Περί επαγγελματικού Στρατού και άλλων καινών δαιμονίων…

Περί επαγγελματικού Στρατού και άλλων καινών δαιμονίων…

Δημήτρης Ε. Ευαγγελίδης

Σύμφωνα με πληροφορίες και τις εκτιμήσεις μου, καθώς και τα προσωπικά μου βιώματα και εμπειρίες, ισχυρίζομαι ότι τις τελευταίες δεκαετίες γινόμαστε μάρτυρες μιας ολοένα και αυξανόμενης υποβάθμισης των Ε.Δ. της πατρίδας μας, τόσο σε επίπεδο ανθρωπίνου δυναμικού, όσο και από πλευράς υλικών και εξοπλισμού. 

Οι λόγοι και τα βαθύτερα αίτια είναι πολλά και εδώ θα αναφέρω ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: Παλαιότερα οι αριστούχοι των ελληνικών σχολείων συνωστίζονταν, στην μεγάλη τους πλειονότητα, για να λάβουν μέρος στις εξετάσεις των Στρατιωτικών Σχολών (Ευελπίδων, Ικάρων και Ναυτικών Δοκίμων), ενώ οι λιγότερο καλοί στις Σχολές Υπαξιωματικών. 

Το «γιατί», θα μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο μιας ή περισσοτέρων κοινωνιολογικών Μελετών και δεν είναι του παρόντος. Αυτά ανήκουν στο Παρελθόν και σήμερα είναι πεποίθηση πολλών ότι οι τωρινές Ε.Δ. δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα μπορέσουν να ανταποκριθούν στην Αποστολή τους, παρά τις επαναλαμβανόμενες διαβεβαιώσεις των πολιτικάντηδων περί του αξιόμαχου του στρατεύματος. Έχω γίνει κατά καιρούς αποδέκτης επαναλαμβανόμενων πληροφοριών για συζητήσεις που ακούγονται συχνά τόσο μεταξύ οπλιτών, όσο και μεταξύ νεώτερων αξιωματικών και υπαξιωματικών, που υποστηρίζουν ότι ουδείς πολιτικός μπορεί να τους υποχρεώσει να πολεμήσουν (και πιθανόν να σκοτωθούν) εάν δεν τους εξηγήσει το γιατί πρέπει να εμπλακούμε σε πόλεμο για ξένα συμφέροντα. Βεβαίως, αυτές οι απόψεις εκπορεύονται και προπαγανδίζονται από μέλη και στελέχη ακροαριστερών οργανώσεων και αναρχοαυτόνομων κινήσεων, αλλά εάν συμβεί το απευκταίο, αγνοώ πόσοι τελικά θα συμφωνήσουν μαζί τους. 

Είναι διαπιστωμένο όμως από παλιά και παραδείγματα υπάρχουν αρκετά ότι Στρατοί που πρέπει να πεισθούν για να πολεμήσουν είναι ήδη μέτριοι Στρατοί. Βεβαίως, υπάρχουν και χειρότερα: Στρατοί που πρέπει να πεισθούν ότι η αιτία για την οποία πολεμούν είναι η «σωστή», οτιδήποτε και αν σημαίνει αυτό. Υπάρχουν και ακόμη χειρότερα: Στρατοί που πολεμούν μόνον όταν είναι σίγουροι ότι θα νικήσουν. Τέλος, υπάρχει και το τελευταίο σκαλοπάτι: Στρατοί που έχουν πεισθεί ότι είναι ανίκανοι να πολεμήσουν και ικανοί μόνον για συμμετοχή σε κατάσβεση πυρκαγιών, για βοήθεια σε πλημμυροπαθείς ή να οδηγούν λεωφορεία σε περίπτωση απεργιών. Θα προσθέταμε και Στρατοί που ασχολούνται με κατασκευή χοτ-σποτ και εξυπηρέτηση λαθρομεταναστών. 

Τα παραπάνω δεν είναι αποκλειστικά ελληνικό φαινόμενο. Παρόμοιες διαπιστώσεις και συζητήσεις γίνονται και σε άλλες χώρες με αποτέλεσμα να διατυπώνονται αναλύσεις και θεωρίες, κυρίως από νεοφιλελεύθερους κύκλους, ότι οι μεγάλοι Στρατοί που συγκροτούνται από νεοσύλλεκτους πολίτες, πλαισιούμενοι από μικρό αριθμό επαγγελματιών (Αξιωματικοί και Υπαξιωματικοί), ανήκουν οριστικά στο Παρελθόν, πέρα από το γεγονός ότι είναι και αντι-οικονομικοί. 

Δεν θα ασχοληθώ με αυτές τις «μπακαλίστικες» θεωρήσεις και υπολογισμούς περί «φθηνών» και «ακριβών» Στρατών, αλλά μπαίνω στον πειρασμό να υπενθυμίσω ότι στην αρχαία Ελλάδα ήταν ΔΙΚΑΙΩΜΑ του πολίτη και όχι υποχρέωσή του να στρατευθεί. Αυτό το δικαίωμα δεν το είχαν οι δούλοι και οι μέτοικοι, όσοι δηλ. στερούνταν πολιτικών δικαιωμάτων. 

Ως λύση οι προαναφερθέντες κύκλοι προτείνουν την αντικατάσταση των παραδοσιακού τύπου Στρατών με καθαρά «επαγγελματικό» Στρατό, ο οποίος θα μπορούσε σε περίπτωση πολεμικής σύγκρουσης να πλαισιωθεί ίσως από κάποιες βοηθητικές Μονάδες Εφέδρων. 

Αν λάβουμε υπ’ όψη ότι επαγγελματίες στρατιωτικοί (αξιωματικοί και υπαξιωματικοί) υπάρχουν σε όλους τους τακτικούς Στρατούς του πλανήτη, ο όρος «επαγγελματικοί» αναφέρεται προφανώς σε επαγγελματίες οπλίτες, δηλ. σε μισθοφόρους. 

Ενδιαφέρον παρουσιάζει ένα ιδιαίτερα κατατοπιστικό άρθρο Ταξιάρχου ε.α. που αναλύει το θέμα, απαντώντας στις δηλώσεις του γνωστού και μη εξαιρετέου Π. Μπαλτάκου και το παραθέτω στην συνέχεια:

«Κατά τον κ. Παναγιώτη Μπαλτάκο η υποχρεωτική στράτευση είναι επικίνδυνος αναχρονισμός γιατί δεν έχει καμία λογική σε μια σύγχρονη  ευρωπαϊκή χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ. Αντί αυτής προτείνει την καθιέρωση της εθελοντικής στράτευσης ανδρών - γυναικών σε ποσοστό 50-50% για 34-36 μήνες, με μοριοδότηση μετά την απόλυση για προσλήψεις στο Δημόσιο (Στρατό, Αστυνομία κλπ.). Η πρόταση αυτή είναι βούτυρο στο ψωμί κάθε αντιδραστικής δύναμης και των "λυκοσυμμαχιών" αφού το ζητούμενο γι' αυτούς είναι να υλοποιήσουν τη δέσμευσή τους για συγκρότηση επαγγελματικού στρατού δηλαδή μισθοφόρων - πραιτωριανών των ΗΠΑ - ΝΑΤΟ - ΕΕ, ενώ το τελευταίο που τους απασχολεί είναι η στρατιωτική θητεία των νέων μας.

Ο επαγγελματικός στρατός, αν υλοποιηθεί, θα κάνει τις Ένοπλες Δυνάμεις μία ιδιαιτέρως αντιδραστική δύναμη. Οι μισθοφόροι είναι ένα άθλιο ένοπλο σώμα τους οποίους το 356 π.Χ. ο ρητοροδιδάσκαλος Ισοκράτης χαρακτήριζε "κοινούς εχθρούς όλης της ανθρωπότητας".

Ο στρατός, ως επαγγελματικός θα μεταβληθεί σε έναν οργανισμό με δημοσιο-υπαλληλική νοοτροπία, θα γεμίσει με άτομα χωρίς επαγγελματικά προσόντα και χωρίς προοπτική με μοναδικό ιδανικό να υπηρετήσουν σε ΝΑΤΟικές θέσεις του εξωτερικού για το διπλό μισθό. Θα δημιουργηθεί έτσι μια νέα τάξη νέων συνταξιούχων που θα επιβαρύνει τα ταμεία του κράτους, δηλαδή το λαό, ενώ η μικρή σύνταξη, αν πάρουν, θα τους αναγκάσει να αναζητήσουν μετά την απόλυση δουλειά εκτός των ΕΔ  χωρίς ιδιαίτερα προσόντα.

Η κατάργηση της υποχρεωτικής στράτευσης των νέων είναι κατεύθυνση προς τις χώρες μέλη του ΝΑΤΟ, προκειμένου να μετέχουν στις αποστολές επιβολής. Θέλουν έναν άλλο στρατό με προσωπικό εντελώς ξεκομμένο από το λαό. Θα λειτουργεί χωρίς εμπόδια ως διεθνής κατασταλτικός μηχανισμός εναντίον των λαών που αντιστέκονται. […] Αυτός είναι ο λόγος που δεν θέλουμε να μετέχουν στις αποστολές αυτές τα στρατευμένα μας παιδιά, αλλά και οι συνάδελφοί μας. Οι μισθοφόροι δεν έχουν ούτε γη ούτε πατρίδα και καμιά σχέση με την άμυνα της χώρας».      

Είναι νομίζω περιττό να προσθέσω περισσότερα επιχειρήματα για την «περίεργη» αυτή πρόταση Μπαλτάκου. Μια «γεύση» με πλήθος αρνητικές εμπειρίες είχαμε εξ άλλου με τον περιβόητο θεσμό των ΕΠΟΠ που «πάγωσε» από το 2010. Απλώς θα ήθελα να επισημάνω ότι εάν ο ελληνικός λαός εκχωρήσει την υπεράσπιση της εθνικής του ανεξαρτησίας και εδαφικής ακεραιότητας σε μισθοφόρους και αρνηθεί να πολεμήσει ο ίδιος για την χώρα του, είναι προφανές ότι αυτός ο Στρατός θα καταλήξει έρμαιο του κάθε πλειοδότη, εσωτερικού ή εξωτερικού. Θα είναι τότε ο λαός αυτός άξιος της μοίρας του και των επιλογών του… 

ΔΕΕ

Ελληνογαλλική Φιλία και Ελληνικοί Εξοπλισμοί

Του Ιωάννη Μάζη, Καθηγητή Οικονομικής Γεωγραφίας και Γεωπολιτικής Θεωρίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών
15 Αυγούστου 2019

Ξαναέρχεται το «Ελλάς-Γαλλία-Συμμαχία»;

Στον κρίσιμο ρόλο των γαλλικών οπλικών συστημάτων στη διατήρηση του πλεονεκτήματος έναντι της Τουρκίας, καθώς και στις σημερινές στρατηγικές δυνατότητες στρατηγικής συνεργασίας της Ελλάδας με τη Γαλλία στον τομέα της άμυνας, εστιάζει ο καθηγητής Οικονομικής Γεωγραφίας και Γεωπολιτικής στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ιώαννη Μάζης.

Ο κ. Μάζης σημειώνει χαρακτηριστικά ότι «αποτελεί αναντίρρητο γεγονός ότι μεγάλο κομμάτι των ελληνικών αποτρεπτικών ικανοτήτων έναντι της Τουρκίας βασίστηκε σε γαλλικά οπλικά συστήματα και τις μοναδικές τους επιχειρησιακές δυνατότητες. Ήδη από το 1974 οι πυραυλάκατοι Combattante, εφοδιασμένοι με πυραύλους επιφανείας – επιφανείας Exocet καθιστούσαν τον τουρκικό στόλο έναν μεγάλο στόχο για το Πολεμικό Ναυτικό. Υπενθυμίζεται ότι η Ελλάδα υπήρξε ο πρώτος εξαγωγικός πελάτης των Exocet, ο οποίος κατέστη μετά διεθνές best seller. Επίσης, από το 1975 και για μία δεκαετία περίπου, τα μαχητικά αεροσκάφη Mirage F1 προσέφεραν αναντίρρητη αεροπορική κυριαρχία στην Ελληνική Αεροπορία πάνω από το Αιγαίο. Αξίζει να σημειωθεί ότι η υπογραφή της συμφωνίας για την προμήθεια των Mirage F1 έγινε στις αρχές του Καλοκαιριού του 1974. Οι παραδόσεις για την Ελληνική Αεροπορία προβλεπόταν για το Καλοκαίρι του 1978. Όμως, χάρη σε προσωπική παρέμβαση του Γάλλου Προέδρου Ζισκάρ Ντε Εσταίν κατόπιν αιτήματος του Κωνσταντίνου Καραμανλή, οι παραδόσεις στην Ελλάδα απέκτησαν προτεραιότητα και έτσι στα τέλη της Άνοιξης του 1975 η Ελληνική Αεροπορία ξεκίνησε να παραλαμβάνει μαχητικά τα οποία προορίζονταν για τη Γαλλική Αεροπορία. Έτσι, η Ελλάδα βρέθηκε εκείνη την εποχή με ένα από τα πιο προηγμένα μαχητικά αεροσκάφη παγκοσμίως με μοναδικές ικανότητες εναέριας μάχης».

Συμπληρώνει δε ότι «στη δεκαετία του 80, στο πλαίσιο της περιβόητης Αγοράς του Αιώνα, η ΠΑ απέκτησε 40 μαχητικά αεροσκάφη Mirage 2000EG. Εξαιτίας της ελληνικής εμμονής σε ένα ραντάρ «πολλαπλών ρόλων» για το αεροσκάφος, επιλέχθηκε το προβληματικό ραντάρ RDM – 3, αντί για το εξειδικευμένο σε ρόλους αέρος – αέρος RDI που είχε επιλέξει η Γαλλική Αεροπορία για τα δικά της Mirage 2000C. Το RDI ήταν ένα από τα αξιόλογα ραντάρ για εναέρια μάχη εκείνον τον καιρό, περίπου ισάξιο του αμερικανικού APG – 63 που χρησιμοποιούσαν τα μαχητικά F – 15A/B και C και ανώτερο από το APG – 68 των F – 16. Ακόμη όμως και με το RDM – 3 τα Mirage 2000 είχαν σαφές πλεονέκτημα στην εναέρια μάχη έναντι των τουρκικών F – 16, όντας καλύτερες πλατφόρμες για μεσαία και μεγάλα ύψη και με μικρότερο στιγμιαίο ρυθμό στροφής αλλά και οπλισμένα με τον πύραυλο αέρος – αέρος για κλειστές αερομαχίες (WVR) R550 Magic – 2, ο οποίος ήταν ανώτερος από τις εκδόσεις L και M των αμερικανικών AIM – 9 Sidewinder, έχοντας μεταξύ των άλλων και πολύ μεγαλύτερες ικανότητες εγκλωβισμού του στόχου εκτός του διαμήκους άξονα του αεροσκάφους (HOB). Επίσης, το σύστημα αυτοπροστασίας ICMS 2000 Mk1 ήταν κατά πολύ ανώτερο του ASPIS Ι που εξόπλισε στα F – 16».

Ακολούθως ο κ. Μάζης αναφέρεται στην αγορά των βελτιωμένων Mirage 2000 – 5 Mk 2 στα τέλη της δεκαετίας του 90 που «προσέφερε στην Ελλάδα ένα μοναδικό πακέτο προβολής ισχύος στον αέρα, τη στεριά και τη θάλασσα που δεν είχε υπάρξει ξανά». «Κατ’ αρχάς, η αντικατάσταση του προβληματικού RDM με το RDY – 2, που ήταν ένα από τα καλύτερα ραντάρ αεροσκαφών στην εποχή του, προσέφερε νέες δυνατότητες στο αεροσκάφος, ενώ το σύστημα αυτοπροστασίας ICMS2000 Mk 5 ήταν ότι πιο επιτυχημένο έχει τοποθετηθεί σε ελληνικό μαχητικό», τονίζει.

«Όσον αφορά τις ικανότητες εναέριας μάχης, οι πύραυλοι MICA προσέφεραν πολύ μεγάλες δυνατότητες τόσο σε κοντινές όσο και αποστάσεις πέραν του οπτικού ορίζοντος (BVR). Αξίζει να επισημανθεί ότι οι πύραυλοι MICA έχουν ένα χαρακτηριστικό που δεν υπάρχει σε κάποιο άλλο ελληνικό όπλο αέρος – αέρος. Συγκεκριμένα, διατίθενται σε έκδοση μεγάλου βεληνεκούς, που φθάνει τα 70 χλμ, χρησιμοποιώντας όμως κεφαλή θερμικής απεικόνισης για τον εγκλωβισμό του στόχου και όχι μέσω καθοδήγησης ραντάρ. Αυτό σημαίνει δύο πράγματα. Το πρώτο είναι ότι η παθητική μέθοδος εντοπισμού δεν προσφέρει κανένα περιθώριο προειδοποίησης, σε αντίθεση με την καθοδήγηση με ραντάρ που θα ενεργοποιούσε το δέκτη προειδοποίησης εγκλωβισμού από ραντάρ (RWR) του συστήματος αυτοπροστασίας του αεροσκάφους – στόχου. Το δεύτερο είναι πως ένας παρόμοιος πύραυλος μπορεί να αντιμετωπίσει τα αεροσκάφη stealth, όπως είναι το F – 35 ή το ρωσικό Sukhoi Su – 57. Ειδικά το F – 35 παρουσιάζει πολύ μεγάλο θερμικό ίχνος, μεγαλύτερο από αυτό των «κανονικών» αεροσκαφών, εξαιτίας του πολύ ισχυρού κινητήρα του και πιθανώς και λόγω της αεροδυναμικής τριβής (aerodynamic heating). Έτσι, στοχοποιείται πιο εύκολα από παρόμοια όπλα σε σχέση με τα «κανονικά» αεροσκάφη. Παρόμοιοι πύραυλοι, σε συνδυασμό με συστήματα υπέρυθρης έρευνας και ιχνηλάτησης (IRST), που μπορούν να τοποθετούνται και σε ατρακτίδια (pods) και να μεταφέρονται ως εξωτερικό φορτίο για τα μαχητικά, αποτελούν μεγάλη απειλή για τα μαχητικά stealth», εξηγεί.

Όσον αφορά στην αγορά των νέων Mirage 2000 – 5 ο κ. Μάζης εκτιμά ότι «επέτρεψε σε κάποια από τα παλαιότερα Mirage 2000 EG να εφοδιαστούν με πυραύλους αέρος – επιφανείας Exocet, μετατρεπόμενα σε στρατηγική απειλή για τον τουρκικό στόλο επιφανείας».

«Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι η αγορά των Mirage 2000 – 5 συνδυάστηκε με την απόκτηση περίπου εκατό αεροεκτοξευόμενων πυραύλων cruise Scalp EG. Το επίσημο βεληνεκές των πυραύλων αυτών είναι 250 χλμ. Στην πραγματικότητα, όμως, όπως αναφέρει ο έγκυρος οίκος αμυντικών αξιολογήσεων Jane’s αλλά και άλλες πηγές, φθάνει ή και ξεπερνά τα 500 χλμ. Αυτό σημαίνει ότι μπορούν να προσβάλουν σχεδόν οποιοδήποτε σημείο της τουρκικής επικράτειας με σημειακή ακρίβεια που φθάνει το ένα μέτρο, ενώ εφοδιασμένα με τη διατρητική κεφαλή BROACH μπορούν να καταστρέψουν στόχους υψηλής προστασίας. Ο συνδυασμός μεγάλου βεληνεκούς, υψηλής ακρίβειας και μεγάλης καταστρεπτικής ικανότητας, καθιστούν τους Scalp EG όπλα στρατηγικών εφαρμογών. Επισημαίνεται ότι μόνο η Γαλλία προσέφερε όπλα τέτοιων δυνατοτήτων στην Ελλάδα, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν αρνηθεί επανειλημμένως να το πράξουν», σημειώνει.

«Εν κατακλείδι λοιπόν, σε αντίθεση με τα αμερικανικά ή άλλα δυτικοευρωπαϊκά ή ρωσικά οπλικά συστήματα, τα γαλλικά όπλα δεν προσέφεραν στην Ελλάδα κάποια ισορροπία έναντι της Τουρκίας αλλά σαφή υπεροπλία», επεσήμανε.

Ο κ. Μάζης υπογραμμίζει ότι «σήμερα βρισκόμαστε ενώπιον μιας νέας φάσης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις πιθανώς πιο επικίνδυνης σε σχέση με το παρελθόν και χρειαζόμαστε άμεσα και επιτακτικά ενίσχυση των ελληνικών αποτρεπτικών ικανοτήτων, με τρόπο ώστε να εξασφαλίσουμε πλεονέκτημα έναντι της Τουρκίας ώστε να αδρανοποιήσουμε τον τουρκικό επεκτατισμό. Και η Γαλλία προσφέρει ξανά λύσεις στην Ελλάδα. Για παράδειγμα, γαλλικές φρεγάτες εφοδιασμένες με πυραύλους αεράμυνας Aster 30 και με πυραύλους cruise Scalp Naval με βεληνεκές μεγαλύτερο των 1000 χλμ θα προσφέρουν στο Πολεμικό Ναυτικό δυνατότητες στρατηγικής κρούσης εις βάθος. Επίσης, η Ελλάδα μπορεί να συμμετάσχει στην προσπάθεια για το ευρωπαϊκό μαχητικό αεροσκάφος του μέλλοντος, της οποίας ηγείται η Γαλλία.

Συγκεκριμένα, στις 17 Ιουνίου 2019 κατά τη διάρκεια της αεροδιαστημικής έκθεσης Paris Air Show 2019 η γαλλική εταιρεία Dassault παρουσίασε το μαχητικό αεροσκάφος νέας γενεάς (NGF), το οποίο αναπτύσσει σε συνεργασία με την Airbus ως μέρος του ευρύτερου προγράμματος για το «μελλοντικό αεροπορικό σύστημα μάχης» (Future Combat Air System  / FCAS). Το αεροσκάφος θα επιχειρεί από κοινού με ένα μη επανδρωμένο μαχητικό (UCAV)». Και καταλήγει:

«Η Ελλάδα βρίσκεται ήδη με το ένα πόδι στο πολυπρόγραμμα αυτό ως συμπαραγωγός του μη επανδρωμένου μαχητικού (UCAV) Neuron, πάνω στο οποίο φαίνεται πως θα βασιστεί το ρομποτικό απάρτιο του νέου ευρωπαϊκού συστήματος εναέριας μάχης. Μένει λοιπόν να αποφασίσει αν θα ενταχθεί πλήρως, μετατρεπόμενη για πρώτη φορά στην ιστορία της από πελάτη σε παραγωγό και αποκτώντας πρόσβαση σε κρίσιμες τεχνολογίες και ικανότητες οι οποίες θα προσφέρουν στρατηγικό πλεονέκτημα έναντι της Τουρκίας στα χρόνια που έρχονται».

Πηγή: in.gr

Το έργο των Μ.Ο.Μ.Α.

Το έργο των Μ.Ο.Μ.Α. που ξανάστησαν

την Ελλάδα στα πόδια της

Οι «θρυλικές» Στρατιωτικές Υπηρεσίες που έφτιαξαν από το μηδέν σε πολλές περιπτώσεις, γεφύρια, δρόμους και άλλα πολλά

Ταξιδεύοντας κανείς σε ορεινά χωριά θα ακούσει καμιά φορά τους γέροντες να του λένε: «το βλέπεις αυτό το γεφύρι; Το έφτιαξε ο στρατός. Η Μ.Ο.Μ.Α.». Η ιστορική «Μ.Ο.Μ.Α.», που κανονικά είναι, οι Μ.Ο.Μ.Α., καθώς πρόκειται για πολλές μονάδες που με έδρες στρατηγικά τοποθετημένες σε όλη την Ελλάδα, έφτιαξαν από το μηδέν σε πολλές περιπτώσεις, γεφύρια, δρόμους και άλλα πολλά.

Γράφει ο Μαρίνος Γκασιάμης

«Ιδιαίτερης σημασίας είναι και η προσφορά της Στρατιωτικής Υπηρεσίας Κατασκευής Έργων Ανασυγκροτήσεως (ΣΥΚΕΑ), με τις Μικτές Ομάδες Μηχανημάτων Ανασυγκροτήσεως (Μ.Ο.Μ.Α.), στην ταχύτερη ανασυγκρότηση και ανάπτυξη ολόκληρης της Ελλάδας από το 1957 έως το 1992». 

Με αυτή την παράγραφο αναφέρεται το Γενικό Επιτελείο Στρατού στις ιστορικές Μ.Ο.Μ.Α. που ανέλαβαν από το 1957 και μέχρι την κατάργησή τους το 1992 το βαρύ έργο της ανασυγκρότησης της χώρας ως προς τις υποδομές.

Το όνομά τους σημαίνει «Μικτές Ομάδες Μηχανημάτων Ανασυγκροτήσεως». Πρόκειται για μονάδες, στις οποίες μεγάλο μέρος του πληθυσμού της χώρας, οφείλει το γεγονός πως για παράδειγμα το ορεινό χωριό του, απέκτησε δρόμο που το ένωνε με την υπόλοιπη χώρα. Οι Μ.Ο.Μ.Α. ήταν «παιδιά της ανάγκης» μας είπε υψηλόβαθμος αξιωματικός εν ενεργεία του Μηχανικού. Μιας ανάγκης που γέννησε η καταστροφή και ερήμωση, ειδικά της υπαίθρου, κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι καταστροφές αυτές σε συνδυασμό με το απαρχαιωμένο εναπομείναν οδικό δίκτυο και το γεγονός πως σε πολλά μέρη δεν ήταν δυνατό για οικονομικούς και τεχνικούς λόγους να εμπλακούν ιδιώτες εργολάβοι, κατέστησαν επιτακτική την ανάγκη να αναλάβει το έργο αυτό το κράτος. Το ίδιο το κράτος όμως τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια ήταν και αυτό επί της ουσίας κατεστραμμένο. Η μόνη λύση έδειχνε προς τις Ένοπλες Δυνάμεις που διέθεταν το πεπειραμένο Μηχανικό, που ήδη, είτε στο πλαίσιο πολεμικών επιχειρήσεων είτε στην ειρηνική περίοδο, είχε δείξει πως διέθετε και τα μηχανήματα αλλά και τους τεχνικούς και επιστήμονες που χρειαζόταν για την κατασκευή των έργων που απαιτούνταν σε όλη την επικράτεια. 

Το news.gr αναζητώντας στοιχεία σχετικά με το έργο των Μ.Ο.Μ.Α. μίλησε μεταξύ άλλων και με τον Συνταγματάρχη εν αποστρατεία Δημήτρη Πασσιά που μετά από προσωπική του έρευνα και συνομιλίες με στελέχη που υπηρετούσαν εκείνα τα χρόνια στις ιστορικές αυτές μονάδες συνέγραψε ένα εξαιρετικό άρθρο που δημοσίευσε στην ιστοσελίδα του Συνδέσμου Αποφοίτων Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων της Τάξης του 1976. 

Σύμφωνα με τα όσα παραθέτει ο Συνταγματάρχης, το έργο των Μ.Ο.Μ.Α. δεν ήταν μόνο έργα οδοποιίας αλλά και άλλα έργα υποδομής όπως αεροδρόμια, εγγειοβελτιωτικά μικρά έργα κοινής ωφέλειας και οικοδομικά.

Οι έδρες και η αποστολή των Μ.Ο.Μ.Α.

Αποστολή της ειδικής αυτής υπηρεσίας ήταν σε περίοδο ειρήνης η με λογικό κόστος εκτέλεση των έργων που τις αναθέτονταν με διάφορα κυβερνητικά προγράμματα και μάλιστα στη νησιωτική και ορεινή Ελλάδα όπου δεν υπήρχε ενδιαφέρον των εργοληπτών. Η ανάθεση εκτέλεσης μικρών κοινωφελών έργων τοπικού ενδιαφέροντος για την ωφέλεια Δήμων, Κοινοτήτων, Συλλόγων και Οργανισμών ιδίως σε ακριτικές περιοχές. Σε περίοδο πολέμου οι Μ.Ο.Μ.Α. μετέπειπταν σε Τάγματα Μηχανικού Αποκαταστάσεως Συγκοινωνιών και υπάγονταν στους σχηματισμούς του Στρατού Ξηράς με βασική αποστολή την αποκατάσταση ζημιών από εχθρικούς βομβαρδισμούς ή σαμποτάζ σε έργα υποδομής της χώρας (οδικό δίκτυο, γέφυρες, λιμάνια, αεροδρόμια εγγειοβελτιωτικά έργα κ.λπ.). Όταν το 1957 κλήθηκαν λοιπόν οι Ένοπλες Δυνάμεις της χώρας να συμβάλλουν στην ανασυγκρότηση της χώρας, συγκροτήθηκαν για αυτό τον σκοπό στις έδρες των σπουδαιότερων νομών επτά Μικτές Ομάδες Μηχανημάτων Ανασυγκροτήσεως (Μ.Ο.Μ.Α.)

Οι έδρες των επτά Μ.Ο.Μ.Α. ανά τον Ελλαδικό χώρο ήταν στις πόλεις Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Ηράκλειο, Κρήτης, Πάτρα, Λαμία, Λάρισα, Ιωάννινα. Οι ΜΟΜΑ ήταν κατασκευαστικές Μονάδες διοικητικά και αναλάμβαναν την εκτέλεση έργων που τους ανέθετε η προϊσταμένη αρχή στο νομό της έδρας των ή σε γειτονικούς νομούς. Το προσωπικό των Μονάδων αποτελούνταν από Αξκούς και οπλίτες του Μηχανικού, τεχνικά καταρτισμένους, αλλά και με μικρό ποσοστό Αξκών από τα λοιπά όπλα του Στρατού ή και κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων (Ναυτικό, Αεροπορία), καθώς επίσης και με πολιτικό μόνιμο ή με συμβάσεις τεχνικό προσωπικό (γραφείς, μηχανικοί, οδηγοί τεχνίτες, χειριστές μηχανημάτων, εργάτες κ.λ.π).

Συνοπτικός Απολογισμός Έργου των Μ.Ο.Μ.Α.

Εθνική – Επαρχιακή οδοποιία. Έγινε κατασκευή, βελτίωση και αρχική διάνοιξη σε εθνικούς και επαρχιακούς δρόμους ιδίως της ορεινής και νησιωτικής Ελλάδας, περίπου 15.000 χλμ. Κατασκευάστηκαν στους παραπάνω δρόμους τεχνικά έργα (γέφυρες, τοίχοι αντιστήριξης, οχετοί κ.λπ) και ασφαλτοστρώθηκαν. Αεροδρόμια κατασκευάσθηκαν από την αρχή ή επεκτάθηκαν διάδρομοι προσγείωσης σε 17 αεροδρόμια, ιδίως της νησιωτικής Ελλάδος (Καρπάθου, Σκύρου, Κεφαλληνίας, Μυτιλήνης, Πάρου, Κυθήρων κ.λπ.) μεταξύ των οποίων και οι χωματουργικές εργασίες του αεροδρομίου των Σπάτων. Εγγειοβελτιωτικά και υδραυλικά έργα. Κατασκευάστηκαν μεγάλα και μικρά αποστραγγιστικά αρδευτικά, αντιπλημμυρικά και υδραυλικά έργα σε όλη την χώρα με τα οποία αξιοποιήθηκαν και δόθηκαν προς καλλιέργεια εκατοντάδες χιλιάδες στρέμματα γης.

Στα οικοδομικά έργα η συμβολή των Μ.Ο.Μ.Α. ήταν σημαντική. Ειδικότερα για την υλοποίηση του προγράμματος αποκατάστασης σεισμοπλήκτων περιοχών κατασκευάστηκαν προκατασκευασμένα σπίτια. Με την μέθοδο των προκατασκευών κατασκευάστηκαν με επιτυχία κτίρια Νοσοκομείων, Σχολείων, ΑΕΙ (Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης, Πολυτεχνική Σχολή Ξάνθης κ.λπ.) κτιριακές εγκαταστάσεις στρατοπέδων (Χαλκίδας, Θηβών, Λουτρακίου Βαννιάνου Ξάνθης κ.λπ.) πλέον των παραπάνω κατασκεύαζε εργολαβικά υπό την επίβλεψη της και πολλά άλλα οικοδομικά έργα σε διάφορα στρατόπεδα όπως Διοικητήρια, θαλάμους οπλιτών, υπόστεγα κλ.π.

Επίσης σημαντική ήταν η συμβολή των Μ.Ο.Μ.Α. που προσέφερε από το 1991 και μετά στο πρόγραμμα του Υπουργείου Εξωτερικών για την αποκατάσταση των παλιννοστούντων Ποντίων από τις περιοχές της πρώην Σοβιετικής Ένωσης. Μικρά έργα Κοινής Ωφέλειας που περιλαμβάνονταν στα προγραμματισμένα  έργα, κατασκευάστηκαν σε Δήμους, κοινότητες, οργανισμούς και τοπικούς συλλόγους. Σύμφωνα με τον Συνταγματάρχη Πασσιά, τα έργα αυτά δεν είναι δυνατόν να απαριθμηθούν, καθώς μόνο τα σπουδαιότερα από αυτά υπερβαίνουν τα 700.

Οι Μ.Ο.Μ.Α., έδιναν επίσης το παρόν σε όλες τις συμφορές που έπληξαν τον Ελλαδικό χώρο (σεισμοί, πυρκαγιές, χιονοπτώσεις, πλημμύρες κ.λπ.). Μετά από 3,5 περίπου δεκαετίες οι Μ.Ο.Μ.Α. διαλύθηκαν. Στην ορεινή και νησιωτική Ελλάδα η προσφορά τους, υπήρξε τεράστια και ο λαός ιδίως της υπαίθρου την έχει αναγνωρίσει και γι’ αυτό πάντα αναφέρεται με επαινετικά λόγια. Το γιατί διαλύθηκαν θα πρέπει ίσως να αναζητηθεί στην αντιστροφή των λόγων που τις δημιούργησαν. […]

(Πηγή φωτογραφιών: Γενικό Επιτελείο Στρατού)

Διαβάστε όλο το άρθρο: www.news.gr

Μην παίζετε… εν ου παικτοίς!

Οι διακοπές τελείωσαν και ετοιμαζόμαστε όλοι για έναν σκληρό και πολύ κρίσιμο χειμώνα. Ξεκινάμε με ένα σημαντικό κείμενο του Δρ. Ιωάννη Παρίση, Υποστρατήγου ε.α. που κάποιοι πολιτικοί και "άρχοντες" των ΜΜΕ καλό θα ήταν να το μελετήσουν με προσοχή, διότι η υπονόμευση του ελληνικού στρατού έχει όρια, όπως και η υπομονή των Ελλήνων.

ΔΕΕ

Μην παίζετε… εν ου παικτοίς

Δρ. Ιωάννης Παρίσης
Υποστράτηγος ε.α.
Διδάκτωρ Πολιτικής Επιστήμης

Τελευταίως έχει λάβει ευρεία έκταση η χρήση – κυρίως από δημοσιογράφους και πολιτικούς – του όρου «ένστολος/οι», προκειμένου να αναφερθούν στα στελέχη των ΕΔ. Το έγραψα και προ διετίας: «ένστολοι» είναι πολλές κατηγορίες υπαλλήλων του Κράτους χωρίς τις ιδιαίτερες νομοθεσίες, ποινικό κώδικα, καταστατικούς νόμους και συνταγματικούς περιορισμούς, αλλά και την αποστολή των αξιωματικών και υπαξιωματικών των ΕΔ.

Τι σχέση έχουν οι ΕΔ με τους ένστολους δημοσίους υπαλλήλους που δεν υπάγονται στον Στρατιωτικό Ποινικό Κώδικα, έχουν συνδικαλισμό, κάνουν συλλαλητήρια, παίρνουν ρεπό…; Γιατί διστάζουν ή αποφεύγουν να αναφερθούν σε «αξιωματικούς ή στελέχη των ΕΔ; Οι οποίοι βρίσκονται «εν υπηρεσία» 365 ημέρες το χρόνο, και όχι μόνο τις εργάσιμε ημέρες και ώρες. Το τι σημαίνει αυτό θα μπορούσε να το εξηγήσει σε κάποιους ακόμη και ένας φοιτητής που «πέρασε» το μάθημα του εργατικού δικαίου!

Χρησιμοποιούν τον όρο «ένστολος», μετατρέποντας τον επιθετικό προσδιορισμό σε ουσιαστικό! Διότι το «ένστολος» δεν προσδιορίζει την ιδιότητα ενός προσώπου ή ενός κοινωνικού συνόλου αλλά μια κατάσταση, δηλαδή ότι κάποιος ή κάποιοι παρίστανται σε κάποιο χώρο «εν στολή» ή όχι. Εκτός αν, όπως διάβασα κάπου, στόχος είναι να περάσει, για τους στρατιωτικούς, η αντίληψη του «ένστολου πολίτη», δηλαδή ενός δημοσίου υπαλλήλου που απλά φέρει και στολή (!) Ενδεχομένως να εντάσσεται στην γενικότερη (συνειδητή και συστηματική) προσπάθεια απαξίωσης των αξιωματικών και του στρατεύματος γενικότερα, η οποία βαίνει κλιμακούμενη κατά τα τελευταία χρόνια. Αυτό όμως μπορεί να οδηγήσει σε επικίνδυνες καταστάσεις και συνέπειες για την άμυνα και ασφάλεια της Χώρας.

Οι ΕΔ αποτελούν μια ιδιότυπη κοινωνική ομάδα, η οποία, όντας συνυφασμένη με την άμυνα και την ασφάλεια της χώρας, διέπετε από νόμους και κανονισμούς καταρχήν αυστηρότερους εκείνων που ισχύουν για τους υπόλοιπους πολίτες (ακόμα και για εκείνους που επίσης φέρουν στολή) και διακρίνεται από τα λοιπά οργανωμένα τμήματα της Πολιτείας, τόσο από άποψη δομής όσο και από άποψη σχέσεων μεταξύ των υπηρετούντων σ’ αυτές. Απαιτείται λοιπόν να αντιμετωπίζονται με ανάλογη υπευθυνότητα και συναίσθηση της εθνικής αποστολής τους.

Ο συνταγματικός, αλλά και ο κοινός νομοθέτης, θεωρώντας ως ιδιαίτερα υψηλής σημασίας το έργο και την αποστολή των στελεχών των ΕΔ, στερούν ή περιορίζουν γι’ αυτούς δικαιώματα και ελευθερίες που ισχύουν για όλους τους Έλληνες πολίτες. Τι μας λέει δηλαδή ο νομοθέτης; Ότι αν απεργήσουν οι εργαζόμενοι οποιασδήποτε κατηγορίας, μπορεί μεν να υπάρξουν κάποιες δυσλειτουργίες ή δυσμενείς συνέπειες για τη Χώρα, αλλά «δεν θα χαθεί η Ελλάδα». Ενώ αν απεργούσαν τα στελέχη των ΕΔ ίσως «θα χανόταν η Ελλάδα».

Κοντολογίς, ο νομοθέτης τοποθετεί την αποστολή που επιτελούν οι ΕΔ, για το Έθνος και το κοινωνικό σύνολο, σε υψηλότερο επίπεδο. Διότι χωρίς εθνική άμυνα και ασφάλεια δεν είναι δυνατόν να υπάρξουν ούτε παιδεία, ούτε υγεία, ούτε μεταφορές και συγκοινωνίες, ούτε βιομηχανική ανάπτυξη, ούτε γεωργία, ούτε εμπόριο, ούτε ναυτιλία. Όχι παιχνίδια λοιπόν με την εθνική άμυνα.

Τέλος, θα έλεγα ότι οι ΕΔ, λόγω της φύσης και της αποστολής του, πρέπει να προστατευτούν από την Πολιτεία ώστε να παραμείνουν μακριά από την ανάγκη να προσφεύγουν σε συνδικαλιστικού τύπου ενέργειες για την επίλυση των προβλημάτων τους, για να μπορούν να είναι στραμμένες αποκλειστικά στην υψηλή αποστολή τους. Δεδομένου ότι, στην ουσία, το προσβαλλόμενο έννομο αγαθό δεν είναι απλά το επίπεδο διαβίωσης του στρατιωτικού αλλά η εθνική άμυνα και η ασφάλεια της Χώρας. Αυτό επιβάλλει στην Πολιτεία να λαμβάνει κάθε μέριμνα για την στήριξη αυτής της ιδιότυπης κοινωνικής ομάδας και τη διατήρησή της σε υψηλό επίπεδο, από πλευράς κύρους, συνοχής και αποτελεσματικότητας.

 

Ι.Π.