ΣΟΛΩΝ ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ

ΣΟΛΩΝ ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ

Το 594 π.Χ εκλέχτηκε άρχοντας και απέκτησε
την εξουσία να Ν ο μ ο θ ε τ ε ί.
Από εκείνη την στιγμή ο Σόλωνας προχώρησε
με προσοχή στο έργο του που θα άλλαζε την Αθήνα.
Η Νομοθεσία του γράφτηκε σε ξύλινες Π λ ά κ ε ς
οι οποίες στήθηκαν στο Π ρ υ τ α ν ε ί ο.

Από τις πάρα πολλές μ ε τ α ρ ρ υ θ μ ί σ ε ι ς 

που εισήγαγε οι σπουδαιότερες ήταν: 

η παραχώρηση Δ ι κ α ι ω μ ά τ ω ν
και στο Λ α ό... για την εκλογή των αρχόντων και..
η "Σεισάχθεια" με την οποία χαρίστηκαν τα χρέη
απελευθερώθηκαν όλοι όσοι έγιναν γι'αυτό δούλοι
και απαγορεύτηκε ο δανεισμός 

με την υποθήκη σωμάτων.

Ο Σόλωνας χώρισε τους κατοίκους σε 4 Τάξεις

 με βάση όχι την καταγωγή όπως ίσχυε 

αλλά την κτηματική τους περιουσία.
Στην 1η τάξη ανήκαν αυτοί που είχαν ιδιόκτητη γη
και εισόδημα 500 μεδίμνων.
Η 2η όσοι είχαν εισόδημα 300.
Στην 3η όσους είχαν εισόδημα
περισσότερο απο 200 και λιγότερο απο 300.
Και στην 4η ανήκαν αυτοί που είχαν 

ελάχιστο ή και καθόλου εισόδημα .

Στις πρώτες 3 τάξεις επέβαλε φ ο ρ ο λ ο γ ί α...
αναλόγως των εσόδων τους.
Αναδιοργάνωσε το στρατό στον οποίο πλέον
υπηρετούσαν ως οπλίτες μόνο οι 3 πρώτες τάξεις
ενώ οι 2 πρώτες μπορούσαν να υπηρετούν 

στο ιππικό τρέφοντας οι ίδιοι το άλογο τους.
Από την 4η τάξη στρατεύονταν ως "ψιλοί"
αλλά μπορούσαν να υπηρετήσουν και σαν οπλίτες
μόνο όμως σε έκτακτη ανάγκη και μόνο
αφού εξοπλίζονταν άπω το δημόσιο ταμείο.
Από την πρώτη τάξη εκλέγονταν οι άρχοντες
και από τις τρείς πρώτες οι βουλευτές.
Η βουλή δημιουργήθηκε από τον Σόλωνα
και αποτελούνταν απο 400 άτομα... 

που εκλέγονταν για έ ν α χρόνο.
Καθιέρωσε επίσης 

το Λαϊκό Δικαστήριο της Ηλιαίας
που αποτελούσαν 6.000 άντρες.
Εκει μπορούσαν να καταγγέλλουν 

οι πολίτες τους άρχοντες.
Επέβαλε την υποχρεωτική σ υ μ μ ε τ ο χ ή 

των πολιτών στα κοινά.
Ρύθμισε επίσης την ο ι κ ο ν ο μ ί α...

 με την απαγόρευση της ε ξ α γ ω γ ή ς λαδιού 

παρά μόνο... όταν υπήρχε πλεόνασμα.

ΣΟΛΩΝ ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ: ΣΕΙΣΑΧΘΕΙΑ

ΣΟΛΩΝ ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ: Σ Ε Ι Σ Α Χ Θ Ε Ι Α

(Προπομπός της Δ Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α Σ)

Σαν ποιό άφησαν στη μέση απ' όσα μ' έκαμαν

να συγκαλέσω το λ α ό σε σύναξη;

Μπρος στου καιρού το δικαστήριο,

μάρτυρα άριστον έχω την τρανή μητέρα

των θεών του Ολύμπου, τούτη δω τη μαύρη Γη,

που πάνωθέ της πέτρες σήκωσα πολλές,

των χ ρ ε ώ ν σ η μ ά δ ι α.

Σ κ λ ά β α πρώτα αυτή'τανε

και τώρα Λ ε ύ τ ε ρ η είναι

κι Α θ η ν α ί ο υ ς πολλούς,

που δίκια ή άδικα είχαν π ο υ λ η θ ε ί μακριά,

στη θεόχτιστη Π α τ ρ ί δ α τους ξανάφερα

άλλοι, που χ ρ έ η αβάσταχτα τους πιέζανε,

μόνοι είχαν φύγει, και γυρνώντας δω κι εκεί

την αττική τη γ λ ώ σ σ α είχαν ξεχάσει πιά,

κι απ' της σκλαβιάς άλλοι υποφέραν την ντροπή

εδώ στον τόπο, μπρος στ' αγρίεμα

τρέμοντας των αφεντάδων.

Ό λ ο υ ς τους Λ ε υ τ έ ρ ω σ α

Και βία μαζί και Δ ί κ ι ο συνταιριάζοντας

τα' φερα τούτα εγώ ως στην άκρη,

δυνατά, έτσι ό π ω ς είχα τάξει.

Ν ό μ ο υ ς όρισα ό μ ο ι ο υ ς

με τους μεγάλους και για τους μικρούς

το Δ ί κ ι ο δρόμο... στον καθένα δείχνοντας.

Αν τη βουκέντρα κάποιος άλλος έπιανε,

άνθρωπος φιλοχρήματος, κακόβουλος,

αντίς για μέ, το Λ α ό δεν θα τον δάμαζε

γιατί... αν παραδεχόμουν όσα θ' άρεσε σ' αυτούς

εδώ να πάθουνε οι αντίπαλοι

κι όσα στου νού τους βάζουν τούτοι για κεινούς,

η Π ό λ η απ' άντρες πλήθος.. θα' μενε ο ρ φ α ν ή.

Γι' αυτό ά μ υ ν α κρατούσα απ' όλες τις μεριές,

λύκος ζωσμένος... από σκυλολόι πυκνό.

(Μετάφραση: Θρ. Σταύρου

................................

Ο Σόλων (περ. 639 - 559 π.Χ.) 

Αθηναίος Νομοθέτης, Φιλόσοφος, Ποιητής 

Ένας από τους επτά Σοφούς της αρχαίας Ελλάδας.

Γεννήθηκε το 640 π.Χ. στην Αθήνα

και καταγόταν από την οικογένεια των Κοδριδών 

στην οποία ανήκε και ο τελευταίος βασιλιάς των Αθηναίων Κόδρος.

Αρχικά ασχολήθηκε με το εμπόριο και ταξίδεψε σε Αίγυπτο και Ασία. 

Με δική του παρότρυνση οι Αθηναίοι κατάφεραν

να αποσπάσουν την Σαλαμίνα από τους Μεγαρείς.

Το 594 π.Χ. εκλέχθηκε Ά ρ χ ο ν τ α ς 

και απέκτησε την εξουσία να νομοθετεί.

Η Ν ο μ ο θ ε σ ί α του γράφτηκε σε ξύλινες πλάκες 

οι οποίες στήθηκαν στο Πρυτανείο.

Από τις μεταρρυθμίσεις που εισήγαγε ήταν...

η παραχώρηση Δ ι κ α ι ω μ ά τ ω ν και στον Λαό 

για την εκλογή των αρχόντων και...

η ΣΕΙΣΑΧΘΕΙΑ, από το σ ε ί ω και ά χ θ ο ς 

που σημαίνει βάρος ( Α π ο τ ί ν α ξ η ς Βαρών)

^

Στα πλαίσια της Σ ε ι σ ά χ θ ε ι α ς... 

ο Σόλων κ α τ ά ρ γ η σ ε... τα χρέη ιδιωτών

προς ιδιώτες και προς το δημόσιο

α π ε λ ε υ θ έ ρ ω σ ε όσους Αθηναίους 

είχαν γίνει δούλοι λόγω χρεών στην ίδια την Αθήνα 

και επανέφερε στην πόλη όσους εν τω μεταξύ 

είχαν μεταπωληθεί ως δούλοι στο εξωτερικό. 

Για να μην επαναληφθεί το φαινόμενο, 

κ α τ ά ρ γ η σ ε το δανεισμό με εγγύηση το σώμα 

(προσωπική ελευθερία) του δανειολήπτη 

και των μελών της οικογένειάς του. 

Α μ ν ή σ τ ε υ σ ε επίσης... 

τα αδικήματα που επέφεραν 

στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων.

ΜΗΠΩΣ ΖΟΥΜΕ Σ' ΑΛΛΗ ΧΩΡΑ;

ΜΗΠΩΣ ΖΟΥΜΕ Σ' ΑΛΛΗ ΧΩΡΑ;

01. ΚΟΣΜΕ ΑΣΩΤΕ 00:00 

02. ΜΗΠΩΣ ΖΟΥΜΕ Σ' ΑΛΛΗ ΧΩΡΑ; 02:52 

03. ΤΟ ΣΑΡΑΚΙ 07:37

04. ΜΕ ΤΗ ΖΥΓΑΡΙΑ ΣΤΟ ΧΕΡΙ 10:55 

05. ΣΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ ΤΗΝ ΑΥΛΗ 14:33

06. ΣΤΗΝ ΑΚΡΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΥ 18:00

07. ΣΤΟ ΜΠΑΡ 23:16

08. ΖΟΥΣΑ ΜΙΑ ΧΑΡΤΙΝΗ ΖΩΗ

 - Μαρία Δημητριάδη - Μίκης Θεοδωράκης 27:09 

09. ΜΙΑ ΓΥΝΑΙΚΑ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΗ 31:32

10. ΤΩΡΑ ΣΤΑ ΟΓΔΟΝΤΑ ΕΞΙ 36:08

11. ΕΙΝΑΙ ΦΤΩΧΟ ΤΟ ΜΑΓΑΖΙ 38:53

12. ΕΜΑΛΩΣΑ ΜΕ ΤΗ ΖΩΗ 42:11

1991 

Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης 

Στίχοι: Μάνος Ελευθερίου 

Τραγουδάει 

Μαρία Δημητριάδη & Μίκης Θεοδωράκης

Gianni Morandi - Ho visto un film

1972 -  Ho visto un film (Here's to you)

Nicola Sacco e Bartolomeo Vanzetti 

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ.... στις 9 Απρίλη του 1927...

Οι.. Νίκολα Σάκο και Μπαρτολομέο Βαντζέτι 

κ α τ α δ ι κ ά ζ ο ν τ α ι σε θάνατο για "φόνο" 

Η δίωξή τους ήταν πολιτική...

Η ιστορία τους έγινε..

Κινηματογραφική Ταινία και... Τραγούδι
^

ΕΙΔΑ ΜΙΑ ΤΑΙΝΙΑ - Ho visto un film

Ζείς, περπατάς, εργάζεσαι, 

βλέπεις, τραγουδάς... 

μετά έρχεται κάποιος... 

και σε δένει χεροπόδαρα, 

και σου κλείνει το στόμα... 

και σου δένει τα μάτια.

Είδα μια Ταινία: Νικόλα και Μπάρτ 

Την ζ ω ή... του Νικόλα και του Μπάρτ 

Το θ ά ν α τ ο... του Νικόλα και του Μπάρτ 

Σας Α γ α π ώ... Νικόλα και Μπάρτ.

Άν το να πεθαίνεις... σημαίνει αγαπάς, 

αν το να πεθαίνεις... σημαίνει αγωνίζεσαι, 

Τον θανατό σ α ς... τον χαρίζουμε, 

στον "άνθρωπο" που άνθρωπος δεν είναι.

Αυτά τα χέρια... είναι για να δουλεύουν, 

Αυτά τα μάτια... είναι για να βλέπουν, 

Αυτά τα πόδια... είναι για να περπατούν, 

Αυτό το στόμα... είναι για να τραγουδά.

Τραγουδώ για Σ α ς... Νικόλα και Μπάρτ, 

για ό π ο ι ο ν... μισεί την σκλαβιά, 

για ό π ο ι ο ν... αγαπά την Αλήθεια 

Τραγουδώ δυνατά... για τη Λ ε υ τ ε ρ ι ά. 

Με τα χέρια δεν ικετεύω 

Με τα μάτια μου δεν κλαίω, 

με τα πόδια δεν δραπετεύω, 

με το στόμα θα τραγουδώ.

Τραγουδώ για Σ α ς... Νικόλα και Μπάρτ, 

για ό π ο ι ο ν... μισεί την σκλαβιά, 

για ό π ο ι ο ν... αγαπά την Αλήθεια 

Τραγουδώ δυνατά για τη Λ ε υ τ ε ρ ι ά . 

Δεν είναι μόνο δύο, ο Νικόλα και ο Μπάρτ, 

ό λ ο ι... είμαστε Νικόλα και Μπάρτ 

ό λ ο ς... ο κόσμος είναι Νικόλα και Μπάρτ 

Ας τραγουδήσουμε τη Λ Ε Υ Τ Ε Ρ Ι Α.

Τραγουδά: Gianni Morandi 

Μετάφραση: Lunapiena
^Ho visto un film

Tu vivi, cammini lavori, guardi, parti, canti 
poi viene qualcuno e ti lega le mani e i piedi
e ti chiude la bocca e ti chiude gli occhi.
Ho visto un film: Nicola e Bart
la vita di Nicola e Bart
la morte di Nicola e Bart
amo voi Nicola e Bart.

Se morir vuol dire amare
se morir vuol dire lottar
la vostra morte la regaliam
all'uomo che uomo non è.

Queste mani per lavorar
questi occhi per guardar
questi piedi per camminar
questa bocca per cantar.
Canto a voi Nicola e Bart
per chi odia la schiavitù
per chi ama la verità
canto forte libertà.

Con le mani non supplicherò
con i miei occhi non piangerò
con i piedi non fuggirò
con la bocca canterò.
Canto a voi Nicola e Bart
per chi odia la schiavitù
per chi ama la verità
canto forte libertà.

Non più due Nicola e Bart
tutti siam Nicola e Bart
tutto il mondo è Nicola e Bart
su cantiamo libertà.

canta: Gianni Morandi
per Nicola Sacco e Bartolomeo Vanzetti

Μ. Δημητριάδη: Ο ΜΠΕΛΟΓΙΑΝΝΗΣ ΖΕΙ...

Ο ΜΠΕΛΟΓΙΑΝΝΗΣ ΖΕΙ...

Τον ξέρουνε τα ελάτια, τα πλατάνια
ίδιος μ' αυτά, περήφανος, στητός
αχούν απ' τη φωνή του τα ρουμάνια
μπρος για τη νίκη, για το κόμμα μπρος.

Ο Μπελογιάννης ζει

μες στην καρδιά μας,
ο Μπελογιάννης ζει πα στις κορφές
ο Μπελογιάννης ζει κι είναι κοντά μας
στων τραγουδιών τις λεύτερες στροφές.

Ζει σ' όλους τους καιρούς,

σ' όλους τους τόπους
το κάθε σπίτι, σπίτι του δικό.
Ζει ο Μπελογιάννης,

ζει με τους ανθρώπους
που χτίζουν έναν κόσμο σοσιαλιστικό.

Ο Μπελογιάννης ζει

μες στην καρδιά μας,
ο Μπελογιάννης ζει πα στις κορφές
ο Μπελογιάννης ζει κι είναι κοντά μας
στων τραγουδιών τις λεύτερες στροφές.

Μαρία Δημητριάδη

Μουσική : Λάκης Χατζής
Στιχοι Λάκης Ραβάνης

Jacqueline de Romilly

Jacqueline de Romilly:
«Μόλις είχα αρχίσει να διαβάζω Θουκυδίδη 
και τ ό σ ο γοητεύτηκα από την ωραιότητα 
και την ευαισθησία του λόγου του 
α λ λ ά  και από...

 την  π α γ κ ο σ μ ι ό τ η τ α  των γραφομένων του 
που αποφάσισα να του α φ ι ε ρ ώ σ ω έναν χρόνο.
Τελικά η μ ε λ έ τ η του... 

κράτησε μια ο λ ό κ λ η ρ η ζωή.»

Κ. ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ: ΚΑΘΑΡΣΙΣ

ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ: ΚΑΘΑΡΣΙΣ

«Βέβαια. Έπρεπε να σκύψω μπροστά στον ενα και, 

χαίδεύοντας ηδονικά το μαύρο σεβιότ - παφ, παφ, παφ, παφ -, 

«έχετε λίγη σκόνη» να είπω «κύριε Aλφα».

Ύστερα έπρεπε να περιμένω στη γωνιά, κι όταν αντίκριζα 

την κοιλιά του άλλου, αφού θα 'χα επί τόσα χρόνια 

παρακολουθήσει τα αισθήματα και το σφυγμό της, 

να σκύψω άλλη μια φορά και να ψιθυρίσω εμπιστευτικά: 

«Ωχ, αυτός ο Αλφα, κύριε Βήτα...»

Έπρεπε πίσω από τα γυαλιά του Γάμμα, να καραδοκώ 

την ιλαρή ματιά του. Αν μου την εχάριζε, να ξεδιπλωσω 

το καλύτερο χαμόγελό μου και να τη δεχθώ 

όπως σε μανδύα ιππότου ένα βασιλικό βρέφος. 

Αν όμως αργούσε, να σκύψω για τρίτη φορά γεμάτος συντριβή 

και ν' αρθρώσω: «Δούλος σας, κύριε μου».

Αλλά πρώτα πρώτα έπρεπε να μείνω στη σπείρα του Δέλτα. 

Εκεί η λ η σ τ ε ί α γινόταν υπό λαμπρούς, διεθνείς οιωνούς, 

μέσα σε πολυτελή γραφεία. Στην αρχή δεν θα υπήρχα. 

Κρυμμένος πίσω από τον κοντόπαχο τμηματάρχη μου, 

θα οσφραινόμουν. Θα είχα τρόπους λεπτούς, αέρινους. 

Θα ε μ ά θ α ι ν α τη συνθηματική τους γλώσσα. 

Η ψαύσις του αριστερού μέρους της χωρίστρας θα εσήμαινε:

«πεντακόσιες χιλιάδες». Ένα ε π ί μ ο ν ο τίναγμα 

της στάχτης του πούρου θα έλεγε: «σύμφωνος».

Θα εκέρδιζα την ε μ π ι σ τ ο σ ύ ν η όλων. 

Και, μια μέρα, ακουμπώντας στο κρύσταλλο του τραπεζιού μου,

θα έγραφα εγώ την απάντηση:

«Ο αυτόνομος οργανισμός μας, κύριε Εισαγγελεύ...»

Έπρεπε να σ κ ύ ψ ω, να σκύψω, να σκύψω. 

Τόσο που η μύτη μου να ενωθεί με τη φτέρνα μου. 

Έτσι βολικά κουλουριασμένος, να κυλώ και να φθάσω.

Κ α ν ά γ ι ε ς!

Το ψωμί της εξορίας με τρέφει. 

Κουρούνες χτυπούν τα τζάμια της κάμαρας μου.

Και σε βασανισμένα στήθη χωρικών βλέπω να δυναμώνει

η πνοή που θα σας σαρώσει.

Σήμερα επήρα τα κλειδιά κι ανέβηκα στο ενετικό φρούριο. 

Επέρασα τρεις πόρτες, τρια πανύψηλα, κιτρινωπά τείχη, 

με ριγμένες επάλξεις. Όταν βρέθηκα μέσα στον εσωτερικό, 

τρίτο κύκλο, έχασα τα ίχνη σας. Κοιτάζοντας από τις πολεμίστριες,

χαμηλά, τη θάλασσα, την πεδιάδα, τα βουνά, ένιωθα τον εαυτό μου

ασφαλή. Εμπήκα σ' ερειπωμένους στρατώνες, σε κρύπτες

όπου είχαν φυτρώσει συκιές και ροδιές. Εφώναζα στην ερημία.

Επερπάτησα ολόκληρες ώρες σπάζοντας μεγάλα, ξερά χόρτα. 

Αγκάθια κι αέρας δυνατός κολλούσαν στα ρούχα μου. 

Με ήβρε η νύχτα...»

ΚΩΣΤΑΣ ΓΕΩΡΓΑΚΗΣ:«Ζήτω η Ελεύθερη Ελλάδα...»

ΚΩΣΤΑΣ ΓΕΩΡΓΑΚΗΣ
«Ζήτω η Ελεύθερη Ελλάδα... κ ά τ ω η δικτατορία» 

«Η Γη μας, που γ έ ν ν η σ ε την Ελευθερία, 

θα εκμηδενίσει... την τυραννία!»

Tάκης Σινόπουλος: καιόμενος

κ α ι ό μ ε ν ο ς
Κοιτάχτε... μπήκε στη φωτιά!
είπε ένας από το πλήθος.
Γυρίσαμε τα μάτια γρήγορα.
Ήταν στ’ αλήθεια αυτός 
που απόστρεψε το πρόσωπο, 
όταν του μιλήσαμε.
Και τ ώ ρ α... κ α ί γ ε τ α ι.
Μα... δε φωνάζει βοήθεια.

Διστάζω. Λέω να πάω εκεί.
Να τον αγγίξω με το χέρι μου.
Είμαι από τη φύση μου 

φτιαγμένος να παραξενεύομαι.
Π ο ι ο ς... είναι τούτος 
που αναλίσκεται... περήφανος;
Το σώμα του το ανθρώπινο... 
δεν τον πονά;

Η χώρα εδώ είναι σκοτεινή.
Και δύσκολη. Φοβάμαι.
Ξένη φωτιά... μην την ανακατεύεις,
μου είπαν.
Όμως... ε κ ε ί ν ο ς... 

καίγονταν μονάχος.... Καταμόναχος.
Κι όσο αφανίζονταν
τόσο άστραφτε το πρόσωπο.
Γινόταν Ή λ ι ο ς....

Στην εποχή μας όπως και
σε περασμένες εποχές
Ά λ λ ο ι... είναι μέσα στη φωτιά
κι άλλοι... χειροκροτούνε.

Ο ποιητής  μ ο ι ρ ά ζ ε τ α ι  στα δυο.
Τάκης Σινόπουλος

Νικηφόρος Βρεττάκος: Αυτοπυρπόληση

 Α υ τ ο π υ ρ π ό λ η σ η

Ντύθηκες γαμπρός

φ ω τ α γ ω γ ή θ η κ ε ς... σαν Έθνος.

Έ γ ι ν ε ς... ένα θέαμα ψυχής

ξεδιπλωμένης στον ορίζοντα.

Ε ί σ α ι... η φωτεινή

περίληψη του δράματος μας,

τα χέρια μας... προς την Ανατολή

και τα χέρια μας... προς τη Δύση.

Ε ί σ α ι... στην ίδια λ α μ π ά δ α... 

τη μια... τ’ αναστάσιμο Φ ω ς

κι ο επιτάφιος Θ ρ ή ν ο ς μας.

Νικηφόρος Βρεττάκος

από τη συλλογή: “Η Θέα του Κόσμου”

Στον Κώστα Γεωργάκη

ΚΩΣΤΑ ΓΕΩΡΓΑΚΗ... 

«Ζήτω η Ελεύθερη Ελλάδα... κ ά τ ω η δικτατορία» 

φώναζες... φλεγόμενος στα 22 σου χρόνια...

μπροστά από το Δικαστικό Μέγαρο της Γένοβα

ξημερώματα... στις 19 Σεπτέμβρη του '70

«Ά ν α ψ ε ς με το Σώμα Σου...Φ ω τ ι ά...

Δημοκρατίας Κεραυνός... 

το φασισμό να κάψει.

Λαμπάδας Φως... μες στο σκοτάδι...

Πότισες με το αίμα Σου... 

της Λευτεριάς το δέντρο! 

Δάκρυ και π ό ν ο ς... Οργή κι Ελπίδα...

Κραυγή από τα στήθη μας... 

της νιότης τάμα

Όρκος κι Υπόσχεση... 

συνεχιστές του Αγώνα...

Θάρρος τα Λόγια σου... και Προφητεία:

«Η Γη μας, που γ έ ν ν η σ ε την Ελευθερία, 

θα εκμηδενίσει... την τυραννία!»

Lunapiena (1974)

Μπ. Μπρεχτ: Ιστορίες του κ. Κόϋνερ

Για την α λ ή θ ε ι α
Στον κ. Κ., το στοχαστή, πήγε ο μαθητής Τιφ

 και του είπε:
-Θέλω να μάθω την αλήθεια. 
-Ποιαν αλήθεια; 
Θ έ λ ε ι ς... να μάθεις την αλήθεια 
για το εμπόριο των ψαριών;
Ή μήπως θέλεις να μάθεις την αλήθεια 
για το φορολογικό σύστημα; 
Αν μαθαίνοντας την αλήθεια 

για το εμπόριο των ψαριών 
πάψεις να πληρώνεις α κ ρ ι β ά... 

τα ψάρια τους, 
τότε... δε θα σου πουν π ο τ έ την αλήθεια, 

είπε ο κ. Κ.

Μπ. Μπρεχτ, Ιστορίες του κ. Κόϋνερ

Η σ ο φ ί α... είναι αποτέλεσμα της σ τ ά σ η ς.

Ε π ε ι δ ή όμως... 

δεν είναι και στόχος της στάσης, 

δεν μπορεί να παρακινήσει κανένα

 στο να μιμείται τη στάση.

Εσείς δεν τρώτε όπως εγώ. 

Αν όμως φάτε με το δικό μου τρόπο 

θα σας ωφελήσει.

Αυτό που λέω τώρα: 

ότι οι πράξεις ξεκινάνε από τη στάση, 

ίσως να ’ναι έτσι. 

Για να γίνει όμως έτσι... πρέπει πρώτα 

να βάλετε... σε τ ά ξ η τις ανάγκες.

Συχνά, είπε ο στοχαστής, 

βλέπω ότι έχω τη στάση του πατέρα μου. 

Ποτέ όμως δεν κάνω 

τις ίδιες πράξεις με τον πατέρα μου. 

Γ ι α τ ί  ενεργώ διαφορετικά; 

Γιατί οι α ν ά γ κ ε ς... είναι διαφορετικές. 

Βλέπω όμως ότι η σ τ ά σ η... 

κρατάει περισσότερο από τον τρόπο δράσης: 

α ν τ ι σ τ έ κ ε τ α ι... στις ανάγκες.

Είναι μερικοί άνθρωποι 

που δεν μπορούν να ενεργήσουν 

παρά μονάχα μ’ έναν τρόπο... αν δεν θέλουν... 

να χάσουν την α ξ ι ο π ρ έ π ε ι ά τους.

Γι’ αυτό, επειδή δεν μπορούν 

να συμβαδίσουν με τις ανάγκες χάνονται εύκολα. 

Μα εκείνος που έχει μια δική του στάση  

μπορεί να κάνει πολλά... 

δ ί χ ω ς... να χάσει την αξιοπρέπειά του.

Από το βιβλίο: Μπ. Μπρεχτ, Ιστορίες του κ. Κόϋνερ 

– η διαλεκτική σαν τρόπος ζωής, εκδόσεις Θεμέλιο

Ο Γιώργος Σεφέρης διαβάζει : Τελευταίος Σταθμός

Γιώργος Σεφέρης: Τελευταίος Σταθμός

Λ ί γ ε ς οι νύχτες με φεγγάρι... που μ' αρέσαν.

Τ' αλφαβητάρι των άστρων.. που συλλαβίζεις

όπως το φέρνει ο κόπος.. της τελειωμένης μέρας

και β γ ά ζ ε ι ς... άλλα νοήματα και άλλες ελπίδες,

πιο καθαρά μπορείς να το δ ι α β ά σ ε ι ς.

Τώρα που κάθομαι.. άνεργος και λ ο γ α ρ ι ά ζ ω

λ ί γ α φεγγάρια.... α π ό μ ε ι ν α ν στην μνήμη·

νησιά... χρώμα θ λ ι μ μ έ ν η ς Παναγιάς, 

α ρ γ ά στην χάση

ή φεγγαρόφωτα σε πολιτείες του βοριά..

ρίχνοντας κάποτε.. σε ταραγμένους δρόμους

ποταμούς... και μέλη ανθρώπων...

βαριά μια νάρκη.

Κι όμως χτες βράδυ εδώ...

σε τούτη τη στερνή μας σκάλα.. 

όπου προσμένουμε..

την ώρα της επιστροφής μας να χαράξει

σαν ένα χ ρ έ ο ς παλιό... 

μονέδα που έμεινε για χρόνια

στην κάσα ενός φιλάργυρου, και τέλος

ή ρ θ ε... η στιγμή της πλερωμής

κι ακούγονται νομίσματα 

να πέφτουν στο τραπέζι·

σε τούτο το τυρρηνικό χωριό,

πίσω από τη θάλασσα του Σαλέρνο

πίσω από τα λιμάνια του γυρισμού,

στην άκρη μιας φθινοπωρινής μπόρας,

το φεγγάρι... ξ ε π έ ρ α σ ε τα σύννεφα,

και γίναν τα σπίτια..

στην αντίπερα πλαγιά από σμάλτο.

Σ ι ω π έ ς αγαπημένες... της σ ε λ ή ν η ς.

Ε ί ν α ι... και αυτός ένας ειρμός της σκέψης,
ένας τ ρ ό π ο ς... ν' αρχίσεις να μιλάς

για πράγματα που ο μ ο λ ο γ ε ί ς... δύσκολα,

σε ώρες που δεν βαστάς... σε φίλο

που ξέφυγε κρυφά και φέρνει μ α ν τ ά τ α

από το σπίτι... κι από τους συντρόφους,

και β ι ά ζ ε σ α ι... ν' ανοίξεις τη καρδιά σου

μη σε προλάβει η ξενιτιά... και τον αλλάξει.

Ερχόμαστε απ' την Αραπιά, την Αίγυπτο,

την Παλαιστίνη τη Συρία,

το κρατίδιο της Κομμαγηνής

πού ‘σβησε σαν το μικρό λυχνάρι

πολλές φορές... γ υ ρ ί ζ ε ι... στο μυαλό μας,

και πολιτείες μεγάλες 

που έζησαν χιλιάδες χρόνια

κι έ π ε ι τ α απόμειναν 

τόπος βοσκής για τις γκαμούζες

χωράφια για ζαχαροκάλαμα και καλαμπόκια.

Ε ρ χ ό μ α σ τ ε... απ' την άμμο της έρημος

απ’ τις θάλασσες του Πρωτέα,

ψ υ χ έ ς μαραγκιασμένες... 

από δημόσιες αμαρτίες,

καθένας κι ένα αξίωμα..

σαν το πουλί μες το κλουβί του.

Το βροχερό φθινόπωρο σ’ αυτή τη γούβα

κακοφορμίζει την π λ η γ ή του καθενός μας

ή αυτό που θα ‘λεγες αλλιώς, ν έ μ ε σ η μοίρα

ή μονάχα κακές συνήθειες.... δόλο και απάτη,

ή ακόμα ιδιοτέλεια..να καρπωθείς..

το αίμα των άλλων.

Ε ύ κ ο λ α... τρίβεται ο άνθρωπος... 

μες τους πολέμους,

ο ά ν θ ρ ω π ο ς είναι μαλακός... 

ένα δ ε μ ά τ ι χόρτο·

χείλια και δάχτυλα που λαχταρούν... 

ένα ά σ π ρ ο στήθος

μάτια... που μισοκλείνουν... 

στο λαμπύρισμα της μέρας

και πόδια... που θα τρέχανε

στο παραμικρό σ φ ύ ρ ι γ μ α του κέρδους.

Ο ά ν θ ρ ω π ο ς... είναι μαλακός

και διψασμένος σαν το χόρτο,

ά π λ η σ τ ο ς σαν το χόρτο...

ρ ί ζ ε ς... τα νεύρα του κι απλώνουν·

σαν έρθει ο θέρος... προτιμά να σφυρίξουν

τα δρεπάνια στ’ άλλο χωράφι·

σαν έρθει ο θέρος

άλλοι φ ω ν ά ζ ο υ ν ε... 

για να ξορκίσουν το δαιμονικό

άλλοι μ π ε ρ δ ε ύ ο ν τ α ι μες στ' άγαθά τους,

άλλοι ρ η τ ο ρ ε ύ ο υ ν.

Αλλά τα ξόρκια... τα αγαθά τις ρητορείες,

σαν είναι οι ζωντανοί μακριά, τι θα τα κάνεις;

Μήπως ο ά ν θ ρ ω π ο ς... είναι άλλο πράγμα;

Μην είναι Α υ τ ό... που μεταδίνει ζωή;

Καιρός του σπείρειν... Καιρός του θερίζειν.

Πάλι τα ίδια και τα ίδια.... θα μου πεις, φίλε.

Όμως τη σ κ έ ψ η του πρόσφυγα

τη σ κ έ ψ η του αιχμαλώτου

τη σ κ έ ψ η του ανθρώπου

σαν κ α τ ά ν τ η σ ε..... κι αυτός πραμάτεια

δοκίμασε να την α λ λ ά ξ ε ι ς.... δεν μπορείς.

Ί σ ω ς... και να ‘θελε να μείνει...

βασιλιάς α ν θ ρ ω π ο φ ά γ ω ν

ξοδεύοντας... δ υ ν ά μ ε ι ς...

που κανείς δεν αγοράζει,

να σεργιανά μέσα σε κάμπους.... αγαπάνθων

ν’ α κ ο ύ ε ι... τα τουμπελέκια

κάτω απ' το δέντρο του μπαμπού,

κ α θ ώ ς... χορεύουν οι αυλικοί..

με τερατώδεις προσωπίδες.

Ό μ ω ς... ο Τ ό π ο ς που τον πελεκούν

και που τον καίνε σαν το πεύκο,

 και τον βλέπεις

είτε στο σκοτεινό βαγόνι, 

χωρίς νερό, σπασμένα τζάμια,

ν ύ χ τ ε ς και.... νύχτες

είτε στο πυρωμένο π λ ο ί ο... 

που θα βουλιάξει

καθώς το δείχνουν οι στατιστικές,

ετούτα ρ ί ζ ω σ α ν... 

μες το μυαλό και δεν αλλάζουν

ετούτα φύτεψαν ε ι κ ό ν ε ς...

ίδιες με τα δέντρα εκείνα

που ρίχνουν τα κλωνάρια τους

μες στα παρθένα δάση

κι αυτά καρφώνουνται στο χώμα

και ξ α ν α φ υ τ ρ ώ ν ο υ ν·

ρ ί χ ν ο υ ν... κλωνάρια και ξαναφυτρώνουν

δρασκελώντας λ ε ύ γ ε ς... και λεύγες·

ένα π α ρ θ έ ν ο δάσος...

σ κ ο τ ω μ έ ν ω ν φίλων.... το μυαλό μας.

Και σου μ ι λ ώ.... με παραμύθια και παραβολές

ε ί ν α ι... γιατί τ' ακούς γλυκότερα,

κι η φ ρ ί κ η... δεν κουβεντιάζεται

γ ι α τ ί... είναι ζωντανή

γ ι α τ ί.... είναι αμίλητη και προχωράει·

στάζει τη μέρα..... στάζει στον ύπνο

μνησιπήμων π ό ν ο ς. 

Να μιλήσω... για ή ρ ω ε ς... να μιλήσω για ήρωες:

ο Μιχάλης... που έ φ υ γ ε 

μ’ ανοιχτές πληγές.... απ’ το νοσοκομείο

ί σ ω ς.... μιλούσε για ήρωες όταν, 

τη νύχτα εκείνη

που έσερνε το ποδάρι του...

μες στη συσκοτισμένη πολιτεία,

ούρλιαζε ψηλαφώντας τον πόνο μας·

«Στα σ κ ο τ ε ι ν ά... πηγαίνουμε, 

στα σκοτεινά προχωρούμε...»

Οι ή ρ ω ε ς προχωρούν στα σ κ ο τ ε ι ν ά.

Λ ί γ ε ς οι νύχτες με φεγγάρι....
που μ' αρέσουν.

Γιώργος Σεφέρης

Cava del Tirreni, 5 Οκτωβρίου ‘44

^

http://youtu.be/_9gkegqo47o