Ψηφιακή Παιδεία

Το ντοκιμαντέρ «ΕΣΜΕΝ ΟΙΟΝ ΕΣΜΕΝ. . . ΓΥΝΑΙΚΕΣ» εστιάζεται στο έργο που προσέφεραν οι πρώτες γυναίκες δασκάλες. Η αφηγήτρια αναφέρεται στην πρώτη δασκάλα κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, τη ΦΙΛΟΘΕΗ ΜΠΕΝΙΖΕΛΟΥ, η οποία ξόδεψε την πατρική της περιουσία για την ίδρυση ενός «παρθενώνα» ως σχολείου στο Μοναστήρι του Αγίου Ανδρέα, στην ΕΥΑΝΘΙΑ ΚΑΪΡΗ και την ίδρυση Σχολείων Θηλέων, καθώς και στην ΕΡΑΤΩ ΚΑΡΙΚΗ, την πρώτη δασκάλα στην ΚΥΠΡΟ, τονίζοντας ότι η ανώτερη μόρφωση αποτελούσε προνόμιο μόνο των ανδρών. Επίσης, η αφηγήτρια αναφέρεται στις αντίξοες συνθήκες που αντιμετώπισαν οι πρώτες γυναίκες δασκάλες, αφού, πολλές φορές είτε βάλλονταν από παντού είτε κακοποιούνταν. Το 1890 η Μανιάτισσα ΙΩΑΝΝΑ ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΛΗ είναι η πρώτη γυναίκα που εγγράφεται στη Φιλοσοφική Σχολή, ανοίγοντας έτσι τις πύλες του Πανεπιστημίου και για άλλες γυναίκες, ενώ το 1914 εγγράφεται η πρώτη γυναίκα στη Νομική Σχολή. Μέσα από τα πλάνα παλιών φωτογραφιών γυναικών τονίζεται ο αγώνας που δόθηκε από τις δασκάλες αλλά και η γενικότερη συνεισφορά τους.

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ:

Συγγραφέας: Μαρία Αναστασοπούλου 
Εκδότης: Ηλιοδρόμιο 
Αριθμός Σελίδων: 544 
Έτος Έκδοσης: 01-2003

Η δημοσιογράφος Νίτσα Κολιού έχει απασχοληθεί επί δεκαετίες στις εφημερίδες του Βόλου "Ταχυδρόμος" και "Θεσσαλία". Παράλληλα ήταν ανταπκρίτρια αθηναϊκών εφημερίδων. Είχε επίδοση σ' όλους τους τομείς της συντακτικής εργασίας και είχε μετάσχει σε δημοσιογραφικές αποστολές στο εξωτερικό. Ιδιαίτερα κατέγινε στην έρευνα μεγάλων ιστορικών θεμάτων του τόπου, όπως μαρτυρεί και το συγγραφικό της έργο. Τα βιβλία της: "Άγνωστες πτυχές Κατοχής και Αντίστασης 1941-44", το 1985, τόμοι 2, "Οι ρίζες του Εργατικού Κινήματος και ο "Εργάτης" του Βόλου", το 1988, "Τυπο-φωτο-γραφικό Πανόραμα του Βόλου (ιστοριογραφία του τοπικού Τύπου), το 1991, τόμοι 2, "Τα Βελεστινιώτικα", το 1993, "Η βιομηχανία του Βόλου", το 1994, "Οι πρωτοπόροι της περιοχής Αλμυρού" (χρονικό του Αγροτικού Συνεργατισμού), το 1996 και "Ενθύμιον Εκπαιδεύσεως Θηλέων", το 1997. Η Νίτσα Κολιού είναι η πρώτη γυναίκα της θεσσαλικής μαχόμενης δημοσιογραφίας και η πρώτη γυναίκα πρόεδρος Ένωσης Συντακτών. Επί της προεδρίας της, επί 4 διετείς θητείες, στην Ένωση Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Θεσσαλίας, Στερεάς Ελλάδας και Εύβοιας, συνέβαλε στην επίλυση θεσμικών προβλημάτων του κλάδου. Ανέπτυξε και κοινωνική δραστηριότητα ως μέλος διαφόρων σωματείων και οργανισμών (ιδρυτικό μέλος Λέσχης Εργαζομένου Κοριτσιού, Εταιρίας Μελέτης και Προστασίας Περιβάλλοντος Νομού Μαγνησίας, Σοροπτιμιστικού Ομίλου, Ομίλου Ουνέσκο, μέλος Δ.Σ. του Νοσοκομείου Βόλου και του Δημοτικού Κέντρου Ιστορικών Ερευνών). Έτυχε τιμητικών διακρίσεων από τους δήμους Βόλου, Αλμυρού και Αγριάς, από το Εργατικό Κέντρο Βόλου, από τον σύλλογο Βελεστινιωτών Αθηνών και από την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενώσεων Συντακτών (ΠΟΕΣΥ).

Μελέτη της πορείας που ακολούθησε ή Μέση Εκπαίδευση των κοριτσιών στη χώρα μας, των διαφόρων παραγόντων που επηρέασαν την πορεία αυτή, καθώς και των προβλημάτων και των κυριότερων τάσεων που παρουσιάστηκαν κατά τη διάρκεια της εξελικτικής αυτής πορείας. Η εργασία αυτή, στην πρώτη της μορφή, υποβλήθηκε ως διδακτορική διατριβή και εγκρίθηκε από τη Φιλοσοφική Σχολή του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Δημοσιεύθηκε το 1983 ως παράρτημα (αριθμός 38) της Επιστημονικής Επετηρίδας της Φιλοσοφικής Σχολής....

ΚΑΤΕΒΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΙΑΕΝ ΕΔΩ

Για την ιστορία της Φ.Κ. βλ. εδώ http://archive.arsakeio.gr/allhistory.pdf
Ενδιαφέρον είναι και το άρθρο του Δημήτρη Κανελλόπουλου: http://www.elemedu.upatras.gr/eriande/synedria/synedrio3/praltika%2011/kanellopoulos.htm

γράφει ο Γιώργος Δαμιανός (περιοδικό exodos)

Η εκπαίδευση των κοριτσιών στη χώρα μας είναι, ίσως, η μεγαλύτερη προσφορά του 20ου αιώνα στην ιστορία του Ελληνικού Πνεύματος (των ανδρών). Στα τέλη του 1800 τα πράγματα δεν ήταν ρόδινα για την εκπαίδευση των νεανίδων, που ζούσαν στην Αθήνα (για την υπόλοιπη Ελλάδα το σκοτάδι ήταν βαθύ).

Το 1884 η Σεβαστή Καλλισπέρη υπέβαλε αίτηση για να δώσει εξετάσεις στη φιλοσοφική σχολή. Οι καθηγητές της αναστατώθηκαν (ήταν η πρώτη φοιτήτρια) και, τελικά, της το επέτρεψαν. Η Σεβαστή επέτυχε στις εξετάσεις, αλλά το υπουργείο Παιδείας αρνήθηκε (λόγω του φύλου της) να επικυρώσει τις υπογραφές των καθηγητών που την εξέτασαν. Η Σεβαστή θα αρχίσει, τελικά, τις σπουδές της στη Σορβόνη. Πάντως, το 1895 ήταν η πρώτη γυναίκα που διορίστηκε επιθεωρήτρια σχολείων θηλέων (ας όψεται η Σορβόνη).

Το 1890 το ελληνικό έθνος (των ανδρών) θα αποκτήσει την πρώτη φοιτήτρια. Πρόκειται για την Ιωάννα Στεφανοπούλου (ή Στεαφανόπολι), αν και ο πρύτανης θα διαμαρτυρηθεί στο υπουργείο «δια την ανάμειξιν των φύλων».

Το 1895 η χρονιά ήταν καλή για τις φοιτήτριες: γράφτηκαν πέντε φοιτήτριες στην Ιατρική Σχολή Αθηνών (ανάμεσα τους και οι αδελφές Παναγιωτάτου). Οι συμφοιτητές τους, (πνεύματα «ανοιχτά» και «ελεύθερα», τρομάρα τους!!) διαμαρτυρήθηκαν «δια την εισβολή του ποδόγυρου εις τον περίγυρο του Ιπποκράτους».

Το 1908 η Αγγελική Παναγιωτάτου έχει τελειώσει με Άριστα το πτυχίο της στην Αθήνα και έχει, ήδη, μετεκπαιδευθεί στην Γερμανία. Οι καθηγητές της αποδεικνύονται πιο φιλελεύθεροι από του φοιτητές και της εμπιστεύονται τη θέση της υφηγήτριας στην Ιατρική Σχολή Αθηνών. Οι μουστακαλήδες φοιτητές, τιμώντας πάντα τα παντελόνια τους(!;) ωρύονταν από τα θρανία και φώναζαν προς την καθηγήτρια τους: «στην κουζίνα! Στην κουζίνα!». Τελικά, η Παναγιωτάτου επαύθη, οι μουστακαλήδες έστριβαν με ικανοποίηση το τσιγκελωτό μουστάκι τους, αλλά, μάλλον, θα χλόμιασαν, όταν έμαθαν ότι η Παναγιωτάτου διορίστηκε καθηγήτρια στο πανεπιστήμιου του Καΐρου. Θα ένιωσαν κάπως αμήχανα, γιατί όπως όλοι οι θρασύδειλοι ντρέπονται, όταν φανερώνονται οι ντροπές τους και όχι, όταν τις κάνουν.

Πάντως, ακόμα και στις γυναίκες έλειπε, δικαιολογημένα, το πάθος για να διεκδικήσουν τα δικαιώματα τους. Διαβάζουμε την απογοήτευση κάποιας αρθρογράφου στην «εφημερίδα των Κυρίων», όταν έμαθε ότι μια φοιτήτρια έλαβε μέρος σε μια κινητοποίηση – διαμαρτυρία των φοιτητών. Τρέμει στη σκέψη, η αρθρογράφος, για το τι θα γινόταν αν τους κατέβρεχε η αστυνομία και η φοιτήτρια έτρεχε στους δρόμους βρεγμένη με λυτά τα μαλλιά ή το χειρότερο αν άκουγε ύβρεις από τα στόματα των ανδρών τα οποία δεν έπρεπε επ΄ ουδενί λόγω να ακούσει. Και καταλήγει η αρθρογράφος: «θα συνιστούσαμε εις την στασιάζουσαν φοιτήτρια να αποθεση εις τους συναδέλφους της τα φοιτητικά συμφέροντα… και οι φοιτητές να γίνονται διερμηνείς των ιδεών της..»

24γράμματα – Ηλεκτρονικό Περιοδικό: Γλώσσα – Ιστορία – Πολιτισμός » Οι πρώτες ελληνίδες στο πανεπιστήμιο (ως φοιτήτριες και ως καθηγήτριες)