Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα απόδημος ελληνισμός. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα απόδημος ελληνισμός. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
30 Ιανουαρίου 2012
ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΤΗΣ ΟΥΚΡΑΝΙΑΣ
Εισαγωγή
Οι πρώτες αρχαίες ελληνικές αποικίες, έκαναν την εμφάνισή τους στα εδάφη της σύγχρονης Ουκρανίας, κατά τον 6ο π.Χ. αιώνα, στα παράλια της Μαύρης θάλασσας και στην χερσόνησο της Κριμαίας.
Ερείπια της Χερσονήσου
Οι Eλληνες αποτελούν τον ιστορικότερο πληθυσμό της χερσονήσου αυτής. Tα ερείπια των αρχαίων ελληνικών πόλεων Παντικαπαίου, Xερσονήσου, Φαναγόρειας, Θεοδόσιας κ.ά. μαρτυρούν την παλιά δόξα των Eλλήνων. Eξάλλου πολλά τοπωνύμια της Kριμαίας έχουν ελληνική ρίζα. Ποιος ξέρει ότι το όνομα Γιάλτα προέρχεται από τη λέξη «γιαλίτα», που στην τοπική ελληνική διάλεκτο σημαίνει «μικρός γιαλός»; Mέχρι την άφιξη των Tατάρων, το 13ο αιώνα, η Kριμαία ήταν μια καθαρά ελληνική περιοχή.
Κάστρο στη Γιάλτα
Παρά την κατάκτηση από τους Tάταρους, σε ένα μέρος της Kριμαίας υπήρχε ελληνικό κράτος το οποίο κατελήφθη το 1475 από τους Οθωμανούς. H κατοχή της Kριμαίας από τους Tάταρους και τους Οθωμανούς επέφερε μεγάλα δεινά στον ελληνικό πληθυσμό: οικονομική καταπίεση, βίαιοι εξισλαμισμοί, υποχρεωτική χρήση της ταταρικής γλώσσας κ.λπ.
Παρ' όλα αυτά, η ελληνική παρουσία παρέμενε ισχυρή στην Kριμαία ώς το 1778, που ένα μέρος του ελληνικού πληθυσμού εγκατέλειψε το χανάτο και εγκαταστάθηκε στα εδάφη που του παραχώρησε η αυτοκράτειρα της Pωσίας Aικατερίνη η Mεγάλη.
Στην εποχή της Βυζαντινής αυτοκρατορίας
Στην εποχή της Βυζαντινής αυτοκρατορίας οι ελληνικές πόλεις και αποικίες της Κριμαίας διατηρούσαν στενές οικονομικές και πολιτικές σχέσεις με την γενέτειρα.
Τον 13 αι. η Κριμαία καταλαμβάνεται από τους Τάταρους και μετά από μερικούς αιώνες εθνικής και πνευματικής τους καταπίεσης, οι Έλληνες μετοικούν στη Ρωσική αυτοκρατορία. Εδώ, ιδρύουν την πόλη Μαριούπολη, με 22 γύρω χωριά και αποκτούν πολλά προνόμια από την κυβέρνηση της αυτοκράτειρας Αικατερίνης Β'.
Τον 13 αι. η Κριμαία καταλαμβάνεται από τους Τάταρους και μετά από μερικούς αιώνες εθνικής και πνευματικής τους καταπίεσης, οι Έλληνες μετοικούν στη Ρωσική αυτοκρατορία. Εδώ, ιδρύουν την πόλη Μαριούπολη, με 22 γύρω χωριά και αποκτούν πολλά προνόμια από την κυβέρνηση της αυτοκράτειρας Αικατερίνης Β'.
Άποψη του λιμανιού της Σαβαστούπολης το 1848
Μετά την επανάσταση του 1917, αρχίζει μια σύντομη περίοδος της εθνικής αναγέννησης και γίνεται προσπάθεια ανάπτυξης του ελληνικού πολιτισμού, η οποία όμως τελειώνει με τις σκληρές καταπιέσεις του Στάλιν.
Στα 1926-1928 στην Αζοφική, τέθηκε σε εφαρμογή μία φιλελεύθερη εθνική πολιτική που ευνοούσε την πολιτιστική ανάπτυξη των εθνικών μειονοτήτων. Στα σχολεία, ξεκίνησε η διδασκαλία της νέας ελληνικής γλώσσας, ενώ στη Μαριούπολη άρχισε τη λειτουργία της η «Ελληνική Παιδαγωγική Σχολή», στην οποία δίδασκαν καθηγητές από την Ελλάδα.
Από το 1930, εκδίδονταν στην ελληνική γλώσσα η εφημερίδα "Κολλεχτιβιστής", το λογοτεχνικό περιοδικό "Νεότητα", το παιδικό περιοδικό "Πιονέρος". Το 1932 άσρχισε τη λειτουργία του το Εθνικό Ελληνικό Θέατρο, ειδικά για το οποίο οι ποιητές Κωστοπράβ και Τελεντσής γράφουν θεατρικά έργα στην τοπική ελληνική, την λεγόμενη «ρουμέϊκη» διάλεκτο, όπως επίσης μεταφράζουν έργα Ουκρανών και Ρώσων λογοτεχνών. Συνολικά στο θέατρο αυτό ανεβάστηκαν 14 θεατρικά έργα.
Στα 1926-1928 στην Αζοφική, τέθηκε σε εφαρμογή μία φιλελεύθερη εθνική πολιτική που ευνοούσε την πολιτιστική ανάπτυξη των εθνικών μειονοτήτων. Στα σχολεία, ξεκίνησε η διδασκαλία της νέας ελληνικής γλώσσας, ενώ στη Μαριούπολη άρχισε τη λειτουργία της η «Ελληνική Παιδαγωγική Σχολή», στην οποία δίδασκαν καθηγητές από την Ελλάδα.
Από το 1930, εκδίδονταν στην ελληνική γλώσσα η εφημερίδα "Κολλεχτιβιστής", το λογοτεχνικό περιοδικό "Νεότητα", το παιδικό περιοδικό "Πιονέρος". Το 1932 άσρχισε τη λειτουργία του το Εθνικό Ελληνικό Θέατρο, ειδικά για το οποίο οι ποιητές Κωστοπράβ και Τελεντσής γράφουν θεατρικά έργα στην τοπική ελληνική, την λεγόμενη «ρουμέϊκη» διάλεκτο, όπως επίσης μεταφράζουν έργα Ουκρανών και Ρώσων λογοτεχνών. Συνολικά στο θέατρο αυτό ανεβάστηκαν 14 θεατρικά έργα.
Ελληνική εφημερίδα του 1996
Το Δεκέμβριο του 1935 στο χωριό Σαρτανά δημιουργήθηκε ελληνικό συγκρότημα τραγουδιού και χορού, το οποίο μέσα σε ένα χρόνο πραγματοποίησε συναυλίες στις πόλεις της Ουκρανίας, ενώ τον Αύγουστο του 1936 έλαβε μέρος στο φεστιβάλ ερασιτεχνικών συγκροτημάτων εθνικών μειονοτήτων στη Μόσχα, όπου πήρε την πρώτη θέση. Η επιτυχία αυτή έκανε διάσημο το συγκρότημα και τα ελληνικά τραγούδια στην εκτέλεσή του μεταδίδονταν πολλές φορές στο πανενωσιακό ραδιοφωνικό σταθμό.
Οι διώξεις της Σταλινικής περιόδου
Οι καταπιέσεις του Στάλιν που ξεκίνησαν το 1937 έβαλαν τέλος στην εθνική ανάπτυξη της ελληνικής διασποράς στην Ουκρανία. Με την υπ΄ αριθμ. 50216, που εκδόθηκε από τη Λαϊκή Επιτροπή Εσωτερικών της ΕΣΣΔ, χαρακτηρίστηκαν ως «κατασκοπευτικές» οι οργανώσεις των Ελλήνων της Σοβιετικής Ένωσης.
Χαλάσματα κτιρίων στη Σεβαστούπολη
Αυτό που ακολούθησε, ήταν μια εθνοκάθαρση και πραγματική τραγωδία για το μικρό ελληνικό λαό της Αζοφικής. Κλείστηκαν τα ελληνικά σχολεία, το θέατρο, η εφημερίδα, καταργήθηκε το λαογραφικό συγκρότημα. Καταστράφηκαν ακόμα και όλα τα έγγραφα που θύμιζαν την ύπαρξή τους. Με ψευδείς κατηγορίες, εκτελέστηκαν όλοι οι Έλληνες διανοούμενοι, καθώς και χιλιάδες εργάτες και αγρότες ελληνικής καταγωγής. Δεν υπήρχε ελληνική οικογένεια που να μην είχε χάσει ένα μέλος της από τις καταπιέσεις αυτές. Παραμένουν άγνωστα μέχρι σήμερα οι τόποι εκτέλεσης και ταφής των θυμάτων του Στάλιν.
Απελευθέρωση της Σεβαστούπολης από Σοβιετικούς, Β' Παγκόσμιος Πόλεμος
Το 1941-1945 οι Έλληνες της Ουκρανίας, παίρνουν ενεργό μέρος στον Β' Παγκόσμιο πόλεμο, υπερασπιζόμενοι την πατρίδα τους από την φασιστική Γερμανία.
Στις δεκαετίες 1950 με 1980, οι δραστηριότητες των εθνικών μειονοτήτων δεν ευνοούνται και καταπιέζονται από την επίσημη εξουσία και η μικρή εστία του ελληνικού πολιτισμού διατηρείται από τους λίγους Έλληνες ποιητές και τους αγωνιστές του ελληνικού κινήματος.
Στις δεκαετίες 1950 με 1980, οι δραστηριότητες των εθνικών μειονοτήτων δεν ευνοούνται και καταπιέζονται από την επίσημη εξουσία και η μικρή εστία του ελληνικού πολιτισμού διατηρείται από τους λίγους Έλληνες ποιητές και τους αγωνιστές του ελληνικού κινήματος.
Θύματα των διώξεων
Το 2000 στην Μαριούπολη εκδόθηκε το βιβλίο "Η τραγωδία της Μαριούπολης" για τα θύματα των πολιτικών καταπιέσεων του Σταλινισμού στη Μαριούπολη και την Αζοφική. Η συγγραφέας του Γαλίνα Ζαχάροβα εδώ και 15 χρόνια ασχολείται με την αποκατάσταση ονομάτων των χιλιάδων θυμάτων, χαμένων στην άβυσσο του τοταλιταρισμού. Πάνω από ένα τρίτο αποτελούν οι Έλληνες από τη Μαριούπολη και τα ελληνικά χωριά της Αζοφικής.
Παραθέτουμε μια ενδεικτική λίστα με ονόματα των άθωα καταπιεσμένων Ελλήνων.
Παραθέτουμε μια ενδεικτική λίστα με ονόματα των άθωα καταπιεσμένων Ελλήνων.
Έλληνες της Μαριούπολης
Αντζάβενκο Ιβάν του Πέτρου
Έτος γέννησης 1897, ελληνικής καταγωγής, εργάστηκε στο κολχόζ «Δευτέρας πενταετηρίδας» του χ.Ουρζούφ ως αγρότης. Συλλήφθηκε από το δημοτικό τμήμα της Μαριούπολης της Λαϊκής Επιτροπής Εσωτερικών στις 22 Δεκεμβρίου 1937 για συμμετοχή στη δήθεν ιστάμενη «ελληνική εθνικιστική σαμποταριστικό-αντάρτικη οργάνωση». Από το Δικαστήριο ειδικής συνδιάσκεψης καταδικάστηκε σε ανώτερη ποινή – τουφεκισμό. Η καταδίκη εκτελέστηκε την ίδια μέρα. Αποκαταστάθηκε το 1989.
Αϊτούλ Λεώντης του Θεοδώρου Έτος γέννησης 1913, ελληνικής καταγωγής, εργάτης του σιδηροδρομικού σταθμού της Μαριούπολης. Καταδικάστηκε από το δημοτικό τμήμα της Μαριούπολης της Λαϊκής Επιτροπής Εσωτερικών στις 22 Δεκεμβρίου 1937 για συμμετοχή στη δήθεν ιστάμενη «ελληνική εθνικιστική σαμποταριστικό-αντάρτικη οργάνωση» σε τουφεκισμό. Η καταδίκη εκτελέστηκε στις 12 Οκτόβρη 1938. Αποκαταστάθηκε το 1958.
Γαϊτάν Δημήτρης του Σταύρου Έτος γέννησης 1901, ελληνικής καταγωγής, λογιστής του κολχόζ «Νεζαμόζνικ». Συλλήφθηκε από τα όργανα της Λαϊκής Επιτροπής Εσωτερικών στις 20 Δεκεμβρίου 1937 για συμμετοχή στη δήθεν ιστάμενη «ελληνική εθνικιστική σαμποταριστικό-αντάρτικη οργάνωση» και τη δολιοφθορά στο κολχόζ. Με την απόφαση της τρόϊκα της Λαϊκής Επιτροπής Εσωτερικών ΕΣΣΔ και του εισαγγελέα ΕΣΣΔ καταδικάστηκε σε ανώτερη ποινή – τουφεκισμό. Η καταδίκη εκτελέστηκε την ίδια μέρα. Αποκαταστάθηκε από το δικαστικό συμβούλιο του Ανώτερου Δικαστηρίου Ουκρανικής ΣΣΔ το Φεβρουάριο του 1962.
Γάλλα Βασίλης του Βασίλη Έτος γέννησης 1904, ελληνικής καταγωγής, λογιστής σχολείου μέσης εκπαίδευσης στο χ.Μάλυ Γιανισόλ. Συλλήφθηκε από το δημοτικό τμήμα της Μαριούπολης της Λαϊκής Επιτροπής Εσωτερικών για συμμετοχή στη ελληνική εθνικιστική σαμποταριστικό-αντάρτικη οργάνωση και άθωος καταδικάστηκε στις 9 Φεβρουαρίου 1938 σε θανατική ποινή. Εκτελέστηκε στις 9 Φεβρουαρίου 1938. Αποκαταστάθηκε στις 14 Ιουνίου 1960.
Γρηγοράς Νικόλαος του Στυλιανού Έτος γέννησης 1905, ελληνικής καταγωγής, τσομπάνης στο σοβχόζ «Ντζερζίνσκυ» της περιφέρειας της Μαριούπολης. Συλλήφθηκε από την Λαϊκή Επιτροπή Εσωτερικών της Μαριούπολης τον Γιανουάριο του 1938. Κρίθηκε ένοχος από το περιφερειακό διακστήριο για την αντεπαναστατική προπαγάνδα. Αποκαταστάθηκε στις 23 Ιουνίου 1989.
Έτος γέννησης 1897, ελληνικής καταγωγής, εργάστηκε στο κολχόζ «Δευτέρας πενταετηρίδας» του χ.Ουρζούφ ως αγρότης. Συλλήφθηκε από το δημοτικό τμήμα της Μαριούπολης της Λαϊκής Επιτροπής Εσωτερικών στις 22 Δεκεμβρίου 1937 για συμμετοχή στη δήθεν ιστάμενη «ελληνική εθνικιστική σαμποταριστικό-αντάρτικη οργάνωση». Από το Δικαστήριο ειδικής συνδιάσκεψης καταδικάστηκε σε ανώτερη ποινή – τουφεκισμό. Η καταδίκη εκτελέστηκε την ίδια μέρα. Αποκαταστάθηκε το 1989.
Αϊτούλ Λεώντης του Θεοδώρου Έτος γέννησης 1913, ελληνικής καταγωγής, εργάτης του σιδηροδρομικού σταθμού της Μαριούπολης. Καταδικάστηκε από το δημοτικό τμήμα της Μαριούπολης της Λαϊκής Επιτροπής Εσωτερικών στις 22 Δεκεμβρίου 1937 για συμμετοχή στη δήθεν ιστάμενη «ελληνική εθνικιστική σαμποταριστικό-αντάρτικη οργάνωση» σε τουφεκισμό. Η καταδίκη εκτελέστηκε στις 12 Οκτόβρη 1938. Αποκαταστάθηκε το 1958.
Γαϊτάν Δημήτρης του Σταύρου Έτος γέννησης 1901, ελληνικής καταγωγής, λογιστής του κολχόζ «Νεζαμόζνικ». Συλλήφθηκε από τα όργανα της Λαϊκής Επιτροπής Εσωτερικών στις 20 Δεκεμβρίου 1937 για συμμετοχή στη δήθεν ιστάμενη «ελληνική εθνικιστική σαμποταριστικό-αντάρτικη οργάνωση» και τη δολιοφθορά στο κολχόζ. Με την απόφαση της τρόϊκα της Λαϊκής Επιτροπής Εσωτερικών ΕΣΣΔ και του εισαγγελέα ΕΣΣΔ καταδικάστηκε σε ανώτερη ποινή – τουφεκισμό. Η καταδίκη εκτελέστηκε την ίδια μέρα. Αποκαταστάθηκε από το δικαστικό συμβούλιο του Ανώτερου Δικαστηρίου Ουκρανικής ΣΣΔ το Φεβρουάριο του 1962.
Γάλλα Βασίλης του Βασίλη Έτος γέννησης 1904, ελληνικής καταγωγής, λογιστής σχολείου μέσης εκπαίδευσης στο χ.Μάλυ Γιανισόλ. Συλλήφθηκε από το δημοτικό τμήμα της Μαριούπολης της Λαϊκής Επιτροπής Εσωτερικών για συμμετοχή στη ελληνική εθνικιστική σαμποταριστικό-αντάρτικη οργάνωση και άθωος καταδικάστηκε στις 9 Φεβρουαρίου 1938 σε θανατική ποινή. Εκτελέστηκε στις 9 Φεβρουαρίου 1938. Αποκαταστάθηκε στις 14 Ιουνίου 1960.
Γρηγοράς Νικόλαος του Στυλιανού Έτος γέννησης 1905, ελληνικής καταγωγής, τσομπάνης στο σοβχόζ «Ντζερζίνσκυ» της περιφέρειας της Μαριούπολης. Συλλήφθηκε από την Λαϊκή Επιτροπή Εσωτερικών της Μαριούπολης τον Γιανουάριο του 1938. Κρίθηκε ένοχος από το περιφερειακό διακστήριο για την αντεπαναστατική προπαγάνδα. Αποκαταστάθηκε στις 23 Ιουνίου 1989.
Η αναγέννηση του ΕλληνισμούΜε την άνοδο στην εξουσία του Νικήτα Χρουστσώφ, οι Έλληνες της Ουκρανίας, όπως και της υπόλοιπης πρώην Σοβιετικής Ένωσης, απέκτησαν σχετική πολιτική ελευθερία. Οι έλληνες ποιητές Σαπουρμάς και Κυριάκοβ ξεκίνησαν την αναγέννηση της ελληνικής λογοτεχνίας, δημοσιεύοντας χειρόγραφες συλλογές των ποιημάτων τους καθώς και των μεταφρασμένων στα ρουμέϊκα ποιημάτων των σπουδαίων Ουκρανών και Ρώσων λογοτεχνών. Στη δεκαετία του ’70 είχε συσταθεί μια λογοτεχνική ομάδα των Ελλήνων ποιητών που συναντιούνταν κάθε καλοκαίρι στο εξοχικό «Αζοφικό αγλάρ» («Το χελιδόνι της Αζοφικής») του ποιητή Δημήτρη Δεμερντζή.  Από το 1952 στα χωριά της Αζοφικής, άρχισαν να οργανώνονται λαογραφικές αποστολές του Κρατικού Πανεπιστημίου του Κιέβου υπό την καθοδήγηση του καθηγητή Ανδρέα Μπελέτσκυ και υφηγήτριας Τατιάνα Τσερνισόβα. Οι φοιτητές που συμμετέχουν στις αποστολές, κατέγραφαν τα λαϊκά τραγούδια, τα παραμύθια, τα ρητά και τις παροιμίες, ασχολούνται με μελέτη των ελληνικών διαλέκτων της Αζοφικής.  Τοπικές χορευτικές εκδηλώσεις Το 1967 η Μαρία Γαϊτάν ξεκίνησε την αναγέννηση του προπολεμικού συγκροτήματος τραγουδιού και χορού, το οποίο ονομάστηκε «Σαρτανιότικα μαργαριτάρια». Το συγκρότημα αυτό λειτουργεί και σήμερα. Η άνοιξη για τους Έλληνες της ΟυκρανίαςΜετά τις ραγδαίες αλλαγές που άρχισαν να συντελούνται από το 1989 και μετέπειτα, στην Ουκρανία, όπως και σε όλη την Σοβιετική Ένωση αναζωογονήθηκε το ελληνικό κίνημα. Στις 25 Ιανουαρίου 1989 στη Μαριούπολη, ιδρύθηκε ο πρώτος ελληνικός σύλλογος. Ως πρωταρχικός σκοπός του, τέθηκε η αναγέννηση της ελληνικής διαλέκτου της Μαριούπολης και η εκμάθηση της νέας ελληνικής γλώσσας.  Τοπικές ενδυμασίες Στις 25 Μαρτίου 1989 στη Μαριούπολη για πρώτη φορά γιορτάστηκε η Μέρα της Ανεξαρτησίας της Ελλάδος, χρειάστηκε όμως γίνουν πολλές διαπραγματεύσεις με το δημαρχείο και τη Μόσχα, για να επιτραπεί η έκθεση στη σκηνή της ελληνικής σημαίας και να ακουστεί δημόσια ο εθνικός ύμνος της Ελλάδος. Στη γιορτή αυτή είχαν έρθει Έλληνες από τα γύρω χωριά, οι οποίοι χόρευαν στη διάρκεια της συναυλίας τους ελληνικούς χορούς. Μετά από τη συναυλία, οι άνθρωποι αγκαλιάζονταν και έκλαιγαν: για πρώτη φορά μετά από πολλές δεκαετίες, από τη σκηνή ακουγόταν η μητρική τους γλώσσα. Το 1989 ξεκινάει και η μεγάλη προσπάθεια για την ίδρυση στην πόλη εκπαιδευτικού ιδρύματος με διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας. Αποστέλλονταν αιτήσεις στις αρμόδιες υπηρεσίες όλων των βαθμίδων, ενώ τα δραστήρια μέλη του κινήματος συμμετείχαν σε διάφορες διασκέψεις για τις εθνικές μειονότητες όπου προέβαλαν τα αιτήματά τους. Αποτέλεσμα ήταν να ιδρυθεί το 1991στη Μαριούπολη το Κολέγιο Ανθρωπιστικών Σπουδών, το οποίο σύντομα αναπτύχθηκε σε Ινστιτούτο, το οποίο διαδραματίζει και σήμερα πρωτεύοντα ρόλο στην υπόθεση αναγέννησης του ελληνισμού στην Ουκρανία.  Ινστιτούτο Ανθρωπιστικών Σπουδών Μαριούπολης Από το ελληνικό σύλλογο, είχε συσταθεί επίσης μια ομάδα εργασίας για την επιστροφή στη Μαριούπολη του ιστορικού της ονόματος, καθώς από το 1945 έφερνε την ονομασία «Ζντάνοβ», που ήταν το όνομα ενός από τους στενούς συνεργάτες του Στάλιν. Έτσι, από τον Ιανουάριο του 1989, η πόλη έπαψε να ονομάζεται Ζντάνοβ, καθώς επιστράφηκε η ιστορική της ονομασία. Το 1990 η Μαριούπολη έγινε ο τόπος διεξαγωγής του επιστημονικού συνεδρίου με θέμα «Τα αναγνώσματα του Αριστοτέλη», στο οποίο μετείχε ο καθηγητής του Πανεπιστημίων Αθηνών, Βασίλειος Κύρκος, ο οποίος στη συνέχεια διοργάνωσε σεμινάρια ελληνικής γλώσσας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων για τους δασκάλους από την Μαριούπολη. Το 1991 πραγματοποιήθηκαν τα πρώτα καλλιστεία για καλλονές ελληνικής καταγωγής «ΑΦΡΟΔΙΤΗ». Από το 1992 έως το 2000 στον τοπικό δημοτικό ραδιοφωνικό σταθμό, δυο φορές το μήνα μεταδίδονταν η εκπομπή «ΚΑΛΗΣΠΕΡΑ». Από το 1992 έως 1995 στην πόλη Ντονέτσκ εκδίδονταν η εφημερίδα «ΛΟΓΟΣ», ενώ από το 1994 άρχισε να κυκλοφορεί η εφημερίδα «ΧΡΟΝΟΣ» του ελληνικού συλλόγου της Μαριούπολης.  Ελληνικοί Σύλλογοι Ουκρανίας Το 1995 συστάθηκε η Ομοσπονδία των ελληνικών συλλόγων της Ουκρανίας με κεντρικά γραφεία στη Μαριούπολη. Σήμερα η Ομοσπονδία αριθμεί πάνω από 90 μέλη, κυρίως ελληνικούς συλλόγους σε όλη την Ουκρανία και έχει δικό της δημοσιογραφικό όργανο, την εφημερίδα «ΕΛΛΗΝΕΣ ΤΗΣ ΟΥΚΡΑΝΙΑΣ». Από τον Οκτώβρη του 1996, άρχισε να λειτουργεί στη Μαριούπολη το Προξενείο της Ελλάδας. Σήμερα στα 23 σχολεία της Μαριούπολης και σε όλα τα ελληνικά χωριά διδάσκεται η ελληνική γλώσσα. Κάθε χρόνο διεξάγονται δημοτική και πανουκρανική μαθητικές ολυμπιάδες στην ελληνική γλώσσα. Εκδίδονται βιβλία πάνω στα θέματα της ιστορίας, πολιτισμού και λογοτεχνίας των ελλήνων της Αζοφικής. Λειτουργούν λαογραφικά συγκροτήματα στα χωριά και πόλεις με συμπαγή ελληνικό πληθυσμό. |
ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ
Εισαγωγή
«Από την ίδρυσή της το 1981, σε συνέχεια του συλλόγου Ελλήνων Εργαζομένων Νυρεμβέργης, που ιδρύθηκε το 1964, η Κοινότητα καθιερώθηκε ως πόλος συσπείρωσης και διεκδίκησης των Ελλήνων της πόλης μας και έχει παρουσιάσει ένα αξιόλογο έργο σε διάφορες χρονικές στιγμές.
Αρκεί να σας αναφέρω ότι τη δεκαετία του 80 λειτούργησε στη Νυρεμβέργη Ελεύθερο Ανοιχτό πανεπιστήμιο, σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Απόδημου Ελληνισμού», επισήμανε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο σημερινός Πρόεδρος της Κοινότητας Χαράλαμπος Τσακμακίδης.
Σήμερα η Νυρεμβέργη, όπου καταγράφεται ελληνική παρουσία εδώ και 900 χρόνια, έχει να επιδείξει μία σειρά οικονομικών δραστηριοτήτων Ελλήνων μεταναστών, άξιοι πρεσβευτές της πατρίδας μας, όπως λέει ο κ. Τσακμακίδης. Στα όρια του Δήμου της Νυρεμβέργης ζούνε και εργάζονται πάνω από 11.300 Έλληνες, ενώ στην ευρύτερη περιοχή πάνω από 22.000. Από τα 1500 ελληνικά καταστήματα τα περίπου 750 εστιατόρια δημιουργούν σε αυτή την πόλη την ατμόσφαιρα μιας μικρής Ελλάδας. Στην πόλη λειτουργούν δύο Δημοτικά Σχολεία, ένα Γυμνάσιο και ένα Λύκειο. Καλλιτέχνες, ζωγράφοι, συγγραφείς και αθλητές συμπληρώνουν το Ελληνικό «τοπίο» στην φιλόξενη πόλη της Φραγκωνίας. Στο συμβούλιο αλλοδαπών της πόλης ο Ελληνισμός συμμετέχει με τέσσερις εκλεγμένους αντιπροσώπους, ενώ έχουν εκλεγεί και δύο έλληνες στο Δημοτικό Συμβούλιο.
Στην Κοινότητα, που είναι μέλος της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων Γερμανίας από το 1981, λειτουργεί εδώ και χρόνια χορευτικό συγκρότημα, στο οποίο προσέρχονται και γερμανοί που ενδιαφέρονται για την Ελλάδα. Επίσης υπάρχει ΚΑΠΗ για τους ηλικιωμένους, ενώ οι νέοι και οι νέες μπορούν να παρακολουθούν μαθήματα πληροφορικής στις αίθουσες της Κοινότητας, που στεγάζεται με δικό της γραφείο από το 1981 στο «Σπίτι της Γειτονιάς», ένα οίκημα που παραχωρεί ο δήμος της Νυρεμβέργης σε συλλόγους αλλοδαπών της πόλης.
Σειρά δραστηριοτήτων έχει να επιδείξει και το πνευματικό Κέντρο της Ενορίας „Απόστολος Παύλος“, από παιδική βιβλιοθήκη μέχρι και ποδοσφαιρικό τμήμα. Ο κ. Τσακμακίδης δεν παραλείπει να μας αναφέρει ότι μεγάλη δραστηριότητα αναπτύσσουν επίσης οι πολλοί εθνικοτοπικοί και άλλοι ελληνικοί σύλλογοί της Νυρεμβέργης.
Αξίζει να αναφερθεί ότι με πρωτοβουλία του Συλλόγου «Φίλος» η Νυρεμβέργη έχει αδελφοποιηθεί με την Καβάλα, μία συνεργασία που λειτουργεί υποδειγματικά από το 1999 μέχρι σήμερα. Ο σύλλογος, με πρόεδρο τον ιδρυτή Σωτήρη Ξώγνο, ιδρύθηκε το 1998 και σήμερα αριθμεί πάνω από 200 μέλη, ελληνικής και μη καταγωγής, έχοντας ως στόχο την γνωριμία και την αλληλοκατανόηση μεταξύ των δύο λαών.
Η αεροπορική σύνδεση των δύο αδελφών πόλεων είναι ένα άλλο επίτευγμα του συλλόγου, ενώ μέσα στο 2006 ένας κεντρικός δρόμος της Νυρεμβέργης μετονομάστηκε σε οδός Καβάλας, όπως και στην ελληνική όμορφη πόλη μία λεωφόρος φέρει το όνομα της αδελφοποιημένης πόλης.
Με ενέργειες του «Φίλος» τοποθετήθηκε και μια αναμνηστική πινακίδα σε οίκημα που έζησε σαν ευυπόληπτος πολίτης της Νυρεμβέργης ο Σιατιστινός Γεώργιος Μαρκίδης Πούλιος, σύντροφος του Ρήγα Φεραίου.
Από το 12ο αιώνα καταγράφεται ελληνική παρουσία στη Νυρεμβέργη Η πρώτη επίσημη αναφορά ελληνική παρουσίας στην πόλη της Νυρεμβέργης είναι το 1156, όταν ο Barbarossa υποδέχεται στην πόλη τους Αλέξανδρο και Ιωάννη Στρατηγόπουλους απεσταλμένοι από την Κωνσταντινούπολη από τον Αυτοκράτορα Μανουήλ Κομνηνό, ο οποίος το 1142 πήρε για σύζυγό του την Berta von Sulzbach που μετονομάσθηκε σε Ειρήνη, σύμφωνα με στοιχεία, που μας παραχώρησε ο Σωτήρης Ξώγνος, πρόεδρος του συλλόγου «Φίλος».
Το 1526 ο ανθρωπιστής Willibald ιδρύει στη Νυρεμβέργη το πρώτο σε όλη την Γερμανία μοντέρνο Γερμανικό Γυμνάσιο το Melancthton, με έμφαση στα Μαθηματικά και ελληνικά, καθιστώντας την πόλη ως κέντρο ελληνικών σπουδών και γνώσης. Ο Willibald ήταν άλλωστε αυτός που μεταφράζει την Ιλιάδα και συνδιαλέγεται για πρώτη φορά στο Αμφιθέατρο του Αυτοκρατορικού Πανεπιστημίου στο Altdorf, με τον από ένθερμο ελληνιστή Konrad Celtis.
Την περίοδο 1625-26 φιλοξενούμενος του Altdorf είναι ο Μητροφάνης Κριτόπουλος ο οποίος παρουσίασε στις 25 Δεκεμβρίου 1625, στο μεγάλο Αμφιθέατρο του πανεπιστημίου παρουσίασε στα ελληνικά το χρονικό της γέννησης του Θεανθρώπου, παρουσία όλων των καθηγητών και αντιπροσωπείας του Δημοτικού Συμβουλίου της Νυρεμβέργης. Μάρτυρας της παρουσίας του είναι μια ελαιογραφία του που έγινε κατά παραγγελία του Δημοτικού Συμβουλίου της Νυρεμβέργης. Στην Φιλοθήκη των ανέκδοτων εγγράφων της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών βρίσκονται περίπου 300 έγγραφα και 45 από αυτά προέρχονται από το Altdorf, μιας πρώτης τάξης απόδειξη του ότι η Νυρεμβέργη ήταν το κέντρο συνάντησης της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού με την Εσπερία.
Το 1669, όταν το Ηράκλειο ο (Χάνδακας) Κρήτης αλώνεται από τους Οθωμανούς στο Πανεπιστήμιο του Altdorf ακούγεται και η πρώτη φιλελληνική φωνή στην Ευρώπη. Ο Ιεροκήρυκας Johannes Wülfer προσπαθεί να αφυπνίσει το κοινό για τον επερχόμενο Οθωμανικό κίνδυνο και γράφει μια Ελεγεία. Το εξώφυλλο σε αρχαΐζουσα. « Η νύν Ελλάς ελεεινολογούσα δια την ερήμωσιν, και παρά των αλλοδαπών, μάλιστα δε Τευτόνων, βοήθειαν αιτουμένη. Δημοσίω λόγω προκαταβεβλημένη υπό του Ιωάννου Ουΰλφήρου Νωριμβέργεως, εν τη των Νωρικών Ακαδημία Παλαικώμη. Ενιαυτώ Παρθενογονίας χιλιοστώ εξηκοσιαστώ εξηκοστώ εννάτω, μηνός Δεκεμβρίου ημέρα εβδόμη».
Στο πανεπιστήμιο του Altdorf εκδόθηκε το 1712 και η Ελλάδος Φωνή ή Γραμματική του Αλέξανδρου Ελλάδιου, που έζησε στην πόλη από το 1709 έως το 1714, όπως και Ηθικήν Πανάρετον, Περί της Ψυχής των Ζώων κ.α. Αξίζει να αναφερθεί ότι πολλοί κάτοικοι της Νυρεμβέργης, λόγω της πολυμάθειας στα ελληνικά και τις επαφές τους με Έλληνες επιφανείς λόγιους, είχαν το παρατσούκλι Γερμανός Δημοσθένης. Την ίδια περίπου εποχή βγαίνουν μετάλλια που παρουσιάζουν την Νυρεμβέργη σαν νύμφη με το όνομα Νωρίς. Τέλος το Τάγμα των λουλουδιών της Πέγκνιτζ παρουσιάζει την περιοχή σαν μια μικρή Ελλάδα.
Το 1822 ιδρύεται στη Νυρεμβέργη φιλελληνικός σύλλογος με το όνομα "Griechenverein". Ψυχή όλης αυτής της προσπάθειας είναι η οικογένεια Biberbach και προπάντων η Magdalena Clara Günther. Ο σύζυγος της ο Biberbach αναδεικνύεται σε κορυφαία μορφή του συλλόγου από τις αρχές του 1822. Στα αρχεία του συλλόγου αυτού σώζονται και ονόματα Ελλήνων, δίγλωσσα γραμμένα, που έτυχαν στην Νυρεμβέργη βοήθειας και περίθαλψης, όπως οι Παναγιώτης Δούκας ή Τούκας, Κωνσταντίνος Λεόντης, Τσανγκάρης, Ροζάκης και Κωνσταντίνου. Πάρα πολλοί επώνυμοι πολίτες της πόλης πλαισιώνουν τον "Griechenverein", όπως Boeckh, Cnopf von Neu, Seidel και Dr. Veillodter. Ο εκδότης Dr. Campé μεταφράζει από τα αρχαία στα Γερμανικά την Ελεγεία του Johannes Wülfer, ενώ τέκνα της πόλης της Νυρεμβέργης κατέβηκαν και πολέμησαν για την δική μας λευτεριά.
Στις 26 Νοεμβρίου 1826 μια μεγάλη εισφορά από 26 γκούλντεν κινεί την περιέργεια. Πρόκειται για τον έμπορο Georg Marco ή Γεώργιο Μαρκίδη Πούλιο, σύντροφος του Ρήγα Φεραίου, από την Σιάτιστα. Είναι ο εκδότης της πρώτης Ελληνικής εφημερίδας και του Θούριου. Εξορίστηκε από τους Αυστριακούς και κατέφυγε στην Φύρτη, λίγα χιλιόμετρα μακριά από τη Νυρεμβέργη. Δούλεψε σαν βοηθός στο εμπορικό μαγαζί του Έλληνα Ισίδωρου Χη Γιώργη. Το 1814 μετάφεραν το εμπορικό τους στην Νυρεμβέργη. Ο Georg Marco έγινε γνωστός για τις δωρεές του και τις αγαθοεργίες του. Αν και ορθόδοξος στο θρήσκευμα, έγινε λοχαγός 3ου βαθμού στην Εθνοφρουρά και προτάθηκε για βουλευτής στο τοπικό Κοινοβούλιο. Πέθανε στις 14 Σεπτεμβρίου του 1830. Μία εντοιχισμένη πινακίδα σε οίκημα της ιστορικής Νυρεμβέργης, όπου έζησε ο Georg Marco, ήταν η ελάχιστη προσφορά του συλλόγου «Φίλος», για να θυμίζει σε όλους ότι εκεί έζησε ως ευυπόληπτος πλέον πολίτης της πόλης ένας επιφανής Έλληνας.
Κατά την διάρκεια του 18ου – 19ου αιώνα υπήρχαν κατ’ ευθείαν επαφές μεταξύ της Νυρεμβέργης και Θεσσαλίας- Μακεδονίας. Οι Leonische Drahtwaren και η Langold Werkzeuge είχαν και τοπικούς αντιπροσώπους. Στην περιοχή εισαγόταν κρόκος και μαλλιά κυρίως από τ’ Αμπελάκια, καπνός από την Καβάλα, τη Δράμα κ.α. Μέσο πληρωμής το ασημένιο τάλληρο της Μαρίας Θηρεσίας, του 1765.
Από το 1902 έως το 1916 λειτούργησε και επίτιμο Προξενείο της Ελλάδος στην Νυρεμβέργη, με πρόξενο τον έμπορα Adolf Dihlmann.
Να αναφέρουμε επίσης ότι στην διάρκεια του Μεσοπολέμου μεσουρανούσε το όνομα του βαρύτονου Παππά στην Όπερα της Νυρεμβέργης.
Κατά την διάρκεια του Β΄ παγκοσμίου πολέμου βρέθηκαν στη Νυρεμβέργη πολλοί Έλληνες σαν εργάτες στην Βιομηχανία. Οι ανάγκες του πολέμου ανάγκαζαν τους Γερμανούς να φέρνουν όλο και περισσότερα χέρια από τις υπό κατοχή. Οι συμπατριώτες μας δεν έμεναν σε στρατόπεδα, αλλά σε σπίτια που ήταν διασκορπισμένα σε όλη την πόλη.
Από το 1960-61, όταν υπογράφηκε η σύμβαση μεταξύ της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας και της Ελλάδας έχουμε τα μεγάλα κύματα μεταναστών.
Τα μέσα της δεκαετίας το ’70 η παροικία φθίνει αριθμητικά , λόγω της οικονομικής κρίσης, αλλά και την εχθρότητα που δεν άντεχαν κάποιοι να αντιμετωπίσουν. Στην αρχή της δεκαετίας του ’80 πολλοί συμπατριώτες μας εγκαταλείπουν μαζικά την Δυτική Γερμανία, κάποιοι όμως επιστρέφουν. Ήταν η εποχή της ίδρυσης και των πρώτων Εθνικοτοπικών Συλλόγων.
Σήμερα πάνω από 11.300 Έλληνες ζουν και εργάζονται στα όρια του Δήμου Νυρεμβέργης. Τα περίπου 1500 ελληνικά καταστήματα , εκ των οποίων 750 εστιατόρια, φτιάχνουν σε αυτή την πόλη μια μικρή Ελλάδα. Σε αυτά προσθέτονται δύο Σχολεία, δύο Γυμνάσια, δύο Λύκεια και η νεότευκτη Εκκλησία. Στην περιοχή της Νυρεμβέργης ζούνε περίπου 22.000 Έλληνες.
Παρουσιάζοντας τον απολογισμό του απερχόμενου Διοικητικού Συμβουλίου, ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας, Κώστας Δημητρίου, αναφέρθηκε ιδιαίτερα στην κινητικότητα που υπάρχει μεταξύ των μεταναστών στη Γερμανία, λόγω και της κρίσης που πλήττει αυτή τη χώρα, ενώ στάθηκε στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι 315.000 Έλληνες της Γερμανίας, όπως είναι το πρόβλημα της εκπαίδευσης, η καταπολέμηση των διακρίσεων και του ρατσισμού, η αναγνώριση των γερμανικών απολυτηρίων των μεταναστόπαιδων από το ελληνικό κράτος, η διατήρηση και διάδοση του ελληνικού πολιτισμού, η προσέγγιση της νεολαίας, οι γυναίκες και οι συνταξιούχοι κ.α.
«Η αναβάθμιση στην πράξη του ρόλου των Ελληνικών Κοινοτήτων, αποτελεί επιτακτική ανάγκη. Η οργάνωση του Ελληνισμού στο δημοκρατικό πλαίσιο των Ελληνικών Κοινοτήτων, εξακολουθεί να είναι εξαιρετικά επίκαιρη, παρά τα διάφορα προβλήματα που υπάρχουν. Στόχος μας είναι να αναβαθμίσουμε τις δραστηριότητές μας στο χώρο της Γερμανίας όπου ζούμε», κατέληξε ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων Γερμανίας, Κώστας Δημητρίου.
Στο συνέδριο, εκτός των άλλων, απηύθυναν χαιρετισμό ο πρόεδρος της Διακομματικής Επιτροπής της Βουλής για τον Απόδημο Ελληνισμό, Ευγένιος Χαϊτίδης, οι αντιπρόεδροι της Επιτροπής, Γρηγόρης Νιώτης και Νίκος Γκατζής, βουλευτές του ΠΑΣΟΚ και του ΚΚΕ αντίστοιχα, ο πρόεδρος του ΣΑΕ, Ανδρέας Άθενς, ο Αρχιμανδρίτης Αθηναγόρας, ως εκπρόσωπος του Μητροπολίτη Γερμανίας κ. Αυγουστίνου, καθώς επίσης εκπρόσωποι του Γερμανικού Κοινοβουλίου και της Γερμανικής κυβέρνησης, ο αναπληρωτής Δήμαρχος της Φρανκφούρτης και η πρόεδρος της Ελληνογερμανικής Επιτροπής της Γερμανικής Βουλής κ.α.
Τις εργασίες του συνεδρίου, παρακολούθησαν εκτός των άλλων ο Πρέσβης της Ελλάδος στη Γερμανία, Κώστας Τριάρης, ο Γενικός Γραμματέας Απόδημου Ελληνισμού κ. Παπασταθόπουλος, ο αναπληρωτής πρόεδρος του ΣΑΕ, Στέφανος Ταμβάκης, ο πρόεδρος του ΣΑΕ Ευρώπης, Άγγελος Ασλανίδης, οι Γραμματείς του ΣΑΕ, Όλγα Σαραντοπούλου και Ελένη Κωνσταντινίδου, η διευθύντρια Ευρώπης της ΓΓΑΕ, Εύα Παπαδάτου, οι πρόεδροι των Ομοσπονδιών Ελληνικών Συλλόγων και Κοινοτήτων: Σουηδίας Κομνηνός Χαϊδευτός, Γαλλίας Βασίλης Φλωράκης, Βελγίου Ευδοξία Πάντα, ο αναπληρωτής πρόεδρος της ΓΣΕΕ Φίλιππος Μαυρής, ο πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας Φινλανδίας Θανάσης Παπανικολάου, ο πρόεδρος του Δικτύου αιρετών Ευρώπης, Γρηγόρης Ζαρκάδης κ.α.
Το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα
Η εκπρόσωπος του κυβερνώντος Σοσιαλδημοκρατικού κόμματος κ. Σουζάνε Βάτσκε, χαιρετίζοντας τις εργασίες του συνεδρίου, μετέφερε μήνυμα του Γερμανού Καγκελαρίου, Γκέρχαρντ Σρέντερ και αναφέρθηκε στις προσπάθειες της γερμανικής κυβέρνησης για την αναγνώριση των δικαιωμάτων των μεταναστών και την ενσωμάτωσή τους στη γερμανική κοινωνία, για να τονίσει: «Πρέπει να δώσουμε στους μετανάστες να καταλάβουν ότι τους θέλουμε στη Γερμανία, ότι θέλουμε να ενταχθούν στον κορμό της κοινωνίας μας. Οι εθνικισμοί που αναπτύσσονται σε βάρος των μεταναστών είναι επικίνδυνοι και ζημιογόνοι για αυτή τη χώρα. Πρέπει να επικρατήσει η ανεκτικότητα, η ίση αντιμετώπιση. Θέλουμε οι μετανάστες να αισθάνονται ίσοι με τους Γερμανούς, πολύ περισσότερο που κάθε πέμπτος γάμος στη Γερμανία είναι διεθνικός, κυρίως μεταξύ Γερμανών πολιτών και μεταναστών».
Το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα
Ο εκπρόσωπος του ΧριστιανοδημοκρατικούΚόμματος (CDU), Ούλριχ Γκάσπαρ, σημείωσε ότι οι ελληνικές κοινότητες και οι Έλληνες μετανάστες στη Γερμανία, προσέφεραν μέχρι τώρα πολύτιμες υπηρεσίες για την ανάπτυξη της χώρας «Σας ευχαριστώ για τη δραστηριότητά σας, για τις πολιτιστικές αξίες που μεταφέρατε στη Γερμανία, αλλά και για το ότι αποτελείτε παράδειγμα εργατικότητας και μας βοηθάτε για την ανάπτυξη της Γερμανίας», είπε απευθυνόμενος στους εκπροσώπους των ελληνικών κοινοτήτων.
Αναφερόμενος στην ανησυχία που δημιούργησαν σε όλη την Ευρώπη για το μέλλον της Ε.Ε. τα δημοψηφίσματα σε Γαλλία και Ολλανδία, παρατήρησε ότι η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πρέπει να γίνει με πολύ μεγάλη προσοχή προκειμένου να μην ενταχθούν χώρες που δεν ενστερνίζονται την ευρωπαϊκή πορεία της Γηραιάς Ηπείρου και τον ευρωπαϊκό πολιτισμό. «Πρέπει να σας διαβεβαιώσω ότι εμείς δεν πρόκειται να δώσουμε ποτέ πράσινο φως για την ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε. Αν ενταχθεί θα διαπραχθεί ένα μεγάλο και τραγικό λάθος για την Ευρώπη, για την υπόθεση της ειρήνης. Ο πολιτισμός είναι αυτός που φέρατε εσείς οι Έλληνες στην Ευρώπη», κατέληξε ο εκπρόσωπος του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος.
Το Κόμμα Δημοκρατικού Σοσιαλισμού
Το ίδιο θερμά ήταν τα λόγια και του βουλευτή του κόμματος Δημοκρατικού Σοσιαλισμού, Βολφκανγκ Γκεργκερ, ο οποίος απευθυνόμενος στους Έλληνες της Γερμανίας, δήλωσε: «Δεν είστε επισκέπτες σ' αυτή τη χώρα, είστε αυτοί που συνδημιουργήσατε αυτό το κράτος, είναι και δική σας χώρα η Γερμανία». Κι αφού παρατήρησε ότι οι Έλληνες προέρχονται από μία χώρα που αξίζει το θαυμασμό όλης της ανθρωπότητας, υπογράμμισε: «Οι ελληνικές κοινότητες συνεισέφεραν πάρα πολλά για την πολιτιστική ανάπτυξη της Γερμανίας, καθώς η επιρροή σας στα πολιτιστικά μας πράματα ήταν τεράστια. Πρέπει ανεπιφύλακτα να πω ότι μία χώρα με μόνο τους Γερμανούς και χωρίς τη συνεισφορά των Ελλήνων θα ήταν πάρα πολύ φτωχή. Σας ευχαριστούμε Έλληνες που μας φέρατε τη δάδα του πολιτισμού».
Καταλήγοντας ο κ. Γκέργκερ και απευθυνόμενος στα άλλα γερμανικά κόμματα, παρατήρησε: «Δεν πρέπει να έχουμε τους Έλληνες στο περιθώριο, αλλά να τους δώσουμε τη δυνατότητα να διαδραματίσουν πρωτεύοντα ρόλο στην ανάπτυξη της χώρας μας, σε μια πολυπολιτισμική Γερμανία, σε μια πολυπολιτισμική Ευρώπη» και καταλήγοντας πρότεινε αντί να δίδονται εκατομμύρια ευρώ από το γερμανικό κράτος για την εκδίωξη μεταναστών αυτά να διατίθενται για τη βελτίωση της θέσης τους.
Ο Δήμος της Φραγκφούρτης
Ο εκπρόσωπος του δημάρχου της Φρανκφούρτης, Δρ. Άλμπερτ Μάχερ, ο οποίος είναι και υπεύθυνος για τις 170 εθνότητες που βρίσκονται στην περιοχή αυτής της γερμανικής μεγαλούπολης, ανακοίνωσε ότι σύμφωνα με τα στοιχεία του δήμου, στην κεντρική Φρανκφούρτη ζουν σήμερα 7.000 Έλληνες, 1.600 λιγότεροι απ' ότι πριν δέκα χρόνια. Τη μείωση αυτή του αριθμού των Ελλήνων μεταναστών ο κ. Μάχερ την απέδωσε στη ραγδαία οικονομική ανάπτυξη της Ελλάδας, τα τελευταία χρόνια και ως μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που κάνει αρκετούς Έλληνες να επιστρέφουν από τη Γερμανία στην Ελλάδα, όπου βρίσκουν δουλειές. Καταλήγοντας δε, αφού ύμνησε την ελληνική γλώσσα, δήλωσε ότι η ελληνική κοινότητα είναι η πλέον αγαπητή στην γερμανική κοινωνία.
Έντονη κινητικότητα
Πράγματι, όπως ανέφερε στον απολογισμό του, ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων Γερμανίας, Κώστας Δημητρίου, παρατηρείται σήμερα μια έντονη κινητικότητα μεταξύ των μεταναστών στη Γερμανία καθώς πολύ είναι αυτοί που κάτω από το βάρος των οικονομικών δυσκολιών αναγκάζονται να επιστρέψουν στην πατρίδα τους. Σύμφωνα μάλιστα με τα στοιχεία της Ομοσπονδιακής Στατιστικής Υπηρεσίας, τα τελευταία χρόνια ο αριθμός των αλλοδαπών, έχει μειωθεί κατά 618.000 άτομα.
Στον προβληματισμό που αναπτύσσεται στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μετά τα δύο αρνητικά δημοψηφίσματα, αλλά και στην ανάγκη ενδυνάμωσης των θεσμών στην ευρωπαϊκή οικογένεια, αναφέρθηκε μιλώντας στο συνέδριο, η Ευρωβουλευτής της Ν.Δ. Μαρία Κασσιώτου- Παναγιωτοπούλου, η οποία παρουσίασε και τις δραστηριότητες των Ελλήνων ευρωβουλευτών στο Ευρωκοινοβούλιο για τα δικαιώματα των μεταναστών.
Όπως με τη σειρά του παρατήρησε ο πρέσβης της Ελλάδος στο Βερολίνο, κ. Κ. Τριάρης, η Ομοσπονδία Ελληνικών Κοινοτήτων, έχοντας ως βασικό στόχο την ενεργό κοινωνική και πολιτική συμμετοχή και ένταξη των Ελλήνων στη Γερμανία, διατηρώντας παράλληλα και ενισχύοντας τους άρρηκτους δεσμούς με τη μητέρα πατρίδα, έχει συμβάλλει ουσιαστικά στην ευαισθητοποίηση της γερμανικής και ελληνικής κοινής γνώμης στα ομογενειακά θέματα δημιουργώντας σημαντικούς διαύλους επικοινωνίας ανάμεσα στις δύο χώρες.
Χαιρετίζοντας το συνέδριο ο Πρόεδρος του ΣΑΕ, Ανδρέας Άθενς, στάθηκε στις δραστηριότητες του ΣΑΕ στην Ευρώπη, κυρίως για την υποβοήθηση του ελληνισμού στις χώρες της Πρώην Σοβιετικής Ένωσης, ενώ ο αντιπρόεδρος του ΣΑΕ, Στέφανος Ταμβάκης, παρατήρησε ότι δεν μπορεί να διανοηθεί κανείς την ύπαρξη του ΣΑΕ χωρίς τις κοινότητες και τις ομοσπονδίες. «Είναι η πεμπτουσία του, το οξυγόνο του, χωρίς αυτές είναι μετέωρο».
Τέλος, ο αντιπρόεδρος του ΣΑΕ και συντονιστής για την Περιφέρεια της Ευρώπης, Άγγελος Ασλανίδης, επισήμανε ότι τώρα που διαμορφώνεται ο εκτελεστικός νόμος για τη λειτουργία του ΣΑΕ, οι παρεμβάσεις των κοινοτήτων και των ομοσπονδιών θα είναι καθοριστικές στη διαμόρφωσή του.
Παράλληλα, με τις προτάσεις και επισημάνσεις που κατατέθηκαν από τους εκπροσώπους των Ελληνικών Κοινοτήτων αποφασίστηκαν τα εξής:
-Η εντατικότερη παρέμβαση στη γερμανική κοινωνία στα ζητήματα ασφάλισης, ανεργίας, εργασιακών σχέσεων και υγείας.
-Η ενεργοποίηση στην κατεύθυνση της ισότιμης συμμετοχής στην παιδεία, με παράλληλη εκμάθηση της μητρικής γλώσσας, και της προώθησης του ελληνικού Πολιτισμού και της ελληνικής Ιστορίας.
Κατά τη διάρκεια της δεύτερης ημέρας του Συνεδρίου χαιρετισμούς απηύθυναν ο Περιφερειάρχης του Κρατιδίου της Εσσης κ. Gerold Dieke, ο Βουλευτής κ. Βασίλης Πάππας, πρόεδρος της Γραμματείας Αποδήμων της ΝΔ, ο Βουλευτής του ΚΚΕ και Β΄ Αντιπρόεδρος της διακομματικής Επιτροπής της Βουλής, κ. Νίκος Γκατζής, ο Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ελληνικών Συλλόγων και Κοινοτήτων Σουηδίας, κ. Κομνηνός Χαιδευτός, ο Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ελληνικών Συλλόγων Γαλλίας, κ. Βασίλειος Φλωράκης, η Γραμματέας της Ομοσπονδίας Βελγίου, κ. Ευδοξία Πάντα, εκπρόσωποι των Ομοσπονδιών Θρακών και Ηπειρωτών Γερμανίας καθώς και ο εκπρόσωπος των αιρετών δημοτικών συμβούλων στη Γερμανία.
Ο κ. Βασ. Πάππας
Στο χαιρετισμό του ο κ. Βασίλης Πάππας, αφού εξέφρασε τις ευχαριστίες του προς τους Ομογενείς για την προσφορά τους στη Πατρίδα, την προσπάθεια και τη συμβολή τους στη διατήρηση και τη διάδοση των αξιών, των παραδόσεων της ιστορίας και του ελληνικού Πολιτισμού, σημείωσε χαρακτηριστικά: «Είμαστε υπερήφανοι, γιατί αποτελείτε επιτυχημένα πρότυπα στις Κοινωνίες που ζείτε, στις Ελληνικές Κοινότητες 140 χωρών της γης. Αποτελείτε άλλη μία Ελλάδα, η οποία προβάλλει το πνεύμα, την Παιδεία και τον Πολιτισμό της χώρας μας σε πέντε Ηπείρους». Παράλληλα, τόνισε ο κ. Πάππας: «Εσείς οι Ελληνες αποτελείτε πομπό και δέκτη μηνυμάτων, γέφυρα επικοινωνίας του μητροπολιτικού κέντρου με την Παγκόσμια Κοινότητα. Οι ποιο αποτελεσματικές Πρεσβείες μας στον κόσμο είστε εσείς, οι Κοινότητες των Ελλήνων. Σας συγχαίρουμε και σας ευγνωμονούμε».
Ο κ. Νικ. Γκατζής
Ο κ. Νίκος Γκατζής, αφού αναφέρθηκε στη συγκίνηση που νιώθει κανείς όταν βρίσκεται σε Συνέδρια της Ομογένειας, με την έννοια ότι οι συμπατριώτες μας του εξωτερικού εκφράζουν τα έντονα προβλήματα που τους απασχολούν, μετέφερε το χαιρετισμό της ΚΕ του ΚΚΕ και της κοινοβουλευτικής του ομάδας.
Ακόμη, αφού χαιρέτισε τη νίκη του γαλλικού και του ολλανδικού λαού απέναντι στην λαίλαπα, όπως χαρακτήρισε το Ευρωσύνταγμα, έκανε ιδιαίτερη μνεία στο ρόλο του ΣΑΕ, σημειώνοντας πως θα πρέπει «να δούμε πραγματικά όχι τη σύνθεσή του απλώς, αλλά να δούμε όλο του το Νομοθετικό πλαίσιο με βάση και αυτών που αποφασίζουν οι Απόδημοι ως Ομοσπονδίες της Ευρώπης». Ενώ επισήμανε, «ότι είναι ένα πολύ καλό εργαλείο για να αποτελέσει τη βάση σύνθεσης ενός εκτελεστικού νόμου».
Ο κ. Κομνηνός Χαϊδευτός
Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ελληνικών Συλλόγων και Κοινοτήτων Σουηδίας, κ. Κομνηνός Χαϊδευτός στο χαιρετισμό του τόνισε: «Μαζί με εσάς, θα πολεμήσουμε να επιτύχουμε την αρμονική ενσωμάτωση στις κοινωνίες που ζούμε και εργαζόμαστε. Γνωρίζουμε πολύ καλά, ότι αυτό δεν είναι καθόλου εύκολο. Ο Ελληνισμός της Σουηδίας, διαμένει σε μια χώρα που έκανε πολλά πειράματα με αντικείμενο τους Μετανάστες με αμφίβολα και πολλές φορές αρνητικά αποτελέσματα. Ο Ελληνισμός της Ευρώπης, θα συνεχίσει σύσσωμος να διεκδικεί την αρμονική ενσωμάτωση, παράλληλα με την διατήρηση της γλώσσας και του πολιτισμού μας. Αυτό, είναι σίγουρο ότι θα μπορέσουμε να το επιτύχουμε με συντονισμένες ενέργειες και προς τις χώρες υποδοχής, αλλά και προς την Ελλάδα».
Ο κ. Βας. Φλωράκης
Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων Γαλλίας κ. Βασίλης Φλωράκης, αφού μετέφερε το χαιρετισμό της Ομοσπονδίας Γαλλίας, επισήμανε το αρνητικό στοιχείο που υπάρχει με τη μείωση του μεταναστευτικού ρεύματος, προτείνοντας τη προσαρμογή όλων των Ομογενών στα νέα δεδομένα που διαμορφώνονται. Όπως είπε χαρακτηριστικά, οι καιροί αλλάζουν.
Η κ. Πάντα από την Ομοσπονδία Βελγίου, αναφέρθηκε για την πρωτοβουλία της ΟΕΚ σχετικά με τη συνεργασία που άρχισε μεταξύ Ομοσπονδιών.
Τέλος ανάλογα μηνύματα μετέφεραν και οι εκπρόσωποι των Ομοσπονδιών Θρακών και Ηπειρωτών Γερμανίας, καθώς και ο κ. Ζαρκάδας, εκπρόσωπος των Ελλήνων αιρετών Γερμανίας.
Επιδίδοντας ειδική αναμνηστική πλακέτα στον τιμώμενο δημοσιογράφο ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων Γερμανίας, Κώστας Δημητρίου, σημείωσε ιδιαίτερα τις πολύτιμες όπως είπε υπηρεσίες που προσφέρει το Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων και ο γενικός του διευθυντής στον απανταχού της γης απόδημο ελληνισμό για την προβολή των δραστηριοτήτων του αλλά και την πληροφόρηση του με νέα από την πατρίδα.
Ευχαριστώντας θερμά τη διοίκηση της ΟΕΚ Γερμανίας για την τιμή που του έκανε ο κ.Κουζινόπουλος διαβεβαίωσε ότι το Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων μετά και την επικείμενη ενοποίηση του με το ΑΠΕ θα μπορέσει από ακόμη καλύτερες θέσεις να δυναμώσει τις υπηρεσίες του προς τα ομογενειακά ΜΜΕ και τις οργανώσεις του ελληνισμού της διασποράς. Απαντώντας δε στους συνέδρους, που όρθιοι χειροκροτούσαν κατά τη βράβευση του, ο γενικός διευθυντής του ΜΠΕ παρατήρησε ότι τα χειροκροτήματα αξίζουν στους ίδιους και τις οργανωμένες δυνάμεις της ομογένειας που διατηρούν άσβεστη πηγάδα του ελληνισμού στη Γερμανία φροντίζοντας να τη μεταλαμπαδεύουν στα παιδιά και τα εγγόνια τους, διατηρώντας τη γλώσσα, τον πολιτισμό, τις διαχρονικές αξίες του ελληνισμού.
ΠΗΓΗ
Οι Έλληνες της Γερμανίας, που ανέρχονται σήμερα γύρω στους 315.000 περίπου, δεν είναι πια οι κλασικοί μετανάστες της δεκαετίας του ΄60. Για τους περισσότερους συμπατριώτες μας, όπως ανέφερε στον απολογισμό τον οποίο παρουσίασε στο 19ο συνέδριο της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων Γερμανίας, ο πρόεδρός της, Κώστας Δημητρίου, δεν τίθεται πλέον τόσο έντονα, όπως το παρελθόν, θέμα οριστικής επιστροφής τους στην Ελλάδα. Η δεύτερη και η τρίτη γενιά πλέον δεν έχει τόσο έντονους συναισθηματικούς δεσμούς με την Ελλάδα, καθώς μεγαλώνει, ζει και μορφώνεται, θεωρώντας τη Γερμανία ως δεύτερη πατρίδα. Διατηρώντας βέβαια την αγάπη για την Ελλάδα, την πατρίδα των γονιών τους, την οποία βλέπουν στις διακοπές.
Η μαζική μετακίνηση Ελλήνων μεταναστών στη Γερμανία, καταγράφηκε στις αρχές της δεκαετίας του ΄60, όταν οι στρατιές των ξένων εργατών άρχισαν να κατακλύζουν τη χώρα. Μεγάλος αριθμός Ελλήνων είχε αρχίσει να απασχολείται στις βιομηχανίες αυτοκινήτων όπως για παράδειγμα την Οπελ, τη Φορντ, την Νταίμλερ-Μπεντζ, αλλά και στις άλλες σημαντικές βιομηχανικές επιχειρήσεις, όπως η Ζίμενς, η Μπος, η Χόλτσμαν και άλλες. Μάλιστα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ομοσπονδίας Γερμανικών Συνδικάτων (DGB), από τους πρώτους ξένους εργάτες που συνδικαλίστηκαν στη Γερμανία, ήταν οι Έλληνες. Σήμερα, στον τομέα της μεταλλοβιομηχανίας, από τους 270.000 ξένους εργάτες οι 30.000 είναι Έλληνες εκ των οποίων οι 300 είναι μέλη συμβουλίων προσωπικού και 25 πρόεδροι αυτών των συμβουλίων είναι επίσης Έλληνες.
Η εικόνα του Έλληνα σήμερα
Η σημερινή εικόνα των Ελλήνων της Γερμανίας είναι περισσότερο σύνθετη απ' ότι αυτή ήταν στις αρχές της μετανάστευσης πριν 40 χρόνια. Ένα μέρος του ελληνισμού, έχει στραφεί σε επιχειρηματικές δραστηριότητες. Σύμφωνα με τα στοιχεία μιας έκθεσης, που παρουσίασε πρόσφατα ο υφυπουργός Οικονομίας, Ρέτσο Σλάουχ, τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια ο αριθμός των μεταναστευτικών επιχειρήσεων, αυξήθηκε κατά 60%, ενώ σήμερα οι 260.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις των μεταναστών απασχολούν περισσότερους από 1.000.000 εργαζόμενους. Σύμφωνα με μια έρευνα του Πανεπιστημίου του Μανχάιμ, υπάρχουν 27.500 Έλληνες επαγγελματίες, έναντι 60.000 Τούρκων και 50.000 Ιταλών ελεύθερων επαγγελματιών. Το 15% των οικονομικά ενεργών Ελλήνων της Γερμανίας, είναι μικρομεσαίοι επιχειρηματίες και ελεύθεροι επαγγελματίες. Το αντίστοιχο ποσοστό στους Ιταλούς είναι 13% και στους Τούρκους μόλις 5,8%.
Περισσότεροι από τους μισούς Έλληνες και Ιταλούς ελεύθερους επαγγελματίες, δραστηριοποιούνται στον τομέα της γαστρονομίας, και τα ελληνικά εστιατόρια είναι διασκορπισμένα, εκτός από τις πόλεις και σε ημιαστικές περιοχές αλλά και σε χωριά.
Αξιοσημείωτη είναι και η οικονομική δραστηριοποίηση των Ελληνίδων της Γερμανίας. Σε αντίθεση με τις υπόλοιπες μετανάστριες, οι Ελληνίδες δραστηριοποιούνται περισσότερο. Το ποσοστό τους ξεπερνά το 10% των οικονομικών ενεργών Ελληνίδων και κυμαίνεται στα ίδια επίπεδα με αυτό των Γερμανίδων, υπερτερεί δε έναντι όλων των άλλων μεταναστευτικών παροικιών.
Αξιοσημείωτη είναι και η οικονομική δραστηριοποίηση των Ελληνίδων της Γερμανίας. Σε αντίθεση με τις υπόλοιπες μετανάστριες, οι Ελληνίδες δραστηριοποιούνται περισσότερο. Το ποσοστό τους ξεπερνά το 10% των οικονομικών ενεργών Ελληνίδων και κυμαίνεται στα ίδια επίπεδα με αυτό των Γερμανίδων, υπερτερεί δε έναντι όλων των άλλων μεταναστευτικών παροικιών.
Αξιοσημείωτη παρουσία των Ελλήνων επιστημόνων
Παράλληλα, αυξάνει συνεχώς το ποσοστό των επιστημόνων, η παρουσία των οποίων σε διάφορα ερευνητικά κέντρα, νοσοκομεία και Πανεπιστήμια, είναι αξιοσημείωτη. Σημαντική αύξηση παρουσιάζει τα τελευταία χρόνια και ο αριθμός των Ελλήνων φοιτητών από μεταναστευτικές οικογένειες.
Παράλληλα, αυξάνει συνεχώς το ποσοστό των επιστημόνων, η παρουσία των οποίων σε διάφορα ερευνητικά κέντρα, νοσοκομεία και Πανεπιστήμια, είναι αξιοσημείωτη. Σημαντική αύξηση παρουσιάζει τα τελευταία χρόνια και ο αριθμός των Ελλήνων φοιτητών από μεταναστευτικές οικογένειες.
Η οικονομική κρίση που πλήττει τα τελευταία χρόνια τη Γερμανία, λόγω των τεράστιων επιπτώσεων από το κόστος της ενοποίησης των δύο Γερμανιών, αλλά και τη γενικότερη παγκόσμια οικονομική ύφεση, μαστίζει και τους Έλληνες της Γερμανίας και ιδίως τους νέους και τις γυναίκες. Σ' αυτό, όπως εξηγούν τα στελέχη της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων, συντείνει και το γεγονός ότι οι συμπατριώτες μας δεν έχουν σε μεγάλο ποσοστό μία επαγγελματική κατάρτιση και εξειδίκευση και μάλιστα σε σύγχρονα επαγγέλματα αλλά και στις νέες τεχνολογίες.
Η οικονομική κρίσηΌπως λέει η Γενική Γραμματέας της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων, Αθανασία Σίσκου, ένας στους τρεις Έλληνες της Γερμανίας, έχουν μεταναστεύει μετά το 1992, δηλαδή μετά την υπογραφή της συνθήκης του Μάαστριχτ. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Ομοσπονδιακής Στατιστικής Υπηρεσίας, το 20% των ανέργων αλλοδαπών στη Γερμανία, προέρχεται από κράτη μέλη της Ε.Ε. Στη δεύτερη θέση μετά τους Ιταλούς (41%), βρίσκονται οι Έλληνες με 22%. Μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2004, κάπου 30.000 Έλληνες μετανάστες ζούσαν με επίδομα ανεργίας ή επίδομα απορίας. Χιλιάδες από αυτούς ουσιαστικά εξαναγκάζονται να εγκαταλείψουν τη Γερμανία, καθώς σύμφωνα με το νόμο «Χαρτς-4», διατρέχουν τον κίνδυνο να μείνουν χωρίς καμία οικονομική βοήθεια από το κράτος, επειδή στην Ελλάδα διαθέτουν κάποιο περιουσιακό στοιχείο.
Η αυτοαπασχόληση, κυρίως σε μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις, είναι συνήθως μια αναγκαστική διέξοδος για πολλούς συμπατριώτες μας και τις οικογένειές τους, δεν αποτελεί όμως πια έναν προσοδοφόρο δρόμο, όπως στο παρελθόν, μια και η οικονομική κρίση επιδεινώνει την κατάσταση.
Πάντως παρά τα σοβαρά προβλήματα που υπάρχουν στα θέματα της απασχόλησης, της γλώσσας, της εκπαίδευσης, αλλά και του ρατσισμού που σιγά-σιγά αναπτύσσεται στη γερμανική κοινωνία λόγω της κρίσης, οι Έλληνες της Γερμανίας, συνεχίζουν να διατηρούν στενή επαφή με την πατρίδα. Μάλιστα, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται και στους νέους μια έντονη έλξη προς την Ελλάδα, προς τις αξίες του ελληνικού διαχρονικού πολιτισμού.
Αψευδής μάρτυρας και η συνεχιζόμενη μεγάλη συμμετοχή στις πολιτιστικές και άλλες εκδηλώσεις των φορέων του ελληνισμού στη Γερμανία, που αποδεικνύουν ότι οι Έλληνες στη μεγάλη αυτή ευρωπαϊκή χώρα, είναι ζωντανό κομμάτι της κοινωνίας, συμβάλλουν στην τόνωση της αλληλεγγύης μεταξύ των μεταναστών και αποτελούν μια ήρεμη, υπολογίσιμη κοινωνική δύναμη στη Γερμανία.
Η οικονομική κρίσηΌπως λέει η Γενική Γραμματέας της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων, Αθανασία Σίσκου, ένας στους τρεις Έλληνες της Γερμανίας, έχουν μεταναστεύει μετά το 1992, δηλαδή μετά την υπογραφή της συνθήκης του Μάαστριχτ. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Ομοσπονδιακής Στατιστικής Υπηρεσίας, το 20% των ανέργων αλλοδαπών στη Γερμανία, προέρχεται από κράτη μέλη της Ε.Ε. Στη δεύτερη θέση μετά τους Ιταλούς (41%), βρίσκονται οι Έλληνες με 22%. Μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2004, κάπου 30.000 Έλληνες μετανάστες ζούσαν με επίδομα ανεργίας ή επίδομα απορίας. Χιλιάδες από αυτούς ουσιαστικά εξαναγκάζονται να εγκαταλείψουν τη Γερμανία, καθώς σύμφωνα με το νόμο «Χαρτς-4», διατρέχουν τον κίνδυνο να μείνουν χωρίς καμία οικονομική βοήθεια από το κράτος, επειδή στην Ελλάδα διαθέτουν κάποιο περιουσιακό στοιχείο.
Η αυτοαπασχόληση, κυρίως σε μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις, είναι συνήθως μια αναγκαστική διέξοδος για πολλούς συμπατριώτες μας και τις οικογένειές τους, δεν αποτελεί όμως πια έναν προσοδοφόρο δρόμο, όπως στο παρελθόν, μια και η οικονομική κρίση επιδεινώνει την κατάσταση.
Πάντως παρά τα σοβαρά προβλήματα που υπάρχουν στα θέματα της απασχόλησης, της γλώσσας, της εκπαίδευσης, αλλά και του ρατσισμού που σιγά-σιγά αναπτύσσεται στη γερμανική κοινωνία λόγω της κρίσης, οι Έλληνες της Γερμανίας, συνεχίζουν να διατηρούν στενή επαφή με την πατρίδα. Μάλιστα, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται και στους νέους μια έντονη έλξη προς την Ελλάδα, προς τις αξίες του ελληνικού διαχρονικού πολιτισμού.
Αψευδής μάρτυρας και η συνεχιζόμενη μεγάλη συμμετοχή στις πολιτιστικές και άλλες εκδηλώσεις των φορέων του ελληνισμού στη Γερμανία, που αποδεικνύουν ότι οι Έλληνες στη μεγάλη αυτή ευρωπαϊκή χώρα, είναι ζωντανό κομμάτι της κοινωνίας, συμβάλλουν στην τόνωση της αλληλεγγύης μεταξύ των μεταναστών και αποτελούν μια ήρεμη, υπολογίσιμη κοινωνική δύναμη στη Γερμανία.
Οι ελληνικές κοινότητες
Την ευθύνη για το συντονισμό του οργανωμένου ελληνισμού στη Γερμανία, την έχει η Ομοσπονδία Ελληνικών Κοινοτήτων, οι οποίες είναι τα ενιαία εθνικά δημοκρατικά όργανα των Ελλήνων, με δεδομένη αντιπροσωπευτικότητα. Ο αριθμός των ελληνικών κοινοτήτων που είναι κατεσπαρμένες σε όλη τη γερμανική επικράτεια υπολογίζεται σε 150 περίπου. Στην πλειοψηφία τους είναι μέλη της Ομοσπονδίας.
Την ευθύνη για το συντονισμό του οργανωμένου ελληνισμού στη Γερμανία, την έχει η Ομοσπονδία Ελληνικών Κοινοτήτων, οι οποίες είναι τα ενιαία εθνικά δημοκρατικά όργανα των Ελλήνων, με δεδομένη αντιπροσωπευτικότητα. Ο αριθμός των ελληνικών κοινοτήτων που είναι κατεσπαρμένες σε όλη τη γερμανική επικράτεια υπολογίζεται σε 150 περίπου. Στην πλειοψηφία τους είναι μέλη της Ομοσπονδίας.
Η ΟΕΚ Γερμανίας, συνεργάζεται με άλλους ελληνικούς και λοιπούς φορείς, όπως το Πολιτιστικό και Κοινωνικό Ίδρυμα των Ελληνικών Κοινοτήτων στη Γερμανία, (KuSoW), την Παγγερμανική Επιτροπή Μεταναστευτικών Οργανώσεων (BAGIV), τον Γερμανικό Οργανισμό Ελεύθερης Κοινωνικής Μέριμνας (Der Paritatische), το Συμβούλιο Απόδημου Ελληνισμού, κ.α.
Η οικονομική κρίση πλήττει και τους Έλληνες
Τα οικονομικά προβλήματα που τα τελευταία χρόνια αντιμετωπίζει η Γερμανία, έχουν άμεση επίπτωση στους ξένους μετανάστες που ζουν και εργάζονται στη χώρα και μεταξύ ατών και στους Έλληνες μετανάστες, καθώς πολλοί είναι αυτοί που κάτω από το βάρος των οικονομικών δυσκολιών αναγκάζονται να επιστρέψουν στην πατρίδα. Λογική συνέπεια αυτών των εξελίξεων είναι και η διόρθωση του αριθμού των αλλοδαπών κατά 618.000 άτομα προς τα κάτω, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ομοσπονδιακής Στατιστικής Υπηρεσίας.
Η όξυνση της κοινωνικοοικονομικής κρίσης στη Γερμανία και γενικά στις χώρες της Ε.Ε., είναι η κύρια αιτία για την αναβίωση των διαφόρων ακροδεξιών κομμάτων, για τις εκλογικές τους επιτυχίες σε τοπικά κοινοβούλια και στις Ευρωεκλογές, για την αύξηση της εχθρότητας απέναντι στους ξένους και την αύξηση των κρουσμάτων ξενοφοβίας και ρατσισμού.
Οι διακρίσεις σε βάρος συμπατριωτών μας, εξακολουθούν να υφίστανται σε καθημερινή βάση, παρά τις περί του αντιθέτου διακηρύξεις των αρχών. Καθημερινά παρατηρούνται φαινόμενα άνισης μεταχείρισης απέναντι στους συμπατριώτες μας εκ μέρους των γερμανικών αρχών. Στην κοινωνική πρακτική, δεν έχει εμπεδωθεί ακόμη η πραγματική ισοτιμία μεταξύ μεταναστών και Γερμανών.
Μαστίζει η ανεργία
Στον τομέα της απασχόλησης, βλέπουμε ότι η ανεργία μαστίζει και τους Έλληνες της Γερμανίας και ιδίως τους νέους και τις γυναίκες. Σ΄αυτό συντείνει και το ότι οι συμπατριώτες μας δεν έχουν σε μεγάλο ποσοστό μία επαγγελματική κατάρτιση και εξειδίκευση και μάλιστα σε σύγχρονα επαγγέλματα και νέες τεχνολογίες. Η αυτοαπασχόληση, κυρίως σε μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις, είναι συνήθως μια αναγκαστική διέξοδος για πολλούς συμπατριώτες μας και τις οικογένειές τους, δεν είναι όμως πιά ένας προσοδοφόρος δρόμος, όπως στο παρελθόν, μια και εδώ η οικονομική κρίση επιδεινώνει την κατάσταση.
Στα μεγάλα προβλήματα, συγκαταλέγεται και αυτό της εκπαίδευσης, μια και εξακολουθεί να παραμένει επίκαιρο το ζητούμενο ενός σχολείου που θα διασφαλίζει πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση Ελλάδας και Γερμανίας, στην επαγγελματική κατάρτιση και εξειδίκευση, όπως επίσης θα διασφαλίζει τη διατήρηση και ανάπτυξη των πολιτισμικών χαρακτηριστικών των Ελλήνων.
Η όξυνση της κοινωνικοοικονομικής κρίσης στη Γερμανία και γενικά στις χώρες της Ε.Ε., είναι η κύρια αιτία για την αναβίωση των διαφόρων ακροδεξιών κομμάτων, για τις εκλογικές τους επιτυχίες σε τοπικά κοινοβούλια και στις Ευρωεκλογές, για την αύξηση της εχθρότητας απέναντι στους ξένους και την αύξηση των κρουσμάτων ξενοφοβίας και ρατσισμού.
Οι διακρίσεις σε βάρος συμπατριωτών μας, εξακολουθούν να υφίστανται σε καθημερινή βάση, παρά τις περί του αντιθέτου διακηρύξεις των αρχών. Καθημερινά παρατηρούνται φαινόμενα άνισης μεταχείρισης απέναντι στους συμπατριώτες μας εκ μέρους των γερμανικών αρχών. Στην κοινωνική πρακτική, δεν έχει εμπεδωθεί ακόμη η πραγματική ισοτιμία μεταξύ μεταναστών και Γερμανών.
Μαστίζει η ανεργία
Στον τομέα της απασχόλησης, βλέπουμε ότι η ανεργία μαστίζει και τους Έλληνες της Γερμανίας και ιδίως τους νέους και τις γυναίκες. Σ΄αυτό συντείνει και το ότι οι συμπατριώτες μας δεν έχουν σε μεγάλο ποσοστό μία επαγγελματική κατάρτιση και εξειδίκευση και μάλιστα σε σύγχρονα επαγγέλματα και νέες τεχνολογίες. Η αυτοαπασχόληση, κυρίως σε μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις, είναι συνήθως μια αναγκαστική διέξοδος για πολλούς συμπατριώτες μας και τις οικογένειές τους, δεν είναι όμως πιά ένας προσοδοφόρος δρόμος, όπως στο παρελθόν, μια και εδώ η οικονομική κρίση επιδεινώνει την κατάσταση.
Στα μεγάλα προβλήματα, συγκαταλέγεται και αυτό της εκπαίδευσης, μια και εξακολουθεί να παραμένει επίκαιρο το ζητούμενο ενός σχολείου που θα διασφαλίζει πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση Ελλάδας και Γερμανίας, στην επαγγελματική κατάρτιση και εξειδίκευση, όπως επίσης θα διασφαλίζει τη διατήρηση και ανάπτυξη των πολιτισμικών χαρακτηριστικών των Ελλήνων.
Το μεγάλο πρόβλημα της εκπαίδευσης
Η κατάσταση στις αμιγείς ελληνικές σχολικές μονάδες δεν είναι η επιθυμητή. Ο αριθμός των μαθητών τους φθίνει, ενώ ο παιδαγωγικός τους ρόλος περιορίζεται στη διασφάλιση ευνοϊκών όρων για την εισαγωγή στα ελληνικά πανεπιστήμια, χωρίς να παρέχονται εφόδια για την παραμονή και επαγγελματική τους αποκατάσταση στη Γερμανία.
Έντονα είναι τα προβλήματα στον τομέα διδασκαλίας του μαθήματος της μητρικής γλώσσας, όπου σε διάφορα ομόσπονδα κρατίδια οι γερμανικές αρχές περιορίζουν ή καταργούν τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερες θέσεις διδασκαλίας του μαθήματος της μητρικής γλώσσας, όπως συνέβη στα κρατίδια της Βόρειας Ρηνανίας Βεστφαλίας, της Έσσης κλπ. Αντίθετα, θετικές είναι οι εμπειρίες από τα δίγλωσσα ευρωπαϊκά σχολεία του Βερολίνου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ελληνικού Υπουργείου Παιδείας, υπάρχουν αυτή τη στιγμή στη Γερμανία 791 εκπαιδευτικοί για όλες τις βαθμίδες και τους τύπους εκπαίδευσης των ελληνοπαίδων. Ως προς το μαθητικό δυναμικό, αυτό ανέρχεται συνολικά σε 15.817 και κατανέμεται ως εξής: Στα αμιγή σχολεία 4.229 μαθητές, στα δίγλωσσα σχολεία 434, στα τμήματα ελληνικής γλώσσας 9.231, στα ενταγμένα τμήματα 1.647 και στα Ευρωπαϊκά σχολεία 276. Τέλος ως προς τα σχολεία, υπάρχουν 53 αμιγή σχολεία, 20 δίγλωσσα, 66 ενταγμένα τμήματα, 309 τμήματα Ελληνικής γλώσσας, 2 Ευρωπαϊκά σχολεία και ένα τμήμα ενηλίκων.
Μιλώντας στο συνέδριο η Αντιπρόεδρος του Δ.Σ. της Ομοσπονδίας και εκπρόσωπος της ΠΑΣΚΕ, Χαρίκλεια Μάστορα, σημείωσε την ανάγκη το επόμενο Δ.Σ. της Ομοσπονδίας να είναι πιο ελαστικό και πιο προσαρμοσμένο στις εξελίξεις, «γιατί αυτές καθορίζουν το μέλλον μας», όπως χαρακτηριστικά τόνισε. Για να προσθέσει ότι χρειάζεται να βρεθούν καινούριες πρακτικές και λύσεις της εκπροσώπησης του Έλληνα-Ευρωπαίου πολίτη.
Είναι επίσης χαρακτηριστικό αυτό που επισήμανε, μιλώντας στο συνέδριο, ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Κρητών Γερμανίας, Γιάννης Επιτροπάκης, ότι δημιουργείται ένα αβέβαιο περιβάλλον , καθώς πολλές Γερμανικές επιχειρήσεις μεταφέρονται στις πρώην ανατολικές χώρες, με συνέπεια να αυξάνεται η ανασφάλεια και η ανεργία, που πλήττουν κυρίως τους μετανάστες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ελληνικού Υπουργείου Παιδείας, υπάρχουν αυτή τη στιγμή στη Γερμανία 791 εκπαιδευτικοί για όλες τις βαθμίδες και τους τύπους εκπαίδευσης των ελληνοπαίδων. Ως προς το μαθητικό δυναμικό, αυτό ανέρχεται συνολικά σε 15.817 και κατανέμεται ως εξής: Στα αμιγή σχολεία 4.229 μαθητές, στα δίγλωσσα σχολεία 434, στα τμήματα ελληνικής γλώσσας 9.231, στα ενταγμένα τμήματα 1.647 και στα Ευρωπαϊκά σχολεία 276. Τέλος ως προς τα σχολεία, υπάρχουν 53 αμιγή σχολεία, 20 δίγλωσσα, 66 ενταγμένα τμήματα, 309 τμήματα Ελληνικής γλώσσας, 2 Ευρωπαϊκά σχολεία και ένα τμήμα ενηλίκων.
Μιλώντας στο συνέδριο η Αντιπρόεδρος του Δ.Σ. της Ομοσπονδίας και εκπρόσωπος της ΠΑΣΚΕ, Χαρίκλεια Μάστορα, σημείωσε την ανάγκη το επόμενο Δ.Σ. της Ομοσπονδίας να είναι πιο ελαστικό και πιο προσαρμοσμένο στις εξελίξεις, «γιατί αυτές καθορίζουν το μέλλον μας», όπως χαρακτηριστικά τόνισε. Για να προσθέσει ότι χρειάζεται να βρεθούν καινούριες πρακτικές και λύσεις της εκπροσώπησης του Έλληνα-Ευρωπαίου πολίτη.
Είναι επίσης χαρακτηριστικό αυτό που επισήμανε, μιλώντας στο συνέδριο, ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Κρητών Γερμανίας, Γιάννης Επιτροπάκης, ότι δημιουργείται ένα αβέβαιο περιβάλλον , καθώς πολλές Γερμανικές επιχειρήσεις μεταφέρονται στις πρώην ανατολικές χώρες, με συνέπεια να αυξάνεται η ανασφάλεια και η ανεργία, που πλήττουν κυρίως τους μετανάστες.
(Το λινκ με το κεφάλαιο Πτυχές του εκπαιδευτικού προβλήματος δε ανοίγει στην ιστοσελίδα από την οποία αναδημοσιεύεται το αφιέρωμα)
Στατιστικά στοιχεία για τους Έλληνες στη Γερμανία
Πρόσφατη έρευνα της στατιστικής υπηρεσίας της Γερμανίας, επισημαίνει όσον αφορά τους
315.000 Έλληνες μετανάστες στη χώρα αυτή, ορισμένα χαρακτηριστικά που αξίζει να
αναφερθούν: κατ' αρχήν, αποτελούν τη δεύτερη μεταναστευτική ομάδα, μετά τους
Τούρκους, που έχει τόσο πολλά χρόνια διαμονής. Το 78% των Ελλήνων ζουν τουλάχιστον
δέκα χρόνια στη Γερμανία, το 36% πάνω από 30 χρόνια και το 26% πάνω από 20.
Η πιο πολυπληθής ηλικία στον ελληνικό πληθυσμό της Γερμανίας είναι οι 25ρηδες και οι
40ρηδες με τρίτους στη σειρά τους 50ρηδες. Επιπλέον οι Έλληνες αποτελούν, μετά τους
Ιταλούς, τη δεύτερη σε πληθυσμό μεταναστευτική ομάδα ευρωπαίων πολιτών με ποσοστό
19%, ενώ εξακολουθούν με 8,2% να διατηρούν την τέταρτη θέση μεταξύ των ξένων.
Τέλος, μόνον γύρω στους 12.000 ανέρχεται η «καθαρή μετανάστευση» από την Ελλάδα στη
Γερμανία τα τελευταία δύο χρόνια. Δυστυχώς όμως δεν γνωρίζουμε πόσοι από τους 12.000
μετέβησαν για πρώτη φορά στη Γερμανία, είναι πραγματικά καινούργιοι μετανάστες, και
πόσοι πηγαίνουν μετά από ένα διάλειμμα κάποιων ετών και εμφανίζονται απλώς στην
στατιστική ως καινούργιοι.
315.000 Έλληνες μετανάστες στη χώρα αυτή, ορισμένα χαρακτηριστικά που αξίζει να
αναφερθούν: κατ' αρχήν, αποτελούν τη δεύτερη μεταναστευτική ομάδα, μετά τους
Τούρκους, που έχει τόσο πολλά χρόνια διαμονής. Το 78% των Ελλήνων ζουν τουλάχιστον
δέκα χρόνια στη Γερμανία, το 36% πάνω από 30 χρόνια και το 26% πάνω από 20.
Η πιο πολυπληθής ηλικία στον ελληνικό πληθυσμό της Γερμανίας είναι οι 25ρηδες και οι
40ρηδες με τρίτους στη σειρά τους 50ρηδες. Επιπλέον οι Έλληνες αποτελούν, μετά τους
Ιταλούς, τη δεύτερη σε πληθυσμό μεταναστευτική ομάδα ευρωπαίων πολιτών με ποσοστό
19%, ενώ εξακολουθούν με 8,2% να διατηρούν την τέταρτη θέση μεταξύ των ξένων.
Τέλος, μόνον γύρω στους 12.000 ανέρχεται η «καθαρή μετανάστευση» από την Ελλάδα στη
Γερμανία τα τελευταία δύο χρόνια. Δυστυχώς όμως δεν γνωρίζουμε πόσοι από τους 12.000
μετέβησαν για πρώτη φορά στη Γερμανία, είναι πραγματικά καινούργιοι μετανάστες, και
πόσοι πηγαίνουν μετά από ένα διάλειμμα κάποιων ετών και εμφανίζονται απλώς στην
στατιστική ως καινούργιοι.
Η ελληνική παρουσία στη Νυρεμβέργη
Με μία σειρά εκδηλώσεων, συναυλίες, εκθέσεις ζωγραφικής και φωτογραφίας καθ΄ όλη τη διάρκεια του έτους 2006 γιόρτασαν οι Έλληνες της Νυρεμβέργης τα 25χρονα της Κοινότητας. Για τη σημαντική αυτή επέτειο το ΔΣ της Κοινότητας κυκλοφόρησε και ένα βιβλίο-λεύκωμα με τίτλο «Ο Ελληνισμός της Νυρεμβέργης», στο οποίο αποτυπώνονται οι κυριότεροι σταθμοί της ελληνικής παρουσίας στην όμορφη ιστορική πόλη της Μέσης Φραγκωνίας στη Βαυαρία της Γερμανίας.«Από την ίδρυσή της το 1981, σε συνέχεια του συλλόγου Ελλήνων Εργαζομένων Νυρεμβέργης, που ιδρύθηκε το 1964, η Κοινότητα καθιερώθηκε ως πόλος συσπείρωσης και διεκδίκησης των Ελλήνων της πόλης μας και έχει παρουσιάσει ένα αξιόλογο έργο σε διάφορες χρονικές στιγμές.
Αρκεί να σας αναφέρω ότι τη δεκαετία του 80 λειτούργησε στη Νυρεμβέργη Ελεύθερο Ανοιχτό πανεπιστήμιο, σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Απόδημου Ελληνισμού», επισήμανε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο σημερινός Πρόεδρος της Κοινότητας Χαράλαμπος Τσακμακίδης.
Σήμερα η Νυρεμβέργη, όπου καταγράφεται ελληνική παρουσία εδώ και 900 χρόνια, έχει να επιδείξει μία σειρά οικονομικών δραστηριοτήτων Ελλήνων μεταναστών, άξιοι πρεσβευτές της πατρίδας μας, όπως λέει ο κ. Τσακμακίδης. Στα όρια του Δήμου της Νυρεμβέργης ζούνε και εργάζονται πάνω από 11.300 Έλληνες, ενώ στην ευρύτερη περιοχή πάνω από 22.000. Από τα 1500 ελληνικά καταστήματα τα περίπου 750 εστιατόρια δημιουργούν σε αυτή την πόλη την ατμόσφαιρα μιας μικρής Ελλάδας. Στην πόλη λειτουργούν δύο Δημοτικά Σχολεία, ένα Γυμνάσιο και ένα Λύκειο. Καλλιτέχνες, ζωγράφοι, συγγραφείς και αθλητές συμπληρώνουν το Ελληνικό «τοπίο» στην φιλόξενη πόλη της Φραγκωνίας. Στο συμβούλιο αλλοδαπών της πόλης ο Ελληνισμός συμμετέχει με τέσσερις εκλεγμένους αντιπροσώπους, ενώ έχουν εκλεγεί και δύο έλληνες στο Δημοτικό Συμβούλιο.
Στην Κοινότητα, που είναι μέλος της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων Γερμανίας από το 1981, λειτουργεί εδώ και χρόνια χορευτικό συγκρότημα, στο οποίο προσέρχονται και γερμανοί που ενδιαφέρονται για την Ελλάδα. Επίσης υπάρχει ΚΑΠΗ για τους ηλικιωμένους, ενώ οι νέοι και οι νέες μπορούν να παρακολουθούν μαθήματα πληροφορικής στις αίθουσες της Κοινότητας, που στεγάζεται με δικό της γραφείο από το 1981 στο «Σπίτι της Γειτονιάς», ένα οίκημα που παραχωρεί ο δήμος της Νυρεμβέργης σε συλλόγους αλλοδαπών της πόλης.
Σειρά δραστηριοτήτων έχει να επιδείξει και το πνευματικό Κέντρο της Ενορίας „Απόστολος Παύλος“, από παιδική βιβλιοθήκη μέχρι και ποδοσφαιρικό τμήμα. Ο κ. Τσακμακίδης δεν παραλείπει να μας αναφέρει ότι μεγάλη δραστηριότητα αναπτύσσουν επίσης οι πολλοί εθνικοτοπικοί και άλλοι ελληνικοί σύλλογοί της Νυρεμβέργης.
Αξίζει να αναφερθεί ότι με πρωτοβουλία του Συλλόγου «Φίλος» η Νυρεμβέργη έχει αδελφοποιηθεί με την Καβάλα, μία συνεργασία που λειτουργεί υποδειγματικά από το 1999 μέχρι σήμερα. Ο σύλλογος, με πρόεδρο τον ιδρυτή Σωτήρη Ξώγνο, ιδρύθηκε το 1998 και σήμερα αριθμεί πάνω από 200 μέλη, ελληνικής και μη καταγωγής, έχοντας ως στόχο την γνωριμία και την αλληλοκατανόηση μεταξύ των δύο λαών.
Η αεροπορική σύνδεση των δύο αδελφών πόλεων είναι ένα άλλο επίτευγμα του συλλόγου, ενώ μέσα στο 2006 ένας κεντρικός δρόμος της Νυρεμβέργης μετονομάστηκε σε οδός Καβάλας, όπως και στην ελληνική όμορφη πόλη μία λεωφόρος φέρει το όνομα της αδελφοποιημένης πόλης.
Με ενέργειες του «Φίλος» τοποθετήθηκε και μια αναμνηστική πινακίδα σε οίκημα που έζησε σαν ευυπόληπτος πολίτης της Νυρεμβέργης ο Σιατιστινός Γεώργιος Μαρκίδης Πούλιος, σύντροφος του Ρήγα Φεραίου.
Από το 12ο αιώνα καταγράφεται ελληνική παρουσία στη Νυρεμβέργη Η πρώτη επίσημη αναφορά ελληνική παρουσίας στην πόλη της Νυρεμβέργης είναι το 1156, όταν ο Barbarossa υποδέχεται στην πόλη τους Αλέξανδρο και Ιωάννη Στρατηγόπουλους απεσταλμένοι από την Κωνσταντινούπολη από τον Αυτοκράτορα Μανουήλ Κομνηνό, ο οποίος το 1142 πήρε για σύζυγό του την Berta von Sulzbach που μετονομάσθηκε σε Ειρήνη, σύμφωνα με στοιχεία, που μας παραχώρησε ο Σωτήρης Ξώγνος, πρόεδρος του συλλόγου «Φίλος».
Το 1526 ο ανθρωπιστής Willibald ιδρύει στη Νυρεμβέργη το πρώτο σε όλη την Γερμανία μοντέρνο Γερμανικό Γυμνάσιο το Melancthton, με έμφαση στα Μαθηματικά και ελληνικά, καθιστώντας την πόλη ως κέντρο ελληνικών σπουδών και γνώσης. Ο Willibald ήταν άλλωστε αυτός που μεταφράζει την Ιλιάδα και συνδιαλέγεται για πρώτη φορά στο Αμφιθέατρο του Αυτοκρατορικού Πανεπιστημίου στο Altdorf, με τον από ένθερμο ελληνιστή Konrad Celtis.
Την περίοδο 1625-26 φιλοξενούμενος του Altdorf είναι ο Μητροφάνης Κριτόπουλος ο οποίος παρουσίασε στις 25 Δεκεμβρίου 1625, στο μεγάλο Αμφιθέατρο του πανεπιστημίου παρουσίασε στα ελληνικά το χρονικό της γέννησης του Θεανθρώπου, παρουσία όλων των καθηγητών και αντιπροσωπείας του Δημοτικού Συμβουλίου της Νυρεμβέργης. Μάρτυρας της παρουσίας του είναι μια ελαιογραφία του που έγινε κατά παραγγελία του Δημοτικού Συμβουλίου της Νυρεμβέργης. Στην Φιλοθήκη των ανέκδοτων εγγράφων της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών βρίσκονται περίπου 300 έγγραφα και 45 από αυτά προέρχονται από το Altdorf, μιας πρώτης τάξης απόδειξη του ότι η Νυρεμβέργη ήταν το κέντρο συνάντησης της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού με την Εσπερία.
Το 1669, όταν το Ηράκλειο ο (Χάνδακας) Κρήτης αλώνεται από τους Οθωμανούς στο Πανεπιστήμιο του Altdorf ακούγεται και η πρώτη φιλελληνική φωνή στην Ευρώπη. Ο Ιεροκήρυκας Johannes Wülfer προσπαθεί να αφυπνίσει το κοινό για τον επερχόμενο Οθωμανικό κίνδυνο και γράφει μια Ελεγεία. Το εξώφυλλο σε αρχαΐζουσα. « Η νύν Ελλάς ελεεινολογούσα δια την ερήμωσιν, και παρά των αλλοδαπών, μάλιστα δε Τευτόνων, βοήθειαν αιτουμένη. Δημοσίω λόγω προκαταβεβλημένη υπό του Ιωάννου Ουΰλφήρου Νωριμβέργεως, εν τη των Νωρικών Ακαδημία Παλαικώμη. Ενιαυτώ Παρθενογονίας χιλιοστώ εξηκοσιαστώ εξηκοστώ εννάτω, μηνός Δεκεμβρίου ημέρα εβδόμη».
Στο πανεπιστήμιο του Altdorf εκδόθηκε το 1712 και η Ελλάδος Φωνή ή Γραμματική του Αλέξανδρου Ελλάδιου, που έζησε στην πόλη από το 1709 έως το 1714, όπως και Ηθικήν Πανάρετον, Περί της Ψυχής των Ζώων κ.α. Αξίζει να αναφερθεί ότι πολλοί κάτοικοι της Νυρεμβέργης, λόγω της πολυμάθειας στα ελληνικά και τις επαφές τους με Έλληνες επιφανείς λόγιους, είχαν το παρατσούκλι Γερμανός Δημοσθένης. Την ίδια περίπου εποχή βγαίνουν μετάλλια που παρουσιάζουν την Νυρεμβέργη σαν νύμφη με το όνομα Νωρίς. Τέλος το Τάγμα των λουλουδιών της Πέγκνιτζ παρουσιάζει την περιοχή σαν μια μικρή Ελλάδα.
Το 1822 ιδρύεται στη Νυρεμβέργη φιλελληνικός σύλλογος με το όνομα "Griechenverein". Ψυχή όλης αυτής της προσπάθειας είναι η οικογένεια Biberbach και προπάντων η Magdalena Clara Günther. Ο σύζυγος της ο Biberbach αναδεικνύεται σε κορυφαία μορφή του συλλόγου από τις αρχές του 1822. Στα αρχεία του συλλόγου αυτού σώζονται και ονόματα Ελλήνων, δίγλωσσα γραμμένα, που έτυχαν στην Νυρεμβέργη βοήθειας και περίθαλψης, όπως οι Παναγιώτης Δούκας ή Τούκας, Κωνσταντίνος Λεόντης, Τσανγκάρης, Ροζάκης και Κωνσταντίνου. Πάρα πολλοί επώνυμοι πολίτες της πόλης πλαισιώνουν τον "Griechenverein", όπως Boeckh, Cnopf von Neu, Seidel και Dr. Veillodter. Ο εκδότης Dr. Campé μεταφράζει από τα αρχαία στα Γερμανικά την Ελεγεία του Johannes Wülfer, ενώ τέκνα της πόλης της Νυρεμβέργης κατέβηκαν και πολέμησαν για την δική μας λευτεριά.
Στις 26 Νοεμβρίου 1826 μια μεγάλη εισφορά από 26 γκούλντεν κινεί την περιέργεια. Πρόκειται για τον έμπορο Georg Marco ή Γεώργιο Μαρκίδη Πούλιο, σύντροφος του Ρήγα Φεραίου, από την Σιάτιστα. Είναι ο εκδότης της πρώτης Ελληνικής εφημερίδας και του Θούριου. Εξορίστηκε από τους Αυστριακούς και κατέφυγε στην Φύρτη, λίγα χιλιόμετρα μακριά από τη Νυρεμβέργη. Δούλεψε σαν βοηθός στο εμπορικό μαγαζί του Έλληνα Ισίδωρου Χη Γιώργη. Το 1814 μετάφεραν το εμπορικό τους στην Νυρεμβέργη. Ο Georg Marco έγινε γνωστός για τις δωρεές του και τις αγαθοεργίες του. Αν και ορθόδοξος στο θρήσκευμα, έγινε λοχαγός 3ου βαθμού στην Εθνοφρουρά και προτάθηκε για βουλευτής στο τοπικό Κοινοβούλιο. Πέθανε στις 14 Σεπτεμβρίου του 1830. Μία εντοιχισμένη πινακίδα σε οίκημα της ιστορικής Νυρεμβέργης, όπου έζησε ο Georg Marco, ήταν η ελάχιστη προσφορά του συλλόγου «Φίλος», για να θυμίζει σε όλους ότι εκεί έζησε ως ευυπόληπτος πλέον πολίτης της πόλης ένας επιφανής Έλληνας.
Κατά την διάρκεια του 18ου – 19ου αιώνα υπήρχαν κατ’ ευθείαν επαφές μεταξύ της Νυρεμβέργης και Θεσσαλίας- Μακεδονίας. Οι Leonische Drahtwaren και η Langold Werkzeuge είχαν και τοπικούς αντιπροσώπους. Στην περιοχή εισαγόταν κρόκος και μαλλιά κυρίως από τ’ Αμπελάκια, καπνός από την Καβάλα, τη Δράμα κ.α. Μέσο πληρωμής το ασημένιο τάλληρο της Μαρίας Θηρεσίας, του 1765.
Από το 1902 έως το 1916 λειτούργησε και επίτιμο Προξενείο της Ελλάδος στην Νυρεμβέργη, με πρόξενο τον έμπορα Adolf Dihlmann.
Να αναφέρουμε επίσης ότι στην διάρκεια του Μεσοπολέμου μεσουρανούσε το όνομα του βαρύτονου Παππά στην Όπερα της Νυρεμβέργης.
Κατά την διάρκεια του Β΄ παγκοσμίου πολέμου βρέθηκαν στη Νυρεμβέργη πολλοί Έλληνες σαν εργάτες στην Βιομηχανία. Οι ανάγκες του πολέμου ανάγκαζαν τους Γερμανούς να φέρνουν όλο και περισσότερα χέρια από τις υπό κατοχή. Οι συμπατριώτες μας δεν έμεναν σε στρατόπεδα, αλλά σε σπίτια που ήταν διασκορπισμένα σε όλη την πόλη.
Από το 1960-61, όταν υπογράφηκε η σύμβαση μεταξύ της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας και της Ελλάδας έχουμε τα μεγάλα κύματα μεταναστών.
Τα μέσα της δεκαετίας το ’70 η παροικία φθίνει αριθμητικά , λόγω της οικονομικής κρίσης, αλλά και την εχθρότητα που δεν άντεχαν κάποιοι να αντιμετωπίσουν. Στην αρχή της δεκαετίας του ’80 πολλοί συμπατριώτες μας εγκαταλείπουν μαζικά την Δυτική Γερμανία, κάποιοι όμως επιστρέφουν. Ήταν η εποχή της ίδρυσης και των πρώτων Εθνικοτοπικών Συλλόγων.
Σήμερα πάνω από 11.300 Έλληνες ζουν και εργάζονται στα όρια του Δήμου Νυρεμβέργης. Τα περίπου 1500 ελληνικά καταστήματα , εκ των οποίων 750 εστιατόρια, φτιάχνουν σε αυτή την πόλη μια μικρή Ελλάδα. Σε αυτά προσθέτονται δύο Σχολεία, δύο Γυμνάσια, δύο Λύκεια και η νεότευκτη Εκκλησία. Στην περιοχή της Νυρεμβέργης ζούνε περίπου 22.000 Έλληνες.
Ο πρόεδρος της Ο.Ε.Κ. Γερμανίας, Κ.Δημητρίου
Παρουσιάζοντας τον απολογισμό του απερχόμενου Διοικητικού Συμβουλίου, ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας, Κώστας Δημητρίου, αναφέρθηκε ιδιαίτερα στην κινητικότητα που υπάρχει μεταξύ των μεταναστών στη Γερμανία, λόγω και της κρίσης που πλήττει αυτή τη χώρα, ενώ στάθηκε στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι 315.000 Έλληνες της Γερμανίας, όπως είναι το πρόβλημα της εκπαίδευσης, η καταπολέμηση των διακρίσεων και του ρατσισμού, η αναγνώριση των γερμανικών απολυτηρίων των μεταναστόπαιδων από το ελληνικό κράτος, η διατήρηση και διάδοση του ελληνικού πολιτισμού, η προσέγγιση της νεολαίας, οι γυναίκες και οι συνταξιούχοι κ.α.«Η αναβάθμιση στην πράξη του ρόλου των Ελληνικών Κοινοτήτων, αποτελεί επιτακτική ανάγκη. Η οργάνωση του Ελληνισμού στο δημοκρατικό πλαίσιο των Ελληνικών Κοινοτήτων, εξακολουθεί να είναι εξαιρετικά επίκαιρη, παρά τα διάφορα προβλήματα που υπάρχουν. Στόχος μας είναι να αναβαθμίσουμε τις δραστηριότητές μας στο χώρο της Γερμανίας όπου ζούμε», κατέληξε ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων Γερμανίας, Κώστας Δημητρίου.
Στο συνέδριο, εκτός των άλλων, απηύθυναν χαιρετισμό ο πρόεδρος της Διακομματικής Επιτροπής της Βουλής για τον Απόδημο Ελληνισμό, Ευγένιος Χαϊτίδης, οι αντιπρόεδροι της Επιτροπής, Γρηγόρης Νιώτης και Νίκος Γκατζής, βουλευτές του ΠΑΣΟΚ και του ΚΚΕ αντίστοιχα, ο πρόεδρος του ΣΑΕ, Ανδρέας Άθενς, ο Αρχιμανδρίτης Αθηναγόρας, ως εκπρόσωπος του Μητροπολίτη Γερμανίας κ. Αυγουστίνου, καθώς επίσης εκπρόσωποι του Γερμανικού Κοινοβουλίου και της Γερμανικής κυβέρνησης, ο αναπληρωτής Δήμαρχος της Φρανκφούρτης και η πρόεδρος της Ελληνογερμανικής Επιτροπής της Γερμανικής Βουλής κ.α.
Τις εργασίες του συνεδρίου, παρακολούθησαν εκτός των άλλων ο Πρέσβης της Ελλάδος στη Γερμανία, Κώστας Τριάρης, ο Γενικός Γραμματέας Απόδημου Ελληνισμού κ. Παπασταθόπουλος, ο αναπληρωτής πρόεδρος του ΣΑΕ, Στέφανος Ταμβάκης, ο πρόεδρος του ΣΑΕ Ευρώπης, Άγγελος Ασλανίδης, οι Γραμματείς του ΣΑΕ, Όλγα Σαραντοπούλου και Ελένη Κωνσταντινίδου, η διευθύντρια Ευρώπης της ΓΓΑΕ, Εύα Παπαδάτου, οι πρόεδροι των Ομοσπονδιών Ελληνικών Συλλόγων και Κοινοτήτων: Σουηδίας Κομνηνός Χαϊδευτός, Γαλλίας Βασίλης Φλωράκης, Βελγίου Ευδοξία Πάντα, ο αναπληρωτής πρόεδρος της ΓΣΕΕ Φίλιππος Μαυρής, ο πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας Φινλανδίας Θανάσης Παπανικολάου, ο πρόεδρος του Δικτύου αιρετών Ευρώπης, Γρηγόρης Ζαρκάδης κ.α.
Ύμνοι από τα Γερμανικά κόμματα για τους Έλληνες
Η αγωνία για το μέλλον της Ενωμένης Ευρώπης, μετά και τα δημοψηφίσματα στη Γαλλία και την Ολλανδία, αλλά και η επιδείνωση της θέσης των μεταναστών εξαιτίας της οικονομικής κρίσης που μαστίζει τα τελευταία χρόνια τη Γερμανία, διατυπώθηκαν έντονα στη διάρκεια του 19ου Τακτικού Συνεδρίου της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων Γερμανίας, που πραγματοποιήθηκε το Σαββατοκύριακο στη Φραγκφούρτη, όχι μόνο από τους εκπροσώπους της οργανωμένης ομογένειας στη Γερμανική Δημοκρατία, αλλά και από εξέχοντα στελέχη όλων των κομμάτων του Γερμανικού Κοινοβουλίου.Το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα
Η εκπρόσωπος του κυβερνώντος Σοσιαλδημοκρατικού κόμματος κ. Σουζάνε Βάτσκε, χαιρετίζοντας τις εργασίες του συνεδρίου, μετέφερε μήνυμα του Γερμανού Καγκελαρίου, Γκέρχαρντ Σρέντερ και αναφέρθηκε στις προσπάθειες της γερμανικής κυβέρνησης για την αναγνώριση των δικαιωμάτων των μεταναστών και την ενσωμάτωσή τους στη γερμανική κοινωνία, για να τονίσει: «Πρέπει να δώσουμε στους μετανάστες να καταλάβουν ότι τους θέλουμε στη Γερμανία, ότι θέλουμε να ενταχθούν στον κορμό της κοινωνίας μας. Οι εθνικισμοί που αναπτύσσονται σε βάρος των μεταναστών είναι επικίνδυνοι και ζημιογόνοι για αυτή τη χώρα. Πρέπει να επικρατήσει η ανεκτικότητα, η ίση αντιμετώπιση. Θέλουμε οι μετανάστες να αισθάνονται ίσοι με τους Γερμανούς, πολύ περισσότερο που κάθε πέμπτος γάμος στη Γερμανία είναι διεθνικός, κυρίως μεταξύ Γερμανών πολιτών και μεταναστών».Το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα
Ο εκπρόσωπος του ΧριστιανοδημοκρατικούΚόμματος (CDU), Ούλριχ Γκάσπαρ, σημείωσε ότι οι ελληνικές κοινότητες και οι Έλληνες μετανάστες στη Γερμανία, προσέφεραν μέχρι τώρα πολύτιμες υπηρεσίες για την ανάπτυξη της χώρας «Σας ευχαριστώ για τη δραστηριότητά σας, για τις πολιτιστικές αξίες που μεταφέρατε στη Γερμανία, αλλά και για το ότι αποτελείτε παράδειγμα εργατικότητας και μας βοηθάτε για την ανάπτυξη της Γερμανίας», είπε απευθυνόμενος στους εκπροσώπους των ελληνικών κοινοτήτων.Αναφερόμενος στην ανησυχία που δημιούργησαν σε όλη την Ευρώπη για το μέλλον της Ε.Ε. τα δημοψηφίσματα σε Γαλλία και Ολλανδία, παρατήρησε ότι η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πρέπει να γίνει με πολύ μεγάλη προσοχή προκειμένου να μην ενταχθούν χώρες που δεν ενστερνίζονται την ευρωπαϊκή πορεία της Γηραιάς Ηπείρου και τον ευρωπαϊκό πολιτισμό. «Πρέπει να σας διαβεβαιώσω ότι εμείς δεν πρόκειται να δώσουμε ποτέ πράσινο φως για την ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε. Αν ενταχθεί θα διαπραχθεί ένα μεγάλο και τραγικό λάθος για την Ευρώπη, για την υπόθεση της ειρήνης. Ο πολιτισμός είναι αυτός που φέρατε εσείς οι Έλληνες στην Ευρώπη», κατέληξε ο εκπρόσωπος του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος.
Το Κόμμα Δημοκρατικού Σοσιαλισμού
Το ίδιο θερμά ήταν τα λόγια και του βουλευτή του κόμματος Δημοκρατικού Σοσιαλισμού, Βολφκανγκ Γκεργκερ, ο οποίος απευθυνόμενος στους Έλληνες της Γερμανίας, δήλωσε: «Δεν είστε επισκέπτες σ' αυτή τη χώρα, είστε αυτοί που συνδημιουργήσατε αυτό το κράτος, είναι και δική σας χώρα η Γερμανία». Κι αφού παρατήρησε ότι οι Έλληνες προέρχονται από μία χώρα που αξίζει το θαυμασμό όλης της ανθρωπότητας, υπογράμμισε: «Οι ελληνικές κοινότητες συνεισέφεραν πάρα πολλά για την πολιτιστική ανάπτυξη της Γερμανίας, καθώς η επιρροή σας στα πολιτιστικά μας πράματα ήταν τεράστια. Πρέπει ανεπιφύλακτα να πω ότι μία χώρα με μόνο τους Γερμανούς και χωρίς τη συνεισφορά των Ελλήνων θα ήταν πάρα πολύ φτωχή. Σας ευχαριστούμε Έλληνες που μας φέρατε τη δάδα του πολιτισμού».Καταλήγοντας ο κ. Γκέργκερ και απευθυνόμενος στα άλλα γερμανικά κόμματα, παρατήρησε: «Δεν πρέπει να έχουμε τους Έλληνες στο περιθώριο, αλλά να τους δώσουμε τη δυνατότητα να διαδραματίσουν πρωτεύοντα ρόλο στην ανάπτυξη της χώρας μας, σε μια πολυπολιτισμική Γερμανία, σε μια πολυπολιτισμική Ευρώπη» και καταλήγοντας πρότεινε αντί να δίδονται εκατομμύρια ευρώ από το γερμανικό κράτος για την εκδίωξη μεταναστών αυτά να διατίθενται για τη βελτίωση της θέσης τους.
Ο Δήμος της Φραγκφούρτης
Ο εκπρόσωπος του δημάρχου της Φρανκφούρτης, Δρ. Άλμπερτ Μάχερ, ο οποίος είναι και υπεύθυνος για τις 170 εθνότητες που βρίσκονται στην περιοχή αυτής της γερμανικής μεγαλούπολης, ανακοίνωσε ότι σύμφωνα με τα στοιχεία του δήμου, στην κεντρική Φρανκφούρτη ζουν σήμερα 7.000 Έλληνες, 1.600 λιγότεροι απ' ότι πριν δέκα χρόνια. Τη μείωση αυτή του αριθμού των Ελλήνων μεταναστών ο κ. Μάχερ την απέδωσε στη ραγδαία οικονομική ανάπτυξη της Ελλάδας, τα τελευταία χρόνια και ως μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που κάνει αρκετούς Έλληνες να επιστρέφουν από τη Γερμανία στην Ελλάδα, όπου βρίσκουν δουλειές. Καταλήγοντας δε, αφού ύμνησε την ελληνική γλώσσα, δήλωσε ότι η ελληνική κοινότητα είναι η πλέον αγαπητή στην γερμανική κοινωνία.
Έντονη κινητικότητα
Πράγματι, όπως ανέφερε στον απολογισμό του, ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων Γερμανίας, Κώστας Δημητρίου, παρατηρείται σήμερα μια έντονη κινητικότητα μεταξύ των μεταναστών στη Γερμανία καθώς πολύ είναι αυτοί που κάτω από το βάρος των οικονομικών δυσκολιών αναγκάζονται να επιστρέψουν στην πατρίδα τους. Σύμφωνα μάλιστα με τα στοιχεία της Ομοσπονδιακής Στατιστικής Υπηρεσίας, τα τελευταία χρόνια ο αριθμός των αλλοδαπών, έχει μειωθεί κατά 618.000 άτομα.
Στον προβληματισμό που αναπτύσσεται στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μετά τα δύο αρνητικά δημοψηφίσματα, αλλά και στην ανάγκη ενδυνάμωσης των θεσμών στην ευρωπαϊκή οικογένεια, αναφέρθηκε μιλώντας στο συνέδριο, η Ευρωβουλευτής της Ν.Δ. Μαρία Κασσιώτου- Παναγιωτοπούλου, η οποία παρουσίασε και τις δραστηριότητες των Ελλήνων ευρωβουλευτών στο Ευρωκοινοβούλιο για τα δικαιώματα των μεταναστών.
Όπως με τη σειρά του παρατήρησε ο πρέσβης της Ελλάδος στο Βερολίνο, κ. Κ. Τριάρης, η Ομοσπονδία Ελληνικών Κοινοτήτων, έχοντας ως βασικό στόχο την ενεργό κοινωνική και πολιτική συμμετοχή και ένταξη των Ελλήνων στη Γερμανία, διατηρώντας παράλληλα και ενισχύοντας τους άρρηκτους δεσμούς με τη μητέρα πατρίδα, έχει συμβάλλει ουσιαστικά στην ευαισθητοποίηση της γερμανικής και ελληνικής κοινής γνώμης στα ομογενειακά θέματα δημιουργώντας σημαντικούς διαύλους επικοινωνίας ανάμεσα στις δύο χώρες.
Χαιρετίζοντας το συνέδριο ο Πρόεδρος του ΣΑΕ, Ανδρέας Άθενς, στάθηκε στις δραστηριότητες του ΣΑΕ στην Ευρώπη, κυρίως για την υποβοήθηση του ελληνισμού στις χώρες της Πρώην Σοβιετικής Ένωσης, ενώ ο αντιπρόεδρος του ΣΑΕ, Στέφανος Ταμβάκης, παρατήρησε ότι δεν μπορεί να διανοηθεί κανείς την ύπαρξη του ΣΑΕ χωρίς τις κοινότητες και τις ομοσπονδίες. «Είναι η πεμπτουσία του, το οξυγόνο του, χωρίς αυτές είναι μετέωρο».
Τέλος, ο αντιπρόεδρος του ΣΑΕ και συντονιστής για την Περιφέρεια της Ευρώπης, Άγγελος Ασλανίδης, επισήμανε ότι τώρα που διαμορφώνεται ο εκτελεστικός νόμος για τη λειτουργία του ΣΑΕ, οι παρεμβάσεις των κοινοτήτων και των ομοσπονδιών θα είναι καθοριστικές στη διαμόρφωσή του.
Ουσιαστικές αποφάσεις στο συνέδριο της ΟΕΚ Γερμανίας
Ο έντονος προβληματισμός για τα θέματα που απασχολούν τον Ελληνισμό στη Γερμανία και τα αιτήματα που έχει θέσει κατά καιρούς η ΟΕΚ Γερμανίας, τα οποία όμως παραμένουν άλυτα, όπως- μεταξύ άλλων- το δικαίωμα ψήφου, η Παιδεία, ο Πολιτισμός και η λειτουργία του ΣΑΕ, κυριάρχησαν κατά τη δεύτερη και τελευταία ημέρα των εργασιών του 19ου τακτικού συνεδρίου της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων Γερμανίας.Παράλληλα, με τις προτάσεις και επισημάνσεις που κατατέθηκαν από τους εκπροσώπους των Ελληνικών Κοινοτήτων αποφασίστηκαν τα εξής:
-Η εντατικότερη παρέμβαση στη γερμανική κοινωνία στα ζητήματα ασφάλισης, ανεργίας, εργασιακών σχέσεων και υγείας.
-Η ενεργοποίηση στην κατεύθυνση της ισότιμης συμμετοχής στην παιδεία, με παράλληλη εκμάθηση της μητρικής γλώσσας, και της προώθησης του ελληνικού Πολιτισμού και της ελληνικής Ιστορίας.
Κατά τη διάρκεια της δεύτερης ημέρας του Συνεδρίου χαιρετισμούς απηύθυναν ο Περιφερειάρχης του Κρατιδίου της Εσσης κ. Gerold Dieke, ο Βουλευτής κ. Βασίλης Πάππας, πρόεδρος της Γραμματείας Αποδήμων της ΝΔ, ο Βουλευτής του ΚΚΕ και Β΄ Αντιπρόεδρος της διακομματικής Επιτροπής της Βουλής, κ. Νίκος Γκατζής, ο Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ελληνικών Συλλόγων και Κοινοτήτων Σουηδίας, κ. Κομνηνός Χαιδευτός, ο Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ελληνικών Συλλόγων Γαλλίας, κ. Βασίλειος Φλωράκης, η Γραμματέας της Ομοσπονδίας Βελγίου, κ. Ευδοξία Πάντα, εκπρόσωποι των Ομοσπονδιών Θρακών και Ηπειρωτών Γερμανίας καθώς και ο εκπρόσωπος των αιρετών δημοτικών συμβούλων στη Γερμανία.
Ο κ. Βασ. Πάππας
Στο χαιρετισμό του ο κ. Βασίλης Πάππας, αφού εξέφρασε τις ευχαριστίες του προς τους Ομογενείς για την προσφορά τους στη Πατρίδα, την προσπάθεια και τη συμβολή τους στη διατήρηση και τη διάδοση των αξιών, των παραδόσεων της ιστορίας και του ελληνικού Πολιτισμού, σημείωσε χαρακτηριστικά: «Είμαστε υπερήφανοι, γιατί αποτελείτε επιτυχημένα πρότυπα στις Κοινωνίες που ζείτε, στις Ελληνικές Κοινότητες 140 χωρών της γης. Αποτελείτε άλλη μία Ελλάδα, η οποία προβάλλει το πνεύμα, την Παιδεία και τον Πολιτισμό της χώρας μας σε πέντε Ηπείρους». Παράλληλα, τόνισε ο κ. Πάππας: «Εσείς οι Ελληνες αποτελείτε πομπό και δέκτη μηνυμάτων, γέφυρα επικοινωνίας του μητροπολιτικού κέντρου με την Παγκόσμια Κοινότητα. Οι ποιο αποτελεσματικές Πρεσβείες μας στον κόσμο είστε εσείς, οι Κοινότητες των Ελλήνων. Σας συγχαίρουμε και σας ευγνωμονούμε».
Ο κ. Νικ. Γκατζής
Ο κ. Νίκος Γκατζής, αφού αναφέρθηκε στη συγκίνηση που νιώθει κανείς όταν βρίσκεται σε Συνέδρια της Ομογένειας, με την έννοια ότι οι συμπατριώτες μας του εξωτερικού εκφράζουν τα έντονα προβλήματα που τους απασχολούν, μετέφερε το χαιρετισμό της ΚΕ του ΚΚΕ και της κοινοβουλευτικής του ομάδας.
Ακόμη, αφού χαιρέτισε τη νίκη του γαλλικού και του ολλανδικού λαού απέναντι στην λαίλαπα, όπως χαρακτήρισε το Ευρωσύνταγμα, έκανε ιδιαίτερη μνεία στο ρόλο του ΣΑΕ, σημειώνοντας πως θα πρέπει «να δούμε πραγματικά όχι τη σύνθεσή του απλώς, αλλά να δούμε όλο του το Νομοθετικό πλαίσιο με βάση και αυτών που αποφασίζουν οι Απόδημοι ως Ομοσπονδίες της Ευρώπης». Ενώ επισήμανε, «ότι είναι ένα πολύ καλό εργαλείο για να αποτελέσει τη βάση σύνθεσης ενός εκτελεστικού νόμου».
Ο κ. Κομνηνός Χαϊδευτός
Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ελληνικών Συλλόγων και Κοινοτήτων Σουηδίας, κ. Κομνηνός Χαϊδευτός στο χαιρετισμό του τόνισε: «Μαζί με εσάς, θα πολεμήσουμε να επιτύχουμε την αρμονική ενσωμάτωση στις κοινωνίες που ζούμε και εργαζόμαστε. Γνωρίζουμε πολύ καλά, ότι αυτό δεν είναι καθόλου εύκολο. Ο Ελληνισμός της Σουηδίας, διαμένει σε μια χώρα που έκανε πολλά πειράματα με αντικείμενο τους Μετανάστες με αμφίβολα και πολλές φορές αρνητικά αποτελέσματα. Ο Ελληνισμός της Ευρώπης, θα συνεχίσει σύσσωμος να διεκδικεί την αρμονική ενσωμάτωση, παράλληλα με την διατήρηση της γλώσσας και του πολιτισμού μας. Αυτό, είναι σίγουρο ότι θα μπορέσουμε να το επιτύχουμε με συντονισμένες ενέργειες και προς τις χώρες υποδοχής, αλλά και προς την Ελλάδα».
Ο κ. Βας. Φλωράκης
Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων Γαλλίας κ. Βασίλης Φλωράκης, αφού μετέφερε το χαιρετισμό της Ομοσπονδίας Γαλλίας, επισήμανε το αρνητικό στοιχείο που υπάρχει με τη μείωση του μεταναστευτικού ρεύματος, προτείνοντας τη προσαρμογή όλων των Ομογενών στα νέα δεδομένα που διαμορφώνονται. Όπως είπε χαρακτηριστικά, οι καιροί αλλάζουν.
Η κ. Πάντα από την Ομοσπονδία Βελγίου, αναφέρθηκε για την πρωτοβουλία της ΟΕΚ σχετικά με τη συνεργασία που άρχισε μεταξύ Ομοσπονδιών.
Τέλος ανάλογα μηνύματα μετέφεραν και οι εκπρόσωποι των Ομοσπονδιών Θρακών και Ηπειρωτών Γερμανίας, καθώς και ο κ. Ζαρκάδας, εκπρόσωπος των Ελλήνων αιρετών Γερμανίας.
Βράβευση του Γεν. Διευθυντή του ΜΠΕ
Η Ομοσπονδία Ελληνικών Κοινοτήτων (ΟΕΚ) Γερμανίας, με τη συμπλήρωση 40 χρόνων από την ίδρυση της, τίμησε στο 19ο συνέδριο της που πραγματοποιήθηκε στη Φραγκφούρτη στις 4 και 5 Ιουνίου 2005 τον γενικό διευθυντή του Μακεδονικού Πρακτορείου Ειδήσεων, Σπύρο Κουζινόπουλο, για την πολύχρονη προσφορά του στην υπόθεση της ενημέρωσης του απόδημου ελληνισμού.ΠΗΓΗ
ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΤΗΣ ΣΟΥΗΔΙΑΣ
Εισαγωγή
Από το 1968, αρχίζει η εισροή μεταναστών από την Ελλάδα στη Σουηδία, σε τρεις κατηγορίες: Η πρώτη και μεγαλύτερη, ήταν για αναζήτηση εργασίας, σε μία εποχή που η οικονομική κατάσταση στη χώρα μας επιδεινώνονταν συνεχώς. Η δεύτερη ήταν φοιτητές που πήγαιναν εκεί για σπουδές κυρίως στα πανεπιστήμια της Στοκχόλμης, της Ουφάλα και του Γκέτεμποργκ. Και η τρίτη κατηγορία, ήταν οι πολιτικοί πρόσφυγες, καθώς η Σουηδία είχε μεταβληθεί σε προπύργιο του αντιδικτατορικού αγώνα, λόγω και της βοήθειας που απλόχερα πρόσφερε η Σουηδική κυβέρνηση.
Σήμερα, ζουν στη Σουηδία περίπου 25.000 Έλληνες ( 20.000 τους θέλουν κάποιες μετριοπαθείς εκτιμήσεις) και πάνω από 6.000 άτομα έχουν αποκτήσει τη Σουηδική υπηκοότητα.
Η πρώτη γενιά των μεταναστών μας, σύμφωνα με τα στοιχεία της Γενικής Γραμματείας Απόδημου Ελληνισμού, απασχολείται κυρίως στον τομέα των υπηρεσιών και κατά 40% περίπου διαμένει στην ευρύτερη περιοχή της Στοκχόλμης.
Έλληνες, υπάρχουν επίσης σε όλες τις άλλες μεγάλες πόλεις της Σουηδίας (Γκέτεμποργκ, Μάλμε, Ουψάλα), ακόμη και στο νοτιότερο Τρέλερμποργκ.
Η ελληνική ομογένεια διαθέτει δύο βουλευτές στο Σουηδικό Κοινοβούλιο, τους Νίκο Παπαδόπουλο του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος και Τάσο Σταφυλίδη του Αριστερού Κόμματος, ενώ από την Ελληνική Κοινότητα του Γκέτεμποργκ, ξεκίνησαν η Ελένη Παπαρίζου και ο Νίκος Παναγιωτίδης, που έγιναν γνωστοί σε όλη την Ευρώπη με το μουσικό συγκρότημα «Antigue» που δημιούργησαν.
Επιτυχημένοι Έλληνες, υπάρχουν σήμερα στη Σουηδία σε πολλούς τομείς, από τα γράμματα και τις τέχνες, μέχρι το εμπόριο, τις επιχειρήσεις και τις υπηρεσίες. Από τους πιο γνωστούς σήμερα στη Σουηδική κοινή γνώμη συμπατριώτες μας είναι ο συγγραφέας Θοδωρής Καλλιφατίδης, ενώ την Ελληνική Βιβλιοθήκη και το Αρχείο Σουηδίας (ΕΒΑΣ) του Ανδρέα Μπούκα, που είναι μία από τις πλέον αξιόλογες πρωτοβουλίες ιδιώτη, επισκέπτονται όχι μόνο απόδημοι αλλά και Σουηδοί.
Η θέση στη Σουηδική κοινωνία
Ο ελληνισμός στη Σουηδία, έχει κατά γενική ομολογία κατακτήσει μία αξιόλογη θέση στη Σουηδική κοινωνία, συμβάλλοντας παράλληλα ουσιαστικά στην ανάπτυξη των άριστων σήμερα ελληνοσουηδικών σχέσεων. Τόσο η παλιά, η πρώτη γενιά των μεταναστών μας, που άρχισαν να καταφθάνουν στη Σουηδία τη δεκαετία του ’60, όσο και η νέα γενιά, έχουν να παρουσιάσουν σημαντικές επιδόσεις σε όλους τους τομείς, κυρίως στον επαγγελματικό τομέα, ως μισθωτοί, επιχειρηματίες, καλλιτέχνες, αθλητές και επιστήμονες.
Όλοι, συμβάλλουν με τον τρόπο τους, στο να γίνεται αισθητή η παρουσία του ελληνισμού στη Σουηδία. Τα ελληνικά εστιατόρια, με το ελληνικό φαγητό και την ελληνική μουσική, είναι εστίες διατήρησης της ελληνικής κουλτούρας. Και αυτός ίσως είναι ένας λόγος που οι Σουηδοί είναι ξετρελαμένοι με την Ελλάδα και η συντριπτική πλειοψηφία, εκατοντάδες χιλιάδες κάθε χρόνο, επιλέγει τη χώρα μας για τις καλοκαιρινές τους διακοπές.
Οι Έλληνες, είναι επίσης καλοί οικογενειάρχες και είναι αποδεκτοί και σεβαστοί στους Σουηδούς για την εργατικότητά τους, τη φιλομάθειά τους και την προσαρμοστικότητα τους στη σουηδική κοινωνία, που συνδυάζεται με μία ασίγαστη νοσταλγία και αγάπη για την πατρίδα Ελλάδα.
Η νέα γενιά
Πολλοί είναι σήμερα αυτοί που θεωρούν ότι η νέα γενιά των ελληνόπουλων της Σουηδίας, αν δεν έχει εντελώς χαθεί, είναι πολύ απομακρυσμένη από την πρώτη γενιά και την Ελλάδα. Μία πρώτη επιφανειακή θεώρηση, ίσως να τους δίνει δίκαιο. Είναι γεγονός πάντως ότι τα νέα παιδιά των ομογενών μας, παραμένουν μακριά από τους συλλόγους και τις κοινότητες, δεν μιλούν άπταιστα τα ελληνικά και δεν έχουν και πολύ καλές γνώσεις του ελληνικού πολιτισμού.
Από την άλλη, το φαινόμενο της σημερινής εποχής, όπου κυριαρχεί η απομόνωση και αυξάνονται τα φαινόμενα δυσπιστίας απέναντι στους ξένους, καθώς επίσης το γεγονός ότι η συλλογικότητα γενικά έχει χάσει έδαφος υπέρ της ατομικότητας, δυσκολεύουν το έργο της προσέγγισης των ομογενών νέων από τις οργανώσεις μας.
Πάντως, οι παλαιότεροι Έλληνες της Σουηδίας, που είναι διαπαιδαγωγημένοι σε συλλογικό πνεύμα, αισιοδοξούν ότι αν χρειαστεί, οι νέοι θα πλαισιώσουν και πάλι τις οργανώσεις τους.
Όσον αφορά την ελληνικότητα, το σημαντικότερο είναι να έχουν οι νέοι μία στοιχειώδη επαφή με την ελληνική κουλτούρα και βασικές γνώσεις της ελληνικής γλώσσας, ώστε να μπορούν να εμβαθύνουν, όταν θα έχουν ειδικό ενδιαφέρον.
Το ερώτημα που απασχολεί τον ελληνισμό στη Σουηδία, είναι το κατά πόσο η δεύτερη γενιά θα μπορέσει να συνδυάσει τα θετικά στοιχεία και των δύο πλευρών, της ελληνικής και της σουηδικής, ώστε να υπάρξει η αρμονική σύνθεση που θα τους δώσει τη δυνατότητα να διαπρέψουν ως άτομα, οικογενειάρχες και μέλη της νέας πολυπολιτισμικής κοινωνίας που αναπτύσσεται στη Σουηδία, την Ελλάδα και όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Συμπερασματικά θα πρέπει να πούμε ότι οι Έλληνες αυτά τα τριάντα χρόνια, ενσωματώθηκαν στη Σουηδική κοινωνία και πολλά από τα μεταναστευτικά αιτήματα που συσπείρωναν τον ελληνισμό και ενέτειναν την αγωνιστικότητά του, έχουν εκπληρωθεί. Παρ΄ όλα αυτά, η Ομοσπονδία Ελληνικών Συλλόγων και Κοινοτήτων Σουηδίας και οι οργανώσεις – μέλη της, έχουν αναμφίβολα πολύ σημαντικό ρόλο να παίξουν ακόμη, κυρίως στη διατήρηση της ελληνικής γλώσσας και στη διάδοση του ελληνικού πολιτισμού.
Σήμερα, η ΟΕΣΚΣ διαθέτει 40 κοινότητες-μέλη της που συσπειρώνουν περίπου 8.000 μέλη.
Η ίδρυση της ΟΕΣΚΣ
Σε ένα παλιό πρακτικό, που υπάρχει στα γραφεία της ΟΕΣΚΣ, διαβάζουμε το ακόλουθο πρακτικό για την ίδρυση της Ομοσπονδίας:
«Στις 17 Δεκεμβρίου 1972, έγινε στο σύλλογό μας (σ.σ. Ελληνικός Σύλλογος Στοκχόλμης), η συνάντηση των αντιπροσώπων των Ελληνικών Συλλόγων, για την ίδρυση της Ομοσπονδίας των Ελληνικών Συλλόγων Σουηδίας.
Στην ιδρυτική συνέλευση έλαβαν μέρος ο Σύλλογός μας με αντιπροσώπους τους Τσοκάνη Γ., Παπαδόπουλο Τ., Κοσκινά Δ., Μαντζίλα Σ. και Στεφανίδη Θ.
Ο Ελληνικός Σύλλογος Σεντερτέλλιε, με αντιπρόσωπο τον Κίλια Γ. Ο Ελληνικός Σοσιαλδημοκρατικός Σύλλογος Νορσέπιγκ με αντιπρόσωπο τον Μπέντζελο Χ. Η Ελληνική Κοινότητα του Μπορός με τους Άρη Κρομλίδη και Ι. Μαυροκεφαλίδη. Ο Ελληνικός Σύλλογος Γκέτεμπορ με τους Μενέλαο Μαγγόνη και Γ. Παναγιωτόπουλο.
Η ιδρυτική συνέλευση ενέκρινε κατ΄άρθρο και στο σύνολο σχέδιο καταστατικού, μετά από τις σχετικές τροποποιήσεις και προσθήκες. Επίσης αποφάσισε να εκλεγεί προσωρινό Δ.Σ. με αποστολή να προετοιμάσει εκλογές για τον Οκτώβριο του 1973 και να φροντίσει για την συμμετοχή στην Ομοσπονδία όλων των Ελληνικών Συλλόγων.
Για το προσωρινό Δ.Σ. εξελέγησαν οι Τσοκάνης, Μαντζίλας, Κοσκινάς, Κίλιας, Κρομλίδης, Παναγιωτόπουλος και Σκούφιας. Το προσωρινό Δ.Σ. της Ομοσπονδίας συγκροτήθηκε σε σώμα ως εξής: Πρόεδρος, Τσοκάνης Γ., Γραμματέας, Μαντζίλας, Ταμίας, Κοσκινάς. Μέλη οι Κρομλίδης, Σκούφιας, Παναγιωτόπουλος. Για την Εξελεγκτική Επιτροπή οι Καριοφύλλης, Κονταρίνης και Μπέντζελος».
Οι στόχοι της Ομοσπονδίας
Κύριος τομέας δράσης της Ομοσπονδίας, ήταν να παρεμβαίνει σε ανώτατο επίπεδο και σε συνεργασία με τις άλλες εθνικές μεταναστευτικές οργανώσεις της Σουηδίας, ώστε να θεσμοθετηθούν οι απαραίτητοι νόμοι και διατάξεις για τη βελτίωση των συνθηκών της ζωής των μεταναστών. Οι μεγάλοι στόχοι της μεταναστευτικής πολιτικής της Σουηδίας για ισότητα, συνεργασία και ελευθερία επιλογής, ήταν έργο που πραγματοποιήθηκε με την ενεργό συμμετοχή μεταξύ των άλλων και της Ομοσπονδίας. Ενώ επίσης συνέβαλε στην καθιέρωση ελληνικών προγραμμάτων στη σουηδική κρατική ραδιοτηλεόραση και μαθημάτων μητρικής γλώσσας στο σουηδικό δημοτικό, στο γυμνάσιο και στο λύκειο. Η Σουηδική αυτή πολιτική, χαρακτηρίστηκε ως ένα πολύ θετικό επίτευγμα σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.
Επίσης, η ΟΕΣΚΣ συντόνιζε και τη δράση των Συλλόγων και Κοινοτήτων που ήταν μέλη της. Οι Κοινότητες και οι Σύλλογοι ήταν και είναι οργανώσεις που έχουν την ευθύνη για την καθαυτό πολιτιστική δραστηριότητα του οργανωμένου ελληνισμού.
Η δράση κατά της Χούντας
Το όνομα της Ομοσπονδίας Ελληνικών Συλλόγων και Κοινοτήτων Σουηδίας, την πρώτη περίοδο της δημιουργίας της, συνδέθηκε άμεσα και με τον αγώνα για την αποκατάσταση της Δημοκρατίας στην Ελλάδα. Βέβαια, οργανωτής και φορέας της αντιδικτατορικής δράσης στη Σουηδία κατά της χούντας, δεν ήταν η Ομοσπονδία, αλλά διάφορες άλλες οργανώσεις και μεταξύ αυτών η Σουηδική Επιτροπή για τη Δημοκρατία στην Ελλάδα, με επικεφαλής τον γνωστό φιλέλληνα Χανς Γιόραν Φρανκ.
Ωστόσο ο μεγαλύτερος σύλλογος – μέλος της Ομοσπονδίας, ο Σύλλογος της Στοκχόλμης, ήταν εκ των πραγμάτων το ουσιαστικό κέντρο του αγώνα που αναπτύχθηκε στη Σουηδία κατά της δικτατορίας στην Ελλάδα. Έτσι η Ομοσπονδία «χρωματίστηκε» από την πρώτη στιγμή ως πολιτική οργάνωση, σε αντίθεση με άλλες ελληνικές οργανώσεις στη Σουηδία και αλλού που περιορίστηκαν αυστηρά στα ομογενειακά τους καθήκοντα.
Η σύνδεση της Ομοσπονδίας με τον αντιδικτατορικό αγώνα, είχε ως αποτέλεσμα να βρίσκεται σε μόνιμη αντίθεση με την ελληνική πρεσβεία Στοκχόλμης εκείνη την περίοδο. Το χάσμα, γεφυρώθηκε τα κατοπινά χρόνια σιγά-σιγά, ύστερα από την αποκατάσταση της εθνικής ενότητας στην Ελλάδα, μετά την κατάρρευση της δικτατορίας.
Σήμερα, η Ομοσπονδία συνεργάζεται αρμονικά με την πρεσβεία και τις άλλες ελληνικές διπλωματικές αρχές στη Σουηδία.
Σημαντική στην προσπάθεια αυτή, είναι η συμβολή του Διοικητικού Συμβουλίου της Ελληνικής Ομοσπονδίας Νέων Σουηδίας, που είχαμε την ευκαιρία να τους γνωρίσουμε τον περασμένο Δεκέμβριο και το οποίο αποτελείται από τους: Φαντέλα Θανάση, πρόεδρο, Ματσουκατίδη Στέλιο, Αντιπρόεδρο, Γρηγοριάδη Μενέλαο, Ταμία, Οικονομίδου Χρυσάνθη, Γραμματέα, και μέλη τους: Βαρσάμη Ευάγγελο, Νικολαίδου Στέλλα, Θεοδωρίδου Μαρία, Καλτσίδη Νικόλαο, Μπαλούκα Χριστίνα, Ελευθεροπούλου Ελευθερία, Σούρλα Λάμπρο, Κιουρτσίδου Σταυρούλα και Σιδέρη Μιλτιάδη.
«Η πατρίδα των γονιών μας»
«Εκτός από τα γενικά προβλήματα της ανεργίας, της αβεβαιότητας, των ναρκωτικών, δεν πιστεύω ότι τα Ελληνόπουλα που ζουν εδώ έχουν κάποια προβλήματα πέρα από αυτά που έχουν οι Σουηδοί νέοι. Κι αυτό για το λόγο ότι εδώ γεννήθηκαν και μεγάλωσαν και τη Σουηδία τη βλέπουν σαν τη μόνη πατρίδα που γνώρισαν, καλώς ή κακώς. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Την Ελλάδα πολλά από τα παιδιά τη βλέπουν απλώς σαν πατρίδα των γονιών τους και μια χώρα στην οποία μπορούν να πάνε και να κάνουν διακοπές. Γι’ αυτό το λόγο και εμείς, ως συμβούλιο της Ομοσπονδίας Νέων, επειδή άλλαξαν οι καιροί και τα Ελληνόπουλα δεν έχουν πλέον ιδιαίτερα προβλήματα, προσπαθούμε να βρούμε τρόπους να κάνουμε ώστε να ενδιαφέρονται περισσότερο για τα κοινά», μας λέει ο αντιπρόεδρος της Ομοσπονδίας, Στέλιος Ματσουκατίδης.
Το διοικητικό συμβούλιο της Ελληνικής Ομοσπονδίας Νέων Σουηδίας, συναντιέται κάθε δύο μήνες, καθώς τα περισσότερα μέλη του μένουν σε διαφορετικές πόλεις της Σκανδιναβικής αυτής χώρας. Και όπως σημειώνει ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας, ο Θανάσης Φαντέλας, ένα από τα κύρια ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι ομογενείς νέοι στη Σουηδία, είναι αυτό της γλώσσας.
«Το να μάθουμε ελληνικά είναι πρόβλημα, ειδικά για τις γενιές που είναι σε μικρότερες ηλικίες απ’ ό,τι είμαστε εμείς», τονίζει και προσθέτει: «Δεν υπάρχει η διδασκαλία που θα θέλαμε εμείς. Ίσως θα χρειαζόταν λίγο πιο έντονη διδασκαλία στα παιδιά που είναι μικρότερα, από εκεί και πέρα υπάρχουν και άλλα προβλήματα, δεν υπάρχουν καθηγητές που διδάσκουν Νέα Ελληνικά, οι περισσότεροι ωστόσο από αυτούς που είναι στη δική μας την ηλικία τα ξέρουν τα ελληνικά, άλλοι περισσότερο φυσικά, άλλοι λιγότερο».
Χρειάζονται μόνιμοι δάσκαλοι
Ένα μεγάλο πρόβλημα με τους δασκάλους που στέλνει η Ελλάδα στη Σουηδία για να βοηθήσουν τα ελληνόπουλα στα απογευματινά σχολεία, είναι ότι αυτοί οι δάσκαλοι πηγαίνουν εκεί για ένα μικρό χρονικό διάστημα.
«Δεν προλαβαίνουν να μάθουν τη νοοτροπία για να βοηθήσουν. Το υπουργείο έχει κάνει μερικές λάθος κινήσεις. Υπήρχαν και υπάρχουν ακόμη δάσκαλοι οι οποίοι έζησαν εδώ για περισσότερα χρόνια, ήρθαν εδώ με ανταλλαγή, για πέντε χρόνια, έμειναν δέκα και τώρα ξαφνικά τους ζητούν να γυρίσουν πίσω στην Ελλάδα. Αυτοί ωστόσο θέλουν να μείνουν στη Σουηδία, έχουν τις οικογένειές τους εδώ, παντρεύτηκαν με Σουηδούς- Σουηδές, έχουν τα παιδιά τους εδώ και αυτοί πιστεύω ότι θα είναι οι πιο κατάλληλοι για να βοηθήσουν τα παιδιά. Πώς όμως να έρθει ένας δάσκαλος από την Ελλάδα, για να βοηθήσει τα παιδιά να μάθουν τη γλώσσα, όταν ο ίδιος δεν μπορεί να καταλάβει πώς λειτουργούν, γιατί λειτουργούν με ένα συγκεκριμένο τρόπο. Οπότε κάτι καλό θα ήταν αν μπορούσε το υπουργείο να αλλάξει ή να ρυθμίσει λίγο το νόμο, για να βοηθήσει τους δασκάλους να μείνουν εδώ. Γιατί οι περισσότεροι από αυτούς δεν προσφέρουν απλώς εκπαιδευτικό έργο, αλλά και πολιτιστικό», επισημαίνουν τα παιδιά.
Με τη σειρά της, η Γραμματέας της Ομοσπονδίας, Χρυσάνθη Οικονομίδου, παρατηρεί:
«Όλοι ενδιαφερόμαστε για την Ελλάδα, επειδή είμαστε σε μια ξένη χώρα, θέλουμε να έχουμε επαφή με κάποιον άλλο Έλληνα, επειδή ξέρουμε ότι ο ένας περνάει τα ίδια με τον άλλο. Για να εξασκούμε πιο συχνά τη γλώσσα μας, ώστε να μην τη ξεχάσουμε.
Κάποτε είχε η ΓΓΑΕ κάποια προγράμματα «Γνωριμία με την Ελλάδα», τα οποία περιλάμβαναν ταξίδια και πηγαίναμε πολύ συχνά στην Ελλάδα. Τώρα πιο δύσκολα μαθαίνουμε για τα προγράμματα αυτά όταν γίνονται. Έχω πολλά χρόνια να ακούσω για τέτοια ταξίδια, ενώ κάποτε γίνονταν κάθε χρόνο».
Πιο κοντά στους συλλόγους
Μία από τις δυσκολίες που συναντούν στο έργο τους, τα μέλη της Ελληνικής Ομοσπονδίας Νέων Σουηδίας, την τοποθετούν στη μικρή συμμετοχή της νεολαίας. «Αν και προσπαθούμε να βρούμε τι προβλήματα υπάρχουν στους νέους σήμερα και να δραστηριοποιήσουμε όσο γίνεται περισσότερο τη νέα γενιά, είναι λίγα τα άτομα- ενώ είναι πολλά τα μέλη- τα οποία είναι δραστηριοποιημένα. Προσπαθούμε να δραστηριοποιήσουμε περισσότερα άτομα στους συλλόγους, δεν μπήκαμε όμως ακόμα σε αυτό το δρόμο, πώς θα βρούμε δηλαδή άλλους τρόπους επικοινωνίας, μέσω του Διαδικτύου ας πούμε. Αυτή τη στιγμή η δουλειά η δική μας είναι πώς θα μπορέσουμε να δραστηριοποιήσουμε τους νέους. Τα δικά μας προβλήματα είναι πολύ πιο διαφορετικά από αυτά των μικρότερων που ζουν εδώ. Αν και ζούμε στην ίδια χώρα και στις ίδιες πόλεις είναι πιο δύσκολο να καταλάβουμε ακριβώς το τι ζητάνε. Γιατί εμείς αρχίσαμε να δουλεύουμε με τα κοινά, επειδή είδαμε ότι οι δικοί μας, οι γονείς μας, ασχολούνταν με τα κοινά, γιατί ξαφνικά ήρθαν έτσι σε μια ξένη χώρα και ήθελαν ένα σπίτι για τον Ελληνισμό, οπότε εμείς συμμετείχαμε στα δικά τους προβλήματα. Τα παιδιά όμως που ήρθαν μετά από εμάς, τα βλέπουν τελείως διαφορετικά τα πράγματα. Για αυτό το λόγο η δουλειά μας είναι δύσκολη. Ή μάλλον προέχει άλλη δουλειά πριν φτάσουμε στο σημείο να τους ενημερώνουμε καλύτερα. Είναι λίγο περίπλοκο το όλο θέμα», λένε.
Καταλήγοντας τα μέλη του Δ.Σ. της Ελληνικής Ομοσπονδίας Νέων Σουηδίας, συμφωνούν ότι δεν είναι μόνο η αγάπη προς την πατρίδα των γονιών τους, που τους κρατά στενά δεμένους με την Ελλάδα, αλλά και η εκτίμηση ότι πολλά έχουν να κερδίσουν και να ωφεληθούν από την Ελληνική καταγωγή τους. «Όταν οι Σουηδοί είναι ξετρελαμένοι με την Ελλάδα και όταν δύσκολα συναντάς Σουηδό που να μην έχει επισκεφθεί μία ή περισσότερες φορές τη χώρα μας για να κάνει τις διακοπές του και να απολαύσει τον υπέρλαμπρο ελληνικό ήλιο, είναι κουτό να μην προβάλει κανείς την καταγωγή του, ότι προέρχεται από Έλληνες γονείς, ότι έχει βαθιά κλεισμένη στην καρδιά του την Ελλάδα», παρατηρούν, καθώς μας αποχαιρετούν εκεί στο πατάρι του Μεσογειακού Μουσείου της Στοκχόλμης, όπου συναντηθήκαμε.
Οι κοινότητες των μεταναστών δίπλα στην ΟΕΣΚΣ
Ο εορτασμός των 30 χρόνων από την ίδρυση της Ομοσπονδίας Ελληνικών Συλλόγων και Κοινοτήτων Σουηδίας, έγινε υπόθεση όχι μόνο των ομογενών μας, που ζουν σε αυτή τη φιλόξενη χώρα, αλλά και όλων των κοινοτήτων των μεταναστών στη Σουηδία.
Επίσης, ήταν η διευθύντρια του Μεσογειακού Μουσείου Στοκχόλμης, Σάνε Νίλσεν, ο Διευθυντής της Λαϊκής Επιμόρφωσης (ABF) Σουηδίας, Μπετίλ Κρίστενσεν, αλλά και ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου της Στοκχόλμης, Πάρι Άντερσον.
Ο Γιώργος Τσουκάνης, που μετανάστευσε στη Σουηδία το 1962, γρήγορα άρχισε να ανακατεύεται με τα κοινά και λίγο πριν το πραξικόπημα στην Ελλάδα, εκλέχθηκε πρόεδρος στον Ελληνικό Σύλλογο Στοκχόλμης.
«Μετά την επιβολή της δικτατορίας», θυμάται, πρόβαλε επιτακτική η ανάγκη να δημιουργήσουμε μία Συνομοσπονδία, η οποία θα ένωνε όλους τους ελληνικού συλλόγους και κοινότητες στη Σουηδία, θα βοηθούσε τους καταδιωκόμενους από τη χούντα αγωνιστές αλλά και θα συνέβαλε στην ανάπτυξη ενός αντιδικτατορικού κινήματος στον Ευρωπαϊκό χώρο», θυμάται ο παλαίμαχος αγωνιστής. Προσθέτοντας ότι για τη δημιουργία της Συνομοσπονδίας, πίεζαν οι εκπρόσωποι και των άλλων μεταναστευτικών παροικιών της Σουηδίας και κυρίως οι Ιταλοί, οι Γιουγκοσλάβοι και οι Φιλλανδοί.
«Έτσι λοιπόν», συνεχίζει ο Γ. Τσουκάνης, στις 17 Δεκεμβρίου του 1972, πραγματοποιήθηκε η πρώτη ιδρυτική συνάντηση, στην οποία αποφασίσαμε να δημιουργήσουμε τη συνομοσπονδία. Και είναι χαρακτηριστικό ότι από τους αρχικά 35 συλλόγους που ξεκινήσαμε, γρήγορα φτάσαμε τους 52. Από εκεί και πέρα, με τη βοήθεια όλων, καταγράφηκαν τα προβλήματα, αξιολογήθηκαν και αυτά αρχίσαμε να τα προβάλλουμε, αγωνιζόμενοι για την επίλυσή τους».
Πόσο βοήθησε όμως η ΟΕΣΚΣ στη βελτίωση της θέσης των Ελλήνων στη Σουηδική κοινωνία; «Ο Έλληνας», επιμένει ο Γιάννης Αντωνιάδης, «είναι ο πιο αποδεκτός στη σουηδική κοινωνία, από τις υπόλοιπες κοινότητες, μαζί με τους Ιταλούς, πιστεύω, καθώς είμαστε οι πρώτοι χρονολογικά που ήρθαμε σε αυτή τη χώρα.
Η ελληνική Ομοσπονδία έπαιξε ένα ρόλο και επηρέασε τη σουηδική κοινή γνώμη θετικά γενικά προς τους μετανάστες και ειδικά προς τους Έλληνες. Είμαστε πιο αποδεκτοί. Η ομοσπονδία έφτιαξε θεσμούς. Δεν είναι μόνο ότι οργανώθηκε και οργάνωσε και τις κοινότητες. Προώθησε το θέμα της ποιότητας της κουλτούρας της ελληνικής, συντέλεσε κατά πολύ στη δημιουργία διακρατικών οργανώσεων. Και είναι χαρακτηριστικό, ότι πάντοτε λειτουργήσαμε πάνω από κόμματα και ιδεολογίες. Είχαμε και σοσιαλδημοκράτες μέσα μας, είχαμε και άλλες ιδεολογίες και δεν είχαμε κανέναν ενδοιασμό να φτιάξουμε αυτό το όργανο. Γιαυτό και έγινε δυνατό όπως είναι σήμερα».
Τι γίνεται όμως σήμερα; Απαντά ο Αντωνιάδης:
«Σήμερα τα προβλήματα είναι πλέον προβλήματα διακρίσεων στην αγορά εργασίας, υπάρχουν δηλαδή πηγές που λένε ότι η ανεργία στη Σουηδία είναι 5-7%, ενώ στη νεολαία τη σουηδική φτάνουμε στο 20%. Τρελά ποσοστά ανεργίας. Μπορεί να δεις ύστερα κάποιον με δυο πτυχία να δουλεύει στην καθαριότητα. Αυτό όσο αφορά την αγορά εργασίας. Υπάρχει διαφορά από την άλλη στο επίπεδο κουλτούρας. Οι Έλληνες ζουν μέσα σε αυτή την κοινωνία, και αν δεν υπήρχε αυτή η Ομοσπονδία, ίσως θα είχαν ξεχάσει πού βρίσκεται και γεωγραφικά η Ελλάδα. Ένα από τα επιτεύγματα είναι και αυτό. Να ξέρουν οι ομογενείς νέοι πού βρίσκεται η Ελλάδα, ποια ιστορία και ποιον πολιτισμό έχει, γιατί αυτά που ξέρουν τα ξέρουν όπως όλοι οι μαθητές οι Σουηδοί και οι μη Σουηδοί».
Βοήθησε πάρα πολύ η ομοσπονδία στην αλλαγή της ποιότητας ζωής των Ελλήνων στη Σουηδία στα τριάντα χρόνια ύπαρξής της, βοήθησαν και οι κοινότητες, γενικά και το μαζικό κίνημα εδώ, το οποίο ανέβασε τους Έλληνες στα μάτια των Σουηδών, είχε τεκμηριωμένα αιτήματα, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στη Σουηδία, είδαν ότι υπάρχει ένα επίπεδο, ιδανικά κλπ.
Σε όλο αυτό τον αγώνα η αριστερά ήταν αυτή που τράβηξε το ζυγό το μεγάλο και μετά, γιατί όπως είναι γνωστό και σε πάρα πολλούς Έλληνες, η χούντα προσπάθησε να φτιάξει αντι-οργανώσεις, αντι-ομοσπονδίες σε αυτές τις κοινότητες, εκεί έπεφτε πολλή δουλειά να μην περάσει αυτό, η πρεσβεία βοηθούσε όσο μπορούσε τους συλλόγους, καταφέραμε λοιπόν και κρατήσαμε μια ομοσπονδία, δεν έγινε η διάσπαση, δεν «περπάτησε» μια δεύτερη ομοσπονδία, η οποία δημιουργήθηκε για δυο μήνες και πέθανε όπως θα λέγαμε στη γέννησή της. Τα στελέχη όλα της ομοσπονδίας κινήθηκαν πάρα πολύ εκείνη την εποχή.
Σήμερα όμως αρχίζουν να ξανασκέφτονται οι Έλληνες ορισμένα πράγματα. Είναι και αυτές οι περικοπές στο πλαίσιο της Ενωμένης Ευρώπης, περίθαλψη, ασφάλεια κλπ. Εδώ βλέπεις στη Σουηδία, που ήταν μια χώρα με τα καλύτερα συστήματα ασφάλειας στον καπιταλιστικό κόσμο, υπάρχουν άνθρωποι καρκινοπαθείς, οι οποίοι περιμένουν να κάνουν εγχείριση. Γιατί όλα τα νοσοκομεία πλέον έχουν γίνει ανώνυμες εταιρίες, ο στόχος είναι το κέρδος, οι ιδιωτικοποιήσεις ανθούν και εδώ.
Σήμερα το σημαντικότερο πρόβλημα είναι να καταπολεμηθεί η ανεργία στους νέους, γιατί υπάρχει ρατσισμός ακόμη, και να βελτιωθεί η περίθαλψη και η κοινωνική ασφάλεια, η εκπαίδευση, τώρα που δημιουργούνται ιδιωτικά σχολεία, τα οποία είναι πανάκριβα».
Πρώτος πρόεδρος της Ομοσπονδίας, ήταν ο Γιώργος Τσουκάνης, που εκλέχθηκε στη θέση αυτή στις 13 Μαίου 1973 και διετέλεσε πρόεδρος για τέσσερις θητείες, μέχρι το Νοέμβριο του 1981 και στη συνέχεια ανέλαβαν πρόεδροι της ΟΕΣΚΣ οι Σόλων Μαντζίλας, Νικηφόρος Κουντρομιχάλης, Καριοφύλλης Χατζόπουλος, Δ. Παγουλάτος, Χ. Μπαρμπάτσιαλος και Κ. Σαββίδης. Στις 9 Απριλίου 1995, στο 12ο συνέδριο της Ομοσπονδίας, εκλέχθηκε πρόεδρος ο Κομνηνός Χαϊδευτός που επανεκλέχθηκε στο ίδιο αξίωμα και στα επόμενα τρία συνέδρια της οργάνωσης, το 13ο (Φεβρουάριος 1997), το 14ο (Απρίλιος 1999) και το 15ο (Μάρτιος 2001).
Με τον πρόεδρο της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων Σουηδίας, είχαμε μία εκτενή συζήτηση για την πορεία της δευτεροβάθμιας οργάνωσης των απόδημων συμπατριωτών μας, για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ομογενείς μας αλλά και για το μέλλον του Ελληνισμού σε αυτή τη Σκανδιναβική χώρα.
Ας παρακολουθήσουμε την ενδιαφέρουσα συνέντευξη με τον πρόεδρο της ΟΕΣΚ Σουηδίας:
Η περίοδος του αντιδικτατορικού αγώνα
«Την πρώτη περίοδο ίδρυσης της, η Ομοσπονδία μας ασχολούνταν πιο πολύ με προβλήματα του αντιδικτατορικού αγώνα. Στην πορεία βέβαια εξελίχθηκε και ο ελληνισμός της Σουηδίας διαφοροποιήθηκε», λέει ο κ. Χαϊδευτός και προσθέτει:
«Μέχρι την μεταπολίτευση είχαμε συμπατριώτες που έρχονταν εδώ και έπαιρναν άδεια για πολικούς λόγους κυρίως. Στη δεκαετία του ’60 μέχρι τις αρχές του 1970 είχαμε το κύμα μετανάστευσης για κοινωνικούς λόγους, έρχονταν εδώ κυρίως για εργασία ή σπουδές. Σήμερα ο ελληνισμός στη Σουηδία έχει σταθεροποιηθεί γύρω στις 25.000 άτομα και σε πάρα πολλές περιπτώσεις είναι ενσωματωμένος εδώ στην κοινωνία. Υπάρχουν αξιόλογοι Έλληνες επιχειρηματίες, έχουμε ανθρώπους που εργάζονται σε διάφορες σουηδικές υπηρεσίες, διαθέτουμε προσωπικότητες στον πολιτικό χώρο, βουλευτές, άτομα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και βέβαια μια νέα γενιά που οι περισσότεροι δεν ακολουθούν τα χνάρια των γονιών τους, αλλά προσπαθούν να σπουδάσουν, να ενσωματωθούν με αυτό τον τρόπο στην κοινωνία. Βέβαια και η δική μας η πολιτική σαν ομοσπονδία έχει αλλάξει μέσα σε όλα αυτά τα χρόνια».
-Πάψατε να θεωρείστε μετανάστες, δηλαδή πολίτες Β΄ κατηγορίας.
-«Ναι. Θεωρούμαστε πλέον σαν Έλληνες της Σουηδίας και δεν αντιμετωπιζόμαστε πλέον σαν μετανάστες, με την κλασική έννοια του όρου.
Συμμετείχαμε στη διαμόρφωση της πολιτικής όσο αφορά στο θέμα της ενσωμάτωσης. Η Σουηδία σήμερα επίσημα, στα λόγια τουλάχιστον, έχει μια πολιτική που τη θεωρούμε ότι είναι σωστή, θεωρητικά, δηλαδή είναι μια πολιτική ενσωμάτωσης, με τη διατήρηση όμως των ειδικών χαρακτηριστικών, όπως είναι η γλώσσα και ο πολιτισμός. Σε αυτό συμφωνούμε απόλυτα. Βέβαια από εκεί και πέρα, είναι ένα ζήτημα το πώς υλοποιείται αυτή η πολιτική. Εμείς πιστεύουμε ότι μια πολιτική για να την εφαρμόσεις θα πρέπει να δοθούν και τα ανάλογα μέσα και μιλάμε για κίνητρα, κονδύλια, να μην μειώνεται για παράδειγμα η διδασκαλία της μητρικής γλώσσας, που τα τελευταία χρόνια έχουμε 50-60% μείωση της διδασκαλίας της ελληνικής γλώσσας στα ενσωματωμένα μέσα στο σουηδικό σχολείο. Κι ενώ πριν είχαμε τρεις και τέσσερις ώρες διδασκαλία, τώρα μιλάμε για το πολύ ένα δίωρο.
Έτσι, γίνεται πιο δύσκολη η δυνατότητα να διοργανώνονται τέτοιου είδους δραστηριότητες και εκδηλώσεις πολιτιστικές και να δημιουργούνται προϋποθέσεις, γιατί ακριβώς δεν υπάρχουν αυτές οι οικονομικές δυνατότητες. Έχουν μειωθεί δηλαδή και εκεί τα κονδύλια. Αυτό βέβαια μας δυσκολεύει ως ένα βαθμό».
Η συμμετοχή στο οργανωμένο κίνημα
Πόσο όμως μετέχουν οι Έλληνες της Σουηδίας στο οργανωμένο κίνημα, στην Ομοσπονδία και τις κοινότητες;
«Πιστεύουμε ότι έγινε συνείδηση και στον ελληνισμό ότι χωρίς τον οργανωμένο αυτό τρόπο έκφρασής του δεν μπορεί να παρέμβει σε αυτή την κοινωνία, ανεξαρτήτως του πώς μπορεί να είναι οργανωμένος αυτός ο τρόπος, αν είναι κοινότητες, αν είναι κάτι άλλο, αν είναι σύλλογοι, αν είναι αθλητικοί φορείς, ή σύλλογοι γονέων και κηδεμόνων που ασχολούνται ειδικά με θέματα εκπαίδευσης και των παιδιών. Όλοι αυτοί οι φορείς συμμετέχουν σε αυτή τη διαδικασία που τη θεωρούμε ως παρέμβαση στην κοινωνία.
Εμείς σαν ομοσπονδία προσπαθούμε όλους αυτούς τους φορείς που λειτουργούν κατά τόπους σε όλη σχεδόν τη Σουηδία να τους συντονίσουμε και γι’ αυτό θεωρούμε ότι είμαστε ένα συντονιστικό όργανο που μπορεί όλα αυτά τα ζητήματα να τα προβάλει προς τη σουηδική πλευρά κυρίως και μέσα από τη συνεργασία με άλλες μεταναστευτικές οργανώσεις. Γι’ αυτό έχουμε και ένα συντονιστικό όργανο που περιλαμβάνει περίπου 15-16 οργανώσεις σε σουηδικό επίπεδο, Ιταλοί, Φιλανδοί, Τούρκοι, Πορτογάλοι κλπ Λοιπόν αυτό το όργανο βάζει θέματα που μας αφορούν όλους, θέματα εκπαίδευσης για παράδειγμα, ανεξαρτήτως των διαφορετικών προσεγγίσεων.
Για παράδειγμα, οι Φιλανδοί σήμερα, έχουν την άποψη και το κατάφεραν αυτό να είναι μειονότητα. Εμείς δεν θέλουμε να αναγνωριστεί η ελληνική παροικία ως μειονότητα, αλλά θεωρούμε ότι είναι μια ομάδα που έχει βέβαια παρουσία πολλών δεκαετιών και θέλουμε να διατηρήσει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της και στη δεύτερη και στην τρίτη και στην τέταρτη και στην πέμπτη γενιά.
Και βέβαια όσο αφορά την ελληνική πλευρά πάντα έχουμε ανοιχτή επικοινωνία και με την ελληνική κυβέρνηση και με τα κόμματα και με τις συνδικαλιστικές οργανώσεις ΓΣΕΕ κλπ και προσπαθούμε να βάζουμε ζητήματα από τα απλά καθημερινά που απασχολούν εδώ τον Έλληνα της Σουηδίας, όπως οι συντάξεις, η παρέμβαση η πολιτιστική εκ μέρους της Ελλάδας, δηλαδή να γίνει μεταφορά ομάδων, συγκροτημάτων κλπ, όχι μόνο για να περάσουμε εδώ μια βραδιά καλή, αλλά βέβαια για να υπάρξει το κίνητρο μετά να δημιουργηθούν υποδομές.
Επίσης, είναι το δικαίωμα της ψήφου, δηλαδή να ψηφίζει κανείς από τον τόπο παραμονή και εργασίας του, καθώς σήμερα είμαστε μόνοι εμείς που δεν έχουμε αυτό το δικαίωμα. Είναι και αυτό ένα από τα ζητήματα που απασχολούν το κίνημα εδώ και πάρα πολλά χρόνια.
Η 30χρονη πορεία της Ομοσπονδίας Ελληνικών Συλλόγων και Κοινοτήτων Σουηδίας, που γιορτάστηκε με τη λαμπρή εκδήλωση που έγινε το Σάββατο 7 Δεκεμβρίου στο Μεσογειακό Μουσείο της Στοκχόλμης, έδειξε πραγματικά ότι ο ελληνισμός εδώ έχει και παρελθόν και ένα παρόν, αλλά πιστεύω ότι θα έχει και ένα αξιόλογο μέλλον».
Τα προβλήματα στην εκπαίδευση
Ρωτάμε τον πρόεδρο της ΟΕΣΚΣ για το αν ρίζωσαν οι Έλληνες στη Σουηδία και πως βλέπουν οι ίδιοι τη δυνατότητα επιστροφής τους στην πατρίδα.
«Υπήρξε μια χρονιά στις αρχές της δεκαετίας του 1980», μας λέει, «που άρχισαν αυτοί που επιστρέφουν να είναι περισσότεροι από αυτούς που έρχονταν στη Σουηδία, ένα κύμα παλιννόστησης. Βέβαια, στη συνέχεια, πολλοί από αυτούς ξαναεπέστρεψαν, τα πράγματα τότε δεν ήταν τόσο εύκολα στην Ελλάδα και ο κόσμος που έκανε οικονομίες και είχε σαν στόχο να πάει στην Ελλάδα, έκανε κάποια χρήματα, ήθελε να γυρίσει στο χωριό του να δημιουργήσει κάποια επιχείρηση. Αλλά τελικά, ξαναγυρνούσε εδώ.
Τέτοιες περιπτώσεις υπάρχουν αρκετές. Το κυριότερο σε αυτό το πήγαινε- έλα ήταν ότι εδώ, στο τέλος της δεκαετίας του ’70 και στις αρχές της δεκαετίας του ’80 είχε προσανατολιστεί ο ελληνισμός σε αυτή τη λογική της επιστροφής, αφού έκανε κάποιες οικονομίες. Και αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να επιλέγει και τον τρόπο μόρφωσης των παιδιών του και το αντικείμενο γλώσσας, κάτι που δυσκόλεψε μετά τα παιδιά να ενσωματωθούν σε αυτή την κοινωνία, να σπουδάσουν, γιατί ουσιαστικά δεν ήξεραν καλά τη Σουηδική γλώσσα.
Η διαδικασία ενσωμάτωσης
Αυτό βέβαια στην πορεία φάνηκε ότι δεν ήταν η πραγματικότητα για τον ελληνισμό, το κατάλαβαν στο σύνολό τους οι Έλληνες και μπορούμε να πούμε ότι σήμερα, ακολουθείται μια πολιτική και με τη δική μας την παρέμβαση και με συζητήσεις με τις κοινότητες, για την ενσωμάτωση. Κι εγώ τουλάχιστον έχω καταλήξει ότι η πιο σωστή διαδικασία ενσωμάτωσης για κάθε γενιά είναι ακριβώς αυτή ότι πρέπει να περάσουμε μέσα από σχολείο σουηδικό, με παράλληλη εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας, συμμετοχή στον τρόπο παρέμβασης τον πολιτιστικό, μέσα από τους φορείς κλπ, για να διατηρήσουμε και αυτά τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά μας.
Έτσι θα μείνει ο ομογενής νέος και η νέα πραγματικά Έλληνες και στη συνείδηση και στον τρόπο επικοινωνίας και στη γλώσσα κλπ. Βέβαια είναι και δικό μας καθήκον μέσα από τις κοινότητες και τους μαζικούς φορείς να οργανώνουμε τέτοιου είδους δραστηριότητες. Και έχουμε τέτοια προγράμματα και από την Ελλάδα, κάποια προγράμματα που κάνει η Γενική Γραμματεία Απόδημου Ελληνισμού και πάνε κάποια παιδιά και συμμετέχουν. Βέβαια δεν αρκούν γιατί είναι λίγα τα παιδιά που πάνε, αλλά μέσα από αυτά τα προγράμματα μέσα από άλλες δραστηριότητες, εκπαιδευτικά ταξίδια που κάνουμε εμείς κλπ,. μέσα από την πληροφόρηση για το τι υπάρχει στην Ελλάδα.
Γιατί, για παράδειγμα, οι κλάδοι της πληροφορικής, η οποία είναι αναπτυγμένη εδώ, μπορούν να βοηθήσουν και τους ομογενείς να πιάσουν μια καλή δουλειά στην Ελλάδα κλπ, αλλά και την Ελλάδα την ίδια, εταιρίες, επιχειρήσεις κλπ. Γι’ αυτό πιέζουμε, ώστε να αξιοποιηθεί αυτός ο κόσμος που έχει αυτή την τεχνογνωσία».
Η προβολή της Ελλάδος στη Σουηδία
Στη διάρκεια της 30χρονης πορείας της, η ΟΕΣΚΣ διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην προβολή των εθνικών μας θεμάτων στη Σουηδία. Και όπως λέει ο πρόεδρός της, «προσπαθούμε να παρακολουθούμε την επικαιρότητα και τις εξελίξεις, παρεμβαίνοντας εκεί που πιστεύουμε ότι γίνεται μια άδικη μεταχείριση της χώρας μας και από τα ΜΜΕ εδώ στη Σουηδία αλλά και από το υπουργείο Εξωτερικών κλπ. Σε συνεργασία με την ελληνική και την κυπριακή πρεσβεία όσο αφορά τα θέματα αυτά έχουμε κάνει αρκετές κινήσεις. Είναι δύσκολο για μας, και ορισμένες φορές το καταφέρνουμε, γιατί εδώ ο Τύπος είναι συγκεντρωμένος σε μερικά χέρια, υπάρχουν τέσσερις ουσιαστικά εφημερίδες, δυο πρωινές και δυο βραδινές μεγάλες, στις οποίες δύσκολα παρεμβαίνεις για τέτοια θέματα.
Για παράδειγμα το κυπριακό, όταν έγινε προσπάθεια από κάποιες εφημερίδες εδώ να παρουσιάσουν τα κατεχόμενα σαν ένα χώρο τουριστικής ατραξιόν για να μπορούν οι Σουηδοί φτηνά να πάνε να κάνουν διακοπές, αντιδράσαμε και σε συνεργασία με την κυπριακή πρεσβεία, απευθύναμε επιστολή και προς το υπουργείο Εξωτερικών και προς τα ΜΜΕ, αλλά και στις εφημερίδες που το παρουσίασαν αυτό, λέγοντας ότι μιλάμε για κατεχόμενα. Το ίδιο και με τα θέματα του Αιγαίου και με την ΠΓΔΜ».
Το βάρος στη νεολαία
Ρωτάμε τον πρόεδρο της ΟΕΣΚΣ αν η Ομοσπονδία δίνει βαρύτητα στη συμμετοχή της νεολαίας της ομογένειας στους συλλόγους και τις κοινότητες.
«Με την ομοσπονδία νεολαίας», μας λέει, «μοιραζόμαστε σχεδόν τα πάντα καθώς έχουν εδώ την έδρα τους, πολύ περισσότερο που τα περισσότερα μέλη του Δ.Σ. της νεολαίας μένουν εκτός Στοκχόλμης. Έχουμε μια πάρα πολύ καλή επαφή, προσπαθούμε να τους ενθαρρύνουμε. Ξέρουμε ότι η νεολαία δεν αγαπάει πολύ ούτε τη γραφειοκρατία ούτε να ασχολείται με αυτά τα τετριμμένα, τα οποία έτσι κι αλλιώς πρέπει να γίνουν για να λειτουργήσει ένας οργανισμός. Συζητάμε με τη νεολαία για το τι θα κάνουμε. Τις δραστηριότητες που θα αναπτύξουμε, αν θα ασχοληθούμε με την παιδεία, τις προτάσεις για να φέρουμε πιο κοντά τη νεολαία στις μαζικές εκδηλώσεις, στους συλλόγους και τις κοινότητες.
Η νεολαία χρειάζεται έναν άλλο τρόπο διασκέδασης. Έχει ξεφύγει βέβαια, δεν μεγάλωσε στην Ελλάδα για να πάει στο καφενείο, αλλά χρειάζεται κάτι άλλο, έναν χώρο με κάποια μέσα που ίσως δεν μπορεί να τα βρει πουθενά αλλού, κάποιοι χώροι όπου μπορούν να αθληθούν ή να ασχοληθούν με άλλα, ιδιαίτερα ενδιαφέροντα. Για παράδειγμα έχουμε οργανώσει προγράμματα με ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Και αντί να πάνε κάπου αλλού, σε ένα net καφέ, να πάνε στην κοινότητα.
Υπάρχουν επίσης χώροι αναψυχής, ακόμη και οργάνωση από την άποψη του παιχνιδιού και της γλώσσας. Αυτά βέβαια δεν τα καταφέρνουμε πάντα. Τα πετυχαίνουμε σε φορείς και σε κοινότητες που έχουν μια μάζα ομογενών, καθώς υπάρχουν και μια σειρά πόλεις με 50-60 Έλληνες μόνο, όπου εκεί είναι ακόμη πιο δύσκολο.
Εμείς προσπαθούμε να τους βοηθάμε και οικονομικά στο βαθμό που μπορούμε ώστε να οργανωθούν τέτοιες εκδηλώσεις κοινές, δηλαδή από πόλεις που είναι σχετικά κοντά. Όλα αυτά όμως για να τα πετύχεις και να τραβήξεις τη νεολαία, πρέπει να τα οργανώσεις διαφορετικά, για να της κινήσεις το ενδιαφέρον.
Η νεολαία για παράδειγμα έχει καθιερώσει εδώ και χρόνια την κατασκήνωση. Πηγαίνουν οι νέοι μας κάθε φορά σε ένα διαφορετικό χώρο και μαζεύονται εκεί από όλες τις κοινότητες της Σουηδίας. Σε ορισμένες περιόδους θυμάμαι ήταν και 500- 600 παιδιά από τις οργανώσεις, τώρα έχουν περιοριστεί κάπως και γίνεται μια συζήτηση, υπάρχει μια θεματολογία, από θέματα ειρήνης μέχρι θέματα γλώσσας. Είναι κάτι που το περιμένει η νεολαία. Αυτό έχει ανταπόκριση και το βλέπω όταν πάμε και στις κοινότητες και οργανώνουμε συχνά συναντήσεις και θα θέλαμε να κάνουμε ανάλογη κατασκήνωση και στην Ελλάδα».
Η ανάπτυξη της ΟΕΣΚΣ
Σε άλλη ερώτηση προς τον πρόεδρο της ΟΕΣΚΣ, αν υπάρχει δυνατότητα περαιτέρω ανάπτυξης της Ομοσπονδίας Ελληνικών Συλλόγων και Κοινοτήτων Σουηδίας και πόσο αισιόδοξος είναι για το μέλλον του Ελληνισμού, απάντησε:
«Υπάρχει δυνατότητα και οι τελευταίες εκδηλώσεις μας έδωσαν ακόμη περισσότερη αισιοδοξία. Και πηγαίνοντας προς το συνέδριό μας τον Απρίλιο, πιστεύω ότι θα ενισχυθεί ακόμα περισσότερο αυτή η διαδικασία επαφής με τις κοινότητες, γιατί μια προεκλογική να το πω έτσι καμπάνια, έχει σαν αποτέλεσμα να υπάρχει μια μεγαλύτερη επαφή με το διοικητικό συμβούλιο και τις κατά τόπους ελληνικές κοινότητες. Και στο συνέδριο που θα πάμε, θα συζητήσουμε κάποια τέτοια θέματα, όπως το μέλλον του ελληνισμού στη Σουηδία. Το βλέπουμε σαν ένα μέλλον απομόνωσης, χωρίς να βγαίνουμε σε αυτή την κοινωνία και να μπορούμε να παρέμβουμε;
Από την πλευρά μας το έχουμε καταλάβει εδώ και αρκετά χρόνια, αλλά χρειάζονται ειδικά και σταθερά βήματα και νομίζω ότι το καταφέρνουμε. Η εκδήλωση που έγινε στο Μεσογειακό μουσείο, με τις επαφές και όλη αυτή την οργάνωση, έδειξε ότι έχουμε τέτοιες δυνατότητες. Έχουμε το περιοδικό, όπου και εκεί γράφουν και επιφανείς παράγοντες και άνθρωποι που ασχολούνται με αυτά. Και σαν οργανισμός, έχουμε δυνατότητα πρόσβασης και στον πολιτικό χώρο, με τους δύο βουλευτές ελληνικής καταγωγής και προσπαθούμε να βάζουμε κάποια θέματα μέσω των δικτύων που διαθέτουμε.
Έχουμε ανθρώπους που είναι στα κόμματα εδώ στη Σουηδία, γι’ αυτό θεωρώ ότι ο ελληνισμός έχει μέλλον, ανεξάρτητα από τα προβλήματα και τις δυσκολίες που θα συναντήσει.
Ένα μόνο είναι αρνητικό, ότι υπάρχει τελευταία μια τάση από τη σουηδική κοινωνία να συρρικνώνονται όλα αυτά τα οποία μέχρι τώρα θεωρούσαμε δεδομένα, αλλά πιστεύω ότι και αυτό γίνεται συνείδηση στον πολύ κόσμο, γιατί όταν βλέπει ότι συρρικνώνονται τα πάντα, τα μεροκάματα δεν αυξάνονται, η ζωή δεν βελτιώνεται ποιοτικά, βλέπει ότι και σαν Έλληνας δεν έχει δυνατότητα να συμμετέχει σε κάποια πράγματα μεμονωμένα. Και λόγω αυτών των δυσκολιών, μπορείς να τον κινητοποιήσεις, να δει ότι μόνος δεν μπορεί να το αντιμετωπίσει. Θα πρέπει να γίνει οργανωμένα.
Άρα, υπάρχει συμμετοχή του κόσμου. Παράδειγμα στο προηγούμενο συνέδριο, ενώ στα χαρτιά είμαστε 8000 γραμμένοι στις 40 κοινότητες της Σουηδίας, συμμετείχαμε περίπου 2100 άτομα στις διαδικασίες του συνεδρίου, δηλαδή το 25% περίπου που θεωρείται εδώ στη Σουηδία πολύ μεγάλο ποσοστό. Αρκεί να πούμε ότι στα σουηδικά σωματεία των εργαζομένων, όπου συμμετέχουμε και εμείς στις εκλογές για ανάδειξη αντιπροσώπων κλπ., τα ποσοστά συμμετοχής κυμαίνονται από 0,5% μέχρι 1,3%. τα υψηλότερα. Και σε σύγκριση με άλλες κοινότητες με τις οποίες συνεργαζόμαστε, εμείς έχουμε υψηλότερα ποσοστά συμμετοχής.
Με αυτή την έννοια, βλέπω ότι ο ελληνισμός έχει μέλλον και βέβαια έχει μέλλον γιατί κάθε χρόνο ολοένα και περισσότεροι συμπατριώτες μας συμμετέχουν σε διάφορα πράγματα, είτε στον πολιτικό είτε στον επιχειρηματικό χώρο κλπ.», καταλήγει ο κ. Χαϊδευτός.
Ο στενός συνεργάτης του Ανδρέα Παπανδρέου, τέως υπουργός, Γιάννης Χαραλαμπόπουλος, στο βιβλίο του «Κρίσιμα χρόνια, αγώνες για τη δημοκρατία, (1936-1996)», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Προσκήνιο-Άγγελος Σιδεράτος», αναφερόμενος στην περίοδο εκείνη, σημειώνει:
«Από τις σημαντικότερες σελίδες της αντίστασης του λαού μας ήταν η ίδρυση του ΠΑΚ από τον Ανδρέα Παπανδρέου.
Και μια ακόμη καλύτερη στιγμή, που όμως δεν είχε συνέχεια, ήταν η ιστορική συμφωνία του Ανδρέα Παπανδρέου με τον Αντώνη Μπριλλάκη, την ΕΔΑ και την αντιστασιακή οργάνωση ΠΑΜ.
«Με την "αμνηστία" που έδωσε ο Παπαδόπουλος πριν από τα Χριστούγεννα του '67 και μετά το φιάσκο του κινήματος του Κωνσταντίνου, απολύθηκαν σχεδόν όλοι οι βουλευτές και τα στελέχη της Ένωσης Κέντρου που είχαν εκτοπισθεί και καταδικασθεί από τα έκτακτα στρατοδικεία της χούντας.
Απολύθηκε και ο Ανδρέας Παπανδρέου, που ήταν προφυλακισμένος σε αυστηρή απομόνωση στις φυλακές Αβέρωφ για την υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ.
Τα ίχνη της ταλαιπωρίας
Με τον Ανδρέα συναντήθηκα επανειλημμένα στο σπίτι του στο Ψυχικό πριν φύγει για το εξωτερικό. Ήσαν καταφανή τα ίχνη της οχτάμηνης ταλαιπωρίας και ιδιαίτερα της περιόδου της απάνθρωπης απομόνωσης στις φυλακές Αβέρωφ. Είχε χάσει πολύ βάρος και η υγεία του είχε κλονισθεί σοβαρά. Όμως το ηθικό του ήταν άριστο. Μου μίλησε για την ανάγκη να συνεχιστεί ο αγώνας με όλα τα δυνατά μέσα εναντίον του τυραννικού καθεστώτος και δεν έκρυβε τον ενθουσιασμό του για τη στάση της νεολαίας και την αισιοδοξία του για την τελική έκβαση του αγώνα, που τη στήριζε στο γεγονός ότι η χούντα ήταν γενικά απομονωμένη από τον ελληνικό λαό.
Ωστόσο αναγνώριζε τις δυσκολίες που υπήρχαν και κυρίως τα προβλήματα που θα αντιμετώπιζαν οι επώνυμοι, οι οποίοι θα βρίσκονταν συνεχώς στο στόχαστρο των υπηρεσιών Ασφαλείας και των χαφιέδων της χούντας. Αυτοί ήσαν οι λόγοι για τους οποίους τελικά πήρε την απόφαση να φύγει για το εξωτερικό, απ' όπου θα μπορούσε να προσφέρει πολύ περισσότερα για την αποκατάσταση της Δημοκρατίας, παρά αν έμενε στην Ελλάδα.
Αρχικά έμεινε στο Παρίσι, αλλά τελικά προτίμησε να εγκατασταθεί στη σουηδική πρωτεύουσα στην οποία βρήκε θερμή συμπαράσταση στον αγώνα κατά της χούντας από τον πρωθυπουργό της χώρας Τάγκε Ερλάντερ. Ενθαρρυμένος επίσης και από τη συμπαράσταση των ηγετών των εργατικών και σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων των σκανδιναβικών χωρών, αποφάσισε την ίδρυση του Πανελληνίου Απελευθερωτικού Κινήματος (ΠΑΚ), το οποίο πλαισίωναν αξιόλογες δυνάμεις από το χώρο της ευρύτερης κεντροαριστεράς. Στα τέλη Φεβρουαρίου 1968 θα εξαγγείλει την ίδρυση του ΠΑΚ και θα επιλέξει ως έδρα της οργάνωσης τη Στοκχόλμη, στην οποία και θα εγκατασταθεί.
Το ΠΑΚ δεν απέβλεπε μόνο στην ανατροπή της δικτατορίας με δυναμικά μέσα, αλλά ταυτόχρονα επεδίωκε και την αποδέσμευση της χώρας από την ξένη εξάρτηση και την πραγματοποίηση ριζικών αλλαγών με τελικό στόχο το σοσιαλιστικό μετασχηματισμό της ελληνικής κοινωνίας.
Η ευθύνη της οργάνωσης είχε αρχικά ανατεθεί στους Γιάννη Αλευρά, Αντώνη Λιβάνη, Τάκη Κατσικόπουλο, Γιώργο Παπαδημητρίου και σε μένα και είχαμε συναντηθεί με διάφορα στελέχη προσκείμενα στον Ανδρέα για να διερευνήσουμε τις δυνατότητες δημιουργίας αντιστασιακών πυρήνων στην Αθήνα και στην επαρχία. Τελικά την ηγεσία του ΠΑΚ εσωτερικού ανέλαβε ο Γιάννης Αλευράς».
«Απελευθέρωση και λαϊκή κυριαρχία»
Ο Ανδρέας Παπανδρέου λίγο μετά την άφιξή του στο εξωτερικό ανακοινώνει (28-2-1968) στη Στοκχόλμη την ίδρυση του Πανελλήνιου Απελευθερωτικού Κινήματος (ΠΑΚ), με μια ιστορική ομιλία στην αίθουσα του Συλλόγου Ελλήνων Μεταναστών, που άλλαξε το πολιτικό σκηνικό.
Στην ομιλία αυτή ανέφερε: «... Στόχος μας είναι η εγκαθίδρυση για πρώτη φορά της Λαϊκής Κυριαρχίας στην Ελλάδα. Γιατί στην Ελλάδα δεν είχαμε ποτέ δημοκρατικό πολίτευμα που σεβόταν τις λαϊκές δυνάμεις, τη φωνή του λαού. Δεν μπορεί ο χωροφύλακας, ο ασφαλίτης, ο καταδότης να κυβερνά την Ελλάδα. Κάποτε πρέπει ο λαός να αισθανθεί ελεύθερος να εκφράζει τη θέλησή του και αυτός να καθορίσει την τύχη της χώρας του όπως θέλει. Τα κόμματα να κινηθούν ελεύθερα. Σεβασμός στη θέληση του λαού. ... Σήμερα διάλεξα τη Σουηδία για να ανακοινώσω την ίδρυση του Πανελλήνιου Απελευθερωτικού Κινήματος. Η οργάνωση αυτή έχει μόνο ένα στόχο: Την απελευθέρωση της χώρας μας και θα διαλυθεί όταν η Δημοκρατία ξαναγυρίσει στην Ελλάδα».
Το εγχειρίδιο για το Δίκτυο Εσωτερικού
Αργότερα κυκλοφόρησε το «Εγχειρίδιο και το Πολιτικό Δίκτυο Εσωτερικού» του ΠΑΚ, όπου ανάμεσα σε άλλα αναφέρει στον πρόλογο:
«Το ΠΑΚ πιστεύει χωρίς κανένα ενδοιασμό πως ο Εθνικοαπελευθερωτικός Αγώνας όχι μόνο αποτελεί τον μοναδικό αντίλογο στον ραγιαδισμό, αλλά είναι ταυτόχρονα ιστορικά εφικτός. Γιατί; Όλοι αποδέχονται πως το σύστημα ελέγχου πάνω στον ελληνικό χώρο είναι επιφανειακό.
Η χούντα σαν πράκτορας του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού δεν κατάφερε να δημιουργήσει λαϊκό έρεισμα, λαϊκή βάση, δεν κατόρθωσε δηλαδή να μεταβληθεί σε γνήσιο ντόπιο φασισμό. Γι' αυτό ο ελληνικός λαός, κάτω από συγκεκριμένες αλλά προσιτές προϋποθέσεις, μπορεί να αναμετρηθεί επιτυχώς με τη χούντα και να καταλάβει την εξουσία με τη συμπαράσταση και των στρατευμένων παιδιών του».
Αισιοδοξία, επικρατεί για το μέλλον του Ελληνισμού στη Σουηδία, καθώς οι 25.000 περίπου συμπατριώτες μας που βρίσκονται στη φιλόξενη αυτή Σκανδιναβική χώρα, διευρύνουν συνεχώς την παρουσία τους στη Σουηδική κοινωνία με την εργατικότητα και την ικανότητα που τους διακρίνει.
Η διαρκώς βελτιούμενη θέση των Ελλήνων της Σουηδίας, παρά τα οικονομικά και άλλα προβλήματα που το τελευταίο διάστημα ανακύπτουν, κάνει τον πρόεδρο της Ομοσπονδίας Ελληνικών Συλλόγων και Κοινοτήτων Σουηδίας, Κομνηνό Χαϊδευτό, να δηλώνει απερίφραστα ότι ο Ελληνισμός έχει μέλλον σε αυτή τη Σκανδιναβική χώρα.
Βέβαια, την αναγνώριση αυτή, οι ομογενείς μας την κέρδισαν με το σπαθί τους. Όμως, συνέβαλε και η υπερβολική αγάπη που έχουν οι Σουηδοί για την Ελλάδα, καθώς 600.000 περίπου άτομα από αυτή τη χώρα του Ευρωπαϊκού βορρά, επισκέπτονται κάθε χρόνο την Ελλάδα για τις διακοπές τους.
Σημαντικό ποσοστό συμβολής στην καταξίωση του ελληνισμού, είχε και εξακολουθεί να έχει η Ομοσπονδία Ελληνικών Συλλόγων και Κοινοτήτων Σουηδίας (ΟΕΣΚΣ), η οποία από το 1972 που ιδρύθηκε μέχρι σήμερα, με τους αγώνες, τις ενωτικές πρωτοβουλίες και το πλήθος των εκδηλώσεων αλλά και των παρεμβάσεών της, κατέκτησε μία αξιοζήλευτη θέση, έναντι όλων των άλλων μεταναστευτικών οργανώσεων στην εκτίμηση των Σουηδικών αρχών.
Η διαρκώς βελτιούμενη θέση των Ελλήνων της Σουηδίας, παρά τα οικονομικά και άλλα προβλήματα που το τελευταίο διάστημα ανακύπτουν, κάνει τον πρόεδρο της Ομοσπονδίας Ελληνικών Συλλόγων και Κοινοτήτων Σουηδίας, Κομνηνό Χαϊδευτό, να δηλώνει απερίφραστα ότι ο Ελληνισμός έχει μέλλον σε αυτή τη Σκανδιναβική χώρα.
Βέβαια, την αναγνώριση αυτή, οι ομογενείς μας την κέρδισαν με το σπαθί τους. Όμως, συνέβαλε και η υπερβολική αγάπη που έχουν οι Σουηδοί για την Ελλάδα, καθώς 600.000 περίπου άτομα από αυτή τη χώρα του Ευρωπαϊκού βορρά, επισκέπτονται κάθε χρόνο την Ελλάδα για τις διακοπές τους.
Σημαντικό ποσοστό συμβολής στην καταξίωση του ελληνισμού, είχε και εξακολουθεί να έχει η Ομοσπονδία Ελληνικών Συλλόγων και Κοινοτήτων Σουηδίας (ΟΕΣΚΣ), η οποία από το 1972 που ιδρύθηκε μέχρι σήμερα, με τους αγώνες, τις ενωτικές πρωτοβουλίες και το πλήθος των εκδηλώσεων αλλά και των παρεμβάσεών της, κατέκτησε μία αξιοζήλευτη θέση, έναντι όλων των άλλων μεταναστευτικών οργανώσεων στην εκτίμηση των Σουηδικών αρχών.
Η Ελληνική παρουσία στη Σουηδία
Λιγοστοί Έλληνες, κυρίως φοιτητές, επιστήμονες και επιχειρηματίες, υπήρχαν από παλιά στη Σουηδία. Όμως ο κύριος όγκος των μεταναστών από τη χώρα μας, που προέρχονταν ιδιαίτερα από τη Μακεδονία και την Ήπειρο, καταφθάνει εκεί μεταπολεμικά και κυρίως στη δεκαετία του ΄60.
Ο αριθμός των Ελλήνων που εγκαταστάθηκαν στη μακρινή αυτή χώρα κατά τη δεκαετία του ΄50, ανέρχονταν σε 300-400 άτομα, ενώ η πρώτη μεγάλη ομάδα μεταναστών μετέβη εκεί με συμβάσεις για να εργαστεί στην αυτοκινητοβιομηχανία «SCANIA».
Ο αριθμός των Ελλήνων που εγκαταστάθηκαν στη μακρινή αυτή χώρα κατά τη δεκαετία του ΄50, ανέρχονταν σε 300-400 άτομα, ενώ η πρώτη μεγάλη ομάδα μεταναστών μετέβη εκεί με συμβάσεις για να εργαστεί στην αυτοκινητοβιομηχανία «SCANIA».
 |
Με τους εκπροσώπους των Ελλήνων Ουψάλας |
Από το 1968, αρχίζει η εισροή μεταναστών από την Ελλάδα στη Σουηδία, σε τρεις κατηγορίες: Η πρώτη και μεγαλύτερη, ήταν για αναζήτηση εργασίας, σε μία εποχή που η οικονομική κατάσταση στη χώρα μας επιδεινώνονταν συνεχώς. Η δεύτερη ήταν φοιτητές που πήγαιναν εκεί για σπουδές κυρίως στα πανεπιστήμια της Στοκχόλμης, της Ουφάλα και του Γκέτεμποργκ. Και η τρίτη κατηγορία, ήταν οι πολιτικοί πρόσφυγες, καθώς η Σουηδία είχε μεταβληθεί σε προπύργιο του αντιδικτατορικού αγώνα, λόγω και της βοήθειας που απλόχερα πρόσφερε η Σουηδική κυβέρνηση.
Σήμερα, ζουν στη Σουηδία περίπου 25.000 Έλληνες ( 20.000 τους θέλουν κάποιες μετριοπαθείς εκτιμήσεις) και πάνω από 6.000 άτομα έχουν αποκτήσει τη Σουηδική υπηκοότητα.
Η πρώτη γενιά των μεταναστών μας, σύμφωνα με τα στοιχεία της Γενικής Γραμματείας Απόδημου Ελληνισμού, απασχολείται κυρίως στον τομέα των υπηρεσιών και κατά 40% περίπου διαμένει στην ευρύτερη περιοχή της Στοκχόλμης.
Έλληνες, υπάρχουν επίσης σε όλες τις άλλες μεγάλες πόλεις της Σουηδίας (Γκέτεμποργκ, Μάλμε, Ουψάλα), ακόμη και στο νοτιότερο Τρέλερμποργκ.
 |
Άποψη της Στοκχόλμης με τα κανάλια της |
Η ελληνική ομογένεια διαθέτει δύο βουλευτές στο Σουηδικό Κοινοβούλιο, τους Νίκο Παπαδόπουλο του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος και Τάσο Σταφυλίδη του Αριστερού Κόμματος, ενώ από την Ελληνική Κοινότητα του Γκέτεμποργκ, ξεκίνησαν η Ελένη Παπαρίζου και ο Νίκος Παναγιωτίδης, που έγιναν γνωστοί σε όλη την Ευρώπη με το μουσικό συγκρότημα «Antigue» που δημιούργησαν.
Επιτυχημένοι Έλληνες, υπάρχουν σήμερα στη Σουηδία σε πολλούς τομείς, από τα γράμματα και τις τέχνες, μέχρι το εμπόριο, τις επιχειρήσεις και τις υπηρεσίες. Από τους πιο γνωστούς σήμερα στη Σουηδική κοινή γνώμη συμπατριώτες μας είναι ο συγγραφέας Θοδωρής Καλλιφατίδης, ενώ την Ελληνική Βιβλιοθήκη και το Αρχείο Σουηδίας (ΕΒΑΣ) του Ανδρέα Μπούκα, που είναι μία από τις πλέον αξιόλογες πρωτοβουλίες ιδιώτη, επισκέπτονται όχι μόνο απόδημοι αλλά και Σουηδοί.
Η θέση στη Σουηδική κοινωνία
Ο ελληνισμός στη Σουηδία, έχει κατά γενική ομολογία κατακτήσει μία αξιόλογη θέση στη Σουηδική κοινωνία, συμβάλλοντας παράλληλα ουσιαστικά στην ανάπτυξη των άριστων σήμερα ελληνοσουηδικών σχέσεων. Τόσο η παλιά, η πρώτη γενιά των μεταναστών μας, που άρχισαν να καταφθάνουν στη Σουηδία τη δεκαετία του ’60, όσο και η νέα γενιά, έχουν να παρουσιάσουν σημαντικές επιδόσεις σε όλους τους τομείς, κυρίως στον επαγγελματικό τομέα, ως μισθωτοί, επιχειρηματίες, καλλιτέχνες, αθλητές και επιστήμονες.
 |
Το ελληνικό εστιατόριο "Άρτεμις" της Ουψάλας είναι ιδιαίτερα αγαπητό στους Σουηδούς της περιοχής, όπως και οι ιδιοκτήτες του |
Όλοι, συμβάλλουν με τον τρόπο τους, στο να γίνεται αισθητή η παρουσία του ελληνισμού στη Σουηδία. Τα ελληνικά εστιατόρια, με το ελληνικό φαγητό και την ελληνική μουσική, είναι εστίες διατήρησης της ελληνικής κουλτούρας. Και αυτός ίσως είναι ένας λόγος που οι Σουηδοί είναι ξετρελαμένοι με την Ελλάδα και η συντριπτική πλειοψηφία, εκατοντάδες χιλιάδες κάθε χρόνο, επιλέγει τη χώρα μας για τις καλοκαιρινές τους διακοπές.
Οι Έλληνες, είναι επίσης καλοί οικογενειάρχες και είναι αποδεκτοί και σεβαστοί στους Σουηδούς για την εργατικότητά τους, τη φιλομάθειά τους και την προσαρμοστικότητα τους στη σουηδική κοινωνία, που συνδυάζεται με μία ασίγαστη νοσταλγία και αγάπη για την πατρίδα Ελλάδα.
Η νέα γενιά
Πολλοί είναι σήμερα αυτοί που θεωρούν ότι η νέα γενιά των ελληνόπουλων της Σουηδίας, αν δεν έχει εντελώς χαθεί, είναι πολύ απομακρυσμένη από την πρώτη γενιά και την Ελλάδα. Μία πρώτη επιφανειακή θεώρηση, ίσως να τους δίνει δίκαιο. Είναι γεγονός πάντως ότι τα νέα παιδιά των ομογενών μας, παραμένουν μακριά από τους συλλόγους και τις κοινότητες, δεν μιλούν άπταιστα τα ελληνικά και δεν έχουν και πολύ καλές γνώσεις του ελληνικού πολιτισμού.
Από την άλλη, το φαινόμενο της σημερινής εποχής, όπου κυριαρχεί η απομόνωση και αυξάνονται τα φαινόμενα δυσπιστίας απέναντι στους ξένους, καθώς επίσης το γεγονός ότι η συλλογικότητα γενικά έχει χάσει έδαφος υπέρ της ατομικότητας, δυσκολεύουν το έργο της προσέγγισης των ομογενών νέων από τις οργανώσεις μας.
Πάντως, οι παλαιότεροι Έλληνες της Σουηδίας, που είναι διαπαιδαγωγημένοι σε συλλογικό πνεύμα, αισιοδοξούν ότι αν χρειαστεί, οι νέοι θα πλαισιώσουν και πάλι τις οργανώσεις τους.
 |
Η πανέμορφη Στοκχόλμη το σούρουπο |
Όσον αφορά την ελληνικότητα, το σημαντικότερο είναι να έχουν οι νέοι μία στοιχειώδη επαφή με την ελληνική κουλτούρα και βασικές γνώσεις της ελληνικής γλώσσας, ώστε να μπορούν να εμβαθύνουν, όταν θα έχουν ειδικό ενδιαφέρον.
Το ερώτημα που απασχολεί τον ελληνισμό στη Σουηδία, είναι το κατά πόσο η δεύτερη γενιά θα μπορέσει να συνδυάσει τα θετικά στοιχεία και των δύο πλευρών, της ελληνικής και της σουηδικής, ώστε να υπάρξει η αρμονική σύνθεση που θα τους δώσει τη δυνατότητα να διαπρέψουν ως άτομα, οικογενειάρχες και μέλη της νέας πολυπολιτισμικής κοινωνίας που αναπτύσσεται στη Σουηδία, την Ελλάδα και όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Συμπερασματικά θα πρέπει να πούμε ότι οι Έλληνες αυτά τα τριάντα χρόνια, ενσωματώθηκαν στη Σουηδική κοινωνία και πολλά από τα μεταναστευτικά αιτήματα που συσπείρωναν τον ελληνισμό και ενέτειναν την αγωνιστικότητά του, έχουν εκπληρωθεί. Παρ΄ όλα αυτά, η Ομοσπονδία Ελληνικών Συλλόγων και Κοινοτήτων Σουηδίας και οι οργανώσεις – μέλη της, έχουν αναμφίβολα πολύ σημαντικό ρόλο να παίξουν ακόμη, κυρίως στη διατήρηση της ελληνικής γλώσσας και στη διάδοση του ελληνικού πολιτισμού.
Η Ομοσπονδία Ελληνικών Κοινοτήτων Σουηδίας
Η Ομοσπονδία Ελληνικών Συλλόγων και Κοινοτήτων Σουηδίας, δημιουργήθηκε το Δεκέμβριο του 1972 από 5 συλλόγους και στην κορύφωση της ακμής της, την περίοδο 1980-1981, είχε φτάσει να έχει 52 συλλόγους και κοινότητες μέλη, στις οποίες ήταν οργανωμένοι 10.000 Έλληνες, από τους 22.000 συνολικά Έλληνες τότε της Σουηδίας. |
Με δυο από τους ιδρυτές της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων Σουηδίας |
Σήμερα, η ΟΕΣΚΣ διαθέτει 40 κοινότητες-μέλη της που συσπειρώνουν περίπου 8.000 μέλη.
Η ίδρυση της ΟΕΣΚΣ
Σε ένα παλιό πρακτικό, που υπάρχει στα γραφεία της ΟΕΣΚΣ, διαβάζουμε το ακόλουθο πρακτικό για την ίδρυση της Ομοσπονδίας:
«Στις 17 Δεκεμβρίου 1972, έγινε στο σύλλογό μας (σ.σ. Ελληνικός Σύλλογος Στοκχόλμης), η συνάντηση των αντιπροσώπων των Ελληνικών Συλλόγων, για την ίδρυση της Ομοσπονδίας των Ελληνικών Συλλόγων Σουηδίας.
Ο Ελληνικός Σύλλογος Σεντερτέλλιε, με αντιπρόσωπο τον Κίλια Γ. Ο Ελληνικός Σοσιαλδημοκρατικός Σύλλογος Νορσέπιγκ με αντιπρόσωπο τον Μπέντζελο Χ. Η Ελληνική Κοινότητα του Μπορός με τους Άρη Κρομλίδη και Ι. Μαυροκεφαλίδη. Ο Ελληνικός Σύλλογος Γκέτεμπορ με τους Μενέλαο Μαγγόνη και Γ. Παναγιωτόπουλο.
Η ιδρυτική συνέλευση ενέκρινε κατ΄άρθρο και στο σύνολο σχέδιο καταστατικού, μετά από τις σχετικές τροποποιήσεις και προσθήκες. Επίσης αποφάσισε να εκλεγεί προσωρινό Δ.Σ. με αποστολή να προετοιμάσει εκλογές για τον Οκτώβριο του 1973 και να φροντίσει για την συμμετοχή στην Ομοσπονδία όλων των Ελληνικών Συλλόγων.
Για το προσωρινό Δ.Σ. εξελέγησαν οι Τσοκάνης, Μαντζίλας, Κοσκινάς, Κίλιας, Κρομλίδης, Παναγιωτόπουλος και Σκούφιας. Το προσωρινό Δ.Σ. της Ομοσπονδίας συγκροτήθηκε σε σώμα ως εξής: Πρόεδρος, Τσοκάνης Γ., Γραμματέας, Μαντζίλας, Ταμίας, Κοσκινάς. Μέλη οι Κρομλίδης, Σκούφιας, Παναγιωτόπουλος. Για την Εξελεγκτική Επιτροπή οι Καριοφύλλης, Κονταρίνης και Μπέντζελος».
Οι στόχοι της Ομοσπονδίας
Κύριος τομέας δράσης της Ομοσπονδίας, ήταν να παρεμβαίνει σε ανώτατο επίπεδο και σε συνεργασία με τις άλλες εθνικές μεταναστευτικές οργανώσεις της Σουηδίας, ώστε να θεσμοθετηθούν οι απαραίτητοι νόμοι και διατάξεις για τη βελτίωση των συνθηκών της ζωής των μεταναστών. Οι μεγάλοι στόχοι της μεταναστευτικής πολιτικής της Σουηδίας για ισότητα, συνεργασία και ελευθερία επιλογής, ήταν έργο που πραγματοποιήθηκε με την ενεργό συμμετοχή μεταξύ των άλλων και της Ομοσπονδίας. Ενώ επίσης συνέβαλε στην καθιέρωση ελληνικών προγραμμάτων στη σουηδική κρατική ραδιοτηλεόραση και μαθημάτων μητρικής γλώσσας στο σουηδικό δημοτικό, στο γυμνάσιο και στο λύκειο. Η Σουηδική αυτή πολιτική, χαρακτηρίστηκε ως ένα πολύ θετικό επίτευγμα σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.
Επίσης, η ΟΕΣΚΣ συντόνιζε και τη δράση των Συλλόγων και Κοινοτήτων που ήταν μέλη της. Οι Κοινότητες και οι Σύλλογοι ήταν και είναι οργανώσεις που έχουν την ευθύνη για την καθαυτό πολιτιστική δραστηριότητα του οργανωμένου ελληνισμού.
Η δράση κατά της Χούντας
Το όνομα της Ομοσπονδίας Ελληνικών Συλλόγων και Κοινοτήτων Σουηδίας, την πρώτη περίοδο της δημιουργίας της, συνδέθηκε άμεσα και με τον αγώνα για την αποκατάσταση της Δημοκρατίας στην Ελλάδα. Βέβαια, οργανωτής και φορέας της αντιδικτατορικής δράσης στη Σουηδία κατά της χούντας, δεν ήταν η Ομοσπονδία, αλλά διάφορες άλλες οργανώσεις και μεταξύ αυτών η Σουηδική Επιτροπή για τη Δημοκρατία στην Ελλάδα, με επικεφαλής τον γνωστό φιλέλληνα Χανς Γιόραν Φρανκ.
Η σύνδεση της Ομοσπονδίας με τον αντιδικτατορικό αγώνα, είχε ως αποτέλεσμα να βρίσκεται σε μόνιμη αντίθεση με την ελληνική πρεσβεία Στοκχόλμης εκείνη την περίοδο. Το χάσμα, γεφυρώθηκε τα κατοπινά χρόνια σιγά-σιγά, ύστερα από την αποκατάσταση της εθνικής ενότητας στην Ελλάδα, μετά την κατάρρευση της δικτατορίας.
Σήμερα, η Ομοσπονδία συνεργάζεται αρμονικά με την πρεσβεία και τις άλλες ελληνικές διπλωματικές αρχές στη Σουηδία.
Τα ελληνόπουλα της Σουηδίας
Γεννήθηκαν και μεγάλωσαν σε μία άλλη χώρα. Όμως η καρδιά τους είναι δοσμένη στην Ελλάδα, την πατρίδα των γονιών τους, τη χώρα των ονείρων και των λογισμών τους. Και τα ελληνόπουλα της Σουηδίας, όπως οι ομογενείς νέοι σε όλο τον κόσμο, την αγάπη τους για την Ελλάδα, όχι μόνο τη διατηρούν, παλεύοντας κόντρα στα κύματα της αφομοίωσης, αλλά την αυξάνουν μέρα με τη μέρα. Χρειάζονται όμως μεγαλύτερη βοήθεια για να κρατήσουν τη γλώσσα, την πολιτιστική τους ταυτότητα. Να παραμείνουν ως Έλληνες της Σουηδίας. |
Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ομοσπονδίας Νεολαίας Σουηδίας |
Σημαντική στην προσπάθεια αυτή, είναι η συμβολή του Διοικητικού Συμβουλίου της Ελληνικής Ομοσπονδίας Νέων Σουηδίας, που είχαμε την ευκαιρία να τους γνωρίσουμε τον περασμένο Δεκέμβριο και το οποίο αποτελείται από τους: Φαντέλα Θανάση, πρόεδρο, Ματσουκατίδη Στέλιο, Αντιπρόεδρο, Γρηγοριάδη Μενέλαο, Ταμία, Οικονομίδου Χρυσάνθη, Γραμματέα, και μέλη τους: Βαρσάμη Ευάγγελο, Νικολαίδου Στέλλα, Θεοδωρίδου Μαρία, Καλτσίδη Νικόλαο, Μπαλούκα Χριστίνα, Ελευθεροπούλου Ελευθερία, Σούρλα Λάμπρο, Κιουρτσίδου Σταυρούλα και Σιδέρη Μιλτιάδη.
«Η πατρίδα των γονιών μας»
«Εκτός από τα γενικά προβλήματα της ανεργίας, της αβεβαιότητας, των ναρκωτικών, δεν πιστεύω ότι τα Ελληνόπουλα που ζουν εδώ έχουν κάποια προβλήματα πέρα από αυτά που έχουν οι Σουηδοί νέοι. Κι αυτό για το λόγο ότι εδώ γεννήθηκαν και μεγάλωσαν και τη Σουηδία τη βλέπουν σαν τη μόνη πατρίδα που γνώρισαν, καλώς ή κακώς. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Την Ελλάδα πολλά από τα παιδιά τη βλέπουν απλώς σαν πατρίδα των γονιών τους και μια χώρα στην οποία μπορούν να πάνε και να κάνουν διακοπές. Γι’ αυτό το λόγο και εμείς, ως συμβούλιο της Ομοσπονδίας Νέων, επειδή άλλαξαν οι καιροί και τα Ελληνόπουλα δεν έχουν πλέον ιδιαίτερα προβλήματα, προσπαθούμε να βρούμε τρόπους να κάνουμε ώστε να ενδιαφέρονται περισσότερο για τα κοινά», μας λέει ο αντιπρόεδρος της Ομοσπονδίας, Στέλιος Ματσουκατίδης.
Το διοικητικό συμβούλιο της Ελληνικής Ομοσπονδίας Νέων Σουηδίας, συναντιέται κάθε δύο μήνες, καθώς τα περισσότερα μέλη του μένουν σε διαφορετικές πόλεις της Σκανδιναβικής αυτής χώρας. Και όπως σημειώνει ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας, ο Θανάσης Φαντέλας, ένα από τα κύρια ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι ομογενείς νέοι στη Σουηδία, είναι αυτό της γλώσσας.
«Το να μάθουμε ελληνικά είναι πρόβλημα, ειδικά για τις γενιές που είναι σε μικρότερες ηλικίες απ’ ό,τι είμαστε εμείς», τονίζει και προσθέτει: «Δεν υπάρχει η διδασκαλία που θα θέλαμε εμείς. Ίσως θα χρειαζόταν λίγο πιο έντονη διδασκαλία στα παιδιά που είναι μικρότερα, από εκεί και πέρα υπάρχουν και άλλα προβλήματα, δεν υπάρχουν καθηγητές που διδάσκουν Νέα Ελληνικά, οι περισσότεροι ωστόσο από αυτούς που είναι στη δική μας την ηλικία τα ξέρουν τα ελληνικά, άλλοι περισσότερο φυσικά, άλλοι λιγότερο».
Χρειάζονται μόνιμοι δάσκαλοι
Ένα μεγάλο πρόβλημα με τους δασκάλους που στέλνει η Ελλάδα στη Σουηδία για να βοηθήσουν τα ελληνόπουλα στα απογευματινά σχολεία, είναι ότι αυτοί οι δάσκαλοι πηγαίνουν εκεί για ένα μικρό χρονικό διάστημα.
«Δεν προλαβαίνουν να μάθουν τη νοοτροπία για να βοηθήσουν. Το υπουργείο έχει κάνει μερικές λάθος κινήσεις. Υπήρχαν και υπάρχουν ακόμη δάσκαλοι οι οποίοι έζησαν εδώ για περισσότερα χρόνια, ήρθαν εδώ με ανταλλαγή, για πέντε χρόνια, έμειναν δέκα και τώρα ξαφνικά τους ζητούν να γυρίσουν πίσω στην Ελλάδα. Αυτοί ωστόσο θέλουν να μείνουν στη Σουηδία, έχουν τις οικογένειές τους εδώ, παντρεύτηκαν με Σουηδούς- Σουηδές, έχουν τα παιδιά τους εδώ και αυτοί πιστεύω ότι θα είναι οι πιο κατάλληλοι για να βοηθήσουν τα παιδιά. Πώς όμως να έρθει ένας δάσκαλος από την Ελλάδα, για να βοηθήσει τα παιδιά να μάθουν τη γλώσσα, όταν ο ίδιος δεν μπορεί να καταλάβει πώς λειτουργούν, γιατί λειτουργούν με ένα συγκεκριμένο τρόπο. Οπότε κάτι καλό θα ήταν αν μπορούσε το υπουργείο να αλλάξει ή να ρυθμίσει λίγο το νόμο, για να βοηθήσει τους δασκάλους να μείνουν εδώ. Γιατί οι περισσότεροι από αυτούς δεν προσφέρουν απλώς εκπαιδευτικό έργο, αλλά και πολιτιστικό», επισημαίνουν τα παιδιά.
Με τη σειρά της, η Γραμματέας της Ομοσπονδίας, Χρυσάνθη Οικονομίδου, παρατηρεί:
«Όλοι ενδιαφερόμαστε για την Ελλάδα, επειδή είμαστε σε μια ξένη χώρα, θέλουμε να έχουμε επαφή με κάποιον άλλο Έλληνα, επειδή ξέρουμε ότι ο ένας περνάει τα ίδια με τον άλλο. Για να εξασκούμε πιο συχνά τη γλώσσα μας, ώστε να μην τη ξεχάσουμε.
Κάποτε είχε η ΓΓΑΕ κάποια προγράμματα «Γνωριμία με την Ελλάδα», τα οποία περιλάμβαναν ταξίδια και πηγαίναμε πολύ συχνά στην Ελλάδα. Τώρα πιο δύσκολα μαθαίνουμε για τα προγράμματα αυτά όταν γίνονται. Έχω πολλά χρόνια να ακούσω για τέτοια ταξίδια, ενώ κάποτε γίνονταν κάθε χρόνο».
Πιο κοντά στους συλλόγους
Μία από τις δυσκολίες που συναντούν στο έργο τους, τα μέλη της Ελληνικής Ομοσπονδίας Νέων Σουηδίας, την τοποθετούν στη μικρή συμμετοχή της νεολαίας. «Αν και προσπαθούμε να βρούμε τι προβλήματα υπάρχουν στους νέους σήμερα και να δραστηριοποιήσουμε όσο γίνεται περισσότερο τη νέα γενιά, είναι λίγα τα άτομα- ενώ είναι πολλά τα μέλη- τα οποία είναι δραστηριοποιημένα. Προσπαθούμε να δραστηριοποιήσουμε περισσότερα άτομα στους συλλόγους, δεν μπήκαμε όμως ακόμα σε αυτό το δρόμο, πώς θα βρούμε δηλαδή άλλους τρόπους επικοινωνίας, μέσω του Διαδικτύου ας πούμε. Αυτή τη στιγμή η δουλειά η δική μας είναι πώς θα μπορέσουμε να δραστηριοποιήσουμε τους νέους. Τα δικά μας προβλήματα είναι πολύ πιο διαφορετικά από αυτά των μικρότερων που ζουν εδώ. Αν και ζούμε στην ίδια χώρα και στις ίδιες πόλεις είναι πιο δύσκολο να καταλάβουμε ακριβώς το τι ζητάνε. Γιατί εμείς αρχίσαμε να δουλεύουμε με τα κοινά, επειδή είδαμε ότι οι δικοί μας, οι γονείς μας, ασχολούνταν με τα κοινά, γιατί ξαφνικά ήρθαν έτσι σε μια ξένη χώρα και ήθελαν ένα σπίτι για τον Ελληνισμό, οπότε εμείς συμμετείχαμε στα δικά τους προβλήματα. Τα παιδιά όμως που ήρθαν μετά από εμάς, τα βλέπουν τελείως διαφορετικά τα πράγματα. Για αυτό το λόγο η δουλειά μας είναι δύσκολη. Ή μάλλον προέχει άλλη δουλειά πριν φτάσουμε στο σημείο να τους ενημερώνουμε καλύτερα. Είναι λίγο περίπλοκο το όλο θέμα», λένε.
Καταλήγοντας τα μέλη του Δ.Σ. της Ελληνικής Ομοσπονδίας Νέων Σουηδίας, συμφωνούν ότι δεν είναι μόνο η αγάπη προς την πατρίδα των γονιών τους, που τους κρατά στενά δεμένους με την Ελλάδα, αλλά και η εκτίμηση ότι πολλά έχουν να κερδίσουν και να ωφεληθούν από την Ελληνική καταγωγή τους. «Όταν οι Σουηδοί είναι ξετρελαμένοι με την Ελλάδα και όταν δύσκολα συναντάς Σουηδό που να μην έχει επισκεφθεί μία ή περισσότερες φορές τη χώρα μας για να κάνει τις διακοπές του και να απολαύσει τον υπέρλαμπρο ελληνικό ήλιο, είναι κουτό να μην προβάλει κανείς την καταγωγή του, ότι προέρχεται από Έλληνες γονείς, ότι έχει βαθιά κλεισμένη στην καρδιά του την Ελλάδα», παρατηρούν, καθώς μας αποχαιρετούν εκεί στο πατάρι του Μεσογειακού Μουσείου της Στοκχόλμης, όπου συναντηθήκαμε.
Οι κοινότητες των μεταναστών δίπλα στην ΟΕΣΚΣ
Ο εορτασμός των 30 χρόνων από την ίδρυση της Ομοσπονδίας Ελληνικών Συλλόγων και Κοινοτήτων Σουηδίας, έγινε υπόθεση όχι μόνο των ομογενών μας, που ζουν σε αυτή τη φιλόξενη χώρα, αλλά και όλων των κοινοτήτων των μεταναστών στη Σουηδία.
 |
Από την εκδήλωση στο Μεσογειακό Μουσείο της Στοκχόλμης για τα 30 χρόνια της ΟΕΣΚΣ |
Επίσης, ήταν η διευθύντρια του Μεσογειακού Μουσείου Στοκχόλμης, Σάνε Νίλσεν, ο Διευθυντής της Λαϊκής Επιμόρφωσης (ABF) Σουηδίας, Μπετίλ Κρίστενσεν, αλλά και ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου της Στοκχόλμης, Πάρι Άντερσον.
Γιώργος Τσουκάνης, ο πρωτοπόρος
Ο βετεράνος σήμερα του μεταναστευτικού κινήματος των Ελλήνων της Σουηδίας, Γιώργος Τσουκάνης, υπήρξε ένας από τους ιδρυτές και ο πρώτος Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων Σουηδίας (ΟΕΣΚΣ).Ο Γιώργος Τσουκάνης, που μετανάστευσε στη Σουηδία το 1962, γρήγορα άρχισε να ανακατεύεται με τα κοινά και λίγο πριν το πραξικόπημα στην Ελλάδα, εκλέχθηκε πρόεδρος στον Ελληνικό Σύλλογο Στοκχόλμης.
 |
Ο πρώτος πρόεδρος της ΟΕΣΚ Σουηδίας με το Γεν. Διευθυντή του ΜΠΕ Σπ. Κουζινόπουλο |
«Μετά την επιβολή της δικτατορίας», θυμάται, πρόβαλε επιτακτική η ανάγκη να δημιουργήσουμε μία Συνομοσπονδία, η οποία θα ένωνε όλους τους ελληνικού συλλόγους και κοινότητες στη Σουηδία, θα βοηθούσε τους καταδιωκόμενους από τη χούντα αγωνιστές αλλά και θα συνέβαλε στην ανάπτυξη ενός αντιδικτατορικού κινήματος στον Ευρωπαϊκό χώρο», θυμάται ο παλαίμαχος αγωνιστής. Προσθέτοντας ότι για τη δημιουργία της Συνομοσπονδίας, πίεζαν οι εκπρόσωποι και των άλλων μεταναστευτικών παροικιών της Σουηδίας και κυρίως οι Ιταλοί, οι Γιουγκοσλάβοι και οι Φιλλανδοί.
«Έτσι λοιπόν», συνεχίζει ο Γ. Τσουκάνης, στις 17 Δεκεμβρίου του 1972, πραγματοποιήθηκε η πρώτη ιδρυτική συνάντηση, στην οποία αποφασίσαμε να δημιουργήσουμε τη συνομοσπονδία. Και είναι χαρακτηριστικό ότι από τους αρχικά 35 συλλόγους που ξεκινήσαμε, γρήγορα φτάσαμε τους 52. Από εκεί και πέρα, με τη βοήθεια όλων, καταγράφηκαν τα προβλήματα, αξιολογήθηκαν και αυτά αρχίσαμε να τα προβάλλουμε, αγωνιζόμενοι για την επίλυσή τους».
Ρωτάμε τον Γιώργο Τσουκάνη αν 30 χρόνια μετά την ίδρυση της Ομοσπονδίας, πιστεύει ότι έχει βελτιωθεί η κατάσταση για τους Έλληνες της Σουηδίας.
«Αναμφίβολα», λέει χωρίς να το πολυσκεφτεί και προσθέτει: «Αλλά πιστεύω ότι μπορούσαν να γίνουν περισσότερα πράγματα. Αυτό που θεωρώ εγώ προσωπικά σαν το σημαντικότερο ζήτημα, είναι το θέμα της νεολαίας. Οι νέοι κινδυνεύουν να πάρουν έναν άλλο δρόμο. Αυτό τον παίρνουν από τα 15 τους μέχρι τα 22- 23. Από εκεί επιστρέφουν και πάλι πίσω και προσπαθούν, αλλά αλίμονο, τότε που έρχονται δεν ξέρουν τη γλώσσα. Και χρειάζεται μεγάλη δύναμη για έναν νέο. Δεν είναι πολλά παιδιά που πετυχαίνουν να επανέλθουν. Αυτό είναι το ένα. Το άλλο είναι ότι χάσαμε τα τελευταία χρόνια το στόχο μας. Δηλαδή εμείς είμαστε και λιγάκι εθνικιστές. Από τότε που έπεσε η δικτατορία στην Ελλάδα, άρχισε και μία γενική αδιαφορία για τα πάντα. Θυμάμαι τότε, τα πρώτα χρόνια π.χ.. ο Σύλλογος της Στοκχόλμης έκανε διαδηλώσεις ενάντια στις βάσεις του θανάτου, σήμερα όμως γιατί δεν βγαίνουμε να φωνάξουμε «όχι πόλεμο»; Όχι να κομματικοποιήσουμε, αλλά δεν είναι κακό να φωνάζεις».
Σταθήκαμε πάνω από τις διαφορές
«Τα πρώτα χρόνια με τη δικτατορία ήταν πάρα πολύ δύσκολα, είχαν τρομοκρατήσει τον κόσμο. Από την άλλη ήταν και τα προβλήματα με την Αριστερά. Όσοι είχαμε την ωριμότητα να αρθούμε πάνω από τις διαφορές και να τις ξεπεράσουμε και εν ονόματι των μεγάλων εκείνης της εποχής προοπτικών και στόχων συμπαραταχθήκαμε, βγάλαμε ένα συλλογικό αποτέλεσμα.
«Αναμφίβολα», λέει χωρίς να το πολυσκεφτεί και προσθέτει: «Αλλά πιστεύω ότι μπορούσαν να γίνουν περισσότερα πράγματα. Αυτό που θεωρώ εγώ προσωπικά σαν το σημαντικότερο ζήτημα, είναι το θέμα της νεολαίας. Οι νέοι κινδυνεύουν να πάρουν έναν άλλο δρόμο. Αυτό τον παίρνουν από τα 15 τους μέχρι τα 22- 23. Από εκεί επιστρέφουν και πάλι πίσω και προσπαθούν, αλλά αλίμονο, τότε που έρχονται δεν ξέρουν τη γλώσσα. Και χρειάζεται μεγάλη δύναμη για έναν νέο. Δεν είναι πολλά παιδιά που πετυχαίνουν να επανέλθουν. Αυτό είναι το ένα. Το άλλο είναι ότι χάσαμε τα τελευταία χρόνια το στόχο μας. Δηλαδή εμείς είμαστε και λιγάκι εθνικιστές. Από τότε που έπεσε η δικτατορία στην Ελλάδα, άρχισε και μία γενική αδιαφορία για τα πάντα. Θυμάμαι τότε, τα πρώτα χρόνια π.χ.. ο Σύλλογος της Στοκχόλμης έκανε διαδηλώσεις ενάντια στις βάσεις του θανάτου, σήμερα όμως γιατί δεν βγαίνουμε να φωνάξουμε «όχι πόλεμο»; Όχι να κομματικοποιήσουμε, αλλά δεν είναι κακό να φωνάζεις».
Σταθήκαμε πάνω από τις διαφορές
«Τα πρώτα χρόνια με τη δικτατορία ήταν πάρα πολύ δύσκολα, είχαν τρομοκρατήσει τον κόσμο. Από την άλλη ήταν και τα προβλήματα με την Αριστερά. Όσοι είχαμε την ωριμότητα να αρθούμε πάνω από τις διαφορές και να τις ξεπεράσουμε και εν ονόματι των μεγάλων εκείνης της εποχής προοπτικών και στόχων συμπαραταχθήκαμε, βγάλαμε ένα συλλογικό αποτέλεσμα.
Είναι χαρακτηριστικό ότι η διαμόρφωση της μεταναστευτικής πολιτικής αυτής της χώρας διαμορφώθηκε κυρίως από τις θέσεις και την παρέμβαση της ελληνικής Συνομοσπονδίας. Πρέπει να πούμε ότι τελικά αυτό το τμήμα είχε εμπλουτιστεί από τους φυγάδες τους πολιτικούς που είχαν έρθει εδώ και ενίσχυσαν το τμήμα των οικονομικών μεταναστών και έτσι λοιπόν με τη συνεργασία με άλλες συνομοσπονδίες, Ισπανών, Ιταλών κλπ είχαμε τη δυνατότητα να δούμε ορισμένα πράγματα και να βάλουμε ορισμένους στόχους και στην ουσία σε αυτούς τους στόχους συμπαρατάχθηκαν και οι υπόλοιπες μητροπολιτικές παροικίες. Και ήμαστε κρουστικοί απέναντι στους Σουηδούς. Γιατί άλλο ένταξη αρμονική και ενσωμάτωση κοινωνική ομαλή και αρμονική και άλλο αυτό που πήγαιναν να κάνουν αυτοί. Και αυτός ο στόχος μας ως ένα σημείο εκπληρώθηκε. Είδαν τότε ότι η πολιτική αυτή της περιθωριοποίησης αυτών των κοινωνικών ομάδων, των μεταναστών και των μειονοτήτων θα τους γύριζε μπούμερανγκ. Και τους πείσαμε, όσο μπορούσαμε. Νομίζω ότι αυτό είναι το στοιχείο που μας καταξίωσε.
Γ. Αντωνιάδης: Θετική Επιρροή
Ο Γιάννης Αντωνιάδης, που βρίσκεται στη Σουηδία από το 1970, έγινε το 1975 μέλος του συμβουλίου της ΟΕΣΚ Σουηδίας. Και όπως αφηγείται, «τότε σχηματίστηκε ουσιαστικά η Ομοσπονδία, καθώς παλαιότερα ήταν ένα όργανο χωρίς χρήματα, χωρίς καμιά επικοινωνία».Πόσο βοήθησε όμως η ΟΕΣΚΣ στη βελτίωση της θέσης των Ελλήνων στη Σουηδική κοινωνία; «Ο Έλληνας», επιμένει ο Γιάννης Αντωνιάδης, «είναι ο πιο αποδεκτός στη σουηδική κοινωνία, από τις υπόλοιπες κοινότητες, μαζί με τους Ιταλούς, πιστεύω, καθώς είμαστε οι πρώτοι χρονολογικά που ήρθαμε σε αυτή τη χώρα.
Η ελληνική Ομοσπονδία έπαιξε ένα ρόλο και επηρέασε τη σουηδική κοινή γνώμη θετικά γενικά προς τους μετανάστες και ειδικά προς τους Έλληνες. Είμαστε πιο αποδεκτοί. Η ομοσπονδία έφτιαξε θεσμούς. Δεν είναι μόνο ότι οργανώθηκε και οργάνωσε και τις κοινότητες. Προώθησε το θέμα της ποιότητας της κουλτούρας της ελληνικής, συντέλεσε κατά πολύ στη δημιουργία διακρατικών οργανώσεων. Και είναι χαρακτηριστικό, ότι πάντοτε λειτουργήσαμε πάνω από κόμματα και ιδεολογίες. Είχαμε και σοσιαλδημοκράτες μέσα μας, είχαμε και άλλες ιδεολογίες και δεν είχαμε κανέναν ενδοιασμό να φτιάξουμε αυτό το όργανο. Γιαυτό και έγινε δυνατό όπως είναι σήμερα».
Τι γίνεται όμως σήμερα; Απαντά ο Αντωνιάδης:
«Σήμερα τα προβλήματα είναι πλέον προβλήματα διακρίσεων στην αγορά εργασίας, υπάρχουν δηλαδή πηγές που λένε ότι η ανεργία στη Σουηδία είναι 5-7%, ενώ στη νεολαία τη σουηδική φτάνουμε στο 20%. Τρελά ποσοστά ανεργίας. Μπορεί να δεις ύστερα κάποιον με δυο πτυχία να δουλεύει στην καθαριότητα. Αυτό όσο αφορά την αγορά εργασίας. Υπάρχει διαφορά από την άλλη στο επίπεδο κουλτούρας. Οι Έλληνες ζουν μέσα σε αυτή την κοινωνία, και αν δεν υπήρχε αυτή η Ομοσπονδία, ίσως θα είχαν ξεχάσει πού βρίσκεται και γεωγραφικά η Ελλάδα. Ένα από τα επιτεύγματα είναι και αυτό. Να ξέρουν οι ομογενείς νέοι πού βρίσκεται η Ελλάδα, ποια ιστορία και ποιον πολιτισμό έχει, γιατί αυτά που ξέρουν τα ξέρουν όπως όλοι οι μαθητές οι Σουηδοί και οι μη Σουηδοί».
Κ. Χατζόπουλος: «Η μεγάλη συμβολή της ομοσπονδίας»
Από τα ιδρυτικά στελέχη της Ομοσπονδίας Ελληνικών Συλλόγων και Κοινοτήτων Σουηδίας, ήταν ο Καριοφύλλης Χατζόπουλος, στέλεχος του ΚΚΕ, που θυμάται:Βοήθησε πάρα πολύ η ομοσπονδία στην αλλαγή της ποιότητας ζωής των Ελλήνων στη Σουηδία στα τριάντα χρόνια ύπαρξής της, βοήθησαν και οι κοινότητες, γενικά και το μαζικό κίνημα εδώ, το οποίο ανέβασε τους Έλληνες στα μάτια των Σουηδών, είχε τεκμηριωμένα αιτήματα, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στη Σουηδία, είδαν ότι υπάρχει ένα επίπεδο, ιδανικά κλπ.
 |
Ο Γενικός Διευθυντής του ΜΠΕ με τον κ. Χατζόπουλο |
Σήμερα όμως αρχίζουν να ξανασκέφτονται οι Έλληνες ορισμένα πράγματα. Είναι και αυτές οι περικοπές στο πλαίσιο της Ενωμένης Ευρώπης, περίθαλψη, ασφάλεια κλπ. Εδώ βλέπεις στη Σουηδία, που ήταν μια χώρα με τα καλύτερα συστήματα ασφάλειας στον καπιταλιστικό κόσμο, υπάρχουν άνθρωποι καρκινοπαθείς, οι οποίοι περιμένουν να κάνουν εγχείριση. Γιατί όλα τα νοσοκομεία πλέον έχουν γίνει ανώνυμες εταιρίες, ο στόχος είναι το κέρδος, οι ιδιωτικοποιήσεις ανθούν και εδώ.
Σήμερα το σημαντικότερο πρόβλημα είναι να καταπολεμηθεί η ανεργία στους νέους, γιατί υπάρχει ρατσισμός ακόμη, και να βελτιωθεί η περίθαλψη και η κοινωνική ασφάλεια, η εκπαίδευση, τώρα που δημιουργούνται ιδιωτικά σχολεία, τα οποία είναι πανάκριβα».
Ο Πρόεδρος της ΟΕΣΚΣ, Κομνηνός Χαϊδευτός
Η Ομοσπονδία Ελληνικών Συλλόγων και Κοινοτήτων Σουηδίας, γεννήθηκε το Φεβρουάριο του 1972, καρπός της επιτακτικής ανάγκης που υπήρχε να μπορέσουν οι Έλληνες της Σουηδίας να οργανωθούν σε κοινότητες, να αποκτήσουν μια επαφή μεταξύ τους, να οργανωθούν καλύτερα για την αντιμετώπιση των προβλημάτων τους. Ενώ αμέσως με την ίδρυσή της, η ΟΕΣΚΣ, διαδραμάτισε σοβαρό ρόλο στον αντιδικτατορικό αγώνα.Πρώτος πρόεδρος της Ομοσπονδίας, ήταν ο Γιώργος Τσουκάνης, που εκλέχθηκε στη θέση αυτή στις 13 Μαίου 1973 και διετέλεσε πρόεδρος για τέσσερις θητείες, μέχρι το Νοέμβριο του 1981 και στη συνέχεια ανέλαβαν πρόεδροι της ΟΕΣΚΣ οι Σόλων Μαντζίλας, Νικηφόρος Κουντρομιχάλης, Καριοφύλλης Χατζόπουλος, Δ. Παγουλάτος, Χ. Μπαρμπάτσιαλος και Κ. Σαββίδης. Στις 9 Απριλίου 1995, στο 12ο συνέδριο της Ομοσπονδίας, εκλέχθηκε πρόεδρος ο Κομνηνός Χαϊδευτός που επανεκλέχθηκε στο ίδιο αξίωμα και στα επόμενα τρία συνέδρια της οργάνωσης, το 13ο (Φεβρουάριος 1997), το 14ο (Απρίλιος 1999) και το 15ο (Μάρτιος 2001).
Με τον πρόεδρο της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων Σουηδίας, είχαμε μία εκτενή συζήτηση για την πορεία της δευτεροβάθμιας οργάνωσης των απόδημων συμπατριωτών μας, για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ομογενείς μας αλλά και για το μέλλον του Ελληνισμού σε αυτή τη Σκανδιναβική χώρα.
Ας παρακολουθήσουμε την ενδιαφέρουσα συνέντευξη με τον πρόεδρο της ΟΕΣΚ Σουηδίας:
Η περίοδος του αντιδικτατορικού αγώνα
«Την πρώτη περίοδο ίδρυσης της, η Ομοσπονδία μας ασχολούνταν πιο πολύ με προβλήματα του αντιδικτατορικού αγώνα. Στην πορεία βέβαια εξελίχθηκε και ο ελληνισμός της Σουηδίας διαφοροποιήθηκε», λέει ο κ. Χαϊδευτός και προσθέτει:
 |
Ο Πρόεδρος της ΟΕΣΚ Σουηδίας Χαϊδευτός Κομνηνός |
«Μέχρι την μεταπολίτευση είχαμε συμπατριώτες που έρχονταν εδώ και έπαιρναν άδεια για πολικούς λόγους κυρίως. Στη δεκαετία του ’60 μέχρι τις αρχές του 1970 είχαμε το κύμα μετανάστευσης για κοινωνικούς λόγους, έρχονταν εδώ κυρίως για εργασία ή σπουδές. Σήμερα ο ελληνισμός στη Σουηδία έχει σταθεροποιηθεί γύρω στις 25.000 άτομα και σε πάρα πολλές περιπτώσεις είναι ενσωματωμένος εδώ στην κοινωνία. Υπάρχουν αξιόλογοι Έλληνες επιχειρηματίες, έχουμε ανθρώπους που εργάζονται σε διάφορες σουηδικές υπηρεσίες, διαθέτουμε προσωπικότητες στον πολιτικό χώρο, βουλευτές, άτομα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και βέβαια μια νέα γενιά που οι περισσότεροι δεν ακολουθούν τα χνάρια των γονιών τους, αλλά προσπαθούν να σπουδάσουν, να ενσωματωθούν με αυτό τον τρόπο στην κοινωνία. Βέβαια και η δική μας η πολιτική σαν ομοσπονδία έχει αλλάξει μέσα σε όλα αυτά τα χρόνια».
-«Ναι. Θεωρούμαστε πλέον σαν Έλληνες της Σουηδίας και δεν αντιμετωπιζόμαστε πλέον σαν μετανάστες, με την κλασική έννοια του όρου.
Συμμετείχαμε στη διαμόρφωση της πολιτικής όσο αφορά στο θέμα της ενσωμάτωσης. Η Σουηδία σήμερα επίσημα, στα λόγια τουλάχιστον, έχει μια πολιτική που τη θεωρούμε ότι είναι σωστή, θεωρητικά, δηλαδή είναι μια πολιτική ενσωμάτωσης, με τη διατήρηση όμως των ειδικών χαρακτηριστικών, όπως είναι η γλώσσα και ο πολιτισμός. Σε αυτό συμφωνούμε απόλυτα. Βέβαια από εκεί και πέρα, είναι ένα ζήτημα το πώς υλοποιείται αυτή η πολιτική. Εμείς πιστεύουμε ότι μια πολιτική για να την εφαρμόσεις θα πρέπει να δοθούν και τα ανάλογα μέσα και μιλάμε για κίνητρα, κονδύλια, να μην μειώνεται για παράδειγμα η διδασκαλία της μητρικής γλώσσας, που τα τελευταία χρόνια έχουμε 50-60% μείωση της διδασκαλίας της ελληνικής γλώσσας στα ενσωματωμένα μέσα στο σουηδικό σχολείο. Κι ενώ πριν είχαμε τρεις και τέσσερις ώρες διδασκαλία, τώρα μιλάμε για το πολύ ένα δίωρο.
Έτσι, γίνεται πιο δύσκολη η δυνατότητα να διοργανώνονται τέτοιου είδους δραστηριότητες και εκδηλώσεις πολιτιστικές και να δημιουργούνται προϋποθέσεις, γιατί ακριβώς δεν υπάρχουν αυτές οι οικονομικές δυνατότητες. Έχουν μειωθεί δηλαδή και εκεί τα κονδύλια. Αυτό βέβαια μας δυσκολεύει ως ένα βαθμό».
Η συμμετοχή στο οργανωμένο κίνημα
Πόσο όμως μετέχουν οι Έλληνες της Σουηδίας στο οργανωμένο κίνημα, στην Ομοσπονδία και τις κοινότητες;
«Πιστεύουμε ότι έγινε συνείδηση και στον ελληνισμό ότι χωρίς τον οργανωμένο αυτό τρόπο έκφρασής του δεν μπορεί να παρέμβει σε αυτή την κοινωνία, ανεξαρτήτως του πώς μπορεί να είναι οργανωμένος αυτός ο τρόπος, αν είναι κοινότητες, αν είναι κάτι άλλο, αν είναι σύλλογοι, αν είναι αθλητικοί φορείς, ή σύλλογοι γονέων και κηδεμόνων που ασχολούνται ειδικά με θέματα εκπαίδευσης και των παιδιών. Όλοι αυτοί οι φορείς συμμετέχουν σε αυτή τη διαδικασία που τη θεωρούμε ως παρέμβαση στην κοινωνία.
 |
Ο πρόεδρος της ΟΕΣΚΣ Κομνηνός Χαϊδευτός |
Εμείς σαν ομοσπονδία προσπαθούμε όλους αυτούς τους φορείς που λειτουργούν κατά τόπους σε όλη σχεδόν τη Σουηδία να τους συντονίσουμε και γι’ αυτό θεωρούμε ότι είμαστε ένα συντονιστικό όργανο που μπορεί όλα αυτά τα ζητήματα να τα προβάλει προς τη σουηδική πλευρά κυρίως και μέσα από τη συνεργασία με άλλες μεταναστευτικές οργανώσεις. Γι’ αυτό έχουμε και ένα συντονιστικό όργανο που περιλαμβάνει περίπου 15-16 οργανώσεις σε σουηδικό επίπεδο, Ιταλοί, Φιλανδοί, Τούρκοι, Πορτογάλοι κλπ Λοιπόν αυτό το όργανο βάζει θέματα που μας αφορούν όλους, θέματα εκπαίδευσης για παράδειγμα, ανεξαρτήτως των διαφορετικών προσεγγίσεων.
Για παράδειγμα, οι Φιλανδοί σήμερα, έχουν την άποψη και το κατάφεραν αυτό να είναι μειονότητα. Εμείς δεν θέλουμε να αναγνωριστεί η ελληνική παροικία ως μειονότητα, αλλά θεωρούμε ότι είναι μια ομάδα που έχει βέβαια παρουσία πολλών δεκαετιών και θέλουμε να διατηρήσει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της και στη δεύτερη και στην τρίτη και στην τέταρτη και στην πέμπτη γενιά.
Και βέβαια όσο αφορά την ελληνική πλευρά πάντα έχουμε ανοιχτή επικοινωνία και με την ελληνική κυβέρνηση και με τα κόμματα και με τις συνδικαλιστικές οργανώσεις ΓΣΕΕ κλπ και προσπαθούμε να βάζουμε ζητήματα από τα απλά καθημερινά που απασχολούν εδώ τον Έλληνα της Σουηδίας, όπως οι συντάξεις, η παρέμβαση η πολιτιστική εκ μέρους της Ελλάδας, δηλαδή να γίνει μεταφορά ομάδων, συγκροτημάτων κλπ, όχι μόνο για να περάσουμε εδώ μια βραδιά καλή, αλλά βέβαια για να υπάρξει το κίνητρο μετά να δημιουργηθούν υποδομές.
Επίσης, είναι το δικαίωμα της ψήφου, δηλαδή να ψηφίζει κανείς από τον τόπο παραμονή και εργασίας του, καθώς σήμερα είμαστε μόνοι εμείς που δεν έχουμε αυτό το δικαίωμα. Είναι και αυτό ένα από τα ζητήματα που απασχολούν το κίνημα εδώ και πάρα πολλά χρόνια.
Η 30χρονη πορεία της Ομοσπονδίας Ελληνικών Συλλόγων και Κοινοτήτων Σουηδίας, που γιορτάστηκε με τη λαμπρή εκδήλωση που έγινε το Σάββατο 7 Δεκεμβρίου στο Μεσογειακό Μουσείο της Στοκχόλμης, έδειξε πραγματικά ότι ο ελληνισμός εδώ έχει και παρελθόν και ένα παρόν, αλλά πιστεύω ότι θα έχει και ένα αξιόλογο μέλλον».
Τα προβλήματα στην εκπαίδευση
Ρωτάμε τον πρόεδρο της ΟΕΣΚΣ για το αν ρίζωσαν οι Έλληνες στη Σουηδία και πως βλέπουν οι ίδιοι τη δυνατότητα επιστροφής τους στην πατρίδα.
«Υπήρξε μια χρονιά στις αρχές της δεκαετίας του 1980», μας λέει, «που άρχισαν αυτοί που επιστρέφουν να είναι περισσότεροι από αυτούς που έρχονταν στη Σουηδία, ένα κύμα παλιννόστησης. Βέβαια, στη συνέχεια, πολλοί από αυτούς ξαναεπέστρεψαν, τα πράγματα τότε δεν ήταν τόσο εύκολα στην Ελλάδα και ο κόσμος που έκανε οικονομίες και είχε σαν στόχο να πάει στην Ελλάδα, έκανε κάποια χρήματα, ήθελε να γυρίσει στο χωριό του να δημιουργήσει κάποια επιχείρηση. Αλλά τελικά, ξαναγυρνούσε εδώ.
Τέτοιες περιπτώσεις υπάρχουν αρκετές. Το κυριότερο σε αυτό το πήγαινε- έλα ήταν ότι εδώ, στο τέλος της δεκαετίας του ’70 και στις αρχές της δεκαετίας του ’80 είχε προσανατολιστεί ο ελληνισμός σε αυτή τη λογική της επιστροφής, αφού έκανε κάποιες οικονομίες. Και αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να επιλέγει και τον τρόπο μόρφωσης των παιδιών του και το αντικείμενο γλώσσας, κάτι που δυσκόλεψε μετά τα παιδιά να ενσωματωθούν σε αυτή την κοινωνία, να σπουδάσουν, γιατί ουσιαστικά δεν ήξεραν καλά τη Σουηδική γλώσσα.
Η διαδικασία ενσωμάτωσης
Αυτό βέβαια στην πορεία φάνηκε ότι δεν ήταν η πραγματικότητα για τον ελληνισμό, το κατάλαβαν στο σύνολό τους οι Έλληνες και μπορούμε να πούμε ότι σήμερα, ακολουθείται μια πολιτική και με τη δική μας την παρέμβαση και με συζητήσεις με τις κοινότητες, για την ενσωμάτωση. Κι εγώ τουλάχιστον έχω καταλήξει ότι η πιο σωστή διαδικασία ενσωμάτωσης για κάθε γενιά είναι ακριβώς αυτή ότι πρέπει να περάσουμε μέσα από σχολείο σουηδικό, με παράλληλη εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας, συμμετοχή στον τρόπο παρέμβασης τον πολιτιστικό, μέσα από τους φορείς κλπ, για να διατηρήσουμε και αυτά τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά μας.
Έτσι θα μείνει ο ομογενής νέος και η νέα πραγματικά Έλληνες και στη συνείδηση και στον τρόπο επικοινωνίας και στη γλώσσα κλπ. Βέβαια είναι και δικό μας καθήκον μέσα από τις κοινότητες και τους μαζικούς φορείς να οργανώνουμε τέτοιου είδους δραστηριότητες. Και έχουμε τέτοια προγράμματα και από την Ελλάδα, κάποια προγράμματα που κάνει η Γενική Γραμματεία Απόδημου Ελληνισμού και πάνε κάποια παιδιά και συμμετέχουν. Βέβαια δεν αρκούν γιατί είναι λίγα τα παιδιά που πάνε, αλλά μέσα από αυτά τα προγράμματα μέσα από άλλες δραστηριότητες, εκπαιδευτικά ταξίδια που κάνουμε εμείς κλπ,. μέσα από την πληροφόρηση για το τι υπάρχει στην Ελλάδα.
Γιατί, για παράδειγμα, οι κλάδοι της πληροφορικής, η οποία είναι αναπτυγμένη εδώ, μπορούν να βοηθήσουν και τους ομογενείς να πιάσουν μια καλή δουλειά στην Ελλάδα κλπ, αλλά και την Ελλάδα την ίδια, εταιρίες, επιχειρήσεις κλπ. Γι’ αυτό πιέζουμε, ώστε να αξιοποιηθεί αυτός ο κόσμος που έχει αυτή την τεχνογνωσία».
Η προβολή της Ελλάδος στη Σουηδία
Στη διάρκεια της 30χρονης πορείας της, η ΟΕΣΚΣ διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην προβολή των εθνικών μας θεμάτων στη Σουηδία. Και όπως λέει ο πρόεδρός της, «προσπαθούμε να παρακολουθούμε την επικαιρότητα και τις εξελίξεις, παρεμβαίνοντας εκεί που πιστεύουμε ότι γίνεται μια άδικη μεταχείριση της χώρας μας και από τα ΜΜΕ εδώ στη Σουηδία αλλά και από το υπουργείο Εξωτερικών κλπ. Σε συνεργασία με την ελληνική και την κυπριακή πρεσβεία όσο αφορά τα θέματα αυτά έχουμε κάνει αρκετές κινήσεις. Είναι δύσκολο για μας, και ορισμένες φορές το καταφέρνουμε, γιατί εδώ ο Τύπος είναι συγκεντρωμένος σε μερικά χέρια, υπάρχουν τέσσερις ουσιαστικά εφημερίδες, δυο πρωινές και δυο βραδινές μεγάλες, στις οποίες δύσκολα παρεμβαίνεις για τέτοια θέματα.
Για παράδειγμα το κυπριακό, όταν έγινε προσπάθεια από κάποιες εφημερίδες εδώ να παρουσιάσουν τα κατεχόμενα σαν ένα χώρο τουριστικής ατραξιόν για να μπορούν οι Σουηδοί φτηνά να πάνε να κάνουν διακοπές, αντιδράσαμε και σε συνεργασία με την κυπριακή πρεσβεία, απευθύναμε επιστολή και προς το υπουργείο Εξωτερικών και προς τα ΜΜΕ, αλλά και στις εφημερίδες που το παρουσίασαν αυτό, λέγοντας ότι μιλάμε για κατεχόμενα. Το ίδιο και με τα θέματα του Αιγαίου και με την ΠΓΔΜ».
Το βάρος στη νεολαία
Ρωτάμε τον πρόεδρο της ΟΕΣΚΣ αν η Ομοσπονδία δίνει βαρύτητα στη συμμετοχή της νεολαίας της ομογένειας στους συλλόγους και τις κοινότητες.
«Με την ομοσπονδία νεολαίας», μας λέει, «μοιραζόμαστε σχεδόν τα πάντα καθώς έχουν εδώ την έδρα τους, πολύ περισσότερο που τα περισσότερα μέλη του Δ.Σ. της νεολαίας μένουν εκτός Στοκχόλμης. Έχουμε μια πάρα πολύ καλή επαφή, προσπαθούμε να τους ενθαρρύνουμε. Ξέρουμε ότι η νεολαία δεν αγαπάει πολύ ούτε τη γραφειοκρατία ούτε να ασχολείται με αυτά τα τετριμμένα, τα οποία έτσι κι αλλιώς πρέπει να γίνουν για να λειτουργήσει ένας οργανισμός. Συζητάμε με τη νεολαία για το τι θα κάνουμε. Τις δραστηριότητες που θα αναπτύξουμε, αν θα ασχοληθούμε με την παιδεία, τις προτάσεις για να φέρουμε πιο κοντά τη νεολαία στις μαζικές εκδηλώσεις, στους συλλόγους και τις κοινότητες.
Η νεολαία χρειάζεται έναν άλλο τρόπο διασκέδασης. Έχει ξεφύγει βέβαια, δεν μεγάλωσε στην Ελλάδα για να πάει στο καφενείο, αλλά χρειάζεται κάτι άλλο, έναν χώρο με κάποια μέσα που ίσως δεν μπορεί να τα βρει πουθενά αλλού, κάποιοι χώροι όπου μπορούν να αθληθούν ή να ασχοληθούν με άλλα, ιδιαίτερα ενδιαφέροντα. Για παράδειγμα έχουμε οργανώσει προγράμματα με ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Και αντί να πάνε κάπου αλλού, σε ένα net καφέ, να πάνε στην κοινότητα.
Υπάρχουν επίσης χώροι αναψυχής, ακόμη και οργάνωση από την άποψη του παιχνιδιού και της γλώσσας. Αυτά βέβαια δεν τα καταφέρνουμε πάντα. Τα πετυχαίνουμε σε φορείς και σε κοινότητες που έχουν μια μάζα ομογενών, καθώς υπάρχουν και μια σειρά πόλεις με 50-60 Έλληνες μόνο, όπου εκεί είναι ακόμη πιο δύσκολο.
Εμείς προσπαθούμε να τους βοηθάμε και οικονομικά στο βαθμό που μπορούμε ώστε να οργανωθούν τέτοιες εκδηλώσεις κοινές, δηλαδή από πόλεις που είναι σχετικά κοντά. Όλα αυτά όμως για να τα πετύχεις και να τραβήξεις τη νεολαία, πρέπει να τα οργανώσεις διαφορετικά, για να της κινήσεις το ενδιαφέρον.
Η νεολαία για παράδειγμα έχει καθιερώσει εδώ και χρόνια την κατασκήνωση. Πηγαίνουν οι νέοι μας κάθε φορά σε ένα διαφορετικό χώρο και μαζεύονται εκεί από όλες τις κοινότητες της Σουηδίας. Σε ορισμένες περιόδους θυμάμαι ήταν και 500- 600 παιδιά από τις οργανώσεις, τώρα έχουν περιοριστεί κάπως και γίνεται μια συζήτηση, υπάρχει μια θεματολογία, από θέματα ειρήνης μέχρι θέματα γλώσσας. Είναι κάτι που το περιμένει η νεολαία. Αυτό έχει ανταπόκριση και το βλέπω όταν πάμε και στις κοινότητες και οργανώνουμε συχνά συναντήσεις και θα θέλαμε να κάνουμε ανάλογη κατασκήνωση και στην Ελλάδα».
Η ανάπτυξη της ΟΕΣΚΣ
Σε άλλη ερώτηση προς τον πρόεδρο της ΟΕΣΚΣ, αν υπάρχει δυνατότητα περαιτέρω ανάπτυξης της Ομοσπονδίας Ελληνικών Συλλόγων και Κοινοτήτων Σουηδίας και πόσο αισιόδοξος είναι για το μέλλον του Ελληνισμού, απάντησε:
«Υπάρχει δυνατότητα και οι τελευταίες εκδηλώσεις μας έδωσαν ακόμη περισσότερη αισιοδοξία. Και πηγαίνοντας προς το συνέδριό μας τον Απρίλιο, πιστεύω ότι θα ενισχυθεί ακόμα περισσότερο αυτή η διαδικασία επαφής με τις κοινότητες, γιατί μια προεκλογική να το πω έτσι καμπάνια, έχει σαν αποτέλεσμα να υπάρχει μια μεγαλύτερη επαφή με το διοικητικό συμβούλιο και τις κατά τόπους ελληνικές κοινότητες. Και στο συνέδριο που θα πάμε, θα συζητήσουμε κάποια τέτοια θέματα, όπως το μέλλον του ελληνισμού στη Σουηδία. Το βλέπουμε σαν ένα μέλλον απομόνωσης, χωρίς να βγαίνουμε σε αυτή την κοινωνία και να μπορούμε να παρέμβουμε;
Από την πλευρά μας το έχουμε καταλάβει εδώ και αρκετά χρόνια, αλλά χρειάζονται ειδικά και σταθερά βήματα και νομίζω ότι το καταφέρνουμε. Η εκδήλωση που έγινε στο Μεσογειακό μουσείο, με τις επαφές και όλη αυτή την οργάνωση, έδειξε ότι έχουμε τέτοιες δυνατότητες. Έχουμε το περιοδικό, όπου και εκεί γράφουν και επιφανείς παράγοντες και άνθρωποι που ασχολούνται με αυτά. Και σαν οργανισμός, έχουμε δυνατότητα πρόσβασης και στον πολιτικό χώρο, με τους δύο βουλευτές ελληνικής καταγωγής και προσπαθούμε να βάζουμε κάποια θέματα μέσω των δικτύων που διαθέτουμε.
Έχουμε ανθρώπους που είναι στα κόμματα εδώ στη Σουηδία, γι’ αυτό θεωρώ ότι ο ελληνισμός έχει μέλλον, ανεξάρτητα από τα προβλήματα και τις δυσκολίες που θα συναντήσει.
Ένα μόνο είναι αρνητικό, ότι υπάρχει τελευταία μια τάση από τη σουηδική κοινωνία να συρρικνώνονται όλα αυτά τα οποία μέχρι τώρα θεωρούσαμε δεδομένα, αλλά πιστεύω ότι και αυτό γίνεται συνείδηση στον πολύ κόσμο, γιατί όταν βλέπει ότι συρρικνώνονται τα πάντα, τα μεροκάματα δεν αυξάνονται, η ζωή δεν βελτιώνεται ποιοτικά, βλέπει ότι και σαν Έλληνας δεν έχει δυνατότητα να συμμετέχει σε κάποια πράγματα μεμονωμένα. Και λόγω αυτών των δυσκολιών, μπορείς να τον κινητοποιήσεις, να δει ότι μόνος δεν μπορεί να το αντιμετωπίσει. Θα πρέπει να γίνει οργανωμένα.
Άρα, υπάρχει συμμετοχή του κόσμου. Παράδειγμα στο προηγούμενο συνέδριο, ενώ στα χαρτιά είμαστε 8000 γραμμένοι στις 40 κοινότητες της Σουηδίας, συμμετείχαμε περίπου 2100 άτομα στις διαδικασίες του συνεδρίου, δηλαδή το 25% περίπου που θεωρείται εδώ στη Σουηδία πολύ μεγάλο ποσοστό. Αρκεί να πούμε ότι στα σουηδικά σωματεία των εργαζομένων, όπου συμμετέχουμε και εμείς στις εκλογές για ανάδειξη αντιπροσώπων κλπ., τα ποσοστά συμμετοχής κυμαίνονται από 0,5% μέχρι 1,3%. τα υψηλότερα. Και σε σύγκριση με άλλες κοινότητες με τις οποίες συνεργαζόμαστε, εμείς έχουμε υψηλότερα ποσοστά συμμετοχής.
Με αυτή την έννοια, βλέπω ότι ο ελληνισμός έχει μέλλον και βέβαια έχει μέλλον γιατί κάθε χρόνο ολοένα και περισσότεροι συμπατριώτες μας συμμετέχουν σε διάφορα πράγματα, είτε στον πολιτικό είτε στον επιχειρηματικό χώρο κλπ.», καταλήγει ο κ. Χαϊδευτός.
Ελληνισμός Σουηδίας και Α. Παπανδρέου
Στενά δεμένος με τον Ελληνισμό της Σουηδίας και τον αντιδικτατορικό αγώνα, ήταν ο Ανδρέας Παπανδρέου, καθώς ο ιδρυτής του ΠΑΣΟΚ και πρώην πρωθυπουργός, όχι μόνο βρήκε φιλόξενη στέγη στη Σουηδία, μετά την απελευθέρωσή του από το χουντικό καθεστώς, αλλά επέλεξε τη Σουηδία ως έδρα του «Πανελλήνιου Απελευθερωτικού Κινήματος» που ίδρυσε το Φεβρουάριο του 1968, για το συντονισμό, μαζί με τις άλλες αντιστασιακές οργανώσεις, του αντιδικτατορικού αγώνα.
«Από τις σημαντικότερες σελίδες της αντίστασης του λαού μας ήταν η ίδρυση του ΠΑΚ από τον Ανδρέα Παπανδρέου.
Και μια ακόμη καλύτερη στιγμή, που όμως δεν είχε συνέχεια, ήταν η ιστορική συμφωνία του Ανδρέα Παπανδρέου με τον Αντώνη Μπριλλάκη, την ΕΔΑ και την αντιστασιακή οργάνωση ΠΑΜ.
«Με την "αμνηστία" που έδωσε ο Παπαδόπουλος πριν από τα Χριστούγεννα του '67 και μετά το φιάσκο του κινήματος του Κωνσταντίνου, απολύθηκαν σχεδόν όλοι οι βουλευτές και τα στελέχη της Ένωσης Κέντρου που είχαν εκτοπισθεί και καταδικασθεί από τα έκτακτα στρατοδικεία της χούντας.
 |
Το εξιτήριο από τις φυλακές Αβέρωφ, μετά την αμνηστία της 23ης Δεκεμβρίου 1967 |
Απολύθηκε και ο Ανδρέας Παπανδρέου, που ήταν προφυλακισμένος σε αυστηρή απομόνωση στις φυλακές Αβέρωφ για την υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ.
Τα ίχνη της ταλαιπωρίας
Με τον Ανδρέα συναντήθηκα επανειλημμένα στο σπίτι του στο Ψυχικό πριν φύγει για το εξωτερικό. Ήσαν καταφανή τα ίχνη της οχτάμηνης ταλαιπωρίας και ιδιαίτερα της περιόδου της απάνθρωπης απομόνωσης στις φυλακές Αβέρωφ. Είχε χάσει πολύ βάρος και η υγεία του είχε κλονισθεί σοβαρά. Όμως το ηθικό του ήταν άριστο. Μου μίλησε για την ανάγκη να συνεχιστεί ο αγώνας με όλα τα δυνατά μέσα εναντίον του τυραννικού καθεστώτος και δεν έκρυβε τον ενθουσιασμό του για τη στάση της νεολαίας και την αισιοδοξία του για την τελική έκβαση του αγώνα, που τη στήριζε στο γεγονός ότι η χούντα ήταν γενικά απομονωμένη από τον ελληνικό λαό.
Αρχικά έμεινε στο Παρίσι, αλλά τελικά προτίμησε να εγκατασταθεί στη σουηδική πρωτεύουσα στην οποία βρήκε θερμή συμπαράσταση στον αγώνα κατά της χούντας από τον πρωθυπουργό της χώρας Τάγκε Ερλάντερ. Ενθαρρυμένος επίσης και από τη συμπαράσταση των ηγετών των εργατικών και σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων των σκανδιναβικών χωρών, αποφάσισε την ίδρυση του Πανελληνίου Απελευθερωτικού Κινήματος (ΠΑΚ), το οποίο πλαισίωναν αξιόλογες δυνάμεις από το χώρο της ευρύτερης κεντροαριστεράς. Στα τέλη Φεβρουαρίου 1968 θα εξαγγείλει την ίδρυση του ΠΑΚ και θα επιλέξει ως έδρα της οργάνωσης τη Στοκχόλμη, στην οποία και θα εγκατασταθεί.
 |
Με τη μητέρα του Σοφία, στο σπίτι τους έξω από τη Στοκχόλμη, Ιούνιος 1968 |
Το ΠΑΚ δεν απέβλεπε μόνο στην ανατροπή της δικτατορίας με δυναμικά μέσα, αλλά ταυτόχρονα επεδίωκε και την αποδέσμευση της χώρας από την ξένη εξάρτηση και την πραγματοποίηση ριζικών αλλαγών με τελικό στόχο το σοσιαλιστικό μετασχηματισμό της ελληνικής κοινωνίας.
Η ευθύνη της οργάνωσης είχε αρχικά ανατεθεί στους Γιάννη Αλευρά, Αντώνη Λιβάνη, Τάκη Κατσικόπουλο, Γιώργο Παπαδημητρίου και σε μένα και είχαμε συναντηθεί με διάφορα στελέχη προσκείμενα στον Ανδρέα για να διερευνήσουμε τις δυνατότητες δημιουργίας αντιστασιακών πυρήνων στην Αθήνα και στην επαρχία. Τελικά την ηγεσία του ΠΑΚ εσωτερικού ανέλαβε ο Γιάννης Αλευράς».
 |
Οικογενειακές στιγμές στη Στοκχόλμη, 1968 |
«Απελευθέρωση και λαϊκή κυριαρχία»
Ο Ανδρέας Παπανδρέου λίγο μετά την άφιξή του στο εξωτερικό ανακοινώνει (28-2-1968) στη Στοκχόλμη την ίδρυση του Πανελλήνιου Απελευθερωτικού Κινήματος (ΠΑΚ), με μια ιστορική ομιλία στην αίθουσα του Συλλόγου Ελλήνων Μεταναστών, που άλλαξε το πολιτικό σκηνικό.
 |
Από σειρά διαλέξεων στα Πανεπιστήμια του Βέρμοντ, ΗΠΑ και Στοκχόλμης,1969 |
Στην ομιλία αυτή ανέφερε: «... Στόχος μας είναι η εγκαθίδρυση για πρώτη φορά της Λαϊκής Κυριαρχίας στην Ελλάδα. Γιατί στην Ελλάδα δεν είχαμε ποτέ δημοκρατικό πολίτευμα που σεβόταν τις λαϊκές δυνάμεις, τη φωνή του λαού. Δεν μπορεί ο χωροφύλακας, ο ασφαλίτης, ο καταδότης να κυβερνά την Ελλάδα. Κάποτε πρέπει ο λαός να αισθανθεί ελεύθερος να εκφράζει τη θέλησή του και αυτός να καθορίσει την τύχη της χώρας του όπως θέλει. Τα κόμματα να κινηθούν ελεύθερα. Σεβασμός στη θέληση του λαού. ... Σήμερα διάλεξα τη Σουηδία για να ανακοινώσω την ίδρυση του Πανελλήνιου Απελευθερωτικού Κινήματος. Η οργάνωση αυτή έχει μόνο ένα στόχο: Την απελευθέρωση της χώρας μας και θα διαλυθεί όταν η Δημοκρατία ξαναγυρίσει στην Ελλάδα».
Το εγχειρίδιο για το Δίκτυο Εσωτερικού
Αργότερα κυκλοφόρησε το «Εγχειρίδιο και το Πολιτικό Δίκτυο Εσωτερικού» του ΠΑΚ, όπου ανάμεσα σε άλλα αναφέρει στον πρόλογο:
«Το ΠΑΚ πιστεύει χωρίς κανένα ενδοιασμό πως ο Εθνικοαπελευθερωτικός Αγώνας όχι μόνο αποτελεί τον μοναδικό αντίλογο στον ραγιαδισμό, αλλά είναι ταυτόχρονα ιστορικά εφικτός. Γιατί; Όλοι αποδέχονται πως το σύστημα ελέγχου πάνω στον ελληνικό χώρο είναι επιφανειακό.
 |
Η ανάλυση του ΠΑΚ για το χουντικό Σύνταγμα |
Σκοποί και Οργάνωση του Πανελλήνιου Απελευθερωτικού Κινήματος (Π.Α.Κ.) Το Πανελλήνιο Απελευθερωτικό Κίνημα ιδρύθηκε για να αποτελέσει το κέντρο της δημοκρατικής αντιστάσεως στην Ελλάδα. Καθήκον του είναι ο συντονισμός της αντιστάσεως στην Ελλάδα και σκοπός του η ανατροπή της χούντας και η εγκαθίδρυση γνήσιων δημοκρατικών διαδικασιών που θα εγγυώνται την πλήρη και άνευ όρων λαϊκή κυριαρχία θεμελιώμενη σε μια μόνιμη και στερεή βάση. Κατά συνέπειαν αποκλείει απολύτως κάθε αντιδημοκρατική λύση και κάθε είδος κατευθυνόμενης δημοκρατίας του κατεστημένου. Δηλώνει επίσημα ότι θα εργασθεί για μια Ελλάδα δημοκρατική, προοδευτική και εθνικά ελεύθερη - και δεν θα δεχθεί κανένα συμβιβασμό σε καμία φάση της πάλης. Θα αγωνισθεί για την πλήρη δημοκρατική νίκη. Στοκχόλμη, Νοέμβριος 1968 |
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)