ΣΥΝΤΟΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΔΟΓΜΑΤΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Μάθημα 7ο

 

Μαρτυρίες της Αγίας Γραφής για το δόγμα της Αγίας Τριάδας

          Στην Π. Δ. Το δόγμα εμφανίζεται τόσο σκιωδώς όσο και αινιγματικώς, ώστε χωρίς το φως που έρχεται από την Κ. Δ. να είναι αδύνατο ν’ αναπλάσουμε την διδασκαλία περί τη Αγίας Τριάδας. Το δόγμα εμφανίζεται στα χωρία εκείνα, όπου  ο Θεός φέρεται να συσκέπτεται σε πληθυντικό πρόσωπο και να διαλογίζεται: “Ποιήσωμεν άνθρωπον κατ’ εικόνα ημετέραν....”. “Ιδού Αδάμ γέγονεν ως εις εξ ημών”. “Δεύτε και καταβάντες συγχέωμεν αυτών εκεί την γλώσσαν”.

          Υπαινιγμούς έχουμε επίσης στην ποικιλία των ονομάτων που αποδίδονται στον Θεό, όπως: Ελωίμ, Αδωνάϊ, Σαβαώθ, Ιεχωβά κ. λ. π., όπως και η εμφάνιση του Θεού με τη μορφή τριών προσώπων στον Αβραάμ κοντά στη Δρυ Μαμβρή.

          Στο αυτό τέλος το Πνεύμα κινούνται και όσα λέγονται στην Π. Δ. περί του πνεύματος ως αρχής της δυνάμεως και της ζωής των όντων και για τη σοφία που υπάρχει στο Θεό η οποία διέπει τα πάντα.

          Σε αντίθεση με την Π. Δ. όπου το δόγμα του τριαδικού Θεού υπάρχει με έναν αμυδρό τρόπο στην Κ. Διαθήκη αυτό μαρτυρείται πλουσιότερα και σαφέστερα. Τις σχετικές μαρτυρίες μπορούμε να τις δούμε σε δύο επίπεδα. α. Στα χωρία όπου γίνεται σαφής λόγος για την τριαδικότητα του χριστιανικού Θεού, και β, στα χωρία όπου τονίζονται οι ενδοτριαδικές σχέσεις των προσώπων.

          Στα πρώτα ανήκουν τα χωρία:

          -Ματθ. 28, 19: “Πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τα έθνη βαπτίζοντες αυτούς εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος”, όπου τονίζονται συγχρόνως το ενιαίο και το τριαδικό των θείων προσώπων”.

          -Β΄ Κορ. 13, 13: “Η χάρις του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού και η αγάπη του Θεού και η κοινωνία του Αγίου Πνεύματος μετά πάντων υμών”, όπου με εμφανή τρόπο εκφράζεται η τριαδικότητα του Θεού.

- Α΄ Πέτρ. 1, 2: “Κατά πρόγνωσιν Θεού Πατρός, εν αγιασμώ Πνεύματος, εις υπακοήν και ραντισμόν αίματος Ιησού Χριστού” και

          -Α΄Ιωάν. 5, 7: “Τρεις εισίν οι μαρτυρούντες εν τω ουρανώ, ο Πατήρ, ο Λόγος και το Άγιον Πνεύμα, και ούτοι τρεις έν είσιν”, κλασσικό πράγματι χωρίον για τον τριαδικό Θεό, το οποίο όμως θεωρείται ως μεταγενέστερη παρεμβολή στο κείμενο της Αγίας Γραφής..

          Στα δεύτερα δε, καταλέγονται πλήθος χωρίων τα κυριότερα των οποίων είναι:

          -Ιωάν. 1, 1: “Εν αρχή ην ο Λόγος, και ο Λόγος ην προς τον Θεόν, και Θεός ην ο Λόγος....”, όπου εκφράζεται ρητά η εσωτερική διάκριση και σύναψη του Λόγου με τον Πατέρα, και

          -Α΄Κορ. 2, 10: “Το γαρ Πνεύμα πάντα ερευνά και τα βάθη του Θεού”, όπου το Πνεύμα παρουσιάζεται ως ξεχωριστό πρόσωπο,  το οποίο ερευνά τα βάθη της ουσίας του Θεού.

          Με βάση τις πολλές και σαφείς αναφορές της Κ. Διαθήκης, η Εκκλησία κύρωσε αυθεντικά το δόγμα της Αγίας Τριάδας στο ιερό Σύμβολο της Πίστεως των δύο πρώτων οικουμενικών Συνόδων, Νικαίας (325) και Κωνσταντινουπόλεως (381).

          Ο ΚΑΤΗΧΗΤΗΣ

ΣΥΝΤΟΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΔΟΓΜΑΤΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΊΑΣ

 

Μάθημα 2ο

         Τι σημαίνει ότι η Αγία Γραφή είναι θεόπνευστη;

  Τα ιερά βιβλία της Αγίας Γραφής είναι θεόπνευστα, γιατί  γράφτηκαν με την έμπνευση του Αγίου Πνεύματος. Οι ιεροί συγγραφείς κινούμενοι από το Πνεύμα του Θεού προέβησαν στην αποκάλυψη των θείων αληθειών. Την αλήθεια αυτή αμφισβήτησαν ο αιρετικοί Μοντανιστές , οι οποίοι ισχυρίζονταν ότι οι ιεροί συγγραφείς κατά την ώρα της εμπνεύσεως  έπεφταν σε κατάσταση εκστάσεως, μένοντας άβουλα όργανα στα χέρια του Θεού. Η άποψη αυτή αποδοκιμάστηκε από τους αρχαίους  θεολόγους της Εκκλησίας μας. Ούτε είναι και σωστή η θεωρία εκείνη η οποία αναπτύχθηκε στα χρόνια της μεταρρυθμίσεως, ότι δηλαδή η θεοπνευστία είναι “κατά λέξη έμπνευση” των θείων αληθειών. Διότι αν ήταν έτσι, δεν μπορούμε να εξηγήσουμε μερικά πράγματα, όπως λ. χ. ο προσωπικός χαρακτήρας  των ιερών συγγραφέων, ο οποίος δεν είναι ομοιόμορφος, επίσης η διαφορά με την οποία εκτίθεται η έκθεση αυτών των πραγμάτων, αλλά ούτε και οι μεταφράσεις της Αγίας Γραφής, οι οποίες δεν θα έπρεπε να γίνονται σαν βεβηλώσεις του λόγου του Θεού.

          Αλλά και η άλλη θεωρία κατά την οποία η θεοπνευστία περιορίζεται μόνο στη δογματική και ηθική διδασκαλία στο θέμα της σωτηρίας, ενώ στα υπόλοιπα ιστορικά μέρη τη Αγίας Γραφής υπάρχει απλή επιστασία του Αγίου Πνεύματος, δεν είναι σωστή, γιατί λείπει το κριτήριο της διακρίσεως του καθορισμού της καθεαυτής θεοπνευστίας, υπάρχει ο κίνδυνος  μιας ορθολογιστικής απλής επιστασίας της εκδοχής της Αγίας Γραφής.

          Το πιο ασφαλές είναι να δεχθούμε, ότι το Πνεύμα του Θεού είναι εκείνο που λαλεί στις Άγιες Γραφές και ότι δεν παρουσιάζονται σ’ αυτές αντιφάσεις και πλάνες.

          Μπορεί όμως να πει κανείς: Μα δεν υπάρχουν αντιφάσεις και πλάνες στη Αγία Γραφή; Διαφορές όσον αφορά την έκθεση των γεγονότων  και βέβαια υπάρχουν, αλλά δεν υπάρχουν όμως αντιφάσεις. Αν κάπου υπάρχουν κάποιες διαφωνίες, δεν είναι ουσιαστικές, αλλά επιφανειακές, οι οποίες οφείλονται σε λάθη καθώς γίνονταν  η αντιγραφή των χειρογράφων, στις μεταφράσεις, αλλά και στη  δική μας περιορισμένη νοητική αντίληψη.

          Ο ΚΑΤΗΧΗΤΗΣ

Ἡ καρδιὰ καὶ ὁ Θεὸς

Ὁ Θεὸς βρίσκεται παντοῦ. Καὶ σὰν βρεῖ καρδιὰ ποὺ δὲν Τοῦ ἐναντιώνεται, καρδιὰ ταπεινή, μπαίνει μέσα της καὶ τὴ γεμίζει χαρά. Τόση εἶναι ἡ χαρὰ τῆς καρδιᾶς ποὺ ἔχει μέσα της τὸν Θεό, ὥστε κολλάει πάνω Του καὶ δὲν θέλει ποτὲ νὰ Τὸν ἀποχωριστεῖ. Σὲ καρδιὰ φουσκωμένη ἀπὸ ἐγωισμὸ δὲν πλησιάζει ὁ Κύριος. Κι ἔτσι αὐτὴ καταθλίβεται, μαραζώνει καὶ σιγολιώνει, βυθισμένη στὴν ἄγνοια, τὴ λύπη καὶ τὸ σκοτάδι.

Ὅσο ἁμαρτωλοὶ κι ἂν εἴμαστε, μόλις στραφοῦμε μὲ μετάνοια καὶ πόθο πρὸς τὸν Κύριο, ἡ θύρα τῆς καρδιᾶς μας ἀνοίγει σ’ Ἐκεῖνον. Ἡ ἐσωτερικὴ ἀκαθαρσία ξεχύνεται ἔξω, γιὰ νὰ παραχωρήσει τὴ θέση της στὴν καθαρότητα, τὴν ἀρετή, τὸν ἴδιο τὸν Σωτήρα, τὸν μεγάλο Ἐπισκέπτη τῆς ψυχῆς, τὸν κομιστὴ τῆς χαρᾶς, τοῦ φωτός, τοῦ ἐλέους. Θεῖο δῶρο εἶναι αὐτὴ ἡ εὐλογημένη κατάσταση, ὄχι δικό μας κατόρθωμα. Καὶ ἀφοῦ εἶναι δῶρο, πρέπει νὰ εὐχαριστοῦμε τὸν δωρητὴ μὲ ταπείνωση.

Ταπείνωση! Ἡ βάση κάθε ἀρετῆς καὶ ἡ προϋπόθεση τῆς πνευματικῆς καρποφορίας! Ἔχετε ταπείνωση; Ἔχετε τὸ Θεό. Τὰ ἔχετε ὅλα! Δὲν ἔχετε ταπείνωση; Τὰ χάνετε ὅλα! Νὰ συντηρεῖτε, λοιπόν, στὴν καρδιὰ σας τὸ αἴσθημα τῆς ταπεινοφροσύνης. Ἡ φυσικὴ καὶ ὁμαλὴ σχέση μας μὲ τὸ Θεὸ προϋποθέτει καρδιὰ ἔμπονη, συντριμμένη καὶ ὁλοκληρωτικὰ ἀφοσιωμένη σ’ Αὐτόν, καρδιὰ ποὺ μυστικὰ ἀναφωνεῖ κάθε στιγμή: “Κύριε, ἐσὺ τὰ γνωρίζεις ὅλα• σῶσε με!”. Ἂν παραδοθοῦμε στὰ χέρια Του, ἡ σοφὴ καὶ ἅγια βουλή Του θὰ κάνει μ’ ἐμᾶς καὶ σ’ ἐμᾶς ὅ,τι εἶναι πρόσφορο γιὰ τὴ σωτηρία μας…

Τὸ ἔργο τῆς ἀδιάλειπτης προσευχῆς δὲν εἶναι μόνο γιὰ τοὺς ἡσυχαστές, ἀλλὰ γιὰ ὅλους τοὺς χριστιανούς, στοὺς ὁποίους ὁ Κύριος, μέσω τοῦ ἁγίου ἀποστόλου, παραγγέλλει: «Ἀδιαλείπτως προσεύχεσθε». Ὑπάρχουν διάφορες βαθμίδες προσευχῆς μέχρι τὴν ἀδιάλειπτη. Ὅλες εἶναι ἔργο τοῦ Θεοῦ, ποὺ παρακολουθεῖ τὶς καρδιὲς τῶν ἀνθρώπων ἐξίσου, ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὴν ἰδιότητά τους ὡς μοναχῶν ἢ κοσμικῶν. Καὶ ὅταν μία καρδιά, ὅποια κι ἂν εἶναι, στρέφεται σ’ Αὐτόν, τὴν πλησιάζει μὲ ἀγάπη καὶ ἑνώνεται μαζί της.

Πῶς διατηρεῖται στὴν καρδιὰ ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ. Ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ εἶναι γέννημα τῆς πίστεως καὶ προϋπόθεση τῆς πνευματικῆς προκοπῆς. Ὅταν ἐγκατασταθεῖ στὴν καρδιά, σὰν τὸν καλὸ νοικοκύρη τὰ ταχτοποιεῖ ὅλα. Ἔχουμε φόβο Θεοῦ; Ἂν ναί, ἂς εὐχαριστήσουμε τὸν Κύριο, ποὺ μᾶς τὸν ἔδωσε, καὶ ἂς τὸν φυλάξουμε σὰν πολύτιμο θησαυρό. Ἄν, ὅμως, δὲν τὸν ἔχουμε, ἂς κάνουμε ὅ,τι μποροῦμε γιὰ νὰ τὸν ἀποκτήσουμε, γνωρίζοντας ὅτι γιὰ τὴν ἔλλειψή του εὐθύνονται ἡ ἀπροσεξία καὶ ἡ ἀμέλειά μας.

Ἀπὸ τὸ φόβο τοῦ Θεοῦ γεννιέται ἡ μετάνοια, ἡ συντριβή, τὸ πένθος γιὰ τὶς ἁμαρτίες. Μακάρι τὸ αἴσθημα αὐτό, ὁ πρόδρομος τῆς σωτηρίας, νὰ μὴν ἀπομακρύνεται ποτὲ ἀπὸ τὴν καρδιά! Γιὰ νὰ διατηρηθεῖ μέσα μας ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ, πρέπει νὰ κρατᾶμε ἀδιάλειπτη τὴ μνήμη τοῦ θανάτου καὶ τῆς Κρίσεως, ἑνωμένη μὲ τὴ συναίσθηση τῆς παρουσίας τοῦ Κυρίου: Ὁ Θεὸς εἶναι πάντα κοντά μας καὶ μέσα μας, βλέποντας, ἀκούοντας καὶ γνωρίζοντας τὰ πάντα, ἀκόμα καὶ τοὺς πιὸ κρυφοὺς λογισμούς μας.

Ὅταν αὐτὴ ἡ τριάδα -φόβος Θεοῦ, μνήμη θανάτου, συναίσθηση θείας παρουσίας- ἐγκατασταθεῖ μέσα μας, τότε ἡ προσευχὴ ξεχύνεται ἀπὸ τὴν καρδιὰ αὐθόρμητα· τότε ἡ ἐλπίδα τῆς σωτηρίας γίνεται στερεή. Τὸ φόβο τοῦ Θεοῦ τίποτα δὲν τὸν διατηρεῖ τόσο, ὅσο ἡ μνήμη τῆς φοβερῆς Κρίσεως. Ἡ μνήμη, ὅμως, αὐτὴ δὲν πρέπει νὰ μᾶς δημιουργεῖ ἀθυμία, ἀλλὰ νὰ μᾶς ἐμπνέει ἀγωνιστικότητα καὶ μετάνοια.

Ἂς προσπαθοῦμε νὰ μένουμε ἀμόλυντοι ἀπὸ τὸ ρύπο τῆς ἁμαρτίας. Κι ἂν κάποτε-κάποτε ἁμαρτάνουμε, ἂς καθαριζόμαστε μὲ τὴν Ἐξομολόγηση. Ἔτσι, ἐλπίζοντας πάντα στὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ, δὲν θὰ λιποψυχοῦμε. Ὁ Κριτής μας, ἄλλωστε, εἶναι σπλαχνικὸς καὶ φιλάνθρωπος. Δὲν ψάχνει νὰ βρεῖ κάτι γιὰ νὰ μᾶς καταδικάσει. Ἀπεναντίας, ψάχνει κάτι, τὸ παραμικρό, γιὰ νὰ μᾶς δικαιώσει. Θεὸς καὶ συνείδηση. Ἂν ἐγκάρδια ἀποφασίσετε νὰ ὑπακούετε πάντοτε στὸν Κύριο καὶ μ’ ὁλόκληρη τὴν πολιτεία σας νὰ εὐαρεστεῖτε Ἐκεῖνον μόνο, κι ἂν ὕστερα, σὲ κάθε ἀδιέξοδο καὶ κάθε ἀνάγκη σας, στρέφεστε μὲ πίστη καὶ ἀφοσίωση πάλι σ’ Ἐκεῖνον μόνο, τότε νὰ εἶστε βέβαιος ὅτι ὅλα στὴ ζωή σας, τόσο τὴν πνευματικὴ ὅσο καὶ τὴν ἐγκόσμια, θὰ ἐξελίσσονται μὲ ἐπιτυχία. Εἶναι μεγάλο πράγμα νὰ συνειδητοποιήσει κανεὶς ὅτι χωρὶς τὸ Θεὸ τίποτα δὲν μπορεῖ νὰ κάνει καί, ἀφοῦ τὸ συνειδητοποιήσει, νὰ καταφεύγει μὲ ἐμπιστοσύνη στὴ βοήθειά Του.

Ἐκεῖνον μόνο, κι ἂν ὑστέρα, σὲ κάθε ἀδιέξοδο καὶ κάθε ἀνάγκη σας, στρέφεστε μὲ πίστη καὶ ἀφοσίωση πάλι σ’ Ἐκεῖνον μόνο, τότε νὰ εἶστε βέβαιος ὅτι ὅλα στὴ ζωή σας, τόσο τὴν πνευματικὴ ὅσο καὶ τὴν ἐγκόσμια, θὰ ἐξελίσσονται μὲ ἐπιτυχία. Εἶναι μεγάλο πράγμα νὰ συνειδητοποιήσει κανεὶς ὅτι χωρὶς τὸ Θεὸ τίποτα δὲν μπορεῖ νὰ κάνει καί, ἀφοῦ τὸ συνειδητοποιήσει, νὰ καταφεύγει μὲ ἐμπιστοσύνη στὴ βοήθειά Του. Ἡ συνείδηση πρέπει νὰ κατευθύνει σωστὰ τὴ ψυχὴ καὶ νὰ τὴν πληροφορεῖ ἀλάθητα γιὰ τὸ ἀγαθὸ σὲ κάθε περίσταση. Αὐτό, ὅμως, δὲν μπορεῖ νὰ τὸ κάνει, ἂν δὲν εἶναι καθαρὴ καὶ φωτισμένη.

Ἂς τὴν καθαρίσουμε, λοιπόν, μὲ τὴν ἄσκηση καὶ τὴν τήρηση τῶν ἐντολῶν τοῦ Κυρίου, ποὺ ἀπαλλάσσουν τὴν καρδιὰ ἀπὸ τὰ πάθη, καὶ ἂς τὴ φωτίσουμε μὲ τὸ θεῖο φῶς, μελετώντας τὸ Εὐαγγέλιο. Ἀπὸ κεῖ θὰ ἀντλήσουμε τοὺς σοφοὺς κανόνες, μὲ τοὺς ὁποίους θὰ χειραγωγήσουμε τὴ συνείδησή μας στὸ ἅγιο θέλημα τοῦ Θεοῦ.

agiazoni

Ένα «σκανδαλιστικό» γεγονός της Βίβλου. Ο Λωτ, οι κόρες του & οι κάτοικοι των Σοδόμων.

Στο Γένεσις ιθ 4-11 οι κάτοικοι των Σοδόμων ζητούν από τον Λωτ να βγάλει έξω από το σπίτι του τους δύο ξένους (αγγέλους) που φιλοξενούσε για να ασελγήσουν σε αυτούς. Ο Λωτ τότε προτείνει να τους δώσει τις δύο παρθένες θυγατέρες του για να ασελγήσουν σε αυτές και όχι στους ξένους.

Από αυτήν την ενέργεια του Λωτ οι κατήγοροι της Παλαιάς Διαθήκης, άθεοι, νεοπαγανιστές κλπ ή και ακατατόπιστοι Χριστιανοί βρίσκουν αφορμή να επιτεθούν και πάλι στην Αγία Γραφή. Ας δούμε όμως τι μπορούμε να απαντήσουμε για αυτό το περιστατικό που όντως αρχικά μοιάζει «σκανδαλιστικό(;)» και «απαράδεκτο(;)».

1) Πρώτον, είναι απαράδεκτο να διαβάζουμε απλώς την Αγία Γραφή και ιδιαίτερα την Π.Δ. και να μην μπαίνουμε καν στον κόπο να την ερμηνεύσουμε και μάλιστα σωστά, χρησιμοποιώντας έγκυρες ερμηνείες έγκριτων και απροκατάληπτων ερμηνευτών που είναι ειδικοί επί του θέματος. Η ερμηνεία ενός κειμένου είναι απαραίτητη για την κατανόησή του ώστε να μη βγουν βεβιασμένα συμπεράσματα.

2) Δεύτερον, σε ένα κείμενο η ερμηνεία δεν πρέπει να είναι βιαστική, πρόχειρη και επιπόλαιη, αλλά προσεχτική και σοβαρή. Να μην είναι αποσπασματική και επιλεκτική κάποιων φράσεων μόνο αλλά συνολική και όλης της περικοπής, αλλιώς «σκοτώνουμε» στην κυριολεξία το κείμενο.

3) Τρίτον, η ερμηνεία ενός κειμένου δεν πρέπει να γίνεται με ιδεολογική, φιλοσοφική, θρησκευτική κλπ προκατάληψη εναντίον του κειμένου, αλλά να είναι δίκαιη, αντικειμενική, αμερόληπτη. Άρα, η ειρωνεία και ο χλευασμός ενός κειμένου χωρίς προσεχτική εξέταση και σωστή κριτική μόνο φανατισμό, εμπάθεια και επιπολαιότητα δείχνει και όχι καλοπροαίρετη κριτική.

4) Τέταρτον, η ερμηνεία δεν πρέπει να γίνεται με συναισθηματικά ή ψυχολογικά κριτήρια, δηλαδή πόσο μας εξοργίζει, σοκάρει, ξαφνιάζει κλπ ένα κείμενο, αλλά μια σωστή ερμηνεία πρέπει να είναι ψύχραιμη και συναισθηματικά αποστασιοποιημένη.

5) Πέμπτον, η Αγία Γραφή, οπότε και η Παλαιά Διαθήκη είναι συν τοις άλλοις και ιστορικό βιβλίο, δηλαδή περιγράφει και ιστορικά γεγονότα. Οι ιεροί συγγραφείς καταγράφουν τα γεγονότα χωρίς να εκφέρουν ηθικές κρίσεις, θετικές ή αρνητικές. Απλώς καταγράφουν αυτό που έγινε ή αυτό που ειπώθηκε. Δεν απορρίπτουμε τη μαρτυρία τους διότι δεν μας αρέσει αυτό που λένε ή περιγράφουν. Διαφορετικά θα πρέπει να απορρίψουμε ή να καταδικάσουμε όλα τα κείμενα της Αγίας Γραφής αλλά και όλα τα κείμενα της αρχαίας και σύγχρονης γραμματείας που περιγράφουν και εξιστορούν εγκλήματα, ανηθικότητες, ψευτιές, απάτες, ανθρώπινα πάθη κλπ. Το ότι ένα ιστορικό κείμενο περιγράφει ηθικά καταδικαστέες πράξεις δεν σημαίνει και ότι συμφωνεί με αυτές ή τις επιδοκιμάζει.

6) Έκτον, εξ’ αιτίας αυτού το Γένεσις ιθ 4-11 δεν λέει ότι ο Λωτ έκανε κάτι καλό. Δεν λέει ότι σωστά ενήργησε. Απλώς περιγράφει το γεγονός. Απουσιάζει κάθε κρίση του συγγραφέα αλλά και η γνώμη του Θεού! Δεν λέει ότι ο Θεός συμφώνησε με τη σκέψη του. Το ανάποδο έγινε όπως θα δούμε

7) Έβδομον, κατά συνέπειαν δεν επαινεί και δεν προβάλλει προς μίμηση την πράξη, ή πιο σωστά την σκέψη του Λωτ, διότι ουδέποτε έγινε πράξη η σκέψη του. Δεν μας προτρέπει να την μιμηθούμε όπως κάνει η Γραφή σε άλλα σημεία. Θα μπορούσε κάποιος να κατηγορήσει την Π.Δ. αν επαινούσε ή αν πρόβαλλε ως παράδειγμα προς μίμηση κάτι κακό. Εδώ απλώς περιγράφει το γεγονός.

8) Όγδοον, η Αγία Γραφή δεν κρύβει τα λάθη, τα αμαρτήματα, τα ελαττώματα και τα πάθη των πρωταγωνιστών της ακόμη και των αγίων και αυτό αποδεικνύει πόσο αξιόπιστη και

 αντικειμενική είναι. Δεν εξιδανικεύει τα πρόσωπα όπως κάνουν άλλα κείμενα ιστορικά και μη που μεροληπτούν ξεκάθαρα για πρόσωπα και καταστάσεις. Το ότι λοιπόν ο ιερός συγγραφέας δεν αποσιωπά αυτήν την όντως «προβληματική» σκέψη του Λωτ που ήξερε καλά ότι θα προκαλέσει πιθανό «σκανδαλισμό» αλλά παρόλ’ αυτά δεν την αποκρύπτει, δείχνει ότι είναι δίκαιος, απροκατάληπτος και αντικειμενικός ιστορικός! Δεν τον ενδιαφέρει ο σκανδαλισμός μας, αλλά η αλήθεια!

9) Ένατον, προς «υπεράσπιση» του Λωτ μπορούμε να πούμε ότι ενήργησε όντως εν βρασμώ ψυχής και με όχι καθαρό νου. Τα γεγονότα ήταν τόσο γρήγορα, ακραία και πρωτοφανή και έπρεπε να πάρει αποφάσεις τόσο δύσκολες σε ελάχιστα δευτερόλεπτα κάτω από τέτοιες συνθήκες. Όσοι κρίνουν αυστηρά αυτήν την πράξη του, κρίνουν εκ των υστέρων και εκ του ασφαλούς και με άνεση χωρίς να μπαίνουν στη θέση του. Διαβάζοντας κανείς όλη την περικοπή νιώθει αμέσως συμπάθεια για την δεινή θέση στην οποία βρέθηκε ο Λωτ και κατανοεί εύκολα πόσο δύσκολο ήταν να πάρει σωστές αποφάσεις. Χρειάζεται λοιπόν εδώ και σωστή «ψυχολογική ερμηνεία». Χωρίς αυτήν αδικείται ο Λωτ ως προσωπικότητα. Μπορεί κάποιος να ισχυριστεί σοβαρά ότι ο Λωτ δεν αγαπούσε τις κόρες του ή ότι θα ήθελε να τις ατιμάσει; Ελαφρά τη καρδία ενήργησε όπως ενήργησε; Προφανώς όχι.

10) Δέκατον, προς «υπεράσπιση» πάλι του Λωτ, μπορούμε να πούμε ότι ίσως προτίμησε μία «λύση ανάγκης». Κατά τον Π.Ν. Τρεμπέλα και άλλους ερμηνευτές ίσως σκέφτηκε ότι

«προκειμένου να γίνει μία αισχρότης βδελυρή και παρά φύσιν, ας γίνει μία αμαρτία, ακάθαρτη βέβαια και αισχρή, όχι όμως και τόσο πολύ αφύσικη»(1)(σελ. 34). Από δύο κακά δηλαδή προτίμησε το μικρότερο. Προτίμησε την φυσική σεξουαλική πράξη από την ομοφυλοφιλική. Αλλά ενώ ο ιερός Χρυσόστομος επαινεί γενικώς τον Λωτ, ο ιερός Αυγουστίνος αμφιβάλλει για την ορθότητα της θυσίας αυτής του Λωτ. «Εκ δύο κακών το μη χείρον βέλτιστον (αυτό εφάρμοζε εν προκειμένω ο Λωτ), αλλά μεταξύ δύο αμαρτιών δεν πρέπει να εκλέγουμε καμμία!...(2)(σελ. 157). Οπότε ο ιερός Αυγουστίνος δεν δικαιολογεί τον Λωτ. Άρα υπονοεί ότι ο Λωτ ενήργησε λάθος! Υπάρχει και αυτή η πατερική ερμηνεία.

11) Ενδέκατον, προς «υπεράσπιση» ξανά του Λωτ, όταν ερμηνεύουμε ένα κείμενο δεν πρέπει να το ερμηνεύουμε με τα κριτήρια της δικής μας εποχής. Όχι με τα σημερινά ηθικά, πολιτιστικά, κοινωνικά, επιστημονικά κριτήρια. Η ερμηνεία μας πρέπει να είναι συγχρονισμένη, δηλαδή να μεταφερθούμε σε εκείνην την εποχή, στο συγκεκριμένο ιστορικό πλαίσιο. Εκείνη την εποχή λοιπόν η φιλοξενία ήταν ιερό καθήκον. «Η συμπεριφορά του Λωτ να θυσιάσει στην τιμή της φιλοξενίας την τιμή των θυγατέρων και της οικογενείας του έχει την εξήγησή της. Σύμφωνα με τα τότε ήθη της Ανατολής, όποιος φιλοξενούσε στο σπίτι του κάποιον ξένο εδεσμεύετο να προστατεύσει τη ζωή του με κάθε θυσία. Το καθήκον αυτό διατηρείται ακόμη και σήμερα σε μερικούς λαούς της Ανατολής». «Ο ιερός Χρυσόστομος μάλιστα επαινεί τη στάση του Λωτ λέγοντας: «Πόσο μεγάλη είναι η αρετή του δικαίου! Υπερέβη κάθε αρετή φιλοξενίας. Τι μπορεί να πει κανείς αντάξιο της φιλοφροσύνης του δικαίου αυτού, ο οποίος δεν ανέχτηκε να προφυλάξει ούτε τις θυγατέρες του, προκείμένου να τιμήσει τους φιλοξενουμένους και να τους γλυτώσει από την ασέλγεια των Σοδομιτών; (Εις Γένεσιν,Ομ. 43,4)»(1) σελ. 34). Άρα η πρόθεσή του ήταν αγαθή έστω και αν αυτό που πρότεινε ήταν ηθικά επιλήψιμο.

12) Δωδέκατον, προς «υπεράσπιση» επίσης του Λωτ «δεν είναι δυνατόν ούτε και λογικό να κρίνουμε με τα μέτρα του ιδικού μας αιώνα, ο οποίος έχει διαμορφωθεί πολιτιστικά κάτω από την ισχυρή, έντονη και επίμονη επίδραση της διδασκαλίας του Σωτήρα Χριστού, συμβάντα της ιστορίας που έλαβαν χώρα κατά την εποχή των Πατριαρχών (περίπου είκοσι αιώνες π.Χ.)… Πολύ περισσότερο, διότι ο κόσμος της Π.Δ. ζούσε υπό το κράτος του Μωσαϊκού νόμου. Ενός νόμου, ο οποίος επρόσταζε μεν το ορθό και το δίκαιο, εδίδασκε το «πρακτέον», δεν έδιδε όμως καμμία βοήθεια και ενίσχυση για την κατόρθωση του ορθού και του δικαίου» (1)(σελ. 25). Οπότε οι αδυναμίες και τα λάθη των δικαίων πρέπει να κρίνονται με το πρίσμα της ηθικής της Παλαιάς Διαθήκης η οποία ασφαλώς μειονεκτεί πολύ σε σχέση με αυτήν της Κ.Δ. Ο θεόπνευστος απόστολος Πέτρος μάλιστα κρίνοντας δίκαια και θεόπνευστα την όλη διαγωγή του Λωτ τον ονομάζει δίκαιο στο Β. Πέτρ. β 7-8. Οπότε ο Λωτ δεν χρειάζεται καν τη δική μας «υπεράσπιση». Την έχει από τον Απόστολο Πέτρο!

13) Δέκατον τρίτον και το σπουδαιότερο! Η Παλαιά Διαθήκη και κατ’ επέκτασιν ο ίδιος ο Θεός όχι μόνο δεν επαίνεσε ως σωστή και καλή τη σκέψη του Λωτ αλλά την αποδοκίμασε εν τοις πράγμασιν. Οι δύο άγγελοι δεν επέτρεψαν να γίνει αυτό που πρότεινε ο Λωτ αλλά έδωσαν δική τους λύση τιμωρώντας θαυματουργικά με τύφλωση τους Σοδομίτες. Άρα ο Θεός δίνει τη λύση που διώχνει κάθε προηγούμενο «σκανδαλισμό» ή «προβληματισμό» μας. Αντί να επικεντρώνουν οι κατήγοροι της Π.Δ. στην όντως «προβληματική» πρόταση του Λωτ για την οποία εξάλλου δεν ευθύνεται ο Θεός ούτε ο Λόγος Του, θα έπρεπε να επικεντρώσουν στο τι έγινε τελικά. Ο Θεός δεν επέτρεψε να εφαρμοστεί η πρόταση του Λωτ. Την αποδοκίμασε ξεκάθαρα παρεμβαίνοντας δραστικά με τους αγγέλους του. Η κατηγορία και ο σκανδαλισμός θα είχαν βάση αν όντως τελικά ατιμάζονταν οι κόρες το Λωτ! Αν όντως ο Θεός επέτρεπε κάτι τέτοιο. Αφού όμως τίποτα τέτοιο δεν έγινε, αλλά ο Θεός το απέτρεψε και μάλιστα με θαύμα, τότε σε τι μπορεί να κατηγορήσει κάποιος την Παλαιά Διαθήκη ή το Θεό;.

Επίλογος.

Αναλογιζόμενοι λοιπόν όλα τα παραπάνω και με τέτοια κριτήρια υγιούς και καλόπιστης κριτικής και ερμηνείας ερμηνεύοντας τη συγκεκριμένη περικοπή δεν «δυσκολευόμαστε» ούτε «σκανδαλιζόμαστε» καθόλου από κανένα ιερό κείμενο ό,τι και αν λέει αυτό. Και οι πιο δύσκολες περικοπές της Π.Δ. και της Κ.Δ. ερμηνεύονται άνετα όταν γνωρίζουμε τους σωστούς κανόνες ερμηνευτικής!

 Πατήρ Νικόλαος Πουλάδας

ΜΗΝΥΜΑ

 

Αγαπητέ Νέε μου,

-Τώρα που η κρίση σου μεγάλωσε και μέσα σου γεννούνται μεγάλα ερωτηματικά…

-Τώρα που θέλεις να βοηθήσεις στη δημιουργία ενός καινούργιου και καλύτερου κόσμου….

-Τώρα που στο στήθος σου φουσκώνουν λαχτάρες, αποτυχίες, όνειρα και ιδανικά..

-Τώρα που αισθάνεσαι ότι είσαι έτοιμος ν’ ανοίξεις τα φτερά σου…

Η μητέρα Εκκλησία  με τον ιερό θεσμό των Κατηχητικών σχολείων- των τόσο συκοφαντημένων και παρεξηγημένων- έχει να σου πει ότι :

Σκοπός τους είναι :

Να σπείρουν στην ψυχή σου τον αιώνιο λόγο του Θεού.

Να σε βοηθήσουν στον πνευματικό σου αγώνα.

Στο Κατηχητικό :

-Θα μάθεις το περιεχόμενο της πίστης μας, που είναι χρέος κάθε πιστού….

-Θα συζητήσεις με του άλλους νέους και τους κατηχητές τα προβλήματα και τις αναζητήσεις σου.

-Θα βρεις στο Ενοριακό Κέντρο, σ’ ένα χαρούμενο και όμορφο περιβάλλον, την καλή ψυχαγωγία, τους καλούς φίλους, τις  σωστές συντροφιές…

-Θα εκφράσεις με ειλικρίνεια τις αμφιβολίες και τις αντιρρήσεις σου και θα προσπαθήσεις μαζί με τους άλλους να βρεις λύσεις.

Δεν έχει σημασία αν τώρα συμφωνείς ή όχι.

Δεν έχει σημασία αν αμφιβάλλεις σε κάτι.

-Αρκεί να είσαι ειλικρινής και τίμιος: στη σκέψη, στην αμφιβολία, στην πρόθεση, στη συζήτηση, στην αλήθεια.

Έλα στην κατηχητική συντροφιά για ν’ ακούσεις απόψεις και ν’ αναζητήσεις την αλήθεια. ΓΙΑ ένα να είσαι βέβαιος, ότι θα τη βρεις. Γιατί ΥΠΑΡΧΕΙ.

Πρωτ. Γερασιμάγγελος Στανίτσας

Κατηχητικό φέτος;

 

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΑΤΡΩΝ

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΑΣ ΒΑΡΒΑΡΑΣ

           

ΤΑ ΚΑΤΗΧΗΤΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η

Απευθυνόμενοι στους γονείς  της ενορίας μας υποβάλλουμε θερμή σύσταση να εγγράψουν τα παιδιά τους στο ΚΑΤΗΧΗΤΙΚΟ της Ενορίας και παρακαλούμε ακόμη τους αγαπητούς εκπαιδευτικούς να καλλιεργήσουν στους μαθητές του σχολείου τους την αγάπη και το ενδιαφέρον προς το Κατηχητικό σχολείο.

Τα Κατηχητικά σχολεία λειτουργούν κάθε Σάββατο στο καλαίσθητο πνευματικό μας κέντρο ως εξής:

            Για κορίτσια Δημοτικού- Γυμνασίου και Λυκείου  10-11 Σάββατο πρωί και

            Για αγόρια Δημοτικού-Γυμνασίου 11,30- 12,30 Σάββατο πρωί.

Έναρξη : 12 Οκτωβρίου

Καλή Κατηχητική και πνευματική χρονιά.

                          ΕΚ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ

Τα εκκλησιαστικά σχολεία

            Με την έναρξη του εκκλησιαστικού έτους αρχίζει και το κατηχητικό έργο της Εκκλησίας προς τα μέλη της μικρά και μεγάλα. Πρόκειται για ένα σημαντικό και επίπονο έργο που επιτελείται αθόρυβα στις Ενορίες μας υπό την άγρυπνη και άοκνη προσπάθεια των κατά τόπους επισκόπων, προκειμένου και αυτή η κατηχητική χρονιά να είναι επωφελής και καρποφόρα.

            Και η μεν Εκκλησία πραγματοποιεί το πνευματικό αυτό έργο με ευθύνη και αγάπη προς τα παιδιά της. Χρειάζεται όμως και η συνεργασία των γονέων, γιατί έχουν υποχρέωση πέρα από κάλυψη των βιοτικών αναγκών να φροντίσουν και για τις  πνευματικές, για την καλλιέργεια του θρησκευτικού φρονήματος και του ορθοδόξου ήθους το οποίο σήμερα υποβαθμίζεται σε ανησυχητικό σημείο.

            Είναι χαρακτηριστικά όσα αναφέρει ο Σεβ. Μητροπολίτης μας κ.κ. Χρυσόστομος σε σχετική εγκύκλιο του προς τους υπευθύνους Νεότητας των Ιερών Ναών.  Μεταξύ άλλων αναφέρει: «Το έργον της Ορθοδόξου Κατηχήσεως των νέων μας είναι ιερόν και απαραίτητον. Είναι εν πρώτοις ιερόν διότι αφορά εις την ουσιαστικήν γνωριμίαν των παιδιών μας με την Ορθόδοξον πίστιν και λατρείαν και την κοινωνίαν με τον Κύριον. Είναι επίσης απαραίτητον, διότι το μέλλον της Εκκλησίας και της κοινωνίας είναι οι νέοι άνθρωποι. Οπότε αξίζει να επενδύσουμε στους νέους μας, εργαζόμενοι με ιερόν ζήλον, θυσία, και ανιδιοτελή αγάπη…».

            Γι’ αυτό λοιπόν όλοι μας και ο καθένας από τη θέση του οφείλει να βοηθήσει το σημαντικό και θεοφιλές αυτό έργο της Εκκλησίας, η οποία είναι έτοιμη  να δεχτεί  κάτω από τους θόλους της τα παιδιά της για το όμορφο ταξίδι της πνευματικής αναγέννησης και σωτηρίας.

            Πρωτ. Γερ. Στανίτσας

Ενοριακές Συντροφιές

Αυτή την περίοδο ξεκινά και η λειτουργία των Ενοριακών Συντροφιών στην ενορία μας. Διδάσκαλος των Χριστιανών είναι η Εκκλησία. Αυτή μόνη έχει το χρέος και το δικαίωμα να διδάσκει την πίστη στους Χριστιανούς.

Όταν τα παιδιά φτάσουν σε ηλικία και πηγαίνουν στο σχολείο τότε η Εκκλησία αρχίζει να τα κατηχεί στην πίστη. Η Εκκλησία ενδιαφέρεται να κατηχήσει τους νέους Χριστιανούς Εκκλησιαστικά και οι γονείς που δεν αγνοούν τις ευθύνες τους απέναντι στα παιδιά τους, πρέπει με κάθε τρόπο να βοηθήσουν στο έργο αυτό της Εκκλησίας. Είναι έργο δικό τους, για το καλό των παιδιών τους, να κτίσουν γερά θεμέλια και να τους δώσουν καλά εφόδια στη ζωή τους. Και το στερεότερο θεμέλιο είναι αυτό της πίστης και της Εκκλησίας.

Αγαπητοί γονείς, καλή είναι η εξασφάλιση στα παιδιά, η υγεία, οι καλές σπουδές, τα χρήματα και τα κτήματα και καλή η αποκατάσταση. Αυτά όμως δεν φθάνουν αν δεν καλλιεργήσουν μέσα τους την πίστη στο Θεό, το αίσθημα ευθύνης και του χρέους στη ζωή. Χωρίς αυτά δεν στέκεται και δεν προκόβει ο άνθρωπος. Ως χριστιανοί γονείς έχουμε βαρύτατες ευθύνες για τα παιδιά μας.

Γι' αυτό οδηγήστε τα παιδιά σας στην Ενοριακή Συντροφιά του κατηχητικού σχολείου πού λειτουργεί στο πνευματικό μας κέντρο σύμφωνα με το πρόγραμμα πού έχει καταρτισθεί.

π.Γ.Στ.

Κοπή πίτας

Την πίτα τους έκοψαν τα κορίτσια του Δημοτικού στην Ενοριακή Συντροφιά του Ι.Ν.Αγ.Βαρβάρας μαζί με την κατηχήτριά τους και τον ιεροδιάκονο του Ι.Ναού.

Ευχόμαστε στις μαθήτριες

Καλή πρόοδο, Υγεία και να είναι πάντα κοντά στον Χριστό!