ΣΟΛΩΝ ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ

ΣΟΛΩΝ ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ

Το 594 π.Χ εκλέχτηκε άρχοντας και απέκτησε
την εξουσία να Ν ο μ ο θ ε τ ε ί.
Από εκείνη την στιγμή ο Σόλωνας προχώρησε
με προσοχή στο έργο του που θα άλλαζε την Αθήνα.
Η Νομοθεσία του γράφτηκε σε ξύλινες Π λ ά κ ε ς
οι οποίες στήθηκαν στο Π ρ υ τ α ν ε ί ο.

Από τις πάρα πολλές μ ε τ α ρ ρ υ θ μ ί σ ε ι ς 

που εισήγαγε οι σπουδαιότερες ήταν: 

η παραχώρηση Δ ι κ α ι ω μ ά τ ω ν
και στο Λ α ό... για την εκλογή των αρχόντων και..
η "Σεισάχθεια" με την οποία χαρίστηκαν τα χρέη
απελευθερώθηκαν όλοι όσοι έγιναν γι'αυτό δούλοι
και απαγορεύτηκε ο δανεισμός 

με την υποθήκη σωμάτων.

Ο Σόλωνας χώρισε τους κατοίκους σε 4 Τάξεις

 με βάση όχι την καταγωγή όπως ίσχυε 

αλλά την κτηματική τους περιουσία.
Στην 1η τάξη ανήκαν αυτοί που είχαν ιδιόκτητη γη
και εισόδημα 500 μεδίμνων.
Η 2η όσοι είχαν εισόδημα 300.
Στην 3η όσους είχαν εισόδημα
περισσότερο απο 200 και λιγότερο απο 300.
Και στην 4η ανήκαν αυτοί που είχαν 

ελάχιστο ή και καθόλου εισόδημα .

Στις πρώτες 3 τάξεις επέβαλε φ ο ρ ο λ ο γ ί α...
αναλόγως των εσόδων τους.
Αναδιοργάνωσε το στρατό στον οποίο πλέον
υπηρετούσαν ως οπλίτες μόνο οι 3 πρώτες τάξεις
ενώ οι 2 πρώτες μπορούσαν να υπηρετούν 

στο ιππικό τρέφοντας οι ίδιοι το άλογο τους.
Από την 4η τάξη στρατεύονταν ως "ψιλοί"
αλλά μπορούσαν να υπηρετήσουν και σαν οπλίτες
μόνο όμως σε έκτακτη ανάγκη και μόνο
αφού εξοπλίζονταν άπω το δημόσιο ταμείο.
Από την πρώτη τάξη εκλέγονταν οι άρχοντες
και από τις τρείς πρώτες οι βουλευτές.
Η βουλή δημιουργήθηκε από τον Σόλωνα
και αποτελούνταν απο 400 άτομα... 

που εκλέγονταν για έ ν α χρόνο.
Καθιέρωσε επίσης 

το Λαϊκό Δικαστήριο της Ηλιαίας
που αποτελούσαν 6.000 άντρες.
Εκει μπορούσαν να καταγγέλλουν 

οι πολίτες τους άρχοντες.
Επέβαλε την υποχρεωτική σ υ μ μ ε τ ο χ ή 

των πολιτών στα κοινά.
Ρύθμισε επίσης την ο ι κ ο ν ο μ ί α...

 με την απαγόρευση της ε ξ α γ ω γ ή ς λαδιού 

παρά μόνο... όταν υπήρχε πλεόνασμα.

ΣΟΛΩΝ ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ: ΣΕΙΣΑΧΘΕΙΑ

ΣΟΛΩΝ ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ: Σ Ε Ι Σ Α Χ Θ Ε Ι Α

(Προπομπός της Δ Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α Σ)

Σαν ποιό άφησαν στη μέση απ' όσα μ' έκαμαν

να συγκαλέσω το λ α ό σε σύναξη;

Μπρος στου καιρού το δικαστήριο,

μάρτυρα άριστον έχω την τρανή μητέρα

των θεών του Ολύμπου, τούτη δω τη μαύρη Γη,

που πάνωθέ της πέτρες σήκωσα πολλές,

των χ ρ ε ώ ν σ η μ ά δ ι α.

Σ κ λ ά β α πρώτα αυτή'τανε

και τώρα Λ ε ύ τ ε ρ η είναι

κι Α θ η ν α ί ο υ ς πολλούς,

που δίκια ή άδικα είχαν π ο υ λ η θ ε ί μακριά,

στη θεόχτιστη Π α τ ρ ί δ α τους ξανάφερα

άλλοι, που χ ρ έ η αβάσταχτα τους πιέζανε,

μόνοι είχαν φύγει, και γυρνώντας δω κι εκεί

την αττική τη γ λ ώ σ σ α είχαν ξεχάσει πιά,

κι απ' της σκλαβιάς άλλοι υποφέραν την ντροπή

εδώ στον τόπο, μπρος στ' αγρίεμα

τρέμοντας των αφεντάδων.

Ό λ ο υ ς τους Λ ε υ τ έ ρ ω σ α

Και βία μαζί και Δ ί κ ι ο συνταιριάζοντας

τα' φερα τούτα εγώ ως στην άκρη,

δυνατά, έτσι ό π ω ς είχα τάξει.

Ν ό μ ο υ ς όρισα ό μ ο ι ο υ ς

με τους μεγάλους και για τους μικρούς

το Δ ί κ ι ο δρόμο... στον καθένα δείχνοντας.

Αν τη βουκέντρα κάποιος άλλος έπιανε,

άνθρωπος φιλοχρήματος, κακόβουλος,

αντίς για μέ, το Λ α ό δεν θα τον δάμαζε

γιατί... αν παραδεχόμουν όσα θ' άρεσε σ' αυτούς

εδώ να πάθουνε οι αντίπαλοι

κι όσα στου νού τους βάζουν τούτοι για κεινούς,

η Π ό λ η απ' άντρες πλήθος.. θα' μενε ο ρ φ α ν ή.

Γι' αυτό ά μ υ ν α κρατούσα απ' όλες τις μεριές,

λύκος ζωσμένος... από σκυλολόι πυκνό.

(Μετάφραση: Θρ. Σταύρου

................................

Ο Σόλων (περ. 639 - 559 π.Χ.) 

Αθηναίος Νομοθέτης, Φιλόσοφος, Ποιητής 

Ένας από τους επτά Σοφούς της αρχαίας Ελλάδας.

Γεννήθηκε το 640 π.Χ. στην Αθήνα

και καταγόταν από την οικογένεια των Κοδριδών 

στην οποία ανήκε και ο τελευταίος βασιλιάς των Αθηναίων Κόδρος.

Αρχικά ασχολήθηκε με το εμπόριο και ταξίδεψε σε Αίγυπτο και Ασία. 

Με δική του παρότρυνση οι Αθηναίοι κατάφεραν

να αποσπάσουν την Σαλαμίνα από τους Μεγαρείς.

Το 594 π.Χ. εκλέχθηκε Ά ρ χ ο ν τ α ς 

και απέκτησε την εξουσία να νομοθετεί.

Η Ν ο μ ο θ ε σ ί α του γράφτηκε σε ξύλινες πλάκες 

οι οποίες στήθηκαν στο Πρυτανείο.

Από τις μεταρρυθμίσεις που εισήγαγε ήταν...

η παραχώρηση Δ ι κ α ι ω μ ά τ ω ν και στον Λαό 

για την εκλογή των αρχόντων και...

η ΣΕΙΣΑΧΘΕΙΑ, από το σ ε ί ω και ά χ θ ο ς 

που σημαίνει βάρος ( Α π ο τ ί ν α ξ η ς Βαρών)

^

Στα πλαίσια της Σ ε ι σ ά χ θ ε ι α ς... 

ο Σόλων κ α τ ά ρ γ η σ ε... τα χρέη ιδιωτών

προς ιδιώτες και προς το δημόσιο

α π ε λ ε υ θ έ ρ ω σ ε όσους Αθηναίους 

είχαν γίνει δούλοι λόγω χρεών στην ίδια την Αθήνα 

και επανέφερε στην πόλη όσους εν τω μεταξύ 

είχαν μεταπωληθεί ως δούλοι στο εξωτερικό. 

Για να μην επαναληφθεί το φαινόμενο, 

κ α τ ά ρ γ η σ ε το δανεισμό με εγγύηση το σώμα 

(προσωπική ελευθερία) του δανειολήπτη 

και των μελών της οικογένειάς του. 

Α μ ν ή σ τ ε υ σ ε επίσης... 

τα αδικήματα που επέφεραν 

στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων.

ΚΩΣΤΑΣ ΑΞΕΛΟΣ

ΚΩΣΤΑΣ ΑΞΕΛΟΣ:
Το 1992 το Π ά ν τ ε ι ο Πανεπιστήμιο στην Αθήνα,
τον ανακήρυξε Ε π ί τ ι μ ο Διδάκτορα... 
ενώ τον Απρίλη του 2000,
αναγορεύτηκε Επίτιμος Διδάκτορας Φιλοσοφίας...
του Πανεπιστημίου Ι ω α ν ν ί ν ω ν
και μ ό λ ι ς... τον Μάρτη του 2009,
με τον ίδιο τίτλο τον τίμησε..
και η Φιλοσοφική Σχολή του Αριστοτελείου
Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
..................................
Τα έργα του έχουν μεταφραστεί σε 16 γλώσσες..
Στα Ε λ λ η ν ι κ ά κυκλοφορούν τα περισσότερα
από τα έργα του Κώστα Αξελού:
εκδ. Καστανιώτης: «Ο Μαρξ στοχαστής της τεχνικής»
εκδ. Εξάντας: «Ο Ηράκλειτος και η φιλοσοφία»
εκδ. Νεφέλη: «Συζητήσεις»,
«Η εποχή και το ύπατο διακύβευμα»,
«Γιατί σκεφτόμαστε; Τι να πράξουμε;»,
«Αυτοβιογραφικές σημειώσεις»,
«Το άνοιγμα στο επερχόμενο και το αίνιγμα της τέχνης»
εκδ. Εστία: «Αινιγματικές απαντήσεις»,
«Ανοιχτή συστηματική»,
«Από το εργαστήρι της σκέψης»,
«Αυτή η διερώτηση»,
«Για μια προβληματική ηθική»,
«Μεταμορφώσεις»,
«Προς την πλανητική σκέψη».
Από τις ίδιες εκδόσεις θα κυκλοφορήσουν
δύο ακόμα βιβλία του:
"Le Jeu du monde" και "Ce qui advient".

Jacqueline de Romilly

Jacqueline de Romilly:
«Μόλις είχα αρχίσει να διαβάζω Θουκυδίδη 
και τ ό σ ο γοητεύτηκα από την ωραιότητα 
και την ευαισθησία του λόγου του 
α λ λ ά  και από...

 την  π α γ κ ο σ μ ι ό τ η τ α  των γραφομένων του 
που αποφάσισα να του α φ ι ε ρ ώ σ ω έναν χρόνο.
Τελικά η μ ε λ έ τ η του... 

κράτησε μια ο λ ό κ λ η ρ η ζωή.»

ΔΗΜΟΣ ΜΟΥΤΣΗΣ: Μια ΦΥΣΑΡΜΟΝΙΚΑ που κλαίει

Μια φ υ σ α ρ μ ό ν ι κ α... που κλαίει
με την α ν ά σ α... ενός παιδιού
σ η μ ά δ ι τούτου του καιρού
που μας φοβίζει... και μας καίει

Μια Φυσαρμόνικα που κ λ α ί ε ι
ειν’ η δική μας παρουσία
τον ύ μ ν ο.... ακούγοντας να λέει
Χαίρε... Ω! Χαίρε Ε λ ε υ θ ε ρ ί α

Κι είν’ οι φωνές μας στον αέρα
αλήθεια... Ποια είναι η Α λ ή θ ε ι α
έτσι που ζεις... από συνήθεια
μια μέρα ακόμα... και μια μέρα

Μια Φ υ σ α ρ μ ό ν ι κ α... που κλαίει
σπάζουν... τ’ α γ ά λ μ α τ α κομμάτια
ψ υ χ έ ς... που κράζουνε βοήθεια
κι έχουν... ο ρ θ ά ν ο ι χ τ α τα μάτια

Κι ο ουρανός... που μας σκεπάζει
μια Φυσαρμόνικα... που κ λ α ί ε ι
κι ε μ ε ί ς.... ανυποψίαστοι κι ωραίοι
μέσα στο θαύμα...που β ο υ λ ι ά ζ ε ι

Λίγοι καλοί... κι αυτοί μ ο ι ρ α ί ο ι
παραιτημένοι... κατά βάθος
Ω! με πόση ένταση και πάθος 
γίνονται πρώτοι.... οι τ ε λ ε υ τ α ί ο ι

Μια Φ υ σ α ρ μ ό ν ι κ α.... που κλαίει
α κ ο λ ο υ θ ώ.... τα βήματά σου
μέσα... στην ερημιά του κόσμου
κι έρχομαι πλάι... ε κ ε ί... κοντά σου!

Ο ΚΟΣΜΟΣ Ο ΜΙΚΡΟΣ, Ο ΜΕΓΑΣ

ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ... το αναίτιο δάκρυ
α ν α τ έ λ λ ο ν τ α ς αργά στα ωραία μάτια
των παιδιών που κρατιούνται χέρι-χέρι
των π α ι δ ι ώ ν... που κοιτάζουνται και δε μιλιούνται
Των ερώτων το τραύλισμα.... πάνω στα βράχια
ένας φ ά ρ ο ς... που εκτόνωσεν αιώνων θλίψη
το τριζόνι το επίμονο... καθώς η τύψη
και το μάλλινο έρημο μέσα στ’ α γ ι ά ζ ι...

ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ
το χέρι... που επιστρέφει από φόνο φριχτόν
και τ ώ ρ α... ξέρει
Ποιός αλήθεια.... ο κ ό σ μ ο ς που υπερέχει
Ποιό το "ΝΥΝ" και ποιό το "ΑΙΕΝ" του κόσμου :
ΝΥΝ... το αγρίμι της μυρτιάς
ΝΥΝ.... η κ ρ α υ γ ή του Μάη
ΑΙΕΝ... η άκρα σ υ ν ε ί δ η σ η
Αιέν... η πλησιφάη
ΝΥΝ... Νυν η παραίσθηση και του ύπνου η μιμική
ΑΙΕΝ... αιέν ο Λ ό γ ο ς... και Τρόπις η αστρική
ΝΥΝ... των λεπιδόπτερων το νέφος το κινούμενο
ΑΙΕΝ...των μυστηρίων το Φ ω ς... το περιιπτάμενο
ΝΥΝ... το περίβλημα της Γης και η Εξουσία
ΑΙΕΝ... η β ρ ώ σ η της Ψυχής και η Πεμπτουσία
ΝΥΝ... της Σελήνης το μελάγχρωμα το ανίατο
ΑΙΕΝ... το χρυσοκύανο του Γαλαξία σελάγισμα

ΝΥΝ... των λαών το αμάλγαμα και ο μαύρος Αριθμός
ΑΙΕΝ... της Δίκης το άγαλμα... και ο Μέγας Οφθαλμός
ΝΥΝ... η ταπείνωση των Θεών
ΝΥΝ... η σποδός του Ανθρώπου
ΝΥΝ.. Νυν το μηδέν
και ΑΙΕΝ... Ο ΚΟΣΜΟΣ Ο ΜΙΚΡΟΣ, Ο ΜΕΓΑΣ !

Ο. ΕΛΥΤΗΣ

Κωστής Παλαμάς

Κωστής Παλαμάς, Ο Δωδεκάλογος του Γύφτου
(απόσπασμα από τον Προφητικό)

Μες τις παινεμένες χώρες, Χώρα
παινεμένη... θα 'ρθει κι η ώρα,
και θα πέσεις, κι από σέν' απάνου η Φήμη
το στερνό το σάλπισμά της θα σαλπίσει
σε βοριά κι ανατολή, νοτιά και δύση.
Πάει το ψήλος σου, το χτίσμα σου συντρίμι.
Θα 'ρθει κι η ώρα· εσένα ήταν ο δρόμος
σε βοριά κι ανατολή, νοτιά και δύση,
σαν το δρόμο του ήλιου· γέρνεις· όμως
το πρωί για σε δε θα γυρίσει.
Και θα σβήσεις.. καθώς σβήνουνε λιβάδια
από μάισσες φυτρωμένα με γητειές·
πιο αλαφρά του περασμού σου τα σημάδια
κι από τις δροσοσταλαματιές·
θα σε κλαιν' τα κλαψοπούλια στ' αχνά βράδια
και στα μνήματα οι κλωνόγυρτες ιτιές.
...................................................
Και θα φύγεις κι απ' το σάπιο το κορμί,
ω Ψυχή π α ρ α δ α ρ μ έ ν η... από το κρίμα,
και δε θά' βρει το κορμί μια σπιθαμή
μες στη γη για να την κάμει μνήμα,
κι άθαφτο θα μείνει το ψοφίμι,
να το φάνε τα σκυλιά και τα ερπετά,
κι ο Καιρός μέσα στους γύρους του τη μνήμη
κάποιου σκέλεθρου πανάθλιου θα βαστά.
Όσο να σε λυπηθεί
της αγάπης ο Θεός,
και να ξ η μ ε ρ ώ σ ε ι... μιαν αυγή,
και να σε καλέσει ο λυτρωμός,
ω Ψυχή π α ρ α δ α ρ μ έ ν η.. από το κρίμα!
Και θ' ακούσεις τη φωνή του λυτρωτή,
θα γθυθείς της αμαρτίας το ντύμα,
και ξανά κυβερνημένη κι αλαφρή,
θα σαλέψεις σαν τη χλόη, σαν το πουλί,
σαν το κόρφο το γυναικείο, σαν το κύμα,
και μην έχοντας πιο κάτου άλλο σκαλί
να κατρακυλήσεις πιο βαθιά
στου Κακού τη σκάλα,
για τ' α ν έ β α σ μα...  ξανά που σε καλεί
θα αιστανθείς να σου φυτρώσουν, ω χαρά!
Τα φτερά,
τα φτερά τα πρωτινά σου τα μεγάλα!

ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ

 
"Σήμερα που σαπίζει ο κόσμος..

.. 
κι η ατιμία κι ο συμβιβασμός εξευτελίζουν

 
και τις πιο γενναίες ψυχές

μια μονάχα ταχτική

 
είναι πραχτική και συμφέρει.

Νάσαι... α ν έ ν δ ο τ ος."

ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ

ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ

"Υπάρχει στον κόσμο τούτον

 ένας μυστικός νόμος 

- αν δεν υπήρχε, 

ο κόσμος θα ‘ταν από χιλιάδες χρόνια χαμένος - 

σκληρός κι απαραβίαστος: 

το κακό... πάντα στην αρχή θριαμβεύει 

και π ά ν τ α... στο τέλος νικάται"


Νίκος Καζαντζάκης

ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ

"Είχα φτάσει ως το δρόμο, 

δεν μπόρεσα να τον περάσω,
ήταν ποταμός, και στάθηκα και κοίταζα: 

μαζί με τα νερά κυλούσαν αγκαλιές αγκαλιές 

τα μεσοξεραμένα σταφύλια, 
ο μόχτος της χρονιάς,

 έτρεχαν κατά τη θάλασσα και χάνουνταν. 
Ο θρήνος δυνάμωνε, 

μερικές γυναίκες είχαν χωθεί ως τα γόνατα 
μέσα στα νερά και μάχουνταν

 να περισώσουν λίγη σταφίδα· 
άλλες, όρθιες στην άκρα του δρόμου, 

είχαν βγάλει τις μπολίδες τους
και συρομαδιούνταν.

Είχα γίνει μουσκίδι ως το κόκαλο· 

πήρα δρόμο κατά το σπιτάκι
και μάχουμουν να κρύψω τη χαρά μου· 

βιάζουμουν να δω τι θα ’κανε ο πατέρας μου· 

θα ’κλαιγε, θα βλαστημούσε, θα φώναζε;
Περνώντας από τον οψιγιά είδα 

πως όλη μας η σταφίδα είχε φύγει.
Τον είδα να στέκεται στο κατώφλι, ακίνητος, 

και δάγκανε τα μουστάκια του.
Πίσω του, όρθια, η μητέρα μου έκλαιγε.

— Πατέρα, φώναξα, πάει η σταφίδα μας!
— Ε μ ε ί ς.. ΔΕΝ π ά μ ε, μου αποκρίθηκε· Σ ώ π α!

Ποτέ δεν ξέχασα τη στιγμή ετούτη· 

θαρρώ μου στάθηκε στις δύσκολες στιγμές της ζωής μου 

μεγάλο μ ά θ η μ α·
αναθυμόμουν τον πατέρα μου ήσυχο, ασάλευτο,
να στέκεται στο κατώφλι, μήτε βλαστημούσε,
μήτε παρακαλούσε, μήτε έκλαιγε· 

ασάλευτος κοίταζε τον όλεθρο,
κι έ σ ω ζ ε, μόνος αυτός, 

ανάμεσα σε όλους τους γειτόνους,
την α ξ ι ο π ρ έ π ε ι α... του ανθρώπου.

από... ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΟΝ ΓΚΡΕΚΟ,
Εκδόσεις Καζαντζάκη, σσ. 85-86

Pedro Olalla: ¿Por qué Grecia?

Pedro Olalla... 

Ισπανός Φιλόλογος, Ελληνιστής, Συγγραφέας, 
Φωτογράφος... και Πρεσβευτής του Ελληνισμού..
που γνωρίζει άριστα 

την Ελληνική Γλώσσα και Φιλοσοφία
σήμερα... ζει μόνιμα στην Ελλάδα 

με την οικογένειά του
μετά π α ρ ρ η σ ί α ς τολμών...
εκφράζει και στηρίζει

 με ένα μεστό και ουσιαστικό Λόγο
την αντίθεσή του... στην απόφαση μείωσης
των ωρών διδασκαλίας 

της Ελληνικής Γλώσσας στην Ισπανία...

Ενεργοποιείστε... τους Ελληνικούς υπότιτλους

Γιώργος Σεφέρης: Τελευταίος Σταθμός

ΔημόσιαΦίλοι φίλωνΦίλοιΦίλοι (εξαιρούνται οι Γνωστοί)Μόνο εγώΠροσαρμογήΣτενοί φίλοιΧαμόγελο ΦιλίαςΔείτε όλες τις λίστες...του Ανέμου ΧάδιΤο Άρωμα του ΛόγουΤώρα σκοτάδι, Sorriso AzzurroΜάνα εξ ουρανούΠεριοχή Athens, GreeceΟικογένειαΓνωστοίΕπιστροφή

Λ ί γ ε ς  οι νύχτες με φεγγάρι... που μ' αρέσαν.

Τ' αλφαβητάρι των άστρων.. που συλλαβίζεις

όπως το φέρνει ο κόπος.. της τελειωμένης μέρας

και β γ ά ζ ε ι ς... άλλα νοήματα και άλλες ελπίδες,

πιο καθαρά μπορείς να το δ ι α β ά σ ε ι ς.

Τώρα που κάθομαι.. άνεργος και λογαριάζω

λ ί γ α  φεγγάρια.... απόμειναν στην μνήμη·

νησιά, χρώμα θλιμμένης Παναγιάς, 

α ρ γ ά  στην χάση

ή φεγγαρόφωτα σε πολιτείες του βοριά..

ρίχνοντας κάποτε.. σε ταραγμένους δρόμους

ποταμούς... και μέλη ανθρώπων...

βαριά μια νάρκη.

Κι όμως χτες βράδυ εδώ...

σε τούτη τη στερνή μας σκάλα.. 

 όπου προσμένουμε..

την ώρα της επιστροφής μας να χαράξει

σαν ένα χρέος παλιό...  

μονέδα που έμεινε για χρόνια

στην κάσα ενός φιλάργυρου, και τέλος

ήρθε η στιγμή της πλερωμής

κι ακούγονται νομίσματα 

να πέφτουν στο τραπέζι·

σε τούτο το τυρρηνικό χωριό,

πίσω από τη θάλασσα του Σαλέρνο

πίσω από τα λιμάνια του γυρισμού,

στην άκρη μιας φθινοπωρινής μπόρας,

το φεγγάρι... ξεπέρασε τα σύννεφα,

και γίναν τα σπίτια..

στην αντίπερα πλαγιά από σμάλτο.

Σ ι ω π έ ς  αγαπημένες... της σελήνης.

Ε ί ν α ι...  και αυτός ένας ειρμός της σκέψης,

ένας τρόπος ν' αρχίσεις να μιλάς

για πράγματα που ο μ ο λ ο γ ε ί ς... δύσκολα,

σε ώρες που δεν βαστάς... σε φίλο

που ξέφυγε κρυφά και φέρνει  μ α ν τ ά τ α

από το σπίτι... κι από τους συντρόφους,

και βιάζεσαι ν' ανοίξεις τη καρδιά σου

μη σε προλάβει η ξενιτιά... και τον αλλάξει.

Ερχόμαστε απ' την Αραπιά, την Αίγυπτο,

την Παλαιστίνη τη Συρία,

το κρατίδιο της Κομμαγηνής

πού ‘σβησε σαν το μικρό λυχνάρι

πολλές φορές... γ υ ρ ί ζ ε ι... στο μυαλό μας,

και πολιτείες μεγάλες 

που έζησαν χιλιάδες χρόνια

κι έπειτα απόμειναν 

τόπος βοσκής για τις γκαμούζες

χωράφια για ζαχαροκάλαμα και καλαμπόκια.

Ε ρ χ ό μ α σ τ ε... απ' την άμμο της έρημος

απ’ τις θάλασσες του Πρωτέα,

ψ υ χ έ ς  μαραγκιασμένες... 

από δημόσιες αμαρτίες,

καθένας κι ένα αξίωμα..

σαν το πουλί μες το κλουβί του.

Το βροχερό φθινόπωρο σ’ αυτή τη γούβα

κακοφορμίζει την πληγή του καθενός μας

ή αυτό που θα ‘λεγες αλλιώς,  ν έ μ ε σ η  μοίρα

ή μονάχα κακές συνήθειες.... δόλο και απάτη,

ή ακόμα ιδιοτέλεια..να καρπωθείς..

 το αίμα των άλλων.

Εύκολα τρίβεται ο άνθρωπος... 

μες τους πολέμους,

ο  ά ν θ ρ ω π ο ς  είναι μαλακός... 

ένα δεμάτι χόρτο·

χείλια και δάχτυλα που λαχταρούν... 

ένα άσπρο στήθος

μάτια που μισοκλείνουν... 

στο λαμπύρισμα της μέρας

και  π ό δ ι α  που θα τρέχανε

στο παραμικρό σ φ ύ ρ ι γ μ α του κέρδους.

Ο  ά ν θ ρ ω π ο ς... είναι μαλακός

και διψασμένος σαν το χόρτο,

ά π λ η σ τ ο ς  σαν το χόρτο...

ρ ί ζ ε ς... τα νεύρα του κι απλώνουν·

σαν έρθει ο θέρος... προτιμά να σφυρίξουν

τα δρεπάνια στ’ άλλο χωράφι·

σαν έρθει ο θέρος

άλλοι φ ω ν ά ζ ο υ ν ε... 

για να ξορκίσουν το δαιμονικό

άλλοι  μ π ε ρ δ ε ύ ο ν τ α ι  μες στ' άγαθά τους,

άλλοι  ρ η τ ο ρ ε ύ ο υ ν.

Αλλά τα ξόρκια... τα' αγαθά τις ρητορείες,

σαν είναι οι ζωντανοί μακριά, τι θα τα κάνεις;

Μήπως ο  ά ν θ ρ ω π ο ς... είναι άλλο πράγμα;

Μην είναι αυτό που μεταδίνει ζωή;

Καιρός του σπείρειν, καιρός του θερίζειν.

Πάλι τα ίδια και τα ίδια....  θα μου πεις, φίλε.

Όμως τη  σ κ έ ψ η  του πρόσφυγα

τη  σ κ έ ψ η   του αιχμαλώτου

τη  σ κ έ ψ η  του ανθρώπου

σαν κ α τ ά ν τ η σ ε..... κι αυτός πραμάτεια

δοκίμασε να την α λ λ ά ξ ε ι ς.... δεν μπορείς.

Ίσως και να ‘θελε να μείνει...

βασιλιάς  α ν θ ρ ω π ο φ ά γ ω ν

ξοδεύοντας...  δ υ ν ά μ ε ι ς...

 που κανείς δεν αγοράζει,

να σεργιανά μέσα σε κάμπους.... αγαπάνθων

ν’ α κ ο ύ ε ι... τα τουμπελέκια

κάτω απ' το δέντρο του μπαμπού,

καθώς χορεύουν οι αυλικοί..

 με τερατώδεις προσωπίδες.

Ό μ ω ς.... ο τόπος που τον πελεκούν

και που τον καίνε σαν το πεύκο, και τον βλέπεις

είτε στο σκοτεινό βαγόνι, 

χωρίς νερό, σπασμένα τζάμια,

ν ύ χ τ ε ς  και.... νύχτες

είτε στο πυρωμένο  π λ ο ί ο... που θα βουλιάξει

καθώς το δείχνουν οι στατιστικές,

ετούτα  ρ ί ζ ω σ α ν...  

μες το μυαλό και δεν αλλάζουν

ετούτα φύτεψαν  ε ι κ ό ν ε ς....

 ίδιες με τα δέντρα εκείνα

που ρίχνουν τα κλωνάρια τους.... 

μες στα παρθένα δάση

κι αυτά καρφώνουνται στο χώμα.... 

και ξαναφυτρώνουν·

ρ ί χ ν ο υ ν... κλωνάρια και ξαναφυτρώνουν

δρασκελώντας  λ ε ύ γ ε ς... και λεύγες·

ένα π α ρ θ έ ν ο  δάσος...

σ κ ο τ ω μ έ ν ω ν  φίλων.... το μυαλό μας.

Και σου μ ι λ ώ....  με παραμύθια και παραβολές

ε ί ν α ι... γιατί τ' ακούς γλυκότερα,

κι η  φ ρ ί κ η... δεν κουβεντιάζεται

γ ι α τ ί... είναι ζωντανή

γ ι α τ ί.... είναι αμίλητη και προχωράει·

στάζει τη μέρα..... στάζει στον ύπνο

μνησιπήμων  π ό ν ο ς. 

Να μιλήσω... για  ή ρ ω ε ς... να μιλήσω για ήρωες:

ο Μιχάλης...  που  έ φ υ γ ε 

 μ’ ανοιχτές πληγές.... απ’ το νοσοκομείο

ί σ ω ς.... μιλούσε για ήρωες όταν, 

τη νύχτα εκείνη

που έσερνε το ποδάρι του...

 μες στη συσκοτισμένη πολιτεία,

ούρλιαζε ψηλαφώντας τον πόνο μας·

«Στα  σ κ ο τ ε ι ν ά... πηγαίνουμε, 

στα σκοτεινά προχωρούμε...»

Οι  ή ρ ω ε ς  προχωρούν στα  σ κ ο τ ε ι ν ά.

Λ ί γ ε ς  οι νύχτες με φεγγάρι.... που μ' αρέσουν.

Cava del Tirreni, 5 Οκτωβρίου ‘44

^

http://youtu.be/_9gkegqo47o