ΠΩΣ ΕΓΙΝΑ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΣ (Π.ANTHONY BLOOM)

 

Ο Τιμόθεος Ουίλσον είχε την παρακάτω συνέντευξη με τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη του Σουρόζ κ. Αντώνιο Μπλουμ.

Τ.Ο.: Πότε γίνατε Χριστιανός; Υπήρξε στη ζωή σας καμιά συγκεκριμένη στιγμή μεταστροφής;

Α.Μπλουμ: Αυτό έγινε σε διάφορα στάδια. Μέχρι τα μέσα της εφηβικής μου ηλικίας ήμουνα ένας άπιστος και επιθετικά αντιεκκλησιαστικός. Δεν γνώριζα το Θεό, δεν νοιαζόμουνα γι’ Αυτόν και μισούσα καθετί σχετικό με την ιδέα του Θεού.

Τ.Ο.: Και όλα αυτά, παρά τα «πιστεύω» του πατέρα σας;

Α.Μπλουμ: Ναι, γιατί μέχρι τα δεκαπέντε μου χρόνια η ζωή μας ήταν πολύ δύσκολη. Δεν ζούσαμε όλοι κάτω από την ίδια στέγη. Εγώ ήμουνα εσωτερικός σε ένα σχολείο που ήταν πολύ αυστηρό, βίαιο θα έλεγα. Όλα τα μέλη της οικογένειας μου ζούσαν σε διαφορετικά σημεία του Παρισιού. Μόνο όταν έγινα περίπου δεκατεσσάρων χρόνων συγκεντρωθήκαμε όλοι κάτω από την ίδια στέγη και αυτό ήταν μια πραγματική ευτυχία, μια ευλογία. Ήταν κάπως ασυνήθιστο να σκεφτεί κανείς ότι, σε κάποιο σπίτι μιας συνοικίας του Παρισιού, μπορούσε να βρει μια τέλεια ευτυχία, και όμως αυτό συνέβαινε. Τότε για πρώτη φορά, μετά την επανάσταση, αποκτούσαμε σπίτι.

Πρέπει όμως να πω πως, πριν από όλα αυτά, συνέβηκε κάτι που με είχε προβληματίσει πάρα πολύ. Ήμουνα περίπου έντεκα χρόνων, όταν με έστειλαν σε μια κατασκήνωση αγοριών. Εκεί συνάντησα έναν ιερέα που θα ήταν περίπου τριάντα χρόνων. Κάτι απ’ αυτόν τον άνθρωπο μου τράβηξε την προσοχή. Είχε αγάπη που την σκορπούσε στον καθένα από μας. Αυτή δε η αγάπη του δεν είχε σχέση με το αν είμαστε καλοί, και δεν άλλαζε όταν είμαστε κακοί. Μπορούσε να μάς αγαπάει χωρίς προϋποθέσεις. Ποτέ πριν στη ζωή μου δεν είχα συναντήσει κάτι τέτοιο. Είχα φίλους που μ’ αγαπούσαν στο σπίτι, αλλά αυτό το έβρισκα φυσικό. Τέτοιο είδος αγάπης δεν είχα συναντήσει ποτέ. Την εποχή εκείνη δεν προσπάθησα να δώσω καμιά εξήγηση σ’ αυτό. Απλά βρήκα σ’ αυτόν τον άνθρωπο κάτι που με προβλημάτιζε και ταυτόχρονα μου άρεσε πολύ. Μόνο μετά από χρόνια, όταν πια ήρθα σε επαφή με το Ευαγγέλιο, σκέφτηκα πως αυτός ο άνθρωπος, αγαπούσε με μια αγάπη που ήταν πέρα από τον ίδιο. Δηλαδή μοιραζόταν μαζί μας τη θεία αγάπη. Ή, αν προτιμάτε, η αγάπη ήταν τόσο βαθιά και πλατιά, με τέτοια ανοίγματα ώστε, μπορούσε να αγκαλιάσει όλους μας, είτε μέσα από τον πόνο είτε μέσα από τη χαρά, αλλά πάντα μέσα στην ίδια και μοναδική αγάπη. Αυτή η εμπειρία, νομίζω, ήταν η πρώτη βαθιά πνευματική εμπειρία που είχα.

Τ.Ο.: Τι έγινε μετά από αυτό;

Α.Μπλουμ: Τίποτε. Γύρισα στο σχολείο όπου ήμουνα εσωτερικός και όλα συνεχίστηκαν όπως πριν, μέχρι την στιγμή που βρεθήκαμε όλοι κάτω από την ίδια στέγη. Ζώντας με την οικογένειά μου, όπως είπα, γεύτηκα την πλήρη ευτυχία, αλλά τότε συνέβηκε κάτι το τελείως απροσδόκητο. Ξαφνικά ανακάλυψα ότι η ευτυχία, αν δεν έχει κάποιο σκοπό, γίνεται ανυπόφορη. Δεν μπορούσα, λοιπόν, να δεχτώ μια άσκοπη ευτυχία. Για να ξεπεράσεις τις δυσκολίες και να υποφέρεις τα βάσανα αποβλέπεις σε κάτι που είναι πέρα από αυτά. Εγώ όμως δεν έβρισκα κάποιο νόημα, ούτε πίστευα σε κάτι, γι’ αυτό η ευτυχία μου φαινόταν ανούσια. Έτσι αποφάσισα πως έπρεπε να δώσω στον εαυτό μου μια προθεσμία- ένα χρόνο τουλάχιστο – να ανακαλύψει αν η ζωή είχε ή όχι κάποιο νόημα. Αν στο διάστημα αυτού του χρόνου δεν θα έβρισκα κανένα νόημα ζωής, είχα αποφασίσει να μη συνεχίσω να ζω, να αυτοκτονήσω.

Τ.Ο.: Και πώς βγήκατε από αυτήν την κατάσταση της άσκοπης ευτυχίας;

Α.Μπλουμ: Άρχισα να ψάχνω για κάποιο άλλο νόημα ζωής πέρα από κείνο που μπορούσα να βρω μέσα στις σκοπιμότητες. Το να σπουδάζει κανείς να γίνει χρήσιμος στη ζωή ήταν κάτι που δεν με συγκινούσε καθόλου. Όλη η ζωή μου μέχρι τώρα είχε συγκεντρωθεί σε άμεσους σκοπούς και ξαφνικά όλα αυτά βρέθηκαν άδεια, χωρίς κανένα νόημα. Ένιωσα μέσα μου κάτι το δραματικό και καθετί γύρω μου μού φαινόταν μικρό και ανόητο.

Πέρασαν μήνες και τίποτε στον ορίζοντα, νόημα δεν φάνηκε πουθενά! Μια μέρα της Μεγάλης Σαρακοστής- ήμουνα τότε μέλος της Ρωσικής οργάνωσης νέων στο Παρίσι- ένας από τους υπεύθυνους οργάνωσης με πλησίασε και μου είπε: «Καλέσαμε κάποιον ιερέα να σάς μιλήσει. Έλα και συ στη συγκέντρωση». Εγώ απάντησα με έντονη αποδοκιμασία ότι δεν θα πήγαινα να τον ακούσω. Δεν είχα ανάγκη την Εκκλησία. Δεν πίστευα στο Θεό. Δεν ήθελα να χάσω τον καιρό μου με κάτι τέτοια. Ο υπεύθυνος χειρίστηκε αρκετά έξυπνα το θέμα. Μου εξήγησε ότι όλα τα μέλη της ομάδας μας είχαν αντιδράσει ακριβώς με τον ίδιο τρόπο και θα ήταν πολύ άσχημο αν, ούτε ένας, δεν παρακολουθούσε την όμιλία του.

«Μην προσέχεις», είπε ο υπεύθυνος, «δεν με ενδιαφέρει αυτό, μόνο έλα, κάθισε εκεί, για μια τυπική παρουσία». Ε! μέχρι σ’ αυτό το σημείο, ήμουνα πρόθυμος να φανώ νομοταγής στη νεανική μας οργάνωση. Έτσι πήγα στην ομιλία και έμεινα μέχρι το τέλος. Δεν είχα σκοπό να προσέξω. Τα αυτιά μου όμως έπιαναν μερικές φράσεις που με αγανακτούσαν περισσότερο. Ο Χριστός και ο Χριστιανισμός παρουσιάστηκαν μπροστά μου τόσο διαφορετικά απ’ ότι εγώ πίστευα, που ήθελα βαθύτατα να τα αποκρούσω. Όταν τελείωσε η ομιλία έτρεξα στο σπίτι με έντονη την επιθυμία να ελέγξω αν ήταν αλήθεια όλα αυτά που είπε ο ομιλητής. Ρώτησα τη μητέρα μου αν είχε ένα Ευαγγέλιο να μου δώσει. Ήθελα πολύ να διαπιστώσω αν το Ευαγγέλιο θα συμφωνούσε με την τερατώδη εντύπωση που μου δημιούργησε η ομιλία. Δεν περίμενα τίποτα καλό από την ανάγνωση αυτή και έτσι μέτρησα τα κεφάλαια των τεσσάρων Ευαγγελίων, ώστε να είμαι σίγουρος ότι διαβάζω το συντομότερο. Δεν ήθελα να χάσω άδικα το χρόνο μου. Άρχισα, λοιπόν, να διαβάζω το Ευαγγέλιο του Μάρκου.

Ενώ διάβαζα τα πρώτα κεφάλαια του κατά Μάρκον Ευαγγελίου και πριν φτάσω στο τρίτο κεφάλαιο, ξαφνικά, συνειδητοποίησα ότι, στην άλλη άκρη του γραφείου μου, υπήρχε κάποιος. Η βεβαιότητα ότι αυτός ο «Κάποιος» ήταν ο Χριστός που στεκόταν εκεί παράμερα, ήταν τόσο έντονη ώστε ποτέ έως τώρα δεν με έχει εγκαταλείψει.

Το γεγονός αυτό υπήρξε πραγματικά η αποφασιστική μου καμπή. Αφού ο Χριστός ήταν ζωντανός και εγώ είχα ζήσει την Παρουσία του, μπορούσα να πω με βεβαιότητα ότι αυτό που το Ευαγγέλιο έλεγε για τη Σταύρωση του Προφήτη της Γαλιλαίας, ήταν αλήθεια και ότι ο εκατόνταρχος είχε δίκαιο όταν είπε: «Αληθώς Υιός Θεού εστί». Μέσα, λοιπόν, στο φως της Ανάστασης μπορούσα να διαβάσω με βεβαιότητα την ιστορία του Ευαγγελίου, ξέροντας πολύ καλά ότι καθετί έκρυβε μέσα του αλήθεια. Και αυτό, γιατί το απίστευτο γεγονός της Ανάστασης ήταν για μένα πιο βέβαιο από κάθε άλλο γεγονός της ιστορίας. Την ιστορία πρέπει να την πιστέψω, την Ανάσταση την έμαθα από προσωπικό γεγονός.

Καθώς βλέπετε, δεν ανακάλυψα το Ευαγγέλιο αρχίζοντας από την αρχή με το αρχικό μήνυμα του Ευαγγελισμού και δεν ξετυλίχθηκε μπροστά μου σαν μια ιστορία την οποία κανείς μπορεί να πιστέψει ή όχι. Η αλήθεια του Ευαγγελίου, για μένα, άρχισε με ένα γεγονός που παραμέρισε όλα τα προβλήματα απιστίας, ακριβώς γιατί ήταν μια άμεση και προσωπική εμπειρία.

Τ.Ο.: Αυτή η τόσο έντονη εμπειρία που είχατε, παρέμεινε σε όλη σας τη ζωή; Δεν υπήρξε κάποια εποχή που να αμφιβάλλετε για την πίστη σας;

Α.Μπλουμ: Βεβαιώθηκα απόλυτα ότι ο Χριστός είναι ζωντανός και ότι μερικά πράγματα υπάρχουν αναμφίβολα. Φυσικά δεν πήρα σε όλα απαντήσεις, αλλά έχοντας ζήσει αυτή τη μεγάλη εμπειρία, ήμουν πια βέβαιος ότι μπροστά μου υπήρχαν απαντήσεις, οραματισμοί, δυνατότητες.

Αυτό ακριβώς σημαίνει για μένα πίστη. Από τη μια, δηλαδή, να μην αμφιβάλλει κανείς έτσι που να έχει μέσα του σύγχυση και περιπλοκές, από την άλλη όμως να διερωτάται με σκοπό να ανακαλύψει το πραγματικό νόημα της ζωής. Να έχεις, δηλαδή, αυτό το είδος της αμφιβολίας που σε κάνει να θέλεις να ρωτάς, να ανακαλύπτεις όλο και περισσότερο, να θέλεις διαρκώς να ερευνάς.

Πώς έγινα Χριστιανός (π.Anthony Bloom) - Αρχαγγέλων Τόπος (taxiarhes-moschato.gr)

Ο διάσημος Μουσουλμάνος επιστήμονας που ασπάστηκε τον Χριστιανισμό

O πρώην Μουσουλμάνος διάσημος επιστήμονας από τη Σαουδική Αραβία με καταγωγή από την πόλη της Τζέντα Δρ Khalid Al-Sida, ασπάστηκε τον Χριστιανισμό πριν από λίγο καιρό.

Σήμερα ο διάσημος μικροβιολόγος Δρ Khalid Al-Sida έχει επιλέξει να κηρύττει τον Χριστιανισμό στους Μουσουλμάνους.

Όπως δηλώνει ο πρώην πλέον μουσουλμάνος επιστήμονας που ασπάστηκε τον Χριστιανισμό,Δρ Khalid Al-Sida, «Ο Ιησούς είναι το Άλφα και το Ωμέγα. Ο Ιησούς με έσωσε στη Σαουδική Αραβία, την Ιορδανία, όταν ήμουν πρόσφυγας, και το σημαντικότερο – ο Κύριος με έσωσε από τον αιώνιο θάνατο. Δράττομαι της ευκαιρίας να ευχαριστήσω τον Ιησού για την αγάπη Του για μένα, την οικογένειά μου και τους ανθρώπους μου »..

Για περισσότερα από 33 χρόνια ο Δρ Khalid Al-Sida, υπήρξε ένας αφοσιωμένος οπαδός του Ισλάμ. Ωστόσο, ως επιστήμονας από τη φύση του, συνήθιζε να κάνει ερωτήσεις. Το αποτέλεσμα ήταν τα  ερωτήματα αυτά, να οδηγήσουν τον διάσημο μικροβιολόγο στο Χριστιανισμό και στην πίστη στον Ιησού Χριστό.

Σύμφωνα, με τη μαρτυρία του ίδιου του Δόκτωρος Khalid Al-Sid, ένα όνειρο ήταν εκείνο που τον οδήγησε να ασπαστεί τον Χριστιανισμό.

«Μετά το μήνα του μέλιτος, πήγα πίσω στη Σαουδική Αραβία. Είδα ένα όνειρο. Σε μένα, αποκαλύφθηκε ο Ιησούς – ο Υιός του Θεού και Σωτήρας. Αλλά ήταν δύσκολο να τον δεχτώ από τη στιγμή που ήμουν μουσουλμάνος 33 χρόνια. Τότε αποφάσισα να διαβάσω την Αγία Γραφή. Ένιωσα τεράστια δύναμη από το Λόγο του Θεού. Έχω διαβάσει την Αγία Γραφή περίπου 8-9 χρόνια. Ήταν τόσο όμορφη» σημείωσε ο διάσημος επιστήμονας σε μια προσπάθεια να εξηγήσει πώς προσέγγισε τον Χριστιανισμό.

"Ξέχασε τὶς ξένες ἁμαρτίες, γιὰ νὰ ξεχάσει καὶ ὁ Κύριος τὶς δικές σου"

Ξέχασε, λοιπόν, τὶς ξένες ἁμαρτίες, γιὰ νὰ ξεχάσει καὶ ὁ Κύριος τὶς δικές σου. Γιατί ἂν πεῖς, «Τιμώρησε τὸν ἐχθρό μου», ἔκλεισες τὸ στόμα σου. Ἔχασε πιὰ ἡ γλώσσα σου τὸ δικαίωμα νὰ μιλάει στὸ Θεό. Πρῶτα-πρῶτα ἐπειδὴ ἐξαρχῆς Τὸν παρόργισες, κι ὑστέρα ἐπειδὴ ζητᾶς πράγματα ποὺ εἶναι ἀντίθετα στὸν ἴδιο τὸ χαρακτήρα τῆς προσευχῆς. Ἀφοῦ, δηλαδή, προσέρχεσαι γιὰ νὰ ζητήσεις συγχώρηση ἁμαρτημάτων, πῶς μιλᾶς γιὰ τιμωρία; Τὸ ἀντίθετο ἔπρεπε νὰ κάνεις, νὰ παρακαλᾶς γιὰ τοὺς ἄλλους, ὥστε στὴ συνέχεια νὰ παρακαλέσεις μὲ παρρησία καὶ γιὰ τὸν ἑαυτό σου. Ἂν προσευχηθεῖς γιὰ τοὺς συνανθρώπους σου, τὰ πέτυχες ὅλα, ἔστω κι ἂν... δὲν πεῖς τὸ παραμικρὸ γιὰ τὶς δικές σου ἁμαρτίες.

Δὲν ὑπάρχει τίποτα πιὸ ζοφερὸ ἀπὸ μία ψυχὴ ποὺ μνησικακεῖ καὶ μισεῖ. Δὲν ὑπάρχει τίποτα πιὸ ἀκάθαρτο ἀπὸ μία γλώσσα ποὺ κακολογεῖ καὶ καταριέται. Ἄνθρωπος εἶσαι, μὴ γίνεσαι θηρίο.

Τὸ στόμα σου δόθηκε ὄχι γιὰ νὰ δαγκώνεις, ἀλλὰ γιὰ νὰ παρηγορεῖς μὲ τὰ λόγια σου. Ὁ Θεὸς σὲ πρόσταξε νὰ συγχωρεῖς, κι ἐσὺ Τὸν παρακαλᾶς νὰ καταργήσει τὴ δική Του ἐντολή;

Δὲν σκέφτεσαι ὅτι εὐχαριστιέται καὶ γελάει ὁ διάβολος, ὅταν ἀκούει μία τέτοια προσευχή; Δὲν συλλογίζεσαι ὅτι, ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος, λυπᾶται ὁ Θεός, ὁ Πλάστης σου, ὁ Εὐεργέτης σου, ὁ Σωτήρας σου; «Μὰ ἀδικήθηκα», λές, «καὶ εἶμαι πικραμένος». Τότε, λοιπόν, προσευχήσου ἐναντίον τοῦ διαβόλου, ποὺ μᾶς ἀδικεῖ περισσότερο ἀπὸ κάθε ἄλλον. Γιατί αὐτὸς δημιουργεῖ καὶ τοὺς ἐχθροὺς καὶ τὶς ἔχθρες, αὐτὸς εἶναι ὁ μεγάλος καὶ μοναδικὸς ἐχθρός σου, μὲ τὸν ὁποῖο δὲν εἶναι δυνατὸ νὰ συμφιλιωθεῖς ποτέ.

Ὁ συνάνθρωπος, ἀπεναντίας, ὅσα κι ἄν σου κάνει, εἶναι ἀδελφός σου. Γι’ αὐτὸ ὀφείλεις νὰ προσεύχεσαι γιὰ τὸ καλό του, γιὰ τὴν εὐτυχία του, γιὰ τὴ μετάνοια καὶ τὴ σωτηρία του.

Πηγή: Ψήγματα Ὀρθοδοξίας

Από τους διωγμούς των Χριστιανών στη Ρωσία

Η ιστορία που ακολουθεί διαδραματίστηκε την εποχή ακριβώς που ο κομμουνισμός μεσουρανούσε στην Αγία Ρωσία και οι χριστιανοί ορθόδοξοι δέχονταν κάθε είδους δίωξη - τις πιο πολλές φορές μάλιστα τον θάνατο.Ήταν η εποχή που τρόμος και φόβος κυριαρχούσε αφού η ανακάλυψη και μόνο ότι ένας πίστευε σήμαινε εκτέλεση ή στέρηση κάθε δικαιώματος.Οι Ορθόδοξοι όμως χριστιανοί στην αχανή Ρωσία δεν μπορούσαν εύκολα να αρνηθούν την πίστη τους αφού για τόσες εκατονταετίες η Εκκλησία ήταν η ελπίδα και το παν για τη ζωή τους, για την ύπαρξή τους, για την ιστορία τους, για την καταγωγή του, για τη γλώσσα τους. Με άλλα λόγια η Ορθοδοξία τούς έκανε ανθρώπους.

Βρισκόμαστε στα 1920 παραμονές των Χριστουγέννων έξω από την πόλη του Χάρκωβ σ’ ένα μεγάλο χωριό που ονομαζόταν Γράτζαινα.Εκεί οι κάτοικοι του χωριού αυτού ήθελαν να γιορτάσουν τη μεγάλη γιορτή του Χριστιανισμού με θεία λειτουργία για να μπορέσουν να κοινωνήσουν κιόλας.Να όμως που και η εύρεση ιερέα τότε ήταν δύσκολη, γιατί τους πολλούς τους είχαν κατασπαράξει οι μπολσεβίκοι.Και οι λίγοι που έμειναν κρύβονταν και δεν κυκλοφορούσαν εύκολα για να αποφύγουν τον θάνατο.

Εκεί, λοιπόν, σ’ αυτό το χωριό ξεχώριζε ανάμεσα στους χριστιανούς κι ένας νέος λεβέντης που διακρινόταν για την ευσέβεια και την πίστη του στον Θεό αλλά και για την τόλμη του. Γι’ αυτό και τον φώναζαν όλοι οι συγχωριανοί του «Ιβάν ο φίλος του Χριστού».Στην πόλη του Χάρκωβ έμενε ένας προχωρημένης ηλικίας ιερέας, ο παπα-Πελάγιος, τον οποίο όμως επιτηρούσαν οι μπολσεβίκοι σ’ ένα έτοιμόρροπο σπίτι στην οδό Τσάρου Αλεξάνδρου (την κάποτε).Ο Ιβάν επειδή έβλεπε ότι οι χριστιανοί ποθούσαν πολύ να κάνουν λειτουργία τη μέρα των Χριστουγέννων ήθελε να τους ικανοποιήσει.Γι’ αυτό και ήλθε κρυφά σε συνεννόηση με τον παπα-Πελάγιο. Έδωσαν ραντεβού έξω από το Χάρκωβ, όπου θα τον περίμενε ο Ιβάν με το έλκηθρό του, μέσα στο κρύο και στα χιόνια.Στην ορισμένη ώρα δηλ. στις οκτώ και μισή το βράδυ φάνηκε, σχεδόν αγνώριστος, ο παπα-Πελάγιος, κουκουλωμένος από το κεφάλι ως τα πόδια και μ’ ένα ραβδί στο χέρι, να προχωρεί αργά και σταθερά μέσα στην παγωνιά.

Έτσι, αφού βεβαιώθηκαν και οι δύο – ο Ιβάν και ο παπα-Πελάγιος – ότι δεν τους παρακολουθούσε κανένας, ανέβηκαν στο έλκηθρο και σαν αστραπή χάθηκαν μέσα στη νύκτα, με κατεύθυνση προς βορρά, αντίθετα με την πόλη.Τα Σοβιέτ, όμως, δεν άφησαν τόσο εύκολα τον παπα-Πελάγιο να κινείται. Έστειλαν κάποιον μεγαλόσωμο κατάσκοπο, για να τον παρακολουθήσει, επειδή ήξεραν ότι τα Χριστούγεννα κάπου θα τον καλούσαν οι χριστιανοί για να τους λειτουργήσει.Ο αστυνομικός αυτός, μόλις αντιλήφθηκε τις κινήσεις του παπα-Πελάγιου μαζί με τον άγνωστο νεαρό, έτρεξε στον πλησιέστερο αστυνομικό σταθμό και έδωσε το σήμα κινδύνου.Αμέσως διετάχθησαν δύο μεγάλα έλκηθρα μαζί με τέσσερις οπλισμένους στρατιώτες και τον κατάσκοπο, για να ακολουθήσουν τον παπα-Πελάγιο και τον οδηγό του.

Αυτοί έτρεχαν με τόση ταχύτητα, αφού κατόρθωσαν να βρουν τα ίχνη του πρώτου έλκηθρου, έτσι που θα νόμιζε κανείς ότι σε λίγο θα τους έφταναν.

Ο παπα-Πελάγιος και ο Ιβάν δεν πήραν καν είδηση ότι τους κατεδίωκαν αλλά από τη σκέψη και μόνο μήπως τους κυνηγούσαν, έτρεχαν με ιλιγγιώδη ταχύτητα, για να φθάσουν στον προορισμό τους.Μέσα στη νύκτα εκείνη τη χριστουγεννιάτικη και ιστορική ο παπα-Πελάγιος, συγκινημένος από τις στιγμές που θα ζούσε σε λίγο με τους χριστιανούς, τον έβγαλε μέσα από τον κόρφο του ένα μεγάλο σταυρό του αγιασμού και με τρεμάμενη φωνή, άρχισε να ψάλλει: «Σταυρός, ο φύλαξ πάσης της οικουμένης ∙ σταυρός, η ωραιότης της Εκκλησίας ∙ σταυρός, βασιλέων το κραταίωμα ∙ σταυρός, πιστών το στήριγμα ∙ σταυρός αγγέλων η δόξα και των δαιμόνων το τραύμα ...».Η συγκίνηση και των δύο συνοδοιπόρων ήταν δικαιολογημένη, καθώς διέσχιζαν λόφους πάνω και κάτω.

Εκεί κάπου ο Ιβάν σταματά ξαφνικά και κρεμάει έξω από το έλκηθρο και προς τα πίσω του ένα πλατύ σανίδι οδοντωτό, που το είχε δέσει από τις δύο άκρες του στο έλκηθρο και συνέχισαν τον δρόμο με απότομη στροφή, αλλάζοντας κατεύθυνση στα δεξιά των λόφων.Η εξήγηση που έδωσε ο Ιβάν στην ερώτηση του παπα-Πελάγιου ήταν για να αποφύγουν τη συνάντησή τους με τους λύκους αλλά και να συγχύσουν εκείνους που τους παρακολουθούσαν είπε μυστικά τη σκέψη του...

Ενώ προχωρούσαν μέσα στο σκοτάδι, άκουσε ξαφικά πυροβολισμούς που έφταναν από τον χώρο που μόλις προ ολίγου είχαν περάσει. Τότε κατάλαβαν ότι τους ακολουθούσαν στρατιώτες.Τότε, ο Ιβάν με νέα δυνατά τώρα μαστιγώματα στο άλογό του, που τους τραβούσε το έλκηθρο, έγινε άφαντος, με τη σιγουριά ότι τώρα κανείς δεν μπορούσε να τους ακολουθήσει, αφού άρχισε να χιονίζει και έτσι τα ίχνη τους δεν έμεναν πάνω στο χιόνι.Εξάλλου οι πυροβολισμοί σταμάτησαν και κάπως υποψιάστηκαν ότι οι στρατιώτες συγκρούστηκαν με λύκους, ακριβώς εκεί στο δάσος που ο Ιβάν άλλαξε την πορεία του.Αφού προχώρησαν ακόμα μια ώρα δρόμο έφθασαν, τέλος, σε μια κοιλάδα που την κάλυπταν μικροί χιονισμένοι θάμνοι.Εκεί, κάπου μέσα σ’ ένα στενό, σταμάτησε το έλκηθρο και σύντομα μαζεύτηκαν οι χριστιανοί που αγωνιούσαν να λειτουργηθούν εκείνη τη χριστουγεννιάτικη νύκτα.Ο παπα-Πελάγιος, κουρασμένος, κατέβηκε από το έλκηθρο, όπου τον περίμεναν και τον υποδέχθηκαν με δάκρυα χαράς οι ευσεβείς χριστιανοί της Γράτζαινας.Του φίλησαν ένας – ένας το χέρι, πήραν την ευλογία του και του ετοίμασαν τον αχυρώνα, όπου θα τους τελούσε σε λιγο τη θεία λειτουργία. Μέσα στο τρεμάμενο φως λίγων κεριών και ανάμεσα στα άχυρα που θύμιζαν τη φάτνη που γεννήθηκε ο Χριστός, στήθηκε ένα πρόχειρο τραπέζι που ήταν σκεπασμένο με λευκό σεντόνι.Εκεί, σε λίγο, ο παπα-Πελάγιος αφού μίλησε στην αρχή για τη μεγάλη εκείνη στιγμή, ενθαρρύνοντας ταυτόχρονα τους πιστούς που ήταν περίπου καμιά σαρανταριά άτομα, έβαλε το «Ευλογητός».Η λειτουργία τελέστηκε μέσα σε μια πρωτοφανή κατάνυξη και στο «Χριστός Γεννάται» νόμιζε κανείς ότι άγγελοι κατέβηκαν από τους ουρανούς και μαζί με τους πιστούς υποδέχονταν τον Σωτήρα του κόσμου.

Μια λειτουργία που θύμιζε ακόμα την εποχή των μεγάλων διωγμών. Όλοι με δάκρυα στα μάτια μετάλαβαν των Αχράντων Μυστηρίων και στο τέλος, πρώτος ο παπα-Πελάγιος, γονατιστός μπροστά στην Αγία Τράπεζα και μαζί του όλοι οι πιστοί, είπε απλά και ήρεμα μια προσευχή που έβγαινε από τα βάθη της καρδιάς του: «Θεέ μου Πολυεύσπλαχνε, Κύριε Ιησού Χριστέ, Εσύ που έγινες άνθρωπος. για να σώσεις τον κόσμο από την αμαρτία και τον θάνατο, Εσύ που είσαι Άγιος και Πολυεύσπλαχνος Βασιλιάς, άκουσε εμένα τον αμαρτωλό και αχρείο δούλο Σου και μαζί τούς ευρισκόμενους εδώ απόψε χριστιανού και δώσε μας το πλούσιο έλεός Σου... Ξέρουμε, Κύριε, ότι υποφέρουμε όλα αυτά τα δ εινά για τις πολλές μας αμαρτίες. Έτσι, Κύριε, δίκαια πάσχουμε, γιατί δεν μετανοήσαμε και παραδοθήκαμε στα έργα τα πονηρά. Συγχώρεσέ μας, Κύριε, Σε ικετεύουμε, αφού θέλουμε να επιστρέψουμε όπως τον άσωτο και την πόρνη ...».Οι πιστοί, με δάκρυα στα μάτια, ένωσαν τις καρδιές τους με τις παρακλήσεις του παπα-Πελάγιου και απαντούσαν με συντριβή: «Κύριε ελέησον».Τώρα, ύστερα από ένα απλό ζεστό τραπέζι αγάπης που ήταν το επιστέγασμα της ευχαριστηριακής αυτής σύναξης και αφού ο παπα-Πελάγιος μίλησε για υπομονή, πίστη, ελπίδα και εγκαρτέρηση, ήλθε η ώρα για το ταξίδι της επιστροφής.Ένας-ένας οι πιστοί, με πάσαν μυστικότητα, μέσα στο τσουχτερό εκείνο βράδυ, αναχωρούσαν αλλά μέσα τους τώρα είχαν τον Χριστό.Τι να φοβηθούν; Και ο παπα-Πελάγιος μαζί με τον Ιβάν ανέβηκαν στο έλκηθρο και χάθηκαν μέσα στο σκοτάδι σαν να ήταν όνειρο...

Εκεί στην καμπή των λόφων που άλλαξαν πορεία, βρέθηκαν μπροστά σ’ ένα οικτρό θέαμα. Πάνω στα χιόνια είδαν διάσπαρτα κόκκαλα ανθρώπων και λύκων, όπλα, ένα κατεστραμμένο έλκηθρο και τότε κατάλαβαν και ανατρίχιασαν. Τότε κατάλαβαν ότι τους παρακολουθούσαν.Στη θέα και με τη μυρωδιά του αίματος, το άλογο αφηνίασε και δεν ήταν δυνατό να το σταματήσει κανείς. Έτρεχε με τόση ταχύτητα, ώστε σε λίγο φάνηκαν από μακριά τα φώτα του Χάρκωβ.Ο παπα-Πελάγιος, παρά το προχωρημένο της ηλικίας του, σκέφτηκε ότι θα ήταν καλύτερα τώρα να περπατήσει αφού πια ήταν βέβαιος ότι τους παρακολουθούσαν.Σκεφτόταν ότι αν τον έβρισκαν οι στρατιώτες, αυτός γέρος και άχρηστος που ήταν κι αν ακόμα τον θανάτωναν δεν θα δημιουργείτο κανένα πρόβλημα ενώ ο Ιβάν νέος που ήταν θα διακινδύνευε τη ζωή του τόσο αυτός όσο και η οικογένειά του.Με ηρεμία ψυχής ο παπα-Πελάγιος παρακάλεσε τον Ιβάν να τον εγκαταλείψει κι αυτός να φύγει όσο πιο γρήγορα μπορούσε.

Ο ευσεβής λευίτης ήταν αποφασισμένος για τον θάνατό του και το μαρτύριο που τον περίμενε.Τότε ο Ιβάν δεν επέμενε άλλο, του φίλησε το παγωμένο χέρι και πήρε την ευλογία του, αφήνοντάς τον ως πέντε μίλια έξω από το Χάρκωβ.Έκανε την προσευχή του ο παπα-Πελάγιος και προχώρησε μέσα στη νύκτα και ο τσουχτερός άνεμος που ήταν δυνατός, λόγω του γήρατός του, τον εμπόδιζε να συνεχίζει την πορεία του άνετα. Τα πόδια του δεν άντεχαν να φθάσει μέχρι τον προορισμό του.Προσπάθησε, έβαλε όλες του τις δυνάμεις αλλά ήταν αδύνατο. Από μακριά τα φώτα της πόλης τού έδιναν κουράγιο αλλά φαίνονταν πολύ μακριά ακόμα.Έστρεψε τότε την προσοχή του δεξιά και αριστερά μήπως έβρισκε κανένα καταφύγιο κι ας ήταν πρόχειρο.Τότε, ξαφνικά, βλέπει κάπου εκατόν μέτρα από εκεί που ήταν κάτι σαν μια παράγκα εγκαταλελειμμένη.Φθάνοντας, μόλις που μπόρεσε και ακούμπησε το ραβδί του στην πόρτα, έπεσε καταγής αναίσθητος.Μόλις άνοιξε η πόρτα, φάνηκε ότι ήταν φυλάκιο στρατιωτών. Ο παπα-Πελάγιος ήταν τώρα στα χέρια των διωκτών του.Τον μάζεψαν οι στρατιώτες και από τη μορφή του αλλά και από τον σταυρό που βρήκαν στον κόρφο του, κατάλαβαν ότι ήταν ο παπα-Πελάγιος που αναζητούσαν.Τότε οι στρατιώτες ζήτησαν αμέσως ένα γιατρό, αφού στο μεταξύ ειδοποίησαν την Αστυνομική Διεύθυνση για την ανεύρεση του παπα-Πελάγιου.Πράγματι, ήλθε ο γιατρός για να διαπιστώσει ότι ήταν πλέον αργά. Ο γέροντας σε λίγο θα ξεψυχούσε και άφηνε τη μακαρία του ψυχή να πετάξει στον θρόνο της δικαιοσύνης και της αιωνιότητας.Με τη θυσία του παπα-Πελάγιου, όμως, γιόρτασαν ευφρόσυνα Χριστούγεννα τόσες ευσεβείς ψυχές εκείνη τη χρονιά του 1920, που μπορεί μεν οι μπολσεβίκοι να καταδίωκαν τους πιστούς, ο Θεός όμως του πορστάτευε και τους αξίωσε με τη θυσία του ιερέα να δεχθούν μέσα τους τον ίδιο τον Κύριο.Επέτρεψε, έτσι, ο Κύριος να γιορτάσουν στο μικρό εκείνο χωριό τα Χριστούγεννα οι χριστιανοί, ο παπάς να πεθάνει από τις ταλαιπωρίες, ο Ιβάν να σωθεί και ποιος ξέρει για τον θάνατο των στρατιωτών μέσα στη σύγκρουσή τους με τους λύκους που έγιναν τα όργανα της θείας δικαιοσύνης.

Ομολογία μουσουλμάνων: Η χριστιανική πίστη είναι ο Ήλιος, ενώ η δική μας ένα μισοφέγγαρο!

Αληθινό συγκλονιστικό περιστατικό-Το παρακάτω καταπληκτικό περιστατικό συνέβη στην δεκαετία του 1960 (επί Χρουστσώφ), στον ναό του Αγίου Γεωργίου του Τροπαιοφόρου στη Σαμαρκάνδη, την τρίτη μεγαλύτερη πόλη του Ουζμπεκιστάν (τότε τμήμα της Σοβιετικής Ένωσης).

Πρωταγωνιστής του θαύματος ήταν ο Αρχιμανδρίτης Σεραφείμ Σατούρωφ, ένας αγιασμένος ιερέας με καταγωγή από το Πέρμ, που ζούσε εξόριστος στη Σαμαρκάνδη, αφού είχε ήδη περάσει 10 χρόνια στη φυλακή λόγω της ιδιότητάς του.

Μια μέρα ένας Ουζμπέκος έφερε τον δεκαπενταετή γιο του στον Αρχιμανδρίτη Σεραφείμ, και έπεσε στα πόδια του:

«Ρώσε Μπάτιουσκα (= παππούλη)! Προσευχήσου για το γιο μου. Έχει επιληπτικές κρίσεις!»

«Πιστεύετε ότι ο Θεός μπορεί να βοηθήσει;”, ρώτησε ο π. Σεραφείμ.

«Πιστεύω!”, απάντησε ο πατέρας. “Πήγα παντού: σε Μουλάδες στην Τασκένδη, στο Μπουχάρ και στην Σαμαρκάνδη. Τους ρώτησα όλους.

Κανείς δεν μπόρεσε να βοηθήσει:

«Λοιπόν, εντάξει – ας προσευχηθούμε μαζί”, είπε ο Μπάτιουσκα.

Γονάτισαν και οι τρεις τους. Ο π. Σεραφείμ διάβασε τον κανόνα και τις ευχές για τους ασθενείς, και τον άλειψε με λάδι, παρά το γεγονός

ότι δεν ήταν βαπτισμένος, αλλά μάλλον περιτμημένος, σύμφωνα με την μουσουλμανική παράδοση.

Τότε ο π. Σεραφείμ είπε: «Δεν θα έχω χρόνο το Σάββατο και την Κυριακή. Θα υπάρχουν πολλοί άνθρωποι στην εκκλησία. Αλλά έλα πάλι τη Δευτέρα, μετά το γεύμα.»

Τη Δευτέρα, όταν εμφανίστηκε αυτός ο μουσουλμάνος με το γιο του στίς πύλες του ναού του Αγίου Γεωργίου του Τροπαιοφόρου, έβγαλε τα παπούτσια του, γόνατισε, και περπάτησε γονατιστός όλο τον δρόμο μέχρι το σπίτι του Σεραφείμ! Ποιος από τους Ρώσους θα σερνόταν στα γόνατα μπροστά στον ευεργέτη του;

Έκλαιγε από χαρά. Έφτασε στον π. Σεραφείμ, έπεσε στα πόδια του, τον ευχαρίστησε και του έδωσε 1.000 ρούβλια. Στη δεκαετία του 1960 δεν ήταν ευκαταφρόνητο ποσό.

»Είμαι μοναχός”, είπε ο π. Σεραφείμ. «Δεν χρειάζομαι χρήματα! Πήγαινε σε όποιο τζαμί θέλεις και δώσε τα σε όποιον Μουλά θέλεις.”

“Ούτε ο Μουλάς βοήθησε, ούτε το τζαμί. Ορίστε, μπάτιουσκα, είναι για σένα!”. Και έβαλε τα χρήματα στο τραπέζι.

Παρόλα αυτά ο Μπάτιουσκα δεν πήρε την αμοιβή.

«Δεν τα χρειάζομαι. Δεν προσευχήθηκα για χρήματα, αλλά για τον Θεό, επειδή μου το ζητήσατε.

Στο τέλος είπε: “Λοιπόν, καλά, δώστε τα στην λογίστριά μας, την Τατιάνα Αλεξάνδροβνα” (αυτή ήταν επίσης εξόριστη από τη Μόσχα). «Θα δεχθεί την προσφορά σας για την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου του Τροπαιοφόρου». Ο π. Σεραφείμ τελικά δέχθηκε πέντε μέτρα μαύρου υφάσματος για να φτιάξει ένα ράσο.

Αποχαιρετώντας τον ιερέα, ο Ουζμπέκος υποσχέθηκε:

– Θα πάω να πω σε όλους τους Μουλάδες: “Να, αυτή είναι πραγματικά η Ρωσική πίστη!”.

Λίγο αργότερα κάλεσε έξι Μουλάδες. Ήρθαν με δύο αυτοκίνητα για να ρίξουν μια ματιά στον Μπάτιουσκα. Έμειναν κατάπληκτοι. Ο Μπάτιουσκα ήταν κοντός, γέρος, κυρτωμένος μετά από όλα όσα είχε υποστεί· είχε φυλακιστεί δέκα χρόνια για την πίστη.

Μετά από αυτήν τη θαυματουργική θεραπεία, οι Ουζμπέκοι, πατέρας και γιος, άρχισαν να έρχονται στην εκκλησία. Έλεγαν: «Ναι, η Πίστη σας είναι ο Ήλιος, ενώ η πίστη μας ένα μισοφέγγαρο.”

Πραγματικά η διαφορά της χριστιανικής πίστης από την ισλαμική είναι όση ανάμεσα στον Ήλιο και στην ημισέληνο, το σύμβολο του Ισλάμ.

(πηγή:Βαλεντίν Biryukov, «On Earth We’re Just Learning How to Live», μετάφραση (στα αγγλικά) Αδελφότητας Αγίου Γερμανού της Αλάσκας, 2016, σελ. 71-72).

«Δὲν ἐπαρκεῖ ὁ καθαρὸς τρόπος ζωῆς, ἐὰν δὲν ὑπάρχει μαζὶ μ' αὐτὸν καὶ ἡ προσευχή...»

Λόγοι Ἁγίου Ἰωάννου Χρυσοστόμου - Περὶ Προσευχῆς 

Ἐπιμέλεια: Ἠλιάδης Χριστόδουλος - Φιλόλογος 

Ἡ προσευχὴ εἶναι φωτισμὸς τῆς ψυχῆς, ἀληθὴς ἐπίγνωση τοῦ Θεοῦ, μεσίτης μεταξὺ Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων, ἰατρὸς τῶν παθῶν, ἀντίδοτο ἐναντίον τῶν νόσων, γαλήνη τῆς ψυχῆς, ὁδηγὸς ποὺ μεταφέρει στὸν οὐρανό, ποὺ δὲν περιστρέφεται γύρω ἀπ' τὴ γῆ, ἀλλὰ ποὺ πορεύεται πρὸς αὐτὴν τὴν ἁψίδα τῶν οὐρανῶν. 

Αὐτὸ προπάντων εἶναι προσευχή, ὅταν οἱ φωνὲς βγαίνουν ἀπὸ μέσα. Αὐτὸ εἶναι γνώρισμα τῆς καταπονημένης ψυχῆς, νὰ δείχνει τὴν προσευχὴ ὄχι μὲ τὸν τόνο τῆς φωνῆς, ἀλλὰ μὲ τὴν προθυμία τοῦ νοῦ. Εἶναι τὸ ἀνώτατο ἀγαθὸ ἡ προσευχὴ καὶ ἡ συνομιλία μὲ τὸν Θεό. Γιατί εἶναι κοινωνία καὶ ἕνωση μὲ τὸν Θεό, κι ὅπως οἱ σωματικοὶ ὀφθαλμοὶ φωτίζονται ὅταν βλέπουν πρὸς τὸ φῶς, ἔτσι καὶ ἡ ψυχὴ ποὺ ἀπευθύνεται πρὸς τὸν Θεὸ φωτίζεται καὶ καταλάμπει ἀπ' τὸ ἀπερίγραπτο Αὐτοῦ φῶς.  Λέγοντας δὲ πάλι προσευχή, ἐννοῶ ὄχι ἐκείνη ποὺ ἁπλῶς προφέρεται μὲ τὰ χείλη, ἀλλὰ ἐκείνη ποὺ ἀνεβαίνει ἀπ' τὸ βάθος τῆς καρδιᾶς. 

Πραγματικὰ συνομιλοῦμε μὲ τὸν Θεὸ κατὰ τὴν ὥρα τῆς προσευχῆς, μ’ αὐτὴν συνδεόμαστε μὲ τοὺς ἀγγέλους καὶ φαινόμαστε ὅτι ἀπέχουμε πολὺ ἀπ' τὴν ἐπικοινωνία πρὸς τὰ ἄλογα ζῶα. Γιατί ἡ προσευχὴ εἶναι ἔργο τῶν ἀγγέλων, ποὺ ξεπερνάει ἀκόμη καὶ τὴν ἀξία ἐκείνων, ἀφοῦ εἶναι ἀνώτερο ἀπ' τὴν ἀξία τῶν ἀγγέλων τὸ νὰ συνομιλεῖς μὲ τὸν Θεό. Ἡ προσευχὴ εἶναι φάρμακο, ἀλλὰ ἐὰν δὲν γνωρίζουμε πῶς πρέπει νὰ τὸ χρησιμοποιοῦμε, δὲν καρπούμαστε τὴν ὠφέλειά του. Ὅταν ὁμιλῶ περὶ προσευχῆς μὴ νομίσεις ὅτι προσευχὴ εἶναι τὰ λόγια. Ἡ προσευχὴ εἶναι πόθος πρὸς τὸν Θεό, ἀγάπη ἀνέκφραστη, ποὺ δὲν ἐπιτελεῖται ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους, ἀλλὰ ὑπὸ τῆς ἐνέργειας τῆς Θείας Χάριτος. Εἶναι μεγάλο ἀγαθὸ ἡ προσευχή. Γιατί ἐάν, συζητώντας κανεὶς μὲ ἐνάρετο ἄνθρωπο, ἀποκομίζει ἀπ' αὐτὸν ὄχι μικρὴ ὠφέλεια, αὐτὸς ποῦ ἀξιώνεται νὰ συζητᾶ μὲ τὸν Θεὸν πόσα ἀγαθὰ δὲν θὰ ἀπολαύσει; Γιατί ἡ προσευχὴ εἶναι συνομιλία μὲ τὸν Θεό. Φωτιὰ εἶναι ἡ προσευχή, καὶ προπάντων ὅταν ἀναπέμπεται ἀπὸ νηφάλια καὶ φλογισμένη ψυχή. Εἶναι μεγάλο ὅπλο ἡ προσευχή, μεγάλο στολίδι καὶ καταφύγιο καὶ λιμάνι, θησαυρὸς ἀγαθῶν καὶ πλοῦτος, ποὺ κανεὶς δὲν μπορεῖ ν' ἁρπάξει. Ὅταν ὁ Κύριος εὐλόγησε τοὺς ἄρτους, προσευχήθηκε σηκώνοντας τὰ μάτια του πρὸς τὸν οὐρανό, γιὰ νὰ μᾶς διδάξει νὰ μὴν ἀρχίζουμε τὸ φαγητὸ στὸ τραπέζι πρὶν εὐχαριστήσουμε τὸ Θεὸ ποὺ ἔδωσε τοὺς καρπούς. Τραπέζι ποὺ ἀρχίζει μὲ προσευχὴ καὶ καταλήγει σὲ προσευχή, δὲν θὰ στερηθεῖ ποτέ, ἀλλὰ θὰ μᾶς προσφέρει πιὸ πλούσια κι ἀπὸ πηγὴ ὅλα τ’ ἀγαθά. 

Ὅ,τι εἶναι γιὰ τὴν οἰκία τὸ θεμέλιο, τὸ ἴδιο εἶναι γιὰ τὴν ψυχὴ ἡ προσευχή. Τίποτα δὲν εἶναι ἴσο μὲ τὴν προσευχή, τίποτα δὲν εἶναι πιὸ δυνατὸ ἀπ' τὴν πίστη. Ἂν προσευχόμαστε θὰ μπορέσουμε ν' ἀνοίξουμε καὶ τὸν οὐρανό. Ὁ Ἠλίας καὶ ἔκλεισε, καὶ ἄνοιξε τὸν οὐρανὸ μὲ τὴν προσευχή. Τὰ πάντα θὰ κατορθώσετε ὅταν προσεύχεσθε. Καὶ τὸ ὅτι ἡ προσευχὴ εὔκολα καθαρίζει τὴν ψυχὴ ποὺ ἔχει ἁμαρτήσει, μᾶς τὸ διδάσκει ὁ τελώνης, ὁ ὁποῖος παρακάλεσε τὸν Θεὸ νὰ συγχωρεθεῖ καὶ συγχωρήθηκε. Μᾶς τὸ διδάσκει δὲ καὶ ὁ λεπρός, ὁ ὁποῖος εὐθὺς ὡς παρακάλεσε τὸν Θεὸ καθαρίστηκε ἀπ’ τὴ λέπρα. Αὐτὸς ποὺ εἶπε "ἐλέησε μέ", ἔδειξε ἐξομολόγηση καὶ μετανίωσε γιὰ τὰ ἁμαρτήματά του. Αὐτὸς ποὺ εἶπε "ἐλέησε μέ", πῆρε συγχώρηση τῶν σφαλμάτων του. Αὐτὸς ποὺ ἐλεήθηκε δὲν κολάζεται. Αὐτὸς ποὺ εἶπε "ἐλέησε μέ", κέρδισε τὴ Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν. Αὐτὸν ποὺ θὰ ἐλεήσει ὁ Θεός, δὲν ἀπαλλάσσεται μόνο ἀπ’ τὴν κόλαση, ἀλλὰ γίνεται ἄξιος καὶ τῶν μελλοντικῶν ἀγαθῶν. Δὲν ἐπαρκεῖ ὁ καθαρὸς τρόπος ζωῆς, ἐὰν δὲν ὑπάρχει μαζὶ μ' αὐτὸν καὶ ἡ προσευχή. Αὐτὸν τὸν ὁποῖο δὲν χωροῦν οἱ οὐρανοί, Αὐτὸς εἰσέρχεται σὲ ψυχὴ ἡ ὅποια ζεῖ μέσα στὶς προσευχές. Ὅπου ὑπάρχει προσευχὴ κι εὐχαριστία, εἶναι παροῦσα ἡ χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, φυγαδεύονται οἱ δαίμονες, καὶ δραπετεύει καὶ ἀπομακρύνεται κάθε ἀντίθετη δύναμη. Ἐκεῖνος ποὺ πρόκειται νὰ καταφύγει σὲ προσευχή, δὲν τολμᾶ νὰ πεῖ τίποτα τὸ ἄπρεπο. Κι ἂν πεῖ, μετανοεῖ γρήγορα. Ἡ προσευχὴ καὶ ἡ δέηση καθιστοῦν τοὺς ἀνθρώπους ναοὺς τοῦ Χριστοῦ. Κι ὅπως ὁ χρυσὸς καὶ οἱ πολύτιμοι λίθοι καὶ τὰ μάρμαρα κάνουν τοὺς οἴκους τῶν βασιλέων ἔτσι καὶ ἡ προσευχὴ κάνει τοὺς ἀνθρώπους ναοὺς τοῦ Χριστοῦ.

το βρηκα:ρωμαϊκό οδοιπορικό

Γιατί οι Χριστιανοί προσκυνάμε τα άγια λείψανα;

Μια από τις πλέον ευλαβείς συνήθειες των πιστών είναι να προσκυνούν τα λείψανα των Αγίων της Εκκλησίας μας.

 Έχετε, ωστόσο, αναρωτηθεί ποτέ, γιατί προσκυνούμε τα τίμια Λείψανα;

Η συνήθεια του να προσκυνούμε τα τίμια λείψανα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το γεγονός ότι πιστεύουμε πως το σώμα του ανθρώπου, που προσλαμβάνεται στην Εκκλησία, γίνεται δοχείο της άκτιστης θείας ενέργειας, χριστοφόρο και πνευματοφόρο.«Ουκ οίδατε ότι τα σώματα υμών μέλη Χριστού εστίν;.. ή ουκ οίδατε ότι το σώμα υμών ναός του εν υμίν Αγίου Πνεύματος εστίν, ου έχετε από Θεού, και ουκ έστε εαυτών;. δοξάσατε τον Θεόν εν τω σώματι υμών και εν τω πνεύματι υμών, άτινα εστι του Θεού» (Α’ Κορ. στ’ 15-20), «Αυτός δε ο Θεός της ειρήνης αγιάσαι υμάς ολοτελείς, και ολόκληρον υμών το πνεύμα και η ψυχή και το σώμα αμέμπτως εν τη παρουσία του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού τηρηθείη. Πιστός ο καλών υμάς, ος και ποιήσει» (Α’ Θεσ. ε’ 23-24)…

Το ανθρώπινο σώμα εξυψώνεται μέσα στην Εκκλησία και έχει αιώνιο προορισμό. Ο Χριστός θα «μετασχηματίσει», δηλαδή θα μεταμορφώσει το ταπεινό μας σώμα, ώστε να γίνει «σύμμορφον τω σώματι της δόξης αυτού», να λάβει την ίδια μορφή προς το ένδοξο σώμα του Κυρίου και αυτό θα γίνει κατά τη δευτέρα παρουσία, «με την ενέργειαν, με την οποία δύναται και να υποτάξει τα πάντα εις τον εαυτόν Του» (Φιλιπ. γ’ 21).Η δόξα των αγίων λειψάνων αποτελεί προεικόνιση αυτής της νέας, της δοξασμένης κατάστασης του σώματος. Η τιμή που αποδίδεται σ’ αυτά στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποτελεί ακόμη μαρτυρία της πίστης μας στην καθολική δόξα του ανθρώπου (Α’ Θεσ. ε’ 23-24).Η αγιαστική χάρη εκφράζεται στα ιερά λείψανα με ευωδία, για την οποία κάνει λόγο η Αγία Γραφή (Β’ Κορ. β’ 15. Πρβλ. Ησ. ξστ’ 14) και επιτελεί θαύματα (Δ/Β’ Βασιλ. ιγ’ 20-21). Η ίδια χάρη μεταδίδεται στα αντικείμενα, τα οποία έρχονται σε επαφή με το σώμα των αγίων, με αποτέλεσμα τη θαυματουργία (Δ/Β’ Βασιλ. β’ 8-14. Ματθ. θ’ 20-22. Μάρκ. στ’ 13. Πράξ. ιθ’ 12).

Με βάση την καταγωγή μας από τον Αδάμ βρισκόμαστε σε διάσταση με τη δημιουργία του Θεού (Γέν. γ’ 17-19), όμως ο άνθρωπος της χάριτος του Θεού ακτινοβολεί ειρήνη και μεταδίδει ευλογία, ακόμη και με τη σκιά του (Πράξ. ε’ 15-16).Ο ίδιος ο Θεός λοιπόν τιμά τα λείψανα των αγίων ανθρώπων και τα εμποτίζει με την άκτιστη θεία Του χάρη. Γι’ αυτό και η Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδει τιμή σ’ αυτά και τα θέτει κάτω από το ιερό θυσιαστήριο (Εβρ. ιγ’ 10), μιμούμενη στο θέμα αυτό το ουράνιο, το αχειροποίητο θυσιαστήριο (Αποκ. στ’ 9). γιατί τα δικά μας θυσιαστήρια, είναι «αντίτυπα των αληθινών», δηλαδή εκείνου του ουράνιου θυσιαστηρίου (Εβρ. θ’ 24).Η πρώτη Εκκλησία τιμούσε τα ιερά λείψανα. Το Μαρτύριο του αγίου Πολυκάρπου (+156) μάς πληροφορεί πως θεωρούνταν «τιμιώτερα λίθων πολυτελών και δοκιμώτερα υπέρ χρυσίον» (Μαρτ. Πολυκ. 18).

Οι πιστοί συναθροίζονταν στους Τάφους των μαρτύρων, για να τελέσουν τη θεία ευχαριστία και να γιορτάσουν τη μνήμη των αγίων. Αυτό μεταδόθηκε στη μετέπειτα εποχή, δεν υπάρχει μαρτυρία που να μας πληροφορεί πως η τιμή των αγίων λειψάνων δεν ήταν καθολικά αποδεκτή.Ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος (329-390) υπογραμμίζει τα πολλά θαύματα που γίνονταν με τα τίμια λείψανα του αγίου Κυπριανού, «όταν υπάρχη η πίστις», λέγει και προσθέτει πως αυτό το γνωρίζουν «όσοι έλαβαν πείραν και έχουν μεταδώσει το θαύμα και εις ημάς και θα το παραδώσουν και εις το μέλλον» (Λόγος κδ’ 18, εις τον άγιον Κυπρ.).Στον πρώτο στηλιτευτικό του λόγο κατά του Ιουλιανού ο Γρηγόριος αναφέρει για τους αγίους: «αυτών είναι αι μεγάλοι τιμαί και πανηγύρεις. Από αυτούς οι δαίμονες φυγαδεύονται και αι νόσοι θεραπεύονται. αυτών τα σώματα μόνα έχουν την ιδίαν δύναμιν με τας αγίας ψυχάς των, είτε εφαπτόμενα είτε τιμώμενα. Αυτών και αι ρανίδες μόνο αίματος και μικρά αντικείμενα του πάθους των ενεργούν όσα και τα σώματα» (Γρηγ. Θεολ., Λόγος δ’ 69).Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος υπογραμμίζει ότι ακόμη και ο αυτοκράτορας, «ο την αλουργίδα περικείμενος» σπεύδει να προσκυνήσει τους τάφους των αγίων και «έστηκε δεόμενος των αγίων», δηλαδή προσεύχεται στους αγίους «ώστε αυτού προστήναι παρά τω Θεώ», για να σταθούν υπέρ αυτού ενώπιον του Θεού (Χρυσ, Υπόμν. εις Β’ Κορ., Λόγ. κστ’ 5).

Ο ίδιος άγιος, εκφράζοντας την πίστη της Εκκλησίας προτρέπει: «επιχωρίαζε σηκοίς μαρτύρων, όπου σώματος υγεία και ψυχής ωφέλεια», δηλαδή να επισκέπτεσαι τους ναούς των μαρτύρων, όπου θα βρεις την υγεία του σώματος και την ωφέλεια της ψυχής (Χρυσ, Υπόμν. εις Ματθ., Λόγ. λζ’ 7). Σε άλλη ομιλία προτρέπει τους χριστιανούς να πηγαίνουν «εις ευκτηρίους οίκους, και προς τας των άγιων μαρτύρων θήκας», δηλαδή στους οίκους της προσευχής και στις λειψανοθήκες των αγίων, «ώστε αφού λάβωμε την ευλογία των, να καταστήσωμε τους εαυτούς μας ακαταβλητους εις τας παγίδας του διαβόλου» (Εις Γεν., Ομιλ. ιε’ 6). «τα οστά των αγίων υποτάσσουν δαίμονας και βασανίζουν, και ελευθερώνουν όσους έχουν δεθεί από τα πικρότατα εκείνα δεσμά» (Χρυσ. Υπόμν. Εις Β’ Κορ. Λόγ. κστ’ 5).Σύμφωνα με την πίστη της πρώτης Εκκλησίας η θεία χάρη μεταδίδεται σε καθετί που βρίσκεται σε επαφή με τους αγίους. «Ακόμη και τα ενδύματα των αγίων είναι σεβαστά σε όλη την κτίση», αναφέρει ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος και μνημονεύει τη μηλωτή του Ηλία (Δ/Β’ Βασιλ. β’ 8-14), τα υποδήματα των τριών παίδων, που κατανίκησαν τη φωτιά (Δαν. γ’ 27-28), τη ράβδο του Μωυσή που έκανε τόσα θαύματα, τα ενδύματα του Παύλου (Πράξ. ιθ’ 11-12), τη σκιά του Πέτρου (Πράξ. ε 12-J6) κ.ά (Χρυσ., Προς τους ανδριάντας ομιλ. η’ 2).

Ο άγιος Βασίλειος μας πληροφορεί πως το τίμιο λείψανο της αγίας Ιουλίττας αγιάζει την πόλη και όσους προσέρχονται στον ναό, «η δε γη, η όποια με την εκδημία της μακάριας εδέχθη τας ευλογίας, ανέβλυσεν από τα σπλάγχνα της αγίασμα» που είναι «εις τους υγιείς φυλακτήριον και χορηγία τέρψεως» και στους άρρωστους «παρηγοριά» (Μ. Βασ., ομιλ. 2 εις την μάρτ. Ιουλ. 2).

 Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα άγια λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια, όπως αναφέραμε και στην περίπτωση των αγίων (σ. 48-50), δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση ή λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς».

Άγιος Νεκτάριος:»Προσέχετε μήπως ο Παράδεισος που υπάρχει μέσα σας μετατραπεί σε κόλαση»

Οι πειρασμοί παραχωρούνται για να φανερωθούν τα κρυμμένα πάθη, να καταπολεμηθούν κι έτσι να θεραπευθεί η ψυχή. Είναι και αυτοί δείγμα του θείου ελέους. Γι’ αυτό εμπιστεύσου στο Θεό και ζήτησε την βοήθεια Του, ώστε να σε δυναμώσει στον αγώνα σου. Η ελπίδα στο Θεό δεν οδηγεί ποτέ στην απελπισία. Οι πειρασμοί φέρνουν ταπεινοφροσύνη.Ο Θεός ξέρει την αντοχή του καθενός μας και παραχωρεί τους πειρασμούς κατά το μέτρο των δυνάμεων μας. Να φροντίζουμε όμως κι εμείς να είμαστε άγρυπνοι και προσεκτικοί, για να μη βάλουμε μόνοι μας τον εαυτό μας σε πειρασμό.Εμπιστευτείτε στο Θεό τον Αγαθό, τον Ισχυρό, τον Ζώντα, και Αυτός θα σας οδηγήσει στην ανάπαυση. Μετά από τις δοκιμασίες ακολουθεί η πνευματική χαρά. Ο Κύριος παρακολουθεί όσους υπομένουν τις δοκιμασίες και τις θλίψεις για τη δική Του Αγάπη. Μη λιποψυχείτε λοιπόν και μη δειλιάζετε.Δεν θέλω να θλίβεσαι και να συγχύζεσαι για όσα συμβαίνουν αντίθετα με τη θέληση σας, όσο δίκαιη και αν είναι αυτή. Μια τέτοια θλίψη μαρτυρεί την ύπαρξη εγωισμού. Προσέχετε τον εγωισμό που κρύβεται κάτω από την μορφή του δικαιώματος. Προσέχετε και την άκαιρη λύπη που δημιουργείται μετά από έναν δίκαιο έλεγχο. Η υπερβολική θλίψη για όλα αυτά είναι του πειρασμού. Μία είναι η αληθινή θλίψη. Αυτή που δημιουργείται, όταν γνωρίσουμε καλά την άθλια κατάσταση που βρίσκεται η ψυχή μας. Όλες οι άλλες θλίψεις δεν έχουν καμιά σχέση με τη χαρά του Θεού.Φροντίζετε να περιφρουρείτε στην καρδιά σας τη χαρά του Αγ. Πνεύματος και να μην επιτρέπετε στον πονηρό να χύνει την πίκρα του. Προσέχετε! Προσέχετε μήπως ο παράδεισος που υπάρχει μέσα σας μετατραπεί σε κόλαση.

Αγ. Νεκταρίου Πενταπόλεως «ΔΙΔΑΧΕΣ»

Εγκατέλειψε τις πίστες και τον Μαζωνάκη και έγινε παππάς!

Δεκαέξι χρόνια πέρασαν από το βράδυ που ο στενός συνεργάτης του Γιώργου Μαζωνάκη, ο βιολιστής Στρατής Συρίγος, εξαφανίσθηκε από τις μεγάλες πίστες για να ακολουθήσει το δρόμο της ιεροσύνης και τελικά να γίνει παππάς. Κανείς δεν γνώριζε το παραμικρό για την τύχη του πιο ακριβοπληρωμένου τότε βιρτουόζου, με τον οποίο τα «βαριά» ονόματα του λαϊκού πενταγράμμου επιθυμούσαν διακαώς να συνεργαστούν, αγνοώντας τελείως το γεγονός ότι εγκατέλειψε την έως τότε καριέρα του για να γίνει παππάς.Ο γνωστός πρώην μουσικός βρίσκεται στη Σίφνο, όπου το 2004, σε ηλικία 34 ετών, χειροτονήθηκε ιερέας από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Σύρου κ. Δωρόθεο Β’ και αφοσιώθηκε στο λόγο και στο έργο του Κυρίου, κάτι το οποίο επιθυμούσε από μικρό παιδί.Το άλλοτε «παιδί της νύχτας» τίναξε στον αέρα τη μουσική σταδιοδρομία του, αλλά και τα παχυλά -τότε- νυχτοκάματα, για να ακολουθήσει τον δρόμο του Θεού. Εργαζόταν τη νύχτα, ωστόσο ήταν άνθρωπος της ημέρας, όπως συνήθιζε να λέει. Ξημερώματα Κυριακής, μόλις τελείωνε το πρόγραμμα στο μαγαζί, έψελνε στην εκκλησία της ενορίας του στην Αθήνα.

Οικογένεια ναυτικών

Η ηρεμία και η γαλήνη που ένιωθε στον οίκο του Θεού και η ανάγκη να μεταφέρει τον λόγο του Κυρίου τον οδήγησαν, να επιστρέψει με την οικογένειά του στη Σίφνο και να χειροτονηθεί.Με καταγωγή από μουσική οικογένεια Σιφναίων, ναυτικών στο επάγγελμα, έφυγε από το νησί στα 18 του για να σπουδάσει στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.Επιθυμούσε να μην επιβαρύνει τους γονείς του με έξοδα, γι’ αυτό και αναζήτησε αμέσως δουλειά. «Τις πρώτες νότες του πενταγράμμου μού τις δίδαξε ο πατέρας μου. Κατόπιν έκανα μαθήματα ευρωπαϊκής και βυζαντινής μουσικής, αλλά, παρόλο που είχα καλή φωνή, δεν με συγκινούσε το τραγούδι. Ετσι, έπιασα δουλειά ως μουσικός σε ένα νυχτερινό κέντρο με νησιώτικα, στον Πειραιά. Ο Θεός με αξίωσε όχι μόνο να εργαστώ, αλλά και να καταξιωθώ επαγγελματικά στον χώρο της μουσικής» λέει στην «Espresso» o ιερέας, που πρώτη φορά λύνει τη σιωπή του γυρίζοντας πίσω στον χρόνο.

1989: Η καλή φήμη του ως βιρτουόζου του βιολιού συνεχώς μεγάλωνε και σε ηλικία μόλις 21 χρόνων συνεργάστηκε με τον Βασίλη Τερλέγκα. Ακολούθησαν ο Σταμάτης Γονίδης, η Δέσποινα Βανδή, οι αδελφοί Διονυσίου, η Αντζελα Δημητρίου και τα τελευταία πέντε χρόνια πριν αποχωρήσει ήταν ο σολίστ του Γιώργου Μαζωνάκη.

Αντζελα και ο Γιώργος

Με όλους τους καλλιτέχνες συνεργάστηκε άψογα. Ακόμα και για την Αντζελα Δημητρίου, την οποία κάποιοι μουσικοί χαρακτηρίζουν ιδιόρρυθμη, εκείνος λέει μόνο τα καλύτερα. Με ζεστά λόγια μιλά για τον τελευταίο συνεργάτη του, τον Γιώργο Μαζωνάκη.«Η σχέση του με τον Θεό είναι στενή. Συχνά επισκέπτεται το Αγιο Ορος για να προσευχηθεί και να πάρει ευλογία. Η συνεργασία μας ήταν η καλύτερη της καριέρας μου και, επειδή η πίστη μας στον Θεό ήταν μεγάλη, αναπτύξαμε μια δυνατή φιλία. Εξαιρετικός επαγγελματίας, συνεπής, με ωραίο και απλό χαρακτήρα, διαθέτει μεγάλο ταλέντο και παραμένει ένας από τους πιο σημαντικούς καλλιτέχνες της γενιάς του. Ηταν ο πρώτος που ήρθε να με δει εδώ, στο νησί, αφότου χειροτονήθηκα» θυμάται ο πατέρας Στρατής Συρίγος.Μάλιστα, σε μια συναυλία του Μαζωνάκη στην Κω, κινδύνεψε η ζωή τους από το πλήθος του κόσμου, που τους εγκλώβισε στη σκηνή, και χρειάστηκε η επέμβαση της Αστυνομίας ώστε να τους φυγαδεύσει με περιπολικά. Θυμάται χαρακτηριστικά και ένα άλλο σοβαρό επεισόδιο: «Μια άλλη φορά, στην Πάτρα, η κατάσταση ξέφυγε, όταν ο κόσμος βρήκε δίοδο προς τα καμαρίνια, και εκεί πραγματικά φοβήθηκα. Ορμηξαν μέσα ζητώντας αυτόγραφα».Ο πατήρ Στρατής δεν κρύβει το δέος και τη γαλήνη που νιώθει τώρα που υπηρετεί και κηρύττει τον λόγο του Κυρίου. «Αν ο νους και η καρδιά ενός ιερέα χορτάσουν με τα λόγια του Θεού, τότε το στόμα του μιλά από καρδιάς» λέει στο κήρυγμά του.Είναι από τους πιο αγαπητούς κληρικούς στο νησί και στον Ιερό Ναό του Αγ. Νικολάου, στα Εξάμπελα, όπου λειτουργεί κάθε Κυριακή, οι πιστοί κατακλύζουν τον ναό. «Εγινα ιερέας ύστερα από ώριμη σκέψη. Ηταν το όνειρό μου από πέντε χρονών παιδί, γι’ αυτό και η μετάβαση από την εργασία μου στη νύχτα στην εκκλησία έγινε ανώδυνα. Πλέον βλέπω το παρελθόν μακρόθεν. Γιατί ακόμα και τη μουσική, όπως ζούσα και εργαζόμουν, τη χειριζόμουν εγώ, όπως και τη νύχτα, όχι η νύχτα εμένα. Ηξερα ότι υπήρχε ημερομηνία λήξης, γι’ αυτό και από το παρελθόν δεν μου λείπει τίποτα» λέει με ευγένεια. Και συνεχίζει: «Σε αυτούς που με γνώριζαν καλά δεν φάνηκε περίεργο το ότι φόρεσα τα ράσα, τα οποία και δεν αποχωρίζομαι ποτέ. Αυτή τη στιγμή με ενδιαφέρουν μόνο η ποιμαντική μου δραστηριότητα και ο λόγος του Θεού».

διδασκαλία μουσικής και ο γάμος του με τη Μενεγάκη

Τις ελεύθερες ώρες του διδάσκει παραδοσιακή μουσική σε παιδιά, ενώ τα καλοκαίρια, στα πανηγύρια μεγάλων θρησκευτικών εορτών, μπορεί να τον δείτε να παίζει βιολί και να τραγουδά νησιώτικα.«Παίζω πάντα σε συνεννόηση με τον Μητροπολίτη και Ποιμενάρχη μας κ. Δωρόθεο Β’, ο οποίος είναι ένας σπουδαίος, ανοιχτόμυαλος άνθρωπος, αρωγός σε κάθε αξιοπρεπή και ωφέλιμη προσπάθεια. Με έχει βοηθήσει πολύ και τον ευχαριστώ από καρδιάς» λέει ο 46χρονος σήμερα ιερέας.

Ο 10χρονος γιος του

Η Σούζαν Ασμπι, η γυμνάστρια του «Πρωινού καφέ», που επίσης ζει στο νησί μαζί με την κόρη της, τον γνώριζε από τη δεκαετία του ’90 και σήμερα ανήκει στο ποίμνιό του.Στο πλευρό του ευγενικού παπα-Στρατή βρίσκεται σχεδόν για μια εικοσαετία η σύζυγός του Μαρία Μενεγάκη, που του χάρισε έναν υπέροχο γιο, τον 10χρονο Ευάγγελο.Το ζευγάρι παντρεύτηκε όταν ο νεαρός μουσικός ήταν 26 χρόνων και δημιούργησε μια πολύ όμορφη οικογένεια.

Η αμαρτία ζημιώνει εμάς, όχι το Θεό

Πάρα πολλές φορές εμείς μέσα στο μυαλό μας πιστεύουμε ότι η θρησκευτική ζωή αφορά τον Θεό και η αμαρτία πάλι αφορά τον Θεό. Είναι λάθος αυτό. Η Εκκλησία είναι θεραπευτήριο και η αρρώστια είναι δική μας και μπήκαμε εκεί για να θεραπευτούμε. Ο Γιατρός είναι υγιής, δεν του κάναμε χάρη που μπήκαμε στο νοσοκομείο. Οι εντολές Του είναι τα φάρμακά μας. Ούτε όταν πάρουμε τα φάρμακά μας το κάνουμε για κείνον για να είναι ικανοποιημένος. Ο Χριστός ερχόμενος στον κόσμο φανέρωσε το μυστήριο της Εκκλησίας για να θεραπευτούμε εμείς. Εμείς πολλές φορές φανταζόμαστε ότι κάνουμε είτε την νηστεία μας, είτε τον κόπο μας, είτε την προσευχή μας ή ο,τιδήποτε άλλο για Κείνον. Και μερικές φορές ότι μας γυρεύει Εκείνος για δικό Του λογαριασμό και απαίτηση πράγματα. Ενώ δεν είναι έτσι. Αυτό είναι θεμελιακό λάθος. Δεν γυρεύει ο Γιατρός από μένα, από σας, από οποιονδήποτε άρρωστο να τηρήσει ένα τρόπο αγωγής θεραπευτικής εξαιτίας δικής του ιδιοτροπίας, αλλά για να θεραπευτεί ο άρρωστος.Με τον ίδιο τρόπο και μες στην Εκκλησία. Άμα αυτά δεν ταξινομηθούν σωστά όπως είπα πιο πριν δεν θα περάσουμε ποτέ από την ενοχή στην μετάνοια και από την μετάνοια στο να επιστρέψουμε στο σπίτι του πατέρα μας. Να καταλάβουμε ότι αυτός ο τρόπος ζωής, η αμαρτία, μας αποκόπτει από τον Ζωή. Η θρησκευτική ζωή δεν είναι σκέψεις. Άλλοτε καλές, άλλοτε λιγότερο καλές, άλλοτε ενοχικές, άλλοτε μετανοιώματα, ή είναι συναισθήματα! Πάω σε μία Προηγιασμένη που είναι μισοσκότεινα, είναι πολύ όμορφα, ξεκουράζεται κανείς. Πάω σε ένα εσπερινό είναι ήσυχα και κατανυκτικά, γαληνεύω. Με αυτά θα μπούμε σε μία λογική ανακουφιστική, αν τα δεχτούμε, που μπορεί να είναι χρήσιμη μερικές φορές, αλλά δεν είναι απολύτως υγιής.

Πολλές φορές οι άνθρωποι πηγαίνουν να εξομολογηθούν υπό το βάρος των ενοχών τους κι όταν πούνε αυτό που έχουν λένε αχ! Ανακουφίστηκα. Ή προτρέποντας κάποιον να πάει να εξομολογηθεί του λένε: Πήγαινε να εξομολογηθείς, μετά θα αισθανθείς να πετάς. Θα αισθάνεσαι πάρα πολύ άνετα. Μπορεί κι αυτά να συμβαίνουν πολλές φορές, αλλά ξέρετε και σε ψυχολόγο να πηγαίνατε πάλι θα «πετάγατε» και πάλι θα αισθανόσασταν ανακούφιση. Το θέμα όμως της μετανοίας της εκκλησιαστικής, δεν είναι ένας ψυχολογισμός το πως αισθάνθηκα. Γιατί η θρησκευτική ζωή δεν είναι συναισθήματα. Είναι ρεαλιστική ζωή. Είναι καθημερινότητα. Είναι τρόπος ζωής. Άμα αυτό δεν το συνειδητοποιήσουμε δεν θα μπορέσουμε να την αγαπήσουμε σωστά. Μετά θα ψάχνουμε πως θα ανακουφιστούμε, αλλά η ανακούφιση δεν σημαίνει οπωσδήποτε αλλαγή. Μετάνοια σημαίνει άλλαξα την ζυγαριά που ζυγιάζω τα πράγματα. Αυτό που θεωρούσα κέρδος, κατάλαβα ότι ήταν ζημιά και το πετάω.Μπορεί κανείς καμμιά φορά αδελφοί μου να εξομολογηθεί ακόμη από εγωισμό, για να τακτοποιήση τις σχέσεις του με τον Θεό, όχι για να αλλάξει. Πάρα πολλές φορές οι παπάδες ακούν την προτροπή: διάβασέ μου παπούλη μια ευχή. Να την κάνεις τι; Τι θα πει διάβασέ μου μια ευχή; Υπέρ τίνος; Έχουμε ακριβώς μια μπερδεμένη σχέση και μια ευχή θα την τακτοποιήση και θα κοιμόμαστε πιο ήσυχα; Δεν είναι αυτό μετάνοια. Δεν είναι ο λόγος να γίνει κάποιος χριστιανός, η να μπει στην Εκκλησία, το να αισθανθεί καλύτερα. Είναι να συνειδητοποιήση τι είναι ζωή και τι είναι θάνατος και να μάθει σιγά σιγά να προτιμάει την ζωή.

αρχιμ. Θεοδόσιος Μαρτζούχος,

Ὁ μῦθος τῆς ψυχοθεραπείας, (Κορναράκης 'Ιωάννης)

Μέ τίτλο ἑνός ἔργου του, «Ὁ μῦθος τῆς ψυχοθεραπείας», ὁ γνωστός ἀμερικανός καθηγητής τῆς ψυχιατρικῆς στό πανεπιστήμιο τῆς Νέας Ὑόρκης Thomas Szasz, φέρνει στό προσκήνιο τοῦ προβληματισμοῦ τῆς ψυχοθεραπευτικῆς δεοντολογίας τό εἰδικό πρόβλημα τῆς ποιότητος ἤ ταυτότητος τῆς ψυχοθεραπείας. Τί εἶναι ἡ ψυχοθεραπεία; Εἶναι πραγματικότης ἤ μῦθος;

Στήν εἰσαγωγή τοῦ βιβλίου του δηλώνει ὁ Szasz ὅτι «θά προσπαθήσω νά δείξω ὅτι μέ τήν προοδευτική παρακμή τῆς θρησκείας καί τήν ἀνάπτυξη κατά τόν 18ο αἰώνα τῆς ἐπιστήμης, ἡ φροντίδα τῆς θεραπείας τῶν (sinful) ψυχῶν, πού ἐν τῷ μεταξύ εἶχε γίνει ἕνα ὁλοκληρωμένο μέρος τῶν χριστιανικῶν Ἐκκλησιῶν, ἀναμορφώθηκε καί ἐμφανίστηκε ὡς φροντίδα τῆς θεραπείας τοῦ πνεύματος (sick) καί ἔγινε ἕνα ὁλοκληρωμένο μέρος τῆς ἰατρικῆς ἐπιστήμης».

Γιά νά κατανοήσει κανείς καλύτερα τήν αἰτιολογία τοῦ ἐγχειρήματος τοῦ Szasz καί γενικότερα τή φύση τοῦ συνολικοῦ του ἔργου, πρέπει, ἀσφαλῶς, νά συνειδητοποιήσει τίς τεράστιες διαστάσεις τοῦ ἁπλώματος τῆς ψυχοθεραπείας στό χῶρο τῆς ἀμερικανικῆς ζωῆς, καί κυρίως τίς ἐναλλασσόμενες, τίς τελευταῖες δεκαετίες, ψυχοθεραπευτικές προοπτικές καί μεθοδολογίες. Κάτω ἀπό τό πρίσμα αὐτῆς τῆς πραγματικότητος, ὄχι μόνο τό βιβλίο «Ὁ μῦθος τῆς ψυχοθεραπείας», ἄλλα γενικά τό ὅλο ἔργο τοῦ Szasz ἀποτελεῖ μιὰ διαμαρτυρία ἐναντίον μιᾶς δοκιμασμένης «ψυχιατρικῆς» ἐπιστήμης! Ἡ θέση βέβαια τοῦ Szasz στό πρόβλημα τί εἶναι ἡ ψυχοθεραπεία, δηλώνεται ἤδη ἀπό τόν τίτλο τοῦ βιβλίου του. Γιά τόν ψυχίατρο αὐτό ἡ ψυχοθεραπεία εἶναι ἕνας «μῦθος». Δέν εἶναι μία θεραπευτική δεοντολογία πού ἀνταποκρίνεται στή φύση τοῦ ἀντικειμένου της- τόν ψυχικά ἄρρωστο ἄνθρωπο. Ἡ βασική θέση τοῦ Szasz καθώς ὑπογραμμίζεται ἤδη στήν εἰσαγωγή τοῦ βιβλίου του, προβάλλει τόν ἰσχυρισμό ὅτι ἡ ψυχοθεραπεία, μ’ ὁποιαδήποτε προοπτική καί μεθοδολογία καί ἄν ἀσκεῖται, εἶναι ἕνα ὑποκατάστατο μιᾶς ἄλλης θεραπευτικῆς δεοντολογίας, πού εἶναι ἡ αὐθεντική καί ἑπομένως ἡ μόνη σύμφωνη πρός τή φύση τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς. Καί καθώς ἐπίσης ὁ Szasz σχετίζει ἄμεσα μέ τό πρόβλημα τῆς ποιότητος τῆς ψυχοθεραπείας μία κάμψη τῆς ἐντάσεως τῆς θρησκευτικῆς ζωῆς καί μία ποιοτική της διαφοροποίηση «ἐπί τά χείρω», ἀποκαλύπτεται, χωρίς περιστροφές, ὅτι, ὡς αὐθεντική ψυχοθεραπεία, ἀναγνωρίζει, ὁ ἀντιρρησίας αὐτός ψυχίατρος, τή θεραπεία τῶν ψυχῶν πού προσφέρει ἡ θρησκεία. Γι’ αὐτό τό λόγο τελικά χαρακτηρίζει τήν ψυχοθεραπεία ὡς «ψευδοθρησκεία» (pseudoreligion). Ἡ ψυχοθεραπεία, λοιπόν, ὡς ὑποκατάστατο τῆς θρησκείας, εἶναι ἕνας μῦθος, κατά τόν Thomas Szasz.

Μέσα στά πλαίσια τῶν περιορισμῶν τοῦ παρόντος ἄρθρου, θά ἐπιχειρήσουμε νά ταχθοῦμε μέ τήν ἄποψη τοῦ Szasz καί νά συμμερισθοῦμε τή θέση του. Γι’ αὐτό τό λόγο, στή συνέχεια, ὑπενθυμίζουμε μερικά στοιχεῖα ἤ χαρακτηριστικά τῆς δοκιμασμένης πλέον ψυχοθεραπείας, πού συνθέτουν καί προβάλλουν τό «μυθικό» της χαρακτήρα.

1. Ἡ ψυχοθεραπεία, μέ τή βοήθεια ἑνός διαλόγου, μέ τόν ὁποῖο ἐπιχειρεῖ ἕνα θεραπευτικό συντονισμό τῆς ἀντιδράσεως δύο προσώπων (τοῦ θεραπευτοῦ καί τοῦ θεραπευομένου) καί μέ τήν ἐνδεχομένη θετική δραστικότητα ὁρισμένων βιοχημικῶν συνθέσεων (ψυχοφαρμάκων), σκοπεύει στή θεραπεία ἑνός ἄρρωστου ψυχικοῦ κόσμου. Ἀλλ’ ἄν ἡ ψυχική ἀρρώστια δέν μπορεῖ νά εἶναι ἀποτέλεσμα μόνον βιοχημικῶν ἀλλοιώσεων, πού ἔχουν γίνει στήν περιοχή τῆς φαιᾶς οὐσίας τοῦ ἐγκεφάλου ἤ τοῦ νευρικοῦ συστήματος, ἡ ἀσκούμενη ψυχοθεραπεία, μέ τή βοήθεια, ἔστω, μιᾶς «ζεστῆς» ἀνθρωπίνης σχέσεως (ψυχοθεραπευτικῆς) καί τήν συνεργία σχετικῶν ψυχοφαρμάκων, ἀποβαίνει, πράγματι, «μῦθος»! Τό βασικό μυθικό στοιχεῖο τῆς ψυχοθεραπείας ἔγκειται ἀκριβῶς στό γεγονός ὅτι ἁπλούστατα μέ τήν ψυχοθεραπευτική δράση γίνεται ἐπίκληση στίς ἄρρωστες ψυχικές δυνάμεις τοῦ ἀνθρώπου νά γίνουν… ὑγιεῖς! Ἀλλά τό «δοκιμασμένο» πρόβλημα τῆς ψυχοθεραπευτικῆς δραστηριότητος εἶναι ὅτι δέν ἀρκεῖ μία ἐπίκληση, γιά νά θεραπεύσει καί νά ἀναμορφώσει θετικά ψυχικές δυνάμεις, συλημένες ἀπό τούς ἀνθρώπινους-ὑπαρξιακούς προβληματισμούς. Ἡ ἀνάγκη τοῦ ἄρρωστου, ψυχικά, ἀνθρώπου νά φθάσει μέχρι τό γραφεῖο τοῦ ψυχοθεραπευτῆ, προέκυψε ὕστερα ἀπό μία παραλυτική «αὐτοσυνειδησία» τῆς ψυχικῆς του νοσηρότητας. Σ’ αὐτή τήν περίπτωση, ὁ ψυχικά ἀσθενής εἶναι, ἁπλῶς, διαθέσιμος στόν ψυχοθεραπευτή. Ἡ ἀρρώστια του ἔγκειται στό γεγονός ὅτι δέν ἔχει τή δύναμη νά ἀνακαλέσει, αὐτοδύναμα, τίς ψυχικές του δυνάμεις στήν κατάσταση τῆς ὑγείας! Γιά νά γίνει αὐτό, χρειάζεται μία «αὐτό-ὑπέρβαση» τῆς ἀτομικῆς νοσηρότητας, γιά τήν ὁποία ἀκριβῶς δέν εἶναι ἱκανός ὁ ψυχικά ἀσθενής ἄνθρωπος. Ἑπομένως πρέπει ὁ ἀσθενής νά βοηθηθεῖ μ’ ἕνα ὑπερ-βατό τρόπο, πού νά προέρχεται ἀπό κάποιον ἄλλο θεραπευτικό παράγοντα. Ἀλλά τέτοια θεραπευτική μεθοδολογία εἶναι ἄγνωστη στήν ψυχοθεραπεία. Οἱ δρόμοι της εἶναι «βατοί», ὑπό τήν ἔννοια μιᾶς ἀνεπαρκοῦς θεραπευτικῆς κοινοτυπίας. Ὑπολογίζουν πάντοτε καί στίς δυνατότητες τοῦ ἀσθενοῦς

2. Εἰδικότερα, σέ σχέση μέ τήν ἀδυναμία αὐτή τοῦ ἀρρώστου, ψυχικά, ἀνθρώπου νά ἐνεργήσει μία θεραπευτική αὐτο-ὑπέρβαση, θά μποροῦσε νά ὑπενθυμίσει κανείς ὅτι ἡ βασική ἰδέα, στήν ὁποία θεμελιώνεται ἡ σύγχρονη ψυχοθεραπεία (ἀκόμη καί ἡ «θεραπεία τῆς συμπεριφορᾶς»), εἶναι ἡ ἰδέα τῆς μή συνειδητῆς αἰτιολογίας. Παρά τίς διαφοροποιήσεις καί ἀναθεωρήσεις τοῦ ψυχαναλυτικοῦ συστήματος ἑρμηνείας τοῦ ἀρρώστου ψυχικοῦ κόσμου, ἡ βάση ἀπό τήν ὁποία ξεκινᾶ ἡ σύγχρονη ψυχοθεραπεία εἶναι τό ἄρρωστο ἀσυνείδητο. Εἰδικότερα, τό ἀπωθημένο σύστημα μιᾶς ψυχικῆς συγκρούσεως, Καί ἀκριβῶς οἱ δύο αὐτοί ψυχολογικοί ὅροι, «ἀπώθηση» καί «ψυχική σύγκρουση», ὑποδηλώνουν τήν τεράστια προβληματική τῆς ψυχοθεραπευτικῆς ἀγωγῆς

 Ἄν ὁρισμένα νοσηρά ψυχικά ἐκδηλώματα ἀποβαίνουν ἀπειλητικά γιά τήν ὕπαρξη τοῦ ἀτόμου, πῶς μπορεῖ κανείς νά συνεργήσει σέ μία συνειδητοποίηση ἀσυνειδήτων ψυχικῶν περιεχομένων καί πῶς μπορεῖ νά συντελέσει στή λύση μιᾶς ψυχικῆς συγκρούσεως, ποὺ λειτουργεῖ στό ἀσυνείδητο βάθος τοῦ ἀνθρώπινου ψυχισμοῦ; Μόνο σάν μῦθος μπορεῖ νά ἠχήσει στ’ αὐτιά μας ἡ εὔκολη ψυχαναλυτική θέση: συνειδητοποίηση σημαίνει θεραπεία! Γιατί, ἐξάλλου, ἡ πασίγνωστη στόν ψυχοθεραπευτή «ψυχική ἀντίσταση», λειτουργεῖ πάντοτε ὡς διαμαρτυρία τῆς ἀπωθήσεως καί ὡς ἄμυνά της ἐναντίον τοῦ θεραπευτικοῦ αἰτήματος τῆς συνειδητοποιήσεως.Ἀκόμη εἰδικότερα, αὐτό πού φαίνεται δύσκολο νά κατορθωθεῖ δέν εἶναι τόσο ἡ πληροφόρηση τοῦ ἀσθενοῦς, ὡς πρός τήν αἰτιολογία τῆς νοσηρῆς του συμπτωματολογίας, ἀλλ’ ἡ βιωματική κατανόηση ἐκ μέρους του μιᾶς ἐπιβαλλομένης ἀλλαγῆς, στή δομική ψυχοδυναμική ἀφετηρία τῆς συγκεκριμένης του συμπεριφορᾶς. Ὁ ψυχικά ἄρρωστος ἄνθρωπος εἶναι δυνατόν νά ὁδηγηθεῖ, σέ πολλές περιπτώσεις, στή συνειδητοποίηση βασικῶν συγκρουσιακῶν του καταστάσεων, ἀλλά τό πιό σίγουρο εἶναι ὅτι δέν θά μπορέσει νά προχωρήσει σέ μία αὐτοδύναμη ἀλλαγή τῆς σχέσεως τῶν παραγόντων τῆς βασικῆς ψυχικῆς του συγκρούσεως. Ἐνδέχεται νά βρεθεῖ μπροστά σ’ ἕνα ψυχοθεραπευτή πού τοῦ προσφέρει σωστή ἑρμηνεία τῆς συγκρουσιακῆς του καταστάσεως. Ἀλλά ἀκριβῶς λόγῳ τοῦ βιωματικοῦ («ὑπαρξιακοῦ») ἀντιφατικοῦ χαρακτῆρος τῆς καταστάσεως αὐτῆς, ἴσως δέν θά μπορέσει νά βιώσει τή συνειδητοποίηση ὡς θεραπεία. Ἀντίθετα, ὅπως εἶναι γνωστό ἀπό τήν ψυχοθεραπευτική ἐμπειρία, ἡ συνειδητοποίηση μίας συγκρουσιακῆς καταστάσεως μπορεῖ νά σημάνει, γιά τό ἐνδιαφερόμενο πρόσωπο, ἔνταση τῶν ψυχοπαθολογικῶν του φαινομένων ἤ καί καταστροφή. Ἡ μεθοδική του προετοιμασία γιά τή στιγμή τοῦ «ψυχοθεραπευτικοῦ καιροῦ» στή διαδικασία τοῦ ψυχοθεραπευτικοῦ διαλόγου, εἶναι, συχνά, ἕνα ἀβέβαιο ἐγχείρημα. Ὅταν ἡ ἑστία μίας ψυχικῆς συγκρούσεως εἶναι ἐνεργής, ἡ βιωματική της, μέσῳ μιᾶς συνειδητοποιήσεως, προσέγγιση μπορεῖ νά σημαίνει «λάδι στή φωτιά»

3. Οὐσιώδης ἀρχή τῆς ψυχοθεραπείας εἶναι ὁ μεθοδολογικός περιορισμός της στήν καθαρῶς ψυχική νομοτέλεια. Αὐτό σημαίνει θεώρηση τοῦ ψυχικά ἄρρωστου ἀνθρώπου ἀνεξαρτήτως τῶν ἀξιολογικῶν (ὑπαρξιακῶν) του συναρτήσεων. Ὁ ψυχοθεραπευτής εἶναι ὑποχρεωμένος, ἀπό τή φύση τοῦ λειτουργήματός του, νά περιορισθεῖ στή θεραπεία τῶν νοσηρῶν «ψυχικῶν» φαινομένων. Αὐτό πρέπει νά τό κάνει, κινούμενος μέσα σ’ ἕνα πλαίσιο γενικά ἀποδεκτῆς ψυχοθεραπευτικῆς δεοντολογίας. α) Πρέπει νά σεβασθεῖ τήν προσωπικότητα τοῦ ἀσθενοῦς, μή εἰσερχόμενος στήν προβληματική τοῦ ἀξιολογικοῦ συστήματος ζωῆς στό ὁποῖο ὁ ἀσθενής αὐτός εἶναι ἐντεταγμένος. β) Ὁ ἴδιος ὁ ψυχοθεραπευτής δέν εἶναι ὑποχρεωμένος νά προτείνει ἕνα δικό του ἀξιολογικό σύστημα ζωῆς στόν ἀσθενῆ. Ἑπομένως ἡ ψυχοθεραπευτική ἀγωγή πρέπει νά ἀναπτυχθεῖ σ’ ἕνα οὐδέτερο πεδίο, ἀπό πλευρᾶς ἀξιολογικῶν συναρτήσεων, ἐπιστημονικῆς δεοντολογίας. Ἐδῶ ἡ αἴσθηση τοῦ «μύθου» ἀποκορυφώνεται, πράγματι, καθώς καί ὁ ἀφελέστερος νοῦς κατανοεῖ ὅτι μία ἀποσύνδεση ὁποιασδήποτε ψυχικῆς συγκρούσεως ἀπό τό προσωπικό ἀξιολογικό σύστημα τοῦ ἀσθενοῦς δέν μπορεῖ κἄν νά εἶναι νοητή.

 Τό κατ’ ἐξοχήν αὐτό μυθικό στοιχεῖο τῆς ψυχοθεραπείας οὐσιώνεται, στήν πράξη, πολύ εὔκολα κυρίως μέ τή λαθραία διείσδυση τοῦ ψυχοθεραπευτικοῦ διαλόγου στούς χώρους τοῦ ἀξιολογικοῦ συστήματος ζωῆς τοῦ ἀσθενοῦς. Γιατί ἡ ἀθέτηση τῆς θεμελιώδους αὐτῆς ἀρχῆς («τῆς μή παρεμβάσεως») στό ἀξιολογικό αὐτό σύστημα ὑπάρχει, ὡς γνωστό, μέσα στή δομή ὅλων σχεδόν τῶν αὐτοτελῶν καί συστηματικῶν ψυχολογικῶν θεωριῶν. Παρά τό γεγονός, δηλαδή, ὅτι ἡ ψυχοθεραπευτική δεοντολογία κινεῖται πρός τήν ἀξιολογικά οὐδέτερη κατεύθυνση τῆς ἐπαναφορᾶς ἁπλῶς τοῦ ψυχικά ἄρρωστου ἀνθρώπου στή δυνατότητα τῆς φυσιολογικῆς προσαρμογῆς του στό χῶρο τῆς ὑπάρξεώς του, δέν μπορεῖ νά ἀποφύγει τήν προβολή ἐνώπιον τοῦ ἀσθενοῦς αὐτοῦ ἑνός προτύπου ζωῆς. Ὁ ἀναπόφευκτος καθορισμός νέων ὅρων ἤ σχέσεων ζωῆς σημαίνει μία νέα εἰκόνα ζωῆς. Ἡ νέα, ὅμως, εἰκόνα σημαίνει ἔνταξη σ’ ἕνα νέο σύστημα ζωῆς. Οἱ νέοι ὅροι καί οἱ νέες σχέσεις ζωῆς ἀπαιτοῦν νέες «ἐκτιμήσεις» ἐκ μέρους τοῦ ἀσθενοῦς καί ὁδηγοῦν, μοιραίως, σ’ ἕνα νέο ἀξιολογικό σύστημα ζωῆς.

 4. Ἡ φύση τῆς ψυχοθεραπευτικῆς διαδικασίας φέρνει, ἀναπόφευκτα, ἐγγύτατα τόν ἀσθενῆ στόν ψυχικό κόσμο τοῦ ψυχοθεραπευτῆ. Εἶναι γνωστό ὅτι σήμερα βρίσκεται στή διάθεσή μας μία πλούσια ἐμπειρία, πού ἀποκαλύπτει σ’ ἕνα ἀξιόλογο βάθος, τίς ἀσυνείδητες, κυρίως, διεργασίες, πού λειτουργοῦν κατά τήν πορεία τοῦ ψυχοθεραπευτικοῦ διαλόγου μεταξύ ψυχοθεραπευτῆ καί θεραπευομένου. Γι’ αὐτό τό λόγο γνωρίζουμε σήμερα ὅτι, μοιραίως, ἡ ποιότητα τοῦ ψυχισμοῦ καί τό εἶδος τῶν ἀντιδράσεων τοῦ ψυχοθεραπευτῆ στόν ψυχικό κόσμο τοῦ ἀσθενοῦς βιώνεται, ἐκ μέρους τοῦ δευτέρου, μ’ ἕνα νευρωτικό ὑποκειμενισμό. Ὁ ἀσθενής, ἀναπόφευκτα, ὀλισθαίνει σέ μία νευρωτική ἐξάρτηση ἀπό τό πρόσωπο τοῦ ψυχοθεραπευτῆ του. Κι αὐτό, ἤδη, σημαίνει ὅτι, ἐκτός τῆς «ἐπιστημονικῆς» ψυχοθεραπευτικῆς μεθοδολογίας, ὁ παράγων «ψυχοθεραπευτής» παίζει τόν προσωπικό του ρόλο στήν ὅλη θεραπευτική διαδικασία. Κι ἐπειδή, ἀκριβῶς, πρόκειται γιά ἀσυνείδητες διεργασίες, ὑπάρχει πάντοτε τό πρόβλημα σέ ποιά ἔκταση εἶναι δυνατόν νά ἐλέγχει θετικά ὁ ψυχοθεραπευτής τήν ἐπίδραση τῆς προσωπικότητάς του στόν νευρωτικό ὑποκειμενισμό τοῦ ἀσθενοῦς. Γιατί, θεωρητικά, ἡ ψυχοθεραπευτική σχέση προϋποθέτει «παρτεναίρ» μέ θετική, γιά τόν θεραπευόμενο, συμπεριφορά καί «ἔκφραση». Ἄν ὁ πρῶτος λειτουργεῖ σάν πρόσωπο, ὅπως καί ὁ δεύτερος, δηλαδή μέ προσωπικές συγκινησιακές ἀντιδράσεις, προσωπικά κόμπλεξ ἤ ψυχικά τραύματα, μέ συναισθηματικές στερήσεις ἤ ὁποιουδήποτε ἄλλου εἴδους ἀπωθήσεις, πού ὀφείλονται σέ μόνο τό γεγονός ὅτι κι αὐτός εἶναι «ἄνθρωπος», τότε τό μυθικό στοιχεῖο τῆς ψυχοθεραπείας ἐκφράζεται, ἐπίσης στή δεοντολογία μίας σχέσεως πού δέν μπορεῖ νά εἶναι «ὑπαρκτή». «Μεταφορά» καί «ἀντιμεταφορά», «προβολή» καί «ἐνδοβολή», εἶναι πάντοτε βασικές ἀσυνείδητες διεργασίες, πού διαμορφώνουν ἀνάλογα τίς διατομικές σχέσεις στή διαδικασία τῶν ὁποίων λειτουργοῦν. Δηλαδή ὁ ρόλος τους παίζεται ἐρήμην της δεοντολογίας, πού ἐπιδιώκει νά καθορίσει θεραπευτικά τό πλάτος καί τό βάθος τῶν σχέσεων αὐτῶν.

5. Ἡ παραθεώρηση τοῦ ἀξιολογικοῦ συστήματος ζωῆς τοῦ ἀσθενοῦς, ἐκ μέρους τοῦ ψυχοθεραπευτῆ, κλείνει τά μάτια τῆς ψυχοθεραπείας μπροστά στό βασικότερο ὑπαρξιακό του πρόβλημα· τό πρόβλημα τῆς ἐνοχῆς. Ἡ ψυχοθεραπεία δέν παραθεωρεῖ ἁπλῶς τό αἴσθημα ἐνοχῆς (Schuldgefuhl), ἀλλά τό ἀποστρέφεται καί πολλές φορές δείχνει ὅτι τό «μισεῖ». Ἐπειδή, ἀκριβῶς, ὁ ὅρος ἐνοχή ἠχεῖ πάντοτε σάν τό ἀρνητικό κατάλοιπο ἀξιολογικῶν βιώσεων τοῦ ἀτόμου, ἡ ψυχοθεραπεία, πού ἐπιμένει νά θέλει (πάντοτε θεωρητικά) νά μένει μακριά ἀπό συσχετίσεις μέ ἠθικές ἤ πνευματικές ἀξίες, ἀρνεῖται ἀκόμη καί τήν ψυχολογική ὑπόσταση τῆς ἐνοχῆς στόν ὑπαρξιακό χῶρο τῆς ἀτομικῆς ζωῆς. Τό αἴσθημα τῆς ἐνοχῆς εἶναι γιά τήν ψυχοθεραπεία οὐτοπικό βίωμα, φαντασίωση, «ἀσήμαντο» ἐπιφαινόμενο τῆς ψυχικῆς νοσηρότητας. Μάλιστα, ἰδιαιτέρως ἡ φροϋδική ψυχανάλυση, γιά νά βοηθήσει τό νευρωτικό ἄτομο νά ἀποδεσμευθεῖ ἀπό τίς (νευρωτικές) συνέπειες καταπιεστικῶν «ἀπαγορεύσεων», προτείνει τήν ἐξουδετέρωση τῆς (πατρικῆς) αὐθεντίας. Τό ἄτομο πού θέλει νά βιώσει τήν ψυχική του ὑγεία πρέπει νά ἀποδεσμευθεῖ (ἤ νά ἀποδεσμεύεται) ἀπό κάθε «πρέπει» πού ἐκφράζει μία ὁποιαδήποτε «πατρική» προσταγή. Κάθε «πρέπει» πρέπει νά ἀπορρίπτεται. Αὐτόν τόν ὑπαρξιακό διάλογο τῶν δύο συγκρουόμενων «πρέπει» δέν τόν ἔχει ἀκόμη ὑποπτευθεῖ ἡ ψυχανάλυση σάν προβολή τῆς δικῆς της συγκρούσεως στόν ἀνθρώπινο ψυχικό χῶρο. Κι ἐδῶ συλλαμβάνεται νά… μυθολογεῖ «ἀσυνείδητα». Γιατί μόνο ἄν μποροῦσε ποτέ νά ξεφύγει τό ἄτομο ἀπό τό στενό χῶρο τοῦ «πρέπει», θά μποροῦσε νά εἶναι ἐλεύθερο, ὅπως τό θέλει ἡ ψυχανάλυση. Ὁ συνεχής, ὅμως, ἀγώνας ἐναντίον ἑνός «πρέπει» (ὑπαρξιακοῦ), κάτω ἀπό τήν πίεση ἑνός ἄλλου «πρέπει» (ψυχαναλυτικοῦ), εἶναι ἡ ψυχολογική παγίδα στήν ὁποία ὀλισθαίνει τό ἄτομο πού προσπαθεῖ νά συμμορφώνεται μέ τούς ψυχαναλυτικούς «κανόνες». Ἔτσι, ἄθελά του ἀποδύεται σ’ ἕνα μυθικό ἀγώνα ψυχικῆς ὑγείας. Αὐτός, ἐξάλλου, ὁ ἐγκλωβισμός τοῦ ἀτόμου μεταξύ τῶν δύο «πρέπει» ἐκφράζει, συγχρόνως, τό εἶδος, τίς διαστάσεις καί τήν ποιότητα τοῦ αἰσθήματος (ἤ βιώματος) τῆς ἐνοχῆς, πού ἀποτελεῖ πάντοτε τό ἔσχατο ὑπόβαθρο τοῦ ὑπαρξιακοῦ προβληματισμοῦ τοῦ ἀτόμου αὐτοῦ. Πράγμα πού σημαίνει τήν ἀναπόφευκτη σύνδεση τοῦ ἄτομου μέ τίς ἀξιολογικές διαστάσεις τῆς ὑπαρξιακῆς του προοπτικῆς! Ἀκόμη καί στό χῶρο τοῦ ψυχολογικοῦ -«ὑπαρξιστικοῦ» στοχασμοῦ, ἡ αἴσθηση τῆς ἐνοχῆς βιώνεται σέ συνάρτηση μέ τήν προοπτική τῆς ὑπάρξεως. Αὐτό, ἀκριβῶς, δείχνει ὅτι ἡ ψυχολογία, ἀπό τή φύση της, ἐκφράζει, εἴτε τό θέλει εἴτε ὄχι, ἀξιολογικές ποιότητες ζωῆς. Ἡ γενική ἀρχή ὅτι ἡ ψυχολογία εἶναι μία οὐδέτερη ἀξιολογικά ἐπιστήμη, εἶναι πράγματι, ὁ μεγαλύτερος «μῦθος» πού κυκλοφορεῖ στούς χώρους τοῦ θεωρητικοῦ ἀλλά καί τοῦ πρακτικοῦ προβληματισμοῦ τῆς ἐπιστήμης αὐτῆς. Γι’ αὐτό, ἄλλωστε, τό νευρωτικό χαρακτήρα τῆς ἴδιας της ψυχολογίας (Carusο) πρέπει νά ἀποδώσει κανείς στήν ἀπώθηση τῆς ἐνοχῆς της γιά τήν μυθική προβολή τοῦ μεγάλου αὐτοῦ ψεύδους! Τά μυθικά αὐτά στοιχεῖα τῆς ψυχοθεραπείας ἀποκαλύπτουν μέ ἐνάργεια τόν «ὑποκατάστατο» (Ersatz) χαρακτήρα της. Ἀλλ’ ἐξηγοῦν, ἐπίσης, μέ σαφήνεια τήν ποιότητα τοῦ ἐγχειρήματος τοῦ ἀνθρώπου πού καταφεύγει σ’ αὐτήν. Γιατί ὁ διάλογος τοῦ ψυχικά ἄρρωστου ἀτόμου μέ τήν ψυχοθεραπεία εἶναι μία φυγή ἀπό τήν πραγματικότητα στήν περιοχή τοῦ μύθου. Κι εἶναι γεγονός ὅτι ὁ μῦθος προσφέρει πάντοτε μία δυνατότητα φυγῆς. Ἤ ὅτι ὁ ἴδιος ὁ μῦθος εἶναι μία ὑψηλή ποιότητα φυγῆς. Παραμένει πάντοτε ὅμως σάν ζητούμενο ἡ αὐθεντική πραγματικότητα τῆς ὑπάρξεως σάν βάση τῆς ψυχικῆς ὑγείας τοῦ ἀτόμου. Αὐτή τήν πραγματικότητα, εἶναι ἀλήθεια, μόνο ἡ γνήσια ποιότητα τῆς θρησκευτικῆς ζωῆς μπορεῖ νά ἀποκαλύψει. Γιατί μόνο στήν ποιότητα αὐτῆς τῆς ζωῆς βιώνονται αὐθεντικά οἱ ἔσχατες ἀξιολογικές συναρτήσεις τῆς ὑπάρξεως, καί μ’ αὐτό τόν τρόπο ἀπολαμβάνει τό ἄτομο τό ἀγαθό της ψυχικῆς ὑγείας. Αὐτό τελικά, σημαίνει ὅτι μία ἀπομυθοποίηση τῆς ψυχοθεραπείας, γιά τήν «ἐπιστημονική» ἐξασφάλιση τῆς ψυχικῆς ὑγείας, θά ἔθετε σέ πρώτη θέση τό πρόβλημα τῆς ἀπομυθοποιήσεως τῆς ὑπάρξεως. Ἀλλά σ’ αὐτήν τήν περίπτωση ἰσχύει ἀπαράβατα τό εὐαγγελικό ἀξίωμα -«γνώσεσθε τήν ἀλήθεια καί ἡ ἀλήθεια ἐλευθερώσει ὑμᾶς» (Ἰωάν. 8, 32). Ἡ ἀλήθεια ὅμως εἶναι ὅτι: «Ἡ ἀλήθεια διά τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐγένετο» (Ἰωάν. 1, 17). Αὐτή δέ ἀκριβῶς ἡ ἀλήθεια, «ὅτε ἦλθε τό πλήρωμα τοῦ χρόνου», ἀπομυθοποίησε τήν ζωήν τοῦ ἀνθρώπου καί τοῦ συνειδητοποίησε τήν αὐθεντική της εἰκόνα. Ἔτσι ἡ συνειδητοποίηση αὐτή, ὅταν βιώνεται νόμιμα, εἶναι συγχρόνως καί αὐθεντική ψυχοθεραπεία. Στήν περίπτωση αὐτή καταργεῖται τελεσίδικα καί «ἡ ψυχοθεραπεία» καί ὁ «μῦθος» της!

Κορναράκης 'Ιωάννης (Ὅμότιμος Καθηγητής Ποιμαντικῆς Ψυχολογίας καὶ Ἐξομολογητικῆς Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν)

Πηγή: Αγία Ζώνη