Η ύστατη πράξη αγάπης της Νάνσι Φίλις Χόρτον για την Ελλάδα

Η αείμνηστη Νάνσι Χόρτον. Δεξιά, ο ύπατος πρόεδρος AHEPA, κ. Ζαχαριάδης 

με τον Αρχιεπίσκοπο Αμερικής Δημήτριο.

Η ύστατη πράξη αγάπης της Νάνσι Φίλις Χόρτον (1912-2016) για τους Ελληνες

ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΠΟΥΡΝΑΡΑ

Αγάπησε τόσο την Ελλάδα που θέλησε ακόμα και με τη διαθήκη της να εκφράσει την έγνοια για τη χώρα μας. Η Νάνσι Φίλις Χόρτον, η κόρη του σπουδαίου φιλέλληνα Τζορτζ Χόρτον, ο οποίος χρημάτισε γενικός πρόξενος των ΗΠΑ στη Σμύρνη κατά τη διάρκεια της Μικρασιατικής Καταστροφής διασώζοντας χιλιάδες Ελληνες, «έφυγε» πριν από ένα χρόνο σε ηλικία 104 ετών. Ως ύστατη έμπρακτη απόδειξη της αγάπης της για τους Έλληνες, πραγματοποίησε μία δωρεά 1,25 εκατ. δολαρίων προς το φιλανθρωπικό ίδρυμα της AHEPA. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη μεμονωμένη προσφορά που έχει γίνει έως τώρα σε μετρητά, στα 95 χρόνια της ιστορίας της οργάνωσης. Παράλληλα θεσμοθετήθηκε μια ετήσια χορηγία στο όνομα της Χόρτον σε υποστήριξη του Νοσοκομείου ΑΧΕΠΑ στη Θεσσαλονίκη. Την ανακοίνωση της δωρεάς έκανε ο ύπατος πρόεδρος της ΑHEPA, Ανδρέας Ζαχαριάδης.

Γνώρισα τη Νάνσι Χόρτον το 2007 στο σπίτι της στη Βούλα. Οι βιβλιοθήκες ήταν κατάφορτες και το γραφείο της γεμάτο χειρόγραφα. Ποιήτρια και μεταφράστρια νεοελληνικής ποίησης στα αγγλικά, είχε διαυγέστατη σκέψη. Γεννημένη στη Σμύρνη το 1912 από μητέρα Ελληνίδα, θυμόταν τον πατέρα της να της διαβάζει Ομηρο από το πρωτότυπο καθώς και την Καινή Διαθήκη. «Είναι η γλώσσα που μιλάει ο Θεός», έλεγε συχνά στη θυγατέρα του. Ποιητής αναγνωρισμένος και από τον Ουόλτ Ουίτμαν, δημοσιογράφος, συγγραφέας και διπλωμάτης εκείνος, χρησιμοποίησε κάθε δυνατό τέχνασμα για να μπορέσει να γλιτώσει τη ζωή των Σμυρνιών που προσπαθούσαν να εγκαταλείψουν την πόλη τις ημέρες της πυρκαγιάς και της σφαγής.

Κατάφερε να εκδώσει πιστοποιητικά σε Ελληνες πολίτες της Σμύρνης ότι δήθεν εργάζονταν για το αμερικανικό προξενείο. Ναύλωσε πλεούμενα με την προστασία της αμερικανικής σημαίας για να φυγαδεύσει πολλούς κυνηγημένους. Η συμπαράστασή του στους Ελληνες συνεχίστηκε και μετά τον όλεθρο. Πήγε στην Αθήνα, επιμελήθηκε την προσωρινή εγκατάσταση των προσφύγων, οργάνωσε ειδικό προξενικό γραφείο για τις υποθέσεις τους, ενώ κατάφερε να εξασφαλίσει κάποια χρήματα. Επέστρεψε στην Αμερική και έδωσε σειρά διαλέξεων με σκοπό τη συλλογή χρημάτων για την περίθαλψή τους. Εστειλε ειδική έκθεση στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ για το θέμα της Σμύρνης, η οποία είδε τη δημοσιότητα τη δεκαετία του ’60. Εγραψε το βιβλίο «Η μάστιγα της Ασίας» όπου αναφέρεται στα γεγονότα που έζησε ως μάρτυρας, καταγγέλλοντας την απάθεια των συμμάχων στον αφανισμό του χριστιανικού στοιχείου. Η στάση του είχε δυσμενή αντίκτυπο στη διπλωματική του καριέρα.

«Ανθρωπος γεννιέσαι, διπλωμάτης γίνεσαι, φιλέλληνας όμως είσαι, όπως είσαι και ποιητής», δήλωνε πάντα η Νάνσι για τον γονιό της. Ο μεγαλύτερος καημός της ήταν να μείνει ζωντανή η μνήμη της Σμύρνης αλλά και του ήρωα πατέρα της. Κάθε τόσο συναντούσε στην Ελλάδα κάποιον απόγονο Σμυρνιών που είχε να της διηγηθεί μια ιστορία για το πώς ο Χόρτον γλίτωσε τη ζωή στους δικούς του. Ως και μια αναισθησιολόγος στο νοσοκομείο όπου έκανε εγχείρηση στο σπασμένο της πόδι, έσπευσε να την ευχαριστήσει μόλις άκουσε το όνομά της. Με καθυστέρηση δεκαετιών, το 1997 ο Στέλιος Παπαθεμελής οργάνωσε πρωτοβουλία για να λάβει τιμητικά η Χόρτον την ελληνική υπηκοότητα, ενώ οι Μικρασιατικές Ενώσεις –ιδιαιτέρως η Ενωση Σμυρναίων που μόλις κυκλοφόρησε το ημερολόγιό της για το 2017– την τιμούσαν πάντα για τον αγώνα της να μην περάσει η Σμύρνη στη λησμονιά.

http://www.kathimerini.gr/900626/article/epikairothta/ellada/h-ystath-pra3h-agaphs-ths-nansi-filis-xorton-1912-2016-gia-toys-ellhnes

Φανούλα Παπάζογλου - Η μεγάλη ελληνίστρια και ιστορικός της αρχαίας Μακεδονίας

Φανούλα Παπάζογλου - Η μεγάλη ελληνίστρια 

και ιστορικός της αρχαίας Μακεδονίας

Η συμβολή της 

Φανούλας Παπάζογλου 

στην ιστορική γεωγραφία

Του Μιλτιάδη Χατζόπουλου

Τη νύχτα της 26ης προς την 27η Ιανουαρίου (2001) πέθανε στο Βελιγράδι η μεγάλη ελληνίστρια και ιστορικός της αρχαίας Μακεδονίας Φανούλα Παπάζογλου. Η Φανούλα Παπάζογλου γεννήθηκε το 1917 από γονείς Έλληνες βλαχικής καταγωγής στο Μοναστήρι, που οι τύχες του Πρώτου Βαλκανικού Πολέμου είχαν αφήσει έξω από την ελληνική επικράτεια. Αλλοι συγγενείς της ήλθαν τότε ή αργότερα ως πρόσφυγες στην Ελλάδα, η οικογένειά της όμως παρέμεινε στη Σερβία και εκείνη παρακολούθησε την εγκύκλιο εκπαίδευση σε σχολεία του Μοναστηρίου. Μετά την αποφοίτησή της το 1936 εγγράφηκε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου όπου μέχρι το 1941 σπούδασε κλασική φιλολογία και ιστορία. Μεταξύ των καθηγητών της ήταν και ο Νικόλας Βούλιτς, που της ενέπνευσε την αγάπη για την επιγραφική και την ιστορική γεωγραφία.

Στη νέα Γιουγκοσλαβία

Η εισβολή του Αξονος έθεσε προσωρινά απότομο τέλος στις σπουδές της. Η Φανούλα Παπάζογλου στρατεύθηκε με ηρωισμό στις γραμμές των Παρτιζάνων, συνελήφθη και εγκλείσθηκε σε στρατόπεδο συγκεντρώσεως από τους Γερμανούς και, μετά την απελευθέρωση, προσέφερε επί δύο χρόνια τις υπηρεσίες της στη νέα Γιουγκοσλαβία, εργαζομένη στα υπουργεία Πληροφοριών και Εξωτερικών. Το 1946 ολοκλήρωσε τις σπουδές της στο πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου και από το 1947 άρχισε εκεί την πανεπιστημιακή της σταδιοδρομία, την οποία συνέχισε μέχρι τη συνταξιοδότησή της, το 1979.

Στο Πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου η Φανούλα Παπάζογλου γνώρισε, ερωτεύθηκε και παντρεύτηκε τον κατά δεκαπέντε χρόνια μεγαλύτερό της διαπρεπή Ρώσο βυζαντινολόγο Γεώργιο Οστρογκόρσκι, από τον οποίο απέκτησε μια θυγατέρα, την Τατιάνα, και ένα γιο τον Αλέξανδρο. Το λιτό και φιλόξενο διαμέρισμά τους, στον αριθμό 10 της οδού βασιλέως Λαζάρου, υποδέχθηκε μαθητές και συναδέλφους από όλα τα μέρη του κόσμου. Η αγάπη και ο θαυμασμός προς το διάσημο σύζυγό της εκφράζονται στον πρόλογο της ελληνικής εκδόσεως της «Ιστορίας του Βυζαντινού Kράτους», ο οποίος γράφηκε ενάμιση χρόνο μετά το θάνατό του.

TATJANA OSTROGORSKI

Η Φανούλα Παπάζογλου ήταν ιστορικός. Την απασχολούσαν θέματα πολιτειακής και κοινωνικής ιστορίας και ιστορικής ανθρωπολογίας, όπως αυτά που πραγματεύεται στα μεγάλα της συγγράμματα «Τα φύλα της κεντρικής Βαλκανικής κατά τους προρρωμαϊκούς χρόνους» (στα σερβικά και τα αγγλικά), Αμστερνταμ 1978, ή «Λαοί και πάροικοι. Ερευνες περί της δομής της ελληνιστικής κοινωνίας» (στη γαλλική), Βελιγράδι 1997.

Kατά πάσαν όμως πιθανότητα το όνομά της στην ιστορία των αρχαιογνωστικών επιστημών θα μείνει συνδεδεμένο με τις συμβολές της στην επιγραφική και την ιστορική γεωγραφία. Πέρα από τις δεκάδες άρθρων που αφιέρωσε σ' αυτά τα θέματα, υπήρξε η ψυχή της εκδόσεως πέντε τόμων μέχρι σήμερα των (λατινικών κυρίως) επιγραφών της Ανω Μοισίας (Σερβίας, Kοσσυφοπεδίου και βορείου, πρώην γιουγκοσλαβικής Μακεδονίας) και ενός μέχρι σήμερα τόμου των (ελληνικών κυρίως) επιγραφών της νοτίου πρώην γιουγκοσλαβικής Μακεδονίας, στους οποίους συνεργάσθηκε πλειάδα μαθητών της.

Συστηματική συλλογή

Πράγματι η Φανούλα Παπάζογλου αντελήφθη πολύ ενωρίς ότι η ανανέωση της μελέτης της αρχαιότητος, ιδίως περιοχών που, όπως η Μακεδονία, δεν ήσαν στον επίκεντρο του ενδιαφέροντος των αρχαίων συγγραφέων, είχε ως απαραίτητη προϋπόθεση την εκμετάλλευση νέων ιστορικών πηγών και ότι οι πολύτιμες αυτές πηγές, οι επιγραφές και τα νομίσματα, υπήρχαν διασκορπισμένες και εν πολλοίς άγνωστες, έπρεπε δε να συλλεχθούν και να εκδοθούν συστηματικά. Η μελέτη τους επέτρεψε τον εντοπισμό πόλεων και τον εθνικό προσδιορισμό λαών γνωστών από μία απλώς νύξη αρχαίου κειμένου ή και τελείως αγνώστων.

Παρομοίως, επειδή κατανοούσε ότι η μελέτη της ιστορίας είναι αδιανόητη έξω από το γεωγραφικό της πλαίσιο, αφιέρωσε το μεγαλύτερο μέρος των δυνάμεών της στην ανάπλαση της ιστορικής γεωγραφίας της πατρίδος της, της Μακεδονίας. Kαρπός του μόχθου της ήταν η έκδοση το 1957 της μονογραφίας «Οι μακεδονικές πόλεις κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους» (στη σερβική). Επρόκειτο για τιτάνιο έργο που πραγματοποιήθηκε υπό ιδιαίτερα αντίξοες συνθήκες. Εκτοτε και επί δύο δεκαετίες εργάσθηκε για την ανασύνθεσή του υπό το φως των νέων αρχαιολογικών ανακαλύψεων που μετέβαλαν άρδην την εικόνα της αρχαίας Μακεδονίας. Επιστέγασμα των εικοσαετών προσπαθειών της ήταν η δημοσίευση στη γαλλική του μνημειώδους έργου «Οι πόλεις της Μακεδονίας κατά τη ρωμαϊκή εποχή» (Αθήνα 1988), που σφράγισε τις έρευνες για την ιστορία και τη γεωγραφία της Μακεδονίας και αποτελεί σήμερα απαραίτητο βοήθημα για όσους ασχολούνται με αυτήν.

Στη Σερβική Ακαδημία

Η συμβολή της Φανούλας Παπάζογλου αναγνωρίσθηκε τόσο στον τόπο της όσο και διεθνώς. Το 1974 εξελέγη τακτικό μέλος της Σερβικής Ακαδημίας Επιστημών. Το 1982 της απενεμήθη ο τίτλος του επιτίμου διδάκτορος της Σορβόννης. Μέλος της Ακαδημίας Επιστημών των Σκοπίων και του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου, τιμήθηκε με τα ανώτατα βραβεία από την πόλη του Βελιγραδίου και τη Δημοκρατία της Σερβίας για το σύνολο της προσφοράς της. Στην Ελλάδα ήταν επίτιμο μέλος του Φιλολογικού Συλλόγου «Παρνασσός».

Ελληνίδα με βλάχικες ρίζες η Φανούλα Παπάζογλου λόγω ιστορικών συμπτώσεων δεν υπηρέτησε την ιδιαίτερη πατρίδα της Μακεδονία από την Ελλάδα, αλλά από τη Γιουγκοσλαβία. Εκεί αποτέλεσε τον πόλο των αρχαίων ελληνικών σπουδών, τη σημασία του οποίου υπογραμμίζει το κενό που αφήνει η απώλειά της. Ο σπόρος όμως που έριξε καρποφόρησε στους μαθητές της, όπως ο Σλ. Σούσανιτς, η Μαριάννα Ριτσλ ή η Μιλένα Μίλιν.

Η Φανούλα Παπάζογλου, παρά την καταγωγή της από τη Μακεδονία, στην οποία αφιέρωσε την ζωή της, αρνήθηκε την καταγραφή της ως Μακεδόνισσας, εθνικής ονομασίας που είχαν οικειοποιηθεί οι Σλαβομακεδόνες και αυτοπροσδιοριζόταν ως Γιουγκοσλάβα, από πίστη στα ιδανικά που ενέπνευσαν οι αγώνες κατά του Ναζισμού και για την οικοδόμηση μιας νέας ομοσπονδιακής Γιουγκοσλαβίας. Τα γεγονότα των τελευταίων δέκα ετών, αποκορύφωμα των οποίων υπήρξαν οι βάρβαροι βομβαρδισμοί της χώρας της από τους πρώην συμμάχους της, την πίκραναν βαθύτατα. Ευτυχώς η αγάπη των παιδιών της και των εγγονών της και η στοργή των μαθητών της φαίδρυναν το τέλος της ζωής της.

Πηγή: Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

http://vlahofonoi.blogspot.gr/2013/05/blog-post_5.html

Greeks of the steppe (Οι Έλληνες της στέππας)

Ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο της "Ουάσιγκτον Ποστ" για τους Έλληνες της Ουκρανίας.

ΔΕΕ

Greeks of the steppe 

(Οι Έλληνες της στέππας)

Galina Chumak, director of the Donetsk Regional Arts Museum, says it's foolish to be proud of her Greek heritage but she can't help it. Here she stands before a 1952 painting in the museum called "Moving In," which features a proud Soviet family and a portrait of Josef Stalin, who died the next year. He killed 20,000 Soviet Greeks. (Will Englund/The Washington Post)

By Will Englund 

Galina Chumak is proud to be Greek, however foolish she knows that pride may be. It wasn’t anything she did, she points out, just the circumstance of birth into what may be Ukraine’s oldest existing ethnic group. The Greeks arrived in present-day Ukraine before the Tatars, before the Russians, before the Jews, possibly even before the Ukrainians themselves.

They were settlers from the civilization that we think of today as ancient Greece. They came to the Crimea — a dramatically mountainous peninsula that juts into the Black Sea — in the 5th century B.C., or maybe even the 7th, or just possibly, says Chumak, who once worked on archaeological digs there, the 9th. That would be before Homer got around to composing “The Iliad”and “The Odyssey.”

There are about 91,000 Greeks in Ukraine, according to the last census, but they don’t live in the Crimea anymore, and that fact lies at the heart of one of those arguments that Ukrainian Greeks love to bat around, and have been doing so ever since they left there in 1778.

What’s indisputable, though, is that when they got to the region around today’s Donetsk, in easternmost Ukraine, after a harrowing two-year trek, they were most definitely the first settlers, clearing virgin land at the behest of its new ruler, an empress far away on the shores of the Baltic Sea.

Irony is a Greek word, so that’s Irony No. 1. The Crimean Greeks lived for about 300 years under the rule of the Muslim Khanate, and when imperial Russia made a move to conquer the Crimea they asked  Catherine the Great, fellow Orthodox Christian, to offer them her protection. 

Galina Chumak, director of the Donetsk Regional Arts Museum, stands before a reproduction of an ancient bust of a Greek charioteer. (Will Englund/The Washington Post)

Sure, she said (or words to that effect). You’ll be best off if you leave your homes of the past two millenniums and set up shop in this other land I’ve just acquired, far to the east. Oh, and that means all of you. Now.

“She awarded lands to the Greeks,” exclaimed Yelena Prodan, head of the Donetsk Greek Society, at a board meeting one night recently. “Orthodox Greeks were rescued from the Muslims.”

“We were deported,” Chumak replied. “People died from the cold, the lack of shelter.”

“They made themselves at home,” said Ivan Makmak, gesticulating. “And only the best, the most cunning, the strongest survived,” he added, looking on the bright side.

‘Just because he was Greek’

Starting on the shores of the Sea of Azov, the Greeks settled in villages on the steppe. They were exempt from conscription, which was a plus, and they prospered. When the city of Donetsk was founded in 1869 by the Welshman John Hughes, as a coal center, they began migrating into town. They kept their native language — or, actually, languages. Those whose families came from the coastal towns of the Crimea spoke a Greek that was heavily influenced by the Turkic language of the Khans. Those whose roots were in the remote mountains spoke a language that’s descended directly from ancient Greek — closer to it, probably, than you’d hear in Athens today.

And that gets at Irony No. 2, but first, a word about the Soviets.

In the 1920s, in the first blush of the proletarian revolution, the early Soviet Union strongly encouraged the development of ethnic cultures, a sort of de-Russification after czarist rule. Here, a Greek theater opened, as did Greek schools and Greek newspapers. Greek poets flourished.

Then in 1937, Joseph Stalin decided that this was, in fact, criminal behavior. About 20,000 Greeks were executed, Prodan said, others deported to Kazakhstan or Siberia. Vasily Gala, just to take one example, was a poet who helped run a Greek newspaper. One day he was arrested and then shot, “just because he was Greek,” said his great-niece, Tatyana Patricha, who today carries on his work by editing Donetsk’s monthly Greek newspaper.

But the paper, called Kambana, from the Greek word for bell, is published in Russian, because so many have lost touch with their native tongue.

“After 1937, people were afraid of saying they were Greeks,” Prodan said. But deep in the villages, within their own homes, families kept the old memories, and the old languages, alive.

The second irony

Chumak, 64, spent every summer with relatives in a little village that had originally been named Karan, after the Crimean village, near  Balaclava, that their ancestors had left behind. She heard the stories. They argued over Catherine. They pointed out to her a photo of her mother’s aunt, who they said had walked to Jerusalem on a pilgrimage in 1896.

Chumak got a job with the Ministry of Culture and for the past eight years has been director of the Donetsk Regional Arts Museum. But for the previous 30 years, she had worked with archaeologists in the Crimea. She found her family’s original village there; only an abandoned church remains.

It was no longer dangerous to be Greek by that time, but it was tricky. “In the Soviet Union, people could only tiptoe up to their history,” she said. “Now they can study it openly.”

And there’s the problem and the second irony. With the collapse of the Soviet Union, suddenly all the walls were down. You were free to be Greek. It was easy to go to Greece; Greeks came to Donetsk. Schools opened to teach Greek to a younger generation — but they teach modern Greek, to foster ties to the people of the ancient homeland. Museums and cultural festivals have sprung up to revivify Greek identity here — yet there’s a real danger that in the slowly dying villages, the indigenous Greek dialects, with centuries of history behind them, could wither away to nothing.

Then again, contemporary Greece is having problems of its own, so the cultural onslaught may slacken for a while.

“I’m proud to be Greek,” Chumak said. “But I’m happy to be Ukrainian.”

https://www.washingtonpost.com/world/greeks-of-the-steppe/2012/11/10/b7ff79de-24ec-11e2-9313-3c7f59038d93_story.html?postshare=801457060708931&tid=ss_fb-bottom

Το ελληνικό στρατιωτικό κοιμητήριο του Πίροτ στην Σερβία

Το ελληνικό στρατιωτικό κοιμητήριο 

του Πίροτ στην Σερβία

Η καθιερωμένη ετήσια τελετή μνήμης για τα θύματα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου πραγματοποιήθηκε σήμερα, 25 Σεπτεμβρίου 2015, στο ελληνικό στρατιωτικό νεκροταφείο στη Σερβία, στην πόλη Πίροτ, με μέριμνα του Ακόλουθου Άμυνας στην Ελληνική πρεσβεία, στο Βελιγράδι, Συνταγματάρχου Πεζικού Αντώνιου Κωστάκη.

Στο στρατιωτικό νεκροταφείο του Πίροτ κείτονται 358 Έλληνες αξιωματικοί και οπλίτες της 3ης Μεραρχίας Πατρών που συμμετείχαν στις επιχειρήσεις της ΑΝΤΑΝΤ στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Η 3η Μεραρχία πεζικού των Πατρών στης 28 Οκτωβρίου 1918 προελαύνει και απελευθερώνει την πόλη Πίτροτ από τους Βουλγάρους υπό την διοίκηση του Συνταγματάρχη Νικολάου Τρικούπη.

Οι στρατιώτες μετά την είσοδο τους στην πόλη κατευθύνθηκαν στους πρόποδες του όρους Στάρα Πλάνινα καταδιώκοντας τους Γερμανούς, και ταυτοχρόνως ετοιμάζονταν για να υπερασπίσουν την πόλη από τυχόν επίθεση των Βουλγάρων.

Κατά τον ερευνητή δημοσιογράφο Νίκολα Τσίριτς, πολλοί στρατιώτες ήταν βαριά τραυματίες όταν έφτασαν στο Πίροτ, αλλά και πολλοί προσβλήθηκαν κατά την παραμονή τους από την « ισπανική γρίπη» που θέριζε την περιοχή και μαζί με τις άθλιες συνθήκες διαβίωσης τους δεν άντεξαν και πέθαναν στο Πίροτ. 358 Αξιωματικοί και στρατιώτες δεν μπόρεσαν να επιστρέψουν στην πατρίδα τους, αλλά ενταφιάστηκαν σε διάφορα νεκροταφεία της ευρύτερης περιοχής του Πίροτ.

Όλα τα οστά των Ελλήνων περισυνέλλεξε το 1923 η Κατερίνα Λεβαντή από τα Καλά Νερά του Βόλου, η οποία έφτασε εδώ το 1920, ως νύφη αφού κατά την διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου είχε παντρευτεί τον μεγαλέμπορο από το Πίροτ, Πέταρ Στάνκοβιτς στην Ελλάδα.

Όπως η ίδια αναφέρει το 1973 λίγο πριν πεθάνει, μόλις έμαθε ότι τα παλικάρια από την Ελλάδα ήταν θαμμένα σε διάφορα νεκροταφεία της περιοχής, δεν μπορούσε να ησυχάσει και με την βοήθεια των κατοίκων βρήκαν όλα τα οστά τους, τα μάζεψε και τα έθαψε στο νεκροταφείο που είναι σήμερα και το οποίο παραχωρήθηκε από τον Δήμο του Πίροτ. 

Το Ελ­λη­νι­κό Στρα­τιω­τι­κό Νε­κρο­τα­φεί­ο επισημοποιήθηκε και το 1924 και την ί­δια χρονιά ο δή­μος του Πί­ροτ, σε έν­δει­ξη ευ­γνω­μο­σύ­νης για την απελευθέρωση και την προστασία της πόλης από τους Έλληνες, πα­ρα­χώ­ρη­σε το νεκροταφείο στην Ελ­λά­δα, και κή­ρυ­ξε το χώ­ρο ελ­λη­νι­κό έ­δα­φος.

Το 1932, ο διά­ση­μος γλύ­πτης Α­ντώ­νιος Σώχος φι­λο­τέ­χνη­σε στο μέ­σον του νε­κρο­τα­φεί­ου έ­να μνη­μεί­ο με­γά­λων δια­στάσε­ων, α­πό λευ­κό μάρ­μα­ρο. 

Το καθεστώς του Τίτο, το 1945, δεν ανεγνώρισε την παραχώρηση στην Ελλάδα. Την συντήρηση όμως του Νεκροταφείου είχε αναλάβει η Αικατερίνη Λεβαντή ή η «κυρά Κατίνα» όπως την αποκαλούσαν στο Πίροτ, μέχρι που πέθανε το 1973. Έκτοτε την συντήρηση ανέλαβε ο Γεώργιος Σουλβαντής έμπορος από την Αθήνα ο οποίος παντρεύτηκε το 1933 στο Πίροτ όπου και εγκαταστάθηκε μόνιμα.

Το 2004 ο Δήμαρχος Βλάνταν Βάσιτς επικύρωσε την απόφαση του 1924 και έτσι οριστικά το στρατιωτικό νεκροταφείο έγινε ελληνικό έδαφος και την συντήρηση ανέλαβε η Ελληνική Πρεσβεία και το Στρατιωτικό γραφείο στο Βελιγράδι.
Έτσι και φέτος έγινε η ετήσια επιμνημόσυνη Δέηση Χοροστατούντος του Επισκόπου Κοσσόβου και τοποτηρητή Νις Θεοδοσίου βοηθούμενος και από τον Πρωτοπρεσβύτερο π. Ερμόλαο Μασσαρά, τον Αρχιμανδρίτη Γερβάσιο, τον Πρωτοπρεσβύτερο π. Βασίλη Δημητρόπουλο και το ιερέα μεταφραστή Dejian Jovanovits.

Παρευρέθησαν και κατέθεσαν στεφάνια ο Έλληνας Πρέσβης Κωνσταντίνος Οικονομίδης, ο δήμαρχος Βλάνταν Βάσιτς, ο Έλληνας Ταξίαρχος Κυριάκος Κοντογιάννης μαζί με τον Συνταγματάρχη Αντώνιο Κωστάκη και από τους στρατιωτικούς ακολούθους της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Τσεχίας, της Ρουμανίας, της Ουγγαρίας, της Μεγάλης Βρετανίας, του Βελγίου και της Σερβίας. Τιμές απέδωσε άγημα του Σερβικού Στρατού. 

Επίσης στεφάνια κατέθεσαν ο Γιάννης Παπαστοΐτσης μαζί με τον Γεώργιο Πιστόπουλο εκπροσωπώντας τον Δήμο Πέλλας και τον Ελληνογερμανικό Σύλλογο Φιλίας Γιαννιτσών, ο Βασίλειος Σταματόπουλος του Ελληνικού–Κυπριακού -Ουγγρικού Συλλόγου Φιλίας από την Βουδαπέστη, ο Σύλλογος Ελληνοσερβικής Φιλίας Πατρών, ο ΄Ελληνο-Σερβικός Σύλλογος «Ομόνοια», ο ΄Ελληνο-Σερβικός Σύλλογος Φιλίας «Ε. Βενιζέλος» το Ελληνικό Συμβούλιο Μειονότητας Σερβίας και άλλοι ομογενειακοί Σύλλογοι αλλά και απλοί κάτοικοι του ΠΙΡΟΤ.

ΑΙΩΝΙΑ ΤΟΥΣ Η ΜΝΗΜΗ

Βουδαπέστη 25 Σεπτεμβρίου 2015 

Βασίλειος Σταματόπουλος

Πρόεδρος Ελληνικού-Κυπριακού-Ουγγρικού Συλλόγου Φιλίας

Μπαμπούγερα: ένα έθιμο αναλλοίωτο στο βάθος των αιώνων…

Μπαμπούγερα: ένα έθιμο αναλλοίωτο 

στο βάθος των αιώνων…

Γράφει η Ζλατίντση Χρύσα

Τρεις χιλιετίες (ίσως και περισσότερο) πριν. Στις περιοχές της σημερινής δυτικής Θράκης και Δράμας, όπου ζούσαν οι λεγόμενοι Θράκες του Νότου (το ένα από τα δύο θρακικά φύλα εντοπισμένο από το Δούναβη ως την Ανατολική και Δυτική Θράκη και τον Στρυμόνα). Η θρησκεία των νότιων Θρακών είχε στην πιο εξέχουσα θέση τη λατρεία του Διόνυσου και του Ορφέα. 

Ο θεός Διόνυσος ήταν ο θεός της καρποφορίας, της ηδονής, της αμπέλου και του θεάτρου. Γιος μιας χθόνιας θεάς, της Σεμέλης και του ουράνιου θεού Δία, καρπός μιας παράνομης σχέσης που εξαιτίας αυτής φυγαδεύτηκε στη Θράκη όπου μεγάλωσε εκεί. Λατρεύτηκε στην περιοχή αυτή με ιδιαίτερο πάθος επειδή έδωσε την ελπίδα στον άνθρωπο και της ένθεης μανίας να υπερβεί τα όρια του.

Στη Θράκη υπήρξε, στην αρχαιότητα, εντυπωσιακά εντονότερη η αισθησιακή πλευρά της λατρείας του θεού Διονύσου και επίσης ότι αποτέλεσμα από εκείνη την αρχαία ένταση ίσως πρέπει να είναι η επίσης έντονη νεοελληνική κληρονομιά η σχετική με παρόμοια σημερινά διονυσιακά έθιμα που επιβιώνουν ειδικά στη Θράκη.

Απόδειξη της λατρείας αυτής που υπήρξε στην περιοχή είναι ο ναός του θεού Διόνυσου που ανακαλύφθηκε 2 χλμ. έξω από την Καλή Βρύση της Δράμας. Η περιοχή αυτή αποτέλεσε το λίκνο της διονυσιακής λατρείας, με έντονο το πλαίσιο των τελετουργιών, ως κάτι ιερό και μυστηριώδες. Μέσα από τις τελετουργίες εκφράζονται οι πρωτόγονες ιδέες για τα πνεύματα της γονιμότητας και της βλάστησης.

Εκείνη την εποχή, η αδυναμία του ανθρώπου να αντιμετωπίσει, χωρίς τη συνδρομή των υπερφυσικών δυνάμεων, θεών ή δαιμόνων, τις αντιξοότητες και να εξηγήσει τα φυσικά φαινόμενα τον οδήγησαν στην αναζήτηση τρόπων επικοινωνίας με τις δυνάμεις αυτές, τις οποίες θέλει να έχει βοηθούς στο έργο του και ασπίδα για κάθε επιβουλή εκ μέρους του κακού. Έτσι καταφεύγει στη λατρεία, ένα σύνολο ενεργειών που στόχο έχουν να τιμήσουν, να εξευμενίσουν και να ευχαριστήσουν τις αγαθοποιούς δυνάμεις. 

Τα Μπαμπούγερα κατά την εποχή του Διόνυσου, ήταν σάτυροι οι ακόλουθοι του θεού Διόνυσου όπου γλεντούσαν με μια ζωή ανέμελη με κρασί και γλέντι. 

Οι κωδονοφόροι κάνουν αισθητή την παρουσία τους σε όλες τις ιστορικές περιόδους ανά τους αιώνες. 

Λέγεται επίσης ότι αυτούς τους χρησιμοποίησε ο Μέγας Αλέξανδρος στις εκστρατείες του με σκοπό να τραπούν σε φυγή οι ελέφαντες του βασιλιά της Περσίας τρομάζοντας από τον ήχο των κουδουνιών. Επίσης επί τουρκοκρατίας κανένας τούρκος φοροεισπράκτορας δεν πάτησε το πόδι του στην Καλή Βρύση για να πάρει το λεγόμενο χαράτσι-φόρος των Ελλήνων προς τους Τούρκους γιατί έκαναν εμφάνιση τα άγρια σε όψη Μπαμπούγερα και τους τρομοκρατούσαν με αποτέλεσμα να τρέπονται σε φυγή. 

Με τον όρο δρώμενα (<δρω = πράττω, δράση, δράμα) έχει καθιερωθεί στη Λαογραφία να χαρακτηρίζονται οι θεαματικές τελετές με θρησκευτικό και μαγικό περιεχόμενο, που συνδέονται με συγκεκριμένη εποχή του κύκλου του χρόνου και του θρησκευτικού κύκλου. Αποτελούν εκδηλώσεις των αγροτικών και ποιμενικών πληθυσμών και αποβλέπουν κατά κύριο λόγο στον εξευμενισμό των απροσδιορίστων φυσικών και υπερφυσικών δυνάμεων που επηρεάζουν τη βλάστηση και την καρποφορία της γης. Για τον λόγο αυτό διατρέχουν όλες τις ανάλογες κοινωνίες και δεν επηρεάζονται από τις θρησκευτικές αντιλήψεις των συστηματικών θρησκειών. Η αρχή τους χάνεται στο χρόνο και οι πανανθρώπινοι συμβολισμοί τους έχουν ενσωματωθεί στις θρησκευτικές τελετές πολλών λαών. Βεβαίως οι τελετές αυτές, με γονιμικό και ευετηρικό (ευ+έτος = καλός χρόνος, καλοχρονιά) χαρακτήρα, με την πάροδο του χρόνου και την προαγωγή της ορθολογικής σκέψης και στη λαϊκή κοσμοθεωρία, έχουν χάσει το συμβολισμό τους και αποτελούν πλέον αφορμές για διασκέδαση και ευωχία.

Ένας λαός, όσο παραδοσιακός κι αν είναι, αλλάζει τρόπο ζωής. Με το πέρασμα, όμως, του χρόνου, δε χάνονται εύκολα τα βασικά στοιχεία που συνθέτουν και διατηρούν μια ομάδα ανθρώπων. Ένα τέτοιο αναλλοίωτο στοιχείο είναι και ο πολιτισμός του.

Έτσι, στην Καλή Βρύση Δράμας το πανάρχαιο πνεύμα είναι ζωντανό. Κυρίαρχο στοιχείο τα ΜΠΑΜΠΟΥΓΕΡΑ, άνθρωποι μεταμφιεσμένοι που το τριήμερο 6-7-8 Ιανουαρίου κάνουν την εμφάνιση τους στους δρόμους του χωριού. Ένα δρώμενο που έχει τις ρίζες του στη λατρεία του θεού Διόνυσου. Τα μπαμπούγερα με την εντυπωσιακή και επιβλητική μορφή τους ξεχύνονται στους δρόμους μετά τον Αγιασμό των υδάτων και χτυπούν με το σακίδιο στάχτης που κρατούν στο χέρι τον κόσμο για να ξορκίσουν το κακό. Η μάσκα που γίνεται από δέρματα ζώων έχει τη μορφή τράγου που συμβολίζει το ζώο που έχει δύναμη για ζωή. Επίσης τα κουδούνια που ζώνονται στη μέση βγάζουν έναν ήχο για να ξυπνήσουν τη φύση. Τέλος η καμπούρα που τοποθετείτε πίσω στην πλάτη συμβολίζει τη γριά ΜΠΑΜΠΩ που έχει αποδώσει τους καρπούς της ζωής (τους απογόνους). 

Το έθιμο κορυφώνεται στις 8 Ιανουαρίου με την αναπαράσταση του Διονυσιακού γάμου. Σε αυτή τη γιορτή μεταμφιεσμένων κυριαρχεί ο αυθορμητισμός και ο ενθουσιασμός. Στις 8/01/2014, οι Σταρτσοβίτες έλαβαν μέρος στο πανάρχαιο αυτό έθιμο, με τους συμμετέχοντες να αναπαριστούν την οικογένεια και τους συγγενείς των κουμπάρων. Αντιστοιχούν επίσης στα χειμερινά Διονύσια της Αρχαίας Ελλάδας, που τελούνταν μεταξύ 15ης Δεκεμβρίου και 15ης Ιανουαρίου. 

Επίκεντρο των πολιτιστικών ανταλλαγών υπήρξε η θρησκεία, η οποία λειτούργησε ως βασικό μέσο συνένωσης των πόλων. Το έθιμο εντάχθηκε στις χριστιανικές γιορτές για να δώσει αφορμή για γλέντι και διασκέδαση. Είναι μια έξαρση της κοινωνίας για να ξεφύγει από την καθημερινότητα και τα προβλήματά της. Κυριαρχεί ένας συνδυασμός πολλών προχριστιανικών και χριστιανικών εθίμων. Τελούνται κυρίως με τρεις επιθυμητές σκοπιμότητες:

- Να χαρούν οι άνθρωποι την μετάβαση από τον χειμώνα, το σκοτάδι τη μη γονιμότητα και τον φόβο στην άνοιξη, το φως την βλάστηση και την χαρά. Αυτό επιδιώκεται με το Χριστουγεννιάτικο δέντρο, τους πολύχρωμους φωτισμούς, τις φωτιές, την αναμμένη εστία, το κυνηγητό των καλικάντζαρων και τον αγιασμό των υδάτων.

- Να εξασφαλίσουν την ευτυχία για τον χρόνο που έρχεται. Αυτό πραγματώνεται με τα κάλαντα, τις ευχές, τα δώρα, τις βασιλόπιτες κλπ.

- Να τονώσουν το θρησκευτικό και οικογενειακό αίσθημα και αυτό εφαρμόζεται με τις θρησκευτικές εκδηλώσεις, την ωραία παραδοσιακή ψαλτική, τις νυχτερινές ακολουθίες και τις οικογενειακές συγκεντρώσεις στο σπίτι με τα φαγητά κλπ.

Όλες αυτές οι γιορτές έχουν πανάρχαια καταγωγή με κύριο σκοπό την καλοχρονιά.

Ο λαός βυθισμένος στα σκοτάδια της άγνοιας, της αμάθειας των δεισιδαιμονιών και των προλήψεων πίστευε πως η επιτυχία ή η αποτυχία στη ζωή εξαρτιόταν από διάφορες εξωγήινες δυνάμεις οι οποίες ρυθμίζανε την ύπαρξή τους και την μοίρα του. Πίστευε πώς όλες τις μέρες του Δωδεκαημέρου που τα νερά ήταν «αβάφτιστα» οι καλικάντζαροι που ως τώρα ήταν καταχωνιασμένοι στα σκοτάδια του Κάτω κόσμου (εκεί όλη την διάρκεια του χρόνου με τα τσεκούρια τους προσπαθούσαν να κόψουν το δέντρο της Γής), στις νεραϊδοσπηλιές, στα ποτάμια, στα «αρμάνια», στα νεκροταφεία, και στα γκρεμισμένα ακατοίκητα σπίτια με τη ευκαιρία που οι νύχτες ήταν «αλτές» (λυτές) και δεν ήταν στέρεα δεμένες στον κορμό του χρόνου, ανέβαιναν στον Απάνω κόσμο και βάζανε τα δυνατά τους να κάνουν ό,τι κακό μπορούσαν στους ανθρώπους, τους ανακάτευαν χωρίς κανένα έλεγχο και περιορισμό.

Η γνώση της αρχαίας ελληνικής λαϊκής λατρείας είναι το χρυσό κλειδί που μας οδηγεί στη νέα ελληνική θρησκεία. Η θρακική λατρεία πήγασε από την προθεϊκή εποχή και τη διονυσιακή τελετουργία, αναμίχτηκε με τον Ορφισμό, προσλαμβάνοντας κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους μερικά χριστιανικά στοιχεία που δεν αλλοίωσαν τα αρχέγονα διονυσιακά ή προθεϊκά. 

Το σύνολο θρησκευτικών και δεισιδαιμόνων δοξασιών και αντιλήψεων που εκφράζουν τον σεβασμό και τον φόβο του πρωτόγονου ανθρώπου για δυνάμεις που δεν μπορεί να ελέγξει με τις αισθήσεις του συγκροτούν το σύστημα της λαϊκής πίστης, η οποία εκδηλώνεται με τη λαϊκή λατρεία. Στο σύστημα αυτό ανήκουν αρχέγονες δοξασίες και πράξεις αντίστοιχα αλλά και θρησκευτικές συνήθειες τις οποίες έχουν καθιερώσει οργανωμένες θρησκείες, όπως ο χριστιανισμός, σε ένα αρμονικό σύνολο αντιλήψεων και ενεργειών. Η συνύπαρξη αυτή ήταν απαραίτητη, εφ’ όσον ο λαός δεν ήταν δυνατόν να ερμηνεύσει με τον ίδιο κάθε φορά τρόπο φαινόμενα και περιστατικά της ζωής του σε σχέση με την φύση που τον περιέβαλλε.

Τα λατρευτικά έθιμα έχουν εκπληκτική μακροβιότητα. Με θαυμαστή πολυμορφία και προσαρμοστικότητα περνούν ανά τους αιώνες από θρησκεία σε θρησκεία, κρατώντας στο βάθος αναλλοίωτο το μαγικοθρησκευτικό τους πυρήνα, πίσω από τον οποίο κρύβονται αρχέγονες δοξασίες και δεισιδαιμονίες, ανεξιχνίαστες για το νου του λαϊκού ανθρώπου, αλλά βαθιά ριζωμένες στη ψυχή και στη συνήθειά του.

Περισσότερες φωτογραφίες εδώ:

https://www.facebook.com/tatsios.giorgos/media_set?set=a.10202245182423891.1073741841.1020218734&type=3

Για την Δ΄ Σταυροφορία και το 1204

Η άποψη του Στήβεν Ράνσιμαν 

για την Δ΄ Σταυροφορία

Ένας από τους κορυφαίους Βυζαντινολόγους παγκοσμίως είναι ο Στήβεν Ράνσιμαν. Στο έργο του «Ιστορία των Σταυροφοριών» (Εκδόσεις Γ.Ε.Σ. 1979) στον τρίτο τόμο αναφέρεται στην Δ’ σταυροφορία με τον τίτλο «Η σταυροφορία εναντίον χριστιανών». Τις απόψεις του Ράνσιμαν για τους σταυροφόρους αλλά και για τον Πάπα θα παραθέσουμε παρακάτω βοηθώντας τον αναγνώστη να κατανοήσει τη νοοτροπία των δυτικών, για τους οποίους θα αναφερθούμε στο κύριο μέρος του έργου μας.

Όσον αφορά την αλλαγή πορείας των σταυροφόρων και την κατεύθυνσή τους προς την Κωνσταντινούπολη, ο Ράνσιμαν αναφέρει τα εξής: «Όταν η πρόταση ετέθη ύπ’ όψη των σταυροφόρων, υπήρξαν μερικοί που αντέδρασαν, όπως ο Ρεϋνάλδος του Μονμιράιγ, ο οποίος θεωρούσε ότι είχαν πάρει το σταυρό για να πολεμήσουν εναντίον των μωαμεθανών και δεν έβλεπε καμία δικαιολογία για άλλη αργοπορία. Αυτοί λοιπόν εγκατέλειψαν το στρατό και έπλευσαν στη Συρία. Άλλοι παρέμειναν με το στρατό διαμαρτυρόμενοι, άλλοι πάλι σώπασαν με επίκαιρες ενετικές δωροδοκίες. Αλλά ο μέσος σταυροφόρος είχε διδαχθεί να πιστεύει οτι το Βυζάντιο υπήρξε συνεχώς προδοτικό έναντι της χριστιανοσύνης σε όλους του ιερούς πολέμους. Θα ήταν φρόνιμη και αξιέπαινη πράξη να του επιβάλουν τώρα τη συνεργασία του με τη βία. Οι ευλαβείς άνθρωποι μέσα στο στρατό ήταν ευτυχείς να βοηθήσουν σε μία πολιτική που θα έφερνε τους σχισματικούς Έλληνες στους κόλπους της εκκλησίας. Οι πιο κοσμικοί σκέφτονταν τα πλούτη της Κωνσταντινουπόλεως και τις ευημερούσες επαρχίες της και πρόσμεναν τη δυνατότητα λαφυραγωγίας. Μερικοί από τους βαρώνους, ένας από τους οποίους ήταν και ο Βονιφάτιος, μπορεί να περίμεναν ακόμα περισσότερα και είχαν υπολογίσει ότι τα κτήματα που υπήρχαν στις ακτές του Αιγαίου, ήσαν πιο ελκυστικά από εκείνα που θα μπορούσαν να βρεθούν στην ταλαιπωρημένη γη της Συρίας. Όλη η μνησικακία την οποία έτρεφε η δύση από μακρού εναντίον της ανατολικής χριστιανοσύνης διευκόλυνε τον Δάνδολο και τον Βονιφάτιο να παρασύρουν την κοινή γνώμη να τους υποστηρίξει».

Για τη στάση του Πάπα Ιννοκέντιου Γ΄ όσον αφορά την αλλαγή πορείας των σταυροφόρων, ο Ράνσιμαν αναφέρει τα παρακάτω: «Η ανησυχία του Πάπα για τη σταυροφορία δεν λιγόστεψε όταν έμαθε την απόφαση που είχε παρθεί. Ένα σχέδιο που εκπονήθηκε μεταξύ των Ενετών και των φίλων του Φιλίππου της Σουηβίας ήταν απίθανο ότι θα περιποιούσε τιμή στην εκκλησία. Επιπλέον είχε γνωρίσει το νέο Αλέξιο και τον είχε ζυγίσει ως ένα ανάξιο νεαρό. Αλλά ήταν πολύ αργά γι’ αυτόν να προβεί σε αποτελεσματική διαμαρτυρία και αν η εκτροπή επρόκειτο πραγματικά να εξασφαλίσει ενεργό βυζαντινή βοήθεια εναντίον των απίστων και συγχρόνως να πετύχει την ένωση των εκκλησιών, θα ήταν δικαιολογημένη. Αρκέσθηκε στην έκδοση μιας διαταγής να μη γίνει άλλη επίθεση εναντίον χριστιανών, εκτός μόνον στην περίπτωση που θα εμπόδιζαν ενεργώς τον ιερό πόλεμο. Όπως φάνηκε από τα πράγματα, θα ήταν φρονιμότερο γι’ αυτόν να είχε εκφράσει, οσοδήποτε εις μάτην, φανερή και χωρίς συμβιβασμούς αποδοκιμασία. Στους Έλληνες, πάντοτε υποψιαζόμενους τις παπικές προθέσεις και αγνοούντες τις περιπλοκές της δυτικής πολιτικής, η χαλαρότητα της εκ μέρους του καταδίκης φάνηκε ως απόδειξη ότι αυτός ήταν η δύναμη πίσω από την όλη μηχανορραφία». Σε άλλο σημείο του έργου του παραθέτει για τον Πάπα τα εξής: «Ο Πάπας Ιννοκέντιος παρ’ όλη τη δυσπιστία που ένιωσε για την εκτροπή της σταυροφορίας προς την Κωνσταντινούπολη, στην αρχή ήταν κατευχαριστημένος. Απαντώντας σε μία εκστατική επιστολή από το νέο αυτοκράτορα Βαλδουίνο, που καυχιόταν για τα μεγάλα και πολύτιμα αποτελέσματα του θαύματος που είχε κάνει ο Θεός, ο Ιννοκέντιος έγραψε ότι “έχαιρε εν Κυρίω” και έδωσε την έγκριση του χωρίς επιφύλαξη».

Όσον αφορά την άλωση και τη λεηλασία της βασιλεύουσας ο Ράνσιμαν ιστορεί τα παρακάτω: «Η λεηλασία της Κωνσταντινουπόλεως δεν έχει το αντίστοιχό της στην ιστορία. Επί εννέα αιώνες, η μεγάλη πόλη υπήρξε η πρωτεύουσα του χριστιανικού πολιτισμού. Είχε γεμίσει με έργα τέχνης, που είχαν επιζήσει από την αρχαία Ελλάδα, και με τα αριστουργήματα των δικών της έξοχων καλλιτεχνών.

»Οι Ενετοί ήξεραν την αξία αυτών των πραγμάτων. Όπου μπόρεσαν άρπαξαν θησαυρούς και τους μετέφεραν για να στολίσουν τις πλατείες και τις εκκλησίες και τα παλάτια της πόλεώς των. Αλλά οι Γάλλοι και οι Φλαμανδοί είχαν κυριευθεί από μία μανία καταστροφής. Ξεχύθηκαν, ένας ωρυόμενος όχλος, στους δρόμους και στα σπίτια, αρπάζοντας οτιδήποτε γυάλιζε και καταστρέφοντας ο,τι δεν μπορούσαν να κουβαλήσουν, σταματώντας μόνο για να σκοτώσουν η για να βιάσουν, η για να ανοίξουν κελάρια για να πιουν. Δεν γλύτωσαν ούτε τα μοναστήρια ούτε οι εκκλησίες ούτε οι βιβλιοθήκες. Στην ίδια την Αγία Σοφία έβλεπε κανείς μεθυσμένους στρατιώτες να σχίζουν τις μεταξωτές κουρτίνες και να γκρεμίζουν και να κομματιάζουν το μεγάλο ασημένιο εικονοστάσιο, ενώ ποδοπατούσαν ασεβέστατα άγιες εικόνες και ιερά βιβλία. Ενώ έπιναν από τα ιερά σκεύη του θυσιαστηρίου, μία πόρνη πήγε και κάθισε στον πατριαρχικό θρόνο και άρχισε να τραγουδάει ένα άσεμνο γαλλικό τραγούδι. Καλόγριες βιάστηκαν μέσα στα μοναστήρια των. Παλάτια και καλύβες χωρίς καμιά διάκριση παραβιάστηκαν και καταστράφηκαν. Πληγωμένες γυναίκες και παιδιά κοίτονταν ετοιμοθάνατες μέσα στους δρόμους. Επί τρεις μέρες εξακολούθησαν οι φρικιαστικές σκηνές της λεηλασίας και της αιματοχυσίας ως που η τεράστια και ωραία πόλη έγινε ένα ερείπιο. Ακόμα και οι Σαρακηνοί θα είχαν δείξει περισσότερο οίκτο, αναφωνεί ο ιστορικός Νικήτας, και λέει την αλήθεια». Και σε ένα άλλο σημείο του έργου αναφέρει ότι: «Δεν υπήρξε ποτέ μεγαλύτερο έγκλημα κατά της ανθρωπότητας από την τέταρτη σταυροφορία. Όχι μόνο προκάλεσε την καταστροφή η τον διασκορπισμό των θησαυρών του παρελθόντος, που το Βυζάντιο είχε με ευλάβεια αποθηκεύσει, και τον θανάσιμο τραυματισμό ενός πολιτισμού που ήταν ακόμα ενεργός και μεγάλος, αλλά υπήρξε επίσης μια πράξη γιγαντιαίας πολιτικής ανοησίας».

Για τις εστίες αντίστασης του Ελληνισμού και συγκεκριμένα για τη Νίκαια παραθέτουμε τις απόψεις του Ράνσιμαν αποσπασματικά: «Το πιο ισχυρό από τα τρία κράτη ήταν η αυτοκρατορία που ιδρύθηκε στη Νίκαια από τη θυγατέρα του Αλέξιου Γ’, Άννα και το σύζυγο της Θεόδωρο Λάσκαρη». «Έτσι στα μάτια των Ελλήνων η Νίκαια έγινε η πρωτεύουσα της νόμιμης αυτοκρατορίας». «Η ιστορία της αυτοκρατορίας της Νίκαιας δείχνει ότι οι Βυζαντινοί δεν είχαν χάσει την αλκή των».

Πηγή: Ιωάννης Α. Αρσάκης, «Ιωάννης Γ΄Δούκας Βατάτζης, Ο Άγιος Αυτοκράτορας του Βυζαντίου, εκδόσεις «Ορθόδοξος Κυψέλη»

http://maccunion.wordpress.com/2013/04/11/%CE%B7-%CE%AC%CF%80%CE%BF%CF%88%CE%B7-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%83%CF%84%CE%AE%CE%B2%CE%B5%CE%BD-%CF%81%CE%AC%CE%BD%CF%83%CE%B9%CE%BC%CE%B1%CE%BD-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%B4%CE%84-%CF%83/

2ο Παμμακεδονικό Αντάμωμα στην Σιταριά Φλώρινας

2ο Παμμακεδονικό Αντάμωμα

στην Σιταριά Φλώρινας

Να είμαστε όλοι εκεί!

ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΟΣ Ο ΑΡΙΘΜΟΣ ΤΩΝ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΣΤΟ 2ο ΠΑΜΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΑΝΤΑΜΩΜΑ

ΣΤΗΝ ΣΙΤΑΡΙΑ ΦΛΩΡΙΝΑΣ

Στις 13,14 και 15 Ιουλίου 2012 ο Μακεδονικός Ελληνισμός δίνει το βροντερό παρών του στο 2ο Παμμακεδονικό Αντάμωμα στην Σιταριά Φλώρινας. Έχουν δηλώσει συμμετοχή χορευτικά τμήματα εβδομήντα (70) Μακεδονικών συλλόγων από όλους τους νομούς της Μακεδονίας, από την υπόλοιπη Ελλάδα αλλά και από το Εξωτερικό. Θα χορέψουν, με αυθεντικό Ελληνικό κέφι, παραδοσιακούς Μακεδονικούς χορούς.

Το Παμμακεδονικό Αντάμωμα είναι πρωτοβουλία του τοπικού πολιτιστικού συλλόγου Σιταριάς «Νέοι Ορίζοντες», και συνδιοργανώνεται από τον Δήμο Φλώρινας και την Περιφερειακή Ενότητα Φλώρινας. Στην εκδήλωση συμμετέχουν και οι Παμμακεδονικές Ενώσεις Αμερικής, Καναδά και Αυστραλίας.

Το Αντάμωμα είναι ενταγμένο στις εορταστικές εκδηλώσεις του Δήμου Φλώρινας και της Περιφερειακής Ενότητας Φλώρινας για τα 100 χρόνια από την απελευθέρωση της Μακεδονίας.

Όλοι ανεξαιρέτως είναι προσκαλεσμένοι για να ζήσουν από κοντά ένα παραδοσιακό γλέντι του Μακεδονικού Ελληνισμού.

Καλή αντάμωση και καλή διασκέδαση.

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ 2ΟΥ ΠΑΜΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΥ ΑΝΤΑΜΩΜΑΤΟΣ ΣΙΤΑΡΙΑΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ

Παρασκευή 13 Ιουλίου 2012

8:30 μμ. Επίσημη έναρξη του 2ου Παμμακεδονικού Ανταμώματος στην κεντρική πλατεία της Σιταριάς Φλώρινας. Χαιρετισμοί του Δημάρχου Φλώρινας κ. Ιωάννη Βοσκόπουλου, του Αντιπεριφεριάρχη Φλώρινας κ. Δημήτρη Ηλιάδη και των προέδρων των Παμμακεδονικών Ενώσεων.

Στην συνέχεια, υπό τους ήχους της ορχήστρας των «Αδελφών Βαλκάνη» θα χορέψουν δέκα χορευτικά συγκροτήματα από την Ελλάδα και το Εξωτερικό.

Σάββατο 14 Ιουλίου 2012

10:00 πμ. Αναχώρηση από την Φλώρινα και ξενάγηση των συμμετεχόντων στις φυσικές ομορφιές και τα ιστορικά μνημεία της περιοχής των Πρεσπών.

8:30 μμ. Στην κεντρική πλατεία της Σιταριάς Φλώρινας, υπό τους ήχους της ορχήστρας «Μακεδονικός Ήχος» θα χορέψουν δέκα χορευτικά συγκροτήματα από την Ελλάδα και το Εξωτερικό.

Κυριακή 15 Ιουλίου 2012

6:00 μμ. Τα εβδομήντα (70) συμμετέχοντα χορευτικά συγκροτήματα, με το λάβαρο του συλλόγου τους και την Ελληνική σημαία, χωρισμένα σε τρείς ομάδες των 20-25 , θα ξεκινήσουν χορεύοντας, από τρία διαφορετικά σημεία του Χωριού, με προορισμό την τεράστια κεντρική πλατεία του χωριού.

Μόλις ανταμώσουν οι τρείς ομάδες χορευτών, υπό τους ήχους της 17μελούς ορχήστρας των «Χάλκινων της Γουμένισσας», θα ξεκινήσει το 2ο Παμμακεδονικό Αντάμωμα με το «Μακεδονία Ξακουστή» και θα συνεχιστεί με τοπικούς χορούς της Φλώρινας και της υπόλοιπης Μακεδονίας.

Μετά το τέλος της παρουσίασης των χορευτικών, θα ανταλλαγούν αναμνηστικά μεταξύ των συμμετεχόντων συλλόγων, και θα γίνει ένας σύντομος χαιρετισμός από τον κ. Ζ. Στογιάννου πρόεδρο του διοργανωτή Πολιτιστικού Συλλόγου Σιταριάς «Νέοι Ορίζοντες», τον Περιφερειάρχη Δυτικής Μακεδονίας κ. Γ. Δακή, τον Αντιπεριφερειάρχη Φλώρινας κ. Δ. Ηλιάδη, τον Δήμαρχο Φλώρινας κ. Ι. Βοσκόπουλο, και την συντονίστρια των Παμμακεδονικών Ενώσεων κ. Ν. Γκατζούλη.

Στην συνέχεια θα ξεκινήσει το γλέντι για όλους μέχρι τις πρωινές ώρες..

Να είμαστε όλοι εκεί!