Τρίτη 28 Απριλίου 2026
ΕΛΕΝΗ ΓΛΥΚΑΤΖΗ – ΑΡΒΕΛΕΡ
Η πρόσφατη εκδημία της βυζαντινολόγου Ελένης Γλυκάτζη- Άρβελερ, μιας από τις εμβληματικότερες μορφές της σύγχρονης ελληνικής διανόησης, αποτέλεσε την ευκαιρία να αναδεχθεί η πανεπιστημιακή της σταδιοδρομία και η παγκόσμια αναγνώριση του έργου της, ενώ άνθρωποι που τη γνώρισαν από κοντά μίλησαν με τα πιο θερμά λόγια και με τους μεγαλύτερους επαίνους για τη δυναμική προσωπικότητά της.
Η εκλιπούσα
υπήρξε σίγουρα μια ακαδημαϊκή διδάσκαλος
η οποία «κατόρθωσε να καταστήσει τον ελληνικό ακαδημαϊκό λόγο ισότιμο
συνομιλητή στο διεθνές επιστημονικό περιβάλλον», σύμφωνα με την ανακοίνωση της
Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος. Και το σημαντικότερο, υπερβαίνοντας
ιδεοληψίες, αγκυλώσεις και κάθε λογής
σκοπιμότητες που «θόλωναν» τη
ματιά μας, πέτυχε να αναδιαμορφώσει ριζικά την εικόνα μας για το Βυζάντιο.
Το Βυζάντιο
δεν μπορεί να πια να αντιμετωπίζεται ως ένα «παρακμιακό» και «ανατολίζον»
μόρφωμα στις παρυφές της Ευρώπης, όπως
κάποτε προσπάθησε να το απαξιώσει η
δυτική ιστοριογραφία, με τους Νεοέλληνες μετά το 1821 να λησμονούν πρόθυμα –
και πολύ «βολικά»- το Βυζάντιο, αρκούμενοι να φαντάζονται εαυτούς συνεχιστές
της αρχαίας Αθήνας και Σπάρτης. Πλέον η ελληνοχριστιανική αυτοκρατορία του
Βυζαντίου μπορεί να γίνεται αντιληπτή ως αυτό που πράγματι είναι ως ταυτοτικό
στοιχειό όχι μόνο του Ελληνισμού, αλλά και της Ευρώπης.
Δευτέρα 27 Απριλίου 2026
Η ΦΡΙΚΗ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ
Καθώς ένας ακόμα πόλεμος σκιάζει την ανθρωπότητα, η πιο οδυνηρή ίσως διαπίστωση
που θα μπορούσε να κάνουμε είναι ότι πλέον φαίνεται να καταρρέει ακόμη και η
τελευταία δικλείδα ασφαλείας που μας
είχε απομείνει μπροστά στη φρίκη.
Μέχρι τώρα,
ακόμα και όταν εξαιτίας της τεχνολογικής προόδου, η καταστροφή και ο θάνατος
ήταν το αποτέλεσμα του πατήματος ενός
κουμπιού, ακόμα και τότε, ένας άνθρωπος, ήταν πάντα αυτός που θα πατούσε το
κουμπί. Έτσι, υπήρχε πάντα μια δικλείδα ασφαλείας: η ανθρώπινη συνείδηση. Και ο
μεγαλύτερος εκτροχιασμός ερχόταν, όταν μια πολεμική σύγκρουση παρατεινόταν
τόσο, ώστε η ανθρώπινη συνείδηση να αμβλυνθεί, ο άνθρωπος να αποκτηνωθεί, και η
δικλείδα ασφαλείας να καταρρεύσει.
Σήμερα όμως,
ακόμα χειρότερα, δεν χρειάζεται πια να περιμένουμε την αποκτήνωση του ανθρώπου. Στο νέο πεδίο
μάχης, από τις πεδιάδες της Ουκρανίας ως τη Μέση Ανατολή και τις χώρες του
Περσικού, η απόφαση της εξόντωσης δεν περνάει καν από το φίλτρο της ανθρώπινης
συνείδησης. Αυτόματα οπλικά συστήματα, που κινούνται με λογισμικό τεχνητής
νοημοσύνης, επεξεργάζονται ταχύτατα ασύλληπτες ποσότητες δεδομένων, εντοπίζουν
στόχους και προχωρούν στην εξουδετέρωσή τους. Η εν ψυχρώ μαζική αφαίρεση της
ζωής, ο εφιάλτης της ανθρωπότητας, όπου κάθε δικλείδα ασφαλείας έχει
καταρρεύσει, είναι πια η νέα κανονικότητα, μέσα στη φρίκη του νέου πολέμου
«ΖΩΗ», τ.
4410
Κυριακή 12 Απριλίου 2026
Στίς Δύσκολες ὧρες τῆς κάθε ἡμέρας
Σάββατο 11 Απριλίου 2026
Η ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ : Ο πνευματικός νόμος (Αγ. Μάρκος ο Ασκητής)
Πρόλογος
Ο ΟΣΙΟΣ Μάρκος ὁ ἀσκητής εἶναι ἕνας ἀπό τούς ἐπιφανέστερους ἀσκητικούς συγγραφεῖς τῆς Ἐκκλησίας μας. Ἔζησε στά τέλη του 4ου καί στίς ἀρχές τοῦ 5ου αἰ. Ἦταν μαθητής τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου. Διετέλεσε πρεσβύτερος καί προϊστάμενος μοναστικῆς ἀδελφότητας στην Ἄγκυρα, πρίν ἀποσυρθεῖ στήν ἔρημο τῆς Γαλατίας, ὅπου ἀσκήτεψε μόνος. Κοιμήθηκε αἰωνόβιος μετά τό 430.
Φιλόθεος καί φιλόπονος ὁ ὅσιος Μάρκος, ἐπιδόθηκε για ἑξήντα χρόνια στή νήψη καί τή μελέτη τῶν θείων Γραφῶν. Φτάνοντας «εἰς τὸ ἄκρον τῆς ἀσκήσεως καὶ τῆς ἀρετῆς», ὅπως σημειώνει χαρακτηριστικά ὁ ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης στό συναξάρι του (5 Μαρτίου), ἀπέκτησε τά χαρίσματα τῆς θαυματουργίας καί τῆς ἁγιοπνευματικῆς σοφίας. Το τελευταῖο τό ἀποδεικνύουν διαχρονικά τά δογματικά και ἀσκητικά του συγγράμματα, τά ὁποῖα ἔγιναν τόσο δημοφιλή, ὥστε οἱ βυζαντινοί χριστιανοί ἔφτασαν νά λένε: «Πάντα πώλησον καὶ Μᾶρκον ἀγόρασον»! Τή μαρτυρία του, ἄλλωστε, ἐπικαλοῦνται συχνά μεταγενέστεροί του ἀσκητικοί συγγραφεῖς, ὅπως ὁ ἀββάς Δωρόθεος, ὁ ὅσιος Ἰωάννης ὁ Σιναΐτης, ὁ ὅσιος Συμεών ὁ Νέος Θεολόγος, ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς κ.ἄ.
Ἕνα ἀπό τά ἔργα τοῦ θεοφόρου ἀσκητῆ, μικρό ἀλλά ἔξοχο, εἶναι καί τό Περὶ νόμου πνευματικοῦ, πού περιέχεται στή Φιλοκαλία τῶν ἱερῶν Νηπτικῶν. Σ’ αὐτό, σέ διακόσια ἀποφθεγματικά «κεφάλαια», μέ τρόπο πρωτότυπο ἀλλά και μέ στέρεη θεμελίωση στήν Ἁγία Γραφή καί τήν ἱερή Παράδοση, ἀναλύεται ἡ λειτουργία τοῦ πνευματικοῦ νόμου. Ὁ νόμος αὐτός, σύμφωνα μέ τόν ἱερό συγγραφέα, εἶναι «ὁ νόμος τῆς ἐλευθερίας», ὁ ὁποῖος περιέχεται στό Εὐαγγέλιο τοῦ Χριστοῦ. Ἡ τήρηση τῶν εὐαγγελικῶν ἐντολῶν ἀποτελεῖ το περιεχόμενο τῆς χριστιανικῆς ἀσκήσεως καί ὁδηγεῖ τούς πιστούς ἀπό τή δουλεία τῶν παθῶν στήν ἐλευθερία τῶν τέκνων τοῦ Θεοῦ καί στήν εἰρήνη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.
Ἀξίζει νά σημειωθεῖ ὅτι ὁ ὅσιος Συμεών ὁ Νέος Θεολόγος (949-1022) ἔφτασε σέ πολύ νεαρή ἡλικία στή θέα τοῦ ἀκτίστου θείου φωτός, μελετώντας μέ ὑπόδειξη
τοῦ πνευματικοῦ του πατέρα τό σύγγραμμα αὐτό τοῦ ὁσίου Μάρκου καί ἐφαρμόζοντας κυρίως τήν ἀκόλουθη συμβουλή του: «Ἄν ζητᾶς νά θεραπευθεῖς, φρόντισε τή συνείδησή σου καί κάνε ὅ,τι σοῦ λέει…».
Σήμερα, πού ἡ περιφρόνηση τοῦ νόμου τοῦ Θεοῦ ἔχει ὁδηγήσει τήν κοινωνία μας σέ βαθιά κρίση καί σέ ἀδυναμία διακρίσεως τοῦ καλοῦ ἀπό
τό κακό, τά θεόσοφα «κεφάλαια» τοῦ ἁγίου Μάρκου προβάλλουν ὡς πολύτιμος καθοδηγητικός κανόνας τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς. Τά σημαντικότερα ἀπ’
αὐτά ἔχουν ἀνθολογηθεῖ στίς ἑπόμενες σελίδες καί πιστεύουμε ὅτι θά ὠφελήσουν τούς ἀδελφούς μας ἐκείνους πού ἀγωνίζονται εὐσυνείδητα ν’ ἀπαλλαγοῦν «ἀπὸ τοῦ νόμου τῆς ἁμαρτίας καὶ τοῦ θανάτου» καί νά οἰκειωθοῦν «τὸν νόμον τοῦ πνεύματος τῆς ζωῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ» (πρβλ. Ρωμ. 8:2).
ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΑΡΑΚΛΗΤΟΥ
Παρασκευή 10 Απριλίου 2026
Υπερτουρισμός και Άγιον Όρος (Σεβ. Μητροπολίτης Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου Ιερόθεος)
Τό Ἅγιον Ὄρος εἶναι τόπος προσευχῆς ἡσυχίας καί μυστηρίου. Ἐκεῖ ἀφιερώνονται οἱ μοναχοί στό «Περιβόλι τῆς Παναγίας». Τό Ἅγιον Ὄρος διαφυλάσσει τίς πάνω ἀπό χίλια χρόνια παραδόσεις, κυρίως κρατᾶ τήν ὀρθόδοξη πίστη, τήν λατρεία, «τήν μέθοδο τῆς ὀρθοδόξου εὐσεβείας», πού εἶναι ὁ τρόπος τῆς σωτηρίας, ὅταν αὐτά ἔχουν χαθῆ ἀπό τίς κοινωνίες μας, ἀκόμα καί τίς Χριστιανικές. Πρόκειται γιά ἕναν χῶρο πού κρατᾶ ἀναλλοίωτες τίς παραδόσεις σέ πολλά σημεῖα, τήν Ἐκκλησία καί τό φυσικό περιβάλλον. Κυρίως οἱ μοναχοί ἔχουν κέντρο τόν Θεό καί τήν Ἐκκλησία.
Οἱ ἐκτός τοῦ Ἁγίου Ὄρους ἄνθρωποι ἄλλοι ἀπό εὐλάβεια, ἄλλοι ἀπό ἀναζήτηση, ἄλλοι ἀπό περιέργεια καί τουρισμό ἐπισκέπτονται τό Ἅγιον Ὄρος, ὅπου βρίσκουν ἀβραμιαία φιλοξενία, ἀγάπη ἀνιδιοτελῆ καί αἰσθάνονται μιά ἠρεμία ἡ ὁποία εἶναι δυσεύρετη στίς κοινωνίες μας. Ὅμως κάθε γεγονός ἔχει καί τά ὅριά του.
Διαβάζουμε σέ καθημερινή Ἐφημερίδα Πανελλαδικῆς ἐμβέλειας ὅτι «ὁ ὑπερτουρισμός ἀπειλεῖ τό Ἅγιον Ὄρος», «ἡ πληθώρα ἐπισκεπτῶν καί ὀχημάτων ὁδηγεῖ σέ φόβους γιά ἀναίρεση τοῦ ἠσυχαστικοῦ χαρακτἠρα καί ἀπώλεια τῆς θρησκευτικότητος». Μάλιστα γράφεται ὅτι «πολυκοσμία καί κυκλοφοριακά προβλήματα εἶναι οἱ δύο σημαντικότερες συνέπειες τῆς ὑπερεπισκεψιμότητας πού παρατηρεῖται πλέον στό Ἅγιον Ὄρος, ἐνῶ τήν ἴδια στιγμή πληθαίνουν οἱ φωνές διαμαρτυρίας καί ἀπό τίς μονές καί ἀπό τήν Ἱερά Ἐπιστασία πού κρούουν τόν κώδωνα κινδύνου γιά ἀναίρεση τοῦ ἡσυχαστικοῦ χαρακτήρα, ἀπώλεια της θρησκευτικότητας καί τουριστικοποίηση τοῦ Ἄθω».
Οἱ ἀριθμοί εἶναι ἀνησυχητικοί. Τό πρῶτο ἑξάμηνο τοῦ 2024 εἶχαν μπεῖ στό Ἅγιον Ὄρος 75.000 ἄνθρωποι, ἐφέτος τό πρῶτο ἑξάμηνο τοῦ 2025 ὁ ἀριθμός τῶν προσελθόντων ἀνῆλθε στίς 85.000. Σέ αὐτόν τόν ἀριθμό πρέπει νά προστεθῆ καί ὁ ἀριθμός 4.000 τῶν ἐργαζομένων μόνιμα ἤ ἐποχικά πού ἔχουν ἐργατικό διαμονητήριο, καθώς ἐπίσης καί ἐκείνων πού λαμβάνουν διαμονητήρια γιά σκῆτες καί κελιά. Ἀκόμη, «ἡ ὑψηλή ἐπισκεψιμότητα» ἔχει αὐξήσει καί τήν ἀνάγκη τῶν ὀχημάτων καί τῶν ταξί γιά τήν μετακίνηση τῶν ἐργαζομένων καί τῶν προσκυνητῶν», μέ ἀποτέλεσμα νά γίνουν πολλά τροχαῖα ἀτυχήματα. (Δημήτριος Ἀλεξόπουλος, ΤΑ ΝΕΑ, 17-11-2025)
Ὅποιος γνωρίζει ἀπό τήν ζωή τοῦ Ἁγίου Ὄρους καταλαβαίνει τό τί πρόβλημα δημιουργοῦν ὅλοι αὐτοί οἱ ἐπισκέπτες ἤ προσκυνητές, ὡς πρός τήν διαμονή τους καί τήν τροφοδοσία τους. Βεβαίως οἱ μοναχοί τοῦ Ἁγίου Ὄρους δείχνουν ἀφειδώλευτα τήν ἀγάπη τους, καί πολλοί προσκυνητές ἤ ἐπισκέπτες ὠφελοῦνται πνευματικά ἀπό τίς ἀκολουθίες, πού γίνονται στούς Ναούς, τούς λόγους πού ἀκούγονται, τήν ἐξομολόγηση πού κάνουν σέ διακριτικούς πνευματικούς, καί αὐτή εἶναι ἡ μεγάλη προσφορά τοῦ Ἁγίου Ὄρους, ἀλλά αὐτό ἀπαιτεῖ κόπο καί ἔξοδα.
Παρά ταῦτα πρέπει νά παραμείνη τό Ἅγιον Ὄρος ὡς τόπος προσευχῆς καί ἡσυχίας, ὡς τόπος θεραπείας καί ὑπομνήσεως τῆς ὀρθόδοξης ζωῆς ἡ ὁποία χάθηκε ἀπό τίς κοινωνίες μας. Γιατί, ἄν ὅλα γίνουν τουρισμός καί περιέργεια καί χαθῆ τό ἡσυχαστικό στοιχεῖο τῆς παράδοσής μας, τότε θά χαθῆ ἕνας σημαντικός τρόπος ζωῆς, πού τόν ἔχει ἀνάγκη ὁ ἄνθρωπος κάθε ἐποχῆς
-
Η γενοκτονία των Ποντίων, που τιμάται στις 19 Μαΐου, δεν είναι παρά μέρος μόνο της συστηματικής γενοκτονίας των χριστιανικών πληθυσμών τ...
-
Τα πρώτα 10 λεπτά: 10 κουταλιές ζάχαρης εισχωρούν στο σύστημά σας. (100% της προτεινόμενης ημερήσιας χρήσης.) Ο λόγος που δεν ...



