Υποχρεωτικότητα και άλλα ζητήματα γύρω από το μάθημα των Θρησκευτικών

Το μάθημα των Θρησκευτικών δεν αποτελεί μια «κλειστόμυαλη» διατύπωση της χριστιανικής και Ορθόδοξης ιδεολογίας, αλλά μια καταγραφή της πραγματικότητας την οποία μπορούμε να διαπιστώσουμε και εμείς οι ίδιοι γύρω μας στην χώρα μας.

Αποτελεί μια εξ ολοκλήρου βοηθητική «φωνή» στην ζωή του μαθητή, μια φωνή που είναι πιθανόν ότι δεν θα ακούσει πουθενά αλλού παρά μόνο μέσα στο μάθημα των Θρησκευτικών.

….Δεν κάνουμε κατήχηση. Η κατήχηση ανήκει στην Εκκλησία. Δίνουμε γνώση, εννοείται ότι προτάσσουμε την Ορθοδοξία, σαφέστατα, αλλά σεβόμαστε απόλυτα το κάθε παιδί και προσπαθούμε  το μήνυμα του Χριστιανισμού να το μεταδώσουμε ως ένα παγκόσμιο μήνυμα στη καρδιά και την ψυχή του κάθε παιδιού.  

Ένα από τα πολλά ζητήματα τα οποία έχουν τεθεί τα τελευταία χρόνια στον δημόσιο διάλογο είναι τα θέματα γύρω από το μάθημα των Θρησκευτικών, από το Δημοτικό μέχρι και το Λύκειο. Πολλές είναι οι φωνές εκείνες οι οποίες θέλουν τον μαθητή ή τον γονέα να επιλέγουν για την συμμετοχή του πρώτου στο μάθημα, ενώ αντιθέτως πολλοί είναι αυτοί που θεωρούν ότι σε μια χώρα όπως η Ελλάδα, στην οποία η σχέση κοινωνίας/Εκκλησίας είναι διαχρονικά αδιάρρηκτη, το μάθημα των Θρησκευτικών δεν πρέπει να λείπει από το εκπαιδευτικό ημερολόγιο.

Με τον κ. Σωτήρη Κόλλια, θεολόγο και εκπαιδευτικό.

Νέο ιστολόγιο - Θρησκευτικά workshop

 

Το «Θρησκευτικά Workshop» είναι ένα νέο ιστολόγιο για το μάθημα των Θρησκευτικών που περιλαμβάνει αναλύσεις μαθημάτων των Θρησκευτικών Γυμνασίου και Λυκείου, βοηθητικό υλικό για την καλύτερη μελέτη, εργασίες και project πάνω στο μάθημα, blog και πολλά άλλα, όπως αυτά θα διαμορφώνονται σταδιακά.

https://thriskeytikaworkshop.wordpress.com/

Χρ. Σταμούλης: Μεγάλοι οι κίνδυνοι από τον ομολογιακό χαρακτήρα του μαθήματος (audio)

http://www.ert.gr/eidiseis/ellada/politiki/chr-stamoylis-megaloi-oi-kindynoi-apo-ton-omologiako-charaktira-toy-mathimatos-audio/

Η περιθωριοποίηση του μαθήματος των θρησκευτικών ως επιλεγόμενου και η διαίρεση των μαθητών στο πλαίσιο του μαθήματος θα αποτελέσει πληγή για τον τόπο μας, επισημαίνει ο κ. Χρυσόστομος Σταμούλης Καθηγητής Δογματικής Θεολογίας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης χαρακτηρίζοντας την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας για τις αλλαγές στο μάθημα των θρησκευτικών ως ατυχής. 

Ο κ. Σταμούλης μιλώντας στο Πρώτο Πρόγραμμα και στην εκπομπή «Αναμενόμενα και Μη» (11-12) με την Κωνσταντίνα Δημητρούλη , επεσήμανε ότι οι αλλαγές που επήλθαν στο μάθημα των θρησκευτικών αποτελούν προϊόν ενός εκτεταμένου δημόσιου και οργανωμένου διαλόγου ακαδημαϊκών, θεολόγων, εκπαιδευτικών αλλά και της ίδιας της Εκκλησίας. Μάλιστα ο κ. Σταμούλης σημείωσε ότι η Εκκλησία δια του εκπροσώπου της Σεβ. Μητροπολίτη Ύδρας, Σπετσών και Αιγίνης κ. Εφραίμ συμφώνησε στις τελικές αλλαγές που θα επέρχονταν στο μάθημα των θρησκευτικών. Μάλιστα η συμφωνία επήλθε σε τρία σημεία: υποχρεωτικότητα του μαθήματος εφόσον δεν έχει ομολογιακό χαρακτήρα, διατηρήσιμο των ωρών διδασκαλίας ως ανθρωπιστική επιστήμη και τη διασφάλιση του ορθόδοξου χαρακτήρα του μαθήματος.

Μεταξύ θεολόγων ειλικρίνεια…

Τα Θρησκευτικά αλλάζουν. Αυτό ανακοίνωσε πρόσφατα η ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας. Για όσους γνωρίζουν, η ανακοίνωση αυτή αναφέρεται στην υλοποίηση των νέων προγραμμάτων σπουδών που είχαν δρομολογηθεί επί υπουργίας της κυρίας Διαμαντοπούλου.

Μεταξύ θεολόγων ειλικρίνεια; Σίγουρα; Πάμε…

- Όλο αυτό το χρονικό διάστημα δεν σταθήκαμε όλοι στο ύψος και στην ουσία της αποστολής μας. Ουκ ολίγοι – και μάλιστα μεγαλόσχημοι και με θέσεις – επιδόθηκαν σε ένα φαύλο κύκλο καταγγελιών, διχασμού και αλληλοφαγωμάρας. Άλλοι ανακάλυπταν παντού προδοσίες των ιερών και των οσίων και άλλοι έχτιζαν τη φήμη τους ως προχώ και updated, φέρνοντας μάλιστα και κουβάδες με το νερό που ανακάλυψαν στο φεγγάρι.

- Δόθηκε αφορμή και χώρος στους κάθε λογής ΓΟΧ, ιδεοληπτικούς και περιφερόμενους του διαδικτύου να εκμεταλλευτούν και να διαστρεβλώσουν την έννοια «μάθημα των Θρησκευτικών».

- Θυμηδία και οίκτος μόνο μπορεί να συνοδεύει σχόλια του τύπου «το 666 επιβάλει το νέο μάθημα των Θρησκευτικών» ή «ας τελειώνουμε με τους χριστιανοταλιμπάν. Μπράβο στο Φίλη που τους καταργεί». Η περίπτωσή τους θα ήταν ενδιαφέρον θέμα διδακτορικής διατριβής στην Ψυχιατρική. Δυστυχώς όμως, συχνά μονοπωλούν και προβάλλονται.

- Όλοι μεταξύ μας συμφωνούμε για τα ελλιπή και προβληματικά βιβλία και για την ανάγκη αναμόρφωσης και βελτίωσης του μαθήματος. Στην ερώτηση «τι προτείνεις, συνάδελφε;» βγάζουμε συχνά το ραγιά που κρύβουμε μέσα μας: «δεν ξέρω… μια απλή διαπίστωση έκανα». Η λογική του νέου προγράμματος σπουδών είναι σε άλλη βάση από το παλαιό. Περισσότερη ελευθερία και ευελιξία για τον εκπαιδευτικό. Έχει όμως και πολλά προβλήματα. Αντί να τα συζητήσουμε, δες στην πρώτη παύλα τι κάναμε…

- Εντύπωση κάνει σε όλους μας η ελευθερία, η ομορφιά και ο σεβασμός στο ανθρώπινο πρόσωπο που συναντά κανείς στην Αγία Γραφή, στα Πατερικά κείμενα, στη Φιλοκαλία. Σε αντίθεση με τη σιδερόφρακτη θρησκευτικότητα στην προσέγγιση του Θεού που συναντά κανείς στη θρησκευτική αγωγή του 20^ου αιώνα. Θα το πω απλά και αυτοκριτικά: Αν είσαι μάγκας θεολόγος, άρπαξε τη νέα ευκαιρία της ευελιξίας και απογείωσε την τάξη σου και το μάθημά σου.

- Δεν σπουδάσαμε ούτε θρησκευτικοί μεταπράτες ούτε φερέφωνα στείρας και ανέραστης θρησκευτικότητας. Σπουδάσαμε θεολόγοι, αν και οι περισσότεροι καταλάβαμε αυτό το δώρο μετά το πτυχίο και ειδικά όταν μυρίσαμε ξανά κιμωλία. Ακόμη κι αν έχει αντικατασταθεί με μαρκαδόρο και λευκοπίνακα, η πρόκληση είναι ακόμη στις τάξεις. Για γερά στομάχια…

- Προσωπικά, στο μνημόσυνο και στον καφέ της γκρίνιας και της κακομοιριάς δεν θα έρθω. Έχω πάρτυ…

Παναγιώτης Ασημακόπουλος

Θεολόγος καθηγητής

http://theologosnaf.blogspot.gr/2016/09/blog-post.html

Η διδακτέα ύλη των Θρησκευτικών Β' Γενικού Λυκείου 2015-16

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ

Β΄ ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

Βιβλίο: «Χριστιανισμός και Θρησκεύματα», Δ.Λ. Δρίτσα, Δ.Ν. Μόσχου, Στ. Λ. Παπαλεξανδρόπουλου.

Η διδακτέα ύλη του μαθήματος ορίζεται ως εξής:

3. Θρησκεία: ένα πανανθρώπινο φαινόμενο

4. Ποιος είναι ο Θεός κατά την πίστη του Χριστιανισμού

5. Η Βασιλεία του Θεού: όραμα αλλιώτικης ζωής ή ουτοπία;

7. «Τίνα με λέγουσιν οι άνθρωποι είναι;»

9. Αρχή και πορεία του κόσμου

10. Ο άνθρωπος στο αρχικό του μεγαλείο

11. Γιατί υπάρχει το κακό στον κόσμο;

12. Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της Ορθοδοξίας

21. Φανατισμός και ανεξιθρησκία

24. Πίστη και Επιστήμη: αλληλοαποκλειόμενα ή αλληλοσυμπληρούμενα;

25. Ελληνισμός και Χριστιανισμός

28. Τα αφρικανική θρησκεύματα

29. Ο Ιουδαϊσμός

30. Το Ισλάμ (Α΄)

31. Το Ισλάμ (Β΄)

32.Ο Ινδουισμός (Α΄)

33.Ο Ινδουισμός (Β΄)

35. Ο Βουδισμός

36. Η κινεζική θρησκεία

37. Η ιαπωνική θρησκεία

ΠΗΓΗ: http://www.minedu.gov.gr/

Η διδακτέα ύλη των Θρησκευτικών Α' Γενικού Λυκείου 2015-16

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ

Α΄ ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

Βιβλίο: «Ορθόδοξη Πίστη και Λατρεία», Χ. Γκότση, π. Γ. Μεταλληνού, Γ. Φίλια. Η διδακτέα ύλη του μαθήματος ορίζεται ως εξής:

2. Το νόημα και η εξέλιξη της χριστιανικής λατρείας

3. Ο Χριστός εγκαινιάζει την αληθινή λατρεία

6. «Ποιήσωμεν άνθρωπον…»

7. Η παρουσία του Θεού στην ανθρώπινη ιστορία

8. Χριστούγεννα: η γιορτή της ενανθρώπησης του Θεού

9. Το κήρυγμα και τα θαύματα του Χριστού μέσα από τη λατρεία

10. «Προσκυνούμεν σου τα Πάθη Χριστέ..»

11. Η Ανάσταση του Χριστού

13. Τι μπορεί να μάθει ο άνθρωπος για το Θεό; Προσέγγιση της γιορτής της Μεταμόρφωσης

14. Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος

15. Συναγμένοι στη Θεία Ευχαριστία: η ουσία της Εκκλησίας

16. Παναγία, η μητέρα του Χριστού

18. Οι άγιες εικόνες: έκφραση της πίστης

19. Η μνήμη των αγίων, αφορμές για ένα σύγχρονο ανθρωπολογικό προβληματισμό

21. Η είσοδος και ένταξη στη Εκκλησία: τα μυστήρια του Βαπτίσματος και του Χρίσματος

22. Ίδρυση και ιστορική εξέλιξη της Θείας Ευχαριστίας

23. Το βαθύτερο νόημα της Θείας Λειτουργίας

24. Το μυστήριο της Μετάνοιας

25. Η ευλογία για μια ζωή συζυγίας: το βαθύτερο νόημα του μυστηρίου του Γάμου

26. Πνευματική διακονία: το μυστήριο της Ιεροσύνης

31. Προβληματισμοί για τη λειτουργική γλώσσα και μουσική

32. Η θέση των λαϊκών στη σύγχρονη λατρεία, επισημάνσεις και προβληματισμοί

37. Πνευματισμός-εσωτερισμός-δεισιδαιμονία-Προλήψεις

ΠΗΓΗ: http://www.minedu.gov.gr/

Η διδακτέα ύλη των Θρησκευτικών Γ' Γενικού Λυκείου 2015-16

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ
Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΛ και
Δ΄ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΛ
 
Βιβλίο: «Θέματα Χριστιανικής Ηθικής» των Μ.Π. Μπέγζου, Α.Ν. Παπαθανασίου
Η διδακτέα ύλη ορίζεται ως εξής:
1. Ο ηθικός προβληματισμός. Η χριστιανική θεώρηση της Ηθικής
2. Εντολές και δόγματα: Συνταγές σκλαβιάς ή δρόμοι ελευθερίας;
3. Η ηθική συνείδηση
4. Τα κίνητρα των πράξεων στην ηθική ζωή
5. Η ελευθερία του ανθρώπου στις επιλογές και στις πράξεις του
7. Το κοινωνικό πρόβλημα
8. Το όραμα της ειρήνης και η πραγματικότητα
10. Το ανθρώπινο σώμα
11. Τα δύο φύλα
12. Η οικογένεια
13. Ο σεβασμός της ανθρώπινης ζωής
14. Βιοϊατρική και ηθική
16. Άρνηση και υποτίμηση της ανθρώπινης ζωής
19. Η Εκκλησία και το οικολογικό πρόβλημα
http://www.esos.gr/

«Μάθημα για όλους, ομοδόξους και ετεροδόξους»

Του ΜΑΡΙΟΥ ΜΠΕΓΖΟΥ*

Το μάθημα των Θρησκευτικών δεν απευθύνεται σε θρήσκους αποκλειστικά, ούτε σε χριστιανούς ειδικά.

Αφορά καθέναν πολίτη αυτής της χώρας ο οποίος έχει το αναφαίρετο δικαίωμα για έγκυρη και έγκαιρη ενημέρωσή του στην ιστορία, τον πολιτισμό και την κοινωνία του τόπου μας και της οικουμένης. Η θρησκεία είναι το «τσιμέντο» της κοινωνίας διαχρονικά και συγχρονικά και αποτελεί το συνεκτικό υλικό που ενώνει τις γενιές μέσα στο χρόνο και τις κοινωνίες μέσα στο χώρο. Αν η Γλώσσα και η Ιστορία είναι μαθήματα τέτοιας υφής, τότε τα Θρησκευτικά αποτελούν παρόμοιο παιδευτικό αγαθό. Κάτι τέτοιο δεν μπορεί ούτε πρέπει να στερηθεί κανένας μας στην εγκύκλια Παιδεία του.

Ειδικά στη Ελλάδα σήμερα, που από εικοσαετίας έπαψε να είναι μονοπολιτισμική, μονοφυλετική και μονοθρησκευτική χώρα, το μάθημα των Θρησκευτικών απευθύνεται σε ετερόδοξους και αλλόθρησκους συμπολίτες μας. Αυτοί ακριβώς οι συνάνθρωποί μας ζητούν την ενσωμάτωσή τους στη νεοελληνική κοινωνία χωρίς φανατισμό και δίχως φονταμενταλισμό.

Το καίριο και κύριο θέμα του θρησκευτικού μαθήματος δεν είναι να κάνει τα παιδιά μας να πιστεύουν, αφού κανένας ποτέ δεν πίστεψε από βιβλία και διδαχές, αλλά από βιώματα και προσωπικές εμπειρίες. Το ζήτημα είναι να μείνουν αφανάτιστα τα Ελληνόπουλα, ομογενή ή αλλογενή, ημεδαπά και αλλοδαπά. Με αυτήν την έννοια το μάθημα των Θρησκευτικών είναι υπόθεση δημοκρατικής αγωγής του πολίτη πλέον, στην πράξη, καθημερινά.

* Κοσμήτορα Θεολογικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

http://www.enet.gr/

Φωτόδεντρο: ΑΝΟΙΧΤΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ

Κάνοντας ΚΛΙΚ πάνω στην εικόνα μπαίνεις στο Φωτόδεντρο ΑΝΟΙΧΤΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ



Διαλέγοντας κάτω αριστερά στις θεματικές περιοχές τα Θρησκευτικά, μπορείτε να δείτε εργασίες εκπαιδευτικών θεολόγων που μπορούν να αξιοποιηθούν εντός και εκτός της σχολικής τάξης.
πχ.

Ισλάμ (Α΄) ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗΘρησκευτικά > Μη Χριστιανικά Θρησκεύματα ΣΥΛΛΟΓΗλύκειο ΤΥΠΟΣ ΚΑΛΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣαξιοποίηση ψηφιακού περιεχομένου στη σχολική τάξη, αξιοποίηση ψηφιακού περιεχομένου σε δραστηριότητες εκτός τάξης

ΝΑΙ στα Θρησκευτικά!

" Δεν έχω «θρησκευτικές πεποιθήσεις». 

Έχω (πού και πού) θρησκευτικά αισθήματα και θρησκευτικά βιώματα.

Το μάθημα των θρησκευτικών, όπως διδάσκεται, ή τουλάχιστον όπως το θυμάμαι, πιστεύω πως κάνει κακό, τόσο στη θρησκεία, όσο και στους μαθητές.

Ούτως ή άλλως, η πληροφορία δεν φέρνει την πίστη.

Καμία διδακτέα ύλη δεν θα προσφέρει μια βαθειά θρησκευτική εμπειρία.

Ανεξάρτητα όμως από αυτά, πιστεύω πως τα θρησκευτικά είναι καλό να διδάσκονται.

Όχι σαν μάθημα, ούτε σαν κατήχηση των εγχωρίων αθρήσκων ή επιφανειακώς θρησκευομένων, ή ακόμα χειρότερα, σαν προσηλυτισμός των αλλοθρήσκων μαθητών.

Η πίστη, εξάλλου, δε διδάσκεται.

Κι όταν αποκτιέται με βαθμούς και εξετάσεις, μόνο επικίνδυνη μπορεί να είναι.

Θα ήταν καλό να διδάσκονται, γιατί η θρησκεία αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της κάθε λεπτομέρειας αυτού του τόπου, όπου ζούμε, αλλά και της ανθρωπότητας ολόκληρης.

Αν μετακόμιζα μόνιμα στην Ινδία, θα ζητούσα οπωσδήποτε τα παιδιά μου να γνωρίσουν τον ινδουισμό, όχι για να γίνουν ινδουιστές, αλλά για να καταλάβουν τον τόπο στον οποίο καλούνται να ζήσουν, τα υλικά που έχτισαν τον πολιτισμό μέσα στον οποίο καλούνται να λειτουργήσουν, με τα καλά και τα κακά του.

Δεν θα ήθελα, προκειμένου να φορέσουν το παράσημο του προοδευτικού οι ινδοί, να τα είχαν καταργήσει.

Ακόμα κι αν δεν πιστεύουμε, οφείλουμε να καταλάβουμε από πού πηγάζουν ή από τι εμποτίζονται οι συμπεριφορές, οι αντιλήψεις, οι συνήθειες, οι προκαταλήψεις, οι δεισιδαιμονίες, οι υπερβάσεις, η αρχιτεκτονική, τα παραμύθια, οι φόβοι, η λογοτεχνία, οι τέχνες, οι προσευχές, οι ελπίδες, τα σκοτάδια και τα φώτα, τα καλά και τα κακά του τόπου που κατοικούμε και των ανθρώπων του.

Η θρησκεία, όπως και η αληθινή ιστορία, αποτελεί βασικό υλικό της κοινωνίας, της παράδοσης και της λειτουργίας του κάθε τόπου".

Αλκίνοος Ιωαννίδης (2011), Η υπόσχεση της μνήμης.

Στο Μ.Κουκουνάρας Λιάγκης, Τάξη και Αταξία, οι νέοι φωνάζουν, (173-190). Αθήνα: Ακρίτας

 πηγή:fb

6 βασικοί λόγοι υπέρ του μαθήματος των θρησκευτικών στα σχολεία

Ένα από τα συνηθισμένα ελληνικά παράδοξα είναι ότι ασχολούμαστε με τα πολύ σοβαρά θέματα που απασχολούν την καθημερινότητά μας μόνον όταν δημιουργηθεί αγοραίος δημοσιογραφικός θόρυβος. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι κρίσεις μας να είναι βεβιασμένες και οι αποφάσεις να λαμβάνονται πάντα υπό το καθεστώς πίεσης. Έτσι, οι αποφάσεις αυτές, ως βεβιασμένες, είναι συνήθως από τραγικά ελλιπείς έως καταστροφικές. Για να συζητήσουμε, συνεπώς, για ένα τόσο ζωτικό ζήτημα, όπως το μάθημα των θρησκευτικών στα σχολεία, θα πρέπει να «συρθούμε» από τον δημόσιο λόγο ατόμων που είναι κάτοχοι σημαντικών πολιτικών θέσεων και ελλιπέστατης εμπειρίας και γνώσης σχετικά με το εν λόγω αντικείμενο.

Έχοντας περάσει επί μία δεκαετία περίπου από τα γυμνάσια και τα λύκεια της χώρας μας διδάσκοντας το μάθημα των θρησκευτικών, αλλά και ως καθηγητής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, πολλές φορές αναρωτήθηκα αν ένα τέτοιο γνωστικό αντικείμενο έχει θέση «εντός των τειχών» της διδακτικής αίθουσας.

Μέσα από την προσωπική αναζήτηση, την καθημερινή διδακτική επαφή με τους μαθητές μου, τις συζητήσεις με τους συναδέλφους μου και την ενημέρωση σχετικά με το ευρωπαϊκό γίγνεσθαι, διέκρινα μία σειρά από λόγους οι οποίοι συνηγορούν αναφανδόν υπέρ της ενίσχυσης και όχι της κατάργησης του μαθήματος των θρησκευτικών. Λόγοι που πολύ φοβάμαι είτε είναι γνωστοί στα κέντρα αποφάσεων και σκόπιμα παραθεωρούνται, είτε τελούν εν ελευθέρα πτώσει στον Καιάδα της απύθμενης άγνοιας εκείνων των «μαθητευόμενων μάγων» που βλέπουν την σημερινή Ελληνική Παιδεία ως το ατομικό τους πειραματόζωο.

Λόγος πρώτος: Η θρησκεία είναι, είτε το θέλουν είτε δεν το θέλουν κάποιοι, από τις σημαντικότερες παραμέτρους της κοινωνικής ζωής σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης. Πώς γίνεται ένα τόσο σοβαρό ζήτημα που δημιουργεί ένα μείζον γνωστικό αντικείμενο, για το οποίο έχουν γραφεί εκατομμύρια σελίδες, να λείπει από το αναλυτικό πρόγραμμα της εγκύκλιας μόρφωσης, χωρίς να δημιουργείται ένα μείζον γνωστικό κενό;

Λόγος δεύτερος: Κανείς δεν έχει τα προσόντα και τις προϋποθέσεις διδασκαλίας ενός τέτοιου πολυσχιδούς και περίπλοκου γνωστικού αντικειμένου εκτός από τον επαΐοντα. Και αυτός είναι ο θεολόγος καθηγητής, ο πτυχιούχος των θεολογικών μας σχολών. Όποιος έχει τον παραμικρό ενδοιασμό για την αξία της θεολογίας ως γνωστικό αντικείμενο, μπορεί να ανατρέξει εύκολα πια στις ιστοσελίδες των θεολογικών σχολών Αθήνας και Θεσσαλονίκης, των Ανώτατων Εκκλησιαστικών Ακαδημιών και του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου. Θα καταλάβει αμέσως πόσα πράγματα πρέπει να σπουδάσει κάποιος για να μπορέσει να κάνει ένα δίωρο μάθημα θρησκευτικών στο σχολείο.

Λόγος τρίτος: Σε μία εποχή όπου εμφανίζονται επικίνδυνα παραθρησκευτικά φαινόμενα και όπου οι μυστικιστικές σέκτες προσπαθούν να εκτοπίσουν και να αντικαταστήσουν την επίσημη θρησκεία, κρύβοντας σκοπούς και δράσεις που στρέφονται αποδεδειγμένα εναντίον του ατόμου και της κοινωνίας, ο μόνος ο οποίος μπορεί να παρέχει έγκυρη σχετική ενημέρωση είναι το εκπαιδευτικό μας σύστημα μέσα από το πρόσωπο του θεολόγου καθηγητή.

Λόγος τέταρτος: Η ελληνική ιστορία, ο πολιτισμός και η κοινωνία από τα αρχαία χρόνια, αλλά και από συστάσεως του νεοελληνικού κράτους είναι συνυφασμένη με την θρησκευτική και εκκλησιαστική ζωή. Πολλοί σε αυτήν την ιδέα δεν αρέσκονται και πιθανόν να ήθελαν να μην είναι έτσι τα πράγματα, και αυτό αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμά τους. Αλλά οι επιθυμίες μας δυστυχώς ή ευτυχώς δεν μπορούν να αλλάξουν την ιστορία. Γνώση και μελέτη της ελληνικής ιστορίας και κοινωνίας χωρίς την σπουδή του θρησκευτικού φαινομένου και της εκκλησιαστικής ζωής είναι από ελλιπής έως αδύνατη. Η γνώση αυτή μπορεί να δοθεί μόνον μέσα από το μάθημα των θρησκευτικών και από ανθρώπους που επιστημονικά έχουν εντρυφήσει στην μελέτη της και παιδαγωγικά μπορούν να την προσφέρουν.

Λόγος πέμπτος: Πλανώνται πλάνην οικτράν όσοι έχουν την εντύπωση ότι στο μάθημα των θρησκευτικών γίνεται κατήχηση στην ορθόδοξη θρησκευτικότητα και ότι στόχος του θεολόγου είναι να προσπαθεί να κάνει τους μαθητές καλούς χριστιανούς. Μάλλον αυτοί που το υποστηρίζουν έχουν πλήρη άγνοια του τι σημαίνει και πόσα χρειάζονται για να γίνει κάποιος χριστιανός. Τότε ο αρχηγός και κεφαλή των Χριστιανών, ο Χριστός, δεν θα μας άφηνε Εκκλησία, αλλά αίθουσες διδασκαλίας. Το μάθημα ωστόσο των θρησκευτικών ως έχει στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα στηρίζεται σε μία πολύ βασική παιδαγωγική αρχή: έχει ως αφετηρία τις προσλαμβάνουσες παραστάσεις των μαθητών και «χτίζει» επάνω σε αυτές.

Είτε το θέλουν ορισμένοι είτε όχι είμαστε μία θρησκευτικά ομοιογενής κοινωνία, όπου πλέον του 95% του πληθυσμού της είναι χριστιανοί ορθόδοξοι. Το θρησκευτικό αίσθημα και φαινόμενο το γνωρίζουμε από τα «γεννοφάσκια» μας μέσα από την ορθόδοξη εκκλησία. Είναι λογικό και παιδαγωγικά συνεπές να διδάσκονται στα σχολεία τα θρησκευτικά μέσα από αυτήν την αφετηρία, την ορθόδοξη εκκλησιαστική ζωή. Και επίσης λογικό είναι με αυτήν να ασχολούνται περισσότερο. Παράλληλα όμως διδάσκονται και τα ξένα θρησκεύματα, οι έτερες χριστιανικές ομολογίες, κοινωνικά και ηθικά ζητήματα, θέματα ιστορίας της θρησκείας, εκκλησιαστικής ιστορίας και πολλά άλλα. Προσφέρεται δηλαδή ένας μεγάλος γνωστικός πλούτος, ο οποίος θα ήταν αδύνατον να δοθεί διαφορετικά.

Λόγος έκτος: Η σοφή απόφαση να μην συγκαταλεχθεί το μάθημα των θρησκευτικών στα πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα τού προσέδωσε ένα μεγάλο πλεονέκτημα. Την απαλλαγή από το άγχος έγκαιρης κάλυψης της διδακτέας ύλης και ως εκ τούτου την ανάδειξή του σε ένα πεδίο διαλόγου.

Το τελευταίο νομίζω πως είναι και το σημαντικότερο που έχει να προσφέρει το μάθημα αυτό στην νεολαία μας. Και μόνον αυτός ο λόγος είναι υπερ-αρκετός για να αιτιολογήσει την ύπαρξη του μαθήματος στον εκπαιδευτικό χώρο. Όταν ο θεολόγος έχει την απαραίτητη επιστημονική και προσωπική συγκρότηση, γίνεται ο αγαπημένος καθηγητής των παιδιών.

Τότε οι μαθητές αντί να θεωρούν το μάθημα των θρησκευτικών «ελεύθερη ώρα», προσέχουν μην τυχόν το χάσουν. 

Εκεί θα ακούσουν για πράγματα που δεν έχουν την ευχέρεια να τα συζητήσουν σε άλλες ώρες: ζητήματα βιοηθικής, διανθρώπινων σχέσεων, σχέσεων των δύο φίλων, κοινωνικής δικαιοσύνης, θεοδικίας, θρησκευτικών συγκρούσεων και μισαλλοδοξίας, κινδύνους του φανατισμού και του φονταμενταλισμού, προσωπικής ευθύνης για τις παγκόσμιες εξελίξεις, αξίας του ανθρώπου ως μοναδικότητας και πλείστα άλλα.

Εμείς οι θεολόγοι καθηγητές δεν βλέπουμε τους μαθητές ως διδασκόμενη μάζα, υποχρεωμένη να συμφωνεί μαζί μας. Θέλουμε να τους καμαρώνουμε ως πρόσωπα υπεύθυνα και τοποθετημένα απέναντι στην ζωή και την κοινωνία.

ΠΗΓΗ: http://www.pemptousia.gr/

H ΑΛΛΟΙΩΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΥ ΗΘΟΥΣ- ΦΙΛΟΘΕΟΣ ΦΑΡΟΣ

        Σήμερα το μάθημα των θρησκευτικών υπονομεύει την ορθή εκκλησιαστική ζωή για δύο κυρίως λόγους:

Πρώτον, γιατί δίνει στο παιδί και στον έφηβο την εντύπωση ότι ο λόγος και η προσφορά του Χριστού και της Εκκλησίας στον άνθρωπο είναι λόγια.

 Ότι ο Χριστός και η Εκκλησία δεν προσφέρουν αγάπη, αλλά ορισμούς της αγάπης.

Είναι δε μάλλον βέβαιο ότι η εντύπωση αυτή θα παραμείνει αμετάβλητη στα επόμενα στάδια της ζωής του παιδιού και του έφηβου.

Δεύτερον, το μάθημα των θρησκευτικών υπονομεύει την ορθή εκκλησιαστική ζωή διότι λόγω της εκπαιδευτικής του φύσεως, δεν ανταμείβει τον μαθητή, επειδή βιώνει την εκκλησιαστική ζωή, αλλά επειδή αποστήθισε και απομνημόνευσε τον διανοητικό ορισμό  της εκκλησιαστικής ζωής.

Δεν τον επιβραβεύει όταν αγαπά, αλλά όταν επαναλαμβάνει με λόγια τον ακριβή ορισμό της αγάπης.

Σήμερα που η εποχή της διακίνησης των ιδεών έχει περάσει προ πολλού και που τα σπίτια μας καίγονται, τα ωραία λόγια και οι ωραίες ιδέες δεν είναι μόνον άκαιρες αλλά μπορεί ακόμη να είναι και ένας εξωφρενικός εμπαιγμός.

Ίσως είναι απολαυστικό να ακούς τα περί θεώσεως τα περί καταφατικής και αποφατικής θεολογίας , καθισμένος στην άνετη πολυθρόνα του καθιστικού σου και περιτριγυρισμένος από την σφιχτοδεμένη οικογένειά σου και τους καλούς σου φίλους, αλλά τι μπορεί να κάνουν αυτές οι ωραίες συζητήσεις περί πνευματικών και επουράνιων στον νέο με το βασανιστικό κενό, που του δημιουργεί η έλλειψη ουσιαστικής ανθρώπινης παρουσίας από την ζωή του;

Σε αυτόν που μεγάλωσε σε συναισθηματικό κενό, γιατί οι γονείς του ήταν απόντες ακόμη και σωματικά, ή τουλάχιστον πνευματικά και συναισθηματικά, και που αποζητά απεγνωσμένα μία οποιαδήποτε, όσο κι αν είναι καταστρεπτική, απόδραση από την αβάστακτη εσωτερική οδύνη που του δημιουργεί αυτή η αποστέρηση;

Τι μπορεί να κάνουν  όλα αυτά τα βαθυστόχαστα λόγια στους αποξενωμένους συζύγους , στις διαλυμένες οικογένειες, στους εγκαταλελειμμένους γέροντες, στις στρατιές των μοναχικών ανθρώπων, που με όλη τους την άθλια ζωή κραυγάζουν « άνθρωπον ουκ έχω»;

Και που είναι φυσικό, αφού δεν έχουν τη δυνατότητα να αγαπήσουν και να αγαπηθούν από τον άνθρωπο που τον βλέπουν, δεν μπορούν να αγαπήσουν τον Θεό που δεν τον βλέπουν.

Σήμερα, δεν είναι απάνθρωπος εμπαιγμός, να περιγράφεις σε οποιοδήποτε άνθρωπο την αγάπη και μάλιστα με τρόπο συναρπαστικό, αντί να του την προσφέρεις;

   Εκείνοι που έχουν όρεξη να μιλούν, αφθονούν, και οι πιο πολλοί από αυτούς μιλούν ανόητα, πληκτικά και σχεδόν πάντοτε χωρίς γνησιότητα.  Δεν είναι τα λόγια που χρειάζεται  ο σύγχρονος άνθρωπος, αλλά την πράξη. Την πράξη την φιλάνθρωπη, την ανιδιοτελή, την αγαπητική.

Όλοι την πράξη αποζητούμε, αλλά σ’ αυτό ακριβώς βρίσκεται η τραγωδία μας. Την  πράξη την ζητάμε από τους άλλους, ενώ εμείς περιοριζόμαστε στα λόγια.  

Η ελευθερία στο μάθημα των Θρησκευτικών επί πίνακι

(Η παρέμβασή μου στη θεολογική διημερίδα του Παγκρητίου Συνδέσμου Θεολόγων που πραγματοποιήθηκε στην Ορθόδοξη Ακαδημία Κρήτης στο Κολυμπάρι Χανίων - 22 και 23 Νοεμβρίου 2013)

Νομίζω ότι το πιο δύσκολο σημείο του μαθήματός μας είναι όταν τα φώτα της σκηνής σβήσουν και κατέβουμε από το σανίδι. Εκεί όταν πλέον δεν είμαστε ο κύριος καθηγητής και η κυρία καθηγήτρια, αλλά ο Γιάννης, η Μαρία, ο Παναγιώτης. Τότε είναι η ώρα της κρίσης μας. Με αυτό το σκεπτικό θέλω να αντιμετωπίσετε όσα θα ακούσετε από εδώ και στο εξής: Μιλάμε στον ενικό και με τα μικρά μας ονόματα. Προς Θεού, δεν θέλω να διδάξω ή να υποδείξω. Μια μορφή ατομικής ψυχοθεραπείας και αυτοκριτικής θέλω να κάνω και βρήκα την ευκαιρία. Γι’ αυτό θα προσπαθήσω να μην είμαι ευχάριστος, αλλά χρήσιμος.

Μοιάζει οξύμωρο να μιλάμε για το ζητούμενο της ελευθερίας σε μια θεολογική διημερίδα. Ζητούμενο; Για ποιους; Για εμάς; Για εμάς που τη διδάσκουμε; Που πάνω σε αυτή στηρίζουμε τα πάντα; Που είμαστε διάπυροι κήρυκες της ελευθερίας του Χριστού στους μαθητές μας; Που εκεί στη διδασκαλία των άλλων θρησκειών στη Β΄ Λυκείου το έχουμε κρυφό καμάρι που ο Χριστιανισμός είναι τόσο ανεκτική και ελεύθερη θρησκεία σε σχέση με τις άλλες; Που κάποιες φορές το κρυφό καμάρι γίνεται φανερό και λέμε στους μαθητές μας «είδατε τι καλοί και ελεύθεροι που είμαστε»; Και εννοούμε «μην τολμήσει κανείς και αμφισβητήσει αυτά που λέω γιατί αλίμονό του»….

Θεωρώ ότι οι δυο μεγαλύτεροι μπελάδες της ελευθερίας στο μάθημά μας είναι από τη μια η απεμπόληση του θεολογικού του χαρακτήρα και από την άλλη η αντίληψη του ρόλου μας ως εκπροσώπων του Χριστού επί της γης. Από τη μια το «αίτημα» για μετατροπή του μαθήματος σε άνευρη κοινωνιολογία και χλιαρή θρησκειολογία και από την άλλη το αρμάτωμα για να πάμε να κονταροχτυπηθούμε λυσσαλέα με τα οργανωμένα σχέδια του εξαποδώ που πολεμούν την πίστη μας.

Για τον πρώτο μπελά έχω να πω ένα σχόλιο για ένα σημείο που θεωρώ το πιο σημαντικό. Ως θεολόγος έχω βαρεθεί να ακούω και να διαβάζω περί του «κατηχητικού» χαρακτήρα του μαθήματος των Θρησκευτικών. Μια καραμέλα που αναδεύεται στα χείλη και χοροπηδά στα γραπτά όχι μόνο άσχετων με το μάθημα (…και με την εκπαίδευση συχνά) αλλά και συναδέλφων θεολόγων.

Όπως όλοι γνωρίζουμε, η κατήχηση είναι μια διαδικασία της εκκλησιαστικής ζωής που περιλαμβάνει τη συστηματική ενημέρωση του ανθρώπου σχετικά με τη δογματική διδασκαλία της Εκκλησίας και τη μύησή του στις αλήθειες της πίστης. Για να θεωρείται Χριστιανός οφείλει να αποδεχτεί ελεύθερα και με ειλικρίνεια το σύνολο (και όχι μέρος) της διδασκαλίας της Εκκλησίας, ως προσωπική του πίστη και ως το νόημα της ζωής του. Αυτή η κατήχηση μάλιστα και η ελεύθερη και πλήρης αποδοχή της είναι προαπαιτούμενα για το Βάπτισμα του ανθρώπου αυτού (σε παλαιότερες εποχές) και για τη συμμετοχή του στα μυστήρια της Εκκλησίας.

Ο κατατοπισμός και η ενημέρωση των μαθητών σχετικά με το Χριστό και την Εκκλησία, οι προβληματισμοί, τα ερωτήματα και οι προεκτάσεις που προκύπτουν στο σχολείο προφανώς και δεν έχουν κατηχητικό χαρακτήρα. Αντίθετα, θα μπορούσε κανείς να τα εντάξει στη θρησκειολογική διάσταση, στην πολιτισμική διάσταση, στη βιβλική διάσταση και στο γνωστικό περιεχόμενο του μαθήματος. Κατηχητικό χαρακτήρα θα είχαν, εάν υπήρχε η ανάγκη, το προαπαιτούμενο και η - έμμεση ή άμεση - απαίτηση να αποδεχθούν οι μαθητές ως αδιατάρακτη πίστη ό,τι προκύπτει. Χωρίς αμφιβολίες, χωρίς αντιρρήσεις.  Και ρωτάω: Αυτή είναι η κατάσταση στα σχολεία; Έτσι κάνουμε το μάθημά μας οι θεολόγοι; Έχει ρωτήσει κανείς από εσάς κάποιον από τους μαθητές του εάν πιστεύει στο Χριστό ή εάν συμμετέχει στα μυστήρια της Εκκλησίας και ανάλογα με την απάντησή του να τον βαθμολογήσει;

Οι μαθητές – και ειδικά του Λυκείου – δεν έρχονται στο σχολείο για να κατηχηθούν. Ούτε και είναι αυτός ο σκοπός του σχολείου. Στις σχολικές τάξεις συναντάς - κατά πλειοψηφία – μαθητές που είναι είτε μπερδεμένοι πάνω στο ζήτημα της θρησκείας, είτε αρνητικοί προς τη θρησκεία από πράγματα που ακούνε, βλέπουν και ζούν. Λίγα είναι τα παιδιά που έχουν ξεκάθαρη, νηφάλια και πραγματικά ορθόδοξη προσέγγιση του γεγονότος της Εκκλησίας. Τα περισσότερα ταυτίζουν την Εκκλησία με το ιερατείο και θεωρούν το Θεό είτε ως απόμακρη ανωτέρα δύναμη είτε ως φόβητρο είτε ως αναμένοντα την εξαγορά Του. Ανακατεύουν την πίστη με δεισιδαιμονίες, προλήψεις, θρησκευτικές προκαταλήψεις και θεολογικώς απαράδεκτα στερεότυπα. Όλος αυτός ο ορυμαγδός σε συνδυασμό με την εφηβική αμφισβήτηση, αγανάκτηση και αναζήτηση, καθώς και με τους γενικότερους νεανικούς και ευαίσθητους υπαρξιακούς προβληματισμούς δημιουργούν μία δύσκολη κατάσταση.  Όποιος έχει καταφέρει να κάνει κατήχηση να έρθει να μάς το πει κι εμάς να δούμε πώς γίνεται.

Οι μαθητές θέλουν – και συχνά οι αλλόθρησκοι πολύ περισσότερο,  είτε αρέσει σε μερικούς είτε όχι – να τους πεις πέντε σταράτες κουβέντες για το Χριστό, την Εκκλησία και τη σύγχρονη ζωή. Θέλουν να προβληματιστούν, να συζητήσουν, να διαφωνήσουν, να το ψάξουν. Και θέλουν το θεολόγο τους εκεί. Μαζί τους και ζωντανό. Γνήσιο και αληθινό. Με θέσεις και απόψεις. Πολλές φορές και ως σάκο του μποξ. Κάποιοι θα τον απορρίψουν, κάποιοι θα τον γουστάρουν. Κάποιους θα εμπνεύσει, κάποιους όχι.

Προσωπικά, δεν δέχομαι ο κάθε αγκυλωμένος στη σιδηρά ιδεολογία του να μου κραδαίνει το δάχτυλο για ηθικισμό, συντηρητισμό και ανελευθερία. Ακριβώς και επειδή και όταν το μάθημα των Θρησκευτικών έχει θεολογικό χαρακτήρα είναι ελεύθερο. Και αγαπητό και ενδιαφέρον για τους μαθητές.

Για όσους έχουν ιδέα από τάξη και ακόμη θυμούνται τη μυρωδιά της κιμωλίας δεν λέω τίποτε σοφό ή αξιοπερίεργο. Για τους άλλους δεν θα μπορέσουμε, όπως τραγουδούν και οι αδελφοί Κατσιμίχα.

Ο άλλος μπελάς είναι πιο πολύ εντός των τειχών. Και είναι ένας από τους μεγαλύτερους εφιάλτες στο θεολογικό μας κόσμο. Και για τις μεταξύ μας σχέσεις, αλλά και για τη μαρτυρία μας στα σχολεία. Ξεκινώντας από το δεύτερο, νομίζω ότι το "υμείς επ' ελευθερία εκλήθητε" ορισμένοι από εμάς το έχουμε αλλάξει σε "υμείς επ' ελευθερία εκλείσθητε". Και φυλακίζουμε τους μαθητές μας, αφού πρώτα κλείσαμε το δικό μας είναι. Δεν συγ-χωρούμε πλέον γιατί δεν ταιριάζουμε. Κι αυτοί δραπετεύουν και «αποδημούν εις χώραν μακράν» κι εμείς αυτοδικαιωνόμαστε. Θεωρούμε ιερό χρέος μας να ταμπουρωθούμε και να υπερασπιστούμε με νύχια και με δόντια το ύψωμα, έστω κι αν θυσιαστεί κάτι. Ας είναι και η ελευθερία της γνώμης, ας είναι και το μαθητικό δικαίωμα της αμφισβήτησης. Το χειρότερο είναι ότι νομίζουμε πως επιτελέσαμε το θεολογικό μας καθήκον, ότι μας «απόκειται ο της ορθοδοξαμυντορίας στέφανος». Θα σοκαριστούμε εάν κάποια φορά αντιληφθούμε ότι ματώσαμε για θρησκόληπτα φληναφήματα, για αμφίβολες διηγήσεις και για δήθεν θαύματα, για θεωρίες συνωμοσίας, για αστήρικτα ιδεολογήματα. Άνθρακες ο θησαυρός. Για μια Ελένη; Για ένα αδειανό πουκάμισο; Συχνά για μια παρεξήγηση: άλλο πράγμα είναι η σταθερότητα της πίστης και της ζωής και η μαρτυρία μας σε έναν κόσμο με politically correct ουδετερότητα από το σκληρό και άκαμπτο πρόσωπο του κριτή της οικουμένης.

Για τις μεταξύ μας σχέσεις ζητώ συγγνώμη, αλλά θα το πω ακριβώς όπως το αισθάνομαι. Ο θεολόγος καθηγητής δεν μπορεί να ταυτίζεται με τον ανώνυμο θρησκόληπτο blogger, ο οποίος διεκδικεί το κατ’ αυτόν ιερό δικαίωμα να τσαλαπατά όποιον θέλει με το πληκτρολόγιό του. Δεν μπορεί να συναγωνίζεται στα ίσια τον ζηλωτισμό μερίδας του Χριστιανισμού που ασθενεί, θεωρώντας ότι είναι η μόνη γνήσια. Η ικανοποίηση που βγαίνει μετά την κατατρόπωση των εχθρών της πίστης στο πρόσωπο των αντιφρονούντων μαθητών μας και των συναδέλφων μας δεν μπορεί να είναι θέλημα Θεού.

Στη διδακτική ενότητα με αριθμό 6 της Β΄ Λυκείου διδάσκουμε τους μαθητές μας για το Χριστό ως «σημείον αντιλεγόμενον». Τα ‘θελε και τα ‘παθε. Καλά του το είπε ο Μέγας Ιεροεξεταστής στο απόσπασμα από τον Ντοστογιέφσκι στο τέλος της διδακτικής ενότητας. Είχε στη διάθεσή του τους πειρασμούς του κύρους, του θαύματος και της εξουσίας και τους πέταξε πέρα μακριά. Για να μην υποτάξει.

Και η ελευθερία στο μάθημα των Θρησκευτικών είναι «σημείον αντιλεγόμενον». Με τρεις αντίστοιχους πειρασμούς να τη συνοδεύουν: Επί πίνακι, αντί πινακίου, στον πίνακα. Εύκολο πράγμα είναι η αποτομή της κεφαλής της επί πίνακι, ώστε να προσφερθεί ως αντίδωρο για το χορό μας γύρω από τη φωτιά, όταν χτυπούν τα τύμπανα του πολέμου εναντίον των εχθρών μας. Εύκολο πράγμα είναι η πώλησή της αντί πινακίου φακής, όπου φακή είναι η στέψη μας ως «προοδευτικών» και αρεστών. Το δύσκολο είναι εκεί στον πίνακα, με τους μαθητές μας, με την ψυχή τους και με την ψυχή μας. Να παλεύουμε με τις αντιξοότητες για να σωθούν τα αγαθά: η ελευθερία και η αγάπη. Να θυσιαζόμαστε για να μην τις θυσιάσουμε. Να τις διδάσκουμε, να τις ζούμε, να τις εμπνέουμε. Με την από κοινού με τους μαθητές μας ανάβαση για την κατάκτηση της πίσω πλευράς του λόφου. Ώστε εάν μετά από 10 χρόνια μας δουν τυχαία στο δρόμο ή στην καφετέρια να μας πουν: «Μπράβο ρε συ. Σε θυμάμαι. Με έμαθες να σκέφτομαι ελεύθερα, να πιστεύω ελεύθερα, να ζω…».

Ευχαριστώ πολύ.

Εξαιρετικές θέσεις και απόψεις του συναδέλφου Παναγιώτη Ασημακόπουλου:

Εκπαιδευτικές και θεολογικές αταξίες

ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Στη νέα μορφή διδασκαλίας του μαθήματος των θρησκευτικών θα προσαρμόζονται από αρχές του 2015 όλα τα σχολεία της χώρας. Τα αποτελέσματα του πιλοτικού προγράμματος που εφαρμόστηκε σε 100 δημοτικά σχολεία και 70 γυμνάσια παρουσιάστηκαν στην ημερίδα "Θρησκευτικά και Σύγχρονο Σχολείο" που έγινε στη Θεσσαλονίκη. Οι ομιλητές επεσήμαναν την αναγκαιότητα της νέας μορφής διδασκαλίας ενώ αίσθηση για το ίδιο θέμα έκαναν και οι δηλώσεις του Αρχιεπισκόπου Ιερώνυμου κατά τη συνάντηση που είχε με του Προέδρους των τμημάτων Θεολογίας.