Günter Grass: «Το όνειδος της Ευρώπης»

Günter Grass: «Το όνειδος της Ευρώπης»
 .......................
«..Σ τ ε ρ η μ έ ν η... από πνεύμα
Ε σ ύ... θα φθαρείς χ ω ρ ί ς τη Χώρα
που το πνεύμα της
Εσένα Ευρώπη.. ε δ η μ ι ο ύ ρ γ η σ ε»

ΜΠΕΡΤΟΛΤ ΜΠΡΕΧΤ: Μετανάστες

 

Για τον όρο «Μ ε τ α ν ά σ τ ε ς»

Λαθεμένο μου φαινόταν πάντα τ' όνομα που μας δίναν:

«Μ ε τ α ν ά σ τ ε ς».

Θα πει, κείνοι που αφήσαν την πατρίδα τους. 

Εμείς, ωστόσο... δε φύγαμε γ ι α τ ί.. το θέλαμε,

λεύτερα να διαλέξουμε μιαν άλλη γη. 

Ο ύ τ ε... και σε μιαν άλλη χώρα μπήκαμε

να μείνουμε για πάντα εκεί, αν γινόταν.

Εμείς φύγαμε στα κ ρ υ φ ά. 

Μας κ υ ν η γ ή σ α ν, μας προγράψανε.

Κι η χώρα που μας δέχτηκε, 

σπίτι δε θα 'ναι, μα... ε ξ ο ρ ί α.

Έτσι, απομένουμε δω πέρα, α σ ύ χ α σ τ ο ι, 

όσο μπορούμε.. πιο κοντά στα σύνορα,

προσμένοντας του γ υ ρ ι σ μ ο ύ τη μέρα, 

καραδοκώντας το παραμικρό σημάδι αλλαγής 

στην άλλην όχθη, πνίγοντας μ' ερωτήσεις

κάθε νεοφερμένο, χωρίς τίποτα... να ξεχνάμε, 

τίποτα....ν' απαρνιόμαστε,

χωρίς να συχωράμε τίποτ' απ' όσα έγιναν, 

τ ί π ο τ α... δε συχωράμε.

Α, δε μας ξεγελάει τούτη η τριγύρω σιωπή! 

Α κ ο ύ μ ε... ίσαμ' εδώ τα ο υ ρ λ ι α χ τ ά 

που αντιλαλούν απ' τα στρατόπεδά τους. 

Ε μ ε ί ς οι ίδιοι... μοιάζουμε 

των ε γ κ λ η μ ά τ ω ν τους.. α π ό η χ ο ς, 

που κατάφερε... τα σύνορα να δρασκελίσει. 

Ο καθένας μας... περπατώντας μες στο πλήθος 

με παπούτσια ξ ε σ κ ι σ μ έ ν α,

μαρτυράει την ντροπή... που τη χώρα μας μολεύει.

Όμως κ α ν έ ν α ς μας... δε θα μείνει εδώ. 

Η τ ε λ ε υ τ α ί α λέξη.... δεν ειπώθηκε ακόμα.

Μετάφραση: Μάριος Πλωρίτης,

Εκδόσεις "Θεμέλιο"

........

Ο Μ. ΜΠΡΕΧΤ, έγραψε αυτό το Ποίημα το 1937.

Από το 1933 ως το 1947 έζησε αυτοεξόριστος

στη Σκανδιναβία και 

αργότερα στις ΗΠΑ,

εξαιτίας του ναζιστικού καθεστώτος..

Έριξαν στην πυρά τα βιβλία του 

και του αφαίρεσαν την ιθαγένεια, 

κηρύσσοντάς τον 

α ν ε π ι θ ύ μ η τ ο.. στην πατρίδα του.

Friedrich von Schiller

^
Γκαίτε και Σίλλερ... στο Κέντρο της Βαϊμάρης

"ΚΑΤΑΡΑΜΕΝΕ ΕΛΛΗΝΑ,
Όπου να γυρίσω τη σκέψη μου, 

όπου και να στρέψω τη ψυχή μου, 
μπροστά μου σε βρίσκω.
Τέχνη λαχταρώ, ποίηση, θέατρο, 

αρχιτεκτονική, εσύ μπροστά μου, 
πρώτος κι αξεπέραστος.
Επιστήμη αναζητώ, μαθηματικά, φιλοσοφία, ιατρική, 
κορυφαίος και ανυπέρβλητος.
Για Δημοκρατία διψώ, ισονομία και ισοπαλία,

 εσύ μπροστά μου,
α σ υ ν α γ ώ ν ι σ τ ο ς κι α ν ε π ι σ κ ί α σ τ ο ς.
Καταραμένε Έλληνα... καταραμένη γνώση.
Γιατί.. να σ' αγγίξω;
Για να αισθανθώ πόσο μικρός είμαι, 

ασήμαντος, μηδαμινός;
Γιατί... δεν μ' αφήνεις στη δυστυχία μου... 

και στην ανεμελιά μου;"
.............................................

Friedrich von Schiller, Γερμανός Ποιητής, 

δραματουργός, Ιστορικός και κριτικός, γεννήθηκε 

σαν Σήμερα στις 9 Μαΐου 1759

HERMANN HESSE: Μες στην ομίχλη

Περίεργη, η περιπλάνηση στην ομίχλη! 
Μοναχικοί οι θάμνοι και οι πέτρες, 
κανένα δέντρο δεν βλέπει το διπλανό του 
καθένας είναι  μ ό ν ο ς. 
Γεμάτος από φίλούς ήταν ο κόσμος 
όταν η ζωή μου ήταν λαμπερή, 
τώρα που η ομίχλη πέφτει 
κανείς πιά δεν με βλέπει. 

Πράγματι, δεν είναι φρόνιμο 
να μην γνωρίζει κάποιος το σκοτάδι, 
που αργά και αδυσώπητα 
απ'όλους θα τον χωρίσει. 

Περίεργη η περιπλάνηση στην ομίχλη! 
Μοναξιά είναι μέσα της η Ζωή. 
Κανείς δεν γνωρίζει τον άλλο, 
καθένας νοιώθει  μ ό ν ο ς.

Hermann Hesse

HERMANN HESSE: ΣΙΝΤΑΡΤΑ

Ο Σιντάρτα είπε: 

«Τί μπορώ να σου πω εγώ, σεβάσμιε;

Μ ή π ω ς... πως αναζητάς υπερβολικά; 

Πως η αναζήτηση... σ’ εμποδίζει να βρεις;»

«Μα πώς;» ρώτησε ο Γκοβίντα

.
«Ό τ α ν... κάποιος ζητάει», είπε ο Σιντάρτα, 

«συμβαίνει συχνά να μη βλέπουν τα μάτια του... 

παρά μόνο το πράγμα που ζητάει, 

σ υ μ β α ί ν ε ι... να μην είναι ικανός να βρει τίποτα, 

επειδή σκέφτεται πάντα... μόνο αυτό που ζητάει

,
ε π ε ι δ ή... έχει ένα σκοπό,

 επειδή κατέχεται από τον σκοπό. 

Ζ η τ ά ω θα πει: έχω ένα σκοπό

. 
Β ρ ί σ κ ω όμως σημαίνει: είμαι ε λ ε ύ θ ε ρ ο ς,

 
στέκομαι α ν ο ι χ τ ό ς... δεν έχω κανένα σκοπό. 

Εσύ, σεβάσμιε, είσαι κατά πάσα πιθανότητα 

πραγματικά ένας αναζητητής, 

αφού, επιδιώκοντας το σκοπό σου... 

δεν βλέπεις μερικά πράγματα 

που είναι εμπρός στα μάτια σου.."

..απόσπασμα από το βιβλίο "Σιντάρτα" του Έρμαν Έσσε

HERMANN HESSE

«Θα έπρεπε να διαβάζουμε,

όχι για να ξεχάσουμε τον εαυτό μας

 και την καθημερινή μας ζωή, 

αλλά αντίθετα, 

για να αποκτήσουμε μια πιο γερή, 

πιο συνειδητή, πιο ώριμη αντίληψη της ζωής μας».

ΕΡΜΑΝ ΕΣΣΕ – Σκέψεις, Εκδόσεις Νεφέλη

Μπέρτολτ Μπρεχτ

ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΟΥ ΤΡΟΒΑΔΟΥΡΟΥ

Όταν ο παντοδύναμος είπε κι έγινε η πλάση 
Τον ήλιο έκραξε και τούδωσε εντολή
Όμοια δούλα μικρή, μια λάμπα ν’ ανασπάσει
Και να γυρνά, με τάξη τριγύρω από τη γη
Γιατ’ είχε επιθυμία καθένας πάντα να γυρίζει
Τριγύρω από’ναν άλλονε που πιο πολύ αξίζει.
Κι έτσι να γυρίζουν, αρχίζουν στη στιγμή
Ίδια στης γης, σαν και στον ουρανό τους
Γύρω απ’ τους σπουδαίους οι ταπεινοί
Οι στερνοί γύρω από τους πρώτους
Γύρω απ’ τον πάπα καρδινάλιοι επιφανείς
Γύρω απ’ τους καρδινάλιους γυρίζουν επίσκοποι
Γύρω απ’ τους επίσκοπους γυρίζουν γραμματείς
Γύρω απ’ τους γραμματείς του νόμου οι ανθρώποι
Γύρω απ’ τους τελευταίους γυρίζουν οι τεχνίτες
Γύρω απ’ τους τεχνίτες γυρνούν οι υπηρέτες
Γύρω απ’ τους υπηρέτες οι σκύλοι, οι κότες κι οι ζητιάνοι

Αυτή καλοί μου άνθρωποι είναι η παγκόσμια τάξη.

**************************
Του Μπέρτολτ Μπρεχτ

Απόδοση: Κώστας Παλαιολόγος

Περιλαμβάνεται στο δίσκο του Τάσου Γκρου: 

Γενιές Σημαδεμένες

Η ΜΑΡΙΑ ΦAΡΑΝTΟΥΡΗ ΤΡΑΓΟΥΔΑΕΙ ΜΠΡΕΧΤ

Η ΜΑΡΙΑ ΦAΡΑΝTΟΥΡΗ

ΤΡΑΓΟΥΔΑΕΙ ΜΠΡΕΧΤ 1979

Μετάφραση: Παύλος Μάτεσις

1.Η μπαλάντα του νεκρού στρατιώτη(Μπ. Μπρεχτ)

Από την ποιητική συλλογή «το προσευχητάρι» 1918

2.Η μπαλάντα των πειρατών (Μπ. Μπρέχτ) 

Από την ποιητική συλλογή «το προσευχητάρι» 1920

3.Το παράπονο του αλόγου (Μπ. Μπρεχτ-Χ. Άϊσλερ)

4.Η μπαλάντα του Σολομώντα(Μπ. Μπρεχτ-Κ. Βάϊλ) 

Από το θεατρικό έργο: «Η όπερα της πεντάρας»

5.Το τραγούδι του Μολδάβα (Μπ. Μπρεχτ-Χ. Άϊσλερ) 

Από το θεατρικό έργο:

 «Ο Σβέϊκ στο Β΄Παγκόσμιο πόλεμο»1943

6.Το τραγούδι της Αλληλεγγύης (Μπ. Μπρεχτ-Χ. Άϊσλερ)

Από την ταινία : "Κuhie Wampe" 1932

7. Ο Μακ ο μαχαιροβγάλτης (Μπ. Μπρεχτ-Κ. Βάϊλ) 

Από το θεατρικό έργο: «Η όπερα της πεντάρας»

8.Σουραμπάγια Τζώννυ (Μπ. Μπρεχτ-Κ. Βάϊλ) 

Από το θετρικό έργο «Happy End»

9.To τραγούδι της γυναίκας του Ναζίστα φαντάρου

(Μπ. Μπρεχτ-Χ. Άϊσλερ)

Από το θεατρικό έργο: 

«Ο Σβέϊκ στο Β΄Παγκόσμιο πόλεμο»1943

10.Η Τζένη των πειρατών (Μπ. Μπρεχτ-Κ. Βάϊλ) 

Από το θεατρικό έργο: «Η όπερα της πεντάρας»

11. Alabama song (Μπ. Μπρεχτ-Κ. Βάϊλ) 

Από το θεατρικό έργο: «Μαχαγκόνυ»

12.Το τραγούδι της ενότητας (Μπ. Μπρεχτ-Χ. Άϊσλερ)

ΜΠΕΡΤΟΛΤ ΜΠΡΕΧΤ

Γερμανός θεατρικός συγγραφέας, σκηνοθέτης,
και ποιητής. Δημιουργός του λεγόμενου

 “Επικού Θεάτρου” Κοινωνικής κ α τ α γ γ ε λ ί α ς. 

Τα δύο πιο γνωστά μουσικά θεατρικά έργα 
Κοινωνικής καταγγελίας είναι:

"Ακμή και η πτώση της πόλης Μαχαγκόνι" (1927) 
και "Η Όπερα της πεντάρας (1928). 

Στο έργο αυτό ο Μπρεχτ ασκεί κριτική στην “καθώς πρέπει” 

διεφθαρμένη αστική τάξη του Βερολίνου. 

Γεννήθηκε σαν Σήμερα στις 10 Φλεβάρη του 1898,

στο Άουγκσμπουργκ της Βαυαρίας 

και πέθανε στο Ανατολικό Βερολίνο, το 1956.
Καταγόταν από εύπορη αστική και συντηρητική οικογένεια.
Ο ίδιος έχει γράψει για την καταγωγή του.
^
"Μεγάλωσα σαν γιος καλοστεκούμενων ανθρώπων.
Οι γονείς μου... μού φορούσαν γιακά,
μ' έμαθαν τις συνήθειες εκείνων που έχουν υπηρέτες
και με δίδαξαν.... πώς να διατάζω.
Αλλά, όταν μεγάλωσα... και ε ί δ α γύρω μου,
οι άνθρωποι της τάξης μου... δεν μ' άρεσαν,
το να διατάζω... δεν ήταν του γούστου μου,
ούτε... και το να με υπηρετούν.
Γι' αυτό.... εγκατέλειψα την τάξη μου...
και συντρόφεψα 

με τους μικρούς, φτωχούς ανθρώπους"

O Μπρεχτ σπούδασε

 Ιατρική στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου
και επιστρατεύτηκε... 

ως νοσοκόμος στον Α Παγκόσμιο Πόλεμο.
Το 1933, εξαιτίας της ανόδου του Ναζισμού,

 ο Μπρεχτ αναγκάστηκε 

να  α υ τ ο ε ξ ο ρ ι σ τ ε ί... από τη Γερμανία. 

Στην αρχή κατέφυγε στη Δανία και τη Φινλανδία, 

πέρασε επίσης.... από το Παρίσι 

και στο τέλος... εγκαταστάθηκε στις ΗΠΑ. 

Το 1948 επέστρεψε... στη Γερμανία και έ ζ η σ ε
έως το τέλος της ζωής του.... στο Ανατολικό Βερολίνο.

Bertold Brecht: Ύμνος στη Λησμονιά

Ν. Γκύζης

Ύμνος στη Λησμονιά

Είναι καλό πράγμα... η Λ η σ μ ο ν ι ά

α λ λ ο ι ώ ς... πως θα μπορούσε το π α ι δ ί

ν’απομακρυνθεί απ’τη μάνα που το θήλασε;

και του’δωσε την δύναμη του κορμιού του

που το κρατούσε όταν δοκίμαζε να σταθεί;

ή πως θα μπορούσε ο μ α θ η τ ή ς 

ν’αποχαιρετίσει τους δασκάλους του

που του χάρισαν την γνώση;

Όταν κατακτά τη γνώση ο μαθητής

πρέπει τον δ ρ ό μ ο του να πάρει.

Στο παλιό σπίτι φτάνουν ν έ ο ι ένοικοι..

αν έμεναν εκείνοι που το έκτισαν

το σπίτι θα είχε μείνει πολύ μικρό.

Η σόμπα ζεσταίνει. Δεν ξέρουμε ποιός ήταν 

αυτός που την άναψε για π ρ ώ τ η φορά.


Ο ζευγάς δεν αναγνωρίζει το σχήμα του ψωμιού.

Πως θα ξυπνούσε το πρωινό ο άνθρωπος

χωρίς την λ η σ μ ο ν ι ά... που η νύχτα του χαρίζει;


Όποιος νικήθηκε για έξι συνεχείς φορές

πως θα μπορούσε να βγάλει πέρα τη βδομάδα του

να χτυπηθεί στο πέτρινο χώμα 

και να ρ ι σ κ ά ρ ε ι... ξανά να πετάξει στον ουρανό;


Η α δ υ ν α μ ί α της μνήμης

χαρίζει δ ύ ν α μ η.... στον άνθρωπο!


Bertold Brecht

Trad. Lunapiena

Rainer Maria Rilke

"O φ ε ί λ ε ι ς  να  ζ ε ι ς  τη  Z ω ή
 στο  έ π α κ ρ ο,
 όχι ανάλογα µε το τι µέρα είναι,
 αλλά βολιδοσκοπώντας…
 το  β ά θ ο ς  της  κάθε  µ έ ρ α ς”

 

Rainer Maria Rilke

Rainer Maria Rilke

Γράμματα σ' ένα νέο ποιητή
"Briefe an einen jungen Dichter"

Γόνιμος είναι κι ο έρωτας: 

επειδή κι ο έρωτας είναι δύσκολος. 
Έ ρ ω τ α ς του ανθρώπου για τον ά ν θ ρ ω π ο:
ίσως αυτό να 'ναι το δυσκολότερο

 απ' όσα μας έταξε η μοίρα,
το πιο απόμακρο, η τελευταία δοκιμασία,

 το έργο που όλα τ' άλλα δεν είναι παρά.. 

προετοιμασία και προπαρασκευή του.

Γι' αυτό κι οι νέοι - που είναι "αρχάριοι" στο κάθε τι
- δεν ξέρουν ακόμα να αγαπούν:
πρέπει να δ ι δ α χ τ ο ύ ν τον έρωτα.
Με όλο τους το είναι, 

με όλες τους τις δυνάμεις συμμαζεμένες 

γύρω στην ερημική φοβισμένη καρδιά τους,
που οι χτύποι της ψηλώνουν ολοένα,
πρέπει να μ ά θ ο υ ν να αγαπούν.

Ο καιρός όμως της μαθητείας
είναι πάντα καιρός μακρόχρονου "εγκλεισμού".
Έτσι είναι, για πολύ καιρό, κι ο έρωτας: 

μ ο ν α ξ ι ά.
Ολοένα και πιο έντονη και πιο βαθιά μόνωση.

Έ ρ ω τ α ς δε θα πει να ανοίγεσαι ευθύς,
να δ ί ν ε σ α ι, να ενώνεσαι με κάποιον Άλλον
(τι θα ήταν, άλλωστε, η ένωση δύο όντων
ακαθόριστων ακόμα, ατέλειωτων, ανοργάνωτων; ).

Είναι μία σπάνια ε υ κ α ι ρ ί α για να ωριμάσεις,
ν' αποκτήσεις μιαν υ π ό σ τ α σ η δική σου,
να γ ί ν ε ι ς εσύ ένας ολόκληρος Κόσμος,
για χάρη κάποιου άλλου, αγαπημένου προσώπου.

Είναι μια υψηλή, ακράτητη αξίωση,
που σε χρίζει εκλεκτό της
και σε σπρώχνει προς τα απέραντα πλάτη.

Μόνο έτσι θα 'πρεπε να μεταχειρίζονται
οι νέοι τον έρωτά τους: σαν ένα καθήκον
που τους υποχρεώνει να εργάζονται αδιάκοπα
στο μ έ σ α  τους  κ ό σ μ ο
("ν'ακρομάζονται
 και να σφυροκοπάνε νύχτα-μέρα").

Δεν είναι ακόμα ώριμοι 

για το δόσιμο του εαυτού τους,
για την εγκατάλειψη και το σβήσιμό τους 

μέσα σε ένα άλλο άτομο,
για οποιοδήποτε τρόπο  Έ ν ω σ η ς.

(Πρέπει, πρώτα και για πολύ καιρό,
να μαζεύουν και να θησαυρίζουν ολοένα.)

Η Ένωση αυτή, το δόσιμο αυτό, 

είναι το  σ τ ε ρ ν ό  σκαλόπάτι.
Ίσως η ανθρώπινη ζωή.. 

να μη μπορεί  α κ ό μ α  να το χωρέσει.