Gabriela Mistral

Gabriela Mistral: 

Χιλιανή Δασκάλα, Συγγραφέας και Ποιήτρια, 

(Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1945)

«…Κάνε να είμαι πιο μ ά ν α... από τις μάνες

Για... να μπορέσω να α γ α π ή σ ω

Και να υ π ε ρ α σ π ί σ ω... όπως αυτές

Κάτι που... δεν είναι σάρκα της σάρκας μου…»

...από το Ποίημα... «Προσευχή της δασκάλας»

Μετάφραση: Μαριάννα Τζανάκη

Το πραγματικό της όνομα ήταν
Λουκίλα Γκοντόυ Αλκαγιάκα, 

Δασκάλα του επίσης Χιλιανού νομπελίστα
Πάμπλο Νερούδα

Εργάστηκε σε πολλά σχολεία
αγροτικών περιοχών της Χιλής

και ξεχώρισε για την προσφορά της
στην Εκπαίδευση. 

Το 1918 διορίστηκε Διευθύντρια Λυκείου
στην Πούντα Αρένας και το 1921
Διευθύντρια του Φημισμένου σχολείου θηλέων
του Σαντιάγο

Το 1922 η κυβέρνηση του Μεξικού 

την προσκάλεσε στο Μεξικό  

για να εργαστεί εκεί για την μεταρρύθμιση 
του Εκπαιδευτικού συστήματος 

και την οργάνωση των σχολείων 
και των βιβλιοθηκών. 

Από εκεί ταξίδεψε
 στη Βόρειο Αμερική και στην Ευρώπη.

Το 1926 την προσκάλεσαν 

ως εκπρόσωπο της Λατινικής Αμερικής 

στο Μορφωτικό Τμήμα της Κοινωνίας των Εθνών....

Τα πρώτα της ποιήματα, τα «Σονέτα θανάτου» (1914), 

τα έγραψε με αφορμή

 την αυτοκτονία του μνηστήρα της το 1909. 

Η συλλογή της χάρισε το πρώτο β ρ α β ε ί ο

στον διαγωνισμό

 Juegos Florales στο Σαντιάγο.

Ακολούθησαν οι συλλογές «Ερημιά» 

–εκδομένη από το Ινστιτούτο της Ισπανίας 

στη Νέα Υόρκη το 1922, 

όπου συγκεντρώθηκαν τα ποιήματα 

που είχε δημοσιεύσει ως τότε 

σε εφημερίδες και περιοδικά–, 

η συλλογή ποιημάτων για παιδιά
«Τρυφερότητα» (1924), 

«Το ποίημα της Χιλής» (1967) κ.ά.

Η Γκαμπριέλα Μιστράλ
πέθανε από καρκίνο στο πάγκρεας 

 στις 10 Ιανουαρίου του 1957... στη Νέα Υόρκη,

σε ηλικία 67 ετών.

Ο ΑΝΕΜΟΣ ΣΤΟ ΝΗΣΙ - Γιάννης Πουλόπουλος

ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΣΚΟ " ΕΜΙΛΙΑΝΟ ΖΑΠΑΤΑ " 1971

Ο άνεμος είν΄ ένα άλογο

άκου τον πώς τρέχει

για την θάλασσα, για τον ουρανό

θέλει να με σηκώσει

Άκου τον άνεμο

πώς τριγυρνάει τον κόσμο

για να πετάξει μακριά

Κρύψε με μες στα μπράτσα σου

γι΄ αυτήν την νύχτα μόνο

γι΄ αυτήν την νύχτα που η βροχή

κόντρα σε θάλασσα και γη

τα μύρια στόματά της

σπάει

Ο άνεμος τρέχει καλπάζοντας

άκου με φωνάζει

θέλει ο άνεμος

να με πάει μακρυά

δε θέλω να με πάρει

Με το κεφάλι σου

σιμά στο μέτωπό μου

και με ενωμένα τα κορμιά

Τον άνεμο να τρέξει άφησε

μες στην θάλασσα

με στεφάνι αφρού

Άκου τον με φωνάζει

Τρέχει καλπάζοντας

και στις σκιές με ψάχνει

μέσα στα σκοτάδια

με ζητά

Στίχοι: Pablo Neruda

Μουσική: Γιάννης Γλέζος

Ερμηνεία : Γιάννης Πουλόπουλος 

Απόδοση στα ελληνικά: Λευτέρης Παπαδόπουλος

Ενορχήστρωση: Νίκος Μαμαγκάκης

QUERER-CIRQUE DU SOLEIL

Jorges Luis Borges: περί Φιλίας

Με θέλεις σαν Φίλο?

Δεν μπορώ να σου δώσω λύσεις 
για όλα τα προβλήματα της ζωής.
Δεν έχω απαντήσεις για τις αμφιβολίες
και για τις αγωνίες σου,
όμως μπορώ να τις ακούσω
και να τις μοιραστώ μαζί σου.

Δεν μπορώ να αλλάξω ούτε το παρελθόν
ούτε το μέλλον σου,
όμως όταν χρειαστεί θα είμαι κοντά σου.

Δεν μπορώ να σε εμποδίσω να πέσεις
μπορώ μόνο να σου προσφέρω το χέρι μου
για να στηριχθείς και να μην πέσεις.

Η χαρά σου, η επιτυχία σου 
κι ο θρίαμβός σου δεν είναι δικά μου,
όμως χαίρομαι ειλικρινά, 
όταν σε βλέπω ευτυχισμένο

Δεν κρίνω τις αποφάσεις που παίρνεις στη ζωή
Μου φτάνει να σε στηρίξω, να σε ενισχύσω
και να σε βοηθήσω, αν μου το ζητήσεις.

Δεν μπορώ να βάλω όρια στις κινήσεις σου 
όμως μπορώ να σου προσθέρω χώρο ν'αναπτυχθείς. 

Δεν μπορώ να διώξω το πόνο απ'την καρδιά σου,
όμως μπορώ να κλάψω μαζί σου
και να μαζέψουμε μαζί τα κομμάτια της ξανά. 

Δεν μπορώ να σου πω τι είσαι
ούτε τι θα πρέπει να είσαι.
Μπορώ μόνο να σε δέχομαι όπως είσαι
και να είμαι φίλος σου.

Σήμερα σκεφτόμουνα κάποιον που να είναι φίλος μου
και σε κείνη τη στιγμή εμφανίστηκες εσύ.
Δεν είσαι ούτε πάνω, ούτε κάτω, ούτε στη μέση
δεν είσαι ούτε στη κορυφή, ούτε στο τέλος 
Δεν είσαι ούτε ο πρώτος, ούτε ο τελευταίος αριθμός, 

ούτε το προσδοκώ να είμαι
ο πρώτος, ο δεύτερος ή ο τρίτος 
στο κατάλογο για σένα. 

Αρκεί που με θέλεις σαν φίλο
δεν είμαι τίποτε το σπουδαίο
όμως προσπαθώ.. να είμαι ότι μπορώ.


Μετάφραση. Lunapiena

Jorge Luis Borges: ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ

ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ

Αν κοιτάξουμε το ποτάμι, φτιαγμένο από χρόνο και νερό
και θυμηθούμε ότι ο χρόνος είναι ένας ποταμός
μαθαίνουμε οτι κι εμείς χανόμαστε σαν το ποτάμι
και τα πρόσωπα περνούν στη ζωή μας σαν το νερό.

Αν αισθανθούμε οτι το ξύπνημα είναι ένα όνειρο
που ονειρεύεται, ότι δεν ονειρεύεται τον θάνατο
που το κορμί μας τρέμει... είναι αυτός ο θάνατος
της κάθε νύχτας, που ονομάζουμε όνειρο, τελικά.

Αν δούμε τις μέρες και τα χρόνια σαν ένα σύμβολο
των ημερών του ανθρώπου και των χρόνων του
κι αν μετατρέψουμε το πέρασμα των χρόνων
σε μια μουσική... η φωνή είναι ένα σύμβολο.

Αν δούμε στο θάνατο το όνειρο, στο ηλιοβασίλεμα
ένα θλιμένο θησαυρό.. αυτό είναι η Ποίηση
που είναι φτωχειά κι αθάνατη. Η ποίηση
που γυρίζει όπως η αυγή και το ηλιοβασίλεμα,

Στο λυκόφως ένα πρόσωπο, μας κοιτά
σαν απ'το βάθος ενός καθρέφτη:
Κι είν'η τέχνη που μοιάζει σαν τον καθρέφτη
που μας αποκαλύπτει το προσωπό μας.

Λένε πως ο Οδυσσέας, χορτάτος από σπατάλες
έκλαψε από αγάπη, αντιλαμβάνοντας την σημασία 
της μικρής καταπράσινης Ιθάκη του. Η Τέχνη είναι αυτή, 
η ιθάκη της πράσινης αιωνιότητας και όχι της σπατάλης. 

Κι είναι όπως το ποτάμι που δεν έχει τέλος
που κυλάει και μένει σαν κρύσταλλο ίδιο,
Ο Ηράκλειος το θέλει αιώνια αλλαγή, που είναι το ίδιο 
κι είναι άλλο, όπως το ποτάμι που τέλος δεν έχει. 

Jorge Luis Borges
Trad. Lunapiena

CARLOS FUENTES - Αφιέρωμα EPT

Carlos Fuentes Macías:

 «Το Μυθιστόρημα λέει ό,τι δεν είπε,

 
ξέχασε ή δεν τόλμησε να φανταστεί η Ιστορία·

 ί σ ω ς γράφει εκείνο 

που ακόμα δεν αποκαλύφθηκε, 

αναπολεί ό σ α ξεχάστηκαν

, 
γίνεται η φωνή της σιωπής... 

όσων υποβιβάστηκαν από την αδικία, 

την αδιαφορία, την προκατάληψη, 

την άγνοια, το μισός ή το φόβο

,

οι φωνές που ακόμα..

 δεν είπαν... την τελευταία τους λέξη...»

Carlos Fuentes Macías

«Αυτό ακριβώς κάνουν οι κρίσεις! 
Δ ι α κ ό π τ ε τ α ι.. πολιτισμικά 

και πολιτιστικά η Π ο ρ ε ί α.. ενός λαού. 

Δεν είμαι Έλληνας,

 οπότε δεν μπορώ να σας δώσω συμβουλές. 
Έ χ ε τ ε.. 

έναν από τους σπουδαιότερους Πολιτισμούς, 
βρείτε τον τρόπο.. 

να φέρετε αυτόν τον Πολιτισμό.. 

στην Πολιτική σας, 
στην Οικονομία σας... 

και στη Δημοκρατία σας.. του σήμερα. 
Το ξέρω ότι είναι δύσκολο..

 αλλά από ε σ ά ς εξαρτάται,..»
.................................
«Σ' αυτή την εποχή.. 

που οι εικόνες εναλλάσσονται τόσο γρήγορα, 
ο μόνος τρόπος.. για να ε π ι β ι ώ σ ο υ μ ε... 

είναι η...  M ν ή μ η..»

Carlos Fuentes Macías

Mario Benedetti: Μην Προσπαθείς να Σωθείς

 Μην Προσπαθείς να Σωθείς

Μη.. μένεις ακίνητος
στην άκρη του δρόμου
μη.. παγώνεις τη χαρά
μην.. αγαπάς με βαρεμάρα
μην.. προσπαθείς να σωθείς σήμερα
ούτε ποτέ.. να προσπαθήσεις να σωθείς
μην.. επιτρέπεις να εφησυχαστείς
μην.. πιάνεις μια ήσυχη γωνιά
επιφυλακτικός.. μη γίνεσαι στο κόσμο
μην.. αφήνεις να πέσουν τα βλέφαρά σου
σαν αυστηροί δικαστικοί κριτές..
Μη.. σφραγίζεις τα χείλη σου
μην.. αποχαυνωθείς μες στη ζωή
μη.. σκεφτείς ότι δεν το λέει η καρδιά σου
μη.. σε καταδικάζεις πρόωρα...
α λ λ ά... κι αν αυτό....
δεν καταφέρεις να το αποφύγεις
κι αν.. παγώσεις τη χαρά
κι αν.. αγαπήσεις απελπισμένα
κι αν.. σήμερα θελήσεις να σε σώσεις
κι αν.. εφησυχαστείς για λίγο
κι αν.. έπιασες μια ήσυχη γωνιά
στο περιθώριο του κόσμου
κι αν.. άφησες τα βλέφαρά σου να πέσουν
βαρειά.. σαν τους αδίστακτους κριτές
κι αν.. στέγνωσες χωρίς λαλιά
κι αν.. άφησες το νου σου ν'αποχαυνωθεί
κι αν.. πίστεψες πως δεν το λέει η καρδιά σου
κι αν.. ισόβια σε καταδικάζεις
κι ακίνητος μένεις.. στην άκρη του δρόμου
και θέλεις μονάχα να σωθείς....
Μη μένεις... κοντά μου.

Mario Benedetti
Μετάφρ. Lunapiena

Gabriel Garcia Marquez

Ο Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες γεννήθηκε 

στην Αρακατάκα της Κολομβίας το 1928 

κι έκανε την εμφάνισή του ως πεζογράφος 

με το μυθιστόρημα "Ανεμοσκορπίσματα" (1955),

 το οποίο ακολούθησαν:

Το μυθιστορηματικό ρεπορτάζ 

"Διήγηση Ενός Ναυαγού" (1955)

Οι Νουβέλες:

"Ο Συνταγματάρχης δεν έχει κανέναν να του γράφει"

(1961) 

και... "Η Κακιά Ώρα' (1962)

Η Συλλογή Διηγημάτων:

 
"Η Κηδεία της Μεγάλης Μάμα" (1962),

έργα που ήδη προμηνούσαν 

το πλούσιο μυθικό-λογοτεχνικό σύμπαν 

του κορυφαίου μυθιστορήματος του 

"Εκατό Χρόνια Μοναξιά" (1967).

Αργότερα δημοσίευσε:

"Το Φθινόπωρο του Πατριάρχη" (1975)

,
"Χρονικόν ενός Προαναγγελθέντος θανάτου" (1981),

"Ο Στρατηγός μες στο Λαβύρινθο του" (1989)

,
"Ο Έρωτας στα Χρόνια της Χολέρας" (1985) 

και

"Περί Έρωτος και άλλων δαιμονίων" (1994).

Τα Διηγήματα του περιλαμβάνονται στις συλλογές

"Μάτια Γαλάζιου Σκύλου" (1947)

,

"Η Απίστευτη και θλιβερή Ιστορία της Αθώας Ερέντιρα"
και... της "Ασπλαχνης Γιαγιάς της" (1972) 
και... "Δώδεκα Διηγήματα Περιπλανώμενα" (1992).

Το 2003 κυκλοφόρησε η αυτοβιογραφία του.. 

με τίτλο... "Ζω για να τη Διηγούμαι"

Κέρδισε το βραβείο Νόμπελ το 1982