«Φυλή φάντασμα» στο γενεαλογικό δέντρο των Ευρωπαίων

Οι ερευνητές εξέτασαν τo DNA αρχαίων οστών, όπως το κρανίο ενός αγρότη που έζησε στη Γερμανία πριν από 7.000 χρόνια (Πηγή: Joanna Drath/University of Tübingen)

«Φυλή φάντασμα» 

στο γενεαλογικό δέντρο των Ευρωπαίων

Χάρβαρντ, Μασαχουσέτη

Οι ενδείξεις που είχαν συγκεντρωθεί ως σήμερα έδειχναν ότι οι σημερινοί Ευρωπαίοι κατάγονται από αγρότες που έφτασαν στην ήπειρο πριν από 7.500 χρόνια και διασταυρώθηκαν με κυνηγούς που ζούσαν ήδη εκεί. Κι όμως, νέα μελέτη στο περιοδικό Nature αποκαλύπτει ότι το DNA των σύγχρονων Ευρωπαίων φέρνει ίχνη και ενός τρίτου προγόνου, μιας μυστηριώδους φυλής από τη Βόρεια Ευρασία.

«Πριν από αυτή την έρευνα, το μοντέλο που είχαμε για την προέλευση των Ευρωπαίων αφορούσε την ανάμειξη δύο πληθυσμών. Εμείς δείξαμε ότι υπήρχε και μια τρίτη ομάδα» αναφέρει ο Ντέιβιντ Ράιχ της Ιατρικής Σχολής του Χάρβαρντ, η οποία συνεργάστηκε στη μελέτη με το Πανεπιστήμιο του Τίμπιγκεν στη Γερμανία και άλλα ιδρύματα.

Αρχαιολογικές και γενετικές ενδείξεις που έχουν συγκεντρωθεί την τελευταία δεκαετία έχουν αποκαλύψει ότι η εφεύρεση της γεωργίας στην Εγγύς Ανατολή άλλαξε ριζικά το τοπίο στην Ευρώπη πριν από περίπου 7.500 χρόνια: Γεωργοί από τη Εγγύς Ανατολή, οι οποίοι είχαν πιθανώς ανοιχτόχρωμο δέρμα και καστανά μάτια, κατέφθασαν τότε στην ήπειρο και αναμείχθηκαν με κυνηγούς-τροφοσυλλέκτες, οι οποίοι ζούσαν ήδη στην Ευρώπη για δεκάδες χιλιάδες χρόνια. Πρέπει μάλιστα να είχαν ασυνήθιστη για τα σημερινά δεδομένα εμφάνιση, με γαλάζια μάτια αλλά μελαμψό δέρμα.

Η νέα μελέτη δείχνει τώρα ότι υπήρξε και μια τρίτη ομάδα που συμμετέχει στο γενετικό προφίλ των σύγχρονων Ευρωπαίων: μια αρχαία βορειοευρασιατική φυλή από την περιοχή της Σιβηρίας, η οποία μάλιστα είχε συγγενική σχέση με τους πληθυσμούς που πέρασαν το Βερίγγειο Πορθμό πριν από 15.000 χρόνια και έγιναν οι πρώτοι κάτοικοι της Αμερικής.

Η ερευνητική ομάδα εξέτασε το DNA περισσότερων από 2.300 ατόμων από όλο τον κόσμο και το συνέκριναν με το γονιδίωμα εννέα αρχαίων σκελετών από τη Σουηδία, το Λουξεμβούργο και τη Γερμανία: οκτώ κυνηγούς-τροφοσυλλέκτες που έζησαν πριν από 8.000 χρόνια, πριν την άφιξη της γεωργίας, και ενός αγρότη που έζησε πριν από 7.000 χρόνια.

Η ανάλυση έδειξε ότι οι σημερινοί Ευρωπαίοι φέρουν γονίδια όχι μόνο από τους κυνηγούς-τροφοσυλλέκτες και τους αγρότες αλλά και από τη φυλή της Βόρειας Ευρασίας. Αντίθετα, οι κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες και οι αγρότες δεν φέρουν τέτοια γονίδια, ένδειξη ότι η βορειοευρασιατική φυλή ήταν η τελευταία που έφτασε στην Ευρώπη μετά την άφιξη της γεωργίας.

Όταν ξεκίνησε η τελευταία μελέτη, η φυλή της Βόρειας Ευρασίας ήταν μια «φυλή φάντασμα», γνωστή μόνο από τη γενετική κληρονομιά της στους σύγχρονους πληθυσμούς. Αυτό άλλαξε το 2013, όταν ανακαλύφθηκε ο σκελετός ενός αγοριού που έζησε πριν από 24.000 χρόνια κοντά στη λίμνη Βαϊκάλη της Σιβηρίας.

Η συμβολή αυτής της φυλής στο γενετικό προφίλ των Ευρωπαίων είναι μικρότερη σε σχέση με τις δύο άλλες ομάδες και δεν ξεπερνά πουθενά το 20%, επισημαίνει ο Ιωσήφ Λαζαρίδης, ερευνητής του Χάρβαρντ και πρώτος συγγραφέας της δημοσίευσης.

«Σχεδόν όλοι οι Ευρωπαίοι κατάγονται και από τις τρεις προγονικές ομάδες. Οι διαφορές ανάμεσά τους οφείλονται στις σχετικές αναλογίες: Οι Βορειοευρωπαίοι κληρονόμησαν περισσότερα από τους κυνηγούς-τροφοσυλλέκτες, έως και το 50% στη Λιθουανία, ενώ οι Νοτιοευρωπαίοι κατάγονται περισσότερο από τους αγρότες» αναφέρει.

Επόμενος στόχος των ερευνητών είναι να προσδιορίσουν το πότε έφτασαν στην Ευρώπη οι μετανάστες από τη Βόρεια Ευρασία.

Όπως επισημαίνουν, το παζλ της καταγωγής των Ευρωπαίων πιθανότατα δεν έχει συμπληρωθεί, και περισσότερα στοιχεία μπορούν να προκύψουν μόνο από γενετικές αναλύσεις σε αρχαίους σκελετούς, οι οποίοι συνεχίζουν να έρχονται στο φως.

Newsroom ΔΟΛ

Δεινόσαυροι και υπερθέρμανση της Γης

Απροσδόκητα αποτελέσματα έφεραν στο φως ερευνητές στο Πανεπιστήμιο του Λίβερπουλ. Υποθέτω ότι μόνον Άγγλοι ή Αμερικάνοι θα μπορούσαν να ασχοληθούν με αυτό το θέμα. Εν πάση περιπτώσει, παραθέτω την είδηση.

ΔΕΕ

Παγκόσμιος καύσωνας, παρενέργεια

από τα αέρια των δεινόσαυρων

Λονδίνο

Σήμερα είναι οι καμινάδες και οι εξατμίσεις των αυτοκινήτων, κάποτε ήταν τα οπίσθια των δεινόσαυρων: μελέτη στην έγκριτη επιθεώρηση Current Biology εκτιμά ότι ο προϊστορικός καύσωνας του Μεσοζωικού Αιώνα οφειλόταν ως ένα βαθμό στα αέρια που απελευθέρωναν τα γιγάντια σαυρόποδα.

Οι Βρετανοί ερευνητές εκτιμούν ότι, πριν από 150 εκατομμύρια χρόνια, ο παγκόσμιος πληθυσμός σαυρόποδων, που ήταν μια κατηγορία μεγαλόσωμων, φυτοφάγων δεινόσαυρων, απελευθέρωνε ετησίως μισό δισεκατομμύριο τόνους μεθανίου, ενός από τα ισχυρότερα αέρια του θερμοκηπίου.

Περίπου τόσες, εξάλλου, είναι και οι σημερινές εκπομπές μεθανίου σε παγκόσμια κλίμακα, οι οποίες προέρχονται από διάφορες βιολογικές πηγές, όπως τα μικρόβια του εδάφους και τα εκτρεφόμενα ζώα.

Στο Μεσοζωικό Αιώνα, όμως, η μέση θερμοκρασία του πλανήτη ήταν έως και 10 βαθμούς Κελσίου υψηλότερη από ό,τι σήμερα, και η Γη είχε σχεδόν χάσει τα καλύμματα πάγου στις πολικές ζώνες.

Ο καύσωνας αυτής της περιόδου συνδεόταν βέβαια και με άλλους παράγοντες, το μεθάνιο όμως θα μπορούσε να είχε παίξει σημαντικό ρόλο. «Υπήρχαν κι άλλες πηγές μεθανίου στο Μεσοζωικό [εκτός από τους δεινόσαυρους] οπότε τα ολικά επίπεδα μεθανίου θα ήταν πιθανότατα πολύ υψηλότερα από ό,τι σήμερα» εξηγεί στο BBC ο Ντέιβιντ Ουίλκινσον του Πανεπιστήμιο John Moore του Λίβερπουλ, επικεφαλής της μελέτης.

Όπως συμβαίνει και σήμερα με τα βοοειδή και άλλα μηρυκαστικά ζώα, οι εκπομπές μεθανίου των δεινόσαυρων προέρχονταν στην πραγματικότητα από τα μεθανογόνα μικρόβια που ζούσαν στο έντερό τους και διασπούσαν τα φυτικά υλικά της τροφής τους.

Προκειμένου να εκτιμήσουν τις συνολικές εκπομπές του αερίου, οι ερευνητές βασίστηκαν στην υπόθεση ότι η παραγωγή μεθανίου ανά κιλό σωματικού βάρους ήταν περίπου ίδια στους δεινόσαυρους και τις σημερινές αγελάδες.

Και η διαφορά μεγέθους ανάμεσα στα βοοειδή και τα προϊστορικά ερπετά είναι τόσο μεγάλη ώστε οι εκτιμήσεις εκτοξεύτηκαν σε αστρονομικά επίπεδα: «Σήμερα, οι αγελάδες παράγουν 50 με 100 εκατομμύρια τόνους το χρόνο. Η καλύτερη εκτίμησή μας για τα σαυρόποδα είναι 520 εκατομμύρια τόνοι» αναφέρει ο Δρ Ουίλκινσον.

Σήμερα, οι γιγάντιοι παραγωγοί μεθανίου έχουν εκλείψει και η θερμοκρασία της Γης έχει πέσει σε πιο υποφερτά επίπεδα.

Ακόμα και τώρα, όμως, τα εκτρεφόμενα ζώα συνεχίζουν να επιδεινώνουν το φαινόμενο του θερμοκηπίου, και το μεθάνιο που αρχίζει να δραπετεύει από την τούνδρα της Αρκτικής, καθώς οι πάγοι λιώνουν, απειλεί να επιταχύνει την άνοδο της θερμοκρασίας.

http://news.in.gr/science-technology/article/?aid=1231194694

Η εξαφάνιση των δεινοσαύρων

Τα μεγαλύτερα αβγά του κόσμου

και η εξαφάνιση των δεινόσαυρων

Λονδίνο

Τα μεγαλύτερα απολιθωμένα αβγά του κόσμου, ορισμένα από τα οποία φτάνουν σε μήκος το ένα μέτρο, υποστηρίζουν ότι εντόπισαν γεωλόγοι στην Τσετσενία, αν και τουλάχιστον ένας ειδικός αμφισβητεί την ταυτότητα των ευρημάτων.
Σε μια σχετική εξέλιξη, ερευνητές στην Ελβετία εκτιμούν ότι η αναπαραγωγή με αβγά ήταν ένας από τους λόγους που οδήγησαν τους δεινόσαυρους στην εξαφάνιση.

Αβγά στα βράχια

Τα γιγάντια αβγά, άγνωστης ακόμα προέλευσης, ανακαλύφθηκαν σε μια βραχώδη περιοχή του Βόρειου Καυκάσου κατά τη διάρκεια εργασιών για τη διάνοιξη δρόμου.

«Δεν υπάρχουν αλλού στον κόσμο τόσο μεγάλα αβγά» αναφέρει σε ανακοίνωσή του το Πανεπιστήμιο, το οποίο δημοσίευσε φωτογραφίες με γιγάντιους ωοειδείς σχηματισμούς να προεξέχουν από βράχους.

«Μέχρι στιγμής έχουμε βρει 40 αβγά, ωστόσο ο ακριβής αριθμός τους παραμένει άγνωστος» ανέφερε ο γεωλόγος Σαΐντ-Εμίν Ντζαμπραΐλοφ, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση εξετάζει το ενδεχόμενο να κηρύξει προστατευόμενη την περιοχή

Οι ερευνητές του πανεπιστημίου θα προσπαθήσουν τώρα να προσδιορίσουν από ποιο είδος δεινόσαυρου προέρχονται τα αβγά. Ο ισχυρισμός τους, όμως, δεν βρίσκει σύμφωνους όλους τους επιστήμονες.

Η Βαλεντίνα Ναζάροβα, παλαιοντολόγος του Κρατικού Πανεπιστημίου της Μόσχας, υποστηρίζει ότι οι δεινόσαυροι πιθανότατα δεν έζησαν ποτέ στην περιοχή του σημερινού Καυκάσου. «Δυστυχώς, δεν είναι αλήθεια. Οι δεινόσαυροι έκαναν μικρά αβγά, ούτε γεννούσαν αβγά πηδώντας στα βράχια σαν κατσίκια» είπε.

Μέχρι στιγμής, οι ερευνητές που ανακάλυψαν τους ωοειδείς σχηματισμούς δεν έχουν παρουσιάσει τα ευρήματά τους σε επιστημονική επιθεώρηση.

Τα αβγά του κακού

Τα αβγά των δεινόσαυρων ήταν βέβαια τα μεγαλύτερα που εμφανίστηκαν στη Γη, στην πραγματικότητα όμως ήταν μάλλον μικρά συγκριτικά με το μέγεθος των ενήλικων δεινόσαυρων.

Και το γεγονός ότι οι νεογέννητοι δεινόσαυροι είχαν τόσο μικρό μέγεθος πιθανότατα έπαιξε ρόλο στην εξαφάνισή τους, όπως υποστηρίζουν τώρα ερευνητές του Πανεπιστημίου της Ζυρίχης.

Σε όλα τα είδη ερπετών, πτηνών και ψαριών, τα αβγά δεν μπορούν να ξεπεράσουν ένα ορισμένο μέγεθος, αφού αυτό θα εμπόδιζε το έμβρυο να αναπνέει φυσιολογικά μέσα από το τσόφλι.

Αυτό σημαίνει ότι οι νεογέννητοι δεινόσαυροι ήταν μικροσκοπικοί σε σχέση με τα ενήλικα αυτού του είδους: οι νεαροί τιτανόσαυροι, για παράδειγμα, ήταν περίπου 2.500 φορές πιο μικρόσωμοι από τα ενήλικα του είδους τους. Συγκριτικά, ένας νεογέννητος ασιατικός ελέφαντας είναι μόνο 25 φορές μικρότερος από τη μητέρα του.

Καθώς λοιπόν μεγάλωναν για πολλά χρόνια μέχρι να φτάσουν το τελικό τους μέγεθος, οι νεαροί δεινόσαυροι έπρεπε διαρκώς να ανταγωνίζονται τους άλλους δεινόσαυρους ίδιου μεγέθους, είτε προέρχονταν από το ίδιο είδος είτε από διαφορετικό.

Το μαθηματικό μοντέλο που ανέπτυξαν οι ερευνητές στη Ζυρίχη δείχνει ότι ο σκληρός ανταγωνισμός ανάμεσα σε νεαρούς δεινόσαυρους μικρού και μεσαίου μεγέθους δεν άφηνε διαθέσιμους φυσικούς πόρους για την επιβίωση ενήλικων μικρόσωμων δεινοσαύρων.

Με άλλα λόγια, οι μικρόσωμοι δεινόσαυροι θα μπορούσαν να επιβιώσουν μόνο αν συνέχιζαν να μεγαλώνουν μέχρι να αποκτήσουν τεράστιο μέγεθος, χαρακτηριστικό που θα τους έδινε εξελικτικό πλεονέκτημα.

Η τάση αυτή οδήγησε τελικά στην εμφάνιση πολλών τεράστιων δεινόσαυρων, αλλά σχεδόν καθόλου μικρόσωμων, με βάρος από 1 έως 1.000 κιλά.

Όμως το μεγάλο αυτό μέγεθος μετατράπηκε σε σημαντικό μειονέκτημα όταν ένας αστεροειδής χτύπησε τη Γη πριν από 65 εκατομμύρια χρόνια. Οι διαθέσιμοι φυσικοί πόροι περιορίστηκαν δραστικά και τα μεγαλόσωμα είδη δεν μπορούσαν να επιβιώσουν.

Οι γιγάντιοι δεινόσαυροι εξαφανίστηκαν, και ο κόσμος ανήκε πλέον στα μικρόσωμα και λιγότερο απαιτητικά θηλαστικά, των οποίων τα μικρά θήλαζαν αντί να ανταγωνίζονται άλλα είδη για τροφή.

Σύμφωνα μάλιστα με προηγούμενες εκτιμήσεις, η πρόσκρουση του αστεροειδή εξαφάνισε όλα τα ζώα με βάρος μεγαλύτερο από 10 έως 25 κιλά.

Η έρευνα δημοσιεύεται στην επιθεώρηση Biology Letters.

http://news.in.gr/science-technology/article/?aid=1231191850

Το μεγάλο Θανατικό

Σύννεφα τοξικής τέφρας

Νέα θεωρία για το «μεγάλο θανατικό»

στο τέλος της Πέρμιας περιόδου

Το μεγαλύτερο κύμα μαζικής εξάλειψης ειδών που γνώρισε ο πλανήτης, το οποίο εξαφάνισε τους περισσότερους ζωντανούς οργανισμούς πριν από 250 εκατομμύρια χρόνια, δεν αποκλείεται να προκλήθηκε από τοξικά σύννεφα ηφαιστειακής τέφρας.

Καναδοί ερευνητές αναφέρουν στο Nature Geoscience ότι εντόπισαν στην Αρκτική ύποπτες αποθέσεις τέφρας από λιθάνθρακα, οι οποίες προέρχονται πιθανότατα από μαζικές ηφαιστειακές εκρήξεις στη Σιβηρία. Το περίεργο με αυτές τις αποθέσεις, οι οποίες χρονολογούνται λίγο πριν από τη μαζική εξαφάνιση της Περμίου, είναι ότι περιέχουν πτητική τέφρα άνθρακα, ένα υλικό σαν αιθάλη που παράγεται από την ανάφλεξη λιθάνθρακα σε υψηλές θερμοκρασίες.

Πτητική τέφρα απελευθερώνεται και από τα σημερινά εργοστάσια ηλεκτροπαραγωγής που καίνε ορυκτό άνθρακα. Δεδομένου ότι περιέχει μεγάλες ποσότητες τοξικών μετάλλων όπως χρώμιο και αρσενικό, η τέφρα θα μπορούσε να είχε δηλητηριάσει τις θάλασσες όλου του πλανήτη, αναφέρει ο δικτυακός τόπος του Nature. Τα μικρόβια που αποδομούσαν τους νεκρούς θαλάσσιους οργανισμούς εξάντλησαν τελικά όλο το διαθέσιμο οξυγόνο, και έκαναν έτσι τη ζωή αδύνατη για όσους είχαν επιζήσει. Ο μαζικός θάνατος ήταν πολύ πιο σαρωτικός από την πρόσκρουση αστεροειδή που εξαφάνισε τους δεινόσαυρους πριν από 65 εκατομμύρια χρόνια. Το «μεγάλο θανατικό» (The Great Dying) στα τέλη της Πέρμιας περιόδου σκότωσε το 90% των θαλάσσιων οργανισμών και το 70% των χερσαίων σπονδυλωτών. Οι θεωρίες που έχουν προταθεί για το δραματικό συμβάν περιλαμβάνουν την πρόσκρουση αστεροειδή, τη δηλητηρίαση των θαλασσών και τις μεγάλες ηφαιστειακές εκρήξεις στη Σιβηρία.

H "Παγγαία" (εικόνα) αποτελούσε την μοναδική χερσαία έκταση της Περμίου

Η νέα μελέτη φαίνεται να ενισχύει τη θεωρία των ηφαιστειακών εκρήξεων, με τη διαφορά ότι προσθέτει το νέο στοιχείο της πτητικής τέφρας. Ο Στίβεν Γκράσμπι και η ομάδα του στη Γεωλογική Υπηρεσία του Καναδά εντόπισαν αποθέσεις της τέφρας στη λίμνη Μπιουκάναν της Αρκτικής, όπου θα μπορούσε να είχε μεταφερθεί από ανέμους ψηλά στην στρατόσφαιρα.

Η αρχή του τέλους ήρθε 500.000 με 750.000 χρόνια πριν από τη μαζική εξαφάνιση, όταν ένα τρισεκατομμύριο μετρικοί τόνοι μάγματος άρχισαν να αναδύονται από το υπέδαφος κάτω από τη Σιβηρία. Όταν τελικά έφτασε κοντά στην επιφάνεια, το μάγμα έλιωσε και έκαψε τεράστιες αποθέσεις λιθάνθρακα, από τις οποίες παράχθηκε η τοξική τέφρα. Περίπου τρία τρισεκατομμύρια τόνοι άνθρακα εκτιμάται ότι απελευθερώθηκαν στην ατμόσφαιρα και κάλυψαν μεγάλο μέρος της Γης.

Ζωϊκές μορφές της Περμίου περιόδου

Όμως η τέφρα αυτή δεν αποκλείεται να ήταν ένα μόνο από τα συστατικά της καταστροφής: Προηγούμενες μελέτες είχαν δείξει ότι οι ηφαιστειακές εκρήξεις στη Σιβηρία δεν αποκλείεται να προκάλεσαν όξινη βροχή και να δημιούργησαν τρύπα στο στρώμα του όζοντος.

Πηγή: http://www.tanea.gr/default.asp?pid=41&nid=1231075783