Έξω όλοι οι στρατοί, ανεξάρτητο νησί. Έξω όλοι οι στρατοί, η Αφροδίτη ζει.

Για μια Λευκωσία χωρίς συρματομπλέγματα, χωρίς σύνορα

κόντρα στους εθνικιστικούς μεγαλο-ιδεατισμούς τζιαι τον πατριαρχικό μιλιταρισμό,
ενάντια στην αθεράπευτη στρατοκαυλία του αντι-ομοσπονδιακού διχοτομισμού 
που ονειρεύκεται Φιλικές Εταιρείες τζιαι Μάρτυρες Στρατιώτες, Εόκες τζιαι ΤΜΤς
τζιαι αναπαράγει την λογική της εθνοτικής σύγκρουσης τζιαι της διαίρεσης
είτε στην καθαρή του μορφή ως ταξίμ βόρεια, είτε στην βρώμικη του μορφή ως πλειοψηφισμός νότια..


............................................
είμαστε στους δρόμους ξανά για μια αποστρατιωτικοποιημένη Λευκωσία...

για μια Λευκωσία χωρίς συρματομπλέγματα, χωρίς σύνορα,
χωρίς τανκς,
χωρίς όπλα,
για μια Λευκωσία χωρίς εχθρότητα...

σε αυτή τη μοιρασμένη πόλη,
να εμπιστευόμαστε, να μπορούμε να εμπιστευτούμε
να πούμε «στοπ!» στο σωβινισμό

είμαστε στους δρόμους για μια αποστρατιωτικοποιημένη Λευκωσία...

χωρίς πλέον αδιέξοδους δρόμους, εκεί πλέον θα παίζουν τα παιδιά...
χωρίς πλέον οι νεαροί να πρέπει να κρατούν σκοπιές πίσω από αμμόσακκους
μερικές φορές τόσο κοντά ο ένας στον άλλο με ένα δρόμο μόνο να τους χωρίζει
βλέποντας ο ένας τον άλλο και μαθαίνοντας να μισούν...

για να ξαναζωντανέψουν τα σπίτια και τα καταστήματα
που είναι τραυματισμένα από σφαίρες και είναι μια ανάμνηση του πολέμου
για να γίνει η νεκρή ζώνη που χωρίζει την Κύπρο ένας χώρος που ενώνει...

είμαστε στους δρόμους για μια αποστρατιωτικοποιημένη Λευκωσία:
- συνάντηση στις 19 Φεβρουαρίου στις 15:00 στο Πάρκο Τσαγλαγιάν
- συνάντηση στις 19 Φεβρουαρίου στις14.30 μέσα στο Πάρκο του Ορφέα / Χρυσαλινιώτισσας
και πορεία προς τα συρματομπλέγματα που χωρίζουν εμάς και την Κύπρο.

αίτημα μας η αποστρατιωτκοποίηση της Λευκωσίας, η αποστρατιωτικοποίηση από όλους τους στρατούς.

ελάτε μαζί μας για γίνει εφικτή μια αποστρατιωτικοποιημένη Λευκωσία και μια επανενωμένη Κύπρος...

askersiz Lefkoşa için bir kez daha sokaktayız...

içinden teller, sınırlar geçmeyen bir Lefkoşa için
içinden tanklar
içinden silah
içinden düşmanlık geçmeyen bir Lefkoşa için…

bu ikiye bölünmüş şehirde
güven için, güvenebilmek için
şovenizme dur demek için!

askersiz Lefkoşa için sokaktayız...

çıkmaz sokaklar olmasın, orda artık çocuklar oynasın
pencereleri kum torbasıyla kapatılmış evlerin arkasından
gençler nöbet tutmasın
bazen sadece bir yolun ayırdığı mevzilerden birbirlerine bakıp
düşmanlığı öğrenmesinler diye...

savaş hatırası kurşun yaralı evler, işyerleri tekrar hayat bulsun
Kıbrıs’ı ayıran ara bölge, Kıbrıs’ı birleştiren mekanlara dönüşebilsin diye…

askersiz Lefkoşa için,
- 19 Şubat 15:00’te Çağlayan Parkı'nda buluşup
- 19 Şubat 14:30'ta Orpheas' / Chrysaliniotissa Parkı'nda buluşup
bizi ve Kıbrıs’ı ikiye bölen yıkılası tel örgülere doğru karşılıklı yürüyoruz.

talebimiz, Lefkoşa’nın tüm askeri birlikleri kapsayarak askersizleştirilmesi.

sen de katıl ki askersiz bir Lefkoşa’yı, birleşik bir Kıbrıs’ı mümkün kılalım...

ΜΑΖΙ ΓΙΑ ΤΗ ΛΥΣΗ - ΣΑΒΒΑΤΟ, 12/2/2011

σου ξαναδίνω το είναι μου τώρα,
θωρακισμένε καιρέ,
με μια σκληρή παγερή τρυφεράδα
σε πλησιάζω μωρέ,
μα αυταπάτες πια δεν έχω...

Πλατφόρμα Ε/κ και Τ/κ Εκπαιδευτικών "Ενωμένη Κύπρος Ελληνοκυπριακό Τμήμα
ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ

Μαζί για τη λύση

Σάββατο 12/02/2011 - 11:00 πμ

Λευκωσία - Τέρμα Λήδρας

Ο νέος μαζικός ξεσηκωμός των Τουρκοκυπρίων φέρνει και πάλι δραματικά στο προσκήνιο, για μια ακόμα φορά τη δυνατότητα ανατροπής της διχοτόμησης. Οι μαζικές διαμαρτυρίες των συμπατριωτών μας υπενθυμίζουν τη απελευθερωτική δύναμη που κρύβει η συλλογική δράση ενώ όμως ταυτόχρονα μας ειδοποιούν ότι ο χρόνος επείγει και ότι για όλους μας «η μόνη μας λύση είναι ή λύση».

Η πρόκληση είναι σαφής: δεν πρέπει να αφήσουμε τους Τουρκοκύπριους μόνους στη αντίσταση τους στο «μητρικό εναγκαλισμό» αλλά πρέπει επίσης να αναλάβουμε τη δική μας ευθύνη ζητώντας από τη κοινωνία και την πολιτική ηγεσία να αποβάλουν κάθε αναβλητικότητα.

Οι ταυτόχρονες ειρηνικές και μαζικές κινητοποιήσεις και στις δύο πλευρές του συρματοπλέγματος μπορούν να δημιουργήσουν και να επιβάλουν κλίμα λύσης. Η διχοτόμηση δεν μπορεί να επιβιώσει αν η κοινωνία την ακυρώνει κάθε μέρα.

http://platformaenomenikipros.blogspot.com/

"Επερνούσαμεν πολλά καλά με τους Τούρκους (πριν το 1974)"...

"ναι, αλλά είσιεν τρεις τρεις μέσα στα πηγάθκια"...
(να υποθέσουμεν εμπαίνναν μόνοι τους)

Σε πηγάδι του Παρισσινού Λευκωσίας η ΔΕΑ εντόπισε χθες ανθρώπινα κόκαλα

Βρέθηκαν τα πρώτα οστά

Οστά τα οποία πιστεύεται ότι ανήκουν σε αδιευκρίνιστο μέχρι στιγμής αριθμό Τ/Κ δολοφονηθέντων της περιόδου 1963-64 έβγαλε στην επιφάνεια χθες κλιμάκιο της ΔΕΑ από τον πυθμένα πρώην πηγαδιού

Αριθμό ανθρώπινων οστών κατάφεραν να εντοπίσουν κατά τη διάρκεια της χθεσινής μέρας οι ειδικοί της Διερευνητικής Επιτροπής για τους Αγνοούμενους, οι οποίοι από την περασμένη Τετάρτη πραγματοποιούν εργασίες εκσκαφών στην περιοχή του Παρισσινού στη Λευκωσία.
Σύμφωνα με πληροφορίες του «Π», οι ειδικοί αρχαιολόγοι της ΔΕΑ κατάφεραν να εντοπίσουν χθες τα πρώτα οστά με τις εκτιμήσεις να αναφέρουν πως όσο προχωρούν οι περίπλοκες αυτές εργασίες, τόσο θα έρχονται στο φως της ημέρας κι άλλα ανθρώπινα οστά. Τα ανθρώπινα οστά βρέθηκαν στο πρώτο από τα τρία συνολικά πηγάδια στα οποία θα πραγματοποιήσει εργασίες ερευνών η ΔΕΑ στην περιοχή, εργασίες για τις οποίες έχει κλείσει και τμήμα της Λεωφόρου Λευκοθέου (κοντά στο ιδιωτικό νοσοκομείο Απολλώνειο).
Όπως έγραψε ο «Π», η ΔΕΑ πραγματοποιεί αυτές τις εργασίες στην περιοχή μετά από τρεις διαφορετικές μαρτυρίες που έχει συλλέξει βάσει των οποίων σε πηγάδια της περιοχής ρίχθηκαν τα πτώματα Τ/Κ δολοφονηθέντων της περιόδου 1963 - 1964.

Όχι ολόκληρο λείψανο
Όπως πληροφορούμαστε, ο χθεσινός εντοπισμός της ΔΕΑ αφορά διάφορα τεμάχια οστών κι όχι ολοκληρωμένο ανθρώπινο λείψανο, κάτι που κρίνεται ως λογικό, καθώς μετά τη ρίψη των πτωμάτων των Τ/Κ δολοφονηθέντων ενδεχομένως να ρίχθηκαν πέτρες αλλά και μπάζα κατά το μεταγενέστερο κλείσιμο των πηγαδιών. Εξάλλου, επειδή πρόκειται για πυθμένα πηγαδιού, το έδαφος είναι λογικό να έχει υποστεί όλα αυτά τα χρόνια καθίζηση, με αποτέλεσμα οι σκελετοί να μην είναι πλέον ενιαίοι. Η εκτίμηση λοιπόν των ειδικών είναι ότι σήμερα ή και τις αμέσως επόμενες μέρες θα βρεθούν κι άλλα οστά.
Σε αυτό το σημείο πρέπει να εξηγηθεί ότι η φύση των εργασιών που πραγματοποιούνται είναι αρκετά περίπλοκη. Κι αυτό γιατί οι ειδικοί της ΔΕΑ έχουν κατέβει με τη βοήθεια προσβάσεων (ράμπες) που έχουν διανοιχτεί σε μεγάλο βάθος και χρειάζεται να «κοσκινίζουν» (και μετά να τις απομακρύνουν) μεγάλες ποσότητες χώματος προκειμένου να εντοπίσουν οστά.
Ο εντοπισμός των οστών στο πρώτο από τα τρία πηγάδια δεν σημαίνει ότι οι ειδικοί δεν θα κάνουν ανάλογες έρευνες και στα άλλα δυο πηγάδια. Ενδεχομένως τα πτώματα των δολοφονηθέντων Τ/Κ να μην ρίχθηκαν στο ίδιο πηγάδι. Εξάλλου τα πηγάδια είναι σε απόσταση λίγων μέτρων το ένα από το άλλο ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι η περιοχή του Παρισσινού (αποτελούνταν από καλλιεργήσιμες εκτάσεις εκείνη την εποχή και διέθετε πολλά πηγάδια) φέρεται να έχει χρησιμοποιηθεί για άλλες παρόμοιες ταφές (προ δυο ετών σε άλλο πηγάδι βρέθηκαν τα λείψανα πέντε Τ/Κ).
Τα οστά που θα εντοπιστούν θα μεταφερθούν σε πρώτη φάση στο ανθρωπολογικό εργαστήριο της ΔΕΑ και μετά από τις πρώτες εξετάσεις θα σταλούν δείγματα γενετικού υλικού στο Ινστιτούτο Γενετικής για σκοπούς ταυτοποίησης.

Αξιόπιστες μαρτυρίες
Οι εργασίες της ΔΕΑ στην περιοχή βασίζονται σε τρεις μαρτυρίες που συλλέχθηκαν. Προ τριμήνου η ΔΕΑ εξετάζοντας μαρτυρία αυτόπτη μάλιστα μάρτυρα πραγματοποίησε εκσκαφές σε άλλα δυο πηγάδια, χωρίς ωστόσο να βρει σε αυτά λείψανα. Ο συγκεκριμένος αυτόπτης μάρτυρας υπέδειξε σημείο όπου είδε από απόσταση (παίζοντας στην περιοχή όντας παιδί τότε) να μεταφέρονται, να εκτελούνται και να θάβονται στη συνέχεια αριθμός Τ/Κ. Δεν αποκλείεται η μαρτυρία αυτή να «έπεσε» έξω λόγω της τοπογραφικής αλλοίωσης της περιοχής μετά από τόσα χρόνια.
Μια δεύτερη μαρτυρία άλλαζε ελαφρώς τον προσανατολισμό της ΔΕΑ στρέφοντας τις έρευνες της ελαφρώς δυτικότερα, ενώ μια τρίτη μαρτυρία που εξασφάλισε λίαν προσφάτως η ΔΕΑ εμπλέκει στην όλη υπόθεση της ρίψης δολοφονηθέντων Τ/Κ ένα πηγάδι που πλαισιωνόταν με συκιές το 1963, στοιχείο που ενδεχομένως βοήθησε στον εντοπισμό του σωστού πηγαδιού (στην περιοχή υπάρχουν δεκάδες πρώην πηγάδια σε απόσταση 20 με 30 μέτρα το ένα από το άλλο).
Στόχος της ΔΕΑ είναι να ολοκληρώσει τις εργασίες εκσκαφών στην περιοχή περί τα τέλη του Αυγούστου, προκειμένου να παραδοθεί κανονικά στην τροχαία κυκλοφορία η λεωφόρος Λευκοθέου. Να σημειωθεί ότι τα κλιμάκια ειδικών της ΔΕΑ προθυμοποιήθηκαν εθελοντικά για την πραγματοποίηση των εργασιών αυτών κατά τη θερινή περίοδο, ενώ εργάζονται και κατά τη διάρκεια των Σαββατοκύριακων.


ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

Κωδικός άρθρου: 963357

ΠΟΛΙΤΗΣ - 12/08/2010, Σελίδα: 7

το πιο αισχρό όμως που δεν φκαίννει επαρκώς τζιαι ξεκάθαρα στην δημοσιότητα είναι ότι η ΔΕΑ πολλές φορές βρίσκει φρέσκο χώμα τζιαι απομεινάρκα οστών όταν σκάφκει μετά που πληροφορίες...
ακόμα τζιαι σήμερα κάποιοι ξιθάφκουν τζιαι ξαναθάφκουν αλλού τα κόκκαλα...

Ποιοτικό άλμα για το ΡΙΚ – η αυτοπεποίθηση των δυνάμεων της επανένωσης

Η σειρά εκπομπών “Η δική μου αλήθεια” της Σούλας Χατζιηκυριάκου συνιστά πραγματικά ποιοτικό άλμα για το ΡΙΚ. Για πρώτη φορά αναφέρονται τόσο εκτεταμένα και καταδικάζονται τόσο ανοιχτά στην ε/κ τηλεόραση τα εγκλήματα των ε/κ εθνικιστών παραστρατιωτικών της περιόδου 1963-1974 ενάντια σε τ/κ άμαχους. Αλήθειες που ήξεραν οι παλιοί αλλά τις αρνούνταν και τις απόκρυβαν από τους νέους σε μια συνομωσία της σιωπής που διάρκεσε δεκαετίες. Η επανένωση είναι μια διαδικασία ανατροπής της εθνικιστικής ηγεμονίας. Και η τηλεόραση, ιδιαίτερα η κρατική συνιστά πεδίο μάχης. Δειλά δειλά αυτή την δεκαετία είχαμε κάποια βήματα προόδου, μερικές μικρές ανατροπές εν μέσω βέβαια μιας γενικότερης συνέχισης της προπαγάνδας της διαίρεσης. Πρώτα με το “Μπις-Εμείς”, μετά με το “Το συζητάμε”, το “Κάτω από τον ίδιο ουρανό”. Το “Η δική μου αλήθεια” συνιστά ένα πολύ πιο προχωρημένο πρόγραμμα – αγγίζει τα πιο ευαίσθητα ζητήματα με μια τόλμη που δεν έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε στην ε/κ τηλεόραση. Συγχαρητήρια Σούλα Χατζιηκυριάκου, καλή δύναμη και καλή συνέχεια.

Η συμφιλίωση είναι μια διαδικασία που ξεκινά με το θάψιμο των νεκρών, περνά μέσα από την καταδίκη των εθνικιστικών εγκλημάτων και ολοκληρώνεται με την δημιουργία της κουλτούρας συμβίωσης στη παιδεία, την κοινωνία, τη δημόσια σφαίρα, την πολιτική. Έστω αργά, η ε/κ κοινωνία κάνει τα πρώτα βήματα της ενηλικίωσης της αυτή τη δεκαετία. Βγαίνουν στην φόρα διάφορα άπλυτα, οι σκοτεινές στιγμές, οι φρικαλεότητες. Είναι απαραίτητο να μιλήσουμε για να επέλθει η κάθαρση. Για την ενοχή των παραστρατιωτικών για την ανοχή και συνενοχή της πολιτείας. Αλήθεια τι να πούμε για αυτούς που ξέθαβαν, μετέφεραν και ξαναέθαβαν τα κόκαλα των σφαγιασθέντων της Τόχνης για να μην τα βρουν τα Ηνωμένα Έθνη; Μια κοινωνία που συγκαλύπτει τα εγκλήματα και που ανέχεται τους φονιάδες ατιμώρητους, κάποιους από αυτούς τιμημένους κιόλας ως αγωνιστές είναι μια κοινωνία εγκλωβισμένη στο παρελθόν της. Για να κινηθούμε προς το μέλλον της ειρήνης πρέπει πρώτα να ξεκαθαρίσουμε τους λογαριασμούς μας με το ματοβαμένο μας παρελθόν. Δημόσια κοινωνική καταδίκη των εγκλημάτων και των εγκληματιών της εθνοτικής σύγκρουσης στην Κύπρο! Το ζήτημα δεν είναι ποινικό [πλέον], είναι όμως πολιτικό και καίριο. Αν θέλουμε να κάνουμε το άλμα προς την επανένωση.

Η μετατόπιση της κοινής γνώμης προς την υπέρβαση της διακοινοτικής σύγκρουσης προκαλεί απελπισία στους εθνικιστές (Καθημερινή, 22/2/09)

Το τελευταίο διάστημα, καθώς η προοπτική της συμφωνημένης λύσης του Κυπριακού και της επανένωσης της χώρας προβάλλει στον ορίζοντα, το στρατόπεδο των Ε/κ εθνικιστών προσπαθεί απεγνωσμένα να δημιουργήσει συνθήκες μαζικής υστερίας και να εμποδίσει τον νηφάλιο διάλογο για τα γεγονότα της περιόδου 1963-74. Απώτερος στόχος των Ε/κ εθνικιστών (όπως και αντίστοιχα των Τ/κ) είναι η διατήρηση του διχοτομικού στάτους κβο μέσα από τη διαιώνιση της διακοινοτικής σύγκρουσης. Η προσπάθεια των Ε/κ εθνικιστών βασίζεται σε μια λογική συγκάλυψης των ευθυνών που υπάρχουν εντός της ε/κ κοινότητας για τη διακοινοτική σύγκρουση και τις βαρβαρότητες που διαπράχτηκαν στα πλαίσια της, και της αποκλειστικής απόδοσης των ευθυνών στην τ/κ κοινότητα, έτσι ώστε να μην αφεθεί καθόλου χώρος για έναν δικοινοτικό πολιτικό συμβιβασμό.

Για αυτό το εθνικιστικό εγχείρημα το πολιτικό πλαίσιο της “τουρκοανταρσίας”, που αποδομείται αργά αλλά σταθερά, πρέπει να διατηρηθεί πάση θυσία. Έτσι αλήθειες που δεν ταιριάζουν στο μύθο της ε/κ αθωότητας όπως τα θύματα της περιόδου 1963-1967 (που είναι σε αναλογία 2 Τ/κ προς 1 Ε/κ και λαμβάνοντας υπόψην τα πληθυσμιακά δεδομένα τότε η αναλογία είναι 8 Τ/κ προς 1 Ε/κ) εξαφανίζονται από την οπτική. Όμως η συλλογική μνήμη του κυπριακού λαού δεν μπορεί να σβήσει έτσι απλά μέσα από την εθνικιστική προπαγάνδα. Υπάρχει και επιστημονική τεκμηρίωση για αυτά τα πολιτικά εγκλήματα που διαπράχτηκαν (Πάτρικ, 1976, Σαντ Κασσία, 2005). Μάλιστα μετά τη συνέντευξη του Ρ. Κατσιαούνη στην “Χαραυγή” (26/1/09) το ζήτημα των θυμάτων της διακοινοτικής σύγκρουσης έχει περάσει στο πολιτικό προσκήνιο προκαλώντας πανικό στο εθνικιστικό στρατόπεδο.

Στην προσπάθεια των Ε/κ εθνικιστών να καθορίσουν το πλαίσιο της συζήτησης και να αναπαράξουν τους όρους της διακοινοτικής σύγκρουσης σήμερα, επικαλούνται μια σειρά από δημοσιεύματα της “Χαραυγής” του τότε στα οποία κατηγορούνται βασικά οι Τ/κ εθνικιστές. Όμως τα δημοσιεύματα της “Χαραυγής” δεν μπορούν να νομιμοποιήσουν τη δράση των ε/κ εθνικιστών, ούτε να αναπαράξουν την κυρίαρχη εθνικιστική οπτική εκείνης της εποχής. Μελετώντας τις αναφορές στον ε/κ τύπο γενικότερα για τη διακοινοτική σύγκρουση μπορούμε να μάθουμε πολλά για το ιδεολογικό πλαίσιο που επέτρεψε τα εθνικιστικά εγκλήματα, για το πολιτικό κλίμα που ανέχτηκε τα εθνικιστικά εγκλήματα, για την εθνικιστική υστερία που αιματόβαψε την πατρίδα μας. Δεν μπορούμε όμως να βασιστούμε μόνο σε δημοσιογραφικά δημοσιεύματα και μάλιστα μόνο σε ε/κ, καθώς έτσι δεν θα κατορθώσουμε να αναλύσουμε ολοκληρωμένα τη διακοινοτική σύγκρουση ως ιστορικό γεγονός.

Τα εγκλήματα της διακοινοτικής σύγκρουσης είναι εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Και ως τέτοια δεν μπορούν να συγκαλύπτονται για χάρην δήθεν της εθνικής ενότητας και ομοψυχίας, όπως απεγνωσμένα προσπαθούν οι κ. Μιχαηλίδης και Μαύρος να υποβάλουν στην κοινή γνώμη. Υπάρχουν οι Τ/κ νεκροί, υπάρχουν οι Τ/κ αγνοούμενοι, υπάρχουν οι Τ/κ εκτοπισμένοι, για την τύχη των οποίων είναι αδύνατο να ευθύνεται μόνο η ΤΜΤ. Και αυτό γίνεται επιτέλους αντιληπτό από την ε/κ κοινή γνώμη και δεν μπορεί να συγκαλυφθεί ή να λογοκριθεί πλέον από κανένα. Τώρα το επόμενο βήμα είναι η απόδοση της πολιτικής ευθύνης. Ας αρχίσουμε επιτέλους να λέμε τα πράγματα με το όνομα τους. Δεν συμμετείχε ολόκληρη η ε/κ κοινότητα στις συγκρούσεις. Και σίγουρα δεν ευθύνεται ολόκληρη η ε/κ κοινότητα για τα εγκλήματα κατά Τ/κ αμάχων. Όμως κάποιοι ευθύνονται. Και αυτοί οι κάποιοι έχουν όνομα, ιδεολογία και πολιτική παράταξη. Ας βρουν το θάρρος να βγουν να το πουν από μόνοι τους πριν να βγουν να το πουν άλλοι. Η αντίστροφη μέτρηση έχει ήδη αρχίσει.


Γρηγόρης Ιωάννου

Η ιστορία της διακοινοτικής σύγκρουσης μπροστά στην προοπτική της επανένωσης (on-line Πολίτης, 1/2/09)

Να μας περιπαίζουν για τζείνα που εν εζήσαμεν. Όι όμως να μας φκάλλουν πελλούς τζιαι για τζείνα που εζήσαμεν!
(Ανώνυμος αναφερόμενος στις “φασαρίες”)

Δεν είναι τυχαίο που άνοιξε επιτέλους ο διάλογος και για τις σκοτεινές πτυχές της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας. Η συζήτηση για τα γεγονότα της διακοινοτικής σύγκρουσης είναι απαραίτητο συστατικό στοιχείο της διαδικασίας της επανένωσης. Επειδή μια κοινωνία που θέλει να αλλάξει το μέλλον της οφείλει να επανεξετάσει το παρελθόν της. Πάντως κρίνοντας από τις αντιδράσεις των δυνάμεων του διχοτομικού στάτους κβο, πρέπει να είμαστε σε καλό δρόμο.

Η αντίδραση των εθνικιστικών κύκλων σήμερα βασίζεται στη θέση ότι την αποκλειστική ευθύνη για τις συγκρούσεις την φέρει η Τουρκία και η ΤΜΤ (εξού και ο πολιτικός όρος τουρκο-ανταρσία) και ότι δεν έγιναν εγκλήματα από ε/κ πλευράς, ή αν έγιναν, ήταν παράπλευρες απώλειες της δίκαιης προσπάθειας υπεράσπισης του κράτους. Ο πραγματικός τους στόχος είναι η υπεράσπιση και αθώωση των πολιτικών τους προγόνων που τεκμηριωμένα έδρασαν ένοπλα κατά της άλλης κοινότητας. Για να το πετύχουν αυτό πρέπει να καταφέρουν να περάσουν τη δραστηριότητα των εθνικιστικών ομάδων της περιόδου 1960-1974 και ειδικότερα της περιόδου 1960-67 ως “εθνική δράση”. Αυτό προϋποθέτει την επιβολή της αντίληψης ενός συγκρουσιακού διπόλου μεταξύ των δύο κοινοτήτων τόσο στο παρελθόν όσο και στο παρόν, έτσι ώστε να ερμηνευτεί η δράση των παράνομων ενόπλων ως το ενεργό τμήμα της εθνοτικής κοινότητας που έδρασε εκ μέρους του συνόλου της κοινότητας. Η δράση των παραστρατιωτικών επενδύεται με την αγωνιστική ρητορική έτσι ώστε να αποκτήσει το “εθνοσωτήριο” περίβλημα του “προστάτη”.

Βέβαια αυτό δεν είναι εύκολο εγχείρημα. Γιατί δεν πρέπει να αποδεικτεί μόνο ότι υπήρχαν δυο συγκροτημένες πολιτικά και αντιμαχόμενες στρατιωτικά εθνοτικές κοινότητες (η πλειοψηφία που έλεγχε το κράτος και η μειοψηφία που το αντιμαχόταν), αλλά κυρίως ότι υπήρχε μια τέτοια εθνική ενότητα και ομοψυχία στο εσωτερικό της ε/κ κοινότητας που επιδοκίμαζε τη δράση των ενόπλων. Για αυτό και οι συνεχείς και αδιάκοπες αναφορές σε δημοσιεύματα της “Χαραυγής” στοχεύουν στην πολιτική νομιμοποίηση της δράσης των εθνικιστικών κύκλων. Ο στόχος είναι διπλός. Από την μια να ενταχτεί το ΑΚΕΛ στην “εθνική” οπτική που προσπαθούν να επιβάλουν και από την άλλη να διαχυθεί η ευθύνη για τα εγκλήματα που διαπράχτηκαν από τους εθνικιστικούς κύκλους σε ολόκληρη την κοινότητα, έτσι ώστε όχι απλώς να μείνουν ατιμώρητα, αλλά και να εξοριστούν από την συλλογική μνήμη ωσάν να μην έγιναν ποτέ.

Η ιστορία όμως δε διαγράφεται. Και ούτε μπορεί να παραποιηθεί έτσι απλά με επιλεκτικές αναφορές σε δημοσιεύματα της “Χαραυγής”, που παγιδευμένη όπως βρέθηκε τότε δεν καταδίκασε όσο έντονα έπρεπε τη δράση της ένοπλης εθνικοφροσύνης. Τότε βέβαια μιλούσαν τα όπλα των εθνικιστών (κυρίως ενάντια σε αμάχους, αφού οι θρασύδειλες εθνικιστικές δυνάμεις δε συγκρούονταν στην πραγματικότητα μεταξύ τους, αλλά δολοφονούσαν κυρίως αθώους ομήρους της αντίπαλης κοινότητας) και επέβαλλαν τη σιωπή στους υπόλοιπους. Σήμερα ήρθε η στιγμή να μιλήσουν αυτοί που σιωπούσαν τόσα χρόνια και στις δυο κοινότητες. Επειδή η επανένωση προϋποθέτει και μια διαδικασία κάθαρσης μέσα από την αποκάλυψη της αλήθειας και την πολιτική καταδίκη των εγκληματιών. Όσο αυτή η πολιτική καταδίκη καθυστερεί τόσο θα καθυστερεί και η διαδικασία της επανένωσης. Επειδή τα εγκλήματα έχουν συντελεστεί και έχουν περάσει στη συλλογική μνήμη της άλλης κοινότητας, χρειάζεται μια επίπονη προσπάθεια δημόσιας παρουσίασης και καταδίκης τους εντός της κοινότητας, έτσι ώστε να αποδοθούν στους αυτουργούς τους και να πάψει να πλανάται το φάντασμα της συλλογικής ευθύνης πάνω στην ε/κ κοινότητα. Το ίδιο βέβαια οφείλει να πράξει και η τ/κ κοινότητα.

Σήμερα οι συνθήκες είναι πολύ διαφορετικές. Ο εθνικισμός και στις δυο κοινότητες έχει υποχωρήσει σε σημαντικό βαθμό καθώς έχει ξεπεραστεί ήδη από την ιστορία. Σε αυτό το πλαίσιο οι δυνάμεις της διακοινοτικής συμφιλίωσης και της επανένωσης της χώρας μπορούν και πρέπει να επιφέρουν στον εθνικισμό την τελειωτική, πολιτική του ήττα. Και αυτή η ήττα του εθνικισμού σε πολιτικο-ιδεολογικό επίπεδο, προϋπόθεση της διαρκούς ειρήνης, περνά μέσα από την καταδίκη των εθνικιστικών εγκλημάτων που συντελέστηκαν σε εποχές που οφείλουμε να διασφαλίσουμε ότι έχουν περάσει ανεπιστρεπτί.

Υπάρχουν εκθέσεις του ΟΗΕ γι' αυτά τα εγκλήματα. Αξιοθρήνητη η στάση εκείνων των ε/κ που αρνιούνται να παραδεχτούν αυτά τα πράγματα

...Όμως την εποχή εκείνη το πιο φονικό σύστημα ήταν αυτό των ομήρων. Δηλαδή οι ένοπλες ομάδες μιας κοινότητας συλλάμβαναν μέλη της άλλης κοινότητας και τα είχαν φυλακισμένα για κάποιο χρονικό διάστημα. Οι συλλήψεις ήταν συχνά αυθαίρετες, δηλαδή αφορούσαν άτομα που δεν απειλούσαν κανένα. Η κατάσταση ήταν χαώδης, η μια κοινότητα ζούσε δίπλα στην άλλη σε όλο το νησί, για κάποιους όλα τα μέλη της άλλης κοινότητας ήταν ύποπτα. Από τα μέλη των ομάδων που προέβαιναν σε συλλήψεις μερικοί λειτουργούσαν ως κράτος εν κράτει. Κάποιοι όμηροι τελικά απολύθηκαν, άλλοι μαθεύτηκε ότι συνελήφθησαν αλλά δεν βρέθηκαν ποτέ. Αν μέλη της κοινότητας που κρατούσε τους ομήρους σκοτώνονταν σε μάχη ή δολοφονούνταν εν ψυχρώ, τότε για τους δεσμοφύλακες αυτοί οι όμηροι ήταν τα πιο "πρόχειρα" εξιλαστήρια θύματα της εκδίκησης. Τους περισσότερους ομήρους συλλάμβαναν οι ένοπλες ομάδες των ε/κ διότι ήταν οι περισσότεροι και ισχυρότεροι, έλεγχαν σχεδόν το σύνολο του νησιού και το οδικό δίχτυο. Οι τ/κ πιο δύσκολα μπορούσαν να αρπάξουν ε/κ, οι απαγωγείς περιορίζονταν στις παρυφές των περιοχών τους...
...Ακούστε τα εγκλήματα είναι γεγονότα, ούτε ξεγίνονται, ούτε ξεχνιούνται ούτε αποκρύβονται. Από εμάς ως κοινότητα αναμένεται να διαχωρίσουμε τις ευθύνες μας από τους αυτουργούς. Εγώ ως ε/κ και ως επιστήμονας ιστορικός απευθύνομαι στους τ/κ και τους ιστορικούς τους, λέω πως ναι, πράγματι, αυτά διέπραξαν ομοεθνείς μου, αλλά η κοινότητα μου ως σύνολο δεν ευθύνεται και τους ζητώ να δεχτούν και εκείνοι ό,τι έπραξαν οι αντίστοιχοι δικοί τους, να επέλθει μια κάθαρση στο παρελθόν για να κοιτάξουμε προς το μέλλον.

Ρολάνδος Κατσιαούνης, Χαραυγή, 26/01/2009

Η ιστορία που δεν διδάσκεται

“Ένα γυμνάσιο, δυο δημοτικά και λίγοι σύλλογοι,
παντοπωλεία, καφενεία και κουρεία,
ανάμεσα τους τριγυρνάνε οι δοσίλογοι
για να προσέχουν μην αλλάξει η ιστορία...”

Επαρχία 1978, Αντώνης Βαρδής, Πάνος Φαλάρας

Με αφορμή το θόρυβο που δημιουργήθηκε με τη δήθεν προσπάθεια του ΑΚΕΛ να “αλλάξει την ιστορία” θα επιχειρήσω να παρουσιάσω κάποιες θέσεις για τη σχέση της ιστορίας με την πολιτική με στόχο τη σκιαγράφηση του τι πραγματικά διακυβεύεται στην παρούσα αντιπαράθεση. Πρόκειται στην πραγματικότητα για δυο αλληλοεξαρτώμενα ζητήματα που είναι όμως αναλυτικά διακριτά: από τη μια είναι ο καθορισμός του περιεχομένου της επίσημης ιστορίας και από την άλλη είναι ο τρόπος μετάδοσης αυτού του περιεχομένου στην επόμενη γενιά μέσα από την εκπαίδευση.

Το συντηρητικό στρατόπεδο που αντιτίθεται στην εκπαιδευτική μεταρύθμιση γενικά επικεντρώνεται στο θέμα της διδασκαλίας της ιστορίας και κατηγορεί το ΑΚΕΛ για “εργαλειοποίηση της ιστορίας” και “ιδεολογικοποίηση του μαθήματος”. Η ρητορική αυτή δεν είναι τόσο αφελής και αθώα όσο φαίνεται. Σε ένα πρώτο επίπεδο απευθύνεται στον φιλελεύθερο πολιτικό χώρο που αντιλαμβάνεται την επιστήμη ως καθ' αυτήν αξία που βρίσκεται έξω από τις ιδεολογικές και πολιτικές αντιπαραθέσεις. Πρόκειται όμως για ρητορική καθώς το συντηρητικό στρατόπεδο δεν συμμερίζεται στην πραγματικότητα την φιλελεύθερη κοσμοαντίληψη. Αυτό που ενοχλεί δεν είναι η “εργαλειοποίηση” ή η “ιδεολογικοποίηση” καθ' αυτή, αλλά το είδος, ο χαρακτήρας και το περιεχόμενο της εργαλειοποίησης και ιδεολογικοποίησης. Όταν για παράδειγμα την προηγούμενη δεκαετία προωθούνταν η “ελληνοκεντρική παιδεία” με στόχο την “καλλιέργεια εθνικής συνείδησης” δεν βγήκε κανείς να εναντιωθεί για την προσαρμογή της εκπαίδευσης σε ιδεολογικές και πολιτικές σκοπιμότητες. Σήμερα όμως που οι πολιτικοί στόχοι αφορούν την “ειρηνική συνύπαρξη” και την “αναγνώριση και αποδοχή της πολυπολιτισμικότητας”, έχουμε αντιδράσεις στο όνομα της αξιολογικά ουδέτερης εκπαίδευσης. Σε ένα δεύτερο επίπεδο η ρητορική αυτή αρθρώνεται συστημικά, μέσα από την οπτική της υφιστάμενης κοινωνικο-οικονομικής εξουσίας, που θεωρεί ότι η δική της αντίληψη δεν αποτελεί ιδεολογία αλλά πραγματικότητα, ότι η δική της άποψη δεν είναι πολιτική αλλά πλαίσιο του τι συνιστά αποδεκτή πολιτική. Η κυρίαρχη ιδεολογία συντηρείται ως κυρίαρχη στο βαθμό που καταφέρνει να περνιέται ως αντικειμενική αλήθεια. Για να κατασκευαστεί όμως αυτή η “μια αντικειμενική αλήθεια” χρειάζεται να αποσιωποιηθούν άλλες, εναλλαχτικές φωνές.

Η άνοδος του ΑΚΕΛ στην εκτελεστική εξουσία δημιουργεί για πρώτη φορά συνθήκες επανακαθορισμού της κυρίαρχης ιδεολογίας μέσα από την ενσωμάτωση της μέχρι τώρα περιθωριοποιημένης αριστερής εκδοχής. Ιδιαίτερα μάλιστα αφού η βασική προεκλογική υπόσχεση της Αριστεράς είναι η λύση του πολιτικού προβλήματος και η επανένωση της χώρας. Τόσο η άνοδος του ΑΚΕΛ στην εξουσία όσο και η διαδικασία της επανένωσης αποτελούν ιστορικές εξελίξεις που αναπόφευκτα θέτουν ζήτημα επανακαθορισμού του περιεχομένου της επίσημης ιστορίας. Οι διακοινοτικές σχέσεις στην οθωμανική και βρετανική περίοδο, οι ταξικοί αγώνες, η αντίσταση στον ενωτικό εθνικισμό της μετα-αποικιακής περιόδου, πτυχές που εν πολλοίς καθόρισαν τη σύχρονη κυπριακή ταυτότητα γενικά και την εικόνα της Αριστεράς πιο συγκεκριμένα, διεκδικούν σήμερα θέση στη μεγάλη αφήγηση που ονομάζεται επίσημη ιστορία. Βέβαια το ζητούμενο από μια ριζοσπαστική οπτική δεν είναι απλώς η συμπερίληψη μιας άλλης “αιρετικής” εκδοχής στη βασική “ορθόδοξη” εκδοχή, αλλά η αποδόμηση της εθνοκεντρικής αφήγησης και η ανάδειξη του πολυπρισματικού και πολυεπίπεδου χαρακτήρα της ιστορίας που επιδέχεται πολλαπλών ερμηνειών και αναγνώσεων.

Ένας πραγματικός εκσυγχρονισμός της ελληνοκυπριακής παιδείας οφείλει κατ' αρχάς να αναγνωρίσει την αυτονομία της ιστορίας ως επιστήμης και να μην την εντάσσει στην ευρύτερη εκμάθηση της γλώσσας. Αυτή η ταύτιση (εθνικής) γλώσσας και (εθνικής) ιστορίας δεν είναι τυχαία. Αποτελεί τη μέθοδο της κατασκευής της εθνικής ταυτότητας μέσα από τη μονοδιάστατη και μονόπλευρη παρουσίαση της δήθεν διαχρονικής (στην πραγματικότητα δια-ιστορικής και ανιστόρητης) πορείας του “έθνους”. Μέσα από την κυρίαρχη φιλολογική οπτική, τα μυθικά στοιχεία ενσωματώνονται πιο ανεπαίσθητα και πιο “αθώα” στη μεγάλη αφήγηση που κατασκευάζεται με λογοτεχνική μεν μαεστρία αλλά σε βάρος της επιστημονικής μεθοδολογίας. Αυτό φαίνεται να είναι ελληνικό φαινόμενο, καθώς σε άλλα κράτη (όπου ο εθνικισμός δεν αποτελεί πια την κυρίαρχη οπτική) το μάθημα της ιστορίας διαχωρίζεται από αυτό της γλώσσας. Η ιστορία που διδάσκεται σε άλλες χώρες είναι διεθνής και παγκόσμια, ενώ προωθείται ταυτόχρονα και η τοπική ιστορία μέσα από την προφορική παράδοση. Έτσι από τη μια οι μαθητές αποκτούν μια πιο σφαιρική και ολοκληρωμένη εικόνα του παγκόσμιου ιστορικού γίγνεσθαι, ενώ ταυτόχρονα μπορούν να συμμετάσχουν οι ίδιοι στη συγγραφή της τοπικής τους ιστορίας μέσα από συνεντεύξεις που παίρνουν από ηλικιωμένους συγγενείς και γείτονές τους. Η διεθνοποίηση της ιστορίας και η προώθηση της προφορικής ιστορίας στην εκπαίδευση αποτελούν αδήριτη αναγκαιότητα στο κυπριακό πλαίσιο καθώς από τη μια, λόγω γεωγραφίας και μεγέθους οι διεθνείς εξελίξεις επηρέασαν και επηρεάζουν σε τεράστιο βαθμό την κυπριακή πραγματικότητα και από την άλλη η ραγδαία μεταμόρφωση της κυπριακής κοινωνίας μέσα σε τρεις γενιές καθιστά την προφορική ιστορία ως πηγή αστείρευτης γνώσης που μπορεί να αποκτηθεί άμεσα από τους ίδιους τους μαθητές και όχι να μεταδοθεί σε αυτούς μέσα από τα βιβλία.

Η ιστορία αποτελεί εν τέλει την εικόνα μιας κοινωνίας για το παρελθόν της καθώς αυτή βιώνει το παρόν και οραματίζεται το μέλλον της. Μια κοινωνία που θέλει να προχωρήσει μπροστά και να αλλάξει το μέλλον της είναι υποχρεωμένη να αλλάξει και την εικόνα του παρελθόντος της. Δεν μπορούν τα στεγανά πλαίσια που η ίδια κατασκεύασε στο παρελθόν να προβάλλουν ως εμπόδια στη δημιουργία του μέλλοντος της. Η Κύπρος βρίσκεται ήδη σε διαδικασία επανένωσης, στα πλαίσια μιας δικοινοτικής συμφιλίωσης. Λογικό είναι να προβληθεί επί τέλους η μέχρι τώρα καταπιεσμένη δικοινοτική πτυχή της ιστορίας της και να γίνει αυτοκριτική για τους ανταγωνιζόμενους εθνικισμούς που εγκλώβισαν τις δυο κοινότητες στα αδιέξοδα των μακροχρόνιων εθνικών αγώνων και εμπόδισαν την ειρηνική συνύπαρξη και τον ομαλό πολιτικό βίο.


Γρηγόρης Ιωάννου

Η επανένωση της Κύπρου ως το πολιτικό στοίχημα της νέας κυβέρνησης (Πολίτης, 31/3/2008)

Ο Δημήτρης Χριστόφιας εκλέγηκε στην προεδρία με βασικό προγραμματικό στόχο την επίλυση του Κυπριακού. Η ελληνοκυπριακή κοινότητα απέρριψε στον πρώτο γύρο την επικίνδυνη στασιμότητα που επέφερε στο Κυπριακό η διακυβέρνηση Παπαδόπουλου, και στον δεύτερο γύρο των εκλογών το σκοταδιστικό εθνικισμό με τον οποίο φλέρταρε η υποψηφιότητα Κασουλίδη, δίνοντας μια ξεκάθαρη νίκη στον αυτοαποκαλούμενο πρόεδρο λύσης. Ο διεθνής παράγοντας παίρνοντας τοις μετρητοίς τις προεκλογικές διακηρύξεις Χριστόφια καλοσώρισε την εκλογή του και ξεκίνησε τις διεργασίες για ένα καινούργιο γύρο συνομιλιών.

Το παράθυρο ευκαιρίας για λύση του Κυπριακού που άνοιξε την περίοδο 2003-2004 βρίσκεται ακόμα ανοιχτό. Αυτό δεν σημαίνει ότι τίποτα δεν έχει αλλάξει. Στο βόρειο τμήμα έχουν συντελεστεί δυο βασικές εξελίξεις που περιπλέκουν την διαδικασία της διευθέτησης – αύξηση των εποίκων/μεταναστών και αύξηση της οικοδομικής εκμετάλλευσης των ε/κ περιουσιών. Στο νότιο τμήμα έχει συγκροτηθεί ένα διχοτομικό μπλοκ που δεν επιθυμεί την επανένωση της Κύπρου και προτιμά τα δυο κράτη. Όμως ταυτόχρονα έχει συγκροτηθεί και ένα άλλο μπλοκ που επιθυμεί την άμεση επανένωση της Κύπρου μέσα από την κατάργηση της πράσινης γραμμής και την δημιουργία ενός καινούργιου ομοσπονδιακού συνεταιρικού κράτους με την άλλη κοινότητα. Η Τουρκία συνεχίζει να επιθυμεί το κλείσιμο του Κυπριακού για να διευκολύνει την πορεία της προς την Ε.Ε., ενώ Βρετανία και Ελλάδα συνηγορούν προς την όποια ρύθμιση που θα διατηρεί / επαναδιαβεβαιώνει την ειδική σχέση τους με το νησί όσον αφορά θέματα στρατιωτικής, γεωπολιτικής και πολιτιστικής επιρροής. Τέλος ο Ο.Η.Ε., η Ε.Ε. και οι Η.Π.Α. θα μπορούν να χρησιμοποιήσουν την συμφωνία ως παράδειγμα ρύθμισης/διευθέτησης και άλλων εθνοτικών διαφορών στη Μέση Ανατολή.

Σε τοπικό επίπεδο η συγκυρία είναι ιστορική. Στην εξουσία βόρεια και νότια της πράσινης γραμμής βρίσκεται η Αριστερά, η παράταξη που ευθύνεται λιγότερο για την κατοχή και την διχοτόμηση, και άρα η παράταξη που μπορεί να εφαρμόσει καλύτερα την ανατροπή τους. Η Αριστερά στην Κύπρο παρόλο που την ανέχτηκε, δεν εμπλάκηκε ενεργά στην εθνοτική σύγκρουση και κράτησε διαχρονικά ανοιχτή την προοπτική της ειρηνικής συμβίωσης. Σήμερα ήρθε η ώρα να συμφωνηθούν οι όροι αυτής της ειρηνικής συμβίωσης. Η επίτευξη της συμφωνίας είναι εφικτή αν οι αντι-εθνικιστικές δυνάμεις της ειρήνης πιέσουν τους ηγέτες τους να διαπραγματευτούν με καλή θέληση επικεντρωνόμενοι στα μακροπρόθεσμα συμφέροντα των κοινοτήτων τους για ανεξαρτησία και ενότητα εδάφους και πληθυσμού στο νησί. Τα συμφέροντα των Τ/κ δεν βρίσκονται στην απόσχιση και στην συμπόρευση με την Τουρκία και τα συμφέροντα των Ε/κ δεν βρίσκονται στον αποκλεισμό της μικρής τ/κ κοινότητας από την εξουσία. Ο συμβιβασμός πρέπει να έχει ως συστατικό του την εδαφική και πολιτική αυτονομία των κοινοτήτων αλλά και την θεσμική ενοποίηση, την ενιαία οικονομία και τον δικοινοτικό ομοσπονδιακό κρατικό μηχανισμό.

Το ζητούμενο όμως δεν είναι μόνο η επίτευξη, αλλά σημαντικότερα η αποδοχή και η εφαρμογή της συμφωνίας. Χρειαζόμαστε ένα δεύτερο επιτυχημένο δημοψήφισμα και ακολούθως ένα συναινετικό κλίμα για την επερχόμενη και ευαίσθητη μεταβατική περίοδο. Οι δυνάμεις της Αριστεράς εντός και εκτός της κυβέρνησης οφείλουν και μπορούν να προωθήσουν ενεργά την ιδέα του συμβιβασμού και της συμφιλίωσης, να προετοιμάσουν το έδαφος για την λύση. Για να διευθετηθεί το Κυπριακό πρέπει οι Κύπριοι να μπορέσουν να φανταστούν την ζωή τους στα πλαίσια της επανενωμένης Κύπρου – κάποιοι πρόσφυγες την επιστροφή τους και κάποιοι την αποζημίωση τους, και η μια κοινότητα την αποδοχή της άλλης στην κοινή διακυβέρνηση. Οι εθνικισμοί δεν έχουν να προσφέρουν πια τίποτε στις κοινότητες της Κύπρου. Έχουν ξεπεραστεί ιστορικά και έχουν ηττηθεί πολιτικά. Ο ενταφιασμός της ένωσης και η αποτυχία πολιτικής νομιμοποίησης της διχοτόμησης αποτελούν κυρίαρχες πραγματικότητες. Η συμβιβαστική συμφωνία πρέπει και αναπόφευκτα θα αντανακλά αυτό το ουσιαστικό ιστορικό αποτέλεσμα της εθνοτικής σύγκρουσης.

Μακροπρόθεσμος στόχος παραμένει βέβαια η ολοκληρωτική ανατροπή της εθνοτικής λογικής που επιφέρει τον διχασμό και τον ανταγωνισμό. Όμως αυτό που επείγει και που είναι εφικτό στα πλαίσια της αστικής δημοκρατίας είναι ο τερματισμός της σύγκρουσης. Το επερχόμενο πέρασμα από τον πολιτικοστρατιωτικό στο οικονομικοθεσμικό ανταγωνισμό των κοινοτήτων ενδεχομένως να ανοίξει παράλληλα και το ταξικό ζήτημα και άρα την προοπτική μιας ολοκληρωμένης κοινωνικής αναδόμησης. Καλωσορίζουμε τη συμφωνία για το άνοιγμα της Λήδρας, επιζητούμε το άνοιγμα και άλλων οδοφραγμάτων αλλά απαιτούμε την ολοκληρωμένη επίλυση του ζητήματος άμεσα έτσι ώστε η θητεία της νέας κυβέρνησης να επιφέρει την πραγματική αλλαγή – την επανένωση της χώρας.

Γρηγόρης Ιωάννου
g.ioannou@warwick.ac.uk