ANDRE' BRETON: Εγώ είμαι.. ανοίξετε

Τα τετράγωνα του αέρος... σπάζουν με τη σειρά τους

Από καιρό πια... δεν υπάρχουν καθρέφτες

Και οι γυναίκες καμώνονται μέρα και νύχτα 

πως δεν είναι τόσο ωραίες

Όταν πλησιάζουν τα πουλιά

 
που πρόκειται να καθίσουν στον ώμο τους

Γέρνουν πίσω το κεφάλι απαλά 

χωρίς να κλείσουν τα μάτια

Το παρκέτο και τα έπιπλα στάζουν αίμα

Μια αράχνη στέκει στο κυανό της δίχτυ 

επάνω σ’ ένα άδειο πτώμα..


Παιδιά κρατώντας ένα φανάρι 

προχωρούν μέσα στα άλση

Ζητούν από τα φύλλα... τον ίσκιο των λιμνών

Μα οι σιωπηλές λίμνες.. ασκούν μεγάλη έλξη

Τώρα πια δεν φαίνεται στην επιφάνεια 

παρά ένα μικρό φανάρι που χαμηλώνει

Στις τρεις πόρτες του σπιτιού 

είναι καρφωμένες τρεις άσπρες κουκουβάγιες

Την ανάμνησιν των ερώτων της ώρας

Η άκρη των φτερών τους 

είναι χρυσωμένη σαν τις χάρτινες κορόνες

που πέφτουν στροβιλιζόμενες από τα νεκρά δένδρα

Η φωνή αυτών των μελετών 

βάζει γαϊδουράγκαθα στα χείλη

Κάτω από το χιόνι 

το αλεξικέραυνο γοητεύει τα γεράκια.

Μετάφραση: Ανδρέας Εμπειρίκος

ANDRE' BRETON: ΥΠΕΡΡΕΑΛΙΣΜΟΣ

...από το Πρώτο Μανιφέστο του ANDRE' BRETON-1924

Μετάφραση: Ανδρέας Εμπειρίκος

“ΥΠΕΡΡΕΑΛΙΣΜΟΣ, όνομα ουσιαστικό.

Γνήσιος ψυχικός αυτοματισμός

, 
με τον οποίο εκφράζει κανείς 

γραπτά, είτε προφορικά, 

ή με οποιοδήποτε άλλο τρόπο, 

την αληθινή λειτουργία της σκέψης. 

Υπαγόρευση της σκέψης χωρίς κανένα λογικό έλεγχο, 

πέρα από κάθε αισθητική ή ηθική έννοια.

Ο υπερρεαλισμός στηρίζεται στην επίγνωση 

της ανώτερης πραγματικότητας

ορισμένων μορφών συσχετίσεως (συνειρμών), 

που παραμελήθηκαν  πριν απ’ αυτόν, 

στην παντοδυναμία του Ονείρου, 

στο α ν ι δ ι ο τ ε λ έ ς.... παιγνίδισμα της σκέψης”.

ANDRE' BRETON: «Τα γραπτά φεύγουν»

ANDRE' BRETON: «Τα γραπτά φεύγουν»
Μετάφραση: Ανδρέας Εμπειρίκος

Το ατλάζι των φύλλων που γυρίζει κανείς στα βιβλία 
σχηματίζει... μια γυναίκα τόσο ωραία
που όταν δεν διαβάζει κανείς... την ατενίζει με λύπη
χωρίς να τολμά... να της μιλήσει
χωρίς να τολμά να της πει πως είναι τόσο ωραία
που αυτό που πρόκειται να μάθουμε.. δεν έχει τιμή
Αυτή η γυναίκα περνά... ανεπαισθήτως 

μέσα σε θρόισμα λουλουδιών
καμιά φορά στρέφεται... μέσα στις τυπωμένες εποχές
και ζητά την ώρα... ή καμώνεται
πως κοιτάζει... τα κοσμήματα κατάματα
όπως δεν κάνουν... τ’ αληθινά πλάσματα...

Και ο κόσμος πεθαίνει
ένα ρήγμα δημιουργείται στα δακτυλίδια του αέρος
ένα σχίσμα.... στην θέση της καρδιάς
Οι πρωινές εφημερίδες.... φέρνουν αοιδούς
των οποίων η φωνή... έχει το χρώμα της άμμου
πάνω σε ακτές απαλές και κινδυνώδεις
και καμιά φορά οι βραδινές... 

αφήνουν να περάσουν
κάτι πολύ νέα κοριτσάκια...

 που οδηγούν θηρία αλυσοδεμένα
Μα το πιο ωραίο είναι στα ενδιάμεσα διαστήματα
ορισμένων γραμμάτων.... όπου χέρια πιο λευκά
από το κέρας των αστεριών το μεσημέρι
αφανίζουν..... μια φωλιά λευκών χελιδονιών
για να βρέχει πάντοτε....

Τόσο χαμηλά τόσο χαμηλά που τα φτερά
δεν μπορούνε πια να σμίξουν
Χέρια απ’ όπου ανεβαίνει κανείς...

 σε μπράτσα τόσο ελαφρά
που η άχνα των λιβαδιών στα χαριτωμένα της
κυματιστά περιπλέγματα πάνω από τις λίμνες
είναι.... ο ατελής τους κ α θ ρ έ φ τ η ς...
μπράτσα που δεν εναρθρώνονται με τίποτε άλλο
παρά με τον εξαιρετικό κίνδυνο... ενός σώματος
καμωμένου για τον έρωτα
του οποίου η κοιλιά... 

καλεί τους στεναγμούς που ξέφυγαν
από θάμνους.... γιομάτους πέπλους
και που δεν έχει... τίποτε το εγκόσμιο
εκτός... από την αχανή παγωμένη αλήθεια 

των ελκήθρων... των βλεμμάτων... 

επί της κατάλευκης εκτάσεως
αυτού που.... δεν θα ξαναδώ πια
εξαιτίας ενός θαυμαστού ματόδεσμου
που φορώ.... στο παιχνίδι

 της τυφλόμυγας των τραυμάτων...

Ανδρέας Εμπειρίκος

"Καλή είναι η Ι ω λ κ ό ς, καλή και θαυμαστή. 

Αλλοίμονο όμως στους πνευματικούς ανθρώπους, 

αν δεν τους συγκινούν και οι Κ ο λ χ ί δ ε ς. 

Καλόν είναι να ενθυμούμεθα ότι τα λιμνάζοντα ύδατα, 

όπως και η παρατεταμένη ακινησία 

που γεννά λογής - λογής αγκυλώσεις,

είναι πολύ επικίνδυνη και άκρως ανθυγιεινή!"

Ανδρέας Εμπειρίκος

Αντρέ Μπρετόν

Αντρέ Μπρετόν:

«Ο Άνθρωπος είναι η απάντηση

όποια κι αν είναι... η ερώτηση»

^

Ο Ανδρέας Εμπειρίκος έγραψε.. για τον Αντρέ Μπρετόν

...Α σ ύ γ κ ρ ι τ ο πουλί της οικουμένης

στέκεις σαν κρύσταλλο στην κορυφή των υψηλών Ιμαλαΐων

με στιλβηδόν και με σθένος και με πάθος

καταμεσίς στον βράχο της σποριάς σου!

Η ρ ω ι κ ό πουλί της οικουμένης

που μοιάζεις σαν αρχάγγελος και λέων

δεν ταξινόμησες ποτέ καμμιά φενάκη,

μα την φωνή σου σήκωσες.. στην γαλανήν αιθρία!

Φ α ν α τ ι κ ό πουλί της οικουμένης

γερό στην πάλη και πολύκαρπο στην σημασία

όρθιο μες στα φτερά σου ανοιγο¬κλείνεις

πάντα με βεβαιότητα το μάτι!

ΑΝΔΡΕΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ: Υψικάμινος

ΑΝΔΡΕΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ:

Από την Υψικάμινο, 1935

Είμεθα όλοι ε ν τ ό ς του μέλλοντός μας.

Όταν τραγουδάμε τραγουδάμε

εμπρός στους εκφραστικούς πίνακες των ζωγράφων

όταν σκύβουμε εμπρός στα άχυρα μιας καμμένης πόλεως

όταν προσεταιριζόμεθα την ψιχάλα του ρίγους

είμεθα όλοι εντός του μέλλοντός μας

γιατί ό,τι και αν επιδιώξουμε

δεν είναι δυνατόν να πούμε όχι να πούμε ναι

χωρίς το μέλλον του προορισμού μας

όπως μια γυναίκα δεν μπορεί να κάμη τίποτε

χωρίς την πυρκαγιά που κλείνει

μέσα στη στάχτη των ποδιών της.

Όσοι την είδαν δεν στάθηκαν να ενατενίσουν

ούτε τα συστρεφόμενα κηπάρια

ούτε την ευωχία των μαλλιών που λατρεύτηκαν

ούτε τα σουραύλια των εργαστηριακών μεταγγίσεων

από μια χώρα σε φλέβες κόλπου θερμού

προστατευομένου από τα εγκόσμια

και τα μελτέμια της κυανής ανταύγειας

λιγυρών παρθένων.

Είμεθα όλοι εντός του μέλλοντος

μιας πολυσύνθετης σημαίας που κρατεί

τους εχθρικούς στόλους

εμπρός στα τείχη της καρδιάς μου

κατοχυρώνοντες ψευδαισθήσεις πιστοποιούντες

ενδιάμεσες παρακλητικές μεταρρυθμίσεις

χωρίς να νοηθή το αντικείμενον της πάλης.

Στιγμιότυπα μας απέδειξαν

την ορθότητα της πορείας μας

προς τον προπονητήν του ιδίου φαντάσματος

της προελεύσεως των ονείρων

και του καθενός κατοίκου της καρδιάς

μιας παμπαλαίας πόλης.

Όταν εξαντληθούν τα χρονικά μας

θα φανούμε γυμνότεροι και από την άφιξι 

της καταδίκης παρομοίων πλοκαμιών

και παστρικών βαρούλκων γιατί όλοι μας είμεθα εντός...

της σιωπής του κρημνιζομένου πόνου

στα γάργαρα τεχνάσματα του μέλλοντός μας.

ΑΝΔΡΕΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ

ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑ ΣΤΟ ΠΑΡΑΘΥΡΟ

Σκοπός της ζωής μας δεν είναι η χαμέρπεια.

Υπάρχουν απειράκις ωραιότερα πράγματα

και απ’ αυτήν την αγαλματώδη παρουσία

του περασμένου έπους.

Σκοπός της ζωής μας είναι η Α γ ά π η.

...Σκοπός της ζωής μας είναι η ατελεύτητη μάζα μας.

Σκοπός της ζωής μας

είναι η λυσιτελής παραδοχή της ζωής μας

και της κάθε μας ευχής εν παντί τόπω εις πάσαν στιγμήν

εις κάθε ένθερμον αναμόχλευσιν των υπαρχόντων.

Σκοπός της ζωής μας είναι το σεσημασμένον δέρας

της υπάρξεώς μας.

ΑΝΔΡΕΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ

...από την Υψικάμινο, 1935

theofilos xatzimixahl-katsimixa

ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΗΛ

Θα πούμε το τραγούδι του

που ξεκινά απ' τον ήλιο

με την απόκρημνη λαλιά του τηλεβόα

...Ολκάδος που συνάντησε το νεαρό  τ ι τ ά ν α

με ρίγανη στα χείλη του

κι ολόκληρη τη χώρα

μες στο στήθος του... στο στήθος του...

Το ρήμα κρουσταλλώθηκε και φέγγει

κι ακόμα τρέχουν τα κορίτσια

Μες στα πλατιά φουστάνια τους

στις δροσερές μαρμαρυγές της άσπιλης ημέρας

Μέσα στο ρίγος που γελά καθώς ξανθή γοργόνα

σ' ένα καράβι ορθόπλωρο που πλέχει

στον ουρανό της θάλασσας με τα μεγάλα μάτια

Φωνές θερμές, γλυκές παιδίσκες των ερώτων

πάνω στη γη κι επί των χόρτων ή στα φύλλα

βιβλίου γιομάτου δένδρα πράσινα σαν παραθύρια

που βλέπουν προς την ʼΑνοιξη

προς την Άνοιξη... προς την Άνοιξη...

Χωρίς απροσδιόριστη φενάκη

μα με πλήθος πολύχρωμων παλμών

μεταξωτής αιώρας

Σε κάστρο δόξας μυρμηκιάς με πλούσια ζώνη

σφυγμένα δυνατά στη μέση της ημέρας

Πλατιά στα στέρνα μας

και τα πουλιά μας τρέχουν στον αέρα

ΑΝΔΡΕΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ

από τη συλλογή του "ΕΝΔΟΧΩΡΑ"

μελοποιήθηκε από τους εκλεκτούς... Χάρη και Πάνο Κατσιμίχα