Το μυστήριον του ευρωπαίου ανθρώπου

 

          «…Τι δε είναι το ύψιστον ιδανικόν του Ευρωπαίου ανθρώπου; Εν και μόνον: ο αυτοτελής και αλάθητος άνθρωπος, δηλ. ο ανθρωποθεός. Όλας τας ιδέας και όλα τας δραστηριότητας του Ευρωπαίου ανθρώπου εμπνέει μία νοσταλγία και ποδηγετεί μία φιλοσοφία: να γίνει ανεξάρτητος και αυτοτελής ως Θεός.

          Εις την πραγματικότητα, εις την Ευρώπην κυριαρχεί η θεότης, ο αλάθητος άνθρωπος-ο ανθρωποθεός. Εις το πολυτελές Πάνθεον της Ευρώπης ο αλάθητος άνθρωπος αποτελεί την κορυφαία θεότητα. Οι υπόλοιποι θεοί είναι ή απορροαί ή αποχρώσεις αυτού. Ο αλάθητος άνθρωπος δεσπόζει και εις την ευρωπαικήν θρησκείαν, εις την φιλοσοφίαν, την επιστήμην, την πολιτικήν, την τέχνην και ολόκληρον την Ευρωπαικήν παιδείαν και τον πολιτισμόν. Εν πάσι και δια πάντων μόνον ο άνθρωπος και δη ο Ευρωπαίος, ο υπερηφάνως και υπεροπτικώς αυτάρκης και αλάνθαστος…

          Και από την άλλη πλευράν είναι ο Ορθόδοξος πανάνθρωπος. Το κορυφαίον ιδανικόν αυτού και μέσα εις αυτό το κύριον μυστήριόν  του είναι η πανανθρωπίνη αδελφότης όλων των ανθρώπων, εν Χριστώ και Θεανθρώπω. Όλαι αι ιδέαι του και δραστηριότητες καθοδηγούνται υπό της ευαγγελικής αγάπης. Διότι η αγάπη αυτή αποτελεί την μόνην δύναμιν, η οποία μεταποιεί τους ανθρώπους εις αδελφούς και ενώνει εις παναθρωπίνην αδελφότητα. Δεν υπάρχει ταπείνωσις ή εξευτελισμός, τον οποίο δεν θα αποδεχθεί αυτός, μόνον εφ’ όσον συμβάλλει τούτο εις την πανανθρώπινην αδελφότητα μεταξύ των ανθρώπων.

          Δεν υπάρχει μόχθος, ούτε άθλος τον οποίο δεν θα επωμίζετο ο άνθρωπος του Χριστού, εφ’ όσον ο σκοπός του είναι η πανανθρώπινη αυτή αδελφότητα. Το να υπηρετεί εις πάντα άνθρωπο και εις πάντας τους ανθρώπους χάριν του Χριστού, είναι χαρά υπέρ πάσαν χαράν δια τον πρωτεργάτην αυτής.

          Η αθάνατη επιδίωξίς του είναι να διευρύνει τον εαυτό του δια του Θεανθρώπου εις όλας τας θείας ιδιότητας και τελειότητας, και να συνεργασθεί με τον Θεάνθρωπον εξ όλης της καρδίας του και  εξ όλης διανοίας του. Εδώ ο Θεάνθρωπος είναι το παν δια τον άνθρωπον εις όλους τους κόσμους.

          Σε  τελευταία ανάλυση η προβληματολογία του Ευρωπαίου ανθρώπου εξαντλείται εις τον ρωμαιοκαθολικισμόν. Επίσης και εις τον προτεσταντισμόν, ο οποίος είναι ο πλέον συνεπής συνεργάτης του ρωμαιοκαθολικισμού. Και οι δύο εξάγουν όλα εκ του αλαθήτου του ανθρώπου και ανάγουν όλα εις αυτόν. Ο αλάθητος άνθρωπος συνιστά δι’ αυτούς την υψίστην αξίαν και το κορυφαίον κριτήριον των πάντων εις όλους τους κόσμους. Η δε προβληματολογία του ορθοδόξου εξαντλείται εις την ορθοδοξίαν. Εδώ τα πάντα εξάγονται από τον Θεάνθρωπο και τα πάντα ανάγονται εις Αυτόν. Δεν υπάρχει κάτι που να μην συνδέεται με τον Θεάνθρωπον Ιησούν Χριστόν.

          Δι’ όλους και δι’ όλα εις όλους τους κόσμους του πανανθρώπου μόνον μία υψίστη αξία και ένα κορυφαίο κριτήριο υφίσταται: Ο Θεάνθρωπος Κύριος….»

(π. Ιουστίνος Πόποβιτς, ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ. «Σπουδή στον Ντοστοφιέγσκυ»).

"Η ντροπή της Ευρώπης"

            Το παρακάτω ποίημα είναι του Γερμανού Νομπελίστα ποιητή Γκίντερ Γκρας και δημοσιεύτηκε στο τέλος  Μαΐου 2012. Το αναδημοσιεύουμε γιατί τολμά να σκέπτεται και να γράφει διαφορετικά και πέρα από την αποθέωση της στείρας οικονομίας που ανέδειξε η δική του χώρα. Απευθύνεται στην Ευρώπη και αφορά όλους όσους προδώσανε το πνεύμα της χώρας μας. Το ποίημα υποστηρίζει την Ελλάδα, μια χώρα μαρτυρική και πονεμένη, που πρόσφερε ό,τι πολύτιμο κατέχει αυτός ο κόσμος.

            Στο χάος κοντά, γιατί δεν συμμορφώθηκε στις αγορές.

            Κι Εσύ ( Ευρώπη) μακριά από τη Χώρα( την Ελλάδα) που σου χάρισε το λίκνο.

            Όσα εσύ με την ψυχή ζήτησες και νόμισες πως βρήκες,

τώρα θα καταλυθούν, και θα εκτιμηθούν σαν σκουριασμένα παλιοσίδερα.

            Σαν οφειλέτης διαπομπευμένος και γυμνός, υποφέρει μία χώρα,

κι εσύ, αντί για το ευχαριστώ που της οφείλεις, προσφέρεις λόγια κενά.

            Καταδικασμένη σε φτώχια η χώρα αυτή, που ο πλούτος της κοσμεί Μουσεία: η λεία που εσύ φυλάττεις.

            Αυτοί που με τη δύναμη των όπλων είχαν επιτεθεί στη χώρα την ευλογημένη με νησιά, στον στρατιωτικό τους σάκκο κουβαλούσαν τον Χέλντερλιν.

            Ελάχιστα αποδεκτή χώρα, όμως οι πραξικοπηματίες της, κάποτε,

από εσένα, ως σύμμαχοι έγιναν αποδεκτοί.

            Χώρα χωρίς δικαιώματα, που η ισχυρόγνωμη εξουσία ολοένα και περισσότερο της σφίγγει το ζωνάρι.

            Σ’ εσένα αντιστέκεται φορώντας μαύρα η Αντιγόνη, και σ’ όλη τη χώρα πένθος ντύνεται ο λαός, που εσένα φιλοξένησε.

            Όμως, έξω από τη χώρα του Κροίσου οι ακόλουθοι και οι όμοιοι του όλα όσα έχουν τη λάμψη του χρυσού στοιβάζουν στο δικό τους θησαυροφυλάκιο.

            Πιες επιτέλους, πιες! Κραυγάζουν οι εγκάθετοι των Επιτρόπων. Όμως ο Σωκράτης, με οργή σου επιστρέφει το κύπελλο γεμάτο ως επάνω.

            Θα καταραστούν εν χορώ ό,τι είναι δικό σου οι θεοί, που τον Όλυμπό τους η δική σου θέληση ζητάει ν’ απαλλοτριώσει.

            Στερημένη από πνεύμα εσύ, θα φθαρείς χωρίς τη Χώρα που το πνεύμα της, εσένα, Ευρώπη, δημιούργησε.

(περιοδικό « Η Δράση μας», τ. 501)

.

Περιήγηση στην Πολωνία α'

Φωτογραφίες : Ελένη Τερζή

Περιήγηση στην Βουδαπέστη (μέρος ζ' )

Περιήγηση στην Βιέννη ( β' )

Περιήγηση στην Βιέννη ( α' )

Περιήγηση στην Βουδαπέστη (μέρος στ' )