Ο Σιντοϊσμός είναι μία από τις δύο
βασικές θρησκείες της Ιαπωνίας.
Είναι κοινό για κάποιο Γιαπωνέζο να
πιστεύει και στις δύο θρησκείες, του Σιντοϊσμού και του Βουδισμού, αλλά για
διαφορετικούς λόγους.
Ο Σιντοϊσμός συσχετίζεται με τις
ζωντανές πτυχές των Ιαπωνικών
θρησκευτικών πιστεύω, γέννηση, ωριμότητα, γαμήλιες τελετές,
ενώ ο κόσμος πάει σε βουδιστικούς ναούς
για τελετές που σχετίζονται με το θάνατο και τη μεταθάνατο ζωή.
Αντιγραφή από το Φωτόδεντρο με την προσθήκη υποτίτλων, αποκλειστικά για σχολική χρήση (Β' Λυκείου, η Ιαπωνική Θρησκεία).
Στην
Ιαπωνία υπάρχουν δύο, κυρίως, θρησκείες: το πολυθεϊστικό Σίντο, που, αν και
έχει απορροφήσει διάφορα ξένα, κυρίως κινεζικά στοιχεία, θεωρείται εγχώρια
θρησκεία, και ο Μαχαγιάνα Βουδισμός, που μπήκε
στη χώρα στα μέσα του 6ου αι. μ.Χ.
Δημιουργία: Γιάννης Μπάλτος
Το Σίντο
πήρε αυτό το όνομα, που σημαίνει «οδός - θρησκεία των θεών», σε αντιδιαστολή προς την οδό - θρησκεία του
Βούδα.
Οι
θεότητες του Σίντο λέγονται κάμι.
Αρχικά, το
Σίντο συνυπήρχε με τον Βουδισμό. Μετά την επικράτηση του Βουδισμού, τα κάμι
θεωρήθηκαν ως οι τοπικές, ιαπωνικές αβατάρ των Βουδών και των μποντισατβών.
Επί αιώνες,
με αυτόν τον τρόπο, ο Βουδισμός υπήρξε η επικρατούσα θρησκεία, αν και το Σίντο
δεν εξέλιπε εντελώς.
Από τον
17ο αιώνα άρχισε να αναβιώνει μέσα σε εθνικιστικούς κύκλους. Και από το 1868
και μετά, αφού διαχωρίστηκε από τον Βουδισμό, αποκαταστάθηκε ως εθνική
θρησκεία.
Αν και ο
Βουδισμός περιορίστηκε, οι δύο θρησκείες από τότε συνυπάρχουν στην Ιαπωνία. Ο
Κομφουκιανισμός επίσης υπάρχει,
διέποντας μεγάλο μέρος της ηθικής και των κοινωνικών σχέσεων.
Παρόλο που
επίσημα Σίντο και Βουδισμός αποτελούν δύο διαφορετικές θρησκείες, η θρησκεία του
μέσου Ιάπωνα, αυτή που αντιστοιχεί στην κοινή θρησκεία της Κίνας, περιλαμβάνει
και τις δύο.
Σύμφωνα με
το γνωστό ρητό «ο Ιάπωνας γεννιέται σιντοϊστής και πεθαίνει Βουδιστής».
Τα θέματα της
ζωής αναλαμβάνει το Σίντο, ενώ εκείνα του θανάτου ο Βουδισμός. Έτσι η γέννηση
ενός παιδιού, η προστασία του, η επιτυχία του στη ζωή κ.λπ. ανατίθενται σε κάποιο
κάμι. Αντίθετα, μια καλύτερη μεταθανάτια τύχη, όπως
η αναγέννηση στον παράδεισο του Βούδα Αμίντα ή και μια καλή μετενσάρκωση, κατά
προτίμηση σε αυτή τη γη, ανατίθενται σε Βούδες και μποντισάτβες.
Όμως, εκτός από αυτά τα δύο άκρα της ζωής, ο
μέσος Ιάπωνας χρησιμοποιεί σε όλη τη διάρκεια του βίου του θεία όντα
προερχόμενα από αυτές
τις δύο θρησκείες.
Ανάλογα με
τις ανάγκες του, θα απευθυνθεί είτε σε ένα κάμι
ή σε έναν
Βούδα ή μποντισάτβα ή (εάν πρόκειται για κάτι που έχει σχέση με τα γράμματα – π.
χ. εισαγωγικές εξετάσεις)
σε κάποιο θεοποιημένο Κομφουκιανό λόγιο.
Μπορεί
ακόμη (εκτός από το γάμο) να γιορτάσει τα Χριστούγεννα (ως δυτική –αμερικανική–
γιορτή που η ατμόσφαιρά της αρέσει, να προσευχηθεί
ή να ζητήσει κάτι σε μια χριστιανική εκκλησία.
Τίποτε δεν
αποκλείεται – όλα τα θεία όντα ή τα στοιχεία διαφόρων θρησκειών μπορούν να
χρησιμοποιηθούν.
Βέβαια,
περισσότερο από όλα τα θεία όντα, αυτά που κυρίως λατρεύονται είναι τα πνεύματα
της οικογένειας, δηλαδή τα προγονικά πνεύματα. Από αυτά ζητείται η προστασία
των μελών της οικογένειας, στην οποία
ανήκουν και τα ίδια ως αόρατα μέλη της.
Όπως στην Κίνα και στην Κορέα, ο
προγονολατρικός βωμός, παραδοσιακά, βρίσκεται κι εδώ σε κάθε σπίτι, με τα
πλακίδια των ονομάτων ή συνηθέστερα, τις φωτογραφίες των νεκρών.
Στο βωμό
τους, βρίσκονται και βουδιστικά αγάλματα ή εικόνες.
Σε αυτόν
τον βωμό γίνονται καθημερινά προσφορές ρυζιού, ποτών, λουλουδιών κτλ.
Σε άλλο βωμό
(κανονικά ένα ιαπωνικό σπίτι διαθέτει και τους δύο), βρίσκονται αγάλματα ή
εικόνες των κάμι του Σίντο. Η κύρια προγονολατρική γιορτή, που λέγεται «ο μπον»
είναι στα μέσα του καλοκαιριού, οπότε θεωρείται ότι τα πνεύματα των νεκρών
επιστρέφουν για λίγο στα σπίτια των δικών τους.
Με αυτόν
τον τρόπο η θρησκεία ενός Ιάπωνα, στη διάρκεια της ζωής, είναι ένας
πολυθεϊσμός.
Στο σημερινό μάθημα θα ταξιδέψουμε στην Ιαπωνία, μια χώρα με μοναδική
πολιτισμική ταυτότητα και ιδιαίτερο θρησκευτικό τοπίο. Η Ιαπωνική
θρησκευτικότητα δεν περιορίζεται σε ένα δόγμα ή μία αποκλειστική θρησκευτική
πίστη. Αντιθέτως, χαρακτηρίζεται από πολυθεϊσμό, θρησκευτικό συγκρητισμό και
έντονη σύνδεση με την παράδοση και την καθημερινή ζωή.
Κεντρική θέση στην ιαπωνική θρησκευτική παράδοση κατέχει το Σίντο, η
«οδός των θεών». Το Σίντο είναι μια εγχώρια θρησκεία, με ρίζες στους αρχαίους
μύθους, που περιλαμβάνει τη λατρεία φυσικών δυνάμεων και πνευμάτων – τα
λεγόμενα κάμι. Παράλληλα όμως, ο Μαχαγιάνα Βουδισμός, που εισήλθε
στην Ιαπωνία από την Κίνα και την Κορέα τον 6ο αιώνα, συνυπάρχει μέχρι σήμερα
και έχει επηρεάσει βαθιά τον τρόπο με τον οποίο οι Ιάπωνες αντιλαμβάνονται τη
ζωή και τον θάνατο.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει η αρμονική συνύπαρξη αυτών των δύο θρησκειών.
Χαρακτηριστική είναι η φράση: «ο Ιάπωνας γεννιέται Σιντοϊστής και πεθαίνει
Βουδιστής», που δείχνει πώς το Σίντο κυριαρχεί στα γεγονότα της ζωής, ενώ ο
Βουδισμός σχετίζεται με τα θέματα του θανάτου και της μεταθανάτιας τύχης.
Επιπλέον, σημαντικό ρόλο παίζει και η λατρεία των προγόνων, μια πρακτική
με βαθιά ριζωμένη θέση στην ιαπωνική κοινωνία, που ενώνει τον κόσμο των
ζωντανών με εκείνον των νεκρών.
Από το αυτοκρατορικό Σίντο, που θεμελίωνε τη θεϊκή καταγωγή του
Ιάπωνα αυτοκράτορα, μέχρι τις πολύβουες γιορτές Ματσούρι, όπου οι
θεότητες επισκέπτονται τους πιστούς μέσα από τις τελετές και τις πομπές, η
ιαπωνική θρησκεία αποτυπώνεται όχι μόνο στις τελετές, αλλά και στον τρόπο ζωής
και σκέψης των ανθρώπων.
Σκοπός του μαθήματος είναι να γνωρίσουμε τη θρησκευτική πολυμορφία της
Ιαπωνίας και να προβληματιστούμε πάνω στο πώς διαφορετικά θρησκευτικά στοιχεία
μπορούν να συνυπάρχουν αρμονικά σε μία κοινωνία.
α) Μια σύνθετη θρησκεία. Η ιαπωνική θρησκεία, δηλαδή εκείνη που ακολουθείται από την πλειονότητα του ιαπωνικού λαού, είναι όπως η κινεζική σύνθετη από τρεις κυρίως επιμέρους θρησκείες: το εγχώριο Σίντο και τις επείσακτες Μαχαγυάνα Βουδισμό και Κομφουκιανισμό. Στοιχεία ταοϊστικά υπάρχουν διάσπαρτα κυρίως στο Σίντο και γενικά στην ιαπωνική σκέψη και ζωή. Όμως ο Ταοϊσμός ως θρησκεία δεν έχει το βαθμό παρουσίας που έχει στην Κίνα. Αντίθετα ο Μαχαγυάνα Βουδισμός και ο Κομφουκιανισμός αποτελούν κύρια συστατικά στοιχεία της ιαπωνικής θρησκείας. Αυτοί, αν και διαφέρουν σε διάφορα σημεία από το Μαχαγυάνα Βουδισμό και τον Κομφουκιανισμό της Κίνας, λειτουργούν σύμφωνα με τον ίδιο «καταμερισμό εργασίας» που περιγράψαμε για την κινεζική θρησκεία: Ο Βουδισμός έχει αναλάβει κυρίως ό,τι σχετίζεται με τη μεταθανάτια ζωή. Στα πλαίσιά του διενεργείται η ιαπωνική προγονολατρεία. Ο Κομφουκιανισμός διέπει τη διάρθρωση και λειτουργία της κοινωνίας. Τέλος, το Σίντο έχει αναλάβει την περιοχή γενικά της ζωής, την οποία προστατεύουν και προάγουν οι θεότητές του. Γι' αυτήν την προστασία και προαγωγή καταφεύγουν σ' αυτές οι Ιάπωνες στη γέννησή τους, στις γιορτές ενηλικίωσης, στο γάμο τους, στις τελετές για τη γονιμότητα των αγρών, για τη θεμελίωση σπιτιών κ.ο.κ. Αν και δεν ισχύει απόλυτα, εφόσον και στην ιαπωνική θρησκεία οι τρεις θρησκείες ασκούνται ταυτόχρονα, συχνά διατυπώνεται η φράση «οι Ιάπωνες ζουν ως Σιντοϊστές και πεθαίνουν ως Βουδιστές». http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGL-B126/498/3245,13201/
Στην Ιαπωνία υπάρχουν δύο, κυρίως, θρησκείες: το πολυθεϊστικό Σίντο, που, αν και έχει απορροφήσει διάφορα ξένα, κυρίως κινεζικά στοιχεία, θεωρείται εγχώρια θρησκεία, και ο Μαχαγιάνα Βουδισμός, που μπήκε στη χώρα στα μέσα του 6ου αι. μ.Χ.
Δημιουργία: Γιάννης Μπάλτος
Το Σίντο πήρε αυτό το όνομα, που σημαίνει «οδός - θρησκεία των θεών», σε αντιδιαστολή προς την οδό - θρησκεία του Βούδα.
Οι θεότητες του Σίντο λέγονται κάμι.
Αρχικά, το Σίντο συνυπήρχε με τον Βουδισμό. Μετά την επικράτηση του Βουδισμού, τα κάμι θεωρήθηκαν ως οι τοπικές, ιαπωνικές αβατάρ των Βουδών και των μποντισατβών.
Επί αιώνες, με αυτόν τον τρόπο, ο Βουδισμός υπήρξε η επικρατούσα θρησκεία, αν και το Σίντο δεν εξέλιπε εντελώς.
Από τον 17ο αιώνα άρχισε να αναβιώνει μέσα σε εθνικιστικούς κύκλους. Και από το 1868 και μετά, αφού διαχωρίστηκε από τον Βουδισμό, αποκαταστάθηκε ως εθνική θρησκεία.
Αν και ο Βουδισμός περιορίστηκε, οι δύο θρησκείες από τότε συνυπάρχουν στην Ιαπωνία. Ο Κομφουκιανισμός επίσης υπάρχει, διέποντας μεγάλο μέρος της ηθικής και των κοινωνικών σχέσεων.
Παρόλο που επίσημα Σίντο και Βουδισμός αποτελούν δύο διαφορετικές θρησκείες, η θρησκεία του μέσου Ιάπωνα, αυτή που αντιστοιχεί στην κοινή θρησκεία της Κίνας, περιλαμβάνει και τις δύο.
Σύμφωνα με το γνωστό ρητό «ο Ιάπωνας γεννιέται σιντοϊστής και πεθαίνει Βουδιστής».
Τα θέματα της ζωής αναλαμβάνει το Σίντο, ενώ εκείνα του θανάτου ο Βουδισμός. Έτσι η γέννηση ενός παιδιού, η προστασία του, η επιτυχία του στη ζωή κ.λπ. ανατίθενται σε κάποιο κάμι. Αντίθετα, μια καλύτερη μεταθανάτια τύχη, όπως η αναγέννηση στον παράδεισο του Βούδα Αμίντα ή και μια καλή μετενσάρκωση, κατά προτίμηση σε αυτή τη γη, ανατίθενται σε Βούδες και μποντισάτβες.
Όμως, εκτός από αυτά τα δύο άκρα της ζωής, ο μέσος Ιάπωνας χρησιμοποιεί σε όλη τη διάρκεια του βίου του θεία όντα προερχόμενα από αυτές τις δύο θρησκείες.
Ανάλογα με τις ανάγκες του, θα απευθυνθεί είτε σε ένα κάμι
ή σε έναν Βούδα ή μποντισάτβα ή (εάν πρόκειται για κάτι που έχει σχέση με τα γράμματα – π. χ. εισαγωγικές εξετάσεις) σε κάποιο θεοποιημένο Κομφουκιανό λόγιο.
Μπορεί ακόμη (εκτός από το γάμο) να γιορτάσει τα Χριστούγεννα (ως δυτική –αμερικανική– γιορτή που η ατμόσφαιρά της αρέσει, να προσευχηθεί ή να ζητήσει κάτι σε μια χριστιανική εκκλησία.
Τίποτε δεν αποκλείεται – όλα τα θεία όντα ή τα στοιχεία διαφόρων θρησκειών μπορούν να χρησιμοποιηθούν.
Βέβαια, περισσότερο από όλα τα θεία όντα, αυτά που κυρίως λατρεύονται είναι τα πνεύματα της οικογένειας, δηλαδή τα προγονικά πνεύματα. Από αυτά ζητείται η προστασία των μελών της οικογένειας, στην οποία ανήκουν και τα ίδια ως αόρατα μέλη της.
Όπως στην Κίνα και στην Κορέα, ο προγονολατρικός βωμός, παραδοσιακά, βρίσκεται κι εδώ σε κάθε σπίτι, με τα πλακίδια των ονομάτων ή συνηθέστερα, τις φωτογραφίες των νεκρών.
Στο βωμό τους, βρίσκονται και βουδιστικά αγάλματα ή εικόνες.
Σε αυτόν τον βωμό γίνονται καθημερινά προσφορές ρυζιού, ποτών, λουλουδιών κτλ.
Σε άλλο βωμό (κανονικά ένα ιαπωνικό σπίτι διαθέτει και τους δύο), βρίσκονται αγάλματα ή εικόνες των κάμι του Σίντο. Η κύρια προγονολατρική γιορτή, που λέγεται «ο μπον» είναι στα μέσα του καλοκαιριού, οπότε θεωρείται ότι τα πνεύματα των νεκρών επιστρέφουν για λίγο στα σπίτια των δικών τους.
Με αυτόν τον τρόπο η θρησκεία ενός Ιάπωνα, στη διάρκεια της ζωής, είναι ένας πολυθεϊσμός.
Παπαλεξανδρόπουλος Στυλιανός, 2019, ΕΚΠΑ.__
Σιντοϊσμός
Ο Σιντοϊσμός είναι μία από τις δύο βασικές θρησκείες της Ιαπωνίας.
Είναι κοινό για κάποιο Γιαπωνέζο να πιστεύει και στις δύο θρησκείες, του Σιντοϊσμού και του Βουδισμού, αλλά για διαφορετικούς λόγους.
Ο Σιντοϊσμός συσχετίζεται με τις ζωντανές πτυχές των Ιαπωνικών θρησκευτικών πιστεύω,
γέννηση, ωριμότητα, γαμήλιες τελετές, ενώ ο κόσμος πάει σε βουδιστικούς ναούς για τελετές που σχετίζονται με το θάνατο και τη μεταθάνατο ζωή.
Αντιγραφή από το Φωτόδεντρο με την προσθήκη υποτίτλων, αποκλειστικά για σχολική χρήση (Β' Λυκείου, η Ιαπωνική Θρησκεία).
SHINTO - Τι είναι το ΣΙΝΤΟ ( ΣΙΝΤΟΪΣΜΟΣ) ;
Religion in Japan: a brief introduction
Religion in Japan
ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ ΤΗΣ ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΧΑΝΟΓΛΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑΣ
Σιντοϊσμός ή Σίντο (ακριβέστερα:σίν'τοου) (Ιαπ. 神道) είναι αυτόχθων θρησκεία της Ιαπωνίας και για ένα διάστημα κρατική της θρησκεία. Στο κέντρο του Σιντοϊσμού βρίσκεται η λατρεία των κάμι (Ιαπ:神), ιαπωνικός όρος που σημαίνει θεός, θεότητα ή πνεύμα. Οι κάμι μπορεί να αντιστοιχούν σε θεότητες των φυσικών στοιχείων (π.χ. Αματεράσου, η θεά του Ήλιου) αλλά και σε πνεύματα που κατοικούν σε έναν τόπο (π.χ. σπηλιά, δέντρο ή ρυάκι). Κάθε ζωντανό πλάσμα και κάθε μη-ζωντανό αντικείμενο περιέχει ένα κάμι. Το σύνολο όλων των κάμι αποκαλείται "γιαογορότσου νο κάμι" (八百万の神) που κατά λέξη σημαίνει 8 εκατομμύρια κάμι (μπορεί να μεταφραστεί "άπειρα κάμι"). Κατατάσσεται στις ανιμιστικές θρησκείες. Στα Ιαπωνικά Σίντο (Shintō) σημαίνει «ο Δρόμος (τρόπος) των Θεών».
Η προέλευση του Σιντοϊσμού χάνεται στις απαρχές της ιαπωνικής ιστορίας. Ως η μοναδική θρησκεία ως τον 6ο μ.Χ. αιώνα και ύστερα μαζί με τον εισαχθέντα από την ΚορέαΒουδισμό, είναι συνυφασμένη με την εξέλιξη του ιαπωνικού πολιτισμού και με τη μοναδικότητα του ιαπωνικού τρόπου σκέψης και ζωής. Από το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, οπότε έπαψε να είναι κρατική θρησκεία, και με τις πρωτοφανείς μεταβολές που γνώρισε η ιαπωνική κοινωνία, ο ρόλος του έχει περιορισθεί στα πλαίσια της εθιμοτυπίας. Ενώ 4 με 5 εκατομμύρια Ιάπωνες εκτιμάται ότι ασκούν ενεργά τον Σιντοϊσμό, ο αριθμός των έστω και περιστασιακά συμμετεχόντων υπολογίζεται για το 2003 στους 107.559.000, που αναλογεί σε ποσοστό 84% του πληθυσμού της χώρας.
