Το μέλλον «όμηρος» των ε/κ παραστρατιωτικών της δεκαετίας του 1960. Απάντηση σε κείμενο του Στέφανου Κωνσταντινίδη στο Φιλελεύθερο 12/8/2018

Είναι ομολογουμένως ιδιαίτερα ενδιαφέρον να βλέπει κανείς τους διανοούμενους του ε/κ εθνικισμού και της παγίωσης της διένεξης να προσπαθούν να ψελλίσουν τα χιλιοειπωμένα «ναι μεν αλλά», μπροστά στη σειρά των πρόσφατων αποκαλύψεων λεπτομερειών των ατιμώρητων εγκλημάτων που διενέργησαν ε/κ παραστρατιωτικοί, συνδεδεμένοι με τον κρατικό μηχανισμό και την πολιτική ηγεσία την περίοδο 1963-1974. Η νευρικότητα και το άγχος είναι διάχυτη στα κείμενά τους, καθώς η δημόσια αναφορά στα εγκλήματα απειλεί να θρυμματίσει το αφήγημα με το οποίο κρατούν ακόμα την κοινωνία εγκλωβισμένη. Δεν είναι ότι απειλείται ακριβώς το στάτους κβο του οποίου είναι υπερασπιστές, η Κυπριακή Δημοκρατία δηλαδή ως ένα 2^ο ελληνικό κράτος έστω και μισό, ή τουλάχιστον αυτό δεν απειλείται από αυτές τις αποκαλύψεις. Όσον αφορά το «κυπριακό», οι ε/κ της γραμμής «διχοτόμηση πάση θυσία», έχοντας κερδίσει το παιχνίδι μέσα στους επιχειρηματικούς κύκλους και μέσα στο ΔΗΣΥ, εκτός απροόπτου έσπρωξαν ήδη την προοπτική της επανένωσης αρκετά μακριά. Ξέρουν βέβαια ότι το βολικό για την ε/κ εξουσία στάτους κβο στο Κυπριακό δεν μπορεί να διατηρηθεί και ότι θα χάσουν προνόμια το επόμενο διάστημα ακόμα και στις συνθήκες της «μη λύσης». Αυτό όμως δεν εξαρτάται από την «ανάγνωση της ιστορίας», που είναι εσωτερικό θέμα των Κυπρίων αλλά από τις διεθνείς πολιτικές δυναμικές. Τα εγκλήματα που έγιναν στα πλαίσια της κυπριακής διένεξης είναι πολύ γνωστά στο εξωτερικό, καταγραμμένα σε εκθέσεις του ΟΗΕ και πλέον κάποια από αυτά καταχωρημένα ως υποθέσεις στην αστυνομία της Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά και στο ΕΔΑΔ λόγω της κωλυσιεργίας των αρχών να τα διερευνήσουν. Από αυτό εξάλλου προκύπτει και το υλικό για τη σειρά άρθρων που δημοσιεύει η εφημερίδα Πολίτης. Αυτό που φοβίζει τους ε/κ διχοτομιστές είναι η εξουδετέρωση του εθνοκεντρικού αφηγήματος, αυτής της «μυθιστορίας» όπως αναφέρεται στη βιβλιογραφία των κοινωνικών επιστημών, που όμως σερβίρεται ως η «αλήθεια» από την πολιτεία στην κοινωνία εν είδει διαφώτισης και φρονηματισμού στα ΜΜΕ και το εκπαιδευτικό σύστημα της ε/κ κοινότητας.

Ας δούμε όμως ένα παράδειγμα αντίδρασης από τον Στέφανο Κωνσταντινίδη (λινκ στο κείμενο σε σχόλιο πιο κάτω). Το κείμενο έχει τον βαρύγδουπο τίτλο «η Ιστορία [με κεφαλαίο «Ι»] στη κλίνη του Προκρούστη», όμως το επιχείρημα είναι σχετικά απλό και τετριμμένο και μπορεί να συνοψιστεί ως εξής: ό,τι έγινε από πλευράς ε/κ ήταν νόμιμο και δικαιολογημένο απέναντι σε μια τουρκανταρσία, αν έγινε και κανένα έγκλημα ήταν σίγουρα μεμονωμένη περίπτωση, όσοι αναφέρονται σε αυτά ενοχοποιούν την ε/κ κοινότητα, εξισώνουν τις ευθύνες, βοηθούν την Τουρκία και απειλούν την Κυπριακή Δημοκρατία. Αυτό που είναι εντυπωσιακό όμως δεν είναι η πληκτικά προβλέψιμη επανάληψη της κυρίαρχης ε/κ αφήγησης με όλες τις επιλεκτικές αναφορές, τα νοητικά άλματα, τις αποσιωπήσεις, τις ισοπεδώσεις, τις γενικεύσεις και την συνολικά στρεβλή εικόνα που δεν μπορεί να σταθεί πλέον ούτε καν απέναντι σε ένα υποψιασμένο ε/κ ακροατήριο, πόσον μάλλον πέραν των ορίων της κοινοτικής περιχαράκωσης, σε διεθνές ή ακαδημαϊκό πλαίσιο. Είναι η διαχείριση των αντιφάσεων και τα κραυγαλέα λογικά σφάλματα που εντυπωσιάζουν. Π.χ. ενώ το κείμενο ξεκινά στην 1^η γραμμή με τον όρο «υποτιθέμενα εγκλήματα», ήδη στην 2^η γραμμή αναγκάζεται να τα παραδεχτεί εμμέσως με τον όρο «τα όποια εγκλήματα ανεύθυνων στοιχειών». Βέβαια σπεύδει να πει την εξυπνάδα ότι αυτός ρώτησε γιατί δεν προσάχθηκε κανείς στη δικαιοσύνη ούτε καν επί Χριστόφια και δεν πήρε απάντηση, και να διερωτηθεί δήθεν για τα συμφέροντα που κρύβονται πίσω από αυτό. Στην 2^η παράγραφο αναφέρεται σε «εθελοντικά ένοπλα σώματα πολιτών» που έδρασαν όμως «στο πλαίσιο της κρατικής νομιμότητας». Στην 3^η παράγραφο η «τουρκανταρσία» ονομάζεται εντυπωσιακά «συγκρούσεις του 1963-64» και γίνεται παραδοχή για αθώα θύματα και από τις δυο πλευρές, όμως μετά συμπληρώνει ότι έτσι γίνεται στους απελευθερωτικούς αγώνες, τις επαναστάσεις και τις εμφύλιες συρράξεις. Θα ήταν πολύ ενδιαφέρον αν ο ποιητής μιλούσε πιο καθαρά. Ήταν το 1963-64 ένας απελευθερωτικός αγώνας των ε/κ; Αυτών που έλεγχαν ήδη το κράτος; Ήταν επανάσταση; Επανάσταση των τ/κ στασιαστών να υποθέσουμε;  Ή ήταν εμφύλια σύρραξη; Της φυλής των Κυπρίων δηλαδή; Θου Κύριε φυλακή τω στόματι μου, τι ψέλλισα ο Νεοκύπριος… J . Στην 4^η παράγραφο ο συγγραφέας βρίσκει τη λύση – «ήταν κάποια μεμονωμένα επεισόδια» τα οποία «η τουρκική πλευρά εκμεταλλεύτηκε και μίλησε για εγκλήματα». Μάλιστα. Έτσι εξηγείται. Διότι πώς θα μπορούσαν οι δυνάμεις της «κρατικής νομιμότητας» να κάνουν εγκλήματα; Επεισόδια έκαναν αυτές, εγκλήματα τα αποκαλεί η Τουρκία.  Να υποθέσουμε ότι οι σφαίρες στο κρανίο που βρίσκουν οι ανασκαφές της Διερευνητικής Επιτροπής Αγνοουμένων (ΔΕΑ) ήταν αποτελέσματα μιας επεισοδιακής πορείας… των σφαιρών. Καλού κακού πάντως για να ξορκιστεί πλήρως το κακό ο κ. Κωνσταντινίδης κάνει για πολλοστή φορά αναφορά σε μια αμφιλεγόμενη υπόθεση σφαγής μιας οικογένειας τ/κ που όμως είναι σίγουρος ότι ο θύτης ήταν Τούρκος αξιωματικός – το είπε και ο Σ. Λεβέντ, για να πέσει το πέπλο της αμφιβολίας πάνω σε όλους τους θανάτους τ/κ αμάχων. Στην κατακλείδα όμως επανέρχεται στην αρχική διατύπωση, «μεμονωμένα εγκλήματα ανεύθυνων ε/κ στοιχείων». Είναι βλέπετε πολλοί οι ομαδικοί τάφοι, εκατοντάδων ανθρώπων τα κόκαλα που βγήκαν από το χώμα την τελευταία δεκαετία – δεν χωρούν όλα σε μια μπανιέρα.

Σε δυο σημεία θα συμφωνήσω με τον κ. Κωνσταντινίδη – βέβαια δεν ξέρω αν εκείνος θα συμφωνήσει μαζί με την συμφωνία μου. Στο να προσαχθούν άμεσα στην Δικαιοσύνη όλοι όσοι φέρονται να εμπλέκονται σε δολοφονίες άμαχων τ/κ, είτε ήταν αστυνομικοί, είτε πολίτες, είτε στρατιώτες. Και για να γίνει αυτό θα συνεχίσω να στηρίζω την ανακίνηση του θέματος των εγκλημάτων πολέμου στη δημόσια σφαίρα. Και συμφωνώ και στο απόφθεγμα του Όργουελ που επιλέγει για προμετωπίδα. «Εκείνος που ελέγχει το παρελθόν, ελέγχει το μέλλον. Εκείνος που ελέγχει το παρόν, ελέγχει το παρελθόν». Το παρόν είναι τα κόκαλα που ξεθάβει η ΔΕΑ – και όσο η επιτροπή είναι δικοινοτική, τόσο και η ανταλλαγή πληροφοριών για τα εγκλήματα. Ένα σου, ένα μου, βγαίνουν τα κόκαλα από το χώμα. Αυτόν το δικοινοτισμό δεν μπορεί κανένας να τον καταργήσει, όσες διχοτομήσεις και αν επιβάλετε.

«Εκάμαμεν τζιαι εμείς πολλά»

10-8-2017

Αυτή η φράση αποδίδεται στον Χριστόφια ως παραδοχή της διάπραξης εγκλημάτων από μέρους Ε/κ και της ανάληψης ευθυνών για τη διακοινοτική σύγκρουση και τελικά τη διχοτόμηση της Κύπρου το 1974. Στις πιο χυδαίες της εκδοχές, η ειρωνική χρήση αυτής της φράσης λειτουργεί ως άρνηση των ε/κ εγκλημάτων, επειδή δήθεν αυτό οδηγεί σε δικαιολόγηση της τουρκικής εισβολής και κατ’ επέκταση σε αποδοχή «αντεθνικών» υποχωρήσεων για τη λύση του Κυπριακού. Στις πιο εκλεπτυσμένες της εκδοχές, η ειρωνική χρήση αυτής της φράσης αναφέρεται, υποτίθεται, ενάντια στην έννοια της συλλογικής κοινοτικής ευθύνης και ενώ μπορεί να γίνει παραδοχή κάποιων ε/κ εγκλημάτων, αυτά παρουσιάζονται ως εντελώς δευτερεύοντα γεγονότα που δεν επηρεάζουν το βασικό εθνοκεντρικό σχήμα που λέει ότι ο ελληνισμός είναι το θύμα και ο τουρκισμός ο θύτης του κυπριακού δράματος.

Ας δούμε λίγο πιο προσεχτικά το θέμα. Τι είπε ο Χριστόφιας διαφορετικό από άλλους προέδρους; Όλοι οι Ε/κ πρόεδροι με τον ένα ή τον άλλο τρόπο αναγκάστηκαν κάποια στιγμή να κάνουν ανάλογες δημόσιες παραδοχές, καθότι, όσο παραμύθι και να πουλούν στα σχολεία και στα ΜΜΕ της Μπανανίας, το Κυπριακό είναι ένα αρκετά διεθνοποιημένο πρόβλημα και υπάρχει πληθώρα εκθέσεων του ΟΗΕ που καταγράφει αυτά τα εγκλήματα και τα θύματά τους. Ο Βασιλείου αναφέρθηκε σε αυτά, ο Κληρίδης μίλησε για εγκλήματα εκατέρωθεν που συνιστούν προσβολή της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, ο Τάσσος δημοσίευσε τη δύσκολη για αυτόν χρονιά 2005, κατάλογο με 500 τ/κ αγνοούμενους στη Επίσημη Εφημερίδα του κράτους. Γιατί πιάστηκαν οι απανταχού απορριπτικοί από την αναφορά του Χριστόφια;

Θεωρώ ότι το ζήτημα είναι πολύ πέραν της γενικότερης στοχοποίησης που δέχτηκε αργότερα ο Χριστόφιας και έχει να κάνει με τη βαθύτερη ουσία της φράσης και όχι απλώς με το πραγματολογικό της περιεχόμενο ή τον φορέα που την άρθρωσε δημόσια. Το «εκάμαμεν τζιαι εμείς πολλά» δεν είναι διατύπωση του Χριστόφια. Είναι λαϊκή προφορική κωδικοποίηση της ιστορίας, ανάλογη με την κωδικοποίηση «φασαρίες» για τη διακοινοτική σύγκρουση, αυτό που στο επίσημο ε/κ αφήγημα ονομάζεται τουρκανταρσία. Το «εκάμαμεν τζιαι εμείς πολλά» είναι παραδοχή που βγαίνει σε οικογενειακά τραπέζια μετά από συζητήσεις της παλιάς και της νέας γενιάς σε στιγμές νηφάλιου αναστοχασμού, συναίσθησης και ειλικρίνειας. Δεν αρθρώνεται εύκολα, γιατί κουβαλά μεγάλο βάρος. Είναι όμως λυτρωτικό, έστω τη στιγμή εκείνη που βγαίνει προς τα έξω, που σπάζει για λίγο τη συνωμοσία της σιωπής. Για αυτό τρέμουν αυτή τη φράση οι εθνικιστές και οι απορριπτικοί και προσπαθούν να την ξορκίσουν με χλεύη και ειρωνεία. Διότι εκφράζει μια αλήθεια βαθιά.

Προφανώς τα ε/κ εγκλήματα κατά Τ/κ έγιναν από μικρές μειοψηφίες και προφανώς δεν τίθεται ζήτημα συλλογικής κοινοτικής ευθύνης για τη διάπραξή τους. Όμως αυτοί που τα έκαναν δεν ήταν άγνωστοι. Και δεν είναι μόνο η πολιτεία που συγκάλυψε όλα αυτά τα εγκλήματα από το πρώτο ως το τελευταίο. Είναι και η ε/κ κοινότητα που συντριπτικά αν όχι συνολικά, όχι μόνο έκανε πως δεν είδε και δεν άκουσε, αλλά κυρίως δεν μίλησε ποτέ για αυτά. Κάποιοι από τους παλιούς προφανώς τα ενέκριναν ή τα θεώρησαν μέρος του αγώνα. Κάποιοι άλλοι λυπήθηκαν αλλά είπαν στους εαυτούς τους ότι «η σιωπή είναι χρυσός». Κάποιοι άλλοι τα καταδίκασαν ψιθυριστά. Όλοι όμως προσπάθησαν να τα σβήσουν από τη μνήμη τους. Αλλά αυτό δεν είναι εύκολο πράγμα. Το 1974 υπήρξε τυφλή βία από τον τουρκικό στρατό και Τ/κ άτακτους κατά Ε/κ. Υπήρχαν όμως και συγγενείς δολοφονημένων Τ/κ που έψαχναν ονομαστικά Ε/κ δολοφόνους του 1964. Δεν σβήνονται εύκολα αυτά από τη συλλογική μνήμη. Και ό,τι και να γράφουν τα αποστασιοποιημένα βιβλία και οι ουδέτερες εκθέσεις, το βίωμα που αναδύεται ως λαϊκή ιστορία και ως προφορική παράδοση είναι πολύ δυνατό  για να θαφτεί κάτω από τη χλεύη και την ειρωνεία της όποιας πολιτικής σκοπιμότητας, τουλάχιστον όσο ζουν ακόμα αυτοί που τα έζησαν…    

"Επερνούσαμεν πολλά καλά με τους Τούρκους (πριν το 1974)"...

"ναι, αλλά είσιεν τρεις τρεις μέσα στα πηγάθκια"...
(να υποθέσουμεν εμπαίνναν μόνοι τους)

Σε πηγάδι του Παρισσινού Λευκωσίας η ΔΕΑ εντόπισε χθες ανθρώπινα κόκαλα

Βρέθηκαν τα πρώτα οστά

Οστά τα οποία πιστεύεται ότι ανήκουν σε αδιευκρίνιστο μέχρι στιγμής αριθμό Τ/Κ δολοφονηθέντων της περιόδου 1963-64 έβγαλε στην επιφάνεια χθες κλιμάκιο της ΔΕΑ από τον πυθμένα πρώην πηγαδιού

Αριθμό ανθρώπινων οστών κατάφεραν να εντοπίσουν κατά τη διάρκεια της χθεσινής μέρας οι ειδικοί της Διερευνητικής Επιτροπής για τους Αγνοούμενους, οι οποίοι από την περασμένη Τετάρτη πραγματοποιούν εργασίες εκσκαφών στην περιοχή του Παρισσινού στη Λευκωσία.
Σύμφωνα με πληροφορίες του «Π», οι ειδικοί αρχαιολόγοι της ΔΕΑ κατάφεραν να εντοπίσουν χθες τα πρώτα οστά με τις εκτιμήσεις να αναφέρουν πως όσο προχωρούν οι περίπλοκες αυτές εργασίες, τόσο θα έρχονται στο φως της ημέρας κι άλλα ανθρώπινα οστά. Τα ανθρώπινα οστά βρέθηκαν στο πρώτο από τα τρία συνολικά πηγάδια στα οποία θα πραγματοποιήσει εργασίες ερευνών η ΔΕΑ στην περιοχή, εργασίες για τις οποίες έχει κλείσει και τμήμα της Λεωφόρου Λευκοθέου (κοντά στο ιδιωτικό νοσοκομείο Απολλώνειο).
Όπως έγραψε ο «Π», η ΔΕΑ πραγματοποιεί αυτές τις εργασίες στην περιοχή μετά από τρεις διαφορετικές μαρτυρίες που έχει συλλέξει βάσει των οποίων σε πηγάδια της περιοχής ρίχθηκαν τα πτώματα Τ/Κ δολοφονηθέντων της περιόδου 1963 - 1964.

Όχι ολόκληρο λείψανο
Όπως πληροφορούμαστε, ο χθεσινός εντοπισμός της ΔΕΑ αφορά διάφορα τεμάχια οστών κι όχι ολοκληρωμένο ανθρώπινο λείψανο, κάτι που κρίνεται ως λογικό, καθώς μετά τη ρίψη των πτωμάτων των Τ/Κ δολοφονηθέντων ενδεχομένως να ρίχθηκαν πέτρες αλλά και μπάζα κατά το μεταγενέστερο κλείσιμο των πηγαδιών. Εξάλλου, επειδή πρόκειται για πυθμένα πηγαδιού, το έδαφος είναι λογικό να έχει υποστεί όλα αυτά τα χρόνια καθίζηση, με αποτέλεσμα οι σκελετοί να μην είναι πλέον ενιαίοι. Η εκτίμηση λοιπόν των ειδικών είναι ότι σήμερα ή και τις αμέσως επόμενες μέρες θα βρεθούν κι άλλα οστά.
Σε αυτό το σημείο πρέπει να εξηγηθεί ότι η φύση των εργασιών που πραγματοποιούνται είναι αρκετά περίπλοκη. Κι αυτό γιατί οι ειδικοί της ΔΕΑ έχουν κατέβει με τη βοήθεια προσβάσεων (ράμπες) που έχουν διανοιχτεί σε μεγάλο βάθος και χρειάζεται να «κοσκινίζουν» (και μετά να τις απομακρύνουν) μεγάλες ποσότητες χώματος προκειμένου να εντοπίσουν οστά.
Ο εντοπισμός των οστών στο πρώτο από τα τρία πηγάδια δεν σημαίνει ότι οι ειδικοί δεν θα κάνουν ανάλογες έρευνες και στα άλλα δυο πηγάδια. Ενδεχομένως τα πτώματα των δολοφονηθέντων Τ/Κ να μην ρίχθηκαν στο ίδιο πηγάδι. Εξάλλου τα πηγάδια είναι σε απόσταση λίγων μέτρων το ένα από το άλλο ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι η περιοχή του Παρισσινού (αποτελούνταν από καλλιεργήσιμες εκτάσεις εκείνη την εποχή και διέθετε πολλά πηγάδια) φέρεται να έχει χρησιμοποιηθεί για άλλες παρόμοιες ταφές (προ δυο ετών σε άλλο πηγάδι βρέθηκαν τα λείψανα πέντε Τ/Κ).
Τα οστά που θα εντοπιστούν θα μεταφερθούν σε πρώτη φάση στο ανθρωπολογικό εργαστήριο της ΔΕΑ και μετά από τις πρώτες εξετάσεις θα σταλούν δείγματα γενετικού υλικού στο Ινστιτούτο Γενετικής για σκοπούς ταυτοποίησης.

Αξιόπιστες μαρτυρίες
Οι εργασίες της ΔΕΑ στην περιοχή βασίζονται σε τρεις μαρτυρίες που συλλέχθηκαν. Προ τριμήνου η ΔΕΑ εξετάζοντας μαρτυρία αυτόπτη μάλιστα μάρτυρα πραγματοποίησε εκσκαφές σε άλλα δυο πηγάδια, χωρίς ωστόσο να βρει σε αυτά λείψανα. Ο συγκεκριμένος αυτόπτης μάρτυρας υπέδειξε σημείο όπου είδε από απόσταση (παίζοντας στην περιοχή όντας παιδί τότε) να μεταφέρονται, να εκτελούνται και να θάβονται στη συνέχεια αριθμός Τ/Κ. Δεν αποκλείεται η μαρτυρία αυτή να «έπεσε» έξω λόγω της τοπογραφικής αλλοίωσης της περιοχής μετά από τόσα χρόνια.
Μια δεύτερη μαρτυρία άλλαζε ελαφρώς τον προσανατολισμό της ΔΕΑ στρέφοντας τις έρευνες της ελαφρώς δυτικότερα, ενώ μια τρίτη μαρτυρία που εξασφάλισε λίαν προσφάτως η ΔΕΑ εμπλέκει στην όλη υπόθεση της ρίψης δολοφονηθέντων Τ/Κ ένα πηγάδι που πλαισιωνόταν με συκιές το 1963, στοιχείο που ενδεχομένως βοήθησε στον εντοπισμό του σωστού πηγαδιού (στην περιοχή υπάρχουν δεκάδες πρώην πηγάδια σε απόσταση 20 με 30 μέτρα το ένα από το άλλο).
Στόχος της ΔΕΑ είναι να ολοκληρώσει τις εργασίες εκσκαφών στην περιοχή περί τα τέλη του Αυγούστου, προκειμένου να παραδοθεί κανονικά στην τροχαία κυκλοφορία η λεωφόρος Λευκοθέου. Να σημειωθεί ότι τα κλιμάκια ειδικών της ΔΕΑ προθυμοποιήθηκαν εθελοντικά για την πραγματοποίηση των εργασιών αυτών κατά τη θερινή περίοδο, ενώ εργάζονται και κατά τη διάρκεια των Σαββατοκύριακων.


ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

Κωδικός άρθρου: 963357

ΠΟΛΙΤΗΣ - 12/08/2010, Σελίδα: 7

το πιο αισχρό όμως που δεν φκαίννει επαρκώς τζιαι ξεκάθαρα στην δημοσιότητα είναι ότι η ΔΕΑ πολλές φορές βρίσκει φρέσκο χώμα τζιαι απομεινάρκα οστών όταν σκάφκει μετά που πληροφορίες...
ακόμα τζιαι σήμερα κάποιοι ξιθάφκουν τζιαι ξαναθάφκουν αλλού τα κόκκαλα...

Ποιοτικό άλμα για το ΡΙΚ – η αυτοπεποίθηση των δυνάμεων της επανένωσης

Η σειρά εκπομπών “Η δική μου αλήθεια” της Σούλας Χατζιηκυριάκου συνιστά πραγματικά ποιοτικό άλμα για το ΡΙΚ. Για πρώτη φορά αναφέρονται τόσο εκτεταμένα και καταδικάζονται τόσο ανοιχτά στην ε/κ τηλεόραση τα εγκλήματα των ε/κ εθνικιστών παραστρατιωτικών της περιόδου 1963-1974 ενάντια σε τ/κ άμαχους. Αλήθειες που ήξεραν οι παλιοί αλλά τις αρνούνταν και τις απόκρυβαν από τους νέους σε μια συνομωσία της σιωπής που διάρκεσε δεκαετίες. Η επανένωση είναι μια διαδικασία ανατροπής της εθνικιστικής ηγεμονίας. Και η τηλεόραση, ιδιαίτερα η κρατική συνιστά πεδίο μάχης. Δειλά δειλά αυτή την δεκαετία είχαμε κάποια βήματα προόδου, μερικές μικρές ανατροπές εν μέσω βέβαια μιας γενικότερης συνέχισης της προπαγάνδας της διαίρεσης. Πρώτα με το “Μπις-Εμείς”, μετά με το “Το συζητάμε”, το “Κάτω από τον ίδιο ουρανό”. Το “Η δική μου αλήθεια” συνιστά ένα πολύ πιο προχωρημένο πρόγραμμα – αγγίζει τα πιο ευαίσθητα ζητήματα με μια τόλμη που δεν έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε στην ε/κ τηλεόραση. Συγχαρητήρια Σούλα Χατζιηκυριάκου, καλή δύναμη και καλή συνέχεια.

Η συμφιλίωση είναι μια διαδικασία που ξεκινά με το θάψιμο των νεκρών, περνά μέσα από την καταδίκη των εθνικιστικών εγκλημάτων και ολοκληρώνεται με την δημιουργία της κουλτούρας συμβίωσης στη παιδεία, την κοινωνία, τη δημόσια σφαίρα, την πολιτική. Έστω αργά, η ε/κ κοινωνία κάνει τα πρώτα βήματα της ενηλικίωσης της αυτή τη δεκαετία. Βγαίνουν στην φόρα διάφορα άπλυτα, οι σκοτεινές στιγμές, οι φρικαλεότητες. Είναι απαραίτητο να μιλήσουμε για να επέλθει η κάθαρση. Για την ενοχή των παραστρατιωτικών για την ανοχή και συνενοχή της πολιτείας. Αλήθεια τι να πούμε για αυτούς που ξέθαβαν, μετέφεραν και ξαναέθαβαν τα κόκαλα των σφαγιασθέντων της Τόχνης για να μην τα βρουν τα Ηνωμένα Έθνη; Μια κοινωνία που συγκαλύπτει τα εγκλήματα και που ανέχεται τους φονιάδες ατιμώρητους, κάποιους από αυτούς τιμημένους κιόλας ως αγωνιστές είναι μια κοινωνία εγκλωβισμένη στο παρελθόν της. Για να κινηθούμε προς το μέλλον της ειρήνης πρέπει πρώτα να ξεκαθαρίσουμε τους λογαριασμούς μας με το ματοβαμένο μας παρελθόν. Δημόσια κοινωνική καταδίκη των εγκλημάτων και των εγκληματιών της εθνοτικής σύγκρουσης στην Κύπρο! Το ζήτημα δεν είναι ποινικό [πλέον], είναι όμως πολιτικό και καίριο. Αν θέλουμε να κάνουμε το άλμα προς την επανένωση.