβαια κάποιες επιτυχίες, όπως η οργάνωση μιας μαζικής επίσκεψης αλληλεγγύης στον Καταυλισμό Αιτητών Πολιτικού Ασύλου στην Κοφίνου που ετράβησεν τζιαι τα κανάλια τζιαι ανάγκασεν διάφορους πολιτικούς τζιαι τον Τάσσο να κάμουν δηλώσεις για το θέμα. Την επίσκεψην τούτη ακολούθησεν η οργάνωση τζιαι διεξαγωγή δωρεάν μαθημάτων ελληνικής τζιαι αγγλικής γλώσσας τες Κυριακές στην Κοφίνου. Που πολιτικήν σκοπιά όμως η επαφή τζιαι η επικοινωνία με τους μετανάστες εν επεχτάθηκεν ιδιαίτερα.

Που ψυχαγωγικής πλευράς το νέο Καρτάς επανέφερεν τα πάρτυς του Σαββάτου χωρίς είσοδον όμως, τζιαι για τα έξοδα του χώρου οργανώνετουν έναν πάρτυ το μήνα με είσοδο τζιαι φαί. Το νέο στήσιμο της φάσης του Σαββάτου (για ένα διάστημα είχαμεν σταματήσει τα πάρτυς γιατί επαραπονιούταν κάποιοι γείτονες τζιαι έρκετουν η αστυνομία) ανάλαβεν το ο Κώτσιος. Στην αρκήν έκαμνεν τζίνος τον DJ αλλά σταδιακά αρκέψαν τζιαι οι πιο μιτσιοί να παίζουν. Αρχικά η μουσική ήταν μιχτή, κούλλου μάκκα που λαλεί τζιαι ο Κώτσιος. Σταδιακά όμως άρκεψεν ο διαχωρισμός των χιπχοπάδων με τους πάνκηες τζιαι έτσι που το καλοτζιαίρι του 2006 είσιεν νύχτα πανκ τζιαι νύχτα χιπ χοπ. Μιαν φορά το μήνα στο χιπ χοπ πάρτυ είσιεν ανοιχτό μικρόφωνο τζιαι εχτονώνετουν πολλύς κόσμος. Είσιεν πλάκα γιατί άκουες ραπαρίσματα σε διάφορες γλώσσες, ελληνικά, κυπριακά, ρώσσικα, αγγλικά, γαλλικά. Οι τ/κ εν είχαν παρουσία πλέον στο χώρο, η παρουσία των μεταναστών όμως είσιεν αυξηθεί αισθητά.

Τον Φεβράρη του 2006 επήα ως παρατηρητής στο Μιλάνο σε ένα πανευρωπαϊκό συνέδριο του κινήματος της Ευρωπρωτομαγιάς που έβαλλεν σαν κεντρική προβληματική την κοινωνική επισφάλεια. Έκαμα τζιαι μιαν παρουσίαση στο Καρτάς, έγραψα μαζί με ένα καλαμαρά σύντροφο τζιαι μιαν έκθεση στες Φάλιες. Όμως εν υπήρχαν ενδιαφερόμενοι για να προχωρήσουμεν σαν Καρτάς σε μιαν σύνδεση με το εξωτερικό. Ούτως η άλλως η πανευρωπαϊκή κινητοποίηση ήταν ακόμα σε αρκετά πρώιμο στάδιο με τους Ιταλούς να βρίσκουνται πολλά πιο μπροστά που τους υπόλοιπους. Οι ιστορικές κινητοποιήσεις των φοιτητών τζιαι των εργαζομένων της Γαλλίας τον Μάρτη κόντρα στην Σύμβαση Πρώτης Πρόσληψης εφαίνουνταν να επιβεβαιώνουν τες θέσεις του κινήματος της Ευρωπρωτομαγιάς για την διάχυση τζιαι επέχταση της εργασιακής επισφάλειας στο ευρύττερο κοινωνικό πεδίο. Ενώ όμως εμαχούμασταν κάποιοι να καταλάβουμεν το τι ακριβώς εγίνετουν στην Γαλλία τζιαι το πως εσυνδέουνταν τούτες οι κινητοποιήσεις με τες προηγούμενες των μεταναστών των Παριζιάνικων προαστείων, εσημειωθήκαν σημαντικές εξελίξεις στην Λευκωσία.

Μετά που μιαν εξέγερση στα κρατητήρια των Κεντρικών Φυλακών, η ΚΙΣΑ εκάλεσεν αντι-ρατσιστικές κινητοποιήσεις που εκαταλήξαν σε κατάληψη της Πλατείας Ελευθερίας που επήεν τρεις εφτομάες. Η κεντρική πλατεία της Λευκωσίας εμετατράπηκεν για πρώτη φορά στην ιστορία της σε επίκεντρο κινηματικής δράσης που μεγάλο πλήθος μεταναστών. Πολλά που τα μέλη του Καρτάς αναλάβαν ενεργό ρόλο στον συντονισμό, την υποστήριξη τζιαι την οργάνωση αλληλεγγύης στους μετανάστες διαδηλωτές. Οι μετανάστες ήταν που διάφορες χώρες τζιαι έρκουνταν με λεωφορεία που διάφορες πόλεις της Κύπρου για τες κινητοποιήσεις. Επειδή όμως τα γεγονότα εβουρούσαν πριν που μας, κάποιοι ελειτουργήσαμεν κάπως αυθόρμητα τζιαι χωρίς πολλές εσωτερικές διαδικασίες με αποτέλεσμα ένα που τα μέλη του Καρτάς να δυσαρεστηθεί έντονα τζιαι να αποστασιοποιηθεί. Οι διαφορές με την ΚΙΣΑ τότε τζιαι στην πολιτική αντίληψη τζιαι σε θέματα ταχτικής εσυντηρούσαν μιαν υπόγεια αντιπαλότητα Καρτάς – ΚΙΣΑ. Βλέποντας όμως την πρωτοφανή μαζικότητα των κινητοποιήσεων (τζιαι τον κεντρικό ρόλο διαφόρων μελών του Καρτάς σε τούτες) κάποιοι εθεωρούσαμεν ότι εν έπρεπεν να συγκρουστούμεν ανοιχτά με την ΚΙΣΑ που είσιεν τζιαι την στήριξη των διαφόρων άλλων ομάδων που εσυμμετείχαν. Συγκεκριμένα σε μιαν ανοιχτή συνέλευση στο οίκημα της ΚΙΣΑ όπου επροτείνετουν κλιμάκωση των κινητοποιήσεων, διάφοροι που το Καρτάς εσυμμετείχαμεν κριτικάροντας μεταξύ άλλων την ταχτική πολιτικής ποδηγέτησης των μεταναστών που πλευράς της ΚΙΣΑ αλλά δηλώνοντας ότι είμασταν έτοιμοι για την κλιμάκωση. Η ΚΙΣΑ τελικά εσύνταξεν μιαν ανακοίνωση τύπου με την οποίαν εδιαφωνούσαμεν τζιαι εσυμπεριέλαβεν το Καρτάς στες οργανώσεις που την συνυπογράφουν. Τούτον επροκάλεσεν ζήτημα πολιτικής τάξης τζιαι ευθυνών εσωτερικά της συνέλευσης του Καρτάς.

Το θέμαν αν το Καρτάς έπρεπε να δρα σαν πολιτική ομάδα ή αν θα επεριορίζετουν στον ρόλο της συστέγασης τζιαι του συντονισμού αυτόνομων εσωτερικών ομάδων τζιαι πρωτοβουλιών ήταν γενικόττερα μόνιμος βραχνάς για τη συνέλευση του χώρου. Το πολιτικό πλαίσιο λειτουργίας του χώρου αποτέλεσεν κεντρικό θέμα πολλών συνελεύσεων χωρίς ξεκάθαρη κατάληξη πέραν που ένα κείμενο με τα πέντε αντί (αντι-καπιταλισμός, αντι-εθνικισμός, αντι-ρατσισμός, αντι-σεξισμός, αντι- ιεραρχία) ως βασικές παράμετροι δράσης. Η θέση κάποιων ήταν ότι ο εσωτερικός πλουραλισμός του χώρου απειλείτουν που προσπάθειες ενιαίας πολιτικής συγκρότησης. Η θέση κάποιων άλλων μεταξύ των οποίων τζιαι εμέναν ήταν ότι τούτα εν κολλήματα που πρέπει να ξεπεραστούν διότι υπήρχεν μια βασική ομοφωνία που επέτρεπεν κοινή πολιτική δράση τζιαι ότι μόνο μέσα που την κοινή πολιτική δράση ήταν να διαμορφωθεί τελικά η ταυτότητα αλλά τζιαι να φανούν τζιαι οι προοπτικές του κοινωνικού κέντρου.

Μετά που τον τερματισμό των κινητοποιήσεων των μεταναστών τον Μάη του 2006 τζιαι ενώ η ΚΙΣΑ με τους συμμάχους της εθριαμβολογούσαν, στο Καρτάς εκάμαμεν θκιο σημαντικές πολιτικές συζητήσεις κρατώντας τζιαι πραχτικά για να αξιολογήσουμεν την κατάσταση του κινήματος τζιαι τη συμμετοχή μας σε τζίνον. Οι συζητήσεις τούτες εφκάλαν στην επιφάνεια διάφορες πικρές αλήθκειες για τα όρια τζιαι των αντι-ρατσιστικών κινητοποιήσεων τζιαι του Καρτάς ως κοινωνικού κέντρου τζιαι απότι θυμούμαι ήταν οι τελευταίες που εσυμμετείχα τουλάχιστον. Επήλθεν τζιαι μια κόπωση μετά που τες κινητοποιήσεις, ήταν τζιαι η επεισοδιακή αποχώρηση κάποιου μέλους, ήρτεν τζιαι το καλοτζιαίριν. Ένα περίπου αραιώσαμεν τα τζιαι τες Φάλιες, τζιαι το Καρτάς. Μετά εγώ έφυα για σπουδές πάλε. Το Καρτάς εσυνέχισεν να λειτουργεί (οι Φάλιες όι) αλλά όι με τους προηγούμενους ρυθμούς.

Όταν ήρτα πίσω τον σιημώνα του 2006-2007 το Καρτάς επήεννεν για κλείσιμο πάλε. Είσιεν κουραστεί πολλύς κόσμος, κάποιοι είχαν τζιαι αυξημένες επαγγελματικές υποχρεώσεις. Γενικά επικρατούσεν τζιαι έναν πολιτικό μούθκιασμα μετά που τες ψυχοφθόρες συζητήσεις για το αν θα υπογράφαμεν ή όι τα κείμενα, τα πανώ, τες ανακοινώσεις τύπου. Η κατάσταση εν ετράβαν πολιτικά τζιαι οικονομικά το βάρος είσιεν αρκέψει να πολλυνίσκει. Τζιαι τζιαμέ που εμαχούμασταν να έβρουμεν τρόπο να το κλείσουμε, εμφανίζουνται οι μιτσιοί. Είσαστεν απαράδεχτοι που τα παραιτάτε, λαλεί μας μια μιτσιά. Που εννά μεγαλώσω εν θέλω να γίνω σαν εσάς. Εννά το λειτουργήσουμεν εμείς, λαλεί ένας άλλος.

Δαμέ νομίζω εν η ώρα για μιαν ανασκόπηση της εξέλιξης της αναρχικής νεολαίας αν μου επιτρέπεται ο όρος. Για πολλά χρόνια γύρω που κάποιους αναρχικούς εμφανίζουνταν κατά καιρούς διάφοροι μιτσιοί που εψάχνουνταν φιλοσοφικά τζιαι ιδεολογικά. Η στάση τους ήταν συνήθως επιπόλαιη τζιαι έρκουνταν τζιαι εφεύκαν χωρίς να συγκροτείται τίποτε σταθερό. Γενικεύκοντας, ενδεχομένως κάπως αυθαίρετα, μπορεί να πει κανένας ότι η θέση τους ήταν μάλλον χίππικη. Απόρριψη της πολιτικής, άρνηση της βίας, απαξίωση της αστικής κοινωνίας, προστασία των ζώων τζιαι χορτοφαγία, λάιφ στάιλ αντίληψη της επανάστασης. Εγράφαν συνθήματα τζιαι εζωγραφίζαν με στένσιλ πάνω στους τοίχους. Μερικοί κάμνουν τζιαι καλό γκραφίττι. Κατά καιρούς εφκάλαν κάποια κείμενα τζιαι οργανώσαν κάποιες διαδηλώσεις (εναντίον των Μακντόναλτς, εναντίον των φασιστών κλπ) αλλά η βασική δραστηριότητα που τους εσυγκρότησεν ήταν οι ποδηλατοπορείες. Η επιρροή των ποδηλατο-τσίρκων (της περιπλανόμενης διεθνούς ομάδας που επέρασεν για ένα διάστημα τζιαι που τους δρόμους της Λευκωσίας) ήταν ξεκάθαρη. Οι μιτσιοί εσυχνάζαν στο Καρτάς ιδίως στα πάρτυς, αλλά λλίοι που τζίνους ανακατώνουνταν στες συζητήσεις ή στες εκδηλώσεις. Στες αρκές του 2007 οι μιτσιοί μαζί με μερικά που τα παλιά μέλη της συνέλευσης αποπειραθήκαν να επανιδρύσουν τον χώρο.

Το στέκι: 2007

Απότι επληροφορούμουν η μετάβαση που την μιαν στην άλλη συνέλευση ήταν δύσκολη τζιαι προβληματική. Είσιεν ένταση τζιαι κάποιοι που την προηγούμενη συνέλευση αποχωρήσαν εντελώς που τον χώρο. Άλλαξεν τζιαι το όνομα. Κάποιοι άλλοι που τζίνους που επρωτοστατήσαν στο να γίνει η μετάβαση αποστασιοποιηθήκαν τελικά. Αλλά ήρτεν τζιαι νέος κόσμος. Για να ξεπεραστούν τα οικονομικά προβλήματα επεχτάθηκεν (ίσως υπερβολικά) η εφαρμογή της ταχτικής που είσιεν εισαγάγει η προηγούμενη συνέλευση με την εσωτερική ενοικίαση δωματίου. Οι εκδηλώσεις εμείναν δωρεάν. Εν έσιει προβολές ταινιών πλέον, ούτε ίντερνετ, αλλά εσυστηματοποιηθήκαν με επιτυχία οι μονοθεματικές διαλέξεις/παρουσιάσεις – συζητήσεις σε εβδομαδιαία βάση, κάτι που εν είχαν καταφέρει οι προηγούμενες συνελεύσεις. Άλλαξεν αισθητά η διακόσμηση του χώρου τζιαι μυρίζει πιο άντεργκραουντ η κατάσταση. Κάποιοι λαλούν ότι αυξήθηκεν τζιαι η εσωστρέφεια τζιαι εμειώθηκεν ο πλουραλισμός του χώρου. Απότι είδα τούτον εν φαίνεται να ισχύει. Πέραν που την έντονη παρουσία ασυμβίβαστων, ισοπεδωτικών τζιαι ανεδαφικών αναρχικών θέσεων νομίζω ότι προχωρά καλά η φάση. Εννά δείξει όμως το πως εννά εξελιχτεί στην συνέχεια. Ας μεν προτρέχουμεν.