Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ιστορία της τέχνης. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ιστορία της τέχνης. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

23 Αυγούστου 2012

Καμαραϊκά αγγεία



Τα Καμαραϊκά αγγεία ανήκουν στην Κεραμική της Μεσομινωικής περιόδου που διακρίνεται για την πολύχρωμη διακόσμησή της και την υψηλή καλλιτεχνική της ποιότητα. Παραγόταν προφανώς σε ανακτορικά εργαστήρια (κυρίως στην Κνωσό και τη Φαιστό) και εξαγόταν στην Αίγυπτο και τη Συροπαλαιστίνη. Το επίθετο «καμαραϊκός» προέρχεται από τον τόπο εύρεσης της πρώτης μεγάλης ομάδας αυτών των αγγείων στην Κρήτη, το σπήλαιο των Καμαρών στις νότιες παρυφές του Ψηλορείτη.

1 Απριλίου 2012

Πορτραίτα Φαγιούμ

Με τον όρο πορτραίτα Φαγιούμ εννοείται το σώμα των προσωπογραφιών που φιλοτεχνήθηκαν από τον 1ο έως τον 3ο αιώνα από συνεχιστές της ύστερης ελληνιστικής παράδοσης της Αλεξανδρινής Σχολής και διασώθηκαν ως τη σημερινή εποχή. Τα πορτραίτα ανακάλυψε και ανέφερε πρώτος ο ιταλός περιηγητής Πιέτρο ντελα Βάλλε το 1615 (Pietro Della Valle) [1]. Αυτά τα νεκρικά πορτραίτα, προορισμένα για ταφική χρήση, πήραν το όνομά τους από την όαση Φαγιούμ, στην οποία ανακαλύφθηκαν αρχικά, 85 χλμ νότια του Καΐρου.

Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διεξήχθησαν από αγγλικές και γαλλικές αποστολές στις αρχές του 19ου αιώνα έφεραν στην επιφάνεια περισσότερες προσωπογραφίες, χωρίς ωστόσο να κεντριστεί το ενδιαφέρον των ειδημόνων της τέχνης. Το 1887, κάτοικοι της περιοχής κοντά στο ελ-Ρουμπαγιάτ ανακάλυψαν και ανέσκαψαν μομμιοποιημένα σώματα με προσωπογραφίες στη θέση της κεφαλής. Τα συγκεκριμένα έργα αγόρασε ο Θίοντορ Γκραφ (1840–1903), αυστριακός επιχειρηματίας και τα παρουσίασε σε διάφορες ευρωπαϊκές πόλεις και τη Νέα Υόρκη.

Ένα μεγάλο μέρος του συνολικού corpus, ωστόσο, ήλθε στην επιφάνεια χάρις στον άγγλο αρχαιολόγο Γουΐλιαμ Φλίντερς Πέτρι (Sir William Flinders Petrie), ο οποίος τον Ιανουάριο του 1900 αναζητώντας την είσοδο της πυραμίδας Χαουάρα στην όαση Φαγιούμ της Αιγύπτου, εντόπισε την ελληνορωμαϊκή νεκρόπολη της Αρσινόης, γνωστή από τον Ηρόδοτο ως Κροκοδείλων πόλις [2], κέντρο λατρείας του θεού Σομπέκ.

Η τεχνική
Άριστα διατηρημένα εξαιτίας του ξηρού κλίματος της αιγυπτιακής ερήμου, τα πορτραίτα Φαγιούμ είναι ζωγραφισμένα είτε με την εγκαυστική τεχνική ή με την τεχνική της τέμπερας. Οι τεχνικές αυτές προέρχονται από την αρχαιοελληνική ζωγραφική παράδοση, που συνεχίστηκε στις πρωτοχριστιανικές εγκαυστικές εικόνες της Μονής της Αγίας Αικατερίνης στο Σινά.

Η εγκαυστική τεχνική χαρακτηρίζεται από το λιωμένο κερί που με τη βοήθεια του «καυτηρίου», του πινέλου ή του «κέστρου» απλωνόταν πάνω στο ξύλο ή το πανί που έπρεπε να ζωγραφιστεί. Το κερί απλωνόταν ομοιόμορφα στη ζωγραφική επιφάνεια και πάνω του ο καλλιτέχνης εκτελούσε την παράσταση που επιθυμούσε. Στο έργο σε αρκετές περιπτώσεις και ανάλογα με την οικονομική επιφάνεια του νεκρού χρησιμοποιούνταν φύλλα χρυσού, με τα οποία αποδίδονταν διακοσμητικοί στέφανοι και κοσμήματα.
1. Στα μέσα του 17ου αιώνα ο Πιέτρο ντελα Βάλλε (1586–1652) δημοσίευσε το χρονικό των ταξιδίων του από την Περσία και την Ινδία έως την Αίγυπτο. Οι δύο προσωπογραφίες που περιήλθαν στην κατοχή του στη Σαχάρα έξω από το Κάιρο περιγράφονταν στο βιβλίο του, αλλά θεωρήθηκαν «παράδοξα» τέχνεργα μάλλον παρά έργα τέχνης. Βλ. Borg, B. 1996, 6.


2. Ηρόδοτος 2 148.1 [...]καὶ δή σφι μνημόσυνα ἔδοξε λιπέσθαι κοινῇ, δόξαν δέ σφι ἐποιήσαντο λαβύρινθον, ὀλίγον ὑπὲρ τῆς λίμνης τῆς Μοίριος κατὰ Κροκοδείλων καλεομένην πόλιν[...]
πηγή




24 Φεβρουαρίου 2012

The Beauty of Books (Ντοκιμαντέρ BBC)


ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1

ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 2 (ΚΟΜΜΑΤΙ)

TA ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ 3 ΚΑΙ 4 ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΒΓΕΙ ΑΚΟΜΑ

The Beauty of Diagrams (Ντοκιμαντέρ BBC)

ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1
ΜΕΡΟΣ Α'

ΜΕΡΟΣ Β'


ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 2
ΜΕΡΟΣ Α'

ΜΕΡΟΣ Β'


ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 3
ΜΕΡΟΣ Α'

ΜΕΡΟΣ Β'


ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 4
ΜΕΡΟΣ Α'

ΜΕΡΟΣ Β'


ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 5
ΜΕΡΟΣ Α'

ΜΕΡΟΣ Β'

ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 6
ΜΕΡΟΣ Α'

ΜΕΡΟΣ Β'

20 Φεβρουαρίου 2012

ΑΡΧΑΙΕΣ ΘΕΑΤΡΙΚΕΣ ΜΑΣΚΕΣ

*Mία χαριτωμένη περιγραφή από τους μαθητές του 11ου δημοτικού σχολείου καβάλας



ΓΕΝΝΗΘΗΚΑ πριν από δυόμισι χιλιάδες χρόνια σ'ένα εργαστήρι. Είμαι μια θεατρική μάσκα. Πώς γεννήθηκα; Διαβάστε παρακάτω πώς γίνονταν τότε οι μάσκες:

Ο τεχνίτης έφτιαχνε τη μάσκα πάνω στο πρόσωπο του ηθοποιού. Πρώτο πράγμα που έκανε ήταν να αλείψει το πρόσωπο του ηθοποιού1 με λάδι. Έπειτα έκοβε λεπτές λουρίδες από βαμβακερό ύφασμα, τις τύλιγε γύρω από το κεφάλι του άνδρα καλύπτοντας μ'αυτές σχεδόν ολόκληρο το πρόσωπο, εκτός από τα ρουθούνια και το στόμα. Μετά συνέχιζε προσθέτοντας κι άλλες λουρίδες από ύφασμα βουτηγμένες σε αλευρόκολλα. Αυτές τις τοποθετούσε στο πρόσωπο "χιαστί".

Στη συνέχεια έκοβε τις υφασμάτινες λουρίδες που συγκρατούσαν τη μάσκα πίσω από το κεφάλι του ηθοποιού και σχημάτιζε τα μάγουλα και τα άλλα χαρακτηριστικά του προσώπου χρησιμοποιώντας πάλι κομμάτια υφάσματος και άπλωνε επάνω τους γύψο για να φαίνονται λεία. Στο τέλος επικάλυπτε όλη τη μάσκα με ένα λεπτό στρώμα κόλλας. Περίμενε να στεγνώσει και μετά την έβαφε.Υπάρχουν βέβαια και μάσκες που κατασκευάζονταν από ξύλο, φελό ή ακόμη και λεπτό μέταλλο.

Εγώ καταλάβατε τι είδους μάσκα είμαι; Είμαι μια αστεία, ξεκαρδιστική μάσκα, χαμογελαστή με μακριά μαλλιά και στρογγυλά μάτια. Μια μάσκα δηλαδή για κωμωδία. Υπήρχαν όμως και άλλες μάσκες για τραγωδία που ήταν λυπημένες. Συνήθως οι μάσκες ήταν μεγαλύτερες από το κανονικό, ακόμη και σε τερατώδεις διαστάσεις, για να μπορεί να καταλαβαίνει τον κάθε ρόλο ακόμη και κάποιος που καθόταν στην τελευταία σειρά καθισμάτων στο θέατρο.

Με φορούσαν οι ηθοποιοί που εκείνη την εποχή ήταν μόνο άνδρες. Οι γυναίκες απαγορεύονταν να παίξουν-μπορούσαν μόνο να παρακολουθούν. Οι θεατές κάθονταν στο κοίλο, ο χορός ήταν στην ορχήστρα. Πίσω από την ορχήστρα ήταν η σκηνή που έπαιζαν οι υποκριτές (έτσι λέγονταν τότε οι ηθοποιοί) και πίσω από τη σκηνή υπήρχε ένας θάλαμος σαν καμαρίνι όπου οι ηθοποιοί πήγαινα και άλλαζαν ρούχα για τις ανάγκες του ρόλου τους.
Τρείς μεγάλοι τραγωδοί, ο Αισχύλος, ο Σοφοκλής και ο Ευριπίδης έγραψαν σπουδαίες τραγωδίες ενώ ο Αριστοφάνης έγραψε κωμωδίες. Απ'ότι άκουσα μάλιστα στο Μουσείο όπου βρίσκομαι σήμερα και έρχονται επισκέπτες, αυτές οι αρχαίες κωμωδίες και τραγωδίες, παίζονται ακόμη και σήμερα και με μεγάλη επιτυχία μάλιστα!

Ένα από τα θέατρα στα οποία παίζονται είναι το θέατρο της Επιδαύρου. Σώθηκε και διατηρείται σχεδόν ανέπαφο επειδή καλύφθηκε όλα αυτά τα χρόνια με χώμα και έτσι δεν έπαθε φθορές. Είναι ένα θαυμάσιο θέατρο με δύο διαζώματα και εξαιρετική ακουστικότητα.

Η πόλη στην οποία άνθισε το θέατρο ήταν η Αθήνα και κυρίως στα χρόνια του Περικλή, του σπουδαιότερου ηγέτη της ο οποίος στήριξε και ενίσχυσε το θέατρο λέγοντας πως είναι "το σχολείο του λαού", γι'αυτό και η πόλη πλήρωνε στους φτωχούς τα εισιτήριά τους ενώ όλα τα έξοδα της παράστασης τα αναλάμβανε ο χορηγός, ένας πλούσιος πολίτης.

Αλλά και εδώ, στην Καβάλα, στο αρχαίο θέατρο των Φιλίππων, άκουσα πως τα καλοκαίρια παίζονται τραγωδίες και κωμωδίες όπως η Λυσιστράτη και η Ειρήνη (που είναι και η αδυναμία μου!). Σήμερα βέβαια οι ηθοποιοί δε φορούν μάσκες και μπορούν να παίζουν και γυναίκες.
Πέρασα ωραίες στιγμές βλέποντας το πλήθος των θεατών στην παράσταση να γελούν αλλά και να προβληματίζονται και χαιρόμουν που πρόσφερα κι εγώ κάτι στο "σχολείο του λαού".

Κάποτε όμως πάλιωσα και πετάχτηκα σε μια γωνιά. Τα χρόνια πέρασαν και κοντά είκοσι πέντε αιώνες κύλισαν όταν ένιωσα ένα βουρτσάκι να με αγγίζει και να με καθαρίζει από τα χώματα. Με μετέφεραν στο Μουσείο, όπου εκεί χαίρομαι που ξαναβλέπω ανθρώπους να χαμογελούν βλέποντας το αστείο μου πρόσωπο.
πηγή

4 Φεβρουαρίου 2012

ΕΙΚΟΝΕΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΧΑΝΔΑΚΑ ΩΣ ΤΗΝ ΜΟΣΧΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗ. ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΕΡΤ

Πρόκειται για ντοκιμαντέρ το οποίο ερευνά τα αίτια δημιουργίας της κρητικής σχολής αγιογραφίας, καθώς και τους σκοπούς που υπηρέτησε. Στο πρώτο μέρος ο έφορος βυζαντινών αρχαιοτήτων ΚΡΗΤΗΣ, ΜΑΝΩΛΗΣ ΜΠΟΡΜΠΟΥΔΑΚΗΣ, μας ξεναγεί σε μια έκθεση φορητών εικόνων της ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ, κάνει λόγο για τους Κρητικούς αγιογράφους ενώ τους συγκρίνει με τους Ρώσους συναδέλφους τους εκείνης της εποχής. Ο φακός επικεντρώνεται σε διάφορες φορητές εικόνες, όπου δίνονται πληροφορίες από τον αφηγητή για το θέμα και την τεχνοτροπία τους.
ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ 1


Στο δεύτερο μέρος του ντοκιμαντέρ γίνεται προσπάθεια να ανιχνευθούν οι ομοιότητες και οι διαφορές των Κρητικών και των Ρώσων αγιογράφων. Ακολουθεί μια ιστορική αναδρομή στα χρόνια που ακολούθησαν την άλωση της ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ από τους Τούρκους, από τη σκοπιά της αγιογραφίας σαν μορφή τέχνης, και υπογραμμίζεται η προσφορά της πόλης του ΧΑΝΔΑΚΑ στον τομέα αυτό. Στη συνέχεια, ο φακός επικεντρώνεται σε διάφορες φορητές εικόνες από έκθεση αγιογραφίας, οι οποίες εντάσσονται στο κίνημα της Κρητικής Σχολής, ενώ ο αφηγητής μας δίνει στοιχεία που αφορούν το θέμα και την τεχνοτροπία τους.

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ 2
back to top