Προοίμιο ελληνικού «Αργεντινάσο»

Relativity, by M. C. Escher. Lithograph, 1953. via Wikipedia

του Πέτρου Παπακωνσταντίνου

Οι συνεχιζόμενες καταλήψεις κεντρικών πλατειών και οι καθημερινές διαδηλώσεις, υπό την επίδραση του ισπανικού κινήματος των «Αγανακτισμένων», έφεραν μια ανοιξιάτικη αύρα στο μουντό σκηνικό της κοινωνικής κατατονίας. Η ανατροπή είναι ακόμη μακριά, αλλά η ρωγμή άνοιξε, το παραπέτασμα της απελπισίας σχίστηκε και μπορούμε να δούμε απέναντι έναν ορίζοντα ελπίδας.

Στο χρόνο που μεσολάβησε από την κήρυξη της Ελλάδας σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης γνωρίσαμε και άλλες κινηματικές εξάρσεις. Δύο είναι τα στοιχεία που κάνουν τη διαφορά: Πρώτον, η διάρκεια και αποφασιστικότητα του πλήθους, που αυτή τη φορά δεν κατέβηκε σε μια εικοσιτετράωρη απεργία ή μια πορεία χωρίς συνέχεια, αλλά ήρθε, όπως μπορούμε να προσδοκούμε, για να μείνει. Και δεύτερον, ότι αυτή τη φορά δεν πρόκειται τόσο για όλες τις φυλές των «συνήθων υπόπτων», όσο για τη μέχρι πρότινος σιωπηρή πλειοψηφία, για τους κοψοχέρηδες και των δύο μεγάλων κομμάτων. Στο συνδυασμό τους, τα δύο αυτά στοιχεία δημιουργούν την απόσταση ανάμεσα στα μεμονωμένα γεγονότα αντίστασης και στη γενική κρίση, έστω και εμβρυακού, ακόμη, χαρακτήρα.

Αυτή η καινούργια ποιοτικά κατάσταση είναι φυσικό να προκαλεί μια ορισμένη αμηχανία σε όλες τις δυνάμεις της Αριστεράς. Αμηχανία όχι λόγω γραφειοκρατικής επιφύλαξης απέναντι σε οποιαδήποτε αυθόρμητη, πρωτόλεια, αντιφατική μορφή διαμαρτυρίας, αλλά λόγω της συναίσθησης του μεγέθους των προκλήσεων, λόγω της σοβαρότητας με την οποία κάθε αξιόμαχο πολιτικό ρεύμα οφείλει να προσεγγίζει το κοινωνικά καινούργιο. Με διάθεση να ακούσει προτού σκεφτεί, να σκεφτεί προτού μιλήσει, να αφομοιώσει κριτικά ό,τι καινούργιο δημιουργεί το πραγματικό κίνημα προτού επιχειρήσει να το επηρρεάσει όπως ασφαλώς οφείλει, αν παίρνει σοβαρά τον εαυτό του και τους στόχους του.

Η πρόκληση ενός νέου ηγεμονικού μπλοκ

Κατά γενική εκτίμηση, την εμπροσθοφυλακή αυτού του νέου ρεύματος διαμαρτυρίας αποτελεί η μορφωμένη νεολαία επισφαλούς εργασίας (αυτό που οι θεωρητικοί του «πλήθους» αποτελούν πρεκαριάτο- κογκνιταριάτο) 20- 35 ετών. Πρόκειται για μάζες ανθρώπων που είναι δύσκολο να ενοποιηθούν με τους παραδοσιακούς τρόπους. Οι άνεργοι, οι μερικά απασχολούμενοι, οι συμβασιούχοι, οι κούριερ και οι ντελιβεράδες δεν είναι εύκολο να συσπειρωθούν από τα συνδικάτα, ακόμη κι αν αυτά δεν χαρακτηρίζονται από τα ακραία φαινόμενα γραφειοκρατικού εκφυλισμού που σημαδεύουν τις περισσότερες μεγάλες ομοσπονδίες. Όπως δεν είναι εύκολο να συγκινηθούν από τα κόμματα της Αριστεράς, τα οποία δεν έχουν βρει προγραμματικές απαντήσεις στα οξύτατα προβλήματα της νεολαίας της εργασιακής περιπλάνησης και της πνιγηρής (για παιδιά και γονείς) καθήλωσης στην οικογενειακή εστία (π.χ. ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα από την Πολιτεία) και τα οποία καταφέρνουν να ενωθούν για τον Κοσκωτά και τους δικαστικούς κώδικες, αλλά όχι για την επιβίωση της λαϊκής οικογένειας.

Παρόλη τη ρευστή του ταυτότητα, ίσως και εξαιτίας της, αυτός ο νεανικός πληθυσμός λειτουργεί ως το «κενό σημαίνον», ο αρχικός πυρήνας συμπύκνωσης της γενικευμένης κοινωνικής οργής, η οποία τροφοδοτείται από δύο βασικά ρεύματα: Τη μισθωτή εργασία και τα μεσαία στρώματα, τους “νοικοκυραίους” (για την ώρα, κυρίως των πόλεων και πολύ λιγότερο της υπαίθρου) τα οποία τους τελευταίους μήνες συνθλίβονται με επιταχυνόμενους ρυθμούς από το πάγωμα της αγοράς. Η συνάντηση των δύο ρευμάτων δίνει στην κοινωνική διαμαρτυρία την ορμή πραγματικού χείμαρρου, όπως έγινε στην Αργεντινή όταν οι καταλήψεις των εργοστασίων συναντήθηκαν με τους αγανακτισμένους καταθέτες των τραπεζών που έβλεπαν τις αποταμιεύσεις τους να εξανεμίζονται από το corralito.

Ασφαλώς, η διαπάλη για την ηγεμονία, έστω και όταν γίνεται στοιχειακά, αδιαμεσολάβητα από τα κόμματα, είναι αισθητή και δεν έχει ακόμη κριθεί- στο Σύνταγμα, εκφράστηκε, ιδίως τις πρώτες μέρες, με τη διάκριση μεταξύ της «πάνω πλατείας», με τις μούτζες και τους Ελληναράδες και της «κάτω πλατείας» της κατασκήνωσης και των λαϊκών συνελεύσεων. Σε κάθε περίπτωση, είναι η ασταθής ενότητα και διαπάλη αυτών των κοινωνικών ρευμάτων που διαμορφώνει εμβρυακές προϋποθέσεις «εθνικής κρίσης», απονομιμοποίησης κα ανατροπής όχι μόνο της κυβέρνησης, αλλά και ολόκληρου του πολιτικού συστήματος, διαμόρφωσης ενός νέου ηγεμονικού μπλοκ, που θα μπορέσει να σηκώσει στους ώμους του την ιστορική πρόκληση μιας ριζικής, κοινωνικής αναδιοργάνωσης.

Το επερχόμενο πολιτικό κραχ

Γιατί όμως τώρα; Ασφαλώς όχι επειδή προϋπήρξε η πλατεία Ταχρίρ στην Αίγυπτο (τα μεγάλης κλίμακας κοινωνικά κινήματα δεν διαδίδονται σαν ενδυματολογικές μόδες). Η ριζοσπαστικοποίηση του κοινωνικού περιβάλλοντος αποτελεί συνισταμένη διαφορετικών παραγόντων, τρεις από τους οποίους φαίνεται να είναι οι κυριότεροι.

Πρώτον, η «μετατροπή της ποσότητας σε ποιότητα» αναφορικά με τη συσσώρευση κοινωνικής δυσφορίας, απόγνωσης και οργής. Δεύτερον, η σταδιακή ωρίμανση των μαζών μέσα από τις ίδιες τις εξάρσεις και τις αποτυχίες του μαζικού κινήματος, η συνειδητοποίηση ότι απέναντι σε μια κατάσταση πραγματικά εκτάκτου ανάγκης, τα συνήθη μέσα του συνδικαλιστικού, διεκδικητικού αγώνα (επαναλαβανόμενες, σποραδικές απεργίες και πορείες) είναι ατελέσφορα και ότι μόνη ελπίδα βρίσκεται στον πανκοινωνικό, πολιτικό αγώνα με αποφασιστικότητα και δυναμισμό. Παρά τον ειρηνικό της χαρακτήρα και τις ενίοτε καρναβαλικές μορφές της (ο όρος δεν έχει τίποτα το υποτιμητικό, το αντίθετο), η κατάληψη της κεντρικής πλατείας της Αθήνας, απέναντι από τη Βουλή ενέχει σπερματικά στοιχεία αμφισβήτησης της κεντρικής εξουσίας, μετατροπής της πολιτικής διαμαρτυρίας σε καθεστωτική ρήξη.

Ο τρίτος και πιθανόν ο κυριότερος καταλύτης της κοινωνικής ανάφλεξης είναι η ταχύτατη απονομιμοποίηση του συμπλέγματος εξουσίας (πολιτικού συστήματος, μέσων ενημέρωσης και οικονομικής ολιγαρχίας) ενόψει της βέβαιης πλέον, ελεγχόμενης ή ανεξέλεγκης, χρεωκοπίας στην οποία οδηγείται η χώρα. Τώρα πια ουδείς έχει την αυταπάτη ότι μπορεί και να πρόκειται για ένα προσωρινό τούνελ από το οποίο κάποια στιγμή, σε ένα ή δύο χρόνια, θα βγούμε και αργά ή γρήγορα θα ανακτήσουμε το χαμένο έδαφος. Τώρα όλοι συνειδητοποιούν ότι έχουμε μπροστά μας ένα, δύο, τρία, πολλά Μνημόνια χωρίς ελπίδα ανάκαμψης κι ότι η «ισχυρή Ελλάδα» του ευρώ γίνεται το Μεξικό της Γερμανίας στη Μεσόγειο, με μια κυβέρνηση τόσο ασπόνδυλη και τόσο δουλική, που να γίνεται περίγελως των ισχυρών, σε σημείο που οι Financial Times να γράφουν, στο κύριο άρθρο τους, ότι «η Ελλάδα βγαίνει στο σφυρί».

Ο καχύποπτος παρατηρητής θα μπορούσε να θέσει το ερώτημα: Κι αν η πίεση των Ευρωπαίων είναι τόσο ασφυκτική που ακόμη κι αυτή η παραπαίουσα ολιγαρχία, ακόμη κι αυτή η ασπόνδυλη κυβέρνηση αισθάνεται υποχρεωμένη κάπου να σταθεί, κουτσά- στραβά στα πόδια της, κάτι να μηχανευτεί, κάτι τι να ψελίσει, λιγουλάκι να διαπραγματευθεί; Κι αν αυτά τα δημοσιεύματα του Spiegel, κι αυτές οι δηλώσεις κυβερνητικών παραγόντων περί πιθανής εξόδου από το ευρώ δεν είναι μόνο μέσα ψυχολογικού εκβιασμού προς τα μέσα, αλλά και διαπραγμάτευσης προς τα έξω (κατά το «μην πλησιάζετε άλλο, γιατί έχω λούσει με βενζίνη τα ρούχα μου και κρατάω αναπτήρα»); Μήπως κάτι τέτοιο πληροφορήθηκε ή οσμίσθηκε η Αλέκα Παπαρήγα, εξ ου και το αστροπελέκι της συνέντευξής της στον Παπαδάκη του ΑΝΤ1, όπου είπε ξαφνικά ότι η έξοδος από το ευρώ και η επιστροφή στη δραχμή υπό τις παρούσες συνθήκες θα είναι καταστροφή για τη χώρα; (Μια δήλωση η οποία, ακόμη κι αν είναι έτσι τα πράγματα, δεν παύει να αποτελεί ολίσθημα για τη γ.γ. του ΚΚΕ). Μήπως, τέλος, είναι γι αυτό που μέσα ενημέρωσης τα οποία έδρασαν ως κατ’εξοχήν πολιορκητικοί κριοί του Μνημονίου εμφανίζονται να «αγκαλιάζουν» τώρα το κίνημα των «Αγανακτισμένων»;

Δεν μπορούμε να αποκλείσουμε εντελώς αυτό το ενδεχόμενο. Ωστόσο, το να περιμένει κανείς από αυτή την άθλια κυβέρνηση να αποκτήσει ξαφνικά τσαγανό και να ορθώσει έστω και υποτυπώδη αντίσταση στους πιστωτές της μοιάζει σαν να περιμένει τον Άγιο Βασίλη. Στην «καλύτερη» των περιπτώσεων ο ΓΑΠ θα «αντισταθεί» στη Μέρκελ όπως ο Γούντι Άλεν στον δεσμοφύλακά του, στο «Ζητείται εγκέφαλος για ληστεία», όπου τον απειλεί με ένα πιστόλι από σαπούνι, που διαλύεται κάτω από την καταρρακτώδη βροχή. Το πιθανότερο είναι ότι οι κυρίαρχοι κύκλοι θα ήθελαν να δουν τους «Αγανακτισμένους» να εξελίσσονται σε βαλβίδα ελεγχόμενης, ανώδυνης εκτόνωσης της συσσωρευόμενης κοινωνικής πίεσης. Κολακεύοντας το νέο και αδιαμόρφωτο κίνημα, είναι σαν να καίνε οι ίδιοι μια λωρίδα δάσους για να δημιουργήσουν αντιπυρική ζώνη γύρω τους και να αποφύγουν τα χειρότερα. Αλλά εδώ το λιοπύρι είναι αφόρητο, η ξερή γη προσκαλεί την πυρκαγιά και οι άνεμοι λυσσομανάνε, έτσι που παρόμοια παιχνίδια με τη φωτιά είναι πιθανό να φέρουν μια ώρα αρχίτερα αυτό ακριβώς που προσπαθούν να αποτρέψουν.

Ορίζοντες και εμπόδια

Σε μια τόσο ρευστή κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα, οι προβλέψεις για την εξέλιξη αυτού του κινήματος είναι παρακινδυνευμένες. Θα μπορούσε να κουραστεί και να εκτονωθεί σύντομα, αφήνοντας πίσω του απογοητεύσεις εξίσου μεγάλες με τις προσδοκίες που γέννησε; Δεν αποκλείεται, αλλά το ενδεχόμενο αυτό μας φαίνεται περισσότερο πιθανό για την Ισπανία παρά για την Ελλάδα, όπου η εκρηκτική κρίση χρέους και το δεύτερο Μνημόνιο συναυλίζουν διαρκώς την κοινωνική ανάφλεξη.
Θα μπορέσουν οι κυρίαρχοι κύκλοι να κρατήσουν σε απόσταση τον «αγνό κόσμο της πλατείας» από τις «συντεχνίες» των συνδικαλισμένων εργατών και υπαλλήλων; Ούτε αυτό φαίνεται πιθανό- αντίθετα, οι δύο αυτοί κόσμοι οδηγούνται σε μια εκρηκτική συνάντηση από την ίδια τη διαδικασία των σκανδαλωδών ιδιωτικοποιήσεων που προωθούν κυβέρνηση και τρόικα. Η βαθμιαία ώσμωση συνδικάτων (ιδιαίτερα του συντονισμού πρωτοβάθμιων σωματείων) και “Αγανακτισμένων”, η απελευθέρωση δυνάμεων του ΠΑΣΟΚ χάρη στο ρήγμα της ΠΑΣΚΕ που βαθαίνει και η σταδιακή πολιτικοποίηση- ριζοσπαστικοποίηση των λαϊκών συνελεύσεων αποτελούν τα πρώτα δείγματα.

Για όλους αυτούς τους λόγους εκτιμάμε ότι πολύ γρήγορα θα τελειώσει η παρά φύσιν αγαπησιάρικη σχέση των κυρίαρχων ΜΜΕ με τους «Αγανακτισμένους»- ένας υποκριτικός έρωτας χωρίς ανταπόκριση, όπως δείχνουν τα βιτριολικά συνθήματα, τα συμβολικά λέιζερ και τα επιθετικότατα μηνύματα των διαδηλωτών εναντίον των μεγάλων συγκροτημάτων του Τύπου και κυρίως των ιδιωτικών καναλιών. Αύριο- μεθαύριο θα αρχίσουμε να ακούμε και να διαβάζουμε για «κομματικές παρεμβάσεις» που μολύνουν με πολιτικά μικρόβια το αγνό και αμόλυντο πλήθος, ενστάσεις για «αντιδημοκρατικές διαδικασίες» αναφορικά με τα ψηφίσματα και τις πρωτοβουλίες της «κάτω πλατείας» και πάει λέγοντας.

Αν παρόλα αυτά δεν ανακοπεί η δυναμική του κινήματος, η παράταση των καταλήψεων των δημοσίων χώρων, με αυξανόμενους πληθυσμούς διαδηλωτών και αρχετυπικές μορφές άμεσης δημοκρατίας (οι Γάλλοι διαδηλωτές, απέναντι από τη Βαστίλη, έθεσαν μάλιστα ζήτημα νέας Συντακτικής Συνέλευσης) θα θέσει εκ των πραγμάτων ζήτημα διακυβέρνησης, το οποίο το συντεταγμένο κράτος δεν θα ανεχτεί για πολύ. Βέβαια, είναι αδύνατο να εισβάλουν ξαφνικά, χωρίς κανένα πρόσχημα τα ΜΑΤ, ενώ μια δεύτερη «Μαρφίν» υπό τις σημερινές συνθήκες θα μυρίζει τόσο έντονα προβοκάτσια που μπορεί να καταλήξει στα εντελώς αντίθετα αποτελέσματα. Το πιθανότερο είναι να επιδιωχθεί, από τους ειδικευμένους μηχανισμούς του συστήματος, να προκληθούν επεισόδια «μεταξύ διαδηλωτών», με αιχμή τους ακραίους, εθνικιστικούς κύκλους και τις παρακρατικές παραφυάδες τους- μια τακτική που θα διευκολυνθεί αν οι μέχρι στιγμής αμέτοχοι κύκλοι του πιο θερμόαιμου και πολιτικά μυωπικού αναρχισμού μπουν στο παιχνίδι.

Σε κάθε περίπτωση, το σύστημα δεν μπορεί, τη στιγμή που αντιμετωπίζει τόσο σφοδρή κρίση και τόσο πιεστικά διλήμματα, να αφήσει να κακοφορμίζει για μεγάλο διάστημα μια ανοιχτή πληγή τέτοιων διαστάσεων. Η επιβολή των ακραίων μέτρων που έχει δεσμευθεί η κυβέρνηση ότι θα υλοποιήσει έναντι των πιστωτών της δεν είναι δυνατή χωρίς κάποιου είδους απολυταρχική εκτροπή- ήδη το «δημοκρατικό» ΒΗΜΑ θέτει το ερώτημα, σε δημοσκόπησή του, κατά πόσο οι πολίτες είναι έτοιμοι να δεχθούν μια ισχυρή προσωπικότητα με έκτακτες εξουσίες, υπεράνω κομμάτων και Βουλής- αυτό που στα καφενεία ακούγεται πιο απλά, κατά το «ένας Παπαδόπουλος μας χρειάζεται» (απάντησε θετικά το 22%).

Σύστημα εκτός ισορροπίας

Εν ολίγοις, βαδίζουμε προς ένα «σημείο διακλάδωσης», κατά το πρότυπο της θεωρίας του χάους για συστήματα μακριά από την ισορροπία: Το σύστημα δεν μπορεί να συνεχίσει να αναπαράγεται όπως πριν και οδηγούμαστε σε μία καμπή, από την οποία μπορεί να προκύψουν δύο ή περισσότερα πολύ διαφορετικά σενάρια εξέλιξης. Σε τέτοιες συνθήκες, η δράση των πολιτικών υποκειμένων μπορεί να αποβεί αποφασιστική.

Ο κλασικός ορισμός της επαναστατικής κατάστασης απαιτεί οι πάνω να μην μπορούν να κυβερνήσουν όπως πριν, οι κάτω να μην το θέλουν, οι όροι ζωής της εργαζόμενης πλειονότητας να έχουν υποστεί απότομη επιδείνωση (προϋποθέσεις που ήδη εκπληρώνονται στην Ελλάδα), αλλά και να εμφανίζεται απότομη είσοδος στον πολιτικό αγώνα μεγάλων, μέχρι χθες αδρανών λαϊκών μαζών. Ο τελευταίος, αποφασιστικός όρος απέχει ακόμη πάρα πολύ από το να έχει εκπληρωθεί, αντίθετα μόλις βλέπουμε τα πρώτα, ασθενή σημάδια μιας τέτοιας εξέλιξης.

Και πάλι, όμως, η ύπαρξη επαναστατικής κατάστασης καθόλου δεν σημαίνει ότι θα εκδηλωθεί όντως επανάσταση- και πολύ περισσότερο δεν μας λέει τι χαρακτήρα θα έχει και με τι αποτέλεσμα θα στεφθεί. Εδώ τίθεται, με πιεστικούς πλέον όρους, το πρόβλημα του πολιτικού μετώπου (πολιτικό πρόγραμμα+ κρίσιμη μάζα κομμάτων, οργανώσεων και αγωνιστών + «οδικός χάρτης» προς την υλοποίηση των κρίσιμων στόχων) που θα μπορέσει να δώσει νικηφόρα προοπτική στην επερχόμενη σύγκρουση. Η κρισιμότητα των περιστάσεων είναι τέτοια που καθιστά την προσωπική γνώμη κάθε μεμονωμένου δημοσιογράφου και σχολιαστή εντελώς δευτερεύουσα, αν όχι και περιττή. Εκείνο που μετράει είναι η γνώμη και η δράση των υπαρκτών πολιτικών συλλογικοτήτων.

από την Πρωτοβουλία για την Αριστερή Ανασύνθεση

Οι Γερμανοί σύντροφοι το ξέρουν;

του Παναγιώτη Μπότση*

Έχω βαρεθεί τις τελευταίες εβδομάδες να διαβάζω κείμενα της ηγετικής ομάδας του Κόμματος και υποστηρικτών της, με τα οποία επικαλούνται το παράδειγμα της γερμανικής Αριστεράς, ώστε να το χρησιμοποιήσουν ως επιχείρημα υπέρ ενός νεφελώδους σχεδίου “συμπόρευσης της ανανεωτικής/ριζοσπαστικής Αριστεράς με δυνάμεις που απεμπλέκονται απ’ το ΠΑΣΟΚ”.
Σκοπός αυτού του (γραμμένου εν θερμώ) κειμένου δεν είναι να μιλήσω για την ορθότητα ή όχι του σχεδίου, αλλά για τον τρόπο που τα τεκταινόμενα στη Γερμανία αξιοποιούνται από τους συντρόφους μας, οδηγώντας σε συμπεράσματα που δεν είναι απλά έωλα, αλλά σε μεγάλο βαθμό παραπλανητικά.

Πρώτα απ’ όλα, αποκρύπτεται το γεγονός ότι οι Δυτικογερμανοί (Λαφοντέν-Τροστ) δεν έστειλαν απλά επιστολές στο Σρέντερ, ούτε μπήκαν στη λογική να του δώσουν μια σφαλιάρα για να βάλει μυαλό επειδή κατά βάθος είναι παραπλανημένος. Ξέκοψαν όχι μόνο πολιτικά αλλά και οργανωτικά από τους Σοσιαλδημοκράτες, ιδρύοντας αρχές 2005 νέο κόμμα: την Εργασία – Κοινωνική Δικαιοσύνη, συντομευμένα ASG που μετά έγινε WASG για λόγους κοπυράιτ. Και όλο αυτό δεν έγινε μόνο από τα πάνω, με 5-10 παράγοντες του σοσιαλδημοκρατικού χώρου, αλλά και από τα κάτω (πιο σωστά: ξεκίνησε από εκεί). Οι WASGίτες είχαν φροντίσει από πριν να αποχωρήσουν από τη γερμανική ΠΑΣΚΕ, η οποία λειτουργούσε περισσότερο ως μηχανισμός συγκράτησης των αντιδράσεων στη σρεντερική Ατζέντα 2010, παρά ως πυροκροτητής τους. Οι αντιστοιχίες κι οι αναντιστοιχίες στην κρίση σας…

Δεύτερον, το γερμανικό παράδειγμα αξιοποιείται α-λα-καρτ. Γιατί οι σύντροφοι δεν μας λένε, τι έγινε σε οργανωτικό επίπεδο; Όταν λοιπόν το WASG (Δύση) και το PDS (Ανατολή) είδαν πως μπορούν να μονιμοποιήσουν τη συνεργασία των εκλογών του 2005, έκαναν το αυτονόητο: το 2007 αυτοκαταργήθηκαν και συγκρότησαν νέο κόμμα, τη Linke (Αριστερά).
Ούτε οργανωτική αυτοτέλεια των συνιστωσών, ούτε είμαστε χωριστά κόμματα κι αυτός είναι ο πλούτος μας, ούτε σιγά μην κάνουμε κόμμα με τους σταλινικούς, ούτε ομοσπονδιακές δομές και άλλες μπαρούφες, οι οποίες το μόνο που επιτυγχάνουν είναι να αφήνουν άθικτες μικρές ή μεγάλες γραφειοκρατίες και να δημιουργούν επάλληλα κέντρα εξουσίας, αποθαρρύνοντας παράλληλα τη συμμετοχή απλών ανθρώπων. Έβαλαν δηλαδή στο επίκεντρο της λειτουργίας τους τη δημοκρατία: όλα τα μέλη με ίδια δικαιώματα, ίδιες υποχρεώσεις και δυνατότητα συμμετοχής στα πόστα ευθύνης και εκπροσώπησης. Παρεμπιπτόντως, το ίδιο έπραξαν κι οι Πορτογάλοι σύντροφοι του Αριστερού Μπλοκ, που επίσης αγαπούσε μέχρι πρότινος η ηγετική ομάδα του ΣΥΝ – εκεί μάλιστα μπήκαν ακόμα και τα πολιτικά εγγόνια του Εμβέρ Χότζα. Όχι κάρτα Γερμανοσύριζα που δεν θα χρησιμεύει σε τίποτα κι αν θέλει κάποιος να ψηφίζει ή να μπει σε όργανα, ας προσχωρήσει σε συνιστώσα. Οι αντιστοιχίες κι οι αναντιστοιχίες ξανά στην κρίση σας…

Τρίτον, η προσπάθεια αναγωγής του γερμανικού παραδείγματος σε υπόδειγμα για τα καθ’ ημάς, υπονοεί ότι υπήρχε ένα αριστερό κόμμα (το ανατολικογερμανικό PDS) και μια ριζοσπαστικοποιούμενη φράξια κεντροαριστερής προέλευσης (το δυτικογερμανικό WASG). Η καλλιέργεια αυτής της εντύπωσης, ώστε μετά να διαμορφωθούν οι αντιστοιχίες ΣΥΝ – Μητρόπουλος, είναι πέρα για πέρα λανθασμένη. Υποστηρίζω ότι το WASG ήταν πολύ πιο ριζοσπαστικό κόμμα από το PDS και αυτό είναι ορατό σε όποιον μπορεί να καταλάβει γερμανικά, ή έστω να διαβάσει δέκα γραμμές στην αγγλική wikipedia. Το PDS μπορεί να θεωρηθεί “αριστερότερο” μόνο εάν χρησιμοποιηθεί το κριτήριο που θέτει το ΚΚΕ, δηλ. η αποτίμηση του υπαρκτού σοσιαλισμού.

Για να μην αναλώνομαι σε αναλύσεις, δείτε τι συμβαίνει τώρα στο εσωτερικό της Αριστεράς, καθώς συζητά το πρόγραμμά της. Οι τάσεις που κατάγονται κυρίως απ’ το WASG, είναι υπέρ μιας ριζοσπαστικής ατζέντας, βάζοντας σε πρώτο πλάνο την ένταση των κοινωνικών αγώνων απέναντι στις μεταρρυθμίσεις Μέρκελ (ιδιωτικοποιήσεις, αλλαγή νομοθεσίας για τα επιδόματα και την κατοικία, αποστολή στρατευμάτων στο εξωτερικό). Από την άλλη, οι τάσεις που συσπειρώνουν την παλιά ηγετική ομάδα του PDS, θεωρούν τα παραπάνω σχεδόν αριστερίστικες εμμονές και μπαίνουν σε μια λογική προτεραιότητας του πολιτικού έναντι του κοινωνικού, υποστηρίζοντας ένα πιο μετριοπαθές πρόγραμμα που θα κάνει ευκολότερη τη συνεργασία με τους Σοσιαλδημοκράτες, σήμερα στις τοπικές κυβερνήσεις και το 2013 στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση. Αρκούσε μια ατάκα του Λαφονταίν μετά τις μεγάλες απεργίες της Γαλλίας, ότι πρέπει να μάθουμε όλοι γαλλικά, για να πιάσει σύγκρυο τους ανατολικούς συντρόφους!

Υπάρχει συμπέρασμα απ’ όλα αυτά; Μάλλον υπάρχει. Ότι εάν είναι μία φορά λάθος και πολιτικά ατελέσφορο να μεταφέρεις αυτούσια μοντέλα από μία κοινωνία σε μια άλλη, είναι δέκα φορές χειρότερο να διαστρεβλώνεις τα μοντέλα που επικαλείσαι, ώστε να ταιριάζουν με τις (ελπίζω πρόσκαιρες) επιλογές σου.

* Ο Παναγιώτης Μπότσης (ΠΚ Κουκακίου-Πλάκας) συμμετέχει στην Πρωτοβουλία για την Αριστερή Ανασύνθεση

«Η αυριανή πολιτική απόφαση του Συνεδρίου πρέπει να δείχνει τη ριζοσπαστική αριστερή διέξοδο στην ελληνική κοινωνία και όχι ένα κουτί από ασπιρίνες.»

Κόκκινο Ρολόι της ρωσικής μάρκας «ΡΑΚΕΤΑ», (του χρήστη Jamin, με άδεια GFDL|cc-by-sa-2.5,2.0,1.0, από την Wikipedia)

Συνέδριο ΣΥΝ: Να τολμήσουμε την υπέρβαση από τα αριστερά

του Χρήστου Πιλάλη*
από την εφημερίδα Δρόμος της Αριστεράς, 5.6.10

Από το 6ο Συνέδριο του ΣΥΝ που ολοκληρώνεται αύριο Κυριακή, θα προκύψει ένα πολιτικό ντοκουμέντο το οποίο θα αποτελέσει το πλαίσιο της πολιτικής του κόμματος, για τα επόμενα τρία πολύ κρίσιμα χρόνια. Η περίοδος που διανύουμε απαιτεί η Πολιτική Απόφαση να υπερβαίνει κατά πολύ σε ριζοσπαστισμό τις πολιτικές αποφάσεις των δυο τελευταίων τακτικών συνεδρίων (4ου - 5ου) και του προγραμματικού. Ο ΣΥΝ πρέπει να αντιστοιχηθεί αποτελεσματικά με τις δυναμικές της σφοδρής ταξικής σύγκρουσης που προκαλεί η καπιταλιστική κρίση.

Τα προσυνεδριακά κείμενα που κατατέθηκαν -και συζητήθηκαν με μειωμένη συμμετοχή των μελών του ΣΥΝ- σε μεγάλο βαθμό κρίθηκαν ακόμα και από τους ίδιους τους εισηγητές τους ότι είναι «πίσω από τις εξελίξεις». Γι' αυτό, άλλωστε, κατά τη διάρκεια της συζήτησής τους στις τοπικές και κλαδικές γενικές συνελεύσεις του ΣΥΝ εμπλουτίζονταν από νεότερα στοιχεία και απόψεις, γύρω από την τρέχουσα πολιτική συγκυρία και κυρίως για το δημόσιο χρέος της χώρας. Είναι, όμως, εντυπωσιακό ότι μόλις πριν από δυο μήνες -όταν, δηλαδή, συγγράφηκαν τα προσυνεδριακά κείμενα- για το δημόσιο χρέος ούτε η ηγεσία του ΣΥΝ, ούτε καμιά τάση του, πλην της «Πρωτοβουλίας για την Αριστερή Ανασύνθεση» (στάση πληρωμών, ριζοσπαστική έξοδος από την Ευρωζώνη), δεν προχώρησε έστω σε κάποια ανάλυση για το πώς και από ποιους διαμορφώθηκε αυτό το χρέος και πολύ περισσότερο ποια πρέπει να είναι η αριστερή πρόταση διεξόδου από τη σημερινή κρίση του καπιταλισμού. Έλλειψη γνώσης ή πολιτική ατολμία; Με δεδομένο ότι οι υπάρχουσες αναλύσεις των μαρξιστών οικονομολόγων είναι ποικίλες και ιδιαίτερα πλούσιες, καταλήγω στο δεύτερο. Βέβαια, η ατολμία στις μέρες μας -και όσο προχωρά με ραγδαίους ρυθμούς η καπιταλιστική κρίση- μπορεί να μετατραπεί σε μια ακόμη ιστορική ήττα για την Αριστερά, από την οποία οι προσδοκίες του κόσμου της εργασίας είναι μεγάλες. Ο πρόεδρος της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ διατύπωσε την εναλλακτική μας(;) πρόταση μετά τη συμφωνία με το ΔΝΤ και την Ε.Ε. «Θα μπορούσαμε να δανειστούμε από άλλες χώρες», ισχυρίστηκε (Mega, Δευτέρα 3 Μαΐου) όταν η συμφωνία ανακοινώθηκε την Κυριακή 2 Μαΐου. Όμως, η διατύπωση εναλλακτικής πρότασης μετά τη διεθνή δέσμευση της χώρας είναι ο ορισμός της πολιτικής μηδενικού ρίσκου και αυτό η κοινωνία το αντιλαμβάνεται. Την πολιτική ατολμία, δε, διαδέχθηκε η εκφορά προτάσεων που δεν έχουν καμιά σχέση ούτε με τον ΣΥΝ ούτε, πολύ περισσότερο, με τον ΣΥΡΙΖΑ.

Στη Βουλή, στη συζήτηση επίκαιρης ερώτησης του προέδρου της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ στον πρωθυπουργό (21/5/2010), ο σ. Τσίπρας αναφέρει προς τον Γιώργο Παπανδρέου το εξής: «Επαναδιαπραγματευθείτε την ενσωμάτωση της χώρας στο γενικό πλαίσιο αντιμετώπισης του προβλήματος δανεισμού που αποφασίστηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση στις 9 Μάη, απαιτώντας παράλληλα να μην κοπούν μισθοί και συντάξεις». Πόσο ριζοσπαστική είναι μια τέτοια πρόταση που, υποτίθεται, ότι αναζητά μια καλύτερη λύση σε μια «προ ΔΝΤ» ρύθμιση; Και το κυριότερο από ποιο θεσμικό κέντρο του ΣΥΝ ή του ΣΥΡΙΖΑ προκύπτει αυτή η θέση; Ο σ. Πρόεδρος αναφέρεται στο «πακέτο διάσωσης» των 720 δισ. ευρώ προς τις χώρες της Ε.Ε. που βρίσκονται σε κρίση, τα 2/3 των οποίων θα δοθούν ως εγγυοδοτήσεις στο σύνολο των χωρών αποδεκτών. Μάλιστα, τα 220 δισ. από αυτά προέρχονται από το ΔΝΤ, ενώ ο μηχανισμός θα τροφοδοτείται με δολάρια μέσω αμερικανικών swap! Οι χώρες που θα δεχθούν τη συγκεκριμένη βοήθεια θα εκχωρήσουν, ως αντάλλαγμα, στην υπερεθνική χρηματοπιστωτική ολιγαρχία ένα βασικό δικαίωμά τους, αυτό της συγκρότησης κρατικού προϋπολογισμού.

Από τη μια, λοιπόν, ο σ. πρόεδρος εκφέρει απίστευτες θέσεις που, φυσικά, δεν έχουν αποφασιστεί σε ΣΥΝ ή ΣΥΡΙΖΑ και από την άλλη ασκεί μια πρωτοφανή κριτική σε συγκεκριμένες αριστερές ριζοσπαστικές απόψεις τις οποίες -ιδίως εν όψει του συνεδρίου αλλά και μετά από αυτό- οφείλουμε να τις συζητήσουμε νηφάλια. Χαρακτηριστικά στη συνέντευξή του στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία[*]  στις 23/5 υποστηρίζει: «Τώρα, η αποχώρηση από το ευρώ, όσο πιθανή και να είναι, δεν είναι επιλογή μας. Την απεργάζονται όσοι επιθυμούν τη βίαιη υποτίμηση των μισθών, των αμοιβών, των αξιών γης». Μα, αλήθεια, αυτό που γίνεται σήμερα υπό την κηδεμονία της τρόικας ΔΝΤ-Ε.Ε.-κυβέρνησης δεν είναι βίαια υποτίμηση μισθών, εργασιακών και κοινωνικών δικαιωμάτων; Δεν είναι η «Κερκόπορτα» για ξεπούλημα δημόσιου πλούτου έναντι πινακίου φακής;

Για την «Πρωτοβουλία για την Αριστερή Ανασύνθεση» το 6ο συνέδριο πρέπει να αποτελέσει μια νέα αφετηρία και όχι πισωγύρισμα για το ΣΥΝ. Για να επιτευχθεί αυτό πρέπει οι σύνεδροι, γυναίκες και άντρες, να το δούμε ως αφορμή τόσο για την προσωπική όσο και τη συλλογική υπέρβαση, πέρα από τασικές ή ιστορικές εμμονές, φόβους, προκαταλήψεις.

Επίδικα όπως ο ρόλος του ΣΥΡΙΖΑ και η συνέχιση της επίπονης, παραγωγικής και ανασυνθετικής διαδικασίας ανασυγκρότησής του ή η μόνιμη επωδός πολλών μελών «να γίνει ο ΣΥΝ κόμμα των μελών του», πρέπει να δρομολογηθούν με τολμηρές αποφάσεις.

Η αυριανή πολιτική απόφαση του Συνεδρίου πρέπει να δείχνει τη ριζοσπαστική αριστερή διέξοδο στην ελληνική κοινωνία και όχι ένα κουτί από ασπιρίνες. Πρέπει να δίνει σοσιαλιστική προοπτική στους αγώνες της επόμενης δύσκολης περιόδου και με νέες καταστατικές ρυθμίσεις να εξασφαλίζει ότι ο ΣΥΝ, από τη Δευτέρα, θα αποτελεί κόμμα των μελών και όχι άθροισμα παραγόντων ή ομάδων που υπηρετούν, καταφανώς, διαφορετικές στρατηγικές.

* Ο Χρήστος Πιλάλης είναι μέλος της Ε.Γ. του ΣΥΝ - pilalis@syn.gr

[*] σημ. των ΤΖΕΚΥΛ & ΧΑΪΝΤ: η συνέντευξη, απ' όπου το απόσπασμα, δόθηκε στην Αυγή της Κυριακής.

Συνέντευξη του Βαγγέλη Πιλάλη στο «Δρόμο»

από την Πρωτοβουλία για την Αριστερή Ανασύνθεση (τάση του ΣΥΝ)
(δημοσιεύθηκε στο φύλλο της εφημερίδας Δρόμος, στις 22-05-2010)

- Είστε απ’ αυτούς που στηρίξατε τη διεξαγωγή του συνεδρίου…
Η τάση που συμμετέχω αλλά και εγώ προσωπικά, στηρίξαμε τη διεξαγωγή του έκτακτου συνεδρίου μ’ ένα πολύ συγκεκριμένο πολιτικό σκεπτικό που εξυπηρετούσε δύο πολύ μεγάλες ανάγκες του ΣΥΝ και της ριζοσπαστικής αριστεράς στην συγκυρία. Πρώτον να προχωρήσουν κάποιες ώριμες οργανωτικές και καταστατικές αλλαγές, τις οποίες απαιτεί εδώ και χρόνια η βάση του κόμματος, και δεύτερο να υπάρξει ένα φρέσκο πολιτικό σχέδιο για τη δημοκρατική αναζωογόνηση και την προγραμματική εμβάθυνση του ΣΥΡΙΖΑ. Με βάση αυτό το μίνιμουμ σκεπτικό που έβλεπε και προς τα μέσα και προς τα έξω και που προσπαθούσε να αντιμετωπίσει γόνιμα τα κρισιακά φαινόμενα του πρόσφατου παρελθόντος, στηρίξαμε την επιλογή της διεξαγωγής του εκτάκτου συνεδρίου. Το συνέδριο όμως σήμερα έχει πάρει εντελώς άλλη τροπή…

- Τι είναι αυτό που σας ώθησε στο να κατεβάσετε και σε αυτό το Συνέδριο εναλλακτική πλατφόρμα;
Το κείμενο που διαμορφώθηκε κατά πλειοψηφία στην Επιτροπή Θέσεων και μετά στην Κεντρική Πολιτική Επιτροπή, φάνηκε από την αρχή ότι δεν μεριμνούσε για τη σύνθεση των διαφορετικών απόψεων της λεγόμενης αριστερής πλειοψηφίας, αλλά επιδίωκε πρωτίστως τη σύγκλιση και την επικοινωνία με τις πιο μετριοπαθείς απόψεις στελεχών που προερχόταν από την Ανανεωτική Πτέρυγα.
Αυτό εννοείται δεν έγινε τυχαία… ήταν επιλογή. Φάνηκε δηλαδή εξ αρχής ότι δεν υπήρχε ουσιαστικά περιθώριο συνεννόησης, αλλά ούτε και διάθεση για συγκλίσεις προς μια πλατφόρμα με στοιχεία σοβαρής αντικαπιταλιστικής κριτικής και ενός πολιτικού σχεδίου που θα πήγαινε ένα βήμα πιο πέρα την ενωτική, ανασυνθετική διαδικασία της αριστεράς. Έτσι αναγκαστήκαμε να κατεβάσουμε εναλλακτικό-αντιπαραθετικό κείμενο.

- Το κείμενό σας που εστιάζει;
Σε πέντε βασικά ζητήματα. Πρώτον, στο ότι στο ΣΥΝ χρειάζονται μεγάλες οργανωτικές και καταστατικές αλλαγές που να σπάνε αυτόν τον ιδιότυπο συγκεντρωτισμό των τάσεων, των βαρόνων και του προεδρισμού τόσο στην εσωκομματική ζωή όσο και στη δημόσια παρουσία. Προτείνουμε εναλλακτικές δομές με σαφή αντιγραφειοκρατικά και δικτυακά χαρακτηριστικά.
Δεύτερον, στο ότι οι συνδικαλιστικές δυνάμεις που συμμετέχει ο ΣΥΝ θα πρέπει να απεμπλακούν από τη συμμετοχή τους στα κορυφαία όργανα του συνδικαλιστικού κινήματος, εάν θέλουν να δημιουργήσουν αξιόπιστους δεσμούς με ευρύτερα λαϊκά στρώματα. Η δημιουργία ενός νέου συνδικαλιστικού παραδείγματος είναι πλέον μαζική κοινωνική απαίτηση και η αριστερά οφείλει να το αντιληφθεί, ώστε να μη συνεχίσει να δίνει άλλοθι σε επικίνδυνες κομφορμιστικές συνδικαλιστικές ηγεσίες. Ο συντονισμός των πρωτοβάθμιων έδειξε μεν τον δρόμο, αλλά χρειάζεται να συνοδευθεί και από τέτοιους ισχυρούς κεντρικούς συμβολισμούς.
Τρίτον, στο ότι η υπερψήφιση της συνθήκης του Μάαστριχτ από τον ΣΥΝ και η γενικότερη εξέλιξη του ευρωενωσιακού εγχειρήματος ήταν η συμπύκνωση της ιστορικής ήττας των απόψεων του αφελούς κοσμοπολιτισμού και μεταρρυθμισμού που επικράτησαν επί μακρόν στην ανανεωτική αριστερά. Οι απόψεις αυτές δυστυχώς εμφανίζονται με άκρως αντιφατικό, ηγεμονικό όμως, τρόπο και μέσα στο κείμενο της πλειοψηφίας. Πιστεύουμε ότι χρειάζεται συνολική επανεξέταση το ζήτημα της συμμετοχής της χώρας στην ΟΝΕ και το κατά πόσο είναι εφικτή μια στρατηγική προοδευτικής αλλαγής του χαρακτήρα της ΕΕ. Εμείς πιστεύουμε ότι η ΕΕ δεν μεταρρυθμίζεται και ότι η έξοδος από την Ευρωζώνη είναι εφικτή και υπό προϋποθέσεις μπορεί να λειτουργήσει μεσοπρόθεσμα προς όφελος των εργαζομένων.
Τέταρτον, στο ότι ο ΣΥΝ μπορεί να εγγυηθεί τη συνέχιση του εγχειρήματος του ΣΥΡΙΖΑ όχι ως το άθροισμα των επί μέρους συνιστωσών, αλλά με τη δυναμική ενός ανοιχτού, ζωντανού πολιτικού οργανισμού που έχει ισχυρή κοινωνική ταυτότητα.
Πέμπτον και τελευταίο, αλλά ίσως το πιο σημαντικό, είναι το ζήτημα της χρεωκοπίας της χώρας και η απάντηση που πρέπει να δώσει η αριστερά. Εμείς υποστηρίξαμε εξ αρχής την επιλογή της στάσης πληρωμών, στα πλαίσια όμως μιας ευρύτερης στρατηγικής προοδευτικής διεξόδου για τη χώρα και ενός άλλου συσχετισμού δύναμης. Η στάση πληρωμών μπορεί να είναι ένα κεντρικό αίτημα – εργαλείο μιας ιδεολογικοπολιτικής αντεπίθεσης που θα σηματοδοτεί αυτή τη στρατηγική συσπείρωσης ευρύτερων κοινωνικών και λαϊκών δυνάμεων.

- Τι περιμένετε από το Συνέδριο; Πού εκτιμάτε ότι θα καταλήξει και πόσο -η όποια κατάληξή του- θα επηρεάσει τη ριζοσπαστική Αριστερά γενικότερα και τον ΣΥΡΙΖΑ ειδικότερα;
Στο συνέδριο αυτό υπάρχουν δύο πιθανά σενάρια. Το πρώτο είναι να βαδίσουμε προς μια ακούσια «ΕΑΡινοποίηση» του Συνασπισμού, που νομίζω ότι είναι το χειρότερο που μπορεί να συμβεί. Το άλλο σενάριο είναι ότι ο κόσμος και τα μέλη του Συνασπισμού θα εξαναγκάσουν τις φυσικές ή ιστορικές τους ηγεσίες να προσφύγουν σε μία προωθημένη σύνθεση προς τ’ αριστερά και θα απαιτήσουν επιτακτικά το ΣΥΝ αλλά και το ΣΥΡΙΖΑ των μελών! Αν αυτό επιτευχθεί, κι εγώ ελπίζω ότι θα επιτευχθεί, θα απελευθερωθούν γνήσιες πολιτικές δυναμικές στα πλαίσια του ευρύχωρου, δημοκρατικά οργανωμένου ΣΥΡΙΖΑ.
Αυτό βεβαίως προϋποθέτει την ενότητα της αριστερής πλειοψηφίας του κόμματος και τη σαφή πολιτική καταδίκη των επιλογών και των υπονομευτικών τακτικών της Ανανεωτικής Πτέρυγας που βάζει κόκκινες γραμμές, αντί να βάζουμε εμείς σε αυτήν! Αυτό επίσης προϋποθέτει ότι ο σημερινός πρόεδρός μας θα κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση και δεν θα φοβηθεί, μήπως κατηγορηθεί ότι δεν είναι πρόεδρος όλου του κόμματος. Εάν δεν κινηθεί σ’ αυτή την κατεύθυνση θα καταλήξει να είναι πρόεδρος -θα’ λεγα- της 2ης ΕΑΡ, στην οποία θα συμμετέχουν αμήχανα κάποια κομμάτια της πάλαι ποτέ αριστερής πλειοψηφίας σε ασαφείς ρόλους με ασαφείς στόχους. Θα είναι τραγική μια τέτοια εξέλιξη μέσα σε μια τέτοια ιστορική συγκυρία που η κοινωνία έχει ανάγκη μια εθνικά γειωμένη, διεθνιστικά αλληλέγγυα και κυρίως ταξικά προσανατολισμένη αριστερά.

- Είπατε ότι ο κόσμος θα αναγκάσει την ηγεσία να κάνει τη δεύτερη αριστερή στροφή της. Πώς το εισπράττετε αυτό από τη συμμετοχή σας σε όλες τις προσυνεδριακές διαδικασίες; Τι ζητάει και τι περιμένει ο κόσμος;
Η συμμετοχή γενικά είναι πιο μικρή από το αναμενόμενο. Όταν η συζήτηση όμως εστιάζεται στο τι πρέπει να κάνουμε ως Αριστερά για την κρίση του χρέους, για το ρόλο της ΕΕ και τι πρέπει κάνουμε με το ΣΥΡΙΖΑ, εκεί πραγματικά υπάρχει ένα γνήσιο και ζωηρό ενδιαφέρον. Εκεί βασίζω και την ελπίδα ότι εάν διασφαλιστεί ένας ουσιαστικός διάλογος μες στο συνέδριο, δεν θα κατορθώσουν κάποιοι να οδηγήσουν τα πράγματα εκεί που θέλουν.
Ο κόσμος θέλει πραγματική ενότητα, όχι επίπλαστη σύνθεση. Τα πολιτικά μηνύματα θα ‘ναι τέτοια προς την ηγεσία που θα αναγκαστεί να κάνει, ας μου επιτραπεί ο όρος, την απαραίτητη διόρθωση προς τα αριστερά. θα πρέπει όμως να αποφασίσει με ποιους θα πάει και ποιους θα αφήσει…

- Υπάρχει και το ενδεχόμενο, όμως, να μιλήσουν για δεύτερη αριστερή στροφή, αλλά στην πράξη να συνεχιστεί η ίδια ρότα…
Μην ξεχνάτε ότι πλέον υπάρχει το ζήτημα του κοινωνικού παράγοντα. Δηλαδή έχει τόσες απαιτήσεις πλέον η διωκόμενη κοινωνία και οι υποτελείς τάξεις, είναι τόσα πολλά τα μέτωπα, που δεν υπάρχει η πολυτέλεια μιας επικοινωνιακής διαχείρισης των πολιτικών και στρατηγικών αντιθέσεων.
Κι εδώ θέλω να πω το εξής: Εμείς δεν θεωρούμε ότι εύκολα φτιάχνεται ένας φορέας της ριζοσπαστικής Αριστεράς. Άρα πρωτοβουλίες που έχουν προέλθει μέσα από το ΣΥΡΙΖΑ, μετωπικού χαρακτήρα, τις βλέπουμε μεν με θετικό τρόπο, αλλά δεν τις βλέπουμε ως προπλάσματα ίδρυσης ενός νέου φορέα της Αριστεράς, στον οποίο οι απογοητευμένες δυνάμεις από τους υπαρκτούς φορείς της Αριστεράς θα μπορέσουν κάποια στιγμή να μετοικήσουν. Εμείς αυτό που επιδιώκουμε είναι η δεύτερη αριστερή στροφή του ΣΥΝ και η επανίδρυση του ΣΥΡΙΖΑ.

- Με δεδομένα αυτά και κυρίως την κοινωνική πραγματικότητα, η οποία δείχνει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο και τα όρια της Αριστεράς και τα όρια του πολιτικού συστήματος, πώς μπορεί αυτός ο ΣΥΡΙΖΑ να κάνει το επόμενο βήμα, να αποτελέσει ξανά την ελπίδα και να είναι πάλι ο καταλύτης του πολιτικού συστήματος;
Για να κάνουμε έναν πιο αποτελεσματικό ΣΥΡΙΖΑ, θα έλεγα ότι αυτό που προέχει είναι να ξανακάνουμε την Αριστερά τρόπο ζωής. Οι κοινωνικές πρακτικές των αριστερών, ή και γενικότερα των πολιτών, πάντα είχαν την σημασία τους, αλλά σε φάσεις ιστορικού τύπου μεταβολών γίνονται ίσως πιο σημαντικές από τις πολιτικές τους πρακτικές. Η σχετική αυτονομία του πολιτικού τότε υποτάσσεται περαιτέρω στο κοινωνικό.
Άρα ο ΣΥΡΙΖΑ, για να προχωρήσει ξανά ως ελπίδα και καταλύτης, χρειάζεται να συνδυάζει και συσχετίζει άριστα τις κοινωνικές και τις πολιτικές πρακτικές των μελών του. Εάν δεν γίνει αυτό, θα είμαστε καταδικασμένοι να είμαστε μια διεκδικητική δύναμη αριστερής εκφώνησης, που όμως δεν θα μπορεί να προκαλεί το αναγκαίο μπλοκάρισμα του συστήματος και τις δομικές αλλαγές.

- Να κλείσουμε με τα γεγονότα των τελευταίων ημερών, με την υπόθεση Κουβέλη. Βγήκαν πολλές ανακοινώσεις που στοχοποιούν την Αριστερή Ανασύνθεση.
Μας έκανε εντύπωση αυτό το μπαράζ δηλώσεων για το ζήτημα. Εδώ παραβιάζεται μια βασική δημοκρατική αρχή: το δικαίωμα του μέλους να επιλέγει ποια πρόσωπα και ποιες πολιτικές απόψεις πίσω απ’ τα πρόσωπα στηρίζει. Ο Φώτης ο Κουβέλης είναι ένας σύντροφος που έχει πάρα πολλές φορές εκτραπεί σε σχέση με τα συμφωνηθέντα, δηλαδή τις συνεδριακές μας αποφάσεις. Έτσι είναι ένα πρόσωπο που κάλλιστα θα μπορούσε να αποδοκιμαστεί πολιτικά στα πλαίσια μιας προσυνεδριακής διαδικασίας από οποιαδήποτε μέλος.
Άρα για ποιο λόγο αυτός ο εκνευρισμός, αυτό το μπαράζ δηλώσεων; Όσα έγιναν ήταν μία ψήφος πολιτικής αποδοκιμασίας και όχι βέβαια μεθόδευση. Δεν βρισκόμαστε στη θέση του ενόχου, στην οποία μάλλον βρίσκεται ο σύντροφος Κουβέλης, για την ηθελημένη στρέβλωση που συχνά πυκνά κάνει στο δημόσιο λόγο του ΣΥΡΙΖΑ και του Συνασπισμού.
Να πω, επιπλέον, ότι υπάρχει και ένα ζήτημα τοπικού χαρακτήρα, το οποίο έχει και αυτό τη σημασία του. Στην Καλλιθέα υπάρχει ένα πολύχρονο κίνημα πολιτών για τη μετατροπή του χώρου του Φαληρικού Ιππόδρομου σε πάρκο. Βέβαια η προηγούμενη κυβέρνηση προτίμησε να φέρει στην βουλή ένα «σχέδιο αξιοποίησης», δηλαδή τσιμεντοποίησής του από το Ίδρυμα Νιάρχου. Ο σύντροφος Κουβέλης δυστυχώς μέσα στην κοινοβουλευτική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ και χωρίς να ρωτήσει ούτε έναν από την πολιτική κίνηση, τη δημοτική κίνηση ή και το ΣΥΡΙΖΑ της περιοχής που πρωτοστατούν στις σχετικές κινητοποιήσεις, τοποθετήθηκε θετικά σε αυτήν την προοπτική παραχώρησης. Κατά πλειοψηφία, βέβαια, η κοινοβουλευτική ομάδα αποφάσισε να μη στηρίξει στη Βουλή αυτή την σύμβαση – καταλαβαίνετε όμως πώς ένιωσαν τα μέλη του Συνασπισμού της Καλλιθέας, όταν έμαθαν πως το μέλος της οργάνωσής τους και Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ υποστήριξε το αντίθετο…

η φωτό του Arnaud de Gramont, από τη Wikipedia, με άδεια the Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported  αποτελεί προσθήκη των ΤΖΕΚΥΛ & ΧΑΪΝΤ

Για τις «αναταράξεις στο ΣΥΝ από τον αποκλεισμό Κουβέλη»

του Παναγιώτη Μπότση*

Ως απλό μέλος, δεν καταλαβαίνω γιατί τόσος θρήνος. Ούτε από βουλευτής καταργήθηκε ο σ. Κουβέλης, ούτε από τα όργανα καθαιρέθηκε! Απλά η τοπική οργάνωση στην οποία ανήκει, έκρινε πως δεν θέλει να την εκπροσωπήσει στο συνέδριο. Πρόκειται για μια ΠΚ που (εξ όσων γνωρίζω) αποτελείται χονδρικά από τους ίδιους ανθρώπους τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια – δηλαδή τόσα χρόνια που οι ίδιοι άνθρωποι τον εξέλεγαν ήταν καλοί και τώρα έγιναν κακοί;

Τα συνέδρια στην Αριστερά δίνουν την απόλυτη εξουσία στην κομματική βάση για να επιτελέσει κατά σειράν τρεις λειτουργίες: αποτίμηση της δράσης των κεντρικών οργάνων και των στελεχών που τα αποτέλεσαν, χάραξη γραμμής για το επόμενο διάστημα, εκλογή νέων κεντρικών οργάνων. Προφανώς βάσει αυτών, οι καλλιθεάτες συνασπισμένοι έκριναν διά της ψήφου τους ότι ο Φώτης (ας μου συγχωρήσει την ειλικρινώς συντροφική οικειότητα) δεν πρέπει να είναι σύνεδρος.

Σε όλο το προηγούμενο διάστημα ο Φώτης εξέφραζε δημόσια κυρίως τις δικές του απόψεις και όχι του κόμματος. Ψήφο ανοχής στο ΠΑΣΟΚ, δείπνο Λεωνίδα με Μελισσανίδη/Λαυρεντιάδη/Πάγκαλο, διάλυση του ΣΥΡΙΖΑ. Δικαίωμά του; Σε μεγάλο βαθμό ναι, βάσει και της κουλτούρας μας και του καταστατικού, μας αρέσει – δεν μας αρέσει. Εδώ ο Ζηνόβιεφ με τον Κάμενεφ είχαν καταγγείλει δημόσια ως αριστερισμό τη σχεδιαζόμενη Επανάσταση κι οι υπόλοιποι μπολσεβίκοι όχι μόνο δεν τους εκκαθάρισαν, αλλά τους είχαν δίπλα τους την παραμονή, όταν γινόταν ο τελικός σχεδιασμός. Όμως το μας αρέσει – δεν μας αρέσει ισχύει κι απ’ την ανάποδη: στο δικαίωμα της βάσης να τον επικρίνει και να πει «δεν θέλω να με εκπροσωπείς εσύ». Κανείς δεν είναι ούτε υπεράνω κριτικής ούτε ισόβιος. Και να μην αγνοούμε ένα ακόμα γεγονός: ο χώρος μας στην Καλλιθέα (ΣΥΝ, ΣΥΡΙΖΑ, Δημοτική Παράταξη) είχε λιώσει σόλες ενάντια στην παραχώρηση του πρώην Ιπποδρόμου στο Ίδρυμα Λάτση, όμως όταν το θέμα ήλθε στη Βουλή, ο σ/φος είχε ταχθεί υπέρ της παραχώρησης.

Κυρίως όμως ο σ/φος έκανε συστηματικά ένα ανφέρ που θα ‘λεγε κι ο Μητσοτάκης. Στην Αριστερά υπάρχει ένα αξιακό σύστημα, σύμφωνα με το οποίο όταν υπάρχει μία διαφωνία με τη γραμμή, πρώτα την θέτεις στο κόμμα και μετά στα ΜΜΕ. Ο Φώτης έκανε το αντίστροφο. Παράδειγμα: Κάνει ο ΣΥΝ τριήμερο συνέδριο για το πρόγραμμά του κι αυτός δεν λέει τίποτα. Αμέσως μετά, βγαίνει στα ΜΜΕ και μιλά για ψήφο ανοχής στο ΠΑΣΟΚ. Μα καλά βρε σύντροφέ μου, εάν είχες τέτοιο ζήτημα, γιατί δεν το έβαζες στο συνέδριο πέντε μέρες νωρίτερα; Είναι σαν να λες στη βάση «Σας έχω γραμμένους, εγώ συνομιλώ με τα ΜΜΕ».

Οι μηχανισμοί και άλλα δαιμόνια

Λένε ότι «τον Κουβέλη τον έκοψε ο μηχανισμός» (έτσι απροσδιόριστα). Όποιος έχει περάσει έστω και για λίγο από τον ΣΥΝ, ξέρει ότι δεν υπάρχει πιο σκληρός και συμπαγής μηχανισμός από την Ανανεωτική Πτέρυγα, της οποίας ο Φώτης είναι επικεφαλής. Μιλάμε για δεκάδες (τουλάχιστον) επαγγελματικά στελέχη στην Κουμουνδούρου και όλη την Ελλάδα, τα οποία τελούν σε σχέση ισοβιότητας. Κάποιοι απ’ αυτούς είναι αληθινά διαμάντια, αλλά και κάποιοι δεν παράγουν ούτε καν τη στοιχειώδη κομματική δουλειά, έχουν όμως τόσο βαθιές ρίζες στο μηχανισμό, που ούτε καν ο Αλαβάνος όταν ήταν θριαμβευτής και καβάλα στ’ άλογο, δεν είχε τολμήσει να τους αγγίξει.

Κατηγορούν επίσης κάποιους υποστηρικτές της Αριστερής Ανασύνθεσης ότι μέσω της «επικοινωνίας» (δηλ. του δικαιώματος των ψηφοφόρων μιας τάσης να δίνουν κι έναν σταυρό σε υποψήφιο άλλης), πριμοδότησε έναν ανανεωτικό συνυποψήφιό του για να κόψει το Φώτη. Μάλλον το έκανε. Είναι κακό; Όχι. Οι τάσεις δεν είναι μικρογραφίες κόμματος. Και η «επικοινωνία» αυτό ακριβώς το πράγμα διασφαλίζει: ότι έλεγχο στο στέλεχος μιας τάσης δεν θα ασκούν μόνο οι υποστηρικτές της, αλλά όλα τα κομματικά μέλη. Να μπορούν να χτυπήσουν το καμπανάκι, να πουν «Ε φίλε, το παράκανες, ας πάει άλλος απ’ την τάση σου». Εάν πάμε στη λογική ότι κάθε τάση πρέπει απερίσπαστη να ρυθμίζει τα του οίκου της, τότε μιλάμε για τάσεις – χωριστά κόμματα.

Και για να είμαστε ειλικρινείς: πολλοί που τώρα καταγγέλλουν τον «αποκλεισμό του Φώτη», είναι μαιτρ και καθηγητές του αθλήματος. Δεν μπορώ για παράδειγμα να βλέπω έναν – πολύ αγαπημένο μου – σύντροφο να μιλά για πράξη ξένη προς το δημοκρατικό ήθος της Αριστεράς, όταν ο ίδιος στο παρελθόν ως υπεύθυνος για τη Νεολαία είχε «αποσπάσει» 8 άτομα από την ΠΚ μου και τα είχε συγκροτήσει σε χωριστή, ώστε να εξασφαλίσει σύνεδρο η τάση του. Και ακόμα χειρότερα, αυτοί οι 8 είχαν ψηφίσει συνεννοημένα 4 υπέρ ενός υποψηφίου και 4 υπέρ άλλου και είχαν εκλεγεί αμφότεροι λόγω ενός τερτιπιού του τότε κανονισμού.

Άλλος εκλεκτός σύντροφος μιλά για ψίχουλα μικροτασικού, επικοινωνιακού ή εκλογής αντιπροσώπων συμφέροντος και η Αυγή γράφει για αθλιότητες, όταν με το κόλπο της «επικοινωνίας» οι (κατά δήλωσίν τους) προεδρικοί έκοψαν από το συνέδριο το μέλος της ΠΓ που εκλέγεται με την Αριστερή Ανασύνθεση, μόλις πριν από δέκα μέρες. Αυτό δεν λέγεται δύο μέτρα και δύο σταθμά;

Α, και το κορυφαίο όλων: Κάποτε ένα κεντρικότατο στέλεχος της ανανέωσης πετούσε για μια νησιωτική πόλη, όπου θα άνοιγε τον προσυνεδριακό διάλογο. Στην πτήση πέτυχε έναν «δικό του», μέλος της εκεί οργάνωσης, και του εξήγησε χαρτί και καλαμάρι με ποια κόλπα θα εξέλεγαν διπλάσιους συνέδρους απ’ όσους τους αναλογούσαν. Μόνο που όταν τελικά συνεδρίασε η οργάνωση, αντιλήφθηκε πως δεν είχε πετάξει με το «δικό του», αλλά το δίδυμο αδελφό του που ήταν φανατικά με το Ρεύμα.

Συμπέρασμα;

Νομίζω ότι από όλη αυτή την ιστορία, τρία συμπεράσματα μπορούν να βγουν:

- Ότι η κατάσταση στο εσωτερικό των ηγετικών κλιμακίων του Κόμματος είναι τόσο τεταμένη, που το παραμικρό μπορεί να θεωρηθεί ως αιτία πολέμου και σπάσιμο συμφωνιών που δεν γνωρίζουμε, αλλά πιθανότατα υπάρχουν. Μόνο σε αυτό το κλίμα μπορώ να ερμηνεύσω τις διαρροές του προέδρου προς την Αυγή, σύμφωνα με τις οποίες κατηγορεί την Αριστερή Ανασύνθεση ως αρνητή του συνεδρίου, για να υπερασπιστεί τον κατεξοχήν αρνητή του! Κι ακόμα χειρότερα την πρόθεσή του να μαζέψει την ΠΚ Καλλιθέας για να την νουθετήσει.

- Ότι έχει παγιωθεί η αντίληψη πως όλα τα ζώα της φάρμας είναι ίσα, αλλά κάποια είναι πιο ίσα από τα άλλα. Όταν τα μεγάλα ψάρια με την «επικοινωνία», τα «φαντάσματα» (μέλη που εμφανίζονται μόνο όταν στήνεται κάλπη), τα «υποβρύχια» (φύτεμα δήθεν ουδέτερων σε άλλες τάσεις και μαζική σταυροδότησή τους) και άλλα τρικ λιανίζουν τα μικρά ψάρια όπου τα πετύχουν, όλα είναι καλώς καμωμένα και θριαμβεύει η δημοκρατία. Όταν τα μέλη μιας μικρής τάσης αξιοποιούν τις καταστατικές προβλέψεις για να ασκήσουν πολιτικό έλεγχο και με συγκεκριμένο πολιτικό σκεπτικό, αυτό λέγεται νόθευση του αποτελέσματος.

- Ότι πολλοί θεωρούν τις τάσεις που συμμετέχουν ως κόμμα-μέσα-στο-κόμμα. Παράγωγο αυτής της καραμπινάτα αντικαταστατικής αντίληψης είναι η καταγγελία πως οι υποστηρικτές της Αριστερής Ανασύνθεσης άλλαξαν τη σειρά στη λίστα της Ανανεωτικής Πτέρυγας, ωσάν να μην είχαν το δικαίωμα. Παρεμπιπτόντως το καταστατικό παραβιάζεται καθημερινά όταν δεν εφαρμόζονται προβλέψεις όπως οι περιορισμένες θητείες.

Εν τέλει θαρρώ πως όλα αυτά αποτελούν παθογένεις των κομμάτων πολιτικής ενότητας. Σε κόμματα που δεν λειτουργούν με συμπεφωνημένες συνεκτικές ιδεολογικοπολιτικές αρχές, αλλά στη βάση της κοινής αντιμετώπισης της συγκυρίας, αναπόφευκτα θα διαμορφωθούν και αντικρουόμενες στρατηγικές και αντιπαλότητες στο εσωτερικό τους. Γιατί η συγκυρία δεν είναι μόνιμη – κάθε φορά που αυτή αλλάζει, θα αλλάζουν και οι αναφορές και το μόνο που θα μένει σταθερό θα είναι η διάθεση στοίχισης πίσω από πρόσωπα-τοτέμ. Ο Αλέκος χτες, ο Αλέξης κι ο Φώτης σήμερα… Είναι αυτή η Αριστερά που θέλουμε; Νομίζω πως όχι. Μπορούμε να το διορθώσουμε; Δεν ξέρω – το συνέδριο θα δείξει.

* Ο Παναγιώτης Μπότσης (ΠΚ Κουκακίου) συμμετέχει στην Πρωτοβουλία για την Αριστερή Ανασύνθεση.

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΕΞΟΔΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΕΣΕΩΝ

ΓΙΑ ΤΟ 6o -ΕΚΤΑΚΤΟ- ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ΣΥΝ

(3-6 Ιουνίου 2010)

Η αριστερά πρέπει να θέσει στους εργαζόμενους επιτακτικά μια σειρά ερωτημάτων που θα αποδομούν τη νεοφιλελεύθερη ηγεμονία:
- Πώς από την «ισχυρή ελληνική οικονομία» που μας βομβάρδιζε ο δικομματισμός μέχρι και πριν λίγο καιρό, σήμερα βαδίζουμε στη μετ’ επαίνων «ελεγχόμενη» χρεωκοπία;
- Πώς από τη μυθολογία της «ήπιας προσαρμογής» περάσαμε στην πιο σκληρή αντεργατική επίθεση των τελευταίων 35 χρόνων, με δραστικές περικοπές στις αποδοχές των δημοσίων υπαλλήλων, μείωση της κατώτερης σύνταξης, αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης, στοχοποίηση του 14ου μισθού, προοπτική απελευθέρωσης των απολύσεων στο Δημόσιο, γενικό πάγωμα των προσλήψεων κλπ;
- Τι είναι τελικά αυτό που οδηγεί την Ελλάδα στη χρεοκοπία; Πρέπει να θυσιαστεί το βιοτικό επίπεδο των εργαζόμενων για να σωθεί η χώρα, όπως προσπαθούν να μας πείσουν;
- Θα καταφέρει η κυβέρνηση και οι διεθνείς επιτηρητές (ΕΕ, Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, Διεθνές Νομισματικό Ταμείο) να βάλουν «τάξη στο σπίτι μας» και να σώσουν την ελληνική οικονομία;
Τέλος, η πολιτική αριστερά πρέπει (χωρίς στρατηγική ξεροκεφαλιά και ρεφορμιστικές εμμονές) να θέσει και η ίδια ένα βασανιστικό ερώτημα στον εαυτό της: Ποιες πρέπει να είναι οι θέσεις και οι διεκδικήσεις της Αριστεράς και του εργατικού κινήματος σχετικά με το έλλειμμα και τη χρεοκοπία της χώρας;
Οι απαντήσεις της αριστεράς στα παραπάνω ερωτήματα, θα πρέπει να προκύπτουν από μια σύγχρονη ανάλυση της παγκόσμιας και εθνικής οικονομικής συγκυρίας από μαρξιστικές θέσεις.

2α. Η Ελλάδα υπό κηδεμονία και το φάσμα της χρεωκοπίας

Η σημερινή έκρηξη της κερδοσκοπίας πάνω στο δημόσιο χρέος, καθώς και η προκλητική απόπειρα να περάσει το βάρος της χρεωκοπίας εξ ολοκλήρου στους ώμους των εργαζομένων και των φτωχών λαϊκών στρωμάτων, υπογραμμίζουν το πόσο αντιδραστικό είναι το καπιταλιστικό σύστημα και κάνουν επείγουσα την επικαιρότητα του σοσιαλισμού.
Το γιγάντιο δημόσιο χρέος είναι αποκλειστικό δημιούργημα της άρχουσας τάξης και του σημερινού κράτους που την υπηρετεί. Το δημιούργησαν:
- Οι επιδοτήσεις στους καπιταλιστές. Άμεσα με τις φοροαπαλλαγές προς το μεγάλο κεφάλαιο, έμμεσα με την ανοχή στη φοροδιαφυγή, την εισφοροδιαφυγή και την κατασπατάληση των παχυλών ενισχύσεων που ουδέποτε επενδύνθηκαν όπως προβλεπόταν, έστω και με αστικούς όρους.
- Η διαχρονική κακοδιαχείριση των δημόσιων επιχειρήσεων και υπηρεσιών προς όφελος των μεγάλων ιδιωτικών επιχειρήσεων – η υπερχρέωση των νοσοκομείων και των ασφαλιστικών ταμείων προς τους προμηθευτές είναι χαρακτηριστικό αλλά όχι το μόνο παράδειγμα.
- Οι υπέρογκες κρατικές δαπάνες για αγορά όπλων και για τους τόκους των κερδοσκόπων δανειστών του Δημοσίου.
- Οι σαρωτικές ιδιωτικοποιήσεις ακόμα και κερδοφόρων δημόσιων επιχειρήσεων που έχουν στερήσει μεγάλες πηγές εσόδων από το κράτος.
Μερικά πολύ ανάγλυφα παραδείγματα:
- Το 67,5% των συνολικών φορολογικών εσόδων του 2009 κατευθύνθηκαν στα χαρτοφυλάκια των μεγαλοδανειστών του κράτους, δηλαδή κυρίως σε ντόπιες και ξένες τράπεζες και γενικά στους παρασιτικούς κατόχους Ομολόγων και Εντόκων Γραμματίων του Ελληνικού Δημοσίου.
- Τη στιγμή που αποφασίστηκε το περίφημο πακέτο των 28 δισ. Ευρώ ενίσχυσης στις τράπεζες, ισοδυναμούσε με το 12,4% του δημόσιου χρέους και με αυτό το ποσό θα μπορούσαν να τις έχει εξαγοράσει όλες το κράτος.
- Από το 2004 ο συντελεστής φορολόγησης των κερδών των ΑΕ έχει μειωθεί σταδιακά κατά 10% (από 35 σε 25), ενώ στο ίδιο διάστημα τα κέρδη των 300 μεγαλύτερων ΑΕ αυξήθηκαν κατά 365%.
- Η ετήσια φοροδιαφυγή υπολογίζεται στα 20 δισ. ευρώ, δηλαδή σχεδόν το 40% του ελλείμματος του προϋπολογισμού, έστω και με τους σημερινούς κοινωνικά άδικους όρους φορολογίας.
- Μόνο για το 2009-2010 το ύψος των εξοπλιστικών δαπανών, στην ουσία δαπάνες σκοπιμότητας για να υπηρετηθούν ευρω-ατλαντικά συμφέροντα, θα ανέλθει σε 6 δισ. Ευρώ.
- Από τα τρία μεγαλύτερα πρόσφατα σκάνδαλα (Siemens, δομημένα ομόλογα, Βατοπέδι) χάθηκαν για το κράτος 2,675 δις Ευρώ.
Το σωρευτικό αποτέλεσμα αυτού του είδους των φαινομένων, είναι σήμερα ένα δημόσιο χρέος που ανέρχεται σε πάνω από 300 δισ. ευρώ, όπως προκύπτει από έκθεση επιτροπής που συγκροτήθηκε στα τέλη Οκτωβρίου του 2009 με κυβερνητική πρωτοβουλία.
Το υψηλό χρέος είναι επιπλέον πηγή κερδών για τους κερδοσκόπους τραπεζίτες – δανειστές του δημοσίου. Για να εξυπηρετήσει αυτό το χρέος η κυβέρνηση, θα δημιουργήσει νέο δανειζόμενη φέτος από αυτούς (τουλάχιστον) ακόμα 55 δισεκατομμύρια. Μόνο για τους τόκους των δανείων, το κράτος θα τους καταβάλει 12,30 δισ. ευρώ. Δηλαδή, οι δανειστές θα «τσεπώσουν» φέτος περίπου 1 δις ευρώ περισσότερα από τις προβλεπόμενες επιχορηγήσεις του δημοσίου προς τα ασφαλιστικά ταμεία, 2 δις περισσότερα από τις δημόσιες επενδύσεις, υπερδιπλάσιο ποσό από τις προβλεπόμενες δημόσιες δαπάνες για την Υγεία και κάτι λιγότερο από διπλάσιο από τις δαπάνες για την Παιδεία – συνολικά, σχεδόν το 1/4 των φορολογικών εσόδων του έτους. Άλλα 19,5 δις θα «επιστραφούν» στους τραπεζίτες ως χρεολύσια. Με άλλα λόγια, από τα 55 δις Ευρώ που θέλει φέτος να δανειστεί η κυβέρνηση, τα 32,5 θα πάνε πίσω στις τσέπες των τραπεζιτών.
Πρέπει να σημειώσουμε ότι ολόκληρη την περσινή χρονιά, οι ελληνικές τράπεζες δανείζονταν από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα με επιτόκιο κάτω του 1% και μετά αγόραζαν ελληνικά κρατικά ομόλογα, κερδίζοντας σημαντικά ποσά από τη διαφορά των επιτοκίων, με την απόδοση τώρα των δεκαετών κρατικών ομολόγων να έχει εκτοξευτεί σε ύψη ρεκόρ, φτάνοντας στα τέλη Ιανουαρίου του 2010 το 7,24%! Στη δε «πετυχημένη» απόπειρα δανεισμού της κυβέρνησης στα τέλη του περασμένου Γενάρη, η κερδοσκοπική εκτόξευση του αντίστοιχου επιτοκίου προκάλεσε ρεκόρ συμμετοχής ξένων επίδοξων δανειστών, οι οποίοι τελικά δάνεισαν στο κράτος 8 δισ. με το ληστρικό επιτόκιο 6,2%. Μόνο σε αυτή την «επιτυχημένη» απόπειρα δανεισμού, το χρέος του ελληνικού κράτους τούς απέφερε το «ευτελές» ποσό των 496 εκατομμυρίων ευρώ, δηλαδή σχεδόν δυόμισι φορές το φετινό προϋπολογισμό του ΟΣΚ!
Η κυβέρνηση, τα αστικά κόμματα και τα κυρίαρχα ΜΜΕ, επί ένα τρίμηνο κραυγάζουν υστερικά ότι «τα σκληρά μέτρα είναι αναγκαία για να κατευνάσουμε τις αγορές και να ρίξουμε τo spread». Η άποψη αυτή όμως, αποτελεί ένα μεγαλοπρεπές ψέμα. Αυτό που γυρεύουν κυνικά οι αγορές είναι να κοπούν οι μισθοί και οι συντάξεις, για να εξοικονομηθούν άμεσα τα χρήματα για τους τόκους τους, καθώς και για να συμπιεστεί το εργατικό /εργασιακό κόστος στα επίπεδα των Βαλκανίων. Οι θυσίες των εργαζόμενων είναι στην πραγματικότητα άσχετες με το ύψος του “spread”: όσες θυσίες κι αν δεχθούν οι εργαζόμενοι, τίποτε δεν εξασφαλίζει ότι θα πέσουν τα επιτόκια δανεισμού του ελληνικού κράτους.
Όσο η κρίση του καπιταλισμού διαρκεί, όσο η παγκόσμια οικονομία δεν μπαίνει σε πορεία πραγματικής ανάπτυξης, τόσο το δημόσιο χρέος θα αποτελεί μια πιεστική πραγματικότητα ακόμα και για τις ισχυρότερες καπιταλιστικές χώρες, δημιουργώντας το έδαφος για αυξημένη κερδοσκοπία. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ούτε η κρίση, ούτε το υψηλό δημόσιο χρέος είναι ελληνικές ιδιαιτερότητες. Πολύ μεγαλύτερες και ισχυρότερες καπιταλιστικές χώρες όπως οι ΗΠΑ, η Βρετανία, η Γερμανία, η Γαλλία, έχουν ξοδέψει σχεδόν 15 τρις δολάρια από τους προϋπολογισμούς τους, αλλά δεν έχουν καταφέρει να μπουν σε μια ουσιαστική τροχιά ανάκαμψης. Το αποτέλεσμα είναι να έχουν ελλείμματα ρεκόρ (με πρώτες τις ΗΠΑ και τη Μ. Βρετανία) που υπονομεύουν τη σταθερότητά τους και θέτουν σε κίνδυνο τα νομίσματά τους.
Η κατάσταση είναι πολύ δύσκολη. Το κλίμα για την Ελλάδα είναι εξαιρετικά αρνητικό. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο παίζονται διάφορα πολιτικά παιχνίδια από αξιωματούχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή άλλων κρατών, αλλά το πρόβλημα δεν είναι «στημένο», όπως από μερικούς αφήνεται να εννοηθεί, ούτε οφείλεται σε υπερβολές του ξένου τύπου, εκούσια στοχοποίηση της χώρας από ξένες κυβερνήσεις και άλλα παρόμοια. Η συνομωσιολογία δεν είναι καλός σύμβουλος σε τέτοια ζητήματα. Υπάρχει μεν πολιτική διάσταση στην παρούσα κρίση, αλλά αυτή πατάει στις πραγματικές αδυναμίες του ελληνικού κράτους και κατ’ επέκταση της οικονομίας και κοινωνίας.
Ο κίνδυνος χρεωκοπίας παραμένει υπαρκτός και άμεσος. Η υποτιθέμενη «διέξοδος» που έδωσαν οι Ευρωπαίοι εταίροι δεν είναι για να μας σώσει, αλλά για να μας οριοθετήσει ως προβληματική οικονομία. Η Ελλάδα είναι υποχρεωμένη σε τακτά διαστήματα να εκτελεί πληρωμές στο εξωτερικό, πολλές εκ των οποίων είναι αποπληρωμές παλαιότερων δανείων. Για να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις, πρέπει να δανείζεται σε επίσης τακτά διαστήματα – συχνά οι πληρωμές είναι στην αρχή του έτους, γι’ αυτό ο κύριος όγκος είναι μέχρι τον Απρίλιο και μετά τον Σεπτέμβριο. Δημιουργείται έτσι πεδίο για τα διάφορα όρνεα των χρηματοπιστωτικών αγορών να σπεκουλάρουν πάνω στο ελληνικό χρέος για να επιβάλουν υψηλότερα επιτόκια. Σημειωτέον ότι η τακτική αυτή βοηθά εν γένει στην υποτίμηση του ευρώ και κάνει την οικονομία της Γερμανίας περισσότερο ανταγωνιστική στις εξαγωγές της. Έτσι οι κερδοσκόποι ποντάρουν και σε γενικότερη υποτίμηση (κρίση) του ευρώ, οπότε τα κέρδη θα είναι πραγματικά γιγαντιαία

2β. Η Ελλάδα σε βαθιά ύφεση – Οι κοινωνικές κατακτήσεις στο απόσπασμα

Ο ελληνικός καπιταλισμός βρίσκεται μπροστά στο φάσμα της βαθειάς ύφεσης. Τα στοιχεία για την εξέλιξη του ΑΕΠ στο τελευταίο τρίμηνο του 2009 είναι αποκαρδιωτικά: πτώση κατά 2%. Κι όλα αυτά αντανακλούσαν μόνο την επίθεση της κυβέρνησης της ΝΔ, η οποία ήταν σχετικά ήπια σε σύγκριση με την «καταιγίδα» που μόλις άρχισε να υλοποιεί η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ. Οι δραστικές περικοπές στο βιοτικό επίπεδο των εργαζομένων είναι βέβαιο ότι θα τσακίσουν την αγοραστική δύναμη και θα παρατείνουν την ύφεση. Έτσι ούτε το δημόσιο χρέος θα αντιμετωπίσουν, ούτε το δανεισμό του κράτους αναμένεται να κάνουν αισθητά φθηνότερο.
Την εκτίμηση αυτή επιβεβαιώνει το παράδειγμα της  Ιρλανδίας: πριν από ενάμιση χρόνο, η κυβέρνησή της προχώρησε σε πρόγραμμα άγριων περικοπών. Οι μισθοί των δημοσίων υπαλλήλων μειώθηκαν κατά 7%, οι συντάξεις περικόπηκαν επίσης, οι κοινωνικές δαπάνες σχεδόν εξαλείφθηκαν. Τίποτα από αυτά δεν έφερε αποτέλεσμα, αλλά αντίθετα βύθισαν τη χώρα σε ακόμα βαθύτερη ύφεση: το ΑΕΠ έχει μειωθεί κατά 10,5% από το Γενάρη του 2007 μέχρι σήμερα! Το αποτέλεσμα είναι ότι η Ιρλανδία, παρά τα σκληρά μέτρα και την κεκτημένη ταχύτητα απ’ την υψηλή ανάπτυξη των προηγούμενων χρόνων, σήμερα διαθέτει ένα σταθερά υψηλό “spread”, αποτελώντας αγαπημένο παιδί των κερδοσκόπων μαζί με την Ελλάδα, την Ισπανία και την Πορτογαλία.
Το ζήτημα, λοιπόν, δεν είναι να προσπαθήσουμε να «κατευνάσουμε τους κερδοσκόπους», θυσιάζοντας το βιοτικό μας επίπεδο στο βωμό τις ακόρεστης παρασιτικής τους δίψας για κέρδη. Το σημαντικό είναι να τους αφοπλίσουμε. Να τους επιβάλουμε τα ριζικά μέτρα που απαιτούνται για να ελέγξουμε την οικονομία και να την βάλουμε σε τροχιά ανάπτυξης προς όφελος των λαϊκών μαζών. Αυτό που πρέπει να γίνει κατανοητό, είναι ότι καμμία λύση προς όφελος των εργαζομένων δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς σύγκρουση με τον καπιταλισμό.
Η χρεωκοπία είναι γέννημα της σπατάλης, της διαφθοράς και της κερδοσκοπίας που ταυτίζονται με το καπιταλιστικό σύστημα και τους θεσμούς του. Και η επίκλησή της είναι ένα από τα κύρια όπλα που χρησιμοποιεί διαχρονικά η αστική τάξη, για να τρομοκρατήσει τους εργαζομένους και να φορτώσει την ευθύνη στις πλάτες τους, προκαλώντας ακόμα πιο μαζική εξαθλίωση και ακόμα πιο παρατεταμένη ύφεση. Όσο τα μεγέθη του ελληνικού καπιταλισμού δεν θα βελτιώνονται, το κεφάλαιο θα απαιτεί «κι άλλο αίμα»: μετά την de facto κατάργηση του 14ου μισθού στο δημόσιο, στην ατζέντα θα μπει η επέκταση του μέτρου στον ιδιωτικό τομέα, η πλήρης απελευθέρωση των απολύσεων, η κατάργηση του επιδόματος ανεργίας, η πληρωμή διδάκτρων στην εκπαίδευση, η κατάργηση του ΕΣΥ. Μία προς μία, θα αποτελέσουν παρελθόν οι εργατικές κατακτήσεις που έκαναν την ζωή πιο ανθρώπινη τα τελευταία 50 χρόνια.

2γ. Οι προκλητικές σπατάλες της εγχώριας αστικής τάξης

Η γενεσιουργός αιτία που κάνει σήμερα το κράτος σπάταλο είναι ο ταξικός του χαρακτήρας. Το κράτος είναι σχεδιασμένο για να διευκολύνει την απρόσκοπτη κερδοφορία της αστικής τάξης. Για να υπηρετηθούν αυτοί οι θεμελιώδεις σκοποί είναι ανάγκη το κράτος να στηρίζεται σε τρία βασικά στοιχεία που αποτελούν πηγή αδιάκοπων χρεών και ελλειμμάτων: (i) διαρκής τροφοδότηση της κερδοφορίας του κεφαλαίου μέσα από διάφορες διόδους – κρατικές επιδοτήσεις, φοροαπαλλαγές κλπ, (ii) τεράστιος γραφειοκρατικός/διαχειριστικός μηχανισμός, σχεδιασμένος να αποκλείει το λαό από κάθε ουσιαστικό έλεγχο και να παρέχει τεράστια περιθώρια καταχρήσεων σε μια πλειάδα «ειδικών» της εξουσίας, (iii) ισχυρός ιδεολογικός και κατασταλτικός μηχανισμός, φυσικής και πνευματικής καταπίεσης με όλα τα εξαρτήματά του, σχεδιασμένος να υπερασπίζει τα συμφέροντα και την εξουσία της άρχουσας τάξης (αστυνομία, στρατός, δικαστές, κλήρος κ.ά)
Ας δούμε πιο αναλυτικά ορισμένες ενδεικτικές κατηγορίες κολοσσιαίας κρατικής σπατάλης, που φανερώνουν ότι την αποκλειστική ευθύνη για τα χρέη την έχει ο καπιταλισμός και το κράτος που τον υπηρετεί:
- Πολλαπλές επιδοτήσεις στους καπιταλιστές: Ενώ οι εργαζόμενοι και οι συνταξιούχοι καλούνται να δεχθούν πάγωμα των μισθών και των συντάξεων, οι τράπεζες αντλούν από το κράτος (με τη μορφή «ρευστού» ή εγγυήσεων) 28 δις. Σύμφωνα με στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας, αυτή η προκλητική επιδότηση αυξάνει από μόνη της το δημόσιο χρέος της χώρας κατά 12,4%! Αποτελεί το 50% των ετήσιων φορολογικών εσόδων του κράτους και ισοδυναμεί με τις δαπάνες για την Παιδεία τεσσάρων ετών και με τα κονδύλια για την Υγεία πέντε ετών. Επίσης, οι προβλεπόμενες από τον προϋπολογισμό του 2009 επιδοτήσεις σε βιομηχανίες είναι 810 εκατ. ευρώ, την ίδια στιγμή που για την αντιμετώπιση της φτώχειας 2,3 εκατομμυρίων πολιτών διατίθενται μόλις 350 εκατ. ευρώ (πηγή : Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών).
- Φοροαπαλλαγές στο κεφάλαιο: Στο διάστημα που ο συντελεστής φορολόγησης των κερδών των ΑΕ μειωνόταν κατά 10%, τα κέρδη των  300 μεγαλύτερων επιχειρήσεων αυξάνονταν κατά 365% (πηγή: ICAP). Αυτό σημαίνει ότι πολλές δεκάδες δις Ευρώ που θα μπορούσαν να μπουν στα κρατικά ταμεία, χαρίστηκαν στους καπιταλιστές. Το κράτος χάνει επίσης ετησίως 1,2 δις από τις πολλαπλές φοροαπαλλαγές στο εφοπλιστικό κεφάλαιο (πηγή: Ριζοσπάστης). Το πιο πρόσφατο σκάνδαλο φορολογικής εύνοιας είναι η πολυσυζητημένη κατάργηση του «τέλους ταξινόμησης», δηλ. του δασμού που επιβάλλεται στις εισαγωγές οχημάτων: μόνο το 2009, από αυτό το μέτρο θα χαθούν φορολογικά έσοδα ύψους 1,16 δις προς όφελος των ελλήνων μεγαλοεισαγωγέων οχημάτων και των ξένων αυτοκινητοβιομηχανιών.
- Ιδιωτικοποιήσεις: Εξαιτίας των ιδιωτικοποιήσεων, την τελευταία δεκαετία το κράτος χάνει περίπου 1 δις ετησίως μόνο από τα μερίσματα των μετοχών που περνούν στους ιδιώτες (πηγή: Γιάννης Δραγασάκης στη Βουλή κατά τη συζήτηση για τον προϋπολογισμό του 2006).
- Κερδοσκοπία των δανειστών του κράτους: Το 67,5% των συνολικών φορολογικών εσόδων του 2009 προοριζόταν για τα χαρτοφυλάκια των μεγαλοδανειστών του κράτους, δηλ. κυρίως ντόπιες και ξένες τράπεζες, αλλά και για τους λοιπούς παρασιτικούς εισοδηματίες, κατόχους ομολόγων και εντόκων γραμματίων του Δημοσίου! Αυτοί κερδοσκοπούν εκμεταλλευόμενοι τα υψηλά επιτόκια των ελληνικών ομολόγων, η διαφορά των οποίων συγκριτικά με τα αντίστοιχα γερμανικά προσεγγίζει τις 3 ποσοστιαίες μονάδες. Με αυτό τον τρόπο, ένα τεράστιο τμήμα των κρατικών εσόδων πηγαίνει στις τσέπες παρασίτων. Το συνολικό κονδύλι που προορίζονταν από τον προϋπολογισμό του 2009 για τους κάθε λογής δανειστές του κράτους ήταν 41,15 δις, ενώ το προβλεπόμενο κονδύλι για μισθούς και συντάξεις ήταν 25,19 δις και οι ετήσιες δαπάνες για την Παιδεία και την Υγεία ανέρχονται φέτος σε 8 και 6,5 δις αντίστοιχα. Ιδού λοιπόν, προς όφελος ποιών μειώνονται διαρκώς οι μισθοί, οι συντάξεις και οι κοινωνικές δαπάνες.
- Εισφοροδιαφυγή των εργοδοτών: Το ασφαλιστικό σύστημα χαρακτηρίζεται ως πηγή τεραστίων ελλειμμάτων. Όμως στην πραγματικότητα, η πιο σοβαρή πηγή ελλειμμάτων είναι η εισφοροδιαφυγή της εργοδοσίας. Σύμφωνα με το ΙΝΕ-ΓΣΕΕ, η ανασφάλιστη εργασία στοιχίζει περίπου 2 δις το χρόνο στα ασφαλιστικά ταμεία. Η άμεση διοχέτευση αυτών των χρημάτων στα ασφαλιστικά ταμεία θα εξαφάνιζε σχεδόν το έλλειμμά τους, που για το 2008 ανήλθε στα 2,3 δις (Πηγή: Υπουργείο Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας, ανακοίνωση 5/11/08).
- Φοροδιαφυγή της αστικής τάξης: Η ετήσια φοροδιαφυγή στην Ελλάδα υπολογίζεται στα 20 δις, με τη «μερίδα του λέοντος» προέρχεται απ’ τους ιδιοκτήτες επιχειρήσεων – μόνο το 2008 εντοπίστηκαν 15.300 επιχειρήσεις που δεν υπέβαλαν καν φορολογική δήλωση (Πηγή: Καθημερινή της Κυριακής, 12/4/09). Τα χρήματα που κλέβουν οι φοροφυγάδες της μεσαίας και ανώτερης αστικής τάξης, θα αρκούσαν για να υπερκαλυφθεί το ετήσιο ταμειακό έλλειμμα της χώρας, το οποίο για το ίδιο έτος ανήλθε στα 18,25 δις, σύμφωνα με στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους.
- Κέρδη εμπόρων οπλικών συστημάτων:  Σύμφωνα με την Έκθεση του ΟΗΕ για την ανθρώπινη ανάπτυξη 2007-8, η Ελλάδα κατατάσσεται παγκοσμίως 83η σε δαπάνες για την Παιδεία και 56η σε δαπάνες για την Υγεία, αλλά 13η σε στρατιωτικές δαπάνες, ξοδεύοντας για τις τελευταίες το 4,1% του ΑΕΠ της. Μόνο για το 2008, το ελληνικό κράτος κατέβαλε 2,6 δις προς εξοπλιστικές δαπάνες, ποσό που θα αρκούσε για να υπερκαλυφθεί το ετήσιο έλλειμμα των ασφαλιστικών ταμείων.

2δ. Τι μπορούμε να κάνουμε

Η προοπτική εξόδου από το Ευρώ εμφανίζεται από τους μετέχοντες στην εξουσία – πολιτική και οικονομική – ως η τραγικότερη εξέλιξη που θα μπορούσε να συμβεί στη χώρα μας. Είναι κατανοητό αυτό από τη σκοπιά τους: η είσοδος στο κοινό νόμισμα έχει παρουσιαστεί περίπου ως η μεγαλύτερη επιτυχία της Ελλάδας από την εποχή των Βαλκανικών πολέμων. Δεν είναι όμως έτσι! Η πικρή αλήθεια είναι ότι η ελληνική αστική τάξη, η οποία και κατευθύνει τις τύχες της χώρας, έχει αποτύχει να εντάξει τη χώρα με επιτυχία στους μηχανισμούς του ευρώ. Το κόστος το πληρώνει εν πολλοίς η ελληνική κοινωνία.
Η εκτίμησή μας είναι ότι ακόμη κι αν φτάσει η χώρα σε παύση πληρωμών με αναγκαστικό δανεισμό, οι διαμορφωτές πολιτικής θα συνεχίσουν να επιδιώκουν τη συμμετοχή στο ευρώ με οποιοδήποτε κόστος. Θα πρόκειται για άκρως προβληματική στάση: Η προσαρμογή εντός του ευρώ και υπό την εποπτεία ΕΕ ή/και ΔΝΤ, θα εστιαστεί στη μείωση των πραγματικών εισοδημάτων, στην απάλειψη εργασιακών δικαιωμάτων, στις ιδιωτικοποιήσεις, στη συνολική υποχώρηση του δημοσίου από την οικονομία. Θα επιταθεί η στασιμότητα και η ύφεση για χρόνια. Ακόμη κι έτσι όμως, δεν υπάρχει απολύτως καμία εγγύηση ότι το ελληνικό κεφάλαιο είναι ικανό να επιτύχει την επιτυχή λειτουργία της οικονομίας εντός του ευρώ μακροπρόθεσμα. Η αποτυχημένη δεκαετία που πέρασε, προσφέρει πολλές ενδείξεις για του λόγου το αληθές.
Πριν η χώρα φτάσει στη οριστική χρεωκοπία, είναι καιρός να επανεξετάσει (μεταξύ άλλων) τη συμμετοχή στο Ευρώ. Το κοινό νόμισμα αφενός προσφέρει ελάχιστες δυνατότητες ανάπτυξης, αφετέρου αποδεικνύεται ότι δεν προστατεύει – όσο νομίζαμε – από τους κινδύνους των παγκόσμιων κεφαλαιαγορών. Η συνέχιση της συμμετοχής στο ευρώ δεν είναι απαραίτητα αυτονόητη. Ούτε η επαναφορά της δραχμής αποτελεί το απόλυτο κακό, όπως συχνά αφήνεται να εννοηθεί. Θα υπάρξει βεβαίως μεγάλη υποτίμηση σε σχέση με την τιμή εισόδου των 340,75 δρχ. και αυτό θα έχει σημαντικό κόστος στην εξυπηρέτηση του εξωτερικού χρέους. Από την άλλη θα δοθεί πνοή ζωής στην ελληνική παραγωγή, της οποίας η ανταγωνιστικότητα έχει καταρρεύσει. Θα ανακτήσει επίσης η χώρα τον έλεγχο της νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής, έστω και υπό την δαμόκλειο σπάθη της εξωτερικής ισοτιμίας.
Από μόνη της όμως, ούτε η επαναφορά της δραχμής αποτελεί λύση. Αν γίνει χωρίς αλλαγή θεσμών και δομών, το αποτέλεσμα θα είναι περαιτέρω οικονομική αστάθεια με πιθανή άνοδο του πληθωρισμού. Θα πρέπει λοιπόν να αντιμετωπιστούν τα βαθύτερα αιτία της αποτυχίας. Η λύση που προκρίνουμε είναι η ριζοσπαστική έξοδος από την ευρωζώνη.
Θα ακολουθήσει υποτίμηση, παύση πληρωμών και αναδιάρθρωση του χρέους. Οι τράπεζες θα πρέπει να εθνικοποιηθούν και να επεκταθεί ο δημόσιος έλεγχος σε επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, μεταφορών, ενέργειας και τηλεπικοινωνιών. Θα πρέπει να υπάρξει βιομηχανική πολιτική, καθώς και στρατηγικές αύξησης της παραγωγικότητας και ανάπτυξης των υποδομών, ειδικά των κοινωνικών και των φιλικών προς το περιβάλλον, που θα μπορούν να στηρίξουν ανάπτυξη με κοινωνική ισότητα.
Αυτή η συνολική επιλογή απαιτεί σημαντική μετατόπιση πολιτικής και κοινωνικής ισχύος υπέρ της εργασίας. Για να αποφευχθεί η ροπή προς την εθνική οικονομική αυτάρκεια, η Ελλάδα θα πρέπει να διατηρήσει προσβάσεις στο διεθνές εμπόριο, την τεχνολογία και τις επενδύσεις.

2ε. Ριζοσπαστική Αριστερή Οικονομική Πολιτική

Μια κυβέρνηση με βασικό κορμό τις δυνάμεις της αριστεράς, αντί να πληρώσει μόνο για φέτος 32,5 δις ευρώ – το μισό περίπου των κρατικών εσόδων – για τόκους και τοκοχρεολύσια, θα έπρεπε να καταγγείλει με στοιχεία στους Έλληνες και Ευρωπαίους το ληστρικό ρόλο των δανειστών και σε αντίποινα να παγώσει την αποπληρωμή όλων των δανείων. Βοηθούμενη από τις συνδικαλιστικές οργανώσεις των τραπεζοϋπαλλήλων, θα αποκάλυπτε με αναλυτικά και αδιάψευστα στοιχεία το ληστρικό ρόλο και τις απάτες των τραπεζών στην Ελλάδα και θα τις εθνικοποιούσε, ακόμα και χωρίς αποζημίωση. Δεν μπορεί να γίνει ούτε ένα σταθερό βήμα για την έξοδο από την κρίση αν δεν ελεγχθεί απόλυτα το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Επιπλέον, με εθνικοποιημένες τράπεζες το 30% του δημοσίου χρέους (που σήμερα βρίσκεται στα χέρια ελληνικών τραπεζών) θα έπαυε οριστικά να αποτελεί «θηλιά» για τη χώρα.
Μια κυβέρνηση με βασικό κορμό τις δυνάμεις της Αριστεράς, αντί να επιχειρεί να καλύψει 300 δις χρέους με την εξοικονόμηση 1,2 δις από την κατάργηση του 14ου μισθού και 650 εκατ. από τις αποδοχές των δημοσίων υπαλλήλων, εξαθλιώνοντας μαζικά τους εργαζομένους και ρίχνοντας νερό στο μύλο της ύφεσης, θα πάγωνε αμέσως τα εξοπλιστικά προγράμματα και θα έστρεφε το βλέμμα της στα κέρδη του κεφαλαίου.
Θα επέβαλλε την κοινωνικοποίηση της εκκλησιαστικής περιουσίας και τη βαρύτερη δυνατή μόνιμη φορολόγηση των κερδών του μεγάλου κεφαλαίου και των μεγάλων εισοδημάτων και περιουσιών, σε συνδυασμό με μια έκτακτη εισφορά στα κέρδη και στον πλούτο, σε ύψος ανάλογο με αυτό που απαιτείται για να τακτοποιηθούν οι πιεστικές ανάγκες χρηματοδότησης της Υγείας, της Παιδείας, της Πρόνοιας, της απαλλαγής του λαού από τους έμμεσους φόρους στα είδης πρώτης ανάγκης, της δραστικής αύξησης των μισθών, των επιδομάτων και των συντάξεων για να θωρακιστούν οι εργαζόμενοι από την κρίση.
Θα έπαιρνε πραγματικά δραστικά μέτρα πάταξης της φοροδιαφυγής και της εισφοροδιαφυγής. Θα θεσμοθετούσε τον κοινωνικό έλεγχο στις επιχειρήσεις για να αποκαλυφθεί η κλοπή σε όλην της την έκταση και θα δήμευε τις περιουσίες των μεγαλο-φοροφυγάδων. Όποια μεγάλη επιχείρηση θα αποκαλυπτόταν να διαφεύγει, θα εθνικοποιούταν με κοινωνικό έλεγχο και διαχείριση.
Για να αντιμετωπίσει το βέβαιο εσωτερικό και εξωτερικό σαμποτάζ που θα προκαλούσε από τους καπιταλιστές η εφαρμογή των παραπάνω μέτρων, θα εκπονούσε ένα σχέδιο εθνικοποίησης των μεγάλων, μονοπωλιακών εταιρειών σε όλους τους βασικούς κλάδους της παραγωγής, της διανομής και των υπηρεσιών, καθώς και των μεταφορών, των συγκοινωνιών, και των υποδομών και του ορυκτού πλούτου, κάτω από εργατικό έλεγχο και διαχείριση. Αυτό το σχέδιο θα μπορούσε να εφαρμοστεί ξεκινώντας από τις μεγάλες επιχειρήσεις που απολύουν, φοροδιαφεύγουν ή εισφοροδιαφεύγουν και ο σκοπός του θα ήταν να δημιουργήσει μια δημοκρατικά σχεδιασμένη νέα οικονομία.

2στ. Αλληλεγγύη από τους Ευρωπαίους εργαζόμενους

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το φάσμα της χρεωκοπίας της Ελλάδας είναι σε τελική ανάλυση το προϊόν της κρίσης του παγκόσμιου καπιταλισμού. Μια από τις πιο αποφασιστικές αιτίες για την εμφάνιση της κρίσης, είναι τα όρια που θέτει το εθνικό κράτος στην ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων. Η κοινωνικοποίηση των απειλούμενων με καταστροφή βασικών μοχλών της οικονομίας, δεν μπορεί να οδηγήσει σε μια πραγματική ανάπτυξη αν δεν επεκταθεί σε διεθνές πεδίο.
Δεν μπορείς να δημιουργήσεις μια σοσιαλιστική όαση μέσα σε μια καπιταλιστική έρημο. Αυτό ισχύει χίλιες φορές περισσότερο για την ελληνική οικονομία, την πιο αδύναμη της ΕΕ, που διαθέτει μια πολύ αδύναμη βιομηχανική βάση. Εάν η αλυσίδα της υποταγής στις αγορές σπάσει στην Ελλάδα, με την απόπειρα ενός αριστερού προγράμματος σαν αυτό που προαναφέραμε, ασφαλώς η ΕΕ και τα υπόλοιπα διεθνή επιτελεία του κεφαλαίου θα αντιδράσουν. Θα κινηθούν άμεσα για να επιβάλουν ασφυκτικές πολιτικές και οικονομικές κυρώσεις στην κυβέρνηση που θα αποπειραθεί να εφαρμόσει ένα τέτοιο πρόγραμμα.
Όμως μια αριστερή κυβέρνηση σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει να έχει έναν πανίσχυρο σύμμαχο: το ευρωπαϊκό μαζικό λαϊκό κίνημα και τις εργατικές οργανώσεις του. Θα πρέπει να απευθυνθεί τολμηρά στους ευρωπαίους εργαζόμενους, ζητώντας τους να αποτρέψουν την εφαρμογή αυτών των κυρώσεων.
Η έμπρακτη αλληλεγγύη του ευρωπαϊκού εργατικού κινήματος στο σπάσιμο της ευρωπαϊκής καπιταλιστικής αλυσίδας σε μια χώρα, μπορεί να αποτελέσει την απαρχή για μια συνολική αμφισβήτησης της ΕΕ και των μηχανισμών της, θέτοντας τις βάσεις για μια σοσιαλιστική Ευρώπη των λαών.

ΓΙΑ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΝΟΗ ΣΤΟΝ ΣΥΡΙΖΑ, ΣΤΗΝ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΕΣΕΩΝ

ΓΙΑ ΤΟ 6o -ΕΚΤΑΚΤΟ- ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ΣΥΝ

(3-6 Ιουνίου 2010)

Εάν επιχειρούσαμε να βάλουμε έναν τίτλο στις εξελίξεις στον ΣΥΡΙΖΑ από το 5ο Συνέδριο του Κόμματός μας και μετά, αυτός θα μπορούσε κάλλιστα να είναι «το ψαλίδισμα των προσδοκιών». Το συμμαχικό σχήμα βρίσκεται σε φάση υποχώρησης, παρά τις ανάγκες τις εποχής που απαιτούν μια δυνατή και ενωτική ριζοσπαστική Αριστερά. Οι αιτίες γι’ αυτήν την κατάσταση πρέπει να αναζητηθούν με ειλικρίνεια και παρρησία, ώστε η τάση υποχώρησης του κοινού οράματος να αποδειχθεί αναστρέψιμη.
Θέλουμε να παρακάμψουμε στην αναζήτησή μας τις επιθέσεις που δέχτηκε ο ΣΥΡΙΖΑ καθ’ όλο το προηγούμενο διάστημα από ένα πλέγμα δυνάμεων που ξεκινούσε από την ακροδεξιά, περνούσε απ’ τους Ηρακλειδείς του δικομματισμού και έφτανε μέχρι το ΚΚΕ. Όχι ότι δεν υπήρξαν – τουναντίον ήταν έντονες, χωρίς αρχές, διαρθρώνονταν σε πολλαπλά επίπεδα (κοινοβουλευτικό, συνδικαλιστικό, κοινωνικό, ΜΜΕ) και ιδιαίτερα μετά το Δεκέμβρη του 2008 έφτασαν σε γκεμπελικά ύψη. Όμως ήταν και αναμενόμενες, στο βαθμό που ο ΣΥΡΙΖΑ έτεινε να αποτελέσει σημείο αναφοράς για ένα ολοένα διευρυνόμενο κομμάτι της κοινωνίας που αμφισβητούσε και τη νεοφιλελεύθερη ηγεμονία και την “καθώς πρέπει” εξ’ αριστερών αντιπολίτευση. Συνεπώς αποτελούσε ευθύνη του ΣΥΡΙΖΑ να είναι έτοιμος για να ανταπεξέλθει στην αμφίπλευρη πίεση του κατεστημένου, αλλά και στις απαιτήσεις ενός μεγαλύτερου και ριζοσπαστικοποιούμενου ακροατηρίου.
Τη στιγμή λοιπόν της μεγάλης πίεσης, φάνηκαν με τον πιο ανάγλυφο τρόπο οι υστερήσεις και τα ελλείμματα. Σημείο-κλειδί αποτελεί το ότι δεν κατανοήθηκε επαρκώς, πως ο ΣΥΡΙΖΑ αποτελεί μια νέα πολιτική ταυτότητα, πολύ ελκυστικότερη και δυνητικά πιο παραγωγική από το άθροισμα των επιμέρους συνιστωσών του. Η νέα αυτή ταυτότητα είχε ως εγγενές χαρακτηριστικό την αμφισβήτηση όχι μόνο του νεοφιλελευθερισμού και του δικομματισμού, αλλά και των τάσεων παραίτησης, ιδεολογικής υποχώρησης ή ιστορικού απολογητισμού που ταλάνιζαν τη δική μας Αριστερά. Σε αυτήν την πολύ ευνοϊκή συγκυρία, ο ΣΥΝ όφειλε – ως μεγαλύτερη συνιστώσα της συμμαχίας και παράλληλα ως πολυτασικό κόμμα, δηλ. ως μόρφωμα που έχει “τεχνογνωσία” στη συνεργασία ανθρώπων με διαφορετικές πολιτικο-ιδεολογικές καταβολές – να αναλάβει πρωτοβουλίες, ώστε αυτός ο υπό διαμόρφωση “κοινωνικός ΣΥΡΙΖΑ” να λάβει πιο προωθημένα χαρακτηριστικά. Συνέβη όμως ακριβώς το αντίθετο:
- Ο ΣΥΡΙΖΑ παρέμεινε – με μεγάλη ευθύνη και των αποφάσεων του 5ου Συνεδρίου μας – μια βαθύτατα αντιδημοκρατική και ελιτίστικη πυραμίδα, η οποία απλά διοικείται από τις ηγεσίες των συνιστωσών σε επίπεδο συμφωνιών κορυφής. Στον κοινωνικό ΣΥΡΙΖΑ επιτράπηκε να λειτουργήσει μόνο ως χειροκροτητής/αφισοκολλητής ή ακόμα χειρότερα ως δεξαμενή, εντός τις οποίας οι επιμέρους συνιστώσες μάχονταν για τη στρατολόγηση των ανένταχτων. Δεν πάρθηκαν, ή καθυστέρησαν σε παραλυτικό βαθμό, αποφάσεις που θα διευκόλυναν την ένταξη και τη δραστηριοποίηση νέου κόσμου στον ΣΥΡΙΖΑ – και προσοχή: δραστηριοποίηση στην Αριστερά δεν σημαίνει μόνο δουλειά νεροκουβαλητή, αλλά και συμμετοχή στη λήψη των αποφάσεων. Οι πανελλαδικές συνδιασκέψεις αντιμετωπίστηκαν ως επετειακά ακτίφ ανταλλαγής απόψεων και όχι ως μαζέματα αγωνιστών που χαράζουν πολιτική γραμμή και συντονίζουν τη δραστηριότητά τους.
- Η ιδεολογικο-πολιτική παραγωγή δεν προχώρησε σε βαθμό αντίστοιχο των αναγκών. Εάν η τριετία 2004-2007 ήταν η φάση της συγκρότησης και ανάδειξης της “πολιτικής ταυτότητας ΣΥΡΙΖΑ”, η περίοδος από το 2008 έως σήμερα έπρεπε να είναι η φάση της εμβάθυνσης. Δεν υποτιμούμε όσα θετικά που έγιναν, όπως π.χ. το πρόγραμμα, αλλά και πάλι αυτά υστερούν όχι μόνο των αναγκών της εποχής αλλά και των πραγματικών δυνατοτήτων μας. Ειδικά τον τελευταίο χρόνο, συνεπεία και της μερικής ρήξης των δεσμών πολιτικής εμπιστοσύνης ανάμεσα στις συνιστώσες, δίνουμε την εικόνα χώρου όπου αντιπαλεύουν χωρίς όρια δύο αντίθετες πολιτικές γραμμές: μια “ρεφορμιστική” του ΣΥΝ και μια “επαναστατική” των υπολοίπων συνιστωσών. Παράλληλα, δεν υπήρξε αξιοποίηση των νέων συντρόφων που στελέχωσαν τις Τοπικές και Κλαδικές Επιτροπές ΣΥΡΙΖΑ στην κατεύθυνση της πολιτικής παραγωγής – κάτι μάλλον αναμενόμενο, απ’ τη στιγμή που οι παρούσες συριζικές δομές δεν προβλέπουν ιδιαίτερα δικαιώματα και τρόπους αξιοποίησης για τους μη ενταγμένους σε συνιστώσες.
- Ο ΣΥΡΙΖΑ αντιπαλεύτηκε συστηματικά από συντρόφους που δρουν εντός του ΣΥΝ. Πρώτα και κύρια από την Ανανεωτική Πτέρυγα, η οποία αρχικά έθετε προσκόμματα στην οργανωτική-πολιτική εμβάθυνση του ΣΥΡΙΖΑ και εσχάτως έχει στραφεί στην ανοιχτή αμφισβήτηση ακόμα και της ίδιας της ύπαρξής του. Θα ήταν όμως λάθος να περιοριστεί η κριτική μόνο στην Πτέρυγα – η πρόσφατη εμπειρία από διάφορες περιοχές που επιχειρείται η συγκρότηση Τοπικών Επιτροπών ΣΥΡΙΖΑ (ευτυχώς όχι τις περισσότερες), δείχνει ότι υπάρχουν δυνάμεις και εντός της λεγόμενης “αριστερής πλειοψηφίας” του Κόμματος, οι οποίες διακατέχονται από νοοτροπίες τσιφλικά και ενοχλούνται από τη συγκρότηση συριζικών σχημάτων.
Παρ’ όλες όμως τις παθογένειες, ο ΣΥΡΙΖΑ μπορεί ακόμα να κερδίσει το στοίχημα της ενότητας της Μεγάλης Αριστεράς και της κινητοποίησης της κοινωνίας προς προοδευτικές διεξόδους. Για να το πετύχει χρειάζεται να κάνει τολμηρές επιλογές στρατηγικού χαρακτήρα και εδώ έγκειται η μεγάλη ευθύνη του Κόμματός μας, που μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για την επεξεργασία και την προώθησή τους:
5α. Η επικοινωνία με τις υποτελείς τάξεις να γίνει σχέση
Η εν εξελίξει καπιταλιστική κρίση και οι “συνταγές” που διαμορφώνονται για την υπέρβασή της, καθιστούν ακόμα πιο ευδιάκριτο ότι βασικοί στόχοι του συστήματος παραμένουν:
(i) η διαρκής συμπίεση του εργατικού κόστους μέσω της καθήλωσης/μείωσης των μισθών και των εργοδοτικών εισφορών, καθώς και της αύξησης του χρόνου εργασίας,
(ii) η άρση των θεσμών κοινωνικής προστασίας του κόσμου της εργασίας όπως η εργατική νομοθεσία, τα επιδόματα, το κράτος πρόνοιας κτλ.
Όσο κι αν οι αστικές πολιτικές στην Ελλάδα (όπως και παντού) ενδύονται το μανδύα της εθνικής προσπάθειας ή του αναγκαίου πικρού φαρμάκου, ο χαρακτήρας τους ξεσκεπάζεται εύκολα απ’ το γεγονός ότι οι πατριώτες που θα πιουν το φάρμακο είναι οι υποτελείς τάξεις: άνεργοι, μισθωτοί, μικροεπαγγελματίες. Σε αυτήν την κατάσταση, διπολικά σχήματα που κατακερμάτιζαν τεχνητά την εργασία (μόνιμη-επισφαλής, καλοπληρωμένη-κακοπληρωμένη, διανοητική-χειρωνακτική, νέοι-παλιοί) και σε κάποιο βαθμό βοηθούσαν το κεφάλαιο να συντηρήσει την ηγεμονία του διά του διαίρει-και-βασίλευε, τείνουν να ξεπεραστούν με αρνητικό τρόπο, δηλ. τον υποβιβασμό όλο και περισσότερων εργαζομένων στο καθεστώς του επισφαλούς και κακοπληρωμένου.
Είναι καθήκον του ΣΥΡΙΖΑ, η επικοινωνία με αυτή τη σύγχρονη εργατική τάξη να μετατραπεί σε μόνιμη σχέση. Δεν αρκεί να μιλάμε στις ευαισθησίες της. Απαιτείται να τη συναντήσουμε προγραμματικά μέσω των επεξεργασιών μας, να συμμετέχουμε ενεργά στις διεκδικήσεις της, να συντελέσουμε δραστικά ώστε να οργανωθούν αποτελεσματικότερα οι αγώνες της, να την μπολιάσουμε (και να μπολιαστούμε κι εμείς) με τη λογική της ρήξης και όχι με τις διαδικασίες της «κοινωνικής ειρήνης» και της «εθνικής» συνδιαχείρισης της κρίσης. Εν τέλει να γίνουμε συνειδητά η δύναμη που όχι απλά στέκεται δίπλα στους εργαζομένους, αλλά επιδιώκει να τους εκπροσωπήσει πολιτικά.
5β. Σταδιακή μετατροπή του ΣΥΡΙΖΑ σε ενιαίο πολιτικό υποκείμενο
Οι συγκεκριμένες πολιτικές απαιτούν συγκεκριμένο πολιτικό υποκείμενο. Ο ΣΥΡΙΖΑ με τη συγκεκριμένη μορφή της συμμαχίας κορυφής έχει εξαντλήσει τις δυνατότητές του, ή τουλάχιστον είναι δυσκίνητος και εξαιρετικά ευάλωτος τόσο στα έξωθεν χτυπήματα, όσο και σε εσωτερικά προβλήματα. Στο προσεχές διάστημα προέχει η ανάληψη πρωτοβουλιών και η έναρξη ειλικρινούς διαλόγου σε όλα τα επίπεδα (συνιστώσες, τοπικές επιτροπές κλπ), για το πώς η προσπάθεια που ξεκινήσαμε το 2004 θα οδηγήσει σε ένα νέο ποιοτικό αποτέλεσμα: τη συγκρότηση ενός ενιαίου πολυτασικού κόμματος, ικανού να λειτουργεί δημοκρατικά στο εσωτερικό του και να στρέφει την κοινωνία προς τα αριστερά.
Μια τέτοια διαδικασία δεν θα είναι ούτε εύκολη ούτε σύντομη. Διαφορετικές πολιτικές αφετηρίες και ιστορικές διαδρομές, καχυποψίες, διαφορετικές οπτικές δεν πρέπει να υποτιμώνται, αλλά δεν πρέπει και κατ’ ανάγκην να περιμένουμε να ξεπεραστούν όλα αυτά μέχρι να δούμε την πραγματικότητα που απαιτεί ένα μεγάλο αριστερό κόμμα – τα παραδείγματα του γερμανικού PDS και του πορτογαλικού Bloco μπορούν να το επιβεβαιώσουν.
Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας, είναι απαραίτητο να εντείνονται οι όποιες θετικές διαδικασίες έχουν ήδη ξεκινήσει και οδηγούν σε όσμωση/κοινή δράση σε επίπεδο βάσης, εκεί δηλαδή που διαμορφώνονται οι συνειδήσεις και χτίζονται οι πραγματικοί συντροφικοί δεσμοί. Επιτροπές ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να στηθούν παντού σε γειτονιές, εργασιακούς χώρους, εκπαιδευτικά ιδρύματα, και να αφεθούν ελεύθερες να παραγάγουν πολιτική. Ιδιαίτερα σε δύο επίπεδα, το αυτοδιοικητικό και συνδικαλιστικό, επείγει ο ΣΥΡΙΖΑ να αποκτήσει κοινή παρουσία που θα εκφράζεται μέσα από ενωτικά ψηφοδέλτια, σε ρήξη με τον καθωσπρεπισμό και τη συναίνεση που επιβάλλουν οι κυρίαρχες πολιτικές.
5γ. Για ένα εναλλακτικό πρόγραμμα διακυβέρνησης της χώρας
Ο ΣΥΡΙΖΑ, ανεξάρτητα από το ποια επιλογή θα κάνει όσον αφορά την πρόταση για παραμονή της χώρας μας ή μη στην Ευρωζώνη και την αντιμετώπιση της χρεωκοπίας, οφείλει να έχει ένα συνεκτικό και εύληπτο ριζοσπαστικό πρόγραμμα. Ένα τέτοιο πρόγραμμα θα συναντά τις αγωνίες των εργαζομένων, των αυτοαπασχολουμένων και της νεολαίας, και θα τους κινητοποιεί για την επίτευξη άμεσων στόχων. Οι βασικοί άξονες ενός τέτοιου προγράμματος πρέπει να:
α) Προτείνουν ένα συγκεκριμένο σχέδιο εθνικοποίησης των μεγάλων, μονοπωλιακών εταιρειών σε όλους τους βασικούς κλάδους της παραγωγής, της διανομής και των υπηρεσιών, καθώς και των μεταφορών, των συγκοινωνιών, και των υποδομών και του ορυκτού πλούτου, κάτω από τον έλεγχο και διαχείριση των εργαζομένων.
β) Προτείνουν ένα εκτεταμένο σχέδιο δημοσίων επενδύσεων που δημιουργούν θέσεις εργασίας πλήρους απασχόλησης, σε αντιπαράθεση με τις πολιτικές του ΠΑΣΟΚ και ως αντίδοτο στις νεοφιλελεύθερες προτάσεις υπέρβασης της κρίσης.
γ) Περιγράφουν ένα εναλλακτικό σχέδιο ανασυγκρότησης των Δημόσιων Υπηρεσιών και Οργανισμών και ανοίγουν πόλεμο με τις πελατειακές σχέσεις, την καθετοποιημένη διαφθορά σε ολόκληρο τον κρατικό μηχανισμό λόγω της πολιτικής των δύο μεγάλων κομμάτων εξουσίας τόσο σε πολιτικό όσο και σε συνδικαλιστικό επίπεδο.
δ) Παρουσιάζουν ένα φορολογικό σχέδιο για μια μεγάλη αναδιανομή του εισοδήματος υπέρ των λαϊκών στρωμάτων, με φορολόγηση των μεγάλων εισοδημάτων, των off-shore εταιρειών και των κερδοφόρων επιχειρήσεων και των τραπεζών.
ε) Προτείνουν ένα νέο σχέδιο αναθέρμανσης της αγροτικής παραγωγής με αναζωογόνηση της υπαίθρου και των Συνεταιρισμών, ενίσχυσης των μικρομεσαίων αγροτών (οικονομικής και επιστημονικής) προκειμένου να προχωρήσουν σε ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης τόσο στη γεωργία όσο και στην κτηνοτροφία.
στ) Μιλούν για την ανάγκη αλλαγής της τουριστικής πολιτικής με την ποιοτική αναβάθμιση των τουριστικών υπηρεσιών που προσφέρει η χώρα μας, οι οποίες – όπως αναπτύχθηκαν με ευθύνη κυρίως των κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ τις δεκαετίες ’80 και ’90 – συνήθως είναι πολύ ακριβές όσον αφορά τις τιμές και υποβαθμισμένες όσον αφορά την ποιότητα των υπηρεσιών, ενώ η επιβάρυνση του περιβάλλοντος σε πολλές περιοχές από την «πράσινη» ανάπτυξη των προηγούμενων δεκαετιών είναι δραματική.
ζ) Αναδεικνύουν την αξία του πολιτισμού και της ψυχαγωγίας ως κοινωνικών αγαθών, στα οποία πρέπει να έχουν πρόσβαση όλοι οι πολίτες.
η) Θέτουν ως βασική παράμετρο κάθε σχεδιασμού την αντιστροφή της κλιματικής αλλαγής, την εν γένει προστασία του περιβάλλοντος και την απο-εμπορευματοποίησή του.

Ολο το κειμενο εδώ