Το αμπετσεντάρ και η μυθολογία του…

Το αμπετσεντάρ και η μυθολογία του…

Δημήτρης Ε. Ευαγγελίδης

Στην διάρκεια του 18^ου αιώνα στον γεωγραφικό χώρο του Βιλαετίου Θεσσαλονίκης και στο νοτιότερο τμήμα του Βιλαετίου Μοναστηρίου, υπήρξε ανάγκη στενότερης επικοινωνίας μεταξύ αλλόγλωσσων πληθυσμών με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ένα σλαβογενές προφορικό ιδίωμα, με ρίζες σε δυτική βουλγαρική διάλεκτο, στην οποία επήλθαν σημαντικές γραμματικές και φωνητικές αλλαγές (απλοποιήσεις), ενώ προστέθηκε ένα πλήθος ελληνικών, τουρκικών, βλάχικων και αρβανίτικων λέξεων. Προέκυψε έτσι ένα γλωσσικό μέσο επικοινωνίας που κατατάσσεται γλωσσολογικά στην κατηγορία των βοηθητικών γλωσσών πίτζιν (pidgin). Το ιδίωμα αυτό (εντόπια ή εντόπικα όπως το αποκαλούν οι ομιλητές του) προφανώς δεν ταυτίζεται με την βουλγαρική γλώσσα και αυτός ήταν ο λόγος που αναφερόταν από τρίτους (λογοτέχνες, διπλωμάτες κλπ) ως «μακεδονική γλώσσα» με την έννοια ότι μιλιόταν στην Μακεδονία. Από το γεγονός αυτό μέχρι το σημείο ορισμένοι σκοπιανολάγνοι να ισχυρίζονται ότι αυτό αποτελεί απόδειξη ότι η Ελλάδα δεχόταν από παλιά την ύπαρξη σκοπιανής («μακεδονικής») γλώσσας αποτελεί ουρανομήκη ανοησία και φτηνή δικαιολογία αρρωστημένων εγκεφάλων.

Το κρίσιμο στοιχείο που χρήζει ιδιαίτερης προσοχής εντοπίζεται στο θέμα της εθνοτικής κατάταξης αυτών των αλλόφωνων πληθυσμών λόγω εσφαλμένης προσέγγισης, που ταυτίζει την γλώσσα με την συνείδηση και χρησιμοποιήθηκε στο παρελθόν, αλλά και σήμερα σκοπίμως. Πρέπει να καταστεί απολύτως σαφές ότι οποιαδήποτε σύνδεση μεταξύ ομιλουμένης γλώσσας και εθνοτικού προσδιορισμού πρέπει να αποφευχθεί, όπως μας διδάσκει η διεθνής επιστημονική εμπειρία.

Τα τελευταία χρόνια επιχειρείται από συγκεκριμένα κέντρα η αμφισβήτηση της ελληνικής συνείδησης των αλλόφωνων Ελλήνων (σλαβόφωνων, βλαχόφωνων, αρβανιτόφωνων) και ειδικότερα αυτών των βορειότερων περιοχών. Αντί απαντήσεως, παρατίθεται χαρακτηριστικό απόσπασμα από επιστολή διαμαρτυρίας που έστειλαν το 1903 κάτοικοι της πόλης του Μοναστηρίου (Βιτώλια) προς τις Μεγάλες Δυνάμεις: «...λαλούμεν ελληνιστί, βλαχιστί, αλβανιστί, βουλγαριστί, αλλά ουδέν ήττον εσμέν άπαντες Έλληνες και ουδενί  επιτρέπομεν να αμφισβητεί προς  ημάς τούτο...» («Μηνιαία εθνική ανασκόπησις: Η κατάστασις εν Μακεδονία», Ελληνισμός, έτος 6ο, φύλλο 9ο (1903), σ. 717).

Στις 27 Νοεμβρίου 1919, με την υπογραφή της Συνθήκης του Νεϊγύ (Neuilly sur Seine), που καθόριζε τις τύχες της Βουλγαρίας μετά την ήττα της στον Α’ ΠΠ και της ελληνοβουλγαρικής Σύμβασης που επακολούθησε, όλοι οι Έλληνες και Βούλγαροι πολίτες που ανήκαν σε εθνικές ή θρησκευτικές μειονότητες μπορούσαν να μεταναστεύσουν εκατέρωθεν υπό την εποπτεία μικτής διακρατικής επιτροπής. Οι ρυθμίσεις αυτές όμως δεν εφαρμόστηκαν παρά μόνον κατόπιν της υπογραφής της Συνθήκης της Λωζάννης το φθινόπωρο του 1923, μεταξύ Ελλάδος-Τουρκίας. Στο διάστημα που μεσολάβησε, η ελληνοβουλγαρική ανταλλαγή καρκινοβατούσε καθώς, σε αντίθεση με τους Έλληνες, οι βουλγαρίζοντες σλαβόφωνοι ήσαν εξαιρετικά απρόθυμοι να μεταναστεύσουν. Γι' αυτό, επανειλημμένα, παρατάθηκε η ισχύς της σύμβασης, προκειμένου να υπερνικηθούν οι δισταγμοί τους, που όπως διαπιστώθηκε οφείλονταν στις δραστηριότητες της βουλγαρικής ΕΜΕΟ (Εσωτερική Μακεδονική Επαναστατική Οργάνωση), η οποία συστηματικά ενεθάρρυνε να παραμείνουν στην Ελλάδα. 

Με τους διακανονισμούς αυτούς η κατάσταση στην Μακεδονία έτεινε να εξομαλυνθεί, αλλά τα γεγονότα που ακολούθησαν εκμηδένισαν αυτήν την προοπτική. Ενώ η αμοιβαία μετανάστευση έτεινε να αποσοβήσει ειρηνικά και οριστικά το μειονοτικό, η κατάσταση περιπλέχθηκε, όταν το Νοέμβριο του 1924 το ΚΚΕ, παρά τις αντιδράσεις ορισμένων μελών του, αποδέχθηκε τη διακήρυξη της Κομιντέρν για "ενιαία και ανεξάρτητη Μακεδονία", οπότε και άρχισε να προωθείται και ο διαβόητος όρος «Σλαβομακεδόνες».

Οι ανησυχίες για τις εξελίξεις αποκτούσαν ιδιαίτερη βαρύτητα στο πλαίσιο του Πρωτοκόλλου Πολίτη-Καλφώφ, που είχε προηγηθεί το Σεπτέμβριο της ίδιας χρονιάς. Σύμφωνα με το πρωτόκολλο αυτό, που υπέγραψαν οι δυο υπουργοί των εξωτερικών, η Ελλάδα αποδεχόταν ότι όλοι οι Σλαβόφωνοι της δυτικής Μακεδονίας συνιστούσαν βουλγαρική μειονότητα, παραγνωρίζοντας το γεγονός ότι η μεγάλη πλειονότητα από αυτούς, όχι μόνο είχαν επιλέξει οικειοθελώς την ελληνική εθνική ταυτότητα, αλλά είχαν ήδη πιστοποιήσει την επιλογή τους αυτή με τη δράση τους στο Μακεδονικό Αγώνα και στους πολέμους της περιόδου 1912-1922.

Η ελληνική αυτή αδεξιότητα προκάλεσε την άμεση αντίδραση της Σερβίας, η οποία, ανησυχώντας για τις μοιραίες συνέπειες που θα είχε η ανακίνηση παρομοίου θέματος εντός των δικών της συνόρων, κατήγγειλε την ελληνοσερβική συνθήκη συμμαχίας του 1913 και ζήτησε την αναγνώριση των Σλαβόφωνων ως σερβικής μειονότητας. Εξίσου άμεση ήταν η αντίδραση και του ελληνικού πολιτικού κόσμου που τελικά, μερικούς μήνες αργότερα, οδήγησε στην άρνηση επικύρωσης του πρωτοκόλλου από τη Βουλή.

Αν και στο πρωτόκολλο Πολίτη – Καλφώφ, δεν υπήρξε καμία αναφορά σε αναγνωστικά, παρά μόνον στην ίδρυση σχολείων για τις μειονότητες, αποφασίστηκε η έκδοση δύο βιβλίων: Ένα για τους Έλληνες της Βουλγαρίας, το οποίο ονομάσθηκε ‘ΑΛΦΑΒΗΤΑ’. Το δεύτερο, με λατινικούς χαρακτήρες, για τους Βούλγαρους που κατοικούσαν στην Ελλάδα, το οποίο δεν ήταν άλλο από το γνωστό ‘ABECEDAR‘, το οποίο επικαλούνται σήμερα οι Σκοπιανοί ως «Μακεδονικό» αναγνωστικό.

Το αναγνωστικό Abecedar εκδόθηκε τον Μάϊο του 1925 από την ελληνική κυβέρνηση, διανεμήθηκε στις αρχές του 1926 στην περιοχή Αμυνταίου και αποσύρθηκε την ίδια χρονιά λόγω αντιδράσεων των κατοίκων.

Κλείνοντας, είναι απαραίτητο να διευκρινιστεί, ότι η κατασκευασμένη το 1944-45 «μακεδονική» γλώσσα των Σκοπίων, ελάχιστη σχέση έχει ιστορικά και γλωσσολογικά με το ιδίωμα των γηγενών Μακεδόνων Ελλήνων και συγχέεται σκόπιμα για προφανείς λόγους. Αξίζει να τονιστεί επίσης ότι οι βουλγαρίζοντες σλαβόφωνοι που είχαν δηλώσει «Έλληνες» και απέφυγαν την ανταλλαγή, κατά την διάρκεια της Κατοχής εντάχθηκαν μαζικά στην ένοπλη βουλγαρική Οργάνωση «Οχράνα», αλλά εν όψει της προδιαγραφόμενης ήττας του Άξονα μεταπήδησαν μετά από συμφωνία με τον Τίτο (και αφού βαφτίστηκαν «Μακεδόνες») στην περιβόητη οργάνωση ΣΝΟΦ, που μετεξελίχθηκε σε ΝΟΦ, πολέμησε στο πλευρό του ΔΣΕ εναντίον του Εθνικού Στρατού και μετά την ήττα κατέφυγαν όλοι στην Γιουγκοσλαβία. Όσοι δεν εκδηλώθηκαν τα χρόνια εκείνα, άρχισαν να εμφανίζονται από την δεκαετία του ’80 ως «εθνικά μακεδόνες» και σήμερα εμφανίζονται ως …καταπιεσμένη μειονότητα, με την υποστήριξη ξένων κέντρων, αλλά και ποικιλώνυμων «προοδευτικών» και αριστερών εθνομηδενιστών, οι οποίοι αγνοώντας παντελώς πρόσωπα και καταστάσεις, επιχειρούν θρασύτατα να μας πείσουν για τα καλά και χρήσιμα της απαράδεκτης Συμφωνίας των Πρεσπών.

Έδεσσα, 18-12-2018

Πηγές

1. Βασίλη Κ. Γούναρη, Οι Σλαβόφωνοι της Μακεδονίας: Η πορεία της ενσωμάτωσης στο ελληνικό εθνικό κράτος 1870 – 1940, Θεσσαλονίκη, 1994 

2. Αλέξανδρος ∆άγκας - Γιώργος Λεοντιάδης, «Κοµιντέρν και Μακεδονικό: Το ελληνικό παρασκήνιο, 1924», Θεσσαλονίκη, 2008 

3. Λαμψίδη, Θ. Ιωάννου, «Γραμματική της Βουλγαρικής γλώσσας», Θεσσαλονίκη 1981 

4. Ν. Βασιλειάδης-Δ. Ευαγγελίδης, «Από τον Σλαβομακεδονισμό στον Σκοπιανό Μακεδονισμό: Η γενεαλογία μιας εθνολογικής λαθροχειρίας», Θεσσαλονίκη, 2017

Τα απόνερα της Πρέσπας

Τα απόνερα της Πρέσπας

Δημήτρης Ε. Ευαγγελίδης

Θλίψη, απογοήτευση, αγανάκτηση και διαρκώς αυξανόμενη οργή. Τα πνεύματα είναι υπερβολικά οξυμένα και δεν γνωρίζω ποια θα είναι η κατάληξη των όσων εξωφρενικών συμβαίνουν.

Μια κυβέρνηση παραπαίουσα, με πλήρη στήριξη ξένων κέντρων, ιδίως γερμανικών, έναν ανερμάτιστο και συνεχώς ψευδόμενο Υπ. Εξωτερικών ευρισκόμενοι  σε ευθεία αντίθεση και αντιπαράθεση με το λαϊκό αίσθημα, διοργανώνουν προκλητικές φιέστες για να υπογράψουν ένα κατάπτυστο κείμενο εθνικής μειοδοσίας, υπό τα χειροκροτήματα και τα φαρδιά χαμόγελα των ξένων παραγόντων, ιδίως των Σκοπιανών.

Χιλιάδες κόσμου περικυκλώνονται από διμοιρίες πραιτωριανών που κλείνουν δρόμους, απαγορεύουν μετακινήσεις, επιτίθενται σε διαδηλωτές, προκαλούν σοβαρούς τραυματισμούς.

Βίγλα-Πισοδέρι. Ψαράδες Πρεσπών. 
Κυριακή 17 Ιουνίου 2018. 
Ημέρα ντροπής, εθνικής ήττας, παράδοσης των ιερών και οσίων για τα οποία χύθηκαν ποταμοί αίματος, στις ίδιες ακριβώς περιοχές…

Τα δεδομένα

1.      Η φαρσοκωμωδία της υπογραφής στο χωριό Ψαράδες δεν είναι τυχαία, αλλά άκρως συμβολική. Η επιλογή του τόπου περιέχει σαφείς σημειολογικές αναφορές, μάλλον δυσδιάκριτες στο ευρύ κοινό (και όχι μόνον):

Στις 24 και 25 Μαρτίου 1949 διεξήχθη εκεί το 2^ο συνέδριο του ΝΟΦ  (Narodno Osloboditelen Front-Λαϊκό Απελευθερωτικό Μέτωπο) με αποφάσεις για αυτοδιάθεση του «μακεδονικού» λαού και την ένωση των 3 τμημάτων της Μακεδονίας (Βαρδάρη-Αιγαίου-Πιρίν), σύμφωνα με το κομμουνιστικό αφήγημα, σε ένα ενιαίο κράτος, που θα προσχωρούσε στην Βαλκανική Ομοσπονδία.

2.     Πριν καλά-καλά στεγνώσει το μελάνι ο σκοπιανός Πρωθυπουργός Ζάεφ αναφέρθηκε στους δύο λαούς,  Μακεδόνες και Έλληνες, τινάζοντας στον αέρα τα περί Βορειομακεδόνων και όλα τα συναφή φληναφήματα.

3.    Η πραγματικότητα είναι ότι το χαρτί που υπέγραψαν οι δύο Υπ. Εξωτερικών (και όχι οι Πρωθυπουργοί) έχει λιγότερη αξία από μια χούφτα άμμου της λίμνης. Τώρα ξεκινάει ο ανήφορος, που θα τραβήξει αρκετά.

4.    Εκτεταμένα επεισόδια σημειώθηκαν την ίδια μέρα μπροστά στην σκοπιανή Βουλή από σκοπιανούς που υποτίθεται ότι αντιδρούν στην συμφωνία, αλλά στην πραγματικότητα είναι οπαδοί του Γκρούεφσκι που επιδιώκει την επάνοδό του στην εξουσία.

5.     Δημοσκοπήσεις στην Ελλάδα των τελευταίων ημερών αποκαλύπτουν ότι πάνω από το 70% των πολιτών απορρίπτει την συμφωνία.

Περί ΝΑΤΟ και Ε.Ε.

Σύμφωνα με έγκυρες δημοσιογραφικές πληροφορίες:

Η συμφωνία θα πάει στη Βουλή της «Βόρειας Μακεδονίας» για να πάρει την έγκριση της πλειοψηφίας, πιθανότατα μεθαύριο, Τετάρτη. Στη συνέχεια θα πάει για υπογραφή στον πρόεδρο Ιβάνοφ, ο οποίος αντιδρά σφόδρα για την συμφωνία, επομένως θα ασκήσει βέτο, θα την αναπέμψει και για δεύτερη φορά θα πάει στη Βουλή όπου θα χρειαστεί απλή πλειοψηφία την οποία ο Ζάεφ διαθέτει.

Η κύρωση της συμφωνίας από τη Βουλή της πΓΔΜ θα ανοίξει τον δρόμο ώστε η Αθήνα να απευθύνει επιστολή προς τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ, με την οποία θα τον πληροφορεί ότι η ίδια δεν έχει λόγο να παρεμποδίζει την πρόσκληση προς τα Σκόπια να ξεκινήσουν ενταξιακές συνομιλίες (accession talks) με την Ατλαντική Συμμαχία από τη στιγμή που έχει εκπληρωθεί ο όρος της Συνόδου Κορυφής του Βουκουρεστίου για την εξεύρεση μιας αμοιβαία αποδεκτής λύσεως (mutually acceptable solution). Ορισμένα πράγματα ωστόσο πρέπει εδώ να διευκρινιστούν. Είναι δεδομένο ότι στην επιστολή της ελληνικής πλευράς θα αναφέρεται πως η πρόσκληση για έναρξη ενταξιακών συνομιλιών θα απευθυνθεί στη γειτονική χώρα υπό την προσωρινή της ονομασία (πΓΔΜ), με την ξεκάθαρη επισήμανση ότι η τυπική πρόσκληση προς ένταξη θα πραγματοποιηθεί με τη νέα ονομασία, που θα ισχύσει ύστερα από την κύρωση της συμφωνίας από την ελληνική Βουλή.

Τέλος Σεπτεμβρίου, αρχές Οκτωβρίου η κυβέρνηση Ζάεφ θα πρέπει να οργανώσει το δημοψήφισμα και να το κερδίσει. Αν δεν το πράξει απλά η συμφωνία καταρρέει, μαζί με την… βορειομακεδονική κυβέρνηση και όλα ξαναγυρίζουν στο μηδέν.

Για την Ε.Ε. η πρώτη κρίσιμη ημερομηνία είναι η Σύνοδος Κορυφής στις 28 – 29 Ιουνίου. Το κεφάλαιο «έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων της πΓΔΜ με την ΕΕ» είναι σαφώς πιο περίπλοκο. Και αυτό διότι αυτή τη στιγμή έχουν διαμορφωθεί δύο στρατόπεδα, στο ένα εκ των οποίων ηγείται η Γαλλία (και δευτερευόντως η Ολλανδία) και στο άλλο η Γερμανία. Το πρώτο στρατόπεδο θεωρεί ότι η εμβάθυνση προηγείται της διεύρυνσης, ενώ χώρες όπως η πΓΔΜ (αλλά και η Αλβανία) πρέπει να πραγματοποιήσουν ακόμη πολλές μεταρρυθμίσεις σε τομείς όπως το κράτος δικαίου και η καταπολέμηση της διαφθοράς ώστε να είναι έτοιμες. Μάλιστα, το Παρίσι και η Χάγη έχουν συντάξει ειδικό non paper υπό τη μορφή σχεδίου συμπερασμάτων για την προσεχή Σύνοδο Κορυφής (28-29 Ιουνίου) που ουσιαστικά σπρώχνει την απόφαση για έναρξη ενταξιακών συνομιλιών στο δεύτερο εξάμηνο του 2019. Το δεύτερο στρατόπεδο, στο οποίο ηγείται η Γερμανία και έχει τη στήριξη της Κομισιόν, η άποψη είναι περισσότερο γεωπολιτική και επιμένει ότι οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων πρέπει να νιώσουν την «ευρωπαϊκή θαλπωρή», αλλιώς θα στραφούν σε άλλες κατευθύνσεις (π.χ. Ρωσία, Κίνα, Τουρκία), ένα επιχείρημα που χρησιμοποίησε πρόσφατα σε άρθρο του στους New York Times ο διαβόητος Τζώρτζ Σόρος, δημιουργώντας άμεσους συνειρμούς.

Σε ορισμένους κύκλους της Επιτροπής έχει μάλιστα αρχίσει να κυκλοφορεί η ιδέα «να σπάσει» το δίδυμο κρατών πΓΔΜ – Αλβανία και να ευνοηθούν, π.χ., τα Σκόπια από τη στιγμή που βρέθηκε κοινά αποδεκτή λύση στο ονοματολογικό με την Ελλάδα. Αυτό όμως μάλλον θα κριθεί στις συνομιλίες των Μονίμων Αντιπροσώπων σε επίπεδο Coreper την προσεχή εβδομάδα και στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων της 25ης Ιουνίου. 

Το εσωτερικό πολιτικό μέτωπο

Η κυβέρνηση Τσίπρα, παρά τα χαμόγελα, τα φιλικά χτυπήματα στην πλάτη και τα συγχαρητήρια που εισέπραξε από τους ξένους, κινδυνεύει με κατάρρευση λόγω της διαφαινόμενης εξαέρωσης του πολιτικού συνεταίρου του Σύριζα, όπως προκύπτει από τις αποχωρήσεις και παραιτήσεις που παίρνουν την μορφή χιονοστιβάδας.

Κάποιοι με μεγάλη ευκολία προσπαθούν να πείσουν ότι και να φύγει ο Καμμένος, θα έρθει ο Θεοδωράκης, όχι βέβαια ο μουσικοσυνθέτης, αλλά ο εξ ίσου ανερμάτιστος και τυχοδιώκτης Σταύρος ή Σταύρακας.  

Μια ματιά στους αριθμούς θα μας πείσει ότι τέτοια περίπτωση είναι μάλλον όνειρο απατηλό. Υπενθυμίζουμε ότι αυτήν την στιγμή οι ΑΝΕΛΛ απέμειναν με 8 βουλευτές. Ο Σύριζα διαθέτει 145. Του χρειάζονται άλλοι 6. Πόσους μπορεί να προσφέρει το στερεμένο «Ποτάμι»; Το πολύ 3, το Σταύρακα, τον γνωστό Δανέλλη και ίσως άλλον 1 (Μαυρωτάς;).

Ορισμένοι μας υποδεικνύουν με νόημα ότι ξεχνάμε τους ανεξαρτητοποιημένους βουλευτές, οι οποίοι έγιναν 9 μετά την διαγραφή Δημήτρη Καμμένου.

Ας τους εξετάσουμε: Να προσχωρήσει στον Σύριζα ο Δ. Καμμένος; Πολύ τολμηρή πρόβλεψη! Οι 3 διαγραφέντες από την Χ.Α. μάλλον απίθανο. Ο Νικολόπουλος και η Παπακώστα; Ο Θεοχάρης του Ποταμιού που βρίσκεται ένα βήμα από την ΝΔ, όπως και ο διαγραφείς Κατσιαντώνης από τους Κεντρώους; Ιδανικοί αυτόχειρες μάλλον σπανίζουν. Να επανακάμψει στον Σύριζα ο διαγραφείς Στάθης Παναγούλης και μάλιστα για να τον στηρίξει στο Σκοπιανό; Όνειρο θερινής νυκτός! Πόσοι έμειναν; Αν δεν κάνω λάθος ΟΥΔΕΙΣ.

Συμπέρασμα

Το ζήτημα δεν έχει τελειώσει όπως σπεύδουν να πανηγυρίσουν οι συριζαίοι και οι σκοπιανολάγνοι. Ο αγώνας τώρα αρχίζει και απαιτείται σοβαρότητα, υπευθυνότητα, αλλά και ηγέτες με κύρος και αποφασιστικότητα. Και αυτό ακριβώς είναι το ζητούμενο…

ΔΕΕ

18-6-2018

Εντυπωσιακές θέσεις του ΚΚΕ για το Σκοπιανό!

ΚΚΕ: Δεν υπάρχει «μακεδονική» 

γλώσσα και εθνότητα!

Δημήτρης Ε. Ευαγγελίδης
  

Στο πρόσφατο φύλλο του «Ριζοσπάστη» που κυκλοφόρησε το Σαββατοκύριακο 26-27 Μαΐου 2018 (https://www.rizospastis.gr/story.do?id=9857817) 

δημοσιεύεται εντυπωσιακό άρθρο που αποκαλύπτει ένα κείμενο του Πολιτικού Γραφείου το οποίο είχε συζητηθεί εσωκομματικά στην Οργάνωση Περιοχής της Δυτικής Μακεδονίας, το 1995.

Σύμφωνα με το κείμενο αυτό, που βλέπει το φως της δημοσιότητας για πρώτη φορά, αναφέρονται τα εξής εκπληκτικά:

1. Είναι αντι-ιστορικοί και αvτι-επιστημονικοί οι ισχυρισμοί περί ύπαρξης χωριστής και μάλιστα ενιαίας «μακεδονικής» γλώσσας. 

2. Η εθνολογική σύνθεση της επίμαχης γεωγραφικής περιοχής της Μακεδονίας δεν τεκμηριώνει επιστημονικά τους ισχυρισμούς περί ύπαρξης χωριστής «μακεδονικής» εθνότητας. Τέτοια εθνότητα δεν υπήρξε ποτέ. 

3. Η θέση του ΚΚΕ για «ενιαία και ανεξάρτητη Μακεδονία και Θράκη» (στο πλαίσιο της Βαλκανικής Κομμουνιστικής Ομοσπονδίας) ήταν λαθεμένη, αφού δεν ανταποκρινόταν πια στην πραγματικότητα (όπως λαθεμένη ήταν και η θέση της 5ης Ολομέλειας του 1949). 

4. Οι Γιουγκοσλάβοι του Τίτο προωθούσαν την ιδέα να χαρακτηρίσουν τους κατοίκους του γεωγραφικού χώρου της Μακεδονίας χωριστή «μακεδονική» εθνότητα (οι οποίοι ζούσαν όχι μόνο στο γιουγκοσλαβικό κομμάτι της Μακεδονίας, αλλά και στο ελληνικό και στο βουλγαρικό), που θα είχε το δικαίωμα να διεκδικήσει στο μέλλον ανεξάρτητη εθνική υπόσταση. Από εκείνη τη στιγμή άρχισε μια προσπάθεια αναδρομικής ερμηνείας όλης της ιστορίας του Μακεδονικού χώρου, για να θεμελιωθεί η θεωρία της χωριστής «μακεδονικής» εθνότητας, με χωριστή γλώσσα, καταγωγή και ιστορία. Ουσιαστικά πρόκειται για συστηματική πλαστογράφηση της Ιστορίας, που μεταφέρθηκε και σε χώρες υποδοχής μεταναστών (ΗΠΑ, Καναδάς, Αυστραλία). 

5. Για το «Ουράνιο Τόξο»: Το επικίνδυνο είναι ότι η κίνηση αυτή εξυπηρετεί αντικειμενικά τα αποσταθεροποιητικά σχέδια των ιμπεριαλιστών στην περιοχή, οι οποίοι την κατευθύνουν και την ενισχύουν πολύμορφα (οικονομικά και πολιτικά). Οι περισσότεροι από αυτούς που ακολουθούν την κίνηση αυτή είναι άτομα καταπιεσμένα και παρασυρμένα. Όμως, τα ηγετικά της στελέχη, πολλά με ύποπτο πολιτικό παρελθόν, παίζουν ρόλο ύποπτο, δεν κρύβουν τις διασυνδέσεις τους με τους Αμερικανούς. 

6. Η αλήθεια είναι ότι γίνεται μια συνειδητή προσπάθεια να διαμορφωθεί σ' ένα τμήμα των Σλαβόφωνων «μακεδονική» εθνική συνείδηση. Είναι μια προσπάθεια που συνειδητά επιδιώκει να δημιουργήσει προβλήματα, στο πλαίσιο της πολιτικής του «διαίρει και βασίλευε». Τελευταία, μάλιστα, λανσάρεται, από κύκλους των ΗΠΑ, της Ευρωπαϊκής Ενωσης και με τα ψηφίσματα της ΔΑΣΕ η ιδέα του «αυτοπροσδιορισμού». Όμως, υπάρχουν αντικειμενικά κριτήρια που προσδιορίζουν σε ποιο έθνος ή σε ποια πληθυσμιακή ομάδα ανήκει κάποιος. 

7. Τυχόν αναγνώριση «μακεδονικής» εθνικής μειονότητας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται, θα αποτελέσει, το πρώτο βήμα για την αμφισβήτηση των συνόρων και του εδαφικού status στην περιοχή (κάτι, άλλωστε, που ορισμένοι το λένε ανοιχτά).

Έχουμε ειλικρινά εντυπωσιασθεί με τις τοποθετήσεις αυτές του ΚΚΕ, για τις οποίες, αυτοί που τις υποστηρίζαν εδώ και χρόνια, είχαν στοχοποιηθεί ως ακραίοι, εθνικιστές και όλα τα σχετικά. 

Είμαστε πάντως περίεργοι τι θα πουν για τις θέσεις αυτές οι τοπικοί σκοπιανολάγνοι και κυρίως οι επικεφαλής τους, οι οποίοι υποστηρίζουν τα ακριβώς αντίθετα, όντας κυρίως ακροαριστεροί εθνομηδενιστές, το δε ενδιαφέρον τους για τους «ντόπιους» ήταν το φύλλο συκής για να προπαγανδίζουν τις αρρωστημένες ιδέες τους. 

Όπως αποδείχθηκε σε αρκετές περιπτώσεις δεν έδιναν δεκάρα τσακιστή για τους ντόπιους, αλλά ενδιαφέρονταν μόνον για τις απολαβές τους και τα ταξιδάκια στο εξωτερικό (το ότι αγνοούν το τοπικό ιδίωμα και μιλούν σκοπιανά, κάτι σημαίνει) και είναι βέβαιο ότι η έκφραση του γνωστού προβληματικού Δημάρχου Θεσσαλονίκης: “I don’t give a shit” τους εκφράζει απόλυτα.

ΔΕΕ

Το κατάπτυστο κείμενο ενός ελληνόφωνου...

Ο Σωτήρης Βαλντέν γεννήθηκε στην Αθήνα το 1949. Σπούδασε οικονομικά στη Σουηδία και το Παρίσι και έλαβε το διδακτορικό του δίπλωμα από το Πανεπιστήμιο Αθηνών. Από το 1996 ως το 2014 υπήρξε στέλεχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και ασχολήθηκε κυρίως με την πολιτική διεύρυνσης. Έχει διατελέσει επισκέπτης καθηγητής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, γενικός γραμματέας διεθνών οικονομικών σχέσεων στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και σύμβουλος στο ίδιο Υπουργείο και στο Υπουργείο Εξωτερικών. Διδάσκει στο Ινστιτούτο Ευρωπαϊκών Σπουδών του Ελευθέρου Πανεπιστημίου των Βρυξελλών. Είναι συγγραφέας πολλών βιβλίων και άρθρων, τα περισσότερα γύρω από θέματα Βαλκανίων, διεύρυνσης της ΕΕ και ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Το πιο πρόσφατο βιβλίο του είναι "Ευρώπη, ελληνική κρίση και δημοκρατική αριστερά" (Πόλις 2014). Συμμετείχε ενεργά στον αντιδικτατορικό αγώνα και υπήρξε στέλεχος του «Ρήγα Φεραίου», του ΚΚΕ Εσωτερικού, της ΕΑΡ και του ΣΥΝ ως τη δεκαετία του ’90. Κατά την περίοδο Σημίτη προσχώρησε στο ΠΑΣΟΚ. Το 2012-15 στήριξε τη ΔΗΜΑΡ, της οποίας υπήρξε και μέλος της Κεντρικής Επιτροπής. Σήμερα είναι ανένταχτος και στηρίζει τον ΣΥΡΙΖΑ.

Ο εν λόγω ελληνόφωνος και βολεμένος νεο-αριστερός πολιτικός γυρολόγος είχε το θράσος να δημοσιοποιήσει το παρακάτω εμετικό κείμενο, το οποίο ούτε ο Γκρούεφσκι δεν θα τολμούσε να γράψει! Αυτοί οι κοσμοπολίτες βολεψάκηδες, παντελώς άσχετοι με το θέμα, όπως αποδεικνύουν οι ουρανομήκεις ανοησίες του κειμένου, έχουν άποψη για την Μακεδονία και τι άποψη! Φταίει η Ελλάδα και ο εθνικισμός...

ΔΕΕ

Λύση τώρα στο Μακεδονικό!

Σωτήρης Βαλντέν

Ομολογώ πως γράφω σήμερα αυτές τις γραμμές με κάποιο αίσθημα απελπισίας. Τα επιχειρήματα γύρω από το σύγχρονο Μακεδονικό έχουν όλα εκτεθεί επανειλημμένα, ήδη από τη δεκαετία του 1990. Τίποτε το νέο επί της ουσίας δεν υπάρχει να προστεθεί. Όμως, όπως πολλοί άλλοι, αισθάνομαι την υποχρέωση να επανέλθω στα χιλιοειπωμένα, γιατί απλούστατα η σιωπή θα ήταν ανοχή και συνενοχή στην εθνικιστική υστερία που ξέσπασε για πολλοστή φορά στον τόπο μας. Θα επαναλάβω λοιπόν ορισμένα βασικά σημεία για την ουσία ενός ιστορικά μεν πολύπλοκου ζητήματος, που σήμερα όμως είναι κατά τη γνώμη μου απλό:

Απειλή κατά της Ελλάδας από το σημερινό γειτονικό κράτος, άμεση ή έμμεση, δεν υπάρχει ούτε μπορεί να υπάρξει, όποιο όνομα και να φέρουν, σε πείσμα της επίσημης ελληνικής θέσης. Τα Σκόπια δεν έχουν εδαφικές διεκδικήσεις εναντίον μας. Εθνικισμός υπάρχει, όπως παντού στα Βαλκάνια, αλλά τα περί κληρονομιάς του Μέγα Αλέξανδρου δεν απειλούν τη χώρα μας ούτε την ταυτότητά μας. Εξάλλου, η σημερινή σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση και το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της γείτονος απορρίπτουν τις σαχλαμάρες αυτές. Και οι όποιες αλυτρωτικές διατυπώσεις υπήρχαν στο Σύνταγμά τους έχουν προ πολλού τροποποιηθεί, προς πλήρη ικανοποίηση της Ελλάδας.

Αλλά και αν ακόμα επικρατούσε ο εθνικισμός στη γείτονα, οι συσχετισμοί, στρατιωτικοί, οικονομικοί και δημογραφικοί ανάμεσα στις δύο χώρες, όπως και τα αντίστοιχα διεθνή τους στηρίγματα, καθιστούν αδύνατη μια απειλή εναντίον μας. Το ίδιο και η εθνοτική σύνθεση της ελληνικής Μακεδονίας, όπου κυριαρχεί εδώ και δεκαετίες συντριπτικά το ελληνικό στοιχείο. Συνεπώς, όλη η φιλολογία για το όνομα και τον αλυτρωτισμό (υπαρκτό ή φαντασιακό) θα έπρεπε ίσως να απασχολεί τους ιστορικούς και τους εκπαιδευτικούς των δύο χωρών, όχι όμως να δηλητηριάζει τις διακρατικές μας σχέσεις.

Αν η γειτονική Μακεδονία δεν αποτελεί και δεν μπορεί να αποτελέσει απειλή για την Ελλάδα, το ίδιο δεν ισχύει για το αντίστροφο. Η άκρως επιθετική και αδιάλλακτη πολιτική της Αθήνας τα τελευταία 30 σχεδόν χρόνια απέναντι στο νέο αυτό κράτος το έχει βλάψει και εξακολουθεί να το βλάπτει σοβαρά, συμβάλλει δε στην υπονόμευση της σταθερότητας και της συνοχής του.

Να θυμίσουμε ότι η Ελλάδα εφάρμοσε δυο φορές παράνομα και επώδυνα για τη γείτονα οικονομικά εμπάργκο. Μάλιστα, με το εμπάργκο πετρελαίου τον χειμώνα του 1992 ο γειτονικός λαός κόντεψε κυριολεκτικά να παγώσει. Η Αθήνα είναι το μόνιμο εμπόδιο στο δρόμο των Σκοπίων προς την ΕΕ και το ΝΑΤΟ, με αποκορύφωμα το περίφημο βέτο του Βουκουρεστίου που αποτέλεσε κατάφωρη παραβίαση της ενδιάμεσης συμφωνίας που είχαμε οι ίδιοι υπογράψει. Για το βέτο αυτό καταδικασθήκαμε από το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης που απέρριψε και όλες της αιτιάσεις μας κατά των Σκοπίων. Και βέβαια η χώρα μας συνεχίζει να αγνοεί την απόφαση του Δικαστηρίου, την ώρα που επικαλούμαστε το διεθνές δίκαιο στις διαφορές μας με την Τουρκία.

Η γειτονική Μακεδονία είναι ένα αδύναμο, αλλά και εύθραυστο κράτος. Η ισορροπία ανάμεσα στις κύριες εθνοτικές του ομάδες είναι επισφαλής και οι αποσχιστικοί πειρασμοί των Αλβανών ισχυροί, με δεδομένη και τη γειτνίαση Κοσόβου και Αλβανίας. Φράζοντας τον δρόμο των Σκοπίων προς την ευρωπαϊκή και ατλαντική ολοκλήρωση ενισχύουμε αυτούς τους πειρασμούς. Και επιδιώκοντας την αποδόμηση της μακεδονικής εθνότητας, ενισχύουμε τον εθνικισμό και υπονομεύουμε τη σταθερότητα της χώρας. Όμως, τυχόν αποσταθεροποίηση και παραπέρα αλλαγές συνόρων στη γειτονιά μας είναι αντίθετα και προς το δικό μας εθνικό συμφέρον. Γι’ αυτό και η Ελλάδα επισήμως τα απεύχεται, στην πράξη όμως συχνά τα υποδαυλίζει.

Η Ελλάδα δεν έχει κάποιο copyright για τη λέξη Μακεδονία. Αυτό είναι προφανές στη γεωγραφία, αλλά όχι μόνο. Η ιδιοκτησία αρχαίων κρατών και πολιτισμών από σύγχρονα έθνη, αποτελεί μεν ιδεολόγημα των εθνογενέσεων, όχι όμως σύγχρονη αντίληψη. Εξάλλου, το «Μακεδονία» είναι συστατικό στοιχείο και ενός νέου έθνους που διαμορφώθηκε τον 19ο και τον 20ό αιώνα, διαφοροποιούμενο έτσι από το βουλγαρικό.

Η μονοπώληση της λέξης Μακεδονία από τα Σκόπια ή και από την Αθήνα, προκαλεί φυσικά προβλήματα και συγχύσεις στις σχέσεις ανάμεσα στις δύο χώρες και ιδιαίτερα βέβαια στους γείτονες, για τους οποίους η λέξη αυτή είναι θεμελιώδης για την εθνοτική τους ταυτότητα, κάτι που δεν ισχύει για μας. Γι’ αυτό και πρέπει να αποφεύγεται, πολλώ μάλλον που οι σχέσεις μας είναι ιστορικά βεβαρημένες. Συνεπώς σ’ αυτή τη βάση, της αμοιβαίας μη μονοπώλησης, πρέπει να αναζητηθούν λύσεις στα σημερινά προβλήματα.

Η απαίτηση για αλλαγή του συνταγματικού ονόματος της γείτονος μπορεί να αιτιολογηθεί in extremis στο παραπάνω πλαίσιο, αν και η απαγόρευση σε έναν λαό να αυτοπροσδιορίζεται αποτελεί διεθνή πρωτοτυπία. Σε κάθε περίπτωση μια τέτοια αλλαγή, εννοείται με μια σύνθετη ονομασία που θα περιλαμβάνει την επίμαχη λέξη, αποτελεί σήμερα τον ρεαλιστικό συμβιβασμό. Αντίθετα, η μετονομασία της μακεδονικής γλώσσας και του μακεδονικού έθνους, δεν εντάσσεται στο πλαίσιο αυτό: η Ελλάδα δεν διεκδικεί κάποια μακεδονική γλώσσα ούτε και κάποιο μακεδονικό έθνος (αντίθετα, εμείς πάντα επαιρόμαστε για το ενιαίο του ελληνικού έθνους).

Ο ελληνικός εθνικισμός χρησιμοποιεί σήμερα δύο συμπληρωματικές τακτικές στο μακεδονικό:

Στην πιο ακραία του εκδοχή, διεκδικεί ρητά το μονοπώλιο της Μακεδονίας και απορρίπτει τη σύνθετη ονομασία, υπαναχωρώντας έτσι από την επίσημη ελληνική θέση που υιοθετήθηκε ήδη το 1993. Αυτή είναι η γραμμή των συλλαλητηρίων του εθνικού μίσους, αυτή είναι η θέση του Πάνου Καμμένου, σ’ αυτή τη γραμμή διολίσθησε πλέον και η Νέα Δημοκρατία. Πρόκειται φυσικά για μια στάση που καθιστά αδύνατη κάθε συμφωνία με τη γείτονα, εν αναμονή προφανώς της διάλυσής της, στην οποία και προσπαθεί να συμβάλλει.

Μια πιο «έξυπνη» τακτική, που οδηγεί όμως στις ίδιες συνέπειες, είναι ο υπερτονισμός του ζητήματος του αλυτρωτισμού. Απαιτώντας παράλογα πράγματα που είναι αδύνατα στην πραγματικότητα της γειτονικής χώρας, ή, και αν ήταν δυνατά, θα τραυμάτιζαν βαθειά την εθνική τους ταυτότητα, θα οδηγούσαμε τις διαπραγματεύσεις σε ναυάγιο, ισχυριζόμενοι πως η ευθύνη για το ναυάγιο βαρύνει την άλλη πλευρά. Αυτή η δεύτερη τακτική φαίνεται πως κρατείται σε εφεδρεία και από όσους σήμερα μεν δηλώνουν πως θέλουν λύση, είναι όμως έτοιμοι να υπαναχωρήσουν, στην πρώτη δυσκολία. Εξάλλου και όσοι επιδιώκουν πραγματικά λύση, αλλά ανεβάζουν τον πήχη του αλυτρωτισμού για διαπραγματευτικούς λόγους, κινδυνεύουν να καταστούν τελικά όμηροι αυτής της αδιέξοδης τακτικής.

Αποτελεί κοινό τόπο η διαπίστωση ότι οι επαναλαμβανόμενες εθνικιστικές εξάρσεις στο Μακεδονικό, όπως και σε άλλα λεγόμενα «εθνικά θέματα», υποδαυλίζονται και συντηρούνται από ένα άρρωστο πολιτικό σύστημα. Κόμματα επιδιώκουν εκλογικά οφέλη ψαρεύοντας στα θολά νερά του εθνικισμού, ενώ άλλα δειλιούν μπροστά στο φόβο του «πολιτικού κόστους», πάντα σε βάρος του συμφέροντος της χώρας.

Στη σημερινή συγκυρία, ο ΣΥΡΙΖΑ φαίνεται να ξεφεύγει από αυτές τις συμπεριφορές, αφού ανέλαβε μια θαρραλέα πρωτοβουλία για λύση. Οι κατηγορίες πως ο Τσίπρας δήθεν «ξέθαψε ξαφνικά» το Μακεδονικό για να δυσκολέψει τους αντιπάλους του δεν στέκουν. Ο καθένας καταλαβαίνει πως οι πολιτικές αλλαγές στα Σκόπια δημιούργησαν ένα μοναδικό «παράθυρο ευκαιρίας» για επίλυση του χρονίζοντος προβλήματος και πως η επίλυση επείγει με δεδομένη την κατάσταση στη γειτονιά μας. Είναι ολοφάνερο πως η κυβερνητική πρωτοβουλία αντιστοιχεί στο εθνικό μας συμφέρον και πως ο Ζάεφ δεν ήρθε στην εξουσία για να διευκολύνει κομματικά τον Τσίπρα. Έπειτα, η πρωτοβουλία που αναλήφθηκε, προκαλεί εσωτερικά προβλήματα όχι μόνο στους αντίπαλους της κυβέρνησης, αλλά και στην ίδια, με δεδομένη την γνωστή διαφωνία των ΑΝΕΛ.

Δυστυχώς, η εικόνα των υπολοίπων κομμάτων είναι από απογοητευτική μέχρι τραγική:

Αναμενόμενη είναι φυσικά η στάση των ΑΝΕΛ που βρήκαν ευκαιρία να ψαρέψουν στη δεξαμενή των δεξιών εθνικιστών, σάρκα εκ της σαρκός τους, ελπίζοντας έτσι να περισωθούν εκλογικά. Και βέβαια η εξέλιξη αυτή υπογραμμίζει το πόσο όλο και πιο αφύσικη γίνεται μια συμμαχία ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, μετά το τέλος του αντιμνημονιακού αγώνα.

Έκπληξη αποτελεί αντίθετα η στάση του Κυριάκου Μητσοτάκη που, αφού αρχικά –με απίστευτες δικολαβίες– θέλησε να καταστήσει τον Πάνο Καμμένο ρυθμιστή της εξωτερικής μας πολιτικής, στη συνέχεια έσπευσε να θέσει ολόκληρο το κόμμα κάτω από την ακροδεξιά του πτέρυγα. Τόση ρηχότητα στο φιλελεύθερο εκσυγχρονιστικό εγχείρημα που είχε αναγγείλει, δεν το φανταζόμασταν ούτε οι αντίπαλοί του. Ούτε βέβαια και την άνεση με την οποία εγκατέλειψε εν μια νυκτί τη γραμμή για την οποία το κόμμα του επί χρόνια υπερηφανεύονταν.

Απογοητευτική είναι και η αμφιταλάντευση του υπό δημιουργία κεντροαριστερού φορέα και της προέδρου του, η οποία μάλιστα φαίνεται να κλίνει τελευταία προς τον εθνικισμό. Και εδώ, και πριν καλά καλά συγκροτηθεί το νέο κόμμα, οι θετικές στάσεις των μικρότερων εταίρων φαίνονται να αγνοούνται, ενώ και στο ΠΑΣΟΚ φαίνεται να επικρατεί η λεγόμενη "πατριωτική" του πτέρυγα, αλλά ίσως και η έγνοια να μην χαλάσει μια μελλοντική συμμαχία με τη ΝΔ.

Οι λεπτομέρειες των διαπραγματεύσεων με τα Σκόπια δεν είναι δημόσια γνωστές, οπότε είναι δύσκολο να διατυπώσει κανείς γνώμη για το τι θα ήταν ένας εύλογος και εφικτός συμβιβασμός. Εξάλλου είναι φυσικό η κυβέρνηση να έχει και την ευχέρεια χειρισμών, τόσο στη διαπραγμάτευση όσο και στην επιδίωξη να «περάσει» μια λύση στην Ελλάδα. Θα περιορισθώ λοιπόν σε δύο γενικές παρατηρήσεις:

Πρώτον, θέλω να ελπίζω πως η κυβέρνηση θα εμμείνει στην πρωτοβουλία της και δεν θα καμφθεί, όπως τόσοι προκάτοχοί της, από το θόρυβο των εθνικιστών. Να θυμίσω πως ανάλογος θόρυβος είχε προκληθεί για τις ταυτότητες, αλλά ο τότε πρωθυπουργός Σημίτης επέμεινε και σήμερα κανείς δεν θυμάται τις υπογραφές του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη και τόσων άλλων, τα συλλαλητήρια των παπάδων, ή τις αντιρρήσεις του Βενιζέλου. Όλοι γνωρίζουμε ότι μια εθνικά συμφέρουσα λύση είναι σήμερα απολύτως δυνατή και μάλιστα άμεσα, καθώς οι λεπτομέρειές της έχουν συζητηθεί επί δεκαετίες και λύσεις έχουν βρεθεί. Τα εμπόδια δεν προέρχονται από την άλλη πλευρά, αλλά από το εσωτερικό μας μέτωπο.

Το ότι το κλείσιμο του «μετώπου» με τα Σκόπια επείγει, υπογραμμίζουν και τα πρόσφατα επεισόδια με τον ανατολικό μας γείτονα. Εδώ δεν πρόκειται για φαντασιακές απειλές και πρέπει να τις αντιμετωπίσουμε με σοβαρότητα, αλλά και ψυχραιμία, χωρίς κάποιους παληκαρισμούς που δυστυχώς δεν έχουν λείψει ούτε εδώ.

Δεύτερον, ο οπορτουνισμός των κομμάτων της αντιπολίτευσης δεν πρέπει να κρύβει το γεγονός πως μεγάλο μέρος των οπαδών, αλλά και των στελεχών τους, είναι υπέρ της λύσης. Γνήσιοι φιλελεύθεροι, μεταρρυθμιστές σοσιαλδημοκράτες, διεθνιστές κομμουνιστές δεν αισθάνονται άνετα με τα φλερτ ή την προσχώρηση των κομμάτων τους στον εθνικισμό. Όλοι αυτοί θα πρέπει να διευκολυνθούν να εκφραστούν και να επηρεάσουν θετικά τα κόμματά τους. Θα πρέπει να επιδιωχθεί ένα ευρύ αντιεθνικιστικό μέτωπο («μέτωπο της λογικής» το είχε ονομάσει κάποτε ο Λεωνίδας Κύρκος) και να αποφεύγονται κινήσεις που συσπειρώνουν γύρω από την εθνικιστική γραμμή.

Από την άποψη αυτή, θα έλεγα πως και η σημερινή εκδήλωση θα μπορούσε να είναι ευρύτερη. Πιο σημαντικά, το timing, η χρονική στιγμή, της δημοσιοποίησης του σκανδάλου Novartis με προβληματίζει. Θα έλεγε κανείς πως η ανεξάρτητη δικαιοσύνη συμμάχησε με τους εθνικιστές για να εμποδιστεί η λύση στο Μακεδονικό!

Όσοι επιθυμούμε ειλικρινά τη λύση πρέπει να αποφεύγουμε την κομματική εκμετάλλευση του θέματος. Από την άλλη πλευρά, δεν είναι δυνατό να μην επισημάνουμε πως οι εξελίξεις στο ζήτημα αυτό αναδεικνύουν το έωλο της αντιπολιτευτικής στρατηγικής που θέλει τον ΣΥΡΙΖΑ εχθρό, για τη «στρατηγική ήττα» του οποίου πρέπει να συνασπισθούν όλες οι δήθεν «ευρωπαϊκές δυνάμεις» υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Με το Μακεδονικό φαίνεται ξεκάθαρα ποιες είναι οι προοδευτικές και ευρωπαϊκές δυνάμεις και πού πρέπει να αναζητηθούν συγκλίσεις στον προοδευτικό χώρο.

Τελειώνω με μια γενικότερη παρατήρηση, όχι πρωτότυπη, αλλά, πιστεύω, επίκαιρη όσο ποτέ. Αυτό που επιτρέπει στον κομματικό οπορτουνισμό και τα ΜΜΕ να παίζουν συχνά με επιτυχία στο πεδίο του εθνικισμού, είναι ένα βαθύτερο πρόβλημα του έθνους μας: αναφέρομαι σε μια προβληματική εθνική ταυτότητα που φαίνεται να έχει κολλήσει στον 19ο και τις αρχές του 20ού αιώνα, καλλιεργείται συστηματικά από την παιδεία, το στρατό και την ορθόδοξη Εκκλησία και διαπερνά σχεδόν οριζόντια την κοινωνία μας.

Το πρόβλημα αυτό έχει ασφαλώς τις ρίζες του στην ιστορία, στην ανασφάλεια που προκάλεσαν οι μετακινήσεις πληθυσμών του πρώτου μισού του 20ού αιώνα και ειδικότερα στο πρόσφατο της πλειοψηφικής παρουσίας του ελληνικού στοιχείου στην ελληνική Μακεδονία, αλλά και στις παλαιότερες, μέχρι το 1950, πραγματικές απειλές κατά της εδαφικής μας ακεραιότητας. Όμως, η επιβίωση και αναπαραγωγή ενός πρωτόγονου εθνικού αφηγήματος δεκαετίες μετά την άρση των αιτίων που το προκάλεσαν έχει καταστεί μείζων παράγων καθυστέρησης και εμπόδιο στον εκσυγχρονισμό και τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της κοινωνίας μας. 

Ενόσω η πολιτεία δεν προχωράει σε βαθιές μεταρρυθμίσεις για εκσυγχρονισμό αυτού του εθνικού αφηγήματος, πρώτα και κύρια στην παιδεία, ενόσω δεν προχωράει στον πλήρη διαχωρισμό από την βαθιά αντιδραστική Εκκλησία της Ελλάδος, φοβάμαι πως η κοινωνία μας θα παραμένει όμηρος των εθνικιστών και όσων τους εκμεταλλεύονται.

(πρώτη δημοσίευση: περιοδικό ΧΡΟΝΟΣ,

22 Φεβρουαρίου 2018)

 https://chronos.fairead.net/wallden-makedoniko

Νέα βιβλία

Περιεχόμενα

Προλεγόμενα

1. Εισαγωγή

2. Οι Σλαβόφωνοι Έλληνες της Κεντρικής και Δυτικής Μακεδονίας

3. Το γλωσσικό ιδίωμα

4. Το ζήτημα της διδασκαλίας «μειονοτικών» γλωσσών και ιδιωμάτων

5. Η επιχειρούμενη πολιτιστική γενοκτονία εκ μέρους του Σκοπιανού κράτους εις βάρος των σλαβόφωνων Ελλήνων

6. Ιστορικές παράμετροι του ζητήματος

7. Μεθοδεύσεις δημιουργίας μειονοτήτων 

8. Τα ξένα κέντρα και οι ιθαγενείς τους σύμμαχοι

9. Μεθοδεύσεις δημιουργίας τεχνητών εθνοτήτων

10. Επίλογος

Παραρτήματα

Τεκμήρια

Βιβλιογραφία

Προλογικό σημείωμα

Νίκος Βασιλειάδης          

Ο χώρος της βαλκανικής αποτελούσε πάντα μία περιοχή, με ιδιαίτερο στρατηγικό ενδιαφέρον στο διεθνές σύστημα και στον ανταγωνισμό ισχύος των μεγάλων δυνάμεων. Ιδιαίτερη υπεραξία ενείχε και ενέχει στο βαλκανικό υποσύστημα η γεωγραφική ενότητα της Μακεδονίας και της Θράκης. Η σημασία τους, μεταξύ άλλων, εδράζεται στο γεγονός ότι συνιστούν ένα κομβικό σημείο στις χερσαίες μεταφορές, ενώ αποτελούν και το σημείο εισόδου (μέσω του Αιγαίου) στη λεκάνη της νοτιοανατολικής μεσογείου, περιοχής με εξαιρετικά υψηλά φορτία ισχύος στο διεθνές σύστημα στην ιστορική του διαχρονία, είτε αυτό υπήρξε πολυπολικό, διπολικό ή μονοπολικό.

           Η ύπαρξη πολλών εθνοτικών ομάδων στην περιοχή, με κοινές αναφορές, αλλά και με σημαντικές διαφοροποιήσεις στις πολιτισμικές τους διαδράσεις, λειτούργησε, πολλές φορές, εργαλειακά, με τη χρησιμοποίηση του ψηφιδωτού των εθνοτήτων της βαλκανικής, για την υλοποίηση στρατηγικών επιλογών των μεγάλων δυνάμεων στο χώρο αυτόν, στη  βάση των – θεμιτών ή αθέμιτων - επιδιώξεών τους.

            Είναι λοιπόν προφανές ότι η όξυνση των εθνοτικών ανταγωνισμών από τον 19^ο αιώνα και έπειτα, κυρίως, αφετηριάζεται στην υποδαύλισή τους από τις δυνάμεις του διεθνούς συστήματος, στη βάση της εξυπηρέτησης, αποκλειστικά και μόνον, των δικών τους συμφερόντων.

            Μέσα σε αυτά τα πλαίσια, η διεκδίκηση του δικαιώματος κυριότητας στην Μακεδονία κατέστη στρατηγική επιδίωξη των κυρίαρχων εθνοτικών ομάδων της. Η απόληξη των Βαλκανικών πολέμων, προϊούσας της διαδικασίας του Μακεδονικού Αγώνα (σημείο εκκίνησης το έτος 1870) και της εξέλιξής του, διευθέτησε de jure, με την υπογραφή της συνθήκης του Βουκουρεστίου, την εδαφική κυριαρχία ενός εκάστου, με την Ελλάδα να καταλαμβάνει τη μερίδα του λέοντος.

            Δυστυχώς, η λογική αναθεωρητισμού που κατήτρυχε τους ‘’ηττημένους’’ οδήγησε σε επάλληλες αναζωπυρώσεις του ζητήματος, μονομερώς. Η μετεξέλιξη της εθνοτικής σύγκρουσης σε ιδεολογικοποιημένη πλέον, μετά το 1945 και τη λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, αντιπαράθεση οδήγησε και σε ένα ιστορικό, παγκόσμια πρωτότυπο ίσως, παράδοξο: την κατασκευή μίας τεχνητής εθνότητας, ως πολιορκητικού κριού των νέων αναθεωρητικών επιδιώξεων.

             Σε αυτήν τη διαδικασία η Ελλάδα, καθεύδουσα τον νήδυμον της «ανυπαρξίας» ζητήματος, κινούμενη στη βάση της εξυπηρέτησης των συμφερόντων των συμμαχιών που ανήκε και ανήκει, επέτρεψε την εξέλιξη και ενδυνάμωση του ψευδεπίγραφου αφηγήματος της ψευτοεθνότητας των δήθεν «μακεδόνων». Όταν δε, με τη λήξη του ψυχρού πολέμου και το νέο status στα Βαλκάνια, βρήκε το πρόβλημα μπροστά της, από την αρχική αμηχανία και συναισθηματική προσέγγιση του θέματος προσχώρησε, βαθμηδόν, στην «υπνώττουσα» διπλωματία και στη λογική ενός έντιμου (;) συμβιβασμού. Έτσι, εγκλωβίστηκε στη διελκυστίνδα της έλλειψης στρατηγικής επιδίωξης, ακυρώνοντας τα πλεονεκτήματα της θέσης της στο διεθνές σύστημα.

              Η εξέλιξη αυτή συνιστά απόρρροια, εν πολλοίς ή εν ολίγοις, του βασικού προβλήματος: την άγνοια της ιστορικής πραγματικότητας του ζητήματος από την ελληνική κοινή γνώμη. Βασικές παράμετροι, ιστορικά αυταπόδεικτα τέθηκαν υπό αμφισβήτηση, στη  βάση και μίας αναθεωρημένης ιστορικής αφήγησης, με ιδεολογικές αγκυλώσεις. Έτσι, συντελέστηκε κάτι πρωτόφαντο. Η ιστορική γνωσιολογική ελληνική ένδεια, εγκιβωτίστηκε σε μία ανιστόρητη (ακούσια ή εκούσια) «ακαδημαϊκή» προσέγγιση, άγοντας στην υιοθέτηση – προβολή των αντιπάλων θέσεων!

               Το παρόν λοιπόν πόνημα στοχοθετεί να αναδείξει τα αυτονόητα. Να διαλύσει μυθοπλασίες, συγχύσεις, εσφαλμένες ερμηνείες. Και, κυρίως, να αποκαταστήσει την ιστορική πραγματικότητα, εισφέροντας στην ελλιπέστατη ενημέρωση των Ελλήνων, και αυτών ακόμη των Μακεδόνων. Η συνδημιουργία – συνεργασία δύο ανθρώπων, ιδία βέβαια του Δημήτρη Ευαγγελίδη με τη δική μου μικρή συνεισφορά, με προσωπικά βιώματα λόγω της μακεδονικής ελληνικής καταγωγής, λειτουργεί, διαπλαστικά και απελευθερωτικά. Γιατί η αλήθεια απελευθερώνει.                                                      

Νίκος Βασιλειάδης
Θεσσαλονίκη, Απρίλιος 2017

Προλογικό σημείωμα

Δημήτρης Ε. Ευαγγελίδης

 Το τελευταίο χρονικό διάστημα πληθαίνουν συνεχώς οι ενδείξεις ότι υπάρχει πίεση να δοθεί «λύση» στο πρόβλημα της ονομασίας του κράτους των Σκοπίων εις βάρος της χώρας μας, ενώ παράλληλα αυξάνονται τα κρούσματα ενδοτισμού μεταξύ πολιτικών διαφόρων αποχρώσεων, όπως πληροφορούμαστε από δηλώσεις τους, «γλωσσικά ολισθήματα», τοποθετήσεις, αλλά και συνεντεύξεις τους σε σκοπιανά ΜΜΕ (βλ. δήλωση στις 26-4-2014 του Ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Στ. Κούλογλου: «I call Macedonia by its name - Macedonia, like the rest of the world – Αποκαλώ την Μακεδονία με το όνομά της: Μακεδονία, όπως ο υπόλοιπος κόσμος».

http://www.independent.mk/articles/3093/Greek+Journalist+Stelios+Kouloglou+Naming+Row+is+Ridiculous+Dispute#sthash.rEefEyoy.dpuf).

Επί πλέον η αποκάλυψη ότι με παρασκηνιακή πρωτοβουλία της τότε Υπ. Εξ. Ντ. Μπακογιάννη ανατράπηκε αυθαίρετα η απόφαση της σύσκεψης των πολιτικών αρχηγών στις 13 Απριλίου 1992 που καθόριζε σαφέστατα ότι: «…Σχετικά με το θέμα των Σκοπίων, η πολιτική ηγεσία της χώρας, με εξαίρεση το ΚΚΕ, συμφώνησε ότι η Ελλάδα θα αναγνωρίσει ανεξάρτητο κράτος των Σκοπίων μόνον αν τηρηθούν και οι τρεις όροι που έθεσε η ΕΟΚ, στις 16 Δεκεμβρίου 1991, με την αυτονόητη διευκρίνιση ότι στο όνομα του κράτους αυτού δεν θα υπάρχει η λέξη “Μακεδονία”» και η οποία αντικαταστάθηκε με την διαβόητη «σύνθετη» ονομασία αποδοχής της εκχώρησης του ονόματος της Μακεδονίας στα Σκόπια, απέδειξε περίτρανα τον ενδοτισμό των πολιτικών ηγεσιών, αλλά και την αδιαφορία τους για τα εθνικά θέματα.*

 Δυστυχώς, οι εκάστοτε κυβερνήσεις ουδέποτε φρόντισαν να ενημερώσουν συστηματικά τους Έλληνες πολίτες και το σπουδαιότερο, λαούς και κυβερνήσεις στον υπόλοιπο κόσμο, για το τι ακριβώς συμβαίνει. Την όποια πληροφόρηση ανέλαβαν δημοσιογράφοι, δημοσιογραφούντες και πολιτικοί, κατά κανόνα ελάχιστα ενημερωμένοι για το θέμα, καθώς και αμφιλεγόμενα Ιδρύματα και Ινστιτούτα.

Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι να έχει επικρατήσει ευρέως η εντύπωση ότι το πρόβλημα με τα Σκόπια είναι μόνον ζήτημα ονομασίας, που μπορεί να αφήνει αδιάφορους τους περισσότερους, αλλά βεβαίως «ενοχλεί» τους Μακεδόνες Έλληνες και επομένως πρέπει να δοθεί τελικά «μια κάποια» λύση που να ικανοποιεί όλους.

Προφανώς, η άποψη αυτή, που καλλιεργείται αριστοτεχνικά εδώ και πολλά χρόνια, τείνει να γίνει κυρίαρχη, λόγω της άγνοιας, της αδιαφορίας, αλλά και των αναποτελεσματικών, ακόμα και επιπόλαιων χειρισμών του ζητήματος εκ μέρους των κατά καιρούς «αρμοδίων».

Θεωρώ λοιπόν επιβεβλημένη μια συνολική επισκόπηση του θέματος και των κινδύνων που ελλοχεύουν σε βραχυπρόθεσμη και μεσοπρόθεσμη προοπτική για την χώρα μας, ώστε να γίνει επιτέλους κατανοητό ότι δεν πρόκειται απλώς για μια ονοματολογία, αλλά για κάτι ευρύτερο και πολύ επικίνδυνο, που θα αποκαλυφθεί άμεσα, εάν η τελική «συμφωνία» είναι δυσμενής για τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα.

Παράλληλα, η άλλη πλευρά εργάζεται στοχευμένα, προγραμματισμένα και υποστηριζόμενη όχι μόνον από ξένα κέντρα και συμφέροντα, αλλά και από οργανώσεις σκοπιανών (πρώην βουλγαροφρόνων) του εξωτερικού (κυρίως Καναδά, Η.Π.Α., Αυστραλίας και Γερμανίας) με πλέον γνωστή την διαβόητη U.M.D. (United Macedonian Diaspora), η οποία με έδρα την αμερικανική πρωτεύουσα (United Macedonian Diaspora, 1510 H Street, NW, Suite 900 - Washington, D.C. 20005 U.S.A.) καθοδηγεί, ενισχύει και χρηματοδοτεί αφειδώς τις σκοπιανές διεκδικήσεις και απαιτήσεις.

Το απογοητευτικό πάντως είναι, όπως έχει διαπιστωθεί, ότι οι κάτοικοι των αστικών κέντρων και ιδίως των μεγάλων (Αθήνα-Θεσσαλονίκη) αγνοούν παντελώς το τι συμβαίνει στην ύπαιθρο της Μακεδονίας, όπου οργιάζει ανενόχλητη εδώ και δεκαετίες η σκοπιανή προπαγάνδα, έχοντας προσηλυτίσει άτομα από διαφορετικούς χώρους (ιδεολογικούς, πολιτικούς, γλωσσικούς), τα οποία με κάθε ευκαιρία προωθούν τις επιδιώξεις και τους σχεδιασμούς των Σκοπίων είτε από ανθελληνικά απωθημένα είτε με την προσδοκία απολαβών. Μια περιήγηση στο Διαδίκτυο θα πείσει και τους πλέον δύσπιστους.

Ένα άλλο κορυφαίο ζήτημα στο οποίο εστιάζεται επίσης το παρόν πόνημα είναι η συμπαράταξη και ευθυγράμμιση των εγχώριων κομμουνιστών και πάσης φύσεως μαρξιστών με τις επιδιώξεις ξένων κέντρων και συγκεκριμένα της Κομμουνιστικής Διεθνούς (Κομιντέρν), η οποία για την εξυπηρέτηση δικών της στρατηγικών και τακτικών στόχων αποφάσισε να υποστηρίξει την κατασκευή μιας ανύπαρκτης εθνότητας, της «σλαβομακεδονικής», όπως την ονόμασε, με στόχο την δημιουργία μιας «ανεξάρτητης Μακεδονίας και Θράκης», με την αυτονόμησή τους από το ελληνικό κράτος. Η απόφαση αυτή του ΚΚΕ (στο  3ο έκτακτο Συνέδριο του ΣΕΚΕ (Κ) 26 Νοεμβρίου - 3 Δεκεμβρίου 1924 με την επικράτηση της γραμμής  Πουλιόπουλου, όπου υιοθετήθηκε επίσης και η μετονομασία του σε ΚΚΕ) υπήρξε η γενεσιουργός αιτία πολυάριθμων δεινών για την χώρα, τα οποία εξακολουθούν να μας κατατρύχουν μέχρι σήμερα. Η υιοθέτηση του «σλαβομακεδονισμού», όπως ήταν επόμενο, ταυτίσθηκε με τον «μακεδονισμό» των παλαιότερων σερβικών και βουλγαρικών εθνικών επιδιώξεων για να καταλήξει στις σημερινές ψευδο-αλυτρωτικές φαντασιώσεις των σκοπιανών και των ξένων κέντρων που τους στηρίζουν.

Εντυπωσιακό πάντως είναι το γεγονός ότι για τους πρώην ή και νυν σλαβόφωνους Μακεδόνες Έλληνες ουδεμία διπλωματική ή μεταπτυχιακή εργασία υπήρξε, ούτε διδακτορικά υποβλήθηκαν ποτέ. Αντιθέτως η παραγωγή «εργασιών» κάθε επιπέδου, από μαθητές Γυμνασίων και Λυκείων μέχρι σπουδαστές ΤΕΙ και φοιτητές Πανεπιστημίων με αντικείμενο τους βουλγαρίζοντες σλαβόφωνους ή «σλαβομακεδόνες», καθώς και η παραγωγή άρθρων, «μελετών» ακαδημαϊκών προφεσσόρων (Ελλήνων και ξένων), βιβλίων και κάθε είδους «ερευνών», που βρίθουν ανακριβειών, παραποιήσεων, διαστρεβλώσεων γεγονότων, αλλά και ασύστολων ψευδολογιών, σημειώνει εκπληκτικές επιδόσεις τις τελευταίες δεκαετίες, ενώ άφθονες πηγές χρηματοδότησης (και όχι μόνον) είναι πάντα διαθέσιμες.

Παλαιότερα υπήρχαν αντιστάσεις, άλλες λογικές και νοοτροπίες, αναχώματα, διαφορετικές συγκυρίες, ενδιαφέρον από τον απλό κόσμο, που κατέρρευσαν σταδιακά και πλέον έχουν απομείνει ελάχιστες. Παραζαλισμένοι όλοι από την βαθιά οικονομική, κοινωνική, πολιτική και ηθική κρίση, προϊόντα της μακρόχρονης πολιτισμικής και πολιτικής υποβάθμισης, έχουμε εισέλθει σε έναν φαύλο κύκλο επιταχυνόμενης παρακμής και διάλυσης.

Το παρήγορο είναι ότι έχουν μείνει ακόμη άνθρωποι πρόθυμοι να αγωνιστούν και αποτελούν μια όαση, αλλά και ευχάριστη έκπληξη όταν αναπάντεχα τους συναντάς ή τους ανακαλύπτεις. Λίγοι βέβαια, όμως έχει αποδειχθεί διαχρονικά ότι η ποιότητα επικρατεί αργά ή γρήγορα απέναντι στην ποσότητα. Και υπάρχει ποιότητα σ’ αυτούς τους ανθρώπους, που εξακολουθούν να αγωνίζονται ενάντια στο ρεύμα.

Αυτούς τους Συνέλληνες είχα κατά νου όταν αποφάσισα να γράψω αυτά που ακολουθούν στις επόμενες σελίδες.

Ελπίζω να φανώ αντάξιός τους και να μη τους απογοητεύσω.

Έδεσσα, Άνοιξη 2016

Δημήτρης Ε. Ευαγγελίδης

 ________________________________

(*) Βλ. επίσημη ιστοσελίδα ΥΠ.ΕΞ. εδώ: http://www.mfa.gr/to-zitima-tou-onomatos-tis-pgdm/ όπου αναφέρονται τα εξής εκπληκτικά: «…Η Ελληνική Κυβέρνηση έχει προτείνει ένα ρεαλιστικό και βιώσιμο πλαίσιο διευθέτησης, το οποίο στοχεύει στην εξεύρεση οριστικής λύσης στο θέμα του ονόματος. Η θέση μας είναι σαφής: σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό πριν από τη λέξη «Μακεδονία» που θα ισχύει έναντι όλων (erga omnes), για κάθε χρήση, εσωτερική και διεθνή…».

Με άλλα λόγια, αγνοήθηκε η αναφερθείσα παραπάνω ομόφωνη απόφαση (πλην ΚΚΕ) της σύσκεψης των πολιτικών αρχηγών της 13^ης Απριλίου 1992 η οποία ανέφερε ρητά και κατηγορηματικά ότι: «…στο όνομα του κράτους αυτού δεν θα υπάρχει η λέξη “Μακεδονία”» και χωρίς ποτέ να ενημερωθεί ο ελληνικός λαός πότε και από ποιο κυβερνητικό σχήμα εκχωρήθηκε η ονομασία, συζητάμε πλέον τον γεωγραφικό προσδιορισμό, εάν δηλ. τα Σκόπια θα ονομάζονται Βόρεια, Άνω, Βορειοκεντρική κλπ Μακεδονία!