"Έφυγε" ο διεθνούς κύρους σημαντικός αρχαιολόγος Στέφανος Μίλλερ

"Έφυγε" από την ζωή ο διεθνούς κύρους σημαντικός αρχαιολόγος Στέφανος Μίλλερ, που είχε αγωνιστεί όσο λίγοι για την αποκατάσταση της αλήθειας για το όνομα της Μακεδονίας. Το 2005, με προεδρικό διάταγμα, ο Στέφανος Μίλλερ πολιτογραφήθηκε Έλληνας υπήκοος. Συνδεθήκαμε με στενή φιλία εδώ και πολλά χρόνια με αφορμή την κοινή μας αγάπη, αλλά και αγωνία για την Μακεδονία.

Σχεδόν κάθε καλοκαίρι που κατέβαινα στην Πελοπόννησο συναντιόμασταν στο φιλόξενο σπίτι του στην Αρχαία Νεμέα, της οποίας υπήρξε ο βασικός ανασκαφέας επί δεκαετίες.

Να είναι ελαφρύ το χώμα που θα σε σκεπάσει Στέφανε...

(Σε μια επίσκεψη πριν από μερικά χρόνια μου ζήτησε να φωτογραφηθούμε στην βιβλιοθήκη του μπροστά από το ράφι με τα βιβλία μου)

 

Η αναβίωση των Νέμεων Αγώνων

Στα βήματα του Ηρακλή: 

η αναβίωση των Νέμεων Αγώνων

Είχαμε αναφερθεί σε προηγούμενη ανάρτηση (http://ethnologic.blogspot.gr/2016/06/blog-post_13.html) στις ανοησίες που δημοσίευσε μια πρώην κνίτισσα και νυν φιλελεύθερη αρθρογράφος, επιχειρώντας να δυσφημίσει την αναβίωση των Νέμεων Αγώνων. Στην ιστοσελίδα του Βρετανού Πρέσβη, Τζων Κίττμερ υπάρχει το άρθρο που ακολουθεί και στο οποίο αναφέρεται επαινετικά στην προσπάθεια αυτήν που ξεκίνησε ο σπουδαίος αρχαιολόγος Στέφανος Μίλλερ.

ΔΕΕ

Στην πρεσβευτική κατοικία, μια από τις πιο αγαπημένες μου υδατογραφίες είναι του καλλιτέχνη και ποιητή, Έντουαρτ Ληρ. Δημιουργημένη το 1849, δεν είναι τίποτε πάρα μια μικρή σπουδή για ελαιογραφία. Δείχνει μια ήρεμη κοιλάδα, με φόντο ένα τραπεζοειδές βουνό. Το ευαίσθητο χρωμάτισμα του γαλάζιου ουρανού είναι αριστουργηματικό. Καθώς κοιτάς πιο προσεχτικά, ωστόσο, αποφαίνεται μια ανθρώπινη φιγούρα με παραδοσιακή ενδυμασία, που βρίσκεται στη μέση της σκηνής. Στα αριστερά της, αλλά μερικά χιλιομέτρα πίσω – σύμφωνα με την προοπτική - δυο ή τρεις κοντόχοντροι στύλοι φαίνεται ότι αποτελούν τα απομεινάρια ενός κλασικού κτιρίου. Ο καλλιτέχνης έχει γράψει στο σκίτσο «παιχνίδι του φωτός πάνω στον ναό» και «Νεμέα 1849». Με άλλα λόγια, η σπουδή δείχνει τον ερειπωμένο ναό του Δία στην ομορφή κοιλάδα της Νεμέας.

Τον Απρίλιο του 2014, ο Χρήστος Δήμας, ο βουλευτής Κορινθίας της ΝΔ, με ξενάγησε στη Νεμέα και μου σύστησε τον καθηγητή κ. Στέφανο Μίλλερ. Από αυτή την πρώτη μας γνωριμία ο καθηγητής Μίλλερ έγινε ένας από τους πιο εμπνευστικούς μου ήρωες. Απόφοιτος του Πανεπιστημίου Πρίνστον και επίτιμος καθηγητής κλασικής αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Μπέρκλεϋ της Καλιφόρνιας, ο Μίλλερ διορίστηκε το 1971 από το Μπέρκλεϋ διευθυντής των ανασκαφών του στη Νεμέα. Τότε πάντως, ολόκληρος ο αρχαιολογικός χώρος ήταν άνω-κάτω: ο ναός του Δία ήταν περιτριγυρισμένος από πολλούς σπασμένους κίονες, ενώ ο υπόλοιπος χώρος ανήκε σε διαφορετικούς αγρότες. Ο καθηγητής Μίλλερ βάλθηκε να αποκτήσει γη και να ξεκινήσει τις ανασκαφές και την διατήρηση των ευρημάτων.

Με το πέρασμα των χρόνων, λοιπόν, ο ναός άρχισε να φαίνεται εντελώς διαφορετικός. Με την εξαιρετική διαδικασία αναστήλωσης, που έλαβε χώρα μεταξύ του 2002 και του 2012, αποκαταστάθηκαν έξι κίονες του περιστυλίου καθώς και ένα μεγάλο τμήμα του κρηπιδώματος και ένα κομμάτι του επιστυλίου και του διαζώματος. Φαίνεται ότι θα μπορούσαν να επανατοποθετηθούν κι άλλα θραύσματα, όταν διατεθούν τα αναγκαία κεφάλαια. Και πολλά άλλα τμήματα του υπόλοιπου χώρου έχουν πλέον συστηματικά ανασκαφτεί. Λουτρά, ξενώνες και οι «πρεσβείες» των κρατών που συμμετείχαν, έχουν τοποθετηθεί, και χτίστηκε τελικά ένα ευρύχωρο μουσείο, που περιέχει τα πολλά αντικείμενα που ανακαλύφθηκαν στον χώρο.

Αλλά μια από τις πιο σημαντικές αποκαλύψεις εκ μέρους του καθηγητή ήταν το στάδιο και μια από τις πιο ιδιοφυείς πρωτοβουλίες του ήταν η δημιουργία του Συλλόγου για την Αναβίωση των Νέμεων Αγώνων. Ξεκινώντας τις ανασκαφές το 1974, χτύπησε φλέβα αρχαιολογικού χρυσού. Ανακάλυψε, βλέπετε, το στάδιο, την τελευταία ημέρα των ανασκαφών – την ήμερα, συμπτωματικά, που εισέβαλε η Τουρκία την Κύπρο. Τα επόμενα χρόνια, αποκάλυψε σε όλους αυτό το σημαντικό ελληνιστικό στάδιο όπου, μεταξύ του 330 και 271 π.Χ., έλαβαν χώρα οι Νέμεοι Αγώνες, οι οποίοι, σαν τα Πύθια, τα Ίσθμια και το Ολύμπια, ήταν πραγματικά πανελλήνιοι. Επιπλέον, από το 1996 ο καθηγητής Μίλλερ κατάφερε να αναβιώσει τα Νέμεα στο δικό τους στάδιο: κάθε τέσσαρα χρόνια, όπως και στην αρχαιότητα. Προκειμένου να διατηρήσουν την οργάνωση απλή, λιτή και αξιοπρεπή, οι διοργανωτές συμπεριλαμβάνουν στους Αγώνες μονάχα δυο αθλητικές αναμετρήσεις: δηλ. αγώνες 90 μ μέσα στο στάδιο και έναν αγώνα 7,5 χμ, από τον Ναό του Ηρακλή στις Κλέωνες προς το στάδιο το ίδιο.

Το Σαββατοκύριακο 11-12 Ιουνίου 2016, είχα την καλή τύχη να συμμετάσχω στην 6η αναβίωση των Νέμεων Αγώνων, παρέα με έναν φίλο από την Αγγλία, μερικούς συνεργάτες από την Πρεσβεία μου και δυο άλλους Πρέσβεις στην Αθήνα. Μια από τους συνεργάτες μου κέρδισε στον αγώνα της μέσα στα στάδιο. Ήρθα τέταρτος από 12 στον δικό μου (εντάξει, δεν είμαι γεννημένος σπρίντερ!), και τερμάτισα μεταξύ των περίπου 30 πρώτων στα «Βήματα του Ηρακλή». Προς το τέλος της ημέρας, δίπλα σε τέσσερις άλλους πρέσβεις και άλλα μέλη του διπλωματικού σώματος, στεφάνωσα τους νικητές με στεφάνι από άγριο σέλινο, όπως και στην αρχαιότητα. Όπως μπορείτε να κρίνετε από τις εικόνες που συνοδεύουν αυτό το μπλογκ, ήμασταν καλύτερα ντυμένοι από ό,τι συνήθως. Τέλος πάντων, ήταν μια αξιοθαύμαστη, εγκάρδια και φιλόξενη εκδήλωση – μια μοναδική ευκαιρία να συμμετάσχω εκεί όπου αγωνίζονταν οι αρχαίοι αθλητές. Θα ήθελα από καρδιάς να συγχαρώ τον κύριο Μίλλερ, τους άλλους διοργανωτές και τους χορηγούς για την μεγαλοπρεπή εκτέλεση του θαυμάσιου οράματός τους.

http://blogs.in.gr/blogger/post/?aid=1500085986&cid=977

Σταλινικά απωθημένα και νεοφιλελεύθερες ανοησίες...

Στην σημερινή ελληνική πραγματικότητα μπορεί κάποιος να συναντήσει τα πάντα. Από φανατικούς θαυμαστές του προέδρου Πούτιν, θρησκόληπτους ...προφητειολόγους και ημιμαθείς τσαρλατάνους, σταλινικά απολιθώματα, νεο-αριστερούς της αρπαχτής, μέχρι απωθητικούς αφελείς, οπαδούς ενός χυδαίου φιλοαμερικανισμού και εξ ίσου γλοιώδους φιλοευρωπαϊσμού. Εκείνο πάντως που με εντυπωσιάζει είναι οι ιδεολογικοί σαλταδορισμοί ορισμένων στρατευμένων κονδυλοφόρων, που μεταπηδούν από το ένα άκρο του ιδεολογικο-πολιτικού φάσματος στο ακριβώς αντίθετο με απίστευτη ελαφρότητα και προκλητικό θράσος. Μια τέτοια περίπτωση υπέπεσε στην αντίληψή μου και ομολογώ ότι εξοργίστηκα αφάνταστα, διότι αναφέρθηκε σε ένα θέμα το οποίο έτυχε να γνωρίζω με λεπτομέρειες. Κατανοώ τα συμπλέγματα της παλαιάς αρθρογράφου των "πολιτιστικών" του ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗ αλλά αντί να ασχολείται με θέματα που δεν κατανοεί γράφοντας εξυπνάδες σε νεοφιλελεύθερες ιστοσελίδες, μήπως θα ήταν προτιμότερο να ασχοληθεί με συνταγές μαγειρικής; Η παλιά συντρόφισσά της, η κυρά Θεανώ Φωτίου κάτι ήξερε και ασχολείται με τα γεμιστά αντί να αρθρογραφεί...

ΔΕΕ

Το κιτς της Νεμέας και ο Ανώτατος Άρχων

Αντιγόνη Καρατάσου

Εκτός τόπου, εκτός χρόνου και καθ’ υπερβολήν. Αυτός είναι ο ορισμός του Ουμπέρτο Εκο (Σημείωση ΔΕΕ: Εμ, βέβαια χωρίς κάποιο τσιτάτο του μακαρίτη συντρόφου Ουμπέρτο, πώς θα μας πάρουν στα σοβαρά;) για το κιτς. Ορισμός ακριβής, ο οποίος μας βγάζει όλους από τον κόπο να αναλύουμε με χιλιάδες λέξεις την κάθε περίπτωση.

Η «αναβίωση» των αρχαίων αγώνων της Νεμέας (η λέξη αναβίωση χρειάζεται στην περίπτωσή μας πάρα πολλά εισαγωγικά) εκπληρώνει και τους τρεις όρους: εκτός τόπου (στον αρχαιολογικό χώρο της Νεμέας, βεβαίως, αλλά όχι στην ζωντανή αρχαία Νεμέα, στη σημερινή, όπου τα πάντα έχουν προ αιώνων σβήσει) εκτός χρόνου, αιώνες δηλαδή μετά την αυθεντική τέλεση των αθλημάτων και καθ’ υπερβολήν.

Οι αρχαίοι Έλληνες δεν έκαναν αγώνες μόνο για λόγους συναγωνισμού ή άμιλλας, όπως θέλουμε ας το πούμε, ούτε μόνο για λόγους άσκησης. Η τέλεση των αγώνων ήταν μέρος της μετάβασης προς τη Δημοκρατία. Τους πήραν από τις περίκλειστες αυλές των Περσών βασιλέων, όπου διεξάγονταν για δική τους τέρψη και απόλαυση και τους έδωσαν στον Δήμο.
(Σημ. ΔΕΕ: Μα πόσο ημιμαθής και γελοίος μπορεί να είναι κάποιος ή κάποια γράφοντας τέτοιες ουρανομήκεις σαχλαμάρες; Θα μου πείτε, πρώην κνίτισσα είναι, δικαιολογείται. Πιθανόν, διότι όταν συνδυάζεται η βλακεία με την κτηνώδη άγνοια τα πάντα είναι δυνατά! Ώστε "από τις περίκλειστες αυλές των Περσών βασιλέων" πήραν οι αρχαίοι Έλληνες τους αθλητικούς αγώνες! Έλεος!).
Τους έκαναν κοινό κτήμα όλων των πολιτών. (Μη μας μπερδεύει η απαγόρευση συμμετοχής ή παρακολούθησης από τις γυναίκες. Δεν θεωρούνταν πολίτες. Προς αποκατάσταση της αλήθειας όμως, πρέπει να πούμε ότι υπήρχαν και αγώνες στις οποίες μετείχαν μόνο νεαρές κοπέλες).

Στη συνέχεια, οι αθλητικοί αγώνες έλαβαν σιγά-σιγά πανελλήνιο χαρακτήρα, ήταν τιμή να παίρνεις μέρος σε αυτούς και κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών αγώνων ιδίως υπήρχε εκεχειρία. Μέρες και μέρες παύσης των μαχών, ώστε να περάσουν χωρίς κίνδυνο οι αθλητές και οι συνοδοί τους.

Όλοι οι αγώνες κατά την αρχαιότητα ήταν συνδεδεμένοι με κάποιον από τους 12 θεούς του οποίου ιερό υπήρχε στους τόπους τέλεσης. Ολοι είχαν τελετουργίες αλλά και κανόνες προετοιμασίας και ευ αγωνίζεσθαι. Δεν πήγαιναν κάποιοι νέοι να αγωνιστούν χωρίς προετοιμασία, χωρίς παρακολούθηση, χωρίς θυσία προς τον θεό και ποιος ξέρει τι άλλο. Το γεγονός ότι είχαν ως ανταμοιβή έναν τίτλο και ένα στεφάνι -από δάφνη, από ελιά, από σέλινο- τους έκανε ακόμα πιο σημαντικούς. Αν και, δεν ήταν ακριβώς έτσι. Οι νικητές έπαιρναν πλούσια δώρα και άλλα πολλά- όμως δεν είναι της παρούσης.

Το να μαζεύεις μια φορά τον χρόνο κάποιους νέους σε έναν αρχαιολογικό χώρο και να τους βάζεις να κάνουν αθλήματα, σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει αναβίωση αγώνων. Δεν τίθεται θέμα πως σήμερα οι ανάλογες τελετουργίες δεν θα είχαν κανένα νόημα. Ωστόσο, αρχαίοι αγώνες δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση χλαμύδες- στεφάνια- ξυπολησιά και ό,τι άλλο κατέβασε ο νους των διοργανωτών. Σημαίνει να επεξηγείται το συγκεκριμένο πλαίσιο, να ενημερώνονται οι συμμετέχοντες για την αρχαιότητα, να κάνουν ειδική αναφορά σε έργα που έχουν μείνει, όπως αρχαία αγγεία και αγάλματα, να παρακολουθούν οι ενδιαφερόμενοι εκπαιδευτικά προγράμματα επιστημονικά, στηριγμένα στις αρχαίες πηγές. Το αν, ως κορύφωση αυτής της γνώσης, οδηγήσει σε κάποια αναπαράσταση αρχαίου αθλήματος είναι εντελώς διαφορετικό από την εμπρόθετη επανάληψη πολλών αθλημάτων όπως φανταζόμαστε ότι τα εκτελούσαν οι αρχαίοι.

Τι είδαμε λοιπόν στη Νεμέα; Χλαμύδες σε άσπρο αλλά και σε μαύρο, κίτρινο και βεραμάν, με ζώνες- κορδόνια. Με μακό φανελάκια από κάτω, ακόμα και με αθλητικά κόκκινα κολάν. Αγόρια ανυπόδητα, αλλά με ρολόγια στα χέρια. Φυτά (ή λαχανικά;) σαν στεφάνια στα κεφάλια. Ασπίδες με απίστευτα άσχετες παραστάσεις (κορινθιακός κόκορας, τρία άκρα Σικελίας, αστέρι Αιγών κ.α.). Πολεμιστο-δρομείς με τραγικές περικεφαλαίες να παρουσιάζουν όπλα- παρουσίαζαν όλα οι αρχαίοι;

Και μέσα σε όλα αυτά τα απίστευτα, τον Ανώτατο Αρχοντα Πάκη να συγχαίρει τους διοργανωτές. Αντί να τα κάνει όλα λαμπόγυαλο. Λεκτικώς έστω.

Μετά από αυτή την συμπεριφορά του προέδρου της καρδιάς μας, να συγχαρούμε κι εμείς με τη σειρά μας:

Την εθνική επιτροπή της Ελλάδας για την UNESCO

Το υπουργείο Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού,

Το υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού

Το Ιδρυμα Ολυμπιακής Εκεχειρίας

Την περιφέρεια Πελοποννήσου

Την ΕΡΤ

Και όποιον άλλον υπήρξε χορηγός της εκδήλωσης.

Στο υπουργείο Πολιτισμού, μάλιστα, αξίζουν διπλά συγχαρητήρια. Διότι και το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο έδωσε άδεια να γίνει αυτό το πανηγύρι.

http://www.liberal.gr/arthro/57022/epikairotita/2016/to-kits-tis-nemeas-kai-o-anotatos-archon.html#.V13-BsCFTw0.facebook

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΔΕΕ

Μετά από όλα αυτά τα σοβαροφανή της συντρόφισσας Καρατάσου που όλα τα βρήκε στραβά, ανάποδα και κακόγουστα, θεωρώ υποχρέωσή μου να θέσω τα πράγματα στις σωστές τους διαστάσεις, μια και η αναβίωση των Νέμεων αγώνων είναι μια πολύ σοβαρή υπόθεση στην οποία συμμετέχουν προσωπικότητες διεθνούς εμβέλειας και κύρους, αλλά όχι δημοσιογραφούντες και σούργελα με σταλινικά απωθημένα. Αξίζει να σημειωθεί ότι μέλος του Συλλόγου για την Αναβίωση των Νεμέων Αγώνων ήταν και ο Ουμπέρτο Έκο! Οπότε δικαιούμαι να αναφωνήσω: Που πας βρε Καρατάσου! 

ΤΙΜΗΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Σύλλογος για την Αναβίωση των Νεμέων Αγώνων

Πάνος Βαλαβάνης – Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών

Ευάγγελος Βενιζέλος – πρώην Υπουργός Πολιτισμού Ελλάδος

Κωνσταντίνος Γεωργιάδης – Καθηγητής Πανεπιστημίου Πελοποννήσου

Νικόλαος Γκατζογιάννης – Συγγραφεύς

Άγγελος Δεληβορριάς – Διευθυντής Μουσείου Μπενάκη

Ουμπέρτο Έκο – Συγγραφεύς, Καθηγητής Πανεπιστημίου Μπολώνιας

Μίκης Θεοδωράκης – Μουσικοσυνθέτης

Κιπ Κέινο – Χρυσός Ολυμπιονίκης, Μέλος Δ.Ο.Ε.

Έντμουντ Κίλι – Συγγραφεύς – Μεταφραστής, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Πρίνστον

Ηλίας Κλης – τ. Πρεσβευτής της Ελλάδος στο Παρίσι και στη Μόσχα

Ισίδωρος Κούβελος – Πρόεδρος Διεθνούς Ολυμπιακής Ακαδημίας

Καίτη Κυριακοπούλου – Πρόεδρος Δ.Σ. Ομίλου Ηλιοπούλου-Κυριακοπούλου

Μίνως Ξ. Κυριακού – τ. Πρόεδρος Διεθνούς Ολυμπιακής Ακαδημίας, Μέλος Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής

Χέλμουτ Κυριέλεις – Ομότιμος Πρόεδρος Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου

Θάνος Μικρούτσικος – Μουσικοσυνθέτης – πρώην Υπουργός Πολιτισμού Ελλάδος

Ρόμπερτ Μπέρνταλ – Ομότιμος Πρύτανης του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϋ

Ρόμπερτ Μπιρζενώ – Ομότιμος Πρύτανης του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϋ

Σεργκέι Μπούμπκα – Χρυσός Ολυμπιονίκης, Μέλος Δ.Ο.Ε.

Τζων Μπραδήμας – Ομότιμος Πρύτανης του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης

Θωμάς Νάιλς – πρώην Πρεσβευτής των Η.Π.Α. στην Ελλάδα

Βόλφγκανγκ Ντέκερ – Ομότιμος Καθηγητής της Ιστορίας του Αθλητισμού, Κολωνία

Νίκολας Μπ. Ντερκς – Πρύτανης του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϋ

Θεόδωρος Πάγκαλος – πρώην Υπουργός Πολιτισμού Ελλάδος

Έλσα Παπαδημητρίου – πρώην Μέλος Βουλής των Ελλήνων

Ελισάβετ Παπαζώη – πρώην Υπουργός Πολιτισμού Ελλάδος

Θεόδωρος Παπαλεξόπουλος – Αντιπρόεδρος Δ.Σ. Τσιμέντων ΤΙΤΑΝ

Αναστάσιος Παπαληγούρας – πρώην Μέλος Βουλής των Ελλήνων

Κωνσταντίνος Α. Τασούλας – τέως Υπουργός Πολιτισμού Ελλάδος

Ρέιφερ Τζόνσον – Χρυσός Ολυμπιονίκης

Γουάι Έι Τιτλ - Εθνική Επετηρίδα Ποδοσφαίρου, Η.Π.Α.

Νταϊάν Φάινσταϊν – Μέλος Γερουσίας Η.Π.Α.

Βασίλης Φουρλής – Επιχειρηματίας

Βαγγέλης Χρόνης – Γενικός Διευθυντής, Όμιλος Επιχειρήσεων Λάτση

Περισσότερες λεπτομέρειες υπάρχουν στην ιστοσελίδα του Συλλόγου εδώ: http://nemeangames.org/el/about-us-contact/about-us.html 

όπου υπάρχει και το ενδιαφέρον κείμενο του σπουδαίου αρχαιολόγου Στέφανου Μίλερ, το οποίο και παραθέτω:

ΓΙΑΤΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΩ ΤΟ

ΣΥΛΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΒΙΩΣΗ ΤΩΝ ΝΕΜΕΩΝ ΑΓΩΝΩΝ

            Η απάντηση στο παραπάνω ερώτημα μπορεί να θεωρηθεί προφανής.  Είμαι ο αρχαιολόγος που ανάσκαψε από το 1973 και μετά το αρχαίο Στάδιο της Νεμέας.  Όμως δεν είχα ποτέ στόχο να αναβιώσω τους αρχαίους αγώνες σ’ αυτό το Στάδιο.  Αυτό που ήθελα ήταν να ανακαλύψω όσο γίνεται περισσότερα γύρω από την ιστορία των αθλητικών αγώνων που διεξήχθησαν στη Νεμέα.   Και ήθελα να μοιραστώ αυτή τη γνώση με όσο το δυνατό ευρύτερο κοινό και στον ακαδημαïκό χώρο και στην κοινωνία γενικότερα.  Δεν είχα ποτέ ονειρευθεί ότι θα έβλεπα αληθινά σύννεφα σκόνης από ζωντανά πόδια δρομέων στο στίβο, ή ότι θα άκουγα το βουητό χιλιάδων θεατών καθισμένων στα αρχαία αναχώματα.

            Αυτό το όραμα δεν ήταν δικό μου, αλλά των κατοίκων της Νεμέας.  Ήταν η δικιά τους φαντασία που ξεκίνησε τη προσπάθεια αναβίωσης των Νεμέων αγώνων.  Όπως λοιπόν σκεπτόμουν την ιδέα τους, μου φάνηκε σαν φυσική απόληξη των δικών μου σκοπών να μοιραστώ τις ανακαλύψεις μου.  Καθώς όμως η ιδέα άρχισε να ωριμάζει, και θετικές αντιδράσεις στην ιδέα της αναβίωσης των Νεμέων αγώνων έρχονταν απ’ όλο το κόσμο, συνειδητοποίησα ότι κάτι περισσότερο θα μπορούσε να κερδηθεί μ’αυτή τη προσπάθεια από την απλή διάδοση της γνώσης.

            Πολλοί από μας που πιστεύουν στα ιδανικά του Ολυμπισμού έχουν απογοητευθεί από ορισμένες εξελίξεις στις νεώτερες Ολυμπιάδες.  Δεν μπορούμε να συμμετάσχουμε στους αγώνες αυτούς γιατί απευθύνονται αποκλειστικά στους καλύτερους αθλητές.  Επίσης η εμπορική αξία αυτών των αγώνων φαίνεται μερικές φορές να αναιρεί τους θεμελιώδεις στόχους τους.

            Την 1^η Ιουνίου 1996 μιά διαφορετική ιδέα πήρε σάρκα και οστά.  Ο κόσμος ήρθε στην Νεμέα και περπάτησε από το αρχαίο αποδυτήριο μέσα στη θολωτή στοά και από ‘κει στο στίβο.  Σχεδόν 700 άνθρωποι από 29 διαφορετικές χώρες, ήρθαν σε άμεση επαφή με την Ολυμπιακή Ιδέα, όταν έβαλαν τα γυμνά τους πόδια στις εγκοπές της αρχαίας αφετηρίας και έτρεξαν στον αρχαίο στίβο. Έτσι πέρασαν από τον 20^ο αιώνα στο 4^ο αιώνα π.Χ., και έφυγαν στο τέλος της ημέρας με αρχαία σκόνη στα πόδια τους.

            Ντυμένοι όλοι το ίδιο με αρχαίους χιτώνες, αναγνώρισαν όχι μόνο την κοινή τους ανθρώπινη υπόσταση, αλλά και την ανάγκη να γνωρίσουν τους εαυτούς τους γνωρίζοντας την ιστοριά τους.  Και το έργο μου στη Νεμέα απέκτησε μιά σημασία πολύ μεγαλύτερη από την εκπλήρωση των επιστημονικών στόχων που είχα αρχικά θέσει.  Η δυνατότητα να γιορτάζουμε την ανθρώπινη φύση μας κάθε τέσσερα χρόνια στον αρχαίο στίβο έγινε μεγαλύτερη.  Πράγματι, η Πέμπτη Νεμεάδα της 23ης Ιουνίου 2012 πλησιάζει.

            Οι Ολυμπιακοί Αγώνες θα πάνε στην Αγγλία του χρόνου, στη Βραζιλία τέσσερα χρόνια μετά, με τις αποσκευές τους βαριά φορτωμένες στα πολλά ταξίδια, που πραγματοποίησαν από το1896 και μετά. τον περασμένο αιώνα.  Αλλά οι Νέμεοι Αγώνες θα παραμείνουν στη Νεμέα.  Ίσως για όλους εμάς η Ολυμπιακή Ιδέα θα συνεχίζει να πηγάζει από τη γή που τη γέννησε.

                                                                                    Στέφανος Γ. Μίλλερ

30/7/2011

Stephen G. Miller: Συνέντευξη-καταπέλτης για τις πλαστογραφίες των Σκοπιανών

Μια εκπληκτική συνέντευξη του σημαντικού και διεθνούς φήμης αρχαιολόγου Στέφανου Μίλλερ, Καθηγητή Κλασσικής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Berkeley για τις λαθροχειρίες των Σκοπιανών με τίτλο: Η ΦΥΡΟΜ εξασκεί/εφαρμόζει Εικονική Ιστορία - Η Μακεδονία ήταν και είναι ελληνική! Θα παρακαλούσα τους αναγνώστες το κείμενο αυτό να αποσταλεί/κοινοποιηθεί σε φίλους και γνωστούς τους στο εξωτερικό, ώστε να κάνουμε αυτό που αποφεύγει να κάνει το φοβικό ΥΠ. Εξωτερικών του ελλαδικού "κράτους".

ΔΕΕ

Stephen Miller: FYROM Is Practicing 

Virtual History; Macedonia Was and Is Greek

By C.J. Polychroniou -

 

Mar 22, 2016

In 1992, following the division of Yugoslavia into five states, southern Serbia (FYROM) adopted the name Macedonia, claiming that its people are descendants of ancient Macedonia. But the claim did not stop there. It extended much further into the realm of historical distortion by delinking ancient Macedonia from ancient Greece and portraying Macedonians as Slavs, even if the latter appear much later on the scene (as one other group among “barbarians”) and are first mentioned as an ethnic group by Byzantine authors.

Naturally, Greece has objected to the use of the name Macedonia by its northern neighbor, and the issue remains unresolved although the rest of the world (including some high-minded Greek leftists!) seems to be using freely the term Macedonia instead of FYROM.

Nonetheless, history and scholarship is clearly on the side of Greece, as Professor Stephen Miller from the University of California and one of the world’s leading archaeology scholars reminds us in a recent exchange over the contentious issue of the use of the name Macedonia by a nation whose people are Slavic.

Interview with Greek Reporter’s C.J. Polychroniou:

The northern province of Greece has been called Macedonia for about 3,000 years. We also know that Macedonians were Greek and that, in fact, Alexander the Great considered himself to be a descendant of Achilles and Hercules. Is there any doubt about these historical facts?

There was a time in a previous generation when some doubted, for example, that the Macedonians were Greek, but the evidence has become too massive to allow such doubt. Look at the articles by many different scholars at www.macedonia-evidence.org

Even so, some continue to argue that Macedonians were not Greeks but Slavs, even if the latter do not appear on the stage of history until 1,500 years after the use of the name Macedonia. However, Macedonia was also the home of the Greek gods. How realistic is it that Greeks would have worshiped gods who lived in allegedly “foreign territories?”

Stephen Miller: No – it is not realistic, and the so-called “foreign territories” were then and are now Greek.

Please, allow me to pursue this a bit further. The brutal destruction of Persepolis by Alexander the Great has been attributed to revenge for the destruction of Greek cities and temples, including the Parthenon, by the Persian ruler Xerxes. Ancient sources tells us that a beautiful Greek harlot convinced Alexander to engage in this barbarous act while he was, as usually, highly intoxicated. Would he have taken revenge in such a manner if he did not identify himself as Greek?

Please look at Q&As on the site I mentioned earlier. First, there was no Macedonian language distinct from Greek, and Alexander certainly identified himself as Greek. And do you suppose that his tutor, Aristotle, gave him lessons in Slavic?

Yugoslavian communist leader Tito was the one who gave South Serbia the name Macedonia and sought to rewrite history by portraying Slavs as Macedonians. Is there any archaeological evidence of slav Macedonia?

The problem enters with the Romans who established an administrative province of Macedonia which included the territory previously known as Paionia. See the “Letter to Obama” at macedonia-evidence.org. When the Slavs entered the Balkans in the 6th century after Christ, they took over an artificial Macedonia. Since then, it has been possible to justify a Slavic Macedonia which would be the equivalent of FYROM, but there is absolutely no ancient basis for such a country.

Tito’s goal was to annex the real Macedonia and thus have access to the Aegean, and that is why school children in Skopje are provided with maps that show the “real Macedonia” extending to Mt. Olympus. You surely know the statement by U.S. Secretary of State, Edward S. Stettinius, in 1944 ” . . . this government considers the talk of a Macedonian ‘nation,’ Macedonian ‘fatherland,’ or Macedonian “national consciousness” to be unjustified demagoguery representing no ethnic or political reality, and sees in its present revival a possible cloak for aggressive actions against Greece.”

I am not competent to speak to the issue of archaeological evidence for a Slav Macedonia, but I am sure that there is evidence of Slavs in “Macedonia” as of about 580 A.D. Here at Nemea we have clear evidence and it also exists at, for example, Athens and Corinth and Argos) of the Slavic invasions of ca. A.D. 580. Does that mean that I should think of “Slavic Nemea”? But there is a difference — the Slavs went through Nemea, but they stayed and set up their homes in Serbia.

What are the archaeological origins of Skopje?

I do not know the archaeological origins of Skopje. But one might look at the site of Stobi which was an important center during the Roman period, and has many remains of Christian – Orthodox churches. “Avaro-Slavic invasions in the 6th century ruined the city’s economy and infrastructure.” In other words, the arrival of the Slavs in ancient Paionoia (= FYROM) was a sharp and clear break with the past. Any claim to connections with Macedonia before the 6th century after Christ are without foundation. Indeed, they are lies.

In your view, why are the government and the people of FYROM, distinctly of slav origin and background, so bent on identifying themselves as Macedonians?

Stephen Miller: It has to do with territorial claims, as I indicated earlier. But I would like to add more specifically this:

(1) the original goal of annexation of the real Macedonia for purposes of access to the Aegean are still at the base of the “Macedonian” efforts. See, for example, the coffee that is sold in Skopje under the label of “Pella.” Where is Pella located? And why is there a sailing ship as the logo of that coffee? The implications are clear.

(2) More fundamental and more difficult to deal with is the issue of stolen identity. The people – I do not know them but I imagine – want an identity. We all do. Theirs is stolen, and they know it, but they cannot give up Alexander and replace him with Patraos, one of the kings of Paionia who is a part of their real heritage, their real identity. If you live with a stolen identity, you have problems which often take the form of aggressive defensiveness. I believe that the people of Skopje need Education, and a willingness to be proud of the ancestors who are actually theirs. But they are not unique in that need.

Should Greece give up on its refusal to accept Skopje as Macedonia?

I am an archaeologist and, therefore, an ancient historian. If Greece accepts “Macedonia” does that mean that I have to accept a non-Greek Alexander? For the sake of historical accuracy, it must be understood that Macedonia was and is Greek. I am not certain if the equivalent of New York, and New Jersey, and New Hampshire, would solve the “sense of identity problem,” especially since York and Jersey and Hampshire do not border those states, but perhaps a “New Macedonia,” or perhaps even better and more descriptive and historically accurate Slavic Macedonia” would be acceptable. But best of all, for this archaeologist, would be “Paionia.”

Sorry to go on so much, but I have to defend historical accuracy if my profession is to have any value. Virtual history — which FYROM is practicing — leaves us floating without a compass.

- See more at: http://greece.greekreporter.com/2016/03/22/stephen-miller-fyrom-is-practicing-virtual-history-macedonia-was-and-is-greek

 

Ο "Λέων" της Νεμέας: Στέφανος Μίλλερ

Ο "Λέων" της Νεμέας: 

Στέφανος Μίλλερ

Του Σταύρου Παπαντωνίου, 

Εφημερίδα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ

04 Φεβρουαρίου 2014

Έντονη παραφιλολογία και πολλά ερωτηματικά προκάλεσε το άρθρο του παγκοσμίως γνωστού περιοδικού «Time», στο οποίο γίνεται εκτενής αναφορά όχι μόνο στην αξιοποίηση των ελληνικών αρχαιοτήτων, αλλά και στον… τρόπο με τον οποίο θα γίνει αυτή, ως μια εναλλακτική πρόταση διάσωσής τους, η οποία, σύμφωνα με τους συντάκτες, θα δώσει αναπτυξιακή ώθηση στην προβληματική ελληνική οικονομία. Πιο συγκεκριμένα, το περιοδικό αναφέρει ως λύση να επιτραπεί σε ιδιωτικές εταιρείες σεκιούριτι να αναλάβουν τη φύλαξη των αρχαιολογικών χώρων, προκειμένου να ενισχυθεί ο αριθμός των τουριστών που θα τους επισκέπτονται. Το κείμενο μάλιστα παίρνει σαφή θέση, κατηγορώντας την Ελλάδα για έλλειψη υποδομών και ελλιπή εξυπηρέτηση των επισκεπτών.

Στο ίδιο άρθρο φιλοξενούνται δηλώσεις και του πολύ γνωστού Αμερικανού αρχαιολόγου Στέφαν Μίλερ, ο οποίος δηλώνει «εκνευρισμένος» από την κατάσταση στην Ελλάδα, αφήνοντας αιχμές για την επιχειρηματική ικανότητα των Ελλήνων. «Το υπουργείο Πολιτισμού κάνει μερικά πράγματα πολύ καλά: Ξέρει να συζητά και είναι πολύ καλό στη δημιουργία εκθέσεων. Είναι, όμως, χάλια επιχειρηματίας». Πηγαίνοντας ένα βήμα παρακάτω και αναφερόμενος και στην οικονομική κρίση, o Αμερικανός αρχαιολόγος αναλύει την κατάσταση λέγοντας πως η εμπλοκή του ιδιωτικού τομέα στους θησαυρούς της Ελλάδας δεν πρέπει να είναι πολιτικό ταμπού, όπως ήταν κάποτε, δείχνοντας ιδιαίτερο ζήλο για την επιχειρηματολογία του άρθρου. 

ΣΤΟ «ΣΠΙΤΙ» ΤΟΥ 

Ο Στέφαν Μίλερ δεν είναι κάποια τυχαία περίπτωση. Πρόκειται για έναν άνθρωπο που γνωρίζει πολύ καλά την ελληνική πραγματικότητα, αφού ζει μόνιμα τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στη Νεμέα, ενώ έχει πολιτογραφηθεί και Ελληνας. Με καλές σπουδές στην Αρχαιολογία, επισκέφτηκε για πρώτη φορά την Ελλάδα πριν από 35 χρόνια, λέγοντας μάλιστα ότι έφτασε «σπίτι του». Η προσωνυμία του είναι «Λέων της Νεμέας», καθώς ήταν εκείνος που διενήργησε ανασκαφές στα αρχαία της περιοχής και έφερε στο φως σημαντικά ευρήματα, όπως το στάδιο όπου διεξάγονταν τα Νέμεα.

Παράλληλα, δημιούργησε ένα αρχαιολογικό πάρκο και κατασκεύασε ένα σύγχρονο αρχαιολογικό μουσείο, ξεκινώντας την αναστήλωση του Ναού του Δία. Ο Μίλερ προχώρησε στις ενέργειες αυτές με χορηγίες από την Ελλάδα και την Αμερική, χωρίς κρατική βοήθεια. Ο ίδιος πρωτοστάτησε στην αναβίωση των Νέμεων Αγώνων, που γίνονται κάθε τέσσερα χρόνια στο αρχαίο στάδιο, με μεγάλη συμμετοχή τόσο από όλη την Ελλάδα όσο και το εξωτερικό. Η μεγάλη αγάπη του για την Ελλάδα τον οδήγησε στην απόφαση, μετά τη συνταξιοδότησή του, να έρθει και να εγκατασταθεί μόνιμα στην Αρχαία Νεμέα και να πολιτογραφηθεί Έλληνας. Ο ίδιος, αναφερόμενος στο γεγονός αυτό, έχει πει: «Οι μύθοι ζούνε στη Νεμέα. Οχι μόνο οι αρχαίοι, αλλά και καινούργιοι μύθοι, σημερινοί, από καθημερινούς ανθρώπους». Ο δήμαρχος της περιοχής, Βαγγέλης Ανδριανάκος, μιλώντας στα «ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ» έκανε λόγο για έναν άνθρωπο που έχει γίνει ένα με τους κατοίκους της περιοχής και έχει βοηθήσει τα μέγιστα στην αξιοποίηση και ανάδειξη του αρχαιολογικού πλούτου της Νεμέας. Η στάση του ωστόσο να υποστηρίξει με τόση θέρμη την εμπλοκή ιδιωτικών εταιρειών στη φύλαξη των αρχαιολογικών χώρων δημιούργησε σε πολλούς ερωτήματα και τρίτες σκέψεις. 

ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ

Η πρόταση του «Time», που ουσιαστικά προσυπογράφει ο Μίλερ, είναι ιδιαίτερα λεπτομερής, σαν κάποιος να έχει κάνει ενδελεχή έρευνα πάνω στις ελληνικές αρχαιότητες και στον τρόπο με τον οποίο μπορεί να γίνει η όσο το δυνατόν «καλύτερη» αξιοποίησή τους. Το άρθρο αναφέρει συγκεκριμένα ότι πρέπει να επιτραπεί σε ιδιωτικές εταιρείες να αναλάβουν την ανάπτυξη, την προώθηση και τη φύλαξη μερικών υποβαθμισμένων αρχαιολογικών χώρων, με αντάλλαγμα ένα μερίδιο του κέρδους που θα προκύψει από την τουριστική κίνηση. «Η πρόταση μπορεί να μη φαίνεται τόσο ριζοσπαστική, δεδομένου ότι στην Ιταλία έχει επιτραπεί σε εταιρεία μόδας να σπονσοράρει το Κολοσσαίο. Ωστόσο, οποιαδήποτε πρόταση απειλεί να αφήσει τον τεράστιο πολιτισμικό πλούτο της Ελλάδας να φύγει από τα χέρια του κράτους φέρνει αναστάτωση στο βαθιά ριζωμένο εθνικιστικό συναίσθημα μιας χώρας σημαδεμένης από επανειλημμένες λεηλασίες από ξένα κράτη. Μέσα στην οικονομική κρίση, ωστόσο, η συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στους τεράστιους αρχαιολογικούς θησαυρούς της Ελλάδας δεν συνιστά πολιτικό ταμπού, όπως ίσχυε κάποτε», λέει το περιοδικό, δυσφημίζοντας την Ελλάδα. Το κείμενο αφήνει σαφώς να εννοηθεί ότι η Ελλάδα δεν αξιοποιεί την πολιτισμική της κληρονομιά, καθώς ξεκινάει ως εξής: «Πολλά αντικείμενα τα οποία έχουν ανασυρθεί από τη γη ή έχουν βρεθεί στη Νεμέα θα μπορούσαν να προωθήσουν την αρχαιολογική κληρονομιά της Ελλάδας».

Π. Παναγιωτόπουλος: «Δεν ξεπουλάμε»

Τα «ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ» επικοινώνησαν με τον αρμόδιο υπουργό Πολιτισμού, Πάνο Παναγιωτόπουλο, που σχολίασε το θέμα. Η απάντησή του ήταν: «Δεν ξεπουλάμε. Αλλο συνεργασία με την ιδιωτική πρωτοβουλία, άλλο εκχώρηση. Οι αρχαιότητες ανήκουν στον ελληνικό λαό και θα μείνουν υπό κρατική επίβλεψη». Ο ίδιος ωστόσο αποκάλυψε ότι υπάρχουν επαφές με τον ιδιωτικό τομέα, με σχετικό μάλιστα νόμο, που έχει εγκριθεί από την ελληνική Βουλή. Αυτό φέρεται να έχει πει και στον απεσταλμένο του «Τime», όταν είχε ξεναγήσει ξένους δημοσιογράφους στην Ακρόπολη, με αφορμή την επίσκεψή τους για την ανάληψη της ελληνικής προεδρίας της Ε.Ε. Τότε, στα «πηγαδάκια» του Μουσείου της Ακρόπολης είχε γίνει αναφορά σε μια συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα, αλλά μόνο υπό δημόσιο έλεγχο και στο πλαίσιο της προβολής του τουριστικού προϊόντος και του τουριστικού μάρκετινγκ. Είναι αξιοσημείωτο εξάλλου ότι η Ελλάδα διαθέτει 21.000 αρχαιολογικούς χώρους και μόνο οι 117 έχουν εισιτήριο, ενώ υπάρχουν στο σύνολο 60.000.000 κινητά αρχαιολογικά ευρήματα, γεγονός που δίνει ένα τεράστιο περιθώριο αξιοποίησης της πολιτισμικής κληρονομιάς.

http://www.parapolitika.gr/parapolitikablog/stories/ο-λεων-της-νεμεας

Ανοικτή επιστολή του αρχαιολόγου Στέφανου Μίλλερ για το κλείσιμο του αρχαιολογικού χώρου Νεμέας

Ανοικτή επιστολή του αρχαιολόγου Στέφανου Μίλλερ για το κλείσιμο του αρχαιολογικού χώρου Νεμέας

Άρχισα να παρέχω τις υπηρεσίες μου στη Νεμέα τον Ιούνιο του 1973. Από τότε αγόρασα γη και και δημιούργησα ένα αρχαιολογικό πάρκο, κατασκεύασα και εξόπλισα ένα Μουσείο, άρχισα την αναστήλωση του Ναού του Νεμείου Διός, έφερα στο φως το αρχαίο στάδιο με τη θολωτή του είσοδο, διαμόρφωσα το χώρο και το στάδιο, καθιέρωσα την Αναβίωση των αρχαίων Νεμέων Αγώνων (www.nemeangames.org), έκανα πολλές ανασκαφές και δημοσίευσα τα αποτελέσματα τους.

Όλα αυτά έγιναν με χορηγίες που εξασφάλισα από Αμερικανούς ιδιώτες με τελική κατάληξη τη δωρεά όλης της αγορασμένης γης με τα μνημεία στο Ελληνικό δημόσιο.

Θα επιθυμούσα να ασχοληθώ πλέον μόνο με τα τελευταία δύο αντικείμενα (αποτελέσματα ανασκαφών και δημοσιεύσεις), αλλά πάντα προσέβλεπα στην αξιοποίηση του ερευνητικού μου έργου ως βάσης για μια εκπαιδευτική εμπειρία, που θα έδινε στον κάθε επισκέπτη της Νεμέας την ευκαιρία να μάθει ακόμα περισσότερα για τις αρχαιοελληνικές ρίζες του.

Και αυτή η προσπάθεια έχει πετύχει: το καλοκαίρι του 1973, οι επισκέπτες στο Ναό του Νεμείου Διός ήταν μόνο ένας. Τον περασμένο χρόνο ξεπέρασαν τους 50,000 από όλο τον κόσμο.

Στις 27 Σεπτεμβρίου 2013, εκδικάζεται η υπόθεση παραμονής ή όχι στις θέσεις του επτά εκτάκτων φυλάκων του αρχαιολογικού χώρου και του Μουσείου Νεμέας που είχαν καταφύγει σε “ασφαλιστικά μέτρα”.

Εάν αυτοί απολυθούν, μένουν εν ενεργεία μόνο τρεις ημερήσιοι φύλακες, οι οποίοι δεν επαρκούν για να κρατηθεί ο χώρος και το Μουσείο ανοικτά στο κοινό. Αυτό σημαίνει ότι οι επισκέπτες θα τα βρίσκουν, πλέον, όλα κλειστά.

Αν συμβεί κάτι τέτοιο, θα κοιτάζω τον εαυτό μου στον καθρέπτη και θα συνειδητοποιώ πόσο ανόητος και αιθεροβάμων ήμουν. Θα έχω πετάξει στα αζήτητα όλη μου τη ζωή.

Στέφανος Μίλλερ,

Ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ

Ομότιμος Διευθυντής Ανασκαφών Νεμέας

Read more http://history-of-macedonia.com/2013/09/24/anoikti-epistoli-arxaiologos-stephan-miller/

Μια εξαιρετική εκδήλωση

Με ιδιαίτερη επιτυχία πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 9 Δεκεμβρίου 2012 η εκδήλωση παρουσίασης του βιβλίου του Δημήτρη Ε. Ευαγγελίδη: "Αρχαία Μακεδονία - Εθνολογία, Αρχαιολογία, Ιστορία" στο κεντρικό αμφιθέατρο του Πολεμικού Μουσείου στην Αθήνα.

Στην εκδήλωση μίλησαν οι:
Σάββας Καλεντερίδης, Εκδότης και ιδιοκτήτης των εκδόσεων "Ινφογνώμων"
Κωνσταντίνος Χολέβας, Πολιτικός Επιστήμων
Στέφανος Γ. Μίλλερ, Καθηγητής Αρχαιολογίας του Παν/μίου Μπέρκλεϋ
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι το βιβλίο είναι αφιερωμένο στον Καθηγητή Μίλλερ για την πολύπλευρη προσφορά του στην Ελλάδα και ο οποίος ήταν το τιμώμενο πρόσωπο στην εκδήλωση.

Η ομιλία του Καθηγητή Στέφανου Γ. Μίλλερ

ΑΡΧΑΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ του Δημητρίου Ε. Ευαγγελίδη

Βιβλιοπαρουσίαση, Κυριακή, 9 Δεκεμβρίου 2012

Εθνικό Πολεμικό Μουσείο

Τρία χρόνια πριν δεν είχα καν ιδέα ότι υπήρχε κάποιος με το όνομα Δημήτριος Ευαγγελίδης και γνώριζα πολύ λίγα για το τι σημαίνει Εθνολογία σαν επιστήμη, μολονότι ο όρος από μόνος του είναι αρκετά διαφωτιστικός.

H κατάσταση άλλαξε κατά τη διάρκεια της προσπάθειάς μου να συγκεντρώσω υπογραφές συναδέλφων¬¬ μου μελετητών της Ελληνο-Ρωμαϊκής αρχαιότητας, σε μια επιστολή προς τον Πρόεδρο Ομπάμα το οποίο εξηγούσε ότι, σε αντίθεση με αυτά που πιστεύουν οι σημερινοί κάτοικοι της FYROM, οι αρχαίοι Μακεδόνες στην πραγματικότητα ήταν Έλληνες. Θα επανέλθω στο θέμα σε ένα λεπτό.

Η επιστολή προς τον Ομπάμα αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα www.macedonia-evidence.org που αποτελούσε το βήμα για τη διάδοση σχετικών επιστημονικών μελετών σε αναγνώστες σε όλο τον κόσμο. Αυτές οι μελέτες περιελάμβαναν τεκμηρίωση για τη γλώσσα, τα γλωσσoλογικά, τη θρησκεία, την ταυτότητα και εθνικότητα, και την αρχαιολογία της αρχαίας Μακεδονίας. Στη συνέχεια μου έφθασε ένα άρθρο γραμμένο από κάποιον Ευαγγελίδη, με τίτλο: ΟΙ ΓΙΑΟΥΝΑ ΤΑΚΑΜΠΑΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ ΜΑΚΕΔΟΝΕΣ. Στο άρθρο αυτό ο Ευαγγελίδης έδειξε το πώς μια περσική επιγραφή του πρώιμου 5ου π.Χ. αιώνα αποδείκνυε ότι οι Πέρσες θεωρούσαν τους Μακεδόνες... Έλληνες. Ποτέ προηγουμένως δεν είχε γίνει αναφορά αυτού του στοιχείου στον κόσμο της αρχαίας Ελληνικής ιστορίας, και η εμφάνισή του στο διαδίκτυο δικαιολογεί σε μεγάλο βαθμό το γεγονός ότι η ιστοσελίδα πέτυχε να πείσει την ακαδημαϊκή κοινότητα των ειδικών στην Ελληνική ιστορία από όλο τον κόσμο ότι οι Μακεδόνες ήσαν Έλληνες όσο και οι Ίωνες της Μικράς Ασίας.

Τώρα ο Ευαγγελίδης έχει γράψει ένα βιβλίο το οποίο, εκ πρώτης όψεως, φαίνεται μια απλή ιστορική αναδρομή στην Αρχαία Μακεδονία, γεμάτη ονόματα και ημερομηνίες. Όμως, είναι πολλά περισσότερα. Μέσα από την εθνολογική του προσέγγιση, τοποθετεί τα ονόματα και τις χρονολογίες στο πλαίσιο των διαφορετικών κόσμων, των φυλών, που ζούσαν στην επικράτεια της Μακεδονίας και αποτέλεσαν το Μακεδονικό κράτος του Φιλίππου και του Αλεξάνδρου.

Αυτό δεν πρέπει να μας εκπλήσσει, διότι οι Αθηναίοι και οι Σπαρτιάτες και οι Αργείοι και όλοι οι Έλληνες της Κλασικής περιόδου ήσαν χωρισμένοι σε φυλές. Τον 5ο αιώνα π.Χ. οι φυλές των Αθηναίων, για παράδειγμα, ναι μεν δημιούργησαν από κοινού μια οργανωμένη πολιτεία, συνέχισαν όμως να διατηρούν στην πράξη τις πατρώες φυλετικές διαιρέσεις μέσα στον αθηναϊκό λαό. Τώρα γνωρίζουμε ότι οι Μακεδόνες ομοίως είχαν κρατήσει αυτή την Ελληνική συνήθεια.

Ο Ευαγγελίδης έχει επίσης εξετάσει τις φυλές των λαών που περιέβαλαν τους Μακεδόνες και ενεπλάκησαν με αυτούς. Πιο σημαντικοί από αυτούς, κατά τη γνώμη μου, ήσαν οι Παίονες, οι οποίοι – τουλάχιστον από την εποχή του Θουκυδίδη και μετά – κατοικούσαν στην περιοχή των σημερινών κατοίκων της FYROM. Μολονότι οι Παίονες δεν ήσαν Μακεδόνες, από τη στιγμή που κατακτήθηκαν από το Φίλιππο τον Δεύτερο, είναι βέβαιο ότι χρησιμοποιούσαν την Ελληνική στα νομίσματά τους και αποτέλεσαν σημαντικό τμήμα του στρατού του Αλεξάνδρου. Τον 3ο αιώνα ένας από τους βασιλείς τους προσέφερε στην Ολυμπία και στους Δελφούς αφιερώματα, των οποίων σώζονται οι ενεπίγραφες βάσεις. Έτσι είχαν μια μορφή ανεξαρτησίας μέσα στη Μακεδονική αυτοκρατορία και μπορούν να θεωρηθούν ως τμήμα του Ελληνικού κόσμου, αλλά δεν ήσαν περισσότερο Μακεδόνες από τους Πέρσες και τους Αιγύπτιους και άλλους (όπως οι Θηβαίοι) που είχαν κατακτηθεί από τους Μακεδόνες.

Αυτό για μένα είναι σημαντικό διότι οι σημερινοί κάτοικοι της αρχαίας Παιονίας ισχυρίζονται ότι ζουν στην αρχαία Μακεδονία και ως εκ τούτου, για παράδειγμα, η Πέλλα αποτελεί μέρος της παράδοσής τους. Ακόμα πιο περίεργη είναι η άποψή τους ότι ο Αλέξανδρος δεν ήταν Έλληνας, αλλά αποτελεί επίσης μέρος της σλαβικής τους παράδοσης. Προσωπικά, ως επαγγελματίας αρχαιολόγος – δηλαδή ιστορικός των χωμάτων, της στρωματολογίας - οφείλω να διαμαρτυρηθώ. Γνωρίζουμε πολύ λίγα για την αρχαιότητα και όταν αυτά που γνωρίζουμε διαστρέφονται, η επιστήμη μου τίθεται σε αμφιβολία. Για τέτοιες επιστημονικές ανακρίβειες είναι που αντιτίθεμαι, στο όνομα «Μακεδονία» για την αρχαία Παιονία. Αφήνω κατά μέρος το θέμα του κατά πόσο μια κλεμμένη ταυτότητα θα ωφελήσει μακροπρόθεσμα τον κλέφτη της.

Ο Δημήτριος Ευαγγελίδης με βοήθησε να εκφράσω τη διαμαρτυρία μου. Και αυτό το νέο βιβλίο του θα βοηθήσει πάλι. Αλλά μόνο με αυτούς που διαβάζουν Ελληνικά. Όταν πρότεινα το βιβλίο να μεταφραστεί και να εκδοθεί στα Αγγλικά έτσι ώστε να ενισχυθεί το θέμα της Ελληνικότητας της Μακεδονίας, ο Δημήτριος απάντησε: «Παίρνω σαν δεδομένο ότι οι αρχαίοι Μακεδόνες ήταν Έλληνες». Ναι, εδώ στην Ελλάδα. Όχι απαραίτητα οπουδήποτε αλλού.

Προσκάλεσα 1.450 συναδέλφους να προσυπογράψουν την επιστολή προς τον Ομπάμα. Από αυτούς, 372 από 21 χώρες ανταποκρίθηκαν. Πολλοί αγνόησαν το κάλεσμά μου. Αλλά αρκετοί θέσαν ερώτημα εάν οι αρχαίοι Μακεδόνες ήταν πράγματι Έλληνες. Δύο συνάδελφοι, ένας από τη Γερμανία και ένας από τις ΗΠΑ, συνδέονται με παρεμφερείς περιπτώσεις. Ενώ δίδασκαν αρχαιολογία της αρχαίας Ελλάδας, έφθασαν και στον Αλέξανδρο. Και στις δύο περιπτώσεις ένας φοιτητής (18-19 ετών) ρώτησε γιατί ο Αλέξανδρος διδάσκεται στο πλαίσιο της Ελληνικής αρχαιολογίας, όταν όλοι γνωρίζουν ότι …ήταν Σλάβος. Υπάρχουν πολλά ακόμα που πρέπει να γίνουν σε επίπεδο εκπαίδευσης εκτός Ελλάδας, διαφορετικά η αλήθεια για την Μακεδονική αρχαία ιστορία, για την Ελληνική αρχαία ιστορία, θα χαθεί στον κόσμο ολοκληρωτικά.

Ήδη ένας συνάδελφος από την Αυστραλία, ο John Melville-Jones, έχει εκφράσει την επιθυμία να μεταφραστεί η Αρχαία Μακεδονία του Δημήτρη Ευαγγελίδη. Επαναλαμβάνω αυτή την επιθυμία. Αυτό το βιβλίο είναι ένα εργαλείο που θα αποδειχθεί πολύ χρήσιμο όταν διατεθεί στα Αγγλικά.

Τελειώνοντας, θα ήθελα να κάνω ένα μικρό σχόλιο. Στη σελίδα 59 ο Δημήτριος Ευαγγελίδης αναφέρει ότι το 315 π.Χ. ο Κάσσανδρος ίδρυσε μια πόλη που πήρε το όνομα Θεσσαλονίκη, κίνηση πολύ μεγάλης σημασίας. Αλλά τον ίδιο χρόνο ο Κάσσανδρος έκανε και κάτι άλλο εξ ίσου σημαντικό: Πήγε στη Νεμέα και προήδρευσε στους Νέμεους Αγώνες. Δημήτρη, σε παρακαλώ να προσθέτεις αυτή τη συμπλήρωση, στην επόμενη έκδοση.

Στέφανος Γ. Μίλλερ

Στέφανος Γ. Μίλλερ

Από την σημερινή εφημ. "δημοκρατία" σελ. 14

Στέφανος Γ. Μίλλερ: Ένας σπουδαίος Έλληνας... (2)

Αφιέρωμα

Στέφανος Γ. Μίλλερ: Ένας σπουδαίος Έλληνας... (2)

Μια από τις πλέον επιτυχημένες πρωτοβουλίες του Στεφ. Μίλλερ ήταν η περίφημη επιστολή προς τον Πρόεδρο Ομπάμα, την οποία κάλεσε να συνυπογράψουν πανεπιστημιακοί και κορυφαίοι διεθνώς επιστήμονες του κλάδου των λεγομένων "ανθρωπιστικών επιστημών" (Humanities) από όλο τον κόσμο, όπου με ακλόνητα επιχειρήματα αποδεικνυόταν ότι οι σκοπιανοί έχουν πλαστογραφήσει την ιστορική πραγματικότητα εμφανιζόμενοι ως απόγονοι του ελληνικότατου φύλου των αρχαίων Μακεδόνων. Με την επιστολή οι επιστήμονες ζητούσαν από την κυβέρνηση των ΗΠΑ να αναθεωρήσει την στάση της στο Σκοπιανό, η οποία μόνο προβλήματα δημιουργεί στην περιοχή.

Η Επιστολή των Πανεπιστημιακών προς τον Ομπάμα (στα Ελληνικά):


18 Μαΐου, 2009

Προς τον Αξιότιμο Πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα
Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής
Λευκός Οίκος
1600 Pennsylvania Avenue, NW
Washington, DC 20500

Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε,

Με την παρούσα επιστολή, οι υπογράφοντες ζητούμε με κάθε σεβασμό την παρέμβασή σας για να τακτοποιηθούν συντρίμμια ιστορικής αταξίας που άφησε πίσω της στη νοτιοανατολική Ευρώπη η προηγούμενη κυβέρνηση των ΗΠΑ.

Στις 4 Νοεμβρίου 2004, δύο ημέρες μετά την επανεκλογή του Προέδρου George W. Bush, η κυβέρνησή του ομόφωνα αναγνώρισε τη ‘Δημοκρατία της Μακεδονίας’.

Αυτή η πράξη όχι μόνο κατέλυσε γεωγραφικά και ιστορικά δεδομένα, αλλά και έδωσε έναυσμα να ξεσπάσει μια επικίνδυνη επιδημία ιστορικού ρεβιζιονισμού, του οποίου το πιο προφανές σύμπτωμα είναι η καταχρηστική οικειοποίηση από την κυβέρνηση των Σκοπίων του πιο διάσημου Μακεδόνα, του Μέγα Αλέξανδρου.

Πιστεύουμε ότι αυτή η ανοησία έχει ξεπεράσει κάθε όριο και ότι οι ΗΠΑ δεν έχουν καμιά δουλειά να υποστηρίζουν την παραποίηση της ιστορίας. Ας κάνουμε μια ανασκόπηση των δεδομένων. (Η τεκμηρίωση αυτών των δεδομένων που απεικονίζονται εδώ με έντονα γράμματα, βρίσκεται στο http://macedonia-evidence.org/documentation.html).

Η εν λόγω περιοχή, με τη σύγχρονη πρωτεύουσά της τα Σκόπια, ονομαζόταν στην αρχαιότητα Παιονία. Τα όρη Βαρνούς και Όρβηλος (που σχηματίζουν σήμερα τα βόρεια σύνορα της Ελλάδας) αποτελούν ένα φυσικό όριο που χώριζε και χωρίζει τη Μακεδονία από τη βόρεια γείτονά της. Η μόνη πραγματική σύνδεση βρίσκεται κατά μήκος του Αξιού/Βαρδάρη ποταμού αλλά ακόμα και αυτή η κοιλάδα ‘δε σχηματίζει μία δίοδο επικοινωνίας γιατί τέμνεται από χαράδρες’.

Αν και είναι αλήθεια ότι οι Παίονες υποτάχθηκαν στο Φίλιππο Β΄, πατέρα του Μέγα Αλέξανδρου, το 358 π.Χ., δεν ήταν Μακεδόνες και δεν ζούσαν στη Μακεδονία. Παρομοίως, για παράδειγμα, οι Αιγύπτιοι που κατακτήθηκαν από τον Αλέξανδρο, μπορεί μεν να κυβερνούνταν από τους Μακεδόνες, συμπεριλαμβανομένης και της γνωστής Κλεοπάτρας, αλλά δεν υπήρξαν ποτέ οι ίδιοι Μακεδόνες και η Αίγυπτος δεν ονομάστηκε ποτέ Μακεδονία.

Αντίθετα, η Μακεδονία και οι Μακεδόνες Έλληνες βρίσκονταν για τουλάχιστον 2500 χρόνια εκεί ακριβώς όπου είναι η σύγχρονη ελληνική περιφέρεια της Μακεδονίας. Ακριβώς η ίδια σχέση ισχύει για την Αττική και τους Αθηναίους Έλληνες, το Άργος και τους Αργείους Έλληνες, την Κόρινθο και τους Κορίνθιους Έλληνες κ.ο.κ.

Δεν κατανοούμε πώς οι σύγχρονοι κάτοικοι της αρχαίας Παιονίας, που μιλούν Σλάβικα—μια γλώσσα που εισήχθη στα Βαλκάνια περίπου μια χιλιετία μετά το θάνατο του Αλέξανδρου—μπορούν να διεκδικούν τον Αλέξανδρο για εθνικό τους ήρωα. Ο Μέγας Αλέξανδρος ήταν εξολοκλήρου και αδιαμφισβήτητα Έλληνας. Ο προ-προ-προπάππος του, Αλέξανδρος Α΄, αγωνίστηκε στους Ολυμπιακούς Αγώνες όπου η συμμετοχή επιτρεπόταν μόνο σε Έλληνες.

Ακόμα και πριν από τον Αλέξανδρο Α΄οι Μακεδόνες τοποθετούσαν τις προγονικές τους ρίζες στο Άργος και πολλοί από τους βασιλείς τους χρησιμοποιούσαν την κεφαλή του Ηρακλή—του κατεξοχήν Έλληνα ήρωα-- στα νομίσματά τους.

Ο Ευριπίδης—που πέθανε και θάφτηκε στη Μακεδονία—έγραψε το έργο του Αρχέλαος προς τιμήν του μεγάλου θείου τού Αλέξανδρου και το έγραψε στα ελληνικά. Όσο βρισκόταν στη Μακεδονία, ο Ευριπίδης έγραψε ακόμα τις Βάκχες, επίσης στα ελληνικά. Κατά συνέπεια, το Μακεδονικό κοινό μπορούσε να καταλάβει τι έγραψε και τι άκουγαν.

Ο πατέρας του Αλέξανδρου, Φίλιππος, κέρδισε αρκετές νίκες σε ιππικούς αγώνες στην Ολυμπία και τους Δελφούς, τα δύο πιο ελληνικά από όλα τα ιερά της αρχαίας Ελλάδας, όπου δεν επιτρεπόταν σε μη-Έλληνες να αγωνιστούν. Ακόμα πιο σημαντικό, ο Φίλιππος ορίστηκε διοργανωτής των Πύθιων Αγώνων στους Δελφούς το 346 π.Χ. Με άλλα λόγια, ο πατέρας του Μέγα Αλέξανδρου και οι πρόγονοί του ήταν εξολοκλήρου Έλληνες. Η ελληνική γλώσσα ήταν η γλώσσα που χρησιμοποιούσε ο Δημοσθένης και η πρεσβεία του από την Αθήνα όταν επισκέπτονταν τον Φίλιππο επίσης το 346 π.Χ. Ένας άλλος Έλληνας του Βορρά, ο Αριστοτέλης, πήγε να σπουδάσει για περίπου 20 χρόνια στην Ακαδημία του Πλάτωνα. Στη συνέχεια, επέστρεψε στη Μακεδονία και έγινε ο δάσκαλος του Αλέξανδρου Γ΄. Μιλούσαν Ελληνικά στην σχολή που σώζεται ακόμα και σήμερα κοντά στη Νάουσσα στην Ελληνική Μακεδονία.

Ο Αλέξανδρος είχε μαζί του σε όλες του τις εκστρατείες την έκδοση του Αριστοτέλη της Ιλιάδας του Ομήρου. Ο Αλέξανδρος διέδωσε την ελληνική γλώσσα και τον πολιτισμό σε όλη του την αυτοκρατορία, ιδρύοντας πόλεις και εγκαθιστώντας εκπαιδευτικά κέντρα. Εξού και βρίσκουμε επιγραφές που αφορούν χαρακτηριστικούς ελληνικούς θεσμούς όπως είναι το γυμνάσιο τόσο μακριά όσο στο Αφγανιστάν. Είναι γραμμένες στα Ελληνικά.

Προκύπτουν οι εξής ερωτήσεις: Γιατί ήταν η Ελληνική γλώσσα η lingua franca σε όλη την επικράτεια του Αλέξανδρου αν αυτός ήταν ΄Μακεδόνας’; Γιατί γράφτηκε η Καινή Διαθήκη στα Ελληνικά;

Οι απαντήσεις είναι ξεκάθαρες: ο Μέγας Αλέξανδρος ήταν Έλληνας, όχι Σλάβος, και οι Σλάβοι και η γλώσσα τους δεν σχετίζονταν με τον Αλέξανδρο ή την πατρίδα του παρά 1000 χρόνια αργότερα. Αυτό μας φέρνει πίσω στη γεωγραφική περιοχή που ήταν γνωστή στην αρχαιότητα ως Παιονία. Γιατί οι άνθρωποι που κατοικούν σε αυτήν την περιοχή σήμερα αποκαλούν τους εαυτούς τους Μακεδόνες και τη χώρα τους Μακεδονία; Γιατί να κλέψουν μια απόλυτα ελληνική μορφή για εθνικό τους ήρωα;

Οι αρχαίοι Παίονες μπορεί να ήταν ή να μην ήταν Έλληνες, πάντως σίγουρα έγιναν ελληνίζοντες, και δεν υπήρξαν ποτέ Σλάβοι. Επίσης δεν ήταν Μακεδόνες. Η αρχαία Παιονία ήταν ένα μέρος του Μακεδονικού κράτους, όπως ήταν η Ιωνία και η Συρία και η Παλαιστίνη και η Αίγυπτος και η Μεσοποταμία και η Βαβυλωνία και η Βακτρία και πολλές άλλες περιοχές. Μπορεί λοιπόν να έγιναν προσωρινά ‘Μακεδονικές’ αλλά καμιά δεν ήταν ποτέ ΄Μακεδονία΄. Η κλοπή του Φίλιππου και του Αλέξανδρου από μια χώρα που δεν ήταν ποτέ η Μακεδονία δεν μπορεί να δικαιολογηθεί.

Οι παραδόσεις της αρχαίας Παιονίας ωστόσο θα μπορούσαν να υιοθετηθούν από τους τωρινούς κατοίκους αυτής της γεωγραφικής περιοχής με αρκετά αιτιολογικά. Η επέκταση του γεωγραφικού όρου ‘ Μακεδονία’ ώστε να καλύπτει τη νότια Γιουγκοσλαβία δεν μπορεί. Ακόμα και στον ύστερο 19ο αι. αυτή η λάθος χρήση υπονοούσε μη υγιείς εδαφικές βλέψεις.

Το ίδιο κίνητρο βρίσκεται και σε σχολικούς χάρτες που δείχνουν την ψευδο-μεγάλη Μακεδονία να εκτείνεται από τα Σκόπια μέχρι τον Όλυμπο και να επιγράφεται στα Σλαβικά. Ο ίδιος χάρτης και οι διεκδικήσεις του βρίσκεται σε ημερολόγια, αυτοκόλλητα αυτοκινήτων, χαρτονομίσματα κλπ που κυκλοφορούν στο νέο κράτος από τότε που διακήρυξε την ανεξαρτησία του από τη Γιουγκοσλαβία το 1991. Γιατί να επιχειρεί μια τέτοια ιστορική ανοησία μια φτωχή νέα χώρα, εσωτερική και περικυκλωμένη από στεριά; Γιατί να κοροϊδεύει θρασύτατα και να προκαλεί τη γείτονά της;

Όπως και να θέλει κανείς να χαρακτηρίσει μια τέτοια συμπεριφορά, σίγουρα δεν πρόκειται για πίεση για ιστορική ακρίβεια, ούτε για σταθερότητα στα Βαλκάνια. Είναι λυπηρό ότι οι ΗΠΑ έχουν ενισχύσει και ενθαρρύνει τέτοια συμπεριφορά. Στρεφόμαστε σε Εσάς, Κύριε Πρόεδρε, για να ξεκαθαρίσετε στην κυβέρνηση των Σκοπίων ότι δεν μπορεί να εισέλθει στην οικογένεια των χωρών της ΕΕ και του ΝΑΤΟ όσο επιχειρεί να οικοδομήσει την εθνική της ταυτότητα εις βάρος της ιστορικής αλήθειας. Η κοινωνία μας από κοινού δεν μπορεί να επιβιώσει όταν η ιστορία αγνοείται, πολύ λιγότερο δε όταν η ιστορία κατασκευάζεται για να εξυπηρετήσει αμφίβολα κίνητρα.

Με εκτίμηση,
(Ακολουθούν υπογραφές)

http://akritas-history-of-makedonia.blogspot.gr/2009/05/blog-post_24.html

Τεκμηρίωση των παραπάνω εδώ:
http://akritas-history-of-makedonia.blogspot.gr/2009/05/223.html


Τα πρώτα 20 ονόματα από τον αλφαβητικό κατάλογο αυτών που υπέγραψαν:

1. Harry C. Avery, Professor of Classics, University of Pittsburgh (USA)

2. Dr. Dirk Backendorf. Akademie der Wissenschaften und der Literatur Mainz (Germany)

3. Elizabeth C. Banks, Associate Professor of Classics (ret.), University of Kansas (USA)

4. Luigi Beschi, professore emerito di Archeologia Classica, Università di Firenze (Italy)

5. Josine H. Blok, professor of Ancient History and Classical Civilization, Utrecht University (The Netherlands)

6. Alan Boegehold, Emeritus Professor of Classics, Brown University (USA)

7. Efrosyni Boutsikas, Lecturer of Classical Archaeology, University of Kent (UK)

8. Keith Bradley, Eli J. and Helen Shaheen Professor of Classics, Concurrent Professor of History, University of Notre Dame (USA)

9. Stanley M. Burstein, Professor Emeritus, California State University, Los Angeles (USA)

10. Francis Cairns, Professor of Classical Languages, The Florida State University (USA)

11. John McK. Camp II, Agora Excavations and Professor of Archaeology, ASCSA, Athens (Greece)

12. Paul Cartledge, A.G. Leventis Professor of Greek Culture, University of Cambridge (UK)

13. Paavo Castrén, Professor of Classical Philology Emeritus, University of Helsinki (Finland)

14. William Cavanagh, Professor of Aegean Prehistory, University of Nottingham (UK)

15. Angelos Chaniotis, Professor, Senior Research Fellow, All Souls College, Oxford (UK)

16. Paul Christesen, Professor of Ancient Greek History, Dartmouth College (USA)

17. Ada Cohen, Associate Professor of Art History, Dartmouth College (USA)

18. Randall M. Colaizzi, Lecturer in Classical Studies, University of Massachusetts-Boston (USA)

19. Kathleen M. Coleman, Professor of Latin, Harvard University (USA)

20. Michael B. Cosmopoulos, Ph.D., Professor and Endowed Chair in Greek Archaeology, University of Missouri - St. Louis (USA)

Περίπου 380 ονόματα μέχρι σήμερα που περιλαμβάνουν τους κορυφαίους Ιστορικούς, Αρχαιολόγους και Ελληνιστές του πλανήτη!

 

Μια ακόμα από τις άξιες πολλών συγχαρητηρίων πρωτοβουλίες του ακούραστου αυτού εργάτη της επιστήμης, υπήρξε η αναβίωση των αθλητικών αγώνων που πραγματοποιούνταν κατά την αρχαιότητα στην Νεμέα και ήσαν γνωστοί ως "τα Νέμεα". Ακολουθεί σχετικό άρθρο του Στέφανου Γ. Μίλλερ:  

Τα σύγχρονα Νέμεα και οι καταβολές τους

του Stephen G. Miller,
Professor University of California-Berkeley

Η αναβίωση των Νεμέων Αγώνων προσδοκά να φέρνει τους συμμετέχοντες στην πιο άμεση δυνατή επαφή με τους αρχαίους αγώνες. Γι' αυτό χρησιμοποιούνται αρχαίες πρακτικές, όπου και όποτε είναι δυνατόν. Φυσικά πρέπει να γίνονται ορισμένες προσαρμογές. Έτσι, για παράδειγμα, όλοι οι συμμετέχοντες τρέχουν ξιπόλητοι όπως οι αρχαίοι, αλλά δεν είναι υποχρεωμένοι να είναι γυμνοί, όπως οι αρχαίοι αθλητές. Τα ρούχα όμως που φορούν (ο αρχαίος χιτών) είναι αυθεντικά αντίγραφα. Στην αρχαιότητα οι αγώνες περιορίζονταν στους άνδρες, αλλά ο σκοπός των αναβιωμένων αγώνων υπηρετείται καλύτερα με τη συμμετοχή και των γυναικών.

Για τον ίδιο λόγο δεν περιλαμβάνονται οι αρχαίες αρματοδρομίες και οι ιππικοί αγώνες. Και εφόσον ένας από τους σκοπούς για την Αναβίωση των Νεμέων Αγώνων είναι να επιτρέπει σε όσο το δυνατόν περισσότερους τη συμμετοχή, οι αγώνες περιορίστηκαν σε αυτούς του δρόμου. Αρχαία αγωνίσματα, όπως η πυγμαχία, η πάλη, το πένταθλο, δεν περιλαμβάνονται.

Πολλά στοιχεία από τους αγώνες είναι αυθεντικά και η αρχαία ατμόσφαιρα των αγώνων αναβιώνει με κάθε δυνατό τρόπο. Σε αυτά τα στοιχεία συγκαταλέγεται και ανθρώπινη φωνή -χωρίς τεχνητή ενίσχυση- για τις ανακοινώσεις. Η ακουστική του σταδίου είναι καταπληκτική και η φωνή του κήρυκα μπορεί να ακουστεί καθαρά εάν ο καθένας κάνει ησυχία όταν γίνονται ανακοινώσεις. Συνεπώς οι θεατές πρέπει να έχουν υπόψη τους ότι, εάν κάποια συγκεκριμένη ανακοίνωση δεν τους ενδιαφέρει, υπάρχουν φίλοι και συγγενείς των δρομέων που θέλουν να ακούσουν τα ονόματά τους. Στους αρχαίους αγώνες το πλήθος γνώριζε ότι έπρεπε να σιωπά όταν ηχούσε η σάλπιγγα. Αυτή η αρχαία συνήθεια πρέπει να τηρείται. Όταν η σάλπιγγα ηχεί, μην ομιλείτε! Σε όσους επιμένουν να κουβεντιάζουν μετά τον ήχο της σάλπιγγας υπενθυμίζονται οι υποχρεώσεις τους κι αν δεν πειθαρχήσουν οι μαστιγοφόροι τους απομακρύνουν από το στάδιο.

Οι πιο λαμπρές ημέρες του αρχαίου Ελληνικού αθλητισμού από τη σημερινή μας σκοπιά ήταν στο τέλος του 6ου και 5συ αι. π.Χ. Τα στάδια όμως, όπου ετελούντο οι αγώνες και διασώθηκαν στις ημέρες μας, κατασκευάστηκαν τουλάχιστον έναν αιώνα αργότερα. Το ίδιο ισχύει και στη Νεμέα, όπου οι αγώνες ξεκίνησαν το 573 π.Χ. ως ένα κανονικό μέρος των Πανελληνίων αγώνων, παρόλο ότι έχουν τις ρίζες τους στην ιστορία του Οφέλτη, στους μυθικούς χρόνους. Το στάδιο της Νεμέας όμως που μας διασώθηκε, κτίστηκε το 320 π.Χ. και αντιπροσωπεύει ένα βήμα στην εξέλιξη του αρχιτεκτονικού τύπου του σταδίου, όπου οι πλαγιές του λόφου για τους θεατές παρέμειναν χωμάτινες, με λίγες μόνο σταθερές πέτρινες σειρές εδωλίων κοντά στο στίβο. Σχεδόν όλοι οι θεατές κάθονταν σε κουρελούδες ή κουβέρτες απλωμένες στις χωμάτινες πλαγιές και, όπως γνωρίζουμε από τις ανασκαφές της Νεμέας, κάθονταν σε ομάδες από τις διάφορες πόλεις-κράτη. Έτσι, σχεδόν όλα τα νομίσματα από το Άργος βρέθηκαν στην ανατολική πλευρά του σταδίου ακριβώς πίσω από το Ελλανοδικείο, ενώ σχεδόν όλα τα κορινθιακά νομίσματα βρέθηκαν στην απέναντι δυτική πλευρά.

Οι αθλητές συγκεντρώνονταν στο αποδυτήριο για να γδυθούν και να αλείψουν με λάδι το σώμα τους. Σήμερα το αποδυτήριο έχει καλυφθεί με τη μεγάλη τέντα, όπου οι συμμετέχοντες βγάζουν τα ρούχα τους. Οι αθλητές φεύγοντας από το αποδυτήριο θα δώσουν τον όρκο των Νεμέων Αγώνων. Είναι μια εκδοχή του όρκου που δινόταν στους Ολυμπιακούς αγώνες της αρχαιότητας:

«Ορκίζεσαι να ακολουθήσεις τους κανόνες των Νεμέων Αγώνων και να μην κάνεις κάτι που θα ντροπιάσει εσένα, την οικογένειά σου ή το πνεύμα των Αρχαίων Αγώνων;»

Μετά την απάντηση των αθλητών, ο ελλανοδίκης θα συνεχίσει, όπως στην αρχαιότητα: «Προχώρησε τώρα μέσα στο στάδιο και να' σαι άξιος της νίκης».

Οι αθλητές τότε περνούν από την θολωτή δίοδο μήκους 37 μέτρων, που στην Ολυμπιάδα λεγόταν κρυπτή έσοδος, και προσπερνούν τα αρχαία χαράγματα που καλύπτουν τους τοίχους της διόδου. Εκεί περιμένουν το σήμα του σαλπιγκτή για να σιωπήσει το πλήθος και τον κήρυκα για να φωνάξει το όνομά τους και μετά να τρέξουν έξω στο στίβο, στη βαλβίδα (γραμμή εκκίνησης). Εκεί οι αθλητές θα τραβήξουν κλήρους από ένα κράνος για την εκλογή της λωρίδας που θα ακολουθήσουν.

Οι αθλητές θα πάρουν την καθορισμένη θέση τους στη βαλβίδα με τα δάκτυλά τους διπλωμένα έτσι ώστε να αγκαλιάσουν την αρχαία λίθινη εγκοπή. Τυπικά το δεξιόχειρο άτομο θα τοποθετήσει το αριστερό πόδι μπροστά, και το αριστερόχειρο το δεξί πόδι, αλλά αυτό που πρέπει να προσέξει κανείς είναι και τα δύο πόδια να βρίσκονται στις εγκοπές. Ήταν ο τρόπος που οι αρχαίοι εξασφάλιζαν το απόλυτα ισόχρονο ξεκίνημα. Τον ίδιο σκοπό εξυπηρετούσε και η ύσπληγα που σήμερα ανακατασκευάστηκε στη βαλβίδα. Αυτός ο μηχανισμός λειτουργούσε με την ίδια βασική αρχή του καταπέλτη και αντιπροσωπεύει ένα από τα πρώτα παραδείγματα μεταφοράς πολεμικής τεχνολογίας για ειρηνικούς σκοπούς. Οι φορτισμένοι με στρέψη πάσσαλοι σε κάθε άκρη της βαλβίδας ελευθερώνονται από τον αφέτη, ο οποίος αναφωνεί τρεις λέξεις, εκ των οποίων η πρώτη και η τελευταία αναφωνούνται και στους αρχαίους αγώνες: πόδα παραπόδα (λάβετε θέσεις) - έτοιμοι - άπιτε (ξεκινήστε!)

Ο σκοπός της ύσπληγος ήταν να εξασφαλίσει απόλυτα σύγχρονη εκκίνηση για κάθε δρομέα, χωρίς καμία δυνατότηα εξαπάτησης είτε από αθλητή είτε από κριτή.

Ο στίβος του σταδίου είχε αρχικά 600 πόδια μήκος (178 μέτρα) -η λέξη στάδιο ήταν μονάδα μέτρησης μήκους- αλλά η βόρεια πλευρά διαβρώθηκε στους βυζαντινούς χρόνους. Γι' αυτό οι αγώνες μας έχουν μήκος μόνο μισό στάδιο ή 300 πόδια ή 89 μέτρα. Η επιφάνεια του στίβου πρέπει να έχει καθαριστεί και πατηθεί, όπως γινόταν στα αρχαία χρόνια.

Ο νικητής κάθε αγώνα λαμβάνει επιτόπου ένα κλαδί φοίνικα και μια κορδέλα που δένεται γύρω από το κεφάλι του. Αυτή ήταν η διαδικασία στους Ολυμπιακούς Αγώνες και πιθανόν επίσης και στα Νέμεα. Τα στεφάνια της νίκης απονέμονταν στο τέλος των αγώνων σε όλους του αθλητές συγχρόνως. Οι αθλητές θα επιστρέψουν στο αποδυτήριο για να ντυθούν και θα γράψουν το όνομά τους σε μεγάλες φωτογραφίες της αρχαίας θολωτής διόδου ως μόνιμη απόδειξη της συμμετοχής τους, μιμούμενοι αρχαία χαράγματα στους τοίχους της διόδου!

Εκτός του κήρυκα και του σαλπιγκτή γνωρίζουμε ότι στους αγώνες υπήρχαν τυπικά δέκα ελλανοδίκες. Αυτοί ήσαν χωρισμένοι σε επιτροπές ανάλογα με την ειδικότητά τους και αυτό εσήμαινε ότι 6 ή 7 από αυτούς θα βρίσκονταν στο Ελλανοδικείο καθ' όλη τη διάρκεια των αγώνων, ενώ οι υπόλοιποι θα ήταν απασχολημένοι στο στίβο. Οι ελλανοδίκες φορούσαν μαύρους χιτώνες σε ανάμνηση του πένθους για τον Οφέλτη και κρατούσαν ραβδί για να ραβδίζουν τους αθλητές που δεν υπάκουσαν στους κανόνες. Υπήρχαν επίσης μαστιγοφόροι που ήταν υπεύθυνοι για τη δημόσια τάξη.

Δεν γνωρίζουμε πως ήταν ντυμένοι οι αφέτες ή οι δούλοι που βοηθούσαν τους ελλανοδίκες ή οι μαστιγοφόροι, αλλά προτιμήσαμε να τους ντύσουμε με άσπρα και κίτρινα και πράσινα ρούχα αντίστοιχα.

S.G.M.