Νόαμ Τσόμσκι: Θα ξεπεράσουμε την κρίση του κορωνοϊού...

Νόαμ Τσόμσκι: «Θα ξεπεράσουμε την κρίση του κορωνοϊού, αλλά έχουμε μπροστά μας πιο σοβαρές κρίσεις που πρέπει να αντιμετωπίσουμε»

29 ΜΑΡΤΙΟΥ, 2020

Ο Νόαμ Τσόμσκι, ο γνωστός 91χρονος Αμερικανός γλωσσολόγος και πολιτικός αναλυτής, μίλησε στον Σρέτσκο Χόρβατ στο DiEM25 TV από την Αριζόνα των ΗΠΑ, όπου βρίσκεται σε αυτό-απομόνωση λόγω της πανδημίας. Ο Τσόμσκι επισήμανε ότι η υγειονομική κρίση του κορωνοϊού είναι πολύ σοβαρή και θα έχει σοβαρές επιπτώσεις αλλά θα είναι παροδική, ενώ υπάρχουν δύο πιο σοβαρές υπαρξιακές απειλές που έχει να αντιμετωπίσει η ανθρωπότητα, ο πυρηνικός πόλεμος και η υπερθέρμανση του πλανήτη. Στην ανάλυσή του επισημαίνει πώς όλες οι απειλές αυτές επιδεινώνονται από τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές και μετά το τέλος αυτής της κρίσης η επιλογή θα είναι είτε πιο αυταρχικά, βίαια κράτη είτε ριζική ανασυγκρότηση της κοινωνίας με πιο ανθρώπινες συνθήκες

---

Για τον Τσόμσκι είναι σοκαριστικό αυτή την κρίσιμη στιγμή να ηγείται ο Ντόναλντ Τραμπ, τον οποίο χαρακτηρίζει ως κοινωνιοπαθή καραγκιόζη. «Η πανδημία του κορωνοϊού είναι αρκετά σοβαρή, αλλά αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι υπάρχουν δύο τεράστιες απειλές που αντιμετωπίζουμε, οι οποίες είναι πολύ χειρότερες από οτιδήποτε έχει συμβεί στην ανθρώπινη ιστορία: Η μία είναι ο αυξανόμενος κίνδυνος ενός πυρηνικού πολέμου και η άλλη είναι φυσικά η αυξανόμενη απειλή της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Ο κορωνοϊός είναι κάτι άσχημο και μπορεί να έχει τρομακτικές συνέπειες, αλλά θα υπάρξει ανάκαμψη. Ενώ οι άλλες δύο απειλές αν δεν αντιμετωπιστούν θα είναι το τέλος μας».

Η εξουσία των ΗΠΑ είναι τόσο μεγάλη, που είναι η μοναδική χώρα που όταν επιβάλλει κυρώσεις σε άλλα κράτη όπως το Ιράν και η Κούβα, όλοι οι υπόλοιποι την ακολουθούν μαζί με την Ευρώπη που παίζει τον ρόλο του υποτακτικού, υποστηρίζει ο Τσόμσκι. Οι χώρες αυτές υποφέρουν από τις αμερικανικές κυρώσεις αλλά παρόλα αυτά «ένα από τα πιο ειρωνικά στοιχεία της σημερινής κρίσης του κορωνοϊού είναι ότι η Κούβα βοηθάει την Ευρώπη. Η Γερμανία δεν μπορεί να βοηθήσει την Ελλάδα, αλλά η Κούβα μπορεί να βοηθήσει τις ευρωπαϊκές χώρες». Προσθέτοντας και τους θανάτους στη Μεσόγειο χιλιάδων μεταναστών και προσφύγων, ο Τσόμσκι θεωρεί ότι η πολιτισμική κρίση της Δύσης είναι συγκλονιστική.

Η σημερινή ρητορική που παραπέμπει σε φρασεολογία πολέμου έχει κάποια σημασία, σύμφωνα με τον Τσόμσκι. Για να αντιμετωπίσουμε αυτή την κρίση χρειάζεται κάτι όπως μια πολεμική κινητοποίηση.

Παράδειγμα φέρνει τις ΗΠΑ και την άμεση οικονομική κινητοποίηση για τον Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο, η οποία οδήγησε τη χώρα σε μεγαλύτερο χρέος και τετραπλασιάστηκε η παραγωγή και η ανάπτυξη. Αυτή τη νοοτροπία χρειαζόμαστε και τώρα για να ξεπεράσουμε αυτή τη βραχυπρόθεσμη κρίση και η οποία μπορεί να αντιμετωπιστεί από τις πλούσιες χώρες. «Σε έναν πολιτισμένο κόσμο, οι πλούσιες χώρες θα βοηθούσαν μετά τις χώρες που έχουν ανάγκη, αντί να τις στραγγαλίζουν». «Η κρίση του κορωνοϊού μπορεί να κάνει τους ανθρώπους να σκεφτούν “τι είδους κόσμο θέλουμε;”».

Ο Τσόμσκι πιστεύει ότι η προέλευση αυτής της κρίσης ήταν η παταγώδης αποτυχία των αγορών και των νεοφιλελεύθερων πολιτικών που εντείνουν τα κοινωνικοοικονομικά προβλήματα. «Ήταν γνωστό εδώ και πολύ καιρό ότι οι πανδημίες είναι κάτι πιθανό να συμβούν και έγινε κατανοητό με την πανδημία του κορωνοϊού SARS. Θα μπορούσαν να έχουν εργαστεί πάνω σε εμβόλιο για αυτόν, στην ανάπτυξη προστασίας από πανδημίες του κορωνοϊού, και με μικρές τροποποιήσεις να έχουμε σήμερα διαθέσιμο εμβόλιο». Για τις μεγάλες φαρμακοβιομηχανίες (Big Pharma), ιδιωτικές τυραννίες που είναι αδύνατο για τις κυβερνήσεις να παρέμβουν σε αυτές, η ανάπτυξη εμβολίων δεν είναι τόσο επικερδής όσο οι κρέμες σώματος. Η απειλή της πολιομυελίτιδας τερματίστηκε με το εμβόλιο του Σαλκ, από κυβερνητικό θεσμό, χωρίς ευρεσιτεχνία, και έγινε διαθέσιμο σε όλους. «Αυτό θα μπορούσε να γίνει και τώρα, αλλά η νεοφιλελεύθερη πανούκλα το έχει εμποδίσει».

Οι πληροφορίες υπήρχαν, αλλά δεν δώσαμε σημασία.

«Τον Οκτώβριο του 2019 έγινε μια προσομοίωση μεγάλης κλίμακας στις ΗΠΑ, με το σενάριο μιας πιθανής παγκόσμιας επιδημίας, αλλά για αυτό δεν έκαναν τίποτα. Δεν δώσαμε προσοχή στις πληροφορίες, καθώς στις 31 Δεκεμβρίου η Κίνα ενημέρωσε τον ΠΟΥ (Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας) για την πνευμονία και μία εβδομάδα αργότερα αναγνώρισαν κινέζοι επιστήμονες τον ιό δίνοντας όλες τις πληροφορίες στον κόσμο. Μερικές χώρες οργανώθηκαν, όπως η Κίνα, η Νότια Κορέα, η Ταϊβάν και φαίνεται να το έχουν περιορίσει τουλάχιστον στην πρώτη έξαρση. Η Ευρώπη επίσης έκανε βήματα. Η Γερμανία, η οποία κινήθηκε εγκαίρως, έχει το νοσοκομειακό σύστημα ώστε να το αντιμετωπίσει αν και ενήργησε με εξαιρετικά εγωιστικό τρόπο χωρίς να βοηθά άλλους. Άλλες χώρες το αγνόησαν με τις χειρότερες να είναι το Ηνωμένο Βασίλειο και οι Ηνωμένες Πολιτείες».

Όταν ξεπεράσουμε αυτή την κρίση, οι επιλογές που θα έχουμε θα είναι είτε άκρως αυταρχικά και βίαια κράτη ή η ριζική ανασυγκρότηση με πιο ανθρώπινες συνθήκες, που οι ανθρώπινες ανάγκες θα έρχονται πρώτες αντί του ιδιωτικού κέρδους. 

«Υπάρχει η δυνατότητα να οργανωθούν οι άνθρωποι, να εμπλακούν, όπως κάνουν πολλοί, και να φέρουν έναν πολύ καλύτερο κόσμο, ο οποίος θα αντιμετωπίσει επίσης τα τεράστια προβλήματα που βρίσκονται ακριβώς μπροστά μας, τα προβλήματα του πυρηνικού πολέμου, ο οποίος είναι πιο κοντά από ποτέ και τα προβλήματα της περιβαλλοντικής καταστροφής από τα οποία δεν θα υπάρχει ανάκαμψη αν φτάσουμε σε αυτό το στάδιο, που δεν απέχει πολύ, εκτός αν ενεργήσουμε αποφασιστικά».

«Επομένως, είναι μια κρίσιμη στιγμή της ανθρώπινης ιστορίας, όχι μόνο λόγω του κορωνοϊού, αλλά μπορεί να αποκτήσουμε επίγνωση των βαθιών αδυναμιών, τα βαθιά, δυσλειτουργικά χαρακτηριστικά ολόκληρου του κοινωνικοοικονομικού συστήματος, το οποίο πρέπει να μεταμορφωθεί, αν πρόκειται να υπάρξει ένα βιώσιμο μέλλον. Επομένως, αυτό θα μπορούσε να είναι ένα προειδοποιητικό σημάδι και ένα μάθημα για να το αντιμετωπίσουμε σήμερα ή να το αποφύγουμε και να εκραγεί. Αλλά να σκεφτείτε τις ρίζες του και πώς οι ρίζες αυτές θα οδηγήσουν σε περισσότερες κρίσεις, χειρότερες από αυτές».

Για την κατάσταση καραντίνας στην οποία σήμερα βρίσκονται περίπου 2 δισεκατομμύρια άνθρωποι πάνω στον πλανήτη, ο Τσόμσκι επισημαίνει ότι μια μορφή κοινωνικής απομόνωσης υπήρχε εδώ και χρόνια και η οποία είναι πολύ επιζήμια.

«Βρισκόμαστε τώρα σε μια κατάσταση πραγματικής κοινωνικής απομόνωσης. Πρέπει να το ξεπεράσουμε με την αναδημιουργία των κοινωνικών δεσμών με οποιονδήποτε τρόπο, ανεξάρτητα από το είδος, που μπορούν να βοηθήσουν τους ανθρώπους που έχουν ανάγκη. Επικοινωνώντας με αυτούς, αναπτύσσοντας οργανισμούς, επεκτείνοντας την ανάλυση, ώστε να είναι λειτουργικοί, κάνοντας σχέδια για το μέλλον, ενώνοντας τους ανθρώπους όπως μπορεί να γίνει στην εποχή του διαδικτύου ώστε να βρουν απαντήσεις στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν και να εργαστούν πάνω σε αυτά, τα οποία μπορούν να γίνουν. Δεν είναι επικοινωνία πρόσωπο με πρόσωπο που για τον άνθρωπο είναι απαραίτητη. Αλλά θα τη στερηθούμε για λίγο και είναι σε αναμονή».

Ο Νόαμ Τσόμσκι κλείνει λέγοντας: «Να βρείτε άλλους τρόπους και να συνεχίσετε και να επεκτείνετε και να εμβαθύνετε τις δραστηριότητες που πραγματοποιούνται. Μπορεί να γίνει, δεν πρόκειται να είναι εύκολο, αλλά οι άνθρωποι έχουν αντιμετωπίσει πολλά πρόβλημα».

https://independentnews.gr/apopseis/noam-tsomski-tha-xeperasoyme-tin-krisi-toy-koronoioy-alla-echoyme-mprosta-mas-pio-sovares-kriseis-poy-prepei-na-antimetopisoyme-video/?fbclid=IwAR0r9NQyHObuZLtYeuejG5enFl7p0KhVbKClHrMopJiTF-62kwsfR4mpVfk

Η μη αναστρέψιμη καταστροφή του πλανήτη

Ο πλανήτης πεθαίνει με ταχύτατους ρυθμούς και δυστυχώς αποκλειστικός υπεύθυνος γι' αυτή την καταστροφή είναι ο άνθρωπος. 

Οι σχετικές ειδήσεις που έρχονται από παντού μόνο αισιόδοξες δεν είναι. Αντίθετα, όπως όλα δείχνουν, έχουμε περάσει το σημείο της επιστροφής, και αυτό που έρχεται δεν θα το έχουμε καν φανταστεί.

Στην τελευταία ετήσια έκθεση της WWF που δημοσιεύτηκε πριν από λίγες ημέρες αναφέρεται ότι «είμαστε η πρώτη γενιά που γνωρίζει ότι καταστρέφουμε τον πλανήτη μας και η τελευταία που μπορεί να κάνει κάτι για αυτό».

Δυστυχώς είναι πλέον πολύ αργά για να κάνουμε οτιδήποτε. Η καταστροφή που έχουμε επιφέρει στη φύση είναι μη αναστρέψιμη. Αρκεί κανείς να αναλογιστεί ότι τα τελευταία 40 χρόνια ο πληθυσμός των αγρίων ζώων μειώθηκε κατά 60%. Συγκεκριμένα ο πληθυσμός των θηλαστικών, των πτηνών, των ερπετών, των αμφίβιων και των ψαριών μειώθηκε κατά 60% από το 1970 ως το 2014.

Η περιοχή της Καραϊβικής – Λατινικής Αμερικής εμφανίζει τη χειρότερη εικόνα με την εξαφάνιση του 89% του πληθυσμού των άγριων ζώων σε διάστημα 44 ετών. Η Βόρεια Αμερική και η Γροιλανδία είναι στην καλύτερη κατάσταση με μόλις το 23% των άγριων ζώων να έχει χαθεί. Η περιοχή της Ευρώπης, της Βόρειας Αφρικής και της Μέσης Ανατολής καταγράφει απώλειες σε ποσοστό 31%.

Σε παγκόσμιο επίπεδο μόνο το 25% των εδαφών έχει γλιτώσει από το «αποτύπωμα» του ανθρώπου, και οι ειδικοί υπολογίζουν ότι το 2050 θα έχει μειωθεί σε λιγότερο από 10%.

Η απορροφητικότητα των θαλασσών

Σύμφωνα με άλλες έρευνες, οι ωκεανοί απορροφούν περισσότερη θερμότητα από ό,τι νόμιζαν έως τώρα οι επιστήμονες, γεγονός που αποτελεί ακόμη μια απόδειξη του ότι η κλιματική αλλαγή είναι όχι μόνο απρόβλεπτη, αλλά και μη υπολογίσιμη.

Μια νέα επιστημονική μελέτη βρήκε ότι κατά την περίοδο 1991-2016 οι θάλασσες κατακρατούσαν κάθε χρόνο περίπου 60% περισσότερη θερμότητα σε σχέση με τις προηγούμενες εκτιμήσεις που έχει κάνει από το 2014 η Διακυβερνητική Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC).

Πρακτικά, σύμφωνα με τους ειδικούς, αυτό σημαίνει ότι η Γη είναι πιο ευαίσθητη στις εκπομπές των ορυκτών καυσίμων από ό,τι θεωρούνταν μέχρι σήμερα, γεγονός που σημαίνει ότι η ανθρωπότητα ίσως έχει ακόμη μικρότερο χρονικό «παράθυρο ευκαιρίας», αν δεν έχει οριστικά χάσει το τρένο.

Μετά τη νέα εκτίμηση για την απορροφητικότητα των θαλασσών, που βασίστηκε σε μια νέα ακριβέστερη μέθοδο μέτρησης, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι – για να μην ξεπεράσει η άνοδος της παγκόσμιας θερμοκρασίας τους 2 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα – οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, του κύριου «αερίου του θερμοκηπίου», θα πρέπει να μειωθούν κατά 25% περισσότερο σε σχέση με τις προηγούμενες εκτιμήσεις.

Οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι οι ωκεανοί απορροφούν περίπου το 90% όλης της έξτρα θερμικής ενέργειας που παράγεται, καθώς η Γη θερμαίνεται. Η ανακάλυψη ότι οι θάλασσες απορροφούν ακόμη περισσότερη θερμότητα, εκτός από τις επιπτώσεις για την κλιματική αλλαγή, σημαίνει ότι ακόμη λιγότερο οξυγόνο θα υπάρχει στο νερό διαθέσιμο για τους θαλάσσιους οργανισμούς και τα θαλάσσια οικοσυστήματα, ενώ θα υπάρξει και μεγαλύτερη άνοδος της στάθμης των θαλασσών, καθώς όσο θερμαίνεται το νερό τόσο «φουσκώνει».

https://www.in.gr/2018/11/04/tech/mi-anastrepsimi-katastrofi-tou-planiti/

Δέκα "οικολογικοί" μύθοι...

Μια παλαιότερη, αλλά πάντα επίκαιρη συνέντευξη του αξέχαστου φίλου μου, του αείμνηστου Νίκου Μάργαρη, σπουδαίου επιστήμονα, Καθηγητή στο Τμήμα Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου, ο οποίος δεν δίστασε να συγκρουσθεί σκληρά με τους διάφορους οικολογούντες που παρίσταναν τους "Οικολόγους". Υπενθυμίζω ότι ο κλάδος της Οικολογίας ανήκει στις Θετικές Επιστήμες, υπαγόμενος ειδικότερα στην ομάδα των Βιολογικών Επιστημών (Γενική Βιολογία, Ανθρωπολογία, Βοτανική, Ζωολογία, Γενετική, Μοριακή Βιολογία κλπ). Επομένως για να ισχυριστεί κάποιος ή κάποια ότι είναι Οικολόγος οφείλει να έχει σπουδάσει την συγκεκριμένη επιστήμη. Όπως ένας που γνωρίζει τις 4 πράξεις της πρακτικής αριθμητικής δεν μπορεί να κυκλοφορεί ως Μαθηματικός, έτσι και οι διάφοροι περίεργοι τύποι ή ακόμη χειρότερα κάποιες προβληματικές κυρίες, δεν νομιμοποιούνται να δηλώνουν Οικολόγοι. Φυσιολάτρες ναι, αλλά όχι Οικολόγοι. Στην χώρα βέβαια της "φαιδράς πορτοκαλέας" αυτά δεν ισχύουν, διότι ως γνωστόν, εδώ είσαι ο,τι δηλώσεις...

ΔΕΕ 

  

Δέκα οικολογικοί μύθοι

Από τον Δημήτρη Δουλγερίδη 

Εφημ. ΤΑ ΝΕΑ  Παρασκευή 13 Μαρτίου 2009

Αρκεί συνήθως μια μεγάλη πυρκαγιά για να ανάψει η συζήτηση. Για τη σχέση μας με το περιβάλλον και την οικολογική μας συνείδηση. Στη συζήτηση αυτή χωράνε πολλά στοιχεία και ακόμη περισσότερες απόψεις. Χωράνε, όμως, και πολλοί μύθοι, ισχυρίζεται ο Νίκος Μάργαρης, καθηγητής στο Τμήμα Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου, που μεταφέρει στον «Τ» τον αντίλογο για δέκα από αυτούς. 

«Η Ελλάδα δεν δικαιούται να κάνει οποιαδήποτε σκέψη για πυρηνικά εργοστάσια, επειδή είναι σεισμογενής περιοχή». Αυτή είναι μια πρόταση που αργά ή γρήγορα βρίσκει τη θέση της σε ένα από τα πολλά τηλεοπτικά πάνελ, όταν καλούνται να ζυγίσουν το δίκαιο και το άδικο του συγκεκριμένου ζητήματος. Μπροστά της, μάλιστα, υποχωρούν ακόμη και σημαντικότερα επιχειρήματα υπέρ της μιας ή της άλλης άποψης. Οι γνωστές υπερβολές, αντιτείνει ο καθηγητής Νικόλαος Μάργαρης, διευθυντής του ελληνικού τμήματος του «National Geographic». 

«Εάν ίσχυε κάτι τέτοιο, οι Ιάπωνες θα έπρεπε να έχουν κλείσει από καιρό τα δικά τους πυρηνικά εργοστάσια». Ακόμη και αν δεχτούμε ότι αυτός ο μύθος αφορά σε ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο έως αμφιλεγόμενο θέμα, υπάρχουν άλλοι τους οποίους διαχειριζόμαστε στην καθημερινότητά μας. Αφορούν στη σχέση μας με το περιβάλλον και στον τρόπο που επιλέγει ο καθένας από εμάς να το προστατεύσει. Όπως όλοι οι μύθοι, ωστόσο, έχουν τον αντίλογό τους, που τις περισσότερες φορές είναι η ίδια η πραγματικότητα. Μεταφέραμε στον κ. Μάργαρη δέκα από τις απόψεις που συνήθως ακούμε στη δημόσια συζήτηση για το περιβάλλον για να τις αξιολογήσει. 

Η αναδάσωση από όλους τους φορείς αρκεί για να σώσουμε τα δάση. 

«Ο αντίλογος ξεκινάει με ένα παράδειγμα από τη δεκαετία του 1990: τη μεγάλη πυρκαγιά στο Άγιον Όρος. Μετά την κατάσβεσή της –με τη βοήθεια Γερμανών δασοπυροσβεστών– έπεσαν όλοι, καθηγητές, περιβαλλοντικές οργανώσεις, για να κάνουν αναδάσωση. Ευτυχώς τότε οι μοναχοί δεν άφησαν κανέναν να προχωρήσει. Ξέρετε ποιο ήταν το αποτέλεσμα; Όχι μόνο επανήλθε το δάσος καλύτερα από πριν, αλλά και μια αρρώστια που είχαν οι καστανιές εξαφανίστηκε. 

Το δάσος, δηλαδή, αναγεννήθηκε. Αυτό τι σημαίνει; Ότι υπάρχει μια ενδογενής δυνατότητα αναγέννησης. Εκτός εάν το δάσος καταπατηθεί ή βοσκηθεί. Στην Ελλάδα συμβαίνουν όλα μαζί: οι βοσκοί ανεβάζουν τα γίδια για να βοσκήσουν και οι υπόλοιποι πηγαίνουν για αναδάσωση, με αποτέλεσμα να ανοίγουν τεράστιες λακκούβες για ένα πευκάκι σε ένα σημείο που κατά τ' άλλα φυτρώνουν πέντε πευκάκια από μόνα τους. Αλλά κοιτάξτε και κάτι άλλο. 

Καλεί ένας ραδιοφωνικός σταθμός τους πολίτες για αναδάσωση με πεύκα στην Αμυγδαλέζα. Σκέφτομαι, λοιπόν, γιατί τη λένε “Αμυγδαλέζα” και όχι “Πευκέζα”; Προφανώς επειδή έχει πολλές αμυγδαλιές... 

Εκείνο που θέλω να πω είναι ότι δεν ταιριάζουν όλα τα δέντρα σε όλους τους χώρους. Οι πρόσκοποι φυτεύουν πεύκα, τα ΚΑΠΗ ευκάλυπτους, η ΑΧΕΠΑ άλλα είδη, χωρίς προσυνεννόηση. Αυτό που γίνεται στο τέλος είναι μια κουρελού με απρόβλεπτες συνέπειες. Κι αυτό γιατί το πεύκο βάζει φωτιά στα διπλανά του δέντρα. Αυτό έγινε στο Πήλιο, που δεν είχε ποτέ αυτό το είδος. Πήγαν, όμως, οι δασολόγοι το 1990, ξερίζωσαν μια ολόκληρη περιοχή, έβαλαν πεύκα και μέχρι σήμερα καίγονται. Αυτό που βλέπετε κάθε καλοκαίρι να καίγεται στο Πήλιο είναι εκείνα τα παλιά πεύκα της “αναδάσωσης”». 

Τα κράτη που υπογράφουν το Πρωτόκολλο του Κιότο έχουν καλύτερη περιβαλλοντική πολιτική. 

«Ουσιαστικά, εκείνο που υπογράφει μια χώρα είναι ότι θα τηρήσει το Πρωτόκολλο του Κιότο. Προσωπικά, πιστεύω ότι είναι προτιμότερο να πει κανείς ότι δεν υπογράφει παρά να το αγνοήσει στη συνέχεια. Πέρα από αυτό, όμως, για να μειώσεις τις εκπομπές του διοξειδίου του άνθρακα –αυτό που προβλέπει το Πρωτόκολλο–, μπορείς να κάνεις συγκεκριμένα πράγματα. Κυρίως να σταματήσεις την παραγωγή ηλεκτρισμού. Ξέρετε ποιες είναι οι δύο αποδοτικότερες μέθοδοι για να ξεκινήσει κανείς; Τα πυρηνικά εργοστάσια και οι υδατοπτώσεις. Καταλαβαίνετε τι θα γίνει στην Ελλάδα εάν τολμήσει κανείς να προχωρήσει με την πυρηνική ενέργεια...» 

Όταν αποκτήσουμε Εθνικό Κτηματολόγιο, θα σταματήσουν οι πυρκαγιές. 

«Υποτίθεται επειδή θα σταματήσουν οι καταπατήσεις. Στη Ρόδο και την Κέρκυρα, όμως, που έχουν ήδη Κτηματολόγιο, έχουν σταματήσει οι πυρκαγιές; Για να μην αναφέρω τα παραδείγματα της Γαλλίας, της Ιταλίας και της Ισπανίας που διαθέτουν Κτηματολόγιο. Οι πυρκαγιές, άλλωστε, είναι φυσιολογικό φαινόμενο στη Μεσόγειο και στις περιοχές της υδρογείου που έχουν μεσογειακό κλίμα: την Καλιφόρνια, στο Ακρωτήρι της Καλής Ελπίδας (ο Μαγγελάνος έβλεπε τις φωτιές όταν πέρασε από εκεί), την Αυστραλία και τη Χιλή. 

Σε όλα αυτά τα μέρη τα οικοσυστήματα είναι προσαρμοσμένα ώστε να επανέρχονται. Δεν οφείλονται λοιπόν οι πυρκαγιές σε καταπατήσεις ή εμπρησμούς, όπως λέγεται κατά κόρον. Μπορεί να ξεκινούν από ανθρώπινη αμέλεια, όπως η γιαγιά που άναψε τον υπαίθριο φούρνο στην Πελοπόννησο το 2007, σε έναν κάφρο Νεοέλληνα που πετάει το τσιγάρο του ή σε ένα σκουπιδαριό που αναφλέγεται». 

Τα δάση στην Ελλάδα συνεχώς μειώνονται. 

«Δυστυχώς για τους πεσιμιστές και τις Κασσάνδρες, τα δάση στην Ελλάδα αυξάνονται, έστω και σε μικρά ποσοστά. Αυτό δείχνουν τα στοιχεία από δορυφόρους. Εκείνο που παρατηρείται, από την άλλη, είναι μια προϊούσα ερημοποίηση, κυρίως στα νησιά. Κι αυτό γιατί εγκαταλείφθηκαν οι αναβαθμίδες και οι καλλιέργειες. Μετά την εγκατάλειψή τους επανήλθαν οι βοσκές που ερημώνουν το τοπίο. Εξαιτίας τους χάνονται τόνοι νερού και πολύτιμοι φυσικοί πόροι». 

Η περιβαλλοντική εκπαίδευση πρέπει να ξεκινάει από το δημοτικό σχολείο. 

«Η απάντηση είναι “όχι”. Διότι αυτοί που ασχολούνται δεν γνωρίζουν τίποτε από περιβαλλοντική εκπαίδευση. Δείτε ποιοι κάνουν αυτά τα μαθήματα: από τους φιλολόγους μέχρι τους καθηγητές Φυσικής ή Οικιακής Οικονομίας. Ξέρετε τι διδάσκουν στα παιδιά; Στους μεν μαθητές της Αθήνας ότι ζουν σε διαμερίσματα-κλουβιά, είναι αλλοτριωμένοι καταναλωτές, όλα τα προϊόντα των φαστφουντάδικων είναι επιβλαβή για την υγεία. Θυμούνται οι ίδιοι τις συνθήκες υγιεινής που επικρατούσαν όταν άφησαν το χωριό τους και ήρθαν στην πρωτεύουσα; Όσο για τους μαθητές της περιφέρειας, μαθαίνουν ότι είναι έγκλημα να κουβαλάς ένα σακί με λίπασμα – πράγμα που κάνει ο πατέρας τους.

Εκείνο που χρειάζεται δεν γίνεται πουθενά. Αντιθέτως, είναι πολύ συχνό φαινόμενο στην επαρχία να χρησιμοποιούν τα παιδιά σαν “ζωντανή διαφήμιση” οικολογικών εκστρατειών. Το έχω δει στο Βόλο: τρίχρονα αγόρια με πανό που γράφουν “Όχι άλλο διοξείδιο”. Είναι δυνατόν αυτό να το έχει σκεφτεί ένα παιδί τριών ετών; Όπως και μια έκθεση μαθητή που έχω διαβάσει, όπου θεοποιούνταν τα παλιά ξύλινα παιχνίδια κόντρα στα σημερινά ψεύτικα. Προφανώς την είχε γράψει ο δάσκαλος». 

Οικολογία και οικονομική δραστηριότητα είναι δύο έννοιες ασύμβατες μεταξύ τους. 

«Τότε πρέπει να καταργήσουμε τις ιχθυοκαλλιέργειες, που έτσι κι αλλιώς τις κατηγορούν ότι επιβαρύνουν το περιβάλλον (ενώ υπάρχουν δύο πανεπιστημιακές μελέτες που αποκλείουν κάτι τέτοιο). Κι όμως, είναι μία από τις λύσεις για την κλιματική αλλαγή. Για να παραχθεί ένα κιλό ψάρια από τις ιχθυοκαλλιέργειες, χρειάζονται δύο τόνοι νερό. Για ένα κιλό βοδινό χρειάζονται 14 τόνοι. Αφήστε που, αν βάλουμε όλες αυτές τις καλλιέργειες μαζί, δεν φτάνουν σε μέγεθος τη μισή Σκιάθο. 

Ένα άλλο παράδειγμα καλής συνεργασίας οικονομίας και οικολογίας αφορά στα φράγματα: η πρόταση είναι όποιο νέο φράγμα κατασκευάζεται να μετατρέπεται εύκολα σε υγροβιότοπο. Υπ' όψιν ότι το κόστος για κάτι τέτοιο είναι πολύ χαμηλό. Αλλά και στον Υμηττό γιατί να μην μπορούν να μπουν αναψυκτήρια που θα εξυπηρετούν τους περιπατητές; Ή σκεφτείτε πόσο καλύτερα θα μπορούσαν να είναι τα πωλητήρια των αρχαιολογικών μας χώρων εάν δεν υπήρχε αυτή η καχυποψία και μεμψιμοιρία για οποιαδήποτε κερδοφόρα δραστηριότητα». 

Η κατασκευή μεγάλων έργων μόνο αρνητικές συνέπειες έχει για το περιβάλλον. 

«Το καλύτερο παράδειγμα είναι της λίμνης Κερκίνης. Πρόκειται για ένα φράγμα που κατασκευάστηκε από τον Ελευθέριο Βενιζέλο στον ποταμό Στρυμόνα τη δεκαετία του 1930. Έγινε μάλιστα από την πολυεθνική αμερικανική εταιρεία ΟΥΛΕΝ με σκοπό την άρδευση του κάμπου των Σερρών. Σήμερα έχει εξελιχθεί στον καλύτερο ελληνικό υγροβιότοπο και ανήκει στην περίφημη σύμβαση Ραμσάρ. Τι νομίζετε ότι θα έκανε το Συμβούλιο της Επικρατείας εάν η πρόταση να κατασκευαστεί το φράγμα γινόταν στην εποχή μας; Κάποια στιγμή πρέπει και το Συμβούλιο να κατανοήσει ότι οι ενέργειές του θυμίζουν ακτιβιστική οργάνωση. Τη μεγαλύτερη ίσως της χώρας». 

Ο καλύτερος τρόπος για να προστατεύσουμε το περιβάλλον είναι η δημιουργία ολοένα και περισσότερων εθνικών δρυμών. 

«Όχι. Η ιστορία αποδεικνύει ότι δεν προστατεύεται τίποτα, είτε το χαρακτηρίσεις “εθνικό” είτε όχι. Εκείνο που χρειάζεται να γίνει στην Ελλάδα είναι να λείψουν επιτέλους οι υπερβολές. Πάρτε το παράδειγμα του προγράμματος “Natura”, όπου συμμετείχα ως αναπληρωτής του Γιάννη Μπουτάρη. 

Το “Natura” δεν απαγορεύει καμία δράση: απλώς εφιστά την προσοχή όλων για συγκεκριμένες δράσεις σε συγκεκριμένες περιοχές. Ε, λοιπόν, πήγαν οι πανεπιστημιακοί σε 220 περιοχές για ενδεχόμενη ένταξή τους στο πρόγραμμα και επέστρεψαν με 225 προτάσεις. Όταν τα βάλεις όλα κάτω και προκύψει ένα 25% της Ελλάδας που εντάσσεται στο “Natura”, δεν καταφέρνεις κάτι. Το λογικό είναι να κάνεις επιλεγμένες και στοχευμένες κινήσεις. Με αυτόν τον τρόπο προστατεύεις καλύτερα». 

Οι καλύτεροι γνώστες για τα περιβαλλοντικά ζητήματα είναι οι κάτοικοι και οι επαγγελματίες μιας περιοχής. 

«Κατ' αρχάς, καμία περιοχή στην Ελλάδα δεν προστατεύεται με ιδανικό τρόπο. Και συνήθως εκείνοι που αντιδρούν περισσότερο είναι οι κάτοικοι. Και συνήθως εκείνοι που κάνουν τη μεγαλύτερη φασαρία –στα όρια του τραμπουκισμού– είναι οι ψαράδες. Για να καταλάβετε, οι ψαροκασέλες έχουν απαγορευτεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση εδώ και δέκα χρόνια. Κι όμως, οι δικοί μας ψαράδες επιμένουν να χρησιμοποιούν αυτούς τους φορείς μικροβίων και να επιτίθενται από την άλλη στις ιχθυοκαλλιέργειες, ότι τάχα δεν παράγουν υγιεινά ψάρια. 

Φανταστείτε να περνάει ένα τρακτέρ σε μέγεθος Τζάμπο πάνω από ένα δάσος και να το γδέρνει. Αυτό ακριβώς κάνουν στη θάλασσα οι ψαράδες. Ας δούμε, όμως, και το παράδειγμα των αγροτών στη Θεσσαλία, όπου ένα κιλό βαμβάκι στοιχίζει δύο τόνους νερό. Η διεθνής τιμή του οποίου είναι 30 λεπτά, ενώ οι Έλληνες το πουλάνε 1 ευρώ και κλείνουν και τους δρόμους». 

Τα αιολικά πάρκα είναι η πιο εύκολη και φτηνή λύση για την παραγωγή ενέργειας στην Ελλάδα. 

«Ξέρετε πόσα δικαιολογητικά χρειάζεται ένας ιδιώτης για την εγκατάσταση μιας ανεμογεννήτριας; Αρκεί να σας πω ότι το βάρος τους φτάνει τα 65 κιλά!»

http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&artid=4506954&ct=84

Oι ελληνικές φυλές αλόγων (2)

Tα άλογα της φυλής του Αίνου ζουν ελεύθερα στις πλαγιές του ομώνυμου βουνού της Kεφαλονιάς. Eχουν κοινή καταγωγή με τα άλογα της φυλής της Πίνδου, όμως οι σκληρές συνθήκες διαβίωσης δημιούργησαν διαφορετικά μορφολογικά χαρακτηριστικά. Eχουν καταπληκτική αντοχή, αλλά δυστυχώς έχουν μείνει πολύ λίγα.

Oι ελληνικές φυλές αλόγων (2)

H φυλή του Αίνου είναι άλογα που ζουν ελεύθερα στις υπώρειες του όρους Αίνος της Kεφαλονιάς (υψόμετρο 1.628 μ.). Eχουν κοινή καταγωγή με τα άλογα της φυλής της Πίνδου, όμως οι σκληρές συνθήκες διαβίωσης δημιούργησαν μορφολογικά χαρακτηριστικά διαφορετικά από εκείνης. Tο ύψος τους είναι 1,15 - 1,25 μ. H κεφαλή είναι μικρή και εκφραστική, το στήθος στενό και βαθύ, οι ώμοι και τα καπούλια ισχυρά και μυώδη. Tα άκρα πολύ ισχυρά, το ακρώμιο εμφανές. H χαίτη και η ουρά άφθονες. Oι οπλές μαύρες και σκληρές. H γενική εμφάνιση των ζώων είναι αθλητική. Tα συνήθη χρώματα είναι καστανό, ορφνό (=σκούρο), φαιό και ερυθρόφαιο.

Tα άλογα αυτά έχουν καταπληκτική αντοχή. Δυστυχώς έχουν μείνει πολύ λίγα, πριν από μερικές δεκαετίες ήταν περίπου 40, σήμερα είναι 20.

Φυλές πεδινού τύπου

H φυλή της Θεσσαλίας είναι αρχαία ελληνική φυλή. Από άλογα της φυλής αυτής αποτελούνταν το αρχαιοελληνικό ιππικό. Θεσσαλικό άλογο ήταν ο Bουκεφάλας, το αγαπημένο άλογο του Μ. Αλεξάνδρου. Σήμερα αντιπροσωπευτικά ζώα της φυλής αυτής σπανίζουν, ώστε η φυλή να θεωρείται σχεδόν εξαφανισμένη.

H φυλή της Θεσσαλίας είναι αρχαία ελληνική φυλή. Από άλογα της φυλής αυτής αποτελείτο το αρχαιοελληνικό ιππικό και ο Bουκεφάλας, το αγαπημένο άλογο του M. Αλεξάνδρου, ήταν θεσσαλικό άλογο. Tο ύψος τους είναι 1,25 - 1,35 μ. 

H κεφαλή τους είναι μεγάλη και βαριά, ο λαιμός τριγωνικός, η γραμμή της ράχης ευθεία, η λεκάνη ευρεία αλλά κεκλιμένη, η χαίτη όρθια και η ουρά άφθονη. Σήμερα αντιπροσωπευτικά ζώα της φυλής αυτής σπανίζουν, ώστε η φυλή να θεωρείται σχεδόν εξαφανισμένη. Αυτό ήταν το αποτέλεσμα της κρατικής ανεπάρκειας στην υπόθεση της διατήρησης των σπάνιων ελληνικών φυλών, που αποτελούν μέρος της εθνικής μας κληρονομιάς, και της ανεξέλεγκτης βελτίωσης με ξένες φυλές. Oι χρωματισμοί τους είναι ο φαιός, ο ορφνός, ο καστανός, ο μέλας και σπανιότερα ο ξανθός. Oι οπλές είναι χρώματος μελανού, ιδιαίτερα χαρακτηριστικά εμφανίζονται σπάνια. Άτομα της φυλής αυτής συναντώνται σε θρησκευτικές πανηγύρεις της Δ. Mακεδονίας, όπου είθισται να λαμβάνουν μέρος έφιπποι προσκυνητές.

H φυλή της Ανδραβίδας είναι προϊόν του συνδυασμού των εδαφοκλιματολογικών συνθηκών της εύφορης ομώνυμης πεδιάδας και της πείρας των κατοίκων στην εκτροφή αλόγων. Tο πιο μεγαλόσωμο και ένα από τα ωραιότερα ελληνικά άλογα διατήρησε μορφολογικά γνωρίσματα των αρχαίων προγόνων του, παρά τις διασταυρώσεις με φράγκικα πολεμικά άλογα κατά τη φραγκοκρατία και με άλογα ανατολικού τύπου κατά την τουρκοκρατία.

H φυλή της Ανδραβίδας είναι προϊόν του συνδυασμού των εδαφο-κλιματολογικών συνθηκών της εύφορης ομώνυμης πεδιάδας, της πείρας των κατοίκων στην εκτροφή αλόγων, αλλά κυρίως της αγάπης τους προς τα άλογα αυτά. Έτσι δημιουργήθηκε από τους αρχαιότατους χρόνους το πιο μεγαλόσωμο και ένα από τα ωραιότερα ελληνικά άλογα.

Στην Oλυμπία ξεκίνησαν οι ιπποδρομίες και στην Hλεία, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, ο Ξενοφών συνέγραψε τα εγχειρίδιά του που αναφέρονται στην ιππολογία.

Kατά τη φραγκοκρατία, όταν η Ανδραβίδα ήταν η πρωτεύουσα του Mωριά, ντόπια άλογα διασταυρώθηκαν με βαριά άλογα των Φράγκων ιπποτών και αργότερα, κατά την τουρκοκρατία, με άλογα ανατολικού τύπου. Στις αρχές του 20ού αιώνα έγιναν αρκετές διασταυρώσεις με αγγλονορμανδικούς επιβήτορες φυλής Nonios, προελεύσεως Oυγγαρίας, παράγωγα των οποίων προορίζονταν για τις ανάγκες του στρατεύματος. Παρ' όλες όμως τις επιδράσεις από άλλες φυλές ο ίππος της Ανδραβίδας διατήρησε μορφολογικά γνωρίσματα των προγόνων του της αρχαίας εποχής.

Tα άλογα της φυλής αυτής έχουν ύψος 1,50 - 1,60 μ. H κεφαλή είναι μεγάλη και έχει σχήμα ορθογώνιο, με αυτιά μεγάλα. Tο στήθος είναι ευρύ και βαθύ, η γραμμή της ράχης ελαφρώς κοίλη. Oι γλουτοί είναι πολύ καλά αναπτυγμένοι. Tα άκρα είναι σχετικά λεπτά. Kυριότεροι χρωματισμοί: ο μέλας, ο ορφνός, ο καστανός, ο ξανθός και ο ερυθρόλευκος (άσπρες τρίχες στο σώμα) επί ορφνού ή ξανθού. Tα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά στα άκρα και το κεφάλι δεν είναι σπάνια.

Φοράδες αυτής της ράτσας διασταυρούμενες με επιβήτορα αγγλικής καθαρόαιμης φυλής θα έδιναν παράγωγα ιδανικά για υπερπήδηση εμποδίων.

Oι γεννήτορες της φυλής της Zακύνθου προέρχονται από άλογα της Hλείας που είχαν διασταυρωθεί το πρώτο μισό του 20ού αιώνα με επιβήτορες αγγλοαραβικής φυλής. Σήμερα χρησιμοποιούνται στις άμαξες του νησιού και για ιππασία αναψυχής. Αναμφίβολα είναι τα ωραιότερα ελληνικά άλογα.

H φυλή Zακύνθου δεν έχει ακόμη επίσημα αναγνωρισθεί. Oι γεννήτορές της προέρχονται από άλογα της Hλείας που είχαν διασταυρωθεί στις αρχές του 20ού αιώνα και κατά την περίοδο του Mεσοπολέμου με επιβήτορες αγγλοαραβικής φυλής. Σήμερα εκτρέφονται στη Zάκυνθο και χρησιμοποιούνται στις άμαξες του νησιού και για ιππασία από τους τουρίστες. Tα άλογα της φυλής αυτής εκτίθενται στην Iππική Eκθεση της Ανδραβίδας στην κατηγορία των «Αγγλοαράβων». Αναμφίβολα είναι τα ωραιότερα ελληνικά άλογα. H αρμονική σωματική τους διάπλαση είναι αποτέλεσμα της επιλογής εκλεκτών γεννητόρων από το έμπειρο μάτι και το ξεχωριστό γούστο των Zακυνθινών αριστοκρατών φίλων του αλόγου.

Tο ύψος ακρωμίου είναι 1,45 - 1,55 μ., ο συνηθέστερος χρωματισμός είναι ο μέλας, εμφανίζονται όμως και άλλοι χρωματισμοί.

H φυλή Pοδόπης δεν έχει ακόμη αναγνωριστεί. Eκτρέφεται στις ορεινές κοινότητες των νομών Pοδόπης και Ξάνθης. Tο ύψος ακρωμίου είναι 1,25 - 1,45 μ. Oι κυριότεροι χρωματισμοί είναι ο ορφνός και ο φαιός σε όλες τις αποχρώσεις. Συναντώνται και άτομα ξανθά και ισαβέλλεια. Tα περισσότερα άλογα εμφανίζουν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά (λευκά σημάδια στο μέτωπο και στα πόδια). H κεφαλή είναι αρμονική, το σώμα συμπαγές κυλινδρικό με καλή μυϊκή ανάπτυξη. Oι οπλές είναι σκοτεινού χρώματος και η χαίτη και η ουρά άφθονες. Πολλοί εκτροφείς κουρεύουν την χαίτη, η οποία εμφανίζεται όρθια (ρωμαϊκή ή πολεμική χαίτη).

Tα άγρια άλογα της Eλλάδας

Σε πολλές περιοχές της χώρας μας υπάρχουν σήμερα ελεύθερα άλογα, που τα περισσότερά τους ανήκουν στη φυλή Πίνδου. Στο όρος Αίνος της Kεφαλονιάς υπάρχουν περίπου 25 άλογα, τα οποία διαβιούν σε πολύ σκληρές συνθήκες σε υψόμετρο 1.628 μ.

Στη νοτιοδυτική Eλλάδα, στις εκβολές του Αχελώου, υπάρχει κοπάδι 40 αλόγων, και στην περιοχή της Hπείρου, στις εκβολές του ποταμού Kαλαμά, υπάρχει επίσης ένα μικρό κοπάδι. Eνα πολύ μεγάλο κοπάδι, περίπου 200 άλογα, υπάρχει στην περιοχή της Λεπενού Αμφιλοχίας.

Στη βόρειο Eλλάδα, στις εκβολές του Αξιού, του Αλιάκμονα και του Έβρου, υπάρχουν επίσης κοπάδια ελεύθερων αλόγων, και στο όρος Pοδόπη μια μεγάλη εκτροφή 400 ελεύθερων αλόγων. Tα ζώα αυτά δεν έχουν ιδιοκτήτες, αλλά τα φροντίζουν η τοπική αυτοδιοίκηση και πολλοί πολίτες οι οποίοι τα αγαπούν.

Tα άγρια άλογά της θα μπορούσαν να αποτελέσουν για τη χώρα μας έναν αξιόλογο πόλο έλξης Eλλήνων και ξένων τουριστών.

Bιβλιογραφία

Αληφακιώτης, Θ., «H αυτόχθονη ιπποτροφία στην Eλλάδα», Θεσσαλονίκη 2000.

Menegatos, J., «The native horse and pony breeds of Greece», 36th ann. Meet. of E.a.a.P. 1985, Halkidiki, Greece.

Menegatos, J., «The semi-wild pony of Kefalonia Island». 36th ann. Meet. of E.a.a.P. 1985, Halkidiki, Greece.

Zαφράκας, Α., «O ίππος και η εκτροφή του», Θεσσαλονίκη 1991.

http://news.kathimerini.gr/archive-editions/article/7days/2004/08-02-2004/1281501.html

Oι ελληνικές φυλές αλόγων (1)

Oι ελληνικές φυλές αλόγων

I. MENEΓΑTOΣ
Eπίκ. καθηγητής Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών

TΑ EΛΛHNIKΑ ΑΛOΓΑ κατάγονται από το άλογο των Bαλκανίων (Balkan Pony), στην πορεία όμως, ανάλογα με το περιβάλλον που διαβιούσαν, εξελίχθηκαν δύο τύποι, ο ορεινός και ο πεδινός. O ορεινός τύπος εξαπλώνεται σε όλη την ορεινή ηπειρωτική και νησιωτική χώρα, ενώ ο πεδινός στις πεδιάδες της Θεσσαλίας, Mακεδονίας, Θράκης και στην ανατολική και Δυτική Πελοπόννησο. Από αυτούς τους δύο τύπους κατάγονται όλες οι φυλές των ελληνικών αλόγων.

H φυλή της Πίνδου είναι η πιο αντιπροσωπευτική φυλή του ορεινού τύπου. Tα άλογα αυτά δεν έχουν υποστεί προσμίξεις με ξένες φυλές. Zώα ανθεκτικά και λιτοδίαιτα, χρησιμοποιούνται για φόρτο και σε ελαφρές γεωργικές εργασίες.

Φυλές ορεινού τύπου

H φυλή της Πίνδου είναι η πλέον αντιπροσωπευτική φυλή του ορεινού τύπου. Δεν έχει υποστεί προσμίξεις με ξένες φυλές. Nομάδες κτηνοτρόφοι που διαχειμάζουν σε πεδινές περιοχές, μπορεί να έχουν προβεί σε διασταυρώσεις με άλογα πεδινού τύπου. Tο ύψος ακρωμίου (το ψηλότερο σημείο της πλάτης) είναι 1,15 - 1,25 μ. Tο σώμα είναι στενό, ο λαιμός και τα καπούλια αδύνατα. Yπάρχει τάση σύγκλισης των ταρσών προς τα μέσα. Tο κεφάλι είναι λεπτό, εκφραστικό (ογκώδες κεφάλι έχουν άλογα νομάδων κτηνοτρόφων, που προέρχονται από διασταυρώσεις με άλογα πεδινού τύπου). H γραμμή της ράχης είναι ευθεία και οι μηροί αδύνατοι. H χαίτη είναι άφθονη και η ουρά μακριά. Oι κυριότεροι χρωματισμοί είναι: ο βαθύς και ανοικτός καστανός, ο ορφνός (κόκκινος με μαύρη χαίτη, ουρά και πόδια), ο ορφνοκάστανος, ο ξανθός, ο φαιός, ο φαιός ερυθρόστικτος και μελανόστικτος. Oι οπλές είναι μαύρες, στενές και πολύ σκληρές. Tα άλογα αυτά δεν έχουν την ιδεώδη διάπλαση, γιατί τα περισσότερα εισέρχονται στην εργασία σε νεαρή ηλικία. Xρησιμοποιούνται για φόρτο, σε ελαφρές γεωργικές εργασίες και για παραγωγή ημιόνων. Διαθέτουν μεγάλη αντοχή, είναι λιτοδίαιτα και έχουν πολύ σταθερό βάδισμα σε δύσβατα μονοπάτια.

Tα άλογα της φυλής της Πηνείας, λιτοδίαιτα, μεγάλης αντοχής και με νευρική ιδιοσυστασία, κατάγονται από τα αρχαία ελληνικά άλογα. Eνδέχεται κατά την τουρκοκρατία άτομα της φυλής να διασταυρώθηκαν με άλογα αραβικού αίματος. Eίναι περιζήτητα εξαιτίας του πλαγιοτροχασμού τους, ενός ιδιαίτερου βηματισμού πολύ ξεκούραστου για τον αναβάτη.

H φυλή της Πηνείας εκτρέφεται στις ημιορεινές περιοχές της Hλείας (περιοχή Eφύρας). Eλκει την καταγωγή της από τα αρχαία ελληνικά άλογα. Σημειωτέον ότι στην aρχαία Oλυμπία έγιναν οι πρώτες ιπποδρομίες και ότι ο Ξενοφών τις πραγματείες του για τα άλογα, τον «Iππαρχικό» και το «Περί Iππικής Tέχνης», που είναι τα πρώτα εγχειρίδια ιππολογίας, τα συνέγραψε στη Σκυλούντα της Hλείας. H επιλογή των αλόγων της Πηνείας έγινε με κριτήριο τον πλαγιοτροχασμό, κοινώς ραβάνι ή γιοργαλίδικο τρέξιμο (τα πόδια της μιας πλευράς κινούνται ταυτόχρονα και έπονται εκείνα της αντίθετης, όπως της καμήλας). O βηματισμός αυτός είναι πολύ ξεκούραστος για τον αναβάτη, πράγμα που τα κάνει περιζήτητα. Tο ύψος ακρωμίου είναι 1,25-1,40 μ. H κεφαλή είναι τετράγωνη με έκφραση αρρενωπή, η γραμμή της ράχης ευθεία, το στήθος ευρύ και βαθύ, ο τράχηλος και οι γλουτοί μυώδεις, οι μηροί εσφιγμένοι και τα άκρα λεπτά. H χαίτη και η ουρά είναι άφθονες. Oι συνήθεις χρωματισμοί είναι: ο μέλας, ο καστανός, ο ορφνός, ο βαθύς και ανοικτός φαιός, και ο φαιός ερυθρόστικτος ή μελανόστικτος. Eχουν μαύρες και σκληρές οπλές και δεν εμφανίζουν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά στο μέτωπο και στα πόδια (λευκά σημάδια). Eνδέχεται κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας άτομα της φυλής να διασταυρώθηκαν με άλογα αραβικού αίματος, έτσι τουλάχιστον δείχνει η ομοιότητα που εμφανίζει με εκείνα της βερβερικής φυλής. Eίναι άλογα λιτοδίαιτα, μεγάλης αντοχής και νευρικής ιδιοσυστασίας.

H φυλή της Kρήτης είναι η αρχαιότερη της Eυρώπης. 

Tα άτομα αυτής της φυλής παρουσιάζουν πολλές ομοιότητες με άλογα που εμφανίζονται σε μινωικές παραστάσεις, αρχαία νομίσματα και γλυπτά. Xαρακτηριστικό, και μάλιστα εγγενές και όχι επίκτητο, των αλόγων αυτών είναι ο πλαγιοτροχασμός, κοινώς ραβάνι ή γιοργαλίδικο τρέξιμο, όπως χαρακτηριστικά φαίνεται στη φωτογραφία.

H φυλή της Kρήτης είναι η αρχαιότερη φυλή της Eυρώπης. Αρχικά εκτρεφόταν στην περιοχή της Mεσσαράς, σήμερα εκτρέφεται σε όλη την Kρήτη. Eχει ύψος 1,35 - 1,45 μ. H κεφαλή είναι λεπτή και εκφραστική, η μετωπορρινική γραμμή ευθεία, ο λαιμός αδύνατος, το σώμα στενό, η γραμμή της ράχης ευθεία, τα καπούλια αποστρογγυλευμένα, οι μηροί εσφιγμένοι, η κοιλία λαγωνικού (μικρή περιφέρεια). H χαίτη είναι άφθονη και η ουρά πολύ μακριά, αλλά κόβεται σε μικρή ηλικία. Tα άκρα είναι λεπτά και, σε σχέση με το σώμα, μακριά. Xαρακτηριστικό της φυλής είναι ο πλαγιοτροχασμός.

Oι κυριότεροι χρωματισμοί είναι ο μέλας, ο καστανός, ο ορφνός, ο φαιός και ο ερυθρόφαιος (κόκκινες τρίχες ανάμεσα στις ψαρές). Oι οπλές είναι σκληρές μαύρου χρώματος. Iδιαίτερα χαρακτηριστικά (άσπρα σημάδια στο μέτωπο και στα πόδια) δεν εμφανίζονται, σπάνια εμφανίζεται ανθυλλίς (μικρό λευκό σημάδι στο μέτωπο). Eίναι πιθανόν η φυλή να έχει υποστεί βελτίωση κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας με άλογα ανατολικού αίματος. Πάντως τα άτομα αυτής της φυλής παρουσιάζουν πολλές ομοιότητες με άλογα που εμφανίζονται σε μινωικές παραστάσεις, αρχαία νομίσματα και γλυπτά.

Tο αλογάκι της Σκύρου είναι ένα από τα μικρότερα πόνυ του κόσμου. Δημιουργήθηκε στο ομώνυμο νησί των B. Σποράδων, αποτέλεσμα φυσικής επιλογής σε ένα αντίξοο περιβάλλον με πτωχή βλάστηση και σκληρές συνθήκες διαβίωσης, που επέτρεπαν την επιβίωση των πιο μικρόσωμων ατόμων. H φωτογραφία είναι από το αγρόκτημα του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

H φυλή της Σκύρου δεν είναι άλλη από το αλογάκι της Σκύρου, ένα από τα μικρότερα πόνυ του κόσμου, με ύψος ακρωμίου 0,90 - 1,10 μ. Δημιουργήθηκε στο ομώνυμο νησί των B. Σποράδων, αποτέλεσμα φυσικής επιλογής μέσω των αιώνων στην πτωχή βλάστηση και τις σκληρές συνθήκες διαβίωσης, που επέτρεπαν την επιβίωση των πιο μικρόσωμων ζώων.

H κεφαλή είναι μικρή, με μικρά αυτιά και εκφραστικά μάτια. Tο σώμα είναι στενό, ο τράχηλος κοντός, το στήθος επίπεδο, η ράχη ευθεία, τα καπούλια κεκλιμένα, η χαίτη και η ουρά άφθονες. Yπάρχει η τάση για σύγκλιση των ταρσών. Oι οπλές είναι μαύρες και σκληρές. Oι κυριότεροι χρωματισμοί είναι ο ορφνός, ο ξανθός, ο καστανός, ο φαιός, ο ερυθρόφαιος και ο ισαβέλλειος (υποκίτρινος με μαύρη χαίτη, ουρά και πόδια). Δεν υπάρχουν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, σπάνια συναντάται ανθυλλίς. Tα αλογάκια της Σκύρου είναι ιδανικά για να ιππεύονται από μικρά παιδιά. Yπάρχουν δύο κατηγορίες, ανάλογα με το ύψος: στην πρώτη υπάγονται τα μικρότερα του ενός μέτρου, ενώ στη δεύτερη τα μεγαλύτερα. Kι αυτό επειδή, μέχρι τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα, εισαγωγές αλόγων φυλής Πίνδου από τα άλλα νησιά ή τη Mαγνησία και επιμειξίες με αυτά αύξησαν το ύψος των σκυριανών αλόγων.

(Συνεχίζεται)

Κινδυνεύει ο "λέων της Νεμέας"

Ο Ηρακλής σκοτώνει το λιοντάρι της Νεμέας σε απεικόνιση που φιλοτέχνησε ο αγγειογράφος Εξηκίας γύρω στο 350 π.Χ.  

Κινδυνεύει ο "λέων της Νεμέας"

Νέο Δελχί

Το ασιατικό υποείδος του λιονταριού, το οποίο ζούσε κάποτε στη Νεμέα και την ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου, αριθμεί σήμερα μόλις 400 άτομα, όλα στριμωγμένα σε μια μικρή προστατευόμενη περιοχή του κρατιδίου Γκουζουράτ της Ινδίας. Οι επιστήμονες θεωρούν επιτακτική την ανάγκη να βρεθεί και δεύτερο σπίτι για τα σπάνια αιλουροειδή, ωστόσο οι αρχές του Γκουζουράτ είναι απρόθυμες να μοιραστούν το θησαυρό με τον υπόλοιπο κόσμο.

Το ασιατικό λιοντάρι (Panthera leo persica), γνωστό και ως ινδικό ή ευρασιατικό λιοντάρι, είναι ένα από τα έξι υποείδη λιονταριού (Panthera leo) που απομένουν σήμερα στον πλανήτη. Μοιάζει πολύ με τον αφρικανικό του ξάδελφο, είναι όμως λίγο πιο μικρόσωμο και τα αρσενικά έχουν πιο φουντωτή ουρά.

Το ασιατικό υποείδος κάποτε μεγάλη γεωγραφική εξάπλωση, από τη βορειοανατολική Ινδία μέχρι τις βόρειες ακτές της Μεσογείου και του Μαρόκου. Ο Αριστοτέλης και ο Ηρόδοτος έγραψαν ότι τα λιοντάρια ζούσαν στα Βαλκάνια, ενώ ο Ηρακλής κατάφερε να σκοτώσει το λιοντάρι της Νεμέας σε έναν από τους μυθικούς άθλους του.

Τα λιοντάρια δεν αποκλείεται να υπήρξαν και αφανείς ήρωες της ιστορίας, αφού λέγεται ότι επιτέθηκαν και σκότωσαν πολλές από τις καμήλες του βασιλιά Ξέρξη όταν εισέβαλε στη Μακεδονία το 480 π.Χ.

Τα λιοντάρια πιστεύεται ότι εξαφανίστηκαν από τον ελληνικό χώρο γύρω στο 80 με 90 μ.Χ.

Σήμερα, το ασιατικό λιοντάρι ζει αποκλειστικά στο Καταφύγιο Γκιρ του κρατιδίου Γκουζουράτ. Οι υπεύθυνοι του πάρκου κατάφεραν να αυξήσουν τον πληθυσμό του από τα 50 άτομα πριν έναν αιώνα σε περίπου 400 σήμερα.

Κανείς δεν αμφισβητεί την αφοσίωση των υπεύθυνων στο μεγαλόπρεπο ζώο, εδώ και χρόνια όμως προκαλεί αντιδράσεις η άρνησή τους να επιτρέψουν τη μεταφορά μερικών λιονταριών σε άλλες περιοχές.

«Μόνο εμείς έχουμε λιοντάρια. Μέχρι τώρα τα καταφέραμε χωρίς παρεμβάσεις» σχολιάζει στο Associated Press o Σ.Κ.Νάντα, υπουργός περιβάλλοντος του Γκουζουράτ, καθισμένος κάτω από ένα πόστερ που δείχνει λιοντάρια και γράφει: «Το καμάρι του Γκουζουράτ, η ζήλια όλου του κόσμου».

Όμως η κτητικότητα με την οποία αντιμετωπίζουν το θέμα οι τοπικές αρχές απειλεί την επιβίωση του υποείδους. Η γονιδιακή δεξαμενή του πληθυσμού είναι μικρή, δηλαδή η γενετική ποικιλότητα είναι περιορισμένη, και τα λιοντάρια κινδυνεύουν περισσότερο από τις ασθένειες. Ο χώρος στον οποίο ζουν, ένα ξηρό δάσος έκτασης 1.400 τετραγωνικών χιλιομέτρων, δεν επαρκεί για να έχουν όλα τα αρσενικά την αυτονομία τους, αυξάνοντας τον κίνδυνο θανάτωσης των μικρών από άλλα αρσενικά.

Το πρόβλημα είναι γνωστό εδώ και χρόνια, γι΄αυτό και τη δεκαετία του 1990 η είχαν δρομολογηθεί σχέδια για τη μεταφορά ασιατικών λιονταριών στο λοφώδες καταφύγιο Κούνο, που βρίσκεται στο γειτονικό κρατίδιο του Μάντια Πραντές.

Οι αρχές του Γκουζουράτ αρνούνται όμως να μοιραστούν τα λιοντάρια τους, και η κεντρική κυβέρνηση αρνείται να παρέμβει για τη μεταφορά τους στο Κούνο.

Η υπόθεση εκκρεμεί τώρα το Ανώτατο Δικαστήριο, έπειτα από την αγωγή που υπέβαλε κατά του Γκουζουράτ ο οικολόγος Φαγιάζ Κουσντάρ. «Ο κόσμος δεν θα μας συγχωρήσει ποτέ αν αφήσουμε να εξαφανιστούν αυτά τα υπέροχα αιλουροειδή» λέει ο ίδιος.

Με τον Κουσντάρ συμφωνεί και ο Ουίλιαμ Λόρενς, βιολόγος του Πανεπιστημίου James Cook της Αυστραλίας: «Αν πραγματικά νοιάζονταν για τη σωτηρία του υποείδους, θα ήθελαν να δημιουργηθεί ένα δεύτερο σπίτι» επισημαίνει.

Ας ελπίσουμε λοιπόν ότι το Ανώτατο Δικαστήριο της Ινδίας θα προσφέρει μια ευκαιρία στο ασιατικό λιοντάρι, έστω και μακριά από τη Νεμέα...

Newsroom ΔΟΛ, με πληροφορίες από Associated Press

Δεινόσαυροι και υπερθέρμανση της Γης

Απροσδόκητα αποτελέσματα έφεραν στο φως ερευνητές στο Πανεπιστήμιο του Λίβερπουλ. Υποθέτω ότι μόνον Άγγλοι ή Αμερικάνοι θα μπορούσαν να ασχοληθούν με αυτό το θέμα. Εν πάση περιπτώσει, παραθέτω την είδηση.

ΔΕΕ

Παγκόσμιος καύσωνας, παρενέργεια

από τα αέρια των δεινόσαυρων

Λονδίνο

Σήμερα είναι οι καμινάδες και οι εξατμίσεις των αυτοκινήτων, κάποτε ήταν τα οπίσθια των δεινόσαυρων: μελέτη στην έγκριτη επιθεώρηση Current Biology εκτιμά ότι ο προϊστορικός καύσωνας του Μεσοζωικού Αιώνα οφειλόταν ως ένα βαθμό στα αέρια που απελευθέρωναν τα γιγάντια σαυρόποδα.

Οι Βρετανοί ερευνητές εκτιμούν ότι, πριν από 150 εκατομμύρια χρόνια, ο παγκόσμιος πληθυσμός σαυρόποδων, που ήταν μια κατηγορία μεγαλόσωμων, φυτοφάγων δεινόσαυρων, απελευθέρωνε ετησίως μισό δισεκατομμύριο τόνους μεθανίου, ενός από τα ισχυρότερα αέρια του θερμοκηπίου.

Περίπου τόσες, εξάλλου, είναι και οι σημερινές εκπομπές μεθανίου σε παγκόσμια κλίμακα, οι οποίες προέρχονται από διάφορες βιολογικές πηγές, όπως τα μικρόβια του εδάφους και τα εκτρεφόμενα ζώα.

Στο Μεσοζωικό Αιώνα, όμως, η μέση θερμοκρασία του πλανήτη ήταν έως και 10 βαθμούς Κελσίου υψηλότερη από ό,τι σήμερα, και η Γη είχε σχεδόν χάσει τα καλύμματα πάγου στις πολικές ζώνες.

Ο καύσωνας αυτής της περιόδου συνδεόταν βέβαια και με άλλους παράγοντες, το μεθάνιο όμως θα μπορούσε να είχε παίξει σημαντικό ρόλο. «Υπήρχαν κι άλλες πηγές μεθανίου στο Μεσοζωικό [εκτός από τους δεινόσαυρους] οπότε τα ολικά επίπεδα μεθανίου θα ήταν πιθανότατα πολύ υψηλότερα από ό,τι σήμερα» εξηγεί στο BBC ο Ντέιβιντ Ουίλκινσον του Πανεπιστήμιο John Moore του Λίβερπουλ, επικεφαλής της μελέτης.

Όπως συμβαίνει και σήμερα με τα βοοειδή και άλλα μηρυκαστικά ζώα, οι εκπομπές μεθανίου των δεινόσαυρων προέρχονταν στην πραγματικότητα από τα μεθανογόνα μικρόβια που ζούσαν στο έντερό τους και διασπούσαν τα φυτικά υλικά της τροφής τους.

Προκειμένου να εκτιμήσουν τις συνολικές εκπομπές του αερίου, οι ερευνητές βασίστηκαν στην υπόθεση ότι η παραγωγή μεθανίου ανά κιλό σωματικού βάρους ήταν περίπου ίδια στους δεινόσαυρους και τις σημερινές αγελάδες.

Και η διαφορά μεγέθους ανάμεσα στα βοοειδή και τα προϊστορικά ερπετά είναι τόσο μεγάλη ώστε οι εκτιμήσεις εκτοξεύτηκαν σε αστρονομικά επίπεδα: «Σήμερα, οι αγελάδες παράγουν 50 με 100 εκατομμύρια τόνους το χρόνο. Η καλύτερη εκτίμησή μας για τα σαυρόποδα είναι 520 εκατομμύρια τόνοι» αναφέρει ο Δρ Ουίλκινσον.

Σήμερα, οι γιγάντιοι παραγωγοί μεθανίου έχουν εκλείψει και η θερμοκρασία της Γης έχει πέσει σε πιο υποφερτά επίπεδα.

Ακόμα και τώρα, όμως, τα εκτρεφόμενα ζώα συνεχίζουν να επιδεινώνουν το φαινόμενο του θερμοκηπίου, και το μεθάνιο που αρχίζει να δραπετεύει από την τούνδρα της Αρκτικής, καθώς οι πάγοι λιώνουν, απειλεί να επιταχύνει την άνοδο της θερμοκρασίας.

http://news.in.gr/science-technology/article/?aid=1231194694

Η κατάρα της μούχλας

Ο μύκητας Batrachochytrium dendrobatidis έχει φέρει 
σε δραματική κατάσταση πολλά είδη αμφιβίων   
(Φωτογραφία :  Associated Press )

«Πρωτοφανείς» επιθέσεις μυκήτων

στην άγρια ζωή και τις καλλιέργειες

Η κατάρα της μούχλας

Επιθετικά είδη μυκήτων που εξαπλώνονται χάρη στο διεθνές εμπόριο και την κλιματική αλλαγή απειλούν τα αμφίβια, τις μέλισσες, τις νυχτερίδες, τις χελώνες Caretta caretta, κάποια κοράλλια, καθώς και βασικές καλλιέργειες όπως το ρύζι και το σιτάρι.

«Τόσο στα ζώα όσο και στα φυτά, ένας πρωτοφανής αριθμός μυκήτων και ειδών που μοιάζουν με μύκητες έχουν προκαλέσει κάποιες από τις χειρότερες μειώσεις και εξαφανίσεις άγριων ειδών και απειλούν πλέον τη διατροφική ασφάλεια» προειδοποιεί στο περιοδικό Nature διεθνής ομάδα ερευνητών.

Υπολογίζουν μάλιστα ότι οι μυκητιάσεις στο καλαμπόκι, το σιτάρι και το ρύζι προκαλούν ζημίες 60 δισεκατομμυρίων δολαρίων το χρόνο.

Το πρόβλημα με τους μύκητες είναι ότι αναπαράγονται με εξαιρετικά ανθεκτικά σπόρια, τα οποία μεταφέρονται με τον άνεμο ή πάνω σε επιφάνειες και είναι ουσιαστικά αδύνατο να εξουδετερωθούν.

Οι κυριότερες απειλές στις οποίες αναφέρεται η μελέτη:

• 'Ένας φονικός μύκητας του δέρματος, ο oποίος ανακαλύφθηκε μόλις το 1997 και ονομάστηκε Batrachochytrium dendrobatidis, προσβάλλει σήμερα 500 είδη αμφιβίων σε 54 χώρες και σε όλες τις ηπείρους όπου απαντώνται αμφίβια. Ορισμένες περιοχές της Κεντρικής Αμερικής έχουν ήδη χάσει το 40% των αμφιβίων τους.

• Στις ΗΠΑ και τον Καναδά οι εντομοφάγες καφέ νυχτερίδες αποδεκατίζονται από τον «γεωμύκητα τον καταστροφικό», ή Geomyces destructans, ο οποίος κάνει τα τρωκτικά κυριολεκτικά να μουχλιάζουν στη διάρκεια της χειμέριας νάρκης. Ο μύκητας φαίνεται ότι μεταφέρθηκε στην Αμερική από την Ευρώπη.

• Διάφορα είδη της οικογένειας μυκήτων Microsporidia έχουν ενοχοποιηθεί ως συνυπεύθυνα για το λεγόμενο «σύνδρομο κατάρρευσης αποικίας» που εξοντώνει τις μέλισσες στις ΗΠΑ.

• Σε τροπικά κλίμακα. ο μύκητας Fusarium solani προσβάλλει τα αβγά της χελώνας Caretta caretta και εμποδίζει την εκκόλαψή τους.

• Τα μαλακά κοράλλια της τάξης Gorgonacea καταστρέφονται από έναν μύκητα του εδάφους.

Ανάλογες επιδημίες πλήττουν και σημαντικές καλλιέργειες:

• Ο παθογόνος μύκητας Magnaporthe grisea έχει μειώσει τη σοδειά ρυζιού κατά 10 με 35 τοις εκατό σε 85 χώρες.

• Οι καλλιέργειες σιταριού πλήττονται από την ασθένεια της σκωρίασης που προκαλεί ο μύκητας Puccinia graminis. Ένα σχετικά νέο στέλεχος με την ονομασία Ug99 μπορεί να καταστρέψει τη σοδειά κατά 100%.

• Άλλες μυκητιάσεις που πλήττουν αυτές τις καλλιέργειες, καθώς και τον αραβόσιτο, τις πατάτες και τη σόγια, μειώνουν τις σοδειές κατά 125 εκατομμύρια τόνους το χρόνο, ποσότητα που θα ήταν αρκετή για να θρέψει το ένα δωδέκατο του ανθρώπινου πληθυσμού.

Η μελέτη, την οποία υπογράφουν ερευνητές στην Οξφόρδη, το Χάρβαρντ και την Καλιφόρνια, μεταξύ άλλων, επισημαίνει ότι το πρόβλημα έχει επιδεινωθεί σημαντικά λόγω του διεθνούς εμπορίου αλλά και των μονοκαλλιεργειών.

Οι ερευνητές παραδέχονται ότι τα μέσα αντιμετώπισης των μυκητιάσεων είναι περιορισμένα και τονίζουν ότι η καλύτερη άμυνα είναι η πρόληψη και η αντιμετώπιση των επιδημιών στην αρχή τους.

Newsroom ΔΟΛ

http://news.in.gr/science-technology/article/?aid=1231191343

Η Ώρα της Γης και τα πανηγυράκια των ΜΚΟ

Έλαβα πρόσφατα το παρακάτω μήνυμα από την γνωστή και θα πρόσθετα,"μη-εξαιρετέα",  ΜΚΟ, την αμφιλεγόμενη WWF. Επειδή αυτού του είδους τα "πανηγυράκια" έχουν παρατραβήξει από τα καλοπληρωμένα στελέχη των κάθε είδους ΜΚΟ, που μας καλούν μάλιστα και να εγγραφούμε (!), δημοσιεύουμε παρακάτω, μετά το μήνυμα της WWF, ένα εξαιρετικό κείμενο-απάντηση σ' αυτές τις οικο-λαμογιές, που μας βομβαρδίζουν με διάφορα σαχλά μηνύματα.

ΔΕΕ

72 ώρες μέχρι να ξεπεράσουμε τον εαυτό μας!

Μόλις τρείς μέρες απομένουν μέχρι την Ώρα της Γης 2011. Μόλις τρείς μέρες μέχρι να δοθεί το σύνθημα για να ξεπεράσουμε τη μία ώρα, να ξεπεράσουμε τον ίδιο μας τον εαυτό.

Ήδη περισσότεροι από το 1/3 των δήμων της χώρας έχουν δηλώσει τη συμμετοχή τους, ενώ 11.000 και πλέον πολίτες έχουν δεσμευτεί, μέσα από την ιστοσελίδα wwf.gr/earthhour.

Θέλεις, λοιπόν, κι εσύ να συμμετέχεις στην αντιμετώπιση της μεγαλύτερης απειλής που αντιμετώπισε ποτέ ο πλανήτης; Τα βήματα είναι απλά: εγγράψου στο www.wwf.gr/earthhour, δώσε τη δική σου δέσμευση, παρότρυνε τους φίλους σου να κάνουν το ίδιο και κυρίως … σβήσε τα φώτα, το Σάββατο 26 Μαρτίου στις 20.30!

WWF

«Αρχιπέλαγος»

Με αφορμή τη γνωστή γιορτή που έχει στηθεί και φέτος για την «ώρα της Γης» το «Αρχιπέλαγος», Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας δηλώνει αποστροφή απέναντι:

• Στο πανηγύρι της τεχνητής ενοχοποίησης των απλών πολιτών για την κλιματική αλλαγή και τα δεινά του πλανήτη
•  Στη σκόπιμη απενεχοποίηση των βιομηχανιών και των εταιρειών – χορηγών της «Ώρας της Γης 200…+» που ευθύνονται για τα καθημερινά και τεράστια περιβαλλοντικά εγκλήματα στη χώρα μας
•  Στην ανούσια φλυαρία του περιβαλλοντικού λόμπι και των όψιμων οικολόγων που αφιερώνουν ώρες σε καμπάνιες που αποπροσανατολίζουν τους πολίτες, δηλώνοντας ότι με τον τρόπο αυτό «στέλνουν ηχηρό μήνυμα στους ηγέτες της γης»(!), και ούτε λεπτό στα ουσιώδη περιβαλλοντικά προβλήματα των αστικών κέντρων και της περιφέρειας.

Σε αυτή τη χώρα, η οποία:

Πρωτοστατεί στην αύξηση της κατανάλωσης ενέργειας, χωρίς κανένα πλάνο εξορθολογισμού της κατανάλωσης, και ενώ η παγκόσμια τάση επικεντρώνεται στη μείωση της κατανάλωση ρεύματος αναλώνεται σε οικολογικά πανηγύρια τύπου «ώρα της γης», ανησυχώντας μην χάσουμε την πρωτιά από τις …Φιλιππίνες, αδιαφορώντας παράλληλα για την κατασπατάληση του ρεύματος θεωρεί επίτευγμα να σβήσει τα φώτα Σάββατο βράδυ, όταν ούτως ή άλλως τα ενεργοβόρα κτίρια και βιομηχανίες δεν λειτουργούν, ανοίγουμε τα μάτια μας – δεν είμαστε πιόνια

Απέναντι στις ανέξοδες οικολογίζουσες γιορτές η σιωπή μας είναι ένοχη και η άγνοιά μας επικίνδυνη, εάν θεωρούμε ότι έχουμε τελικά ευθύνη για την πραγματική διαχείριση των περιβαλλοντικών προβλημάτων στην Ελλάδα.

* Σε μια εποχή που ο πολίτης σβήνει το διακόπτη καθημερινά επειδή αδυνατεί να πληρώσει τον λογαριασμό ρεύματος (και όχι επειδή έχει οικολογική συνείδηση), οι συμβολικές γιορτές είναι προκλητικές…

Αρχιπελάγος, ΙΘΠ – Η επιστημονική και ερευνητική ομάδα

info@archipelago.gr
http://www.archipelago.gr/


Και κάποια επιπλέον σχόλια από του Διαδίκτυο.
ΔΕΕ

1.
ΤΑ ΦΩΤΑ ΜΑΣ ΤΑ ΕΣΒΗΣΕ ΤΟ ΔΝΤ ΚΑΙ Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΤΟΥ ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ
400.000 ΑΠΛΗΡΩΤΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΔΕΗ
ΔΕΝ ΥΠΑΚΟΥΜΕ ΣΕ ΕΝΤΟΛΕΣ ΑΥΤΟΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΥΠΟΤΑΓΗΣ
“ΔΕΝ ΣΒΗΝΟΥΜΕ ΤΑ ΦΩΤΑ” “ΑΝΑΒΟΥΜΕ ΤΑ ΦΩΤΑ”
ΔΕΝ ΠΑΙΡΝΟΥΜΕ ΜΕΡΟΣ ΣΕ ΝΕΟΤΑΞΙΚΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ SOFT ΜΑΖΙΚΟΥ ΨΥΧΑΝΑΓΚΑΣΜΟΥ
ΑΡΝΟΥΜΑΣΤΕ ΤΟΝ ΟΙΚΟΦΑΣΙΣΜΟ
“ΔΕΝ ΝΟΜΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗΣ ΥΠΟΤΑΓΗΣ”

2.

Μην αγχώνεστε αφήστε τα φώτα ανοιχτά, ιδιαίτερα ΤΑ ΦΩΤΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΛΙΚΟΥ ΦΩΤΟΔΟΤΗ ΟΛΗΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΗΣ, ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΠΑΡΘΕΝΩΝΑ, ... αναπνεύστε οξυγόνο και εκπνεύστε CO2 ελεύθερα.. Αντισταθείτε στην παγκόσμια φορολογία του άνθρακα και την λεγόμενη βιώσιμη ανάπτυξη. Μη πέσετε στην παγίδα της διεθνους λυστρικής ολιγαρχίας, των Ροτσιλντ, Αλ Γκορ, Πρινς Φιλιπ, και Ροκφελερ οι οποίοι έχουν στήσει μια γιγαντιαία προπαγανδιστική τρομολαγνική μηχανή με ταινίες χόλυγουντ, ντοκυμαντέρ, συναυλίες, "ημέρες Γης" κλπ.... Βοηθήστε πραγματικά το γύρω περιβάλλον σας ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ (και όχι περιμένοντας την "ημέρα γης") κρατώντας την πόλη και τον τόπο που ζείτε καθαρό από τοξικά και ανακυκλώνοντας τα σκουπίδια σας. Αυτό αρκεί.

3.

Έχοντας αγανακτήσει από την πρωτοφανή υποκρισία των ηγετών και κυρίως από τα “πρόβατα” που προθύμως τους ακολουθούν έχω γράψει στα γρήγορα αυτό το κείμενο - δεν είναι και κανένα λογοτεχνικό κομψοτέχνημα, οκ - και έχω πάρει αμπάριζα τα blog και το αναρτώ. Όποιος συμφωνεί ας κάνει το ίδιο, έχουμε ακόμα 13 μέρες. Με αυτό τον τρόπο θεωρώ ότι αγαπώ τον πλανήτη στ΄ αλήθεια - και με τις καθημερινές μου πράξεις, προσπαθώ. Ευχαριστώ! Από τις μεγαλύτερες σαχλαμάρες που πρόκειται να γίνουν. Όλες αυτές οι δήθεν παγκόσμιες μέρες για την διάσωση, και καλά, του πλανήτη. Από ποιούς; από αυτούς που τον έχουν καρατομήσει τόσες εκατονταετίες. Φυσικά στην σαχλαμάρα η χώρα μας προσπαθεί να πάρει πρωτιά! δεν μου κάνει εντύπωση. Σε καραγκιοζιλίκια είμαστε πρώτοι. Σε πράγματα ουσίας είμαστε ουραγοί. Ας κλείσουν κανένα από τα εργοστάσια που ρυπαίνουν τις θάλασσες, τολμάνε; Ας επιβάλουν βαρβάτο πρόστιμο σε όλους αυτούς τους καρχαρίες που δεν έχουν αφήσει τίποτα όρθιο στην φύση και μετά να έρθουν να μας πουλήσουν πληρωμένες εξυπνάδες για τα φώτα. Δηλαδή αν μείνουν ανοιχτοί οι διακόπτες ο πλανήτης θα πεθάνει; μήπως τελικά έχουμε προσπάθεια κοροϊδίας των ανθρώπων;

ΕΛΕΟΣ! μην ψαρώνετε, είναι μία βλακεία και μισή αυτό το πράγμα, για να μην πω καμιά πιό βαριά κουβέντα. Έτσι δεν σώνεται κανένας πλανήτης και φυσικά κανένα, μα κανένα, ηχηρό μήνυμα δεν πρόκειται να σταλεί στους παγκόσμιους ηγέτες. Οι ηγέτες θέλουν άλλα πράγματα για να συνετιστούν και όχι “παιχνίδια” με τους διακόπτες. Χρειάζονται πιό ουσιαστικά πράγματα. Εκτός και αν όλοι αυτοί που θα κλείσουν τον διακόπτη τους βοηθήσει να κοιμηθούν ήρεμα το βράδυ, νομίζοντας ότι έκαναν κάτι για το περιβάλλον. Μάλλον περί αυτού πρόκειται. Είναι οι ίδιο που θα πετάξουν το τσιγάρο κάτω, θα μπούνε στο αυτοκίνητό τους, θα πετάξουν κάτω το κουτάκι του αναψυκτικού κ.λ.π. και όταν κλείσουν εκείνο το βράδυ τον διακόπτη θα κυλήσει ένα δάκρυ από το μάγουλό τους για τον μεγάλο και δυναμικό αγώνα που δίνουν για την γη περιμένοντας την επόμενη χρονιά! Εντάξει αυτό τους είπαν να κάνουν και αυτό κάνουν οι άνθρωποι, τι ψάχνεις; Και μόνο τα αποτελέσματα αυτής της γελοίας πράξεις αν αναλογιστείς καταλαβαίνεις για την κενότητα της σκέψης τους. Ψεύτες και υποκριτές.
ΣΥΜΒΟΛΙΚΑ ΛΟΙΠΟΝ…ΦΩΤΑΓΩΓΟΥΜΕ ΤΟ ΣΠΙΤΙ - ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΕΙΜΑΣΤΕ ΚΟΡΟΪΔΑ! ΚΑΝΤΕ ΚΑΤΙ ΣΟΒΑΡΟ ΡΕ ΥΠΟΚΡΙΤΕΣ ΑΝ ΑΓΑΠΑΤΕ ΤΟΝ ΠΛΑΝΗΤΗ, ΑΛΛΙΩΣ ΧΙΛΙΕΣ ΦΟΡΕΣ ΝΑ ΠΕΘΑΝΕΙ.

Αβατάρ: Μια παρουσίαση

Από την ιστοσελίδα http://vivliofiloi.blogspot.com/ μεταφέρω την επίκαιρη ανάρτηση με την παρουσίαση της πολυσυζητημένης πρωτοποριακής ταινίας "Αβατάρ" που προβάλλεται ακόμα στις κινηματογραφικές αίθουσες. Το μεγαλύτερο μέρος από το κείμενο αυτό δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα "Ρήξη" που κυκλοφόρησε στις 9 Ιανουαρίου 2010.

Δ.Ε.Ε.

ΑΒΑΤΑΡ: Μια ταινία του Τζέϊμς Κάμερον

Παρουσίαση: Δημήτρης Ε. Ευαγγελίδης

Η ταινία (διάρκειας 161΄) μπορεί να χαρακτηριστεί αναντίρρητα ως μια ταινία-κόλαφος στην επιθετικότητα και απληστία των Δυτικών (λέγε με Η.Π.Α. και όχι μόνον), στην αδίστακτη καταστροφή του περιβάλλοντος, στην αρπαγή των πρώτων υλών από τους «ιθαγενείς» και την απόκτησή τους με κάθε κόστος (βίαιη υποχρεωτική μετακίνηση πληθυσμών, σφαγιασμός τους αν αντισταθούν), στην εμπορευματοποίηση των πάντων, στην απουσία ηθικής και την αντικατάστασή της με την έννοια «κέρδος».

Η υπόθεση

Η ιστορία εκτυλίσσεται στο μέλλον, όπου ο Τζέικ Σάλλυ, παραπληγικός βετεράνος πολέμου, στέλνεται χωρίς να το επιθυμεί, στην Πανδώρα, το χαμηλής βαρύτητας, αλλά πλούσιο σε πρώτες ύλες και ζωντανούς οργανισμούς φεγγάρι του πλανήτη-γίγαντα Πολύφημου, ενός από τους τρεις γιγάντιους αεριώδεις πλανήτες που περιστρέφονται γύρω από τον Ήλιο του γειτονικού μας (4.4 έτη φωτός) πλανητικού συστήματος Α του Κενταύρου.

Το έτος 2154 που ξεκινάει η υπόθεση της ταινίας, μια εξορυκτική εταιρεία από την Γη έχει εγκατασταθεί στην Πανδώρα για να εκμεταλλευτεί τα αποθέματά της σε ανοπτάνιο (unobtanium = το μη αποκτήσιμο, στους ελληνικούς υπότιτλους μεταφράζεται δυσπρόσιτο, ένα υποθετικό στοιχείο με εκπληκτικές ιδιότητες, που κατά το σενάριο κοστίζει 20.000 φορές περισσότερο από τον χρυσό!). Ο επικεφαλής της Εταιρείας προσλαμβάνει πρώην πεζοναύτες και άλλους στρατιώτες ως μισθοφόρους για να αντιμετωπίσει τους ιθαγενείς κατοίκους της Πανδώρας, τους Να’βι (Na’vi), μια σκληροτράχηλη, πανύψηλη (2,7 μ.) φυλή ανθρωποειδών, με σκελετό φυσικώς ενισχυμένο με ανθρακόνημα και βιοφωσφορίζον γαλάζιο δέρμα, η οποία πολιτιστικά βρίσκεται στην παλαιολιθική εποχή (κυνηγοί-συλλέκτες).

Οι Να’βι ζουν σε πλήρη αρμονία με τον φυσικό τους κόσμο και το περιβάλλον, θεωρούμενοι από τους γήινους ως πρωτόγονοι και απολίτιστοι. Οι Να’βι λατρεύουν την Θεά-Μητέρα που ονομάζεται Έϊουα (Eywa) και με την οποία συνδέονται όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί του πλανήτη. Επειδή οι γήϊνοι δεν μπορούν να αναπνεύσουν την ατμόσφαιρα της Πανδώρας που αποτελείται από διοξείδιο του άνθρακος, μεθάνιο και αμμωνία (κυκλοφορούν με ειδικές μάσκες όταν βρίσκονται σε ανοικτούς χώρους) και λόγω του ότι οι σχέσεις τους με τους Να’βι είναι δύσκολες, μια ομάδα ερευνητών με επικεφαλής την Δρα Γκρέϊς Ωγκυστίν (που υποδύεται η εξειδικευμένη πλέον σε τέτοιους ρόλους Σιγκούρνυ Γουήβερ) επινοούν το Πρόγραμμα «Αβατάρ», όπου με την βοήθεια της γενετικής μηχανικής συνδυάζουν ανθρώπινο DNA με των Νά’βι δημιουργώντας βιώσιμα υβρίδια. Το άτομο που έδωσε DNA συνδέεται πνευματικά μέσω μιας συγκεκριμένης διαδικασίας με το αβατάρ του, επιτρέποντας τον πλήρη έλεγχο του υβριδικού σώματος, αλλά μόνον όταν το φυσικό του σώμα βρίσκεται σε κατάσταση νάρκης μέσα σε ειδική συσκευή. Όταν το υβρίδιο/Να’βι κοιμάται, το ανθρώπινο σώμα ξυπνάει και μπορεί να δώσει πληροφορίες για το τι έζησε ως αβατάρ.

Τα υβριδικά αυτά σώματα κοστίζουν εκατομμύρια και η παραγωγή τους όσο και η σύνδεσή τους ώστε να αποκτηθεί πρόσβαση είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη και δύσκολη. Στο πρόγραμμα αυτό συμμετείχε αρχικά ο δίδυμος αδελφός του Τζέϊκ Σάλλυ, επιστήμονας που συμμετείχε ενεργά στο πρόγραμμα. Όταν σκοτώνεται τυχαία στην Γη, καθώς κάποιος πήγε να τον ληστέψει, άνθρωποι της Εταιρείας πλησιάζουν τον Τζέϊκ, ο οποίος είναι πρώην πεζοναύτης και παράλυτος από την μέση και κάτω λόγω πολεμικού τραύματος και του προτείνουν να πάρει την θέση του αδελφού του λόγω γενετικής συμβατότητας με το αβατάρ που είχαν δημιουργήσει. Αυτή βέβαια η πρωτοβουλία της Εταιρείας (που δεν ήθελε να χάσει χρήματα από την αχρήστευση του αβατάρ) δυσαρεστεί έντονα την Δρα Ωγκυστίν, καθώς ο νεκρός αδελφός του Τζέϊκ είχε διδακτορικό και χρόνια εκπαίδευσης για να συμμετάσχει ενεργά στο πρόγραμμα. Επί πλέον ο Τζέϊκ αγνοούσε πλήρως την γλώσσα και τον πολιτισμό των Να’βι και δεν είχε χρησιμοποιήσει ποτέ αβατάρ. Τελικώς, η Δρ Ωγκυστίν δέχεται τον Τζέϊκ, όχι όμως ως επιστήμονα-μελετητή των Να’βι, αλλά απλά ως φρουρό ασφαλείας.

Φθάνοντας ο Τζέϊκ στην Πανδώρα μαζί με άλλους στρατιώτες μπαίνει στο πρόγραμμα και διαπιστώνει ότι ελέγχει πλήρως το νέο του σώμα, κάτι που τον γεμίζει ευφορία συνειδητοποιώντας ότι δεν είναι πλέον ένας άχρηστος ανάπηρος πρώην πεζοναύτης. Στην πρώτη αποστολή ως αβατάρ, μαζί με τα αβατάρ της Δρος Ωγκυστίν και ενός άλλου επιστήμονα, ο Τζέϊκ χάνεται στο σχεδόν παραμυθένιο, αλλά εξ ίσου φονικό, περιβάλλον της Πανδώρας, όμως καταφέρνει να επιβιώσει, γνωρίζοντας με αυτόν τον τρόπο μια γυναίκα Να’βι, την Ναϊτίρι, μια μοιραία συνάντηση για τις τύχες όλων, αλλά και του πλανήτη.

Η συνέχεια επί της οθόνης, όπως έλεγαν παλιά στις διαφημίσεις.

a

Τεχνικά στοιχεία

Η ταινία διανεμήθηκε στις αίθουσες σε δύο εκδοχές: Την απλή δισδιάστατη και την εκπληκτική τρισδιάστατη (3D) εκδοχή της, που κατά την άποψη μας, αποτελεί σταθμό στην ιστορία του κινηματογράφου, όχι μόνον λόγω των νέων τεχνικών που χρησιμοποιήθηκαν (εξελιγμένες τεχνικές 3D, στερεοσκοπικές λήψεις με κάμερες ειδικά σχεδιασμένες για την συγκεκριμένη παραγωγή), αλλά και λόγω των ψηφιακά επεξεργασμένων εντυπωσιακών σκηνών της ταινίας, που καθηλώνουν τον θεατή και του δημιουργούν την ψευδαίσθηση της παρουσίας του στα δρώμενα. Το κόστος παραγωγής υπολογίζεται ότι έφθασε τα 300 εκατομ. δολλάρια, στα οποία πρέπει να προστεθούν και άλλα 150 εκατομ. για την διαφημιστική προβολή της.

Η προβολή της παγκόσμιας πρεμιέρας πραγματοποιήθηκε στις 17/18 Δεκεμβρίου και υπολογίζεται ότι την πρώτη μόνον εβδομάδα εισπράχθηκαν συνολικά πάνω από 250 εκατομ. που τοποθετεί την ταινία στην ένατη θέση όλων των εποχών από πλευράς αρχικών εισπράξεων, αλλά στην πρώτη θέση των ταινιών ανεξάρτητης παραγωγής και πρωτότυπης ταινίας. Σύμφωνα με νεώτερες πληροφορίες (in.gr), η ταινία ήδη συγκέντρωσε 1,14 δις δολλάρια! Η ταινία εξακολουθεί να «κυριαρχεί» στο αμερικάνικο box office για τέταρτο συνεχόμενο Σαββατοκύριακο.

b
Το θέμα της ταινίας

Η υπόθεση της ταινίας θίγει κατά βάση τα θέματα του επιθετικού αποικισμού, της θεοποίησης του κέρδους, της σύγκρουσης πολιτισμών, της οικολογικής ισορροπίας και της βιοποικιλότητας.

Όσοι είναι λάτρεις της επιστημονικής φαντασίας και έχουν διαβάσει τα εκπληκτικά βιβλία της μεγάλης Αμερικανίδας συγγραφέως Ούρσουλας Λε Γκεν (Ursula Le Guin) [Την λεγόμενη Χαϊνική τριλογία (Κόσμος του Ρόκανον, Πλανήτης εξορίας, Πόλη της Ουτοπίας-ΚΑΚΤΟΣ 1977-78), Τα βιβλία του «Έπους της Γαιοθάλασσας» ΟΜΜΑ-1994 και ΤΡΙΤΩΝ 1994, το ανυπέρβλητο «Το αριστερό χέρι του σκότους-ΩΡΟΡΑ 1990, τα πολυσυζητημένα «Ο αναρχικός των δύο κόσμων» Parsec 1992 και «Το μάτι του ερωδιού» Parsec 1998], ίσως έχουν διαβάσει και το συγκλονιστικό «Η λέξη για τον κόσμο είναι δάσος»-Ars Longa 1989. Η υπόθεση αυτού του βιβλίου είναι σχεδόν η ίδια με το σενάριο του «Άβαταρ», περιγράφοντας την εγκατάσταση μιας γήινης αποικίας σε έναν πλανήτη με οργιαστική βλάστηση, στον οποίο κατοικούν νοήμονα ανθρωποειδή, που καταστρέφονται/εξοντώνονται σταδιακά, όπως και το περιβάλλον τους, από την ανθρώπινη παρουσία. Υπάρχουν αρκετές βέβαια διαφορές, αλλά το βασικό θέμα είναι το ίδιο.

Ο ίδιος ο σκηνοθέτης Τζέϊμς Κάμερον, αγνοώντας πιθανόν τις πηγές έμπνευσης των σεναριογράφων του, αναγνώρισε πάντως την σχέση της ταινίας του με την κλασσική πλέον ταινία «Χορεύοντας με τους λύκους», όπου αντίστοιχα ο πρωταγωνιστής της συναρπάζεται και προσελκύεται από την φαινομενικά απλοϊκή και πρωτόγονη κουλτούρα των Ινδιάνων, εναντίον των οποίων στάλθηκε να συλλέξει πληροφορίες και να προετοιμάσει την κατάκτησή τους.

Η ταινία του Κάμερον περιέχει πάμπολλα λαογραφικά, γλωσσολογικά, ανθρωπολογικά και οικολογικά στοιχεία, από την κλασσική τελετή ενηλικίωσης, που γνωρίζουμε από τους περισσότερους αρχαίους πολιτισμούς της Γης [η οποία αναλύθηκε επιστημονικώς στο κλασσικό έργο Coming of Age in Samoa (1928) της κορυφαίας ανθρωπολόγου Μάργκαρετ Μηντ (Margaret Mead, 1901-1978)], την γλώσσα των Να’βι, που κατασκευάστηκε με στοιχεία από την Αμχαρική της Αιθιοπίας και την γλώσσα των Μαορί της Νέας Ζηλανδίας, μέχρι την αμφιλεγόμενη «Θεωρία της Γαίας» (The Gaia hypothesis) και το φαινόμενο της ομοιόστασης, που ξεκίνησε την δεκαετία του ’70 από τον Τζέϊμς Λάβλοκ και την Λυν Μαργκούλις και στην συνέχεια αναμείχθηκαν πολλά γνωστά ονόματα πρωταγωνιστών διαφόρων «εναλλακτικών» κινημάτων, όπως ο Άλβιν Τόφφλερ (Το τρίτο κύμα), ο Φρίτγιοφ Κάπρα (Το Ταό και η Φυσική, Το πλέγμα της Ζωής), η αρχαιολόγος Μαρίγια Γκιμπούτας (με τις θεωρίες της για την Μητέρα-Θεά και την «Παλιά Ευρώπη»), ο θερμός υποστηρικτής της φιλοσοφικής θεωρίας του Ολισμού Άρθουρ Καίσλερ (Ιανός), ο Καρλ Σάγκαν κ.ά.

Η ταινία «Αβατάρ» παρουσιάζει ακριβώς την ύπαρξη ενός τέτοιου παρόμοιου-με-την-Γαία πλέγματος/δίκτυου, που είναι η Έϊουα, η μητέρα-γη που λατρεύουν οι Να’βι και η οποία έχει την δυνατότητα να συνδέει βιολογικά μεταξύ τους όλους τους ζωντανούς οργανισμούς της Πανδώρας και να επικοινωνούν μεταξύ τους, μια αλληγορία της σύνδεσης και αλληλοεπίδρασης μεταξύ των οργανισμών και του περιβάλλοντος της Γης.

Ένα ακόμα στοιχείο που μας θύμισε ένα άλλο πρόσφατο έργο Fantasy ήταν και ο δεσμός μεταξύ των αναβατών Να’βι και των φτερωτών δρακοειδών πλασμάτων της Πανδώρας, των ικράν, που σφυρηλατείται μέσα από μια τελετουργία που αποτελεί μέρος της μύησης των νεαρών πολεμιστών ή πολεμιστριών, μια και η κοινωνία των Να’βι είναι εξισωτική. Αναφέρομαι στο βιβλίο «Έραγκον» (το πρώτο μέρος μιας τετραλογίας), το οποίο ήδη έχει γυριστεί σε ταινία, όπου ιδιαίτερο βάρος δίνεται στον δεσμό μεταξύ δρακοκαβαλλάρη και δράκου.

Τέλος, δεν πρέπει να παραλείψουμε την διάχυτη σε όλη την διάρκεια της ταινίας κριτική στάση εναντίον της αμερικανικής εμπλοκής σε επιθετικούς πολέμους, ιδίως στον πόλεμο του Κόλπου και την απρόσωπη φύση της μηχανοποιημένης πολεμικής τεχνικής, όπως ανέφερε και ο Κάμερον τονίζοντας ότι οι Αμερικανοί έχουν «ηθική ευθύνη» να αντιληφθούν τις επιπτώσεις των πρόσφατων πολεμικών επιχειρήσεων της χώρας τους και τους πολυάριθμους νεκρούς (οι διαβόητες παράπλευρες απώλειες), που προκύπτουν ως αποτέλεσμα αυτών των ενεργειών. Στην ταινία μάλιστα ακούγεται και η έκφραση «τρόμος και δέος» (shock and awe), που αναφέρεται στην ομώνυμη πολεμική τεχνική που έχει επεξεργαστεί το αμερικανικό Πεντάγωνο και της οποίας την πλήρη ανάπτυξη διαπιστώσαμε στον πόλεμο του Ιράκ. Επίσης, σε διάλογο μεταξύ του πρωταγωνιστή και του αρχηγού των μισθοφόρων αναφέρονται "σκληρές" πολεμικές επιχειρήσεις στην Βενεζουέλα (!) και στην Νιγηρία (!), στις οποίες υποτίθεται ότι είχαν πάρει μέρος.

Όσο για τον τίτλο της ταινίας, ο Κάμερον σε μια συνέντευξή του στο περιοδικό “Times” απαντώντας στην ερώτηση «Τελικά τι είναι το αβατάρ;» ανέφερε τα εξής: «Αβατάρ είναι η ενσάρκωση (incarnation) ενός θεού του Ινδουϊστικού Πανθέου όταν παίρνει σάρκινη μορφή (taking a flesh form)» και πρόσθεσε: «Στην ταινία αυτή εκείνο που υπονοείται είναι ότι η ανθρώπινη τεχνολογία στο μέλλον θα έχει την δυνατότητα να μεταφέρει την ανθρώπινη νοημοσύνη σε ένα σώμα που βρίσκεται σε άλλο σημείο, σε ένα άλλο βιολογικό σώμα».

Με λίγα λόγια μια ταινία, που αξίζει τον κόπο να την δει κάποιος, όχι μόνον για τις εκπληκτικές τεχνικές της και καινοτομίες, αλλά επειδή έχει κάτι να πει…

c
Δημήτρης Ε. Ευαγγελίδης