Pyongyang καλεί Τεχεράνη

Ενώ ολόκληρος ο κόσμος εδώ και μήνες ασχολείται με το αν το Ιράν το ‘χει βάλει σκοπό να προχωρήσει στην κατασκευή πυρηνικών όπλων, και με το πόσο κοντά βρίσκεται στο να το καταφέρει, η έκπληξη ήρθε από μια άλλη χώρα του «άξονα του κακού», από την Β. Κορέα.

Τα πυρηνικά αποτελούν ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί για τις μικρότερες χώρες. Το έχει δείξει το Ιράν, το οποίο διατηρεί ακόμα την εδαφική του κυριαρχία χάρη σ’ αυτά, το ίδιο συμβαίνει επίσης και με τη Β. Κορέα. Αν δεν είχε αναπτύξει την πυρηνική τεχνολογία και αν δεν παρασκεύαζε μόνη της το πυρηνικό καύσιμο, σήμερα θα είχε μετατραπεί σε αμερικανικό προτεκτοράτο δια μέσου της Ν. Κορέας, η οποία με τη σειρά της αποτελεί κι αυτή προτεκτοράτο και προκεχωρημένο φυλάκιο των ΗΠΑ στην ανατολική Ασία.

Μόλις πριν λίγες μέρες, λοιπόν, στις 29 Φεβρουαρίου, ο νέος και νεαρός ηγέτης της Β. Κορέας Kim Jong-Un πήρε τη μεγάλη απόφαση να αναστείλει το πρόγραμμα πυρηνικών δοκιμών, τον εμπλουτισμό ουρανίου και την εκτόξευση πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς, να δεχτεί τον έλεγχο του κύριου πυρηνικού εργοστασίου από επιθεωρητές της ΙΑΕΑ και να συναινέσει στην επανέναρξη των συνομιλιών με την Κίνα, Ν. Κορέα, Ρωσία, Ιαπωνία και ΗΠΑ για τον περιορισμό των πυρηνικών.

Κι όλα αυτά σε αντάλλαγμα 240,000 τόνων επισιτιστικής βοήθειας από τις ΗΠΑ.

Η ενδιαφέρουσα και αναπάντεχη αυτή κίνηση της Β. Κορέας μπορεί να είναι ένα ακόμα τρικ, όπου με δόλωμα τα πυρηνικά, να μπορέσει να εξασφαλίσει επαρκή ποσότητα τροφής, ειδικά για αυτή τη χρονιά, όπου με αφορμή τη συμπλήρωση 70 χρόνων από τη γέννηση του μακαρίτη Kim Jong-il και 100 από τη γέννηση του παππού Kim Il-sung έχουν προγραμματιστεί λαμπρές τελετές, γιορτές και πανηγύρια. Και το αρκούδι για να χορέψει θέλει τροφή.

Άλλωστε το έργο food-fοr-nukes έχει ξαναπαιχτεί αρκετές φορές, το 2009 ήταν η τελευταία που σημάδεψε το πάγωμα των σχέσεων με τη Ν. Κορέα και ΗΠΑ.

Μπορεί όμως, η κίνηση Kin Jong-Un να μην είναι απλά μια κίνηση, αλλά πραγματική στροφή, και να στοχεύσει πράγματι στην καλυτέρευση των σχέσεων με το νότιο γείτονα σε μια προσπάθεια ανοίγματος και σταδιακής απεξάρτησης από το βόρειο γείτονα, την Κίνα.

Σε προηγούμενα άρθρα σχετικά με τη Β. Κορέα, εδώ κι εδώ, είχα εκφράσει την πεποίθηση ότι ο νεαρός ηγέτης, για μια σειρά από λόγους θα προσπαθούσε να πορευτεί σε μεγαλύτερο συγχρονισμό με τον έξω κόσμο, απ’ ό,τι ο πατέρας του. Έκπληξη, μου είχε προκαλέσει τότε το γεγονός, όταν μη έχοντας περάσει καν βδομάδα από το τέλος του πένθους, το Associated Press, στις 16 Ιανουαρίου γινόταν το πρώτο διεθνές πρακτορείο που άνοιγε πλήρες γραφείο με μόνιμο προσωπικό, πού; Στην Pyongyang!

Η ειρωνεία δε είναι, τη στιγμή που οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν στη Β. Κορέα τη διπλωματική οδό για τα πυρηνικά, στο Ιράν παίζουν το χαρτί του πολέμου.

Θα γίνει η Βόρεια Κορέα μια νέα Κίνα;

Η Βόρεια Κορέα αποτελεί, αυτό που λέμε, τη χαρά των μυστικών υπηρεσιών, των ινστιτούτων εξωτερικής πολιτικής, των διαφόρων think tanks, και τον πονοκέφαλο των ΗΠΑ και της Ν. Κορέας. Και της Κίνας φυσικά, αλλά για άλλους λόγους. Προσφέρει ελάχιστο υλικό για τα τεκταινόμενα στο εσωτερικό της, (παρεμπιπτόντως, οι περισσότερες επικοινωνίες της διοίκησης γίνονται μέσω οπτικών ινών, που είναι αδύνατον να παγιδευτούν), αλλά άφθονες εικασίες και σενάρια, μαντέματα και προπαγάνδα, ειδικά τώρα, που το δαχτυλίδι πέρασε σ' έναν άπειρο, αδοκίμαστο και άβγαλτο υιό για να αναλάβει τα ηνία μιας φτωχής και σχετικά απομονωμένης χώρας, με πάνω από ένα εκατομμύριο άριστα εκπαιδευμένο και αφοσιωμένο στρατό, με 10 πυρηνικές κεφαλές, με δυο περίπου χιλιάδες τελευταίας τεχνολογίας φυγοκεντρωτές για τον εμπλουτισμό ουρανίου, και με αδιευκρίνιστες διαθέσεις για το μέλλον της χώρας.

Αν αφήσουμε στην άκρη τις, ως επί το πλείστον, θεατρινίστικες κινήσεις των ΗΠΑ και της Ν. Κορέας, που με την αναγγελία του θανάτου του Kim Jong-il έσπευσαν να σημάνουν συναγερμό και να θέσουν σε επιφυλακή τις στρατιωτικές τους δυνάμεις, φοβούμενες τάχατες άμεση πυρηνική επίθεση, κι αυτό εν μέσω κλίματος πένθους και συντριβής, το μέλλον της Β. Κορέας θα μπορούσε να διαγραφεί ως εξής: 1) να παραμείνει ως έχει, εξασφαλίζοντας μια σταθερή διακυβέρνηση υπό την αιγίδα της τριάδας, θείος-θεία-ανιψιός και με τη σύμφωνη γνώμη του στρατού, 2) να διαλυθεί, αν ο στρατός αποφασίσει να αποσύρει τη στήριξή του, 3) να ανοίξει την οικονομία της υιοθετώντας μεταρρυθμίσεις τύπου Κίνας και 4) να επανενωθεί με τη Ν. Κορέα.

Απ' όλα τα σενάρια, το τελευταίο φαντάζει και το πιο απίθανο, μιας ούτε πλέον η νέα γενιά των νοτιοκορεατών ενδιαφέρεται για κάτι τέτοιο, αλλά ούτε και η Κίνα, η οποία, χάνοντας το μαξιλάρι της Β. Κορέας, θα έχανε ταυτόχρονα και τον ύπνο της, αν έβλεπε αμερικανούς στρατιώτες να στρατοπεδεύουν έξω από τα νότια χερσαία σύνορά της. Επιπλέον, κάθε είδος επανένωσης με φτωχότερους συγγενείς αποτελεί ένα πολύ κοστοβόρο project, ειδικά αν ο φτωχός συγγενής είναι κατά πολύ φτωχότερος και οι υποδομές του ξεπερασμένες.

Η καλύτερη εξέλιξη, που θα βόλευε τόσο τους γείτονες όσο και τις ΗΠΑ θα ήταν προφανώς η τρίτη. Η Β. Κορέα δυνητικά, αποτελεί μεγάλη αγορά και επί πλέον διαθέτει ένα πολύ μορφωμένο και χαμηλού κόστους εργατικό δυναμικό, το οποίο ως ένα βαθμό ήδη εκμεταλλεύονται η Κίνα και Ν. Κορέα στις ελεύθερες οικονομικές ζώνες, δύο στο βορρά με την Κίνα και μια στο νότο με την Ν. Κορέα. Πόσο όμως ένα τέτοιο σενάριο είναι πιθανό; Επικαλούμενη την ασυλία που παρέχεται στους μάντεις, να κάνουν, δηλαδή, και λάθος προβλέψεις, θα έλεγα ότι είναι και το πλέον πιθανό. Και τούτο για διάφορους λόγους.

Η Β. Κορέα, εδώ και δυο σχεδόν δεκαετίες πειραματίζεται στο εσωτερικό της, σε ένα κυκλικό θαρρείς σχήμα, με τις ιδιωτικές αγορές, άλλοτε σαν «μαύρες», με ή χωρίς την ανοχή της ηγεσίας, κι άλλοτε σαν επίσημες και νόμιμες. Συγκεκριμένα, οι πρώτες άτυπες αγορές άρχισαν να εμφανίζονται δειλά-δειλά μετά το θάνατο του ηγέτη Kim il Sung το 1994, σαν φυσική αντίδραση στην αντιμετώπιση της μεγάλης πείνας που έπληξε τη χώρα, εξ αιτίας κύματος πλημμυρών που κατέστρεψαν την παραγωγή και τη διακοπή της βοήθειας από την πρώην Σοβιετική Ένωση. Η διάδοση και αποτελεσματικότητά τους ήταν τέτοια, ώστε αναγνωρίστηκαν και επισήμως το 2003 από τον διάδοχο Kim Jong-il, υπό προϋποθέσεις φυσικά, που αφορούσαν για παράδειγμα την ηλικία των μικρο-εμπόρων, το ωράριο λειτουργίας, το εύρος τιμών, κ.α. Στο απόγειό τους, μόνο στην Pyongyang λειτουργούσαν γύρω στις 500 και δεν εμπορεύονταν μόνο τρόφιμα και είδη οικοτεχνίας, αλλά και εισαγόμενα καλούδια από την Κίνα, όπως τηλεοράσεις, ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές, ποδήλατα, μέχρι και βιρμανέζικο ουίσκι.

Αυτά μέχρι το 2005. Το καθεστώς θορυβημένο από την έκταση που είχε πάρει το φαινόμενο, ήρε την υποστήριξή του, και επανέφερε το σύστημα της απ’ ευθείας διανομής αγαθών από το κράτος. Το 2006, μάλιστα προέβη και σε εκκαθαρίσεις της «εκσυγχρονιστικής» μερίδας του κόμματος.

Το εμπάργκο, όμως δεν κράτησε για πολύ, κυρίως λόγω της κοινωνικής αναταραχής που προκλήθηκε, καθότι, σύμφωνα με εκτιμήσεις των Ηνωμένων Εθνών, ένα 40% του αστικού πληθυσμού εξασφάλιζε τη διατροφή του από αυτές. Επειδή η λειτουργία των ιδιωτικών αγορών συνέτεινε, όπως ήταν φυσικό, στη δημιουργία μιας αρκετά εύπορης μεσαίας τάξης και στην εμφάνιση σημαντικών ανισοτήτων, ο Kim Jong-il σε μια αιφνιδιαστική κίνηση το 2009, ανατίμησε το νόμισμα won, κόβοντας δυο μηδενικά, και θέτοντας ταυτόχρονα ένα ανώτατο όριο ως προς το ύψος των χρημάτων που μπορούσαν να μετατραπούν. Μαζί με τα δυο μηδενικά λοιπόν, χάθηκε και το κομμάτι εκείνο της μεσαίας τάξης που δεν είχε τη διορατικότητα να αποταμιεύει σε ξένο συνάλλαγμα.

Το 2010, οι αγορές, σε πείσμα όλων ξαναεμφανίστηκαν, κυρίως λόγω του χάους που προκλήθηκε από τη νομισματική μεταρρύθμιση και τον συνακόλουθο πληθωρισμό.

Το ρεζουμέ λοιπόν, της προηγούμενης εξιστόρησης είναι ότι η βορειο-κορεατική ιδιωτική πρωτοβουλία, η οποία συν τοις άλλοις επιδίδεται και στο λαθρεμπόριο δια μέσου των ημι-περατών συνόρων με την Κίνα, έχει αποκτήσει ρίζες και «τεχνογνωσία», και είναι μάλλον απίθανο να εκριζωθεί. Τουναντίον, τη βλέπουμε να επεκτείνει τις δραστηριότητές της και σε συμπράξεις με το κράτος, όπως στη διαχείριση ορυχείων και μεταφορών, κυρίως με τη μέθοδο της δωροδοκίας των υπεύθυνων αξιωματούχων.

Ο θείος του νέου ηγέτη, Chang Sung-taek, ένθερμος οπαδός της ανάπτυξης εμπορικών και οικονομικών σχέσεων με τον έξω κόσμο, έχει ταξιδέψει αρκετές φορές στην Κίνα και σε άλλες ασιατικές χώρες, και επιπλέον φέρεται στενός σύμμαχος του πρώην πρωθυπουργού Pak Pong-ju, ο οποίος είχε πρωτοστατήσει στις οικονομικές μεταρρυθμίσεις του 2003, αλλά και τμημάτων της ελίτ που επιζητούν οικονομική αναδιάρθρωση.

Εν τω μεταξύ, ο ίδιος ο νεαρός διάδοχος, πολύγλωσσος και κοσμοπολίτης, ως μαθητής κάποια χρόνια στην Ελβετία, και με ιδιαίτερη αγάπη στους υπολογιστές, (λέγεται μάλιστα ότι ήταν αυτός που επέμενε για την είσοδο της κινητής τηλεφωνίας στη Β. Κορέα), είναι πιθανόν να συμπλεύσει με τον θείο του, ως προς το άνοιγμα της χώρας του προς τον έξω κόσμο.

Αν όλα τα προηγούμενα σημαίνουν κάτι, και εφ όσον ο στρατός λάβει τις απαραίτητες εγγυήσεις σχετικά με τη διατήρηση των προνομίων του, τότε η Β. Κορέα κάποια στιγμή, αργά ή γρήγορα ίσως βρεθεί στο ίδιο μονοπάτι που ακολούθησε η Κίνα πριν από καμιά δεκαριά χρόνια.

Η κινηματογραφική βιομηχανία της Βορείου Κορέας

ΠΗΓΗ: aljazeera

North Korean leader Kim Jong-Il's love of film is well-documented, but few outsiders know that he is revered as a genius of cinema by his own people.

Now, this groundbreaking film opens a window inside the world's most secretive country and an elite academy, where young actors are hand-picked to serve a massive propaganda machine.

Filmmakers Lynn Lee and James Leong spent more than two years on this project, becoming the first foreigners to film inside Pyongyang's University of Cinematic and Dramatic Arts.

On this edition of 101 East, we gain a rare insight into the beating heart of North Korea's extraordinary film industry.

Click here for more about Lynn Lee's and James Leong's film shooting in North Korea.

Βόρεια Κορέα, όχι και τόσο απομονωμένη τελικά

φωτο: πανεπιστημιο kim il sung

Η επαναφορά της Β. Κορέας στο προσκήνιο, μαζί με τ’ άλλα έφερε και μια ευκαιρία ακόμα, για να τα χώσει κανείς στο ΚΚΕ. Ακόμα και συλλυπητήριο τηλεγράφημα να μην έστελνε, κάποιες πιπεράτες αναφορές του στο καθεστώς σε παρελθόντες χρόνους, όλο και θα ξεθάβονταν. Τώρα δα που πλησιάζουν και οι εκλογές και το ΚΚΕ φαίνεται να «φυσάει», μια υπόμνηση για τα ολέθρια αποτελέσματα όχι του ουτοπικού, μα του εφαρμοσμένου κομμουνισμού θα μπορούσε να ενισχύσει την προπαγάνδα των αντιπάλων του με λαχταριστές φρέσκες εικόνες.

Το να κάθεται κανείς και να αντιπαρατίθεται αν αυτό που συμβαίνει στη Β. Κορέα είναι ο επί της γης κομμουνιστικός παράδεισος, δεν έχει και πολύ νόημα. Όσο και να θέλεις να εξωραΐσεις την πραγματικότητα, αυτή είναι δύσκολο να κρυφτεί. Βέβαια υπάρχουν και πολλά αντεπιχειρήματα, τα οποία ως ένα βαθμό είναι σεβαστά. Η Β. Κορέα είναι ακόμα σε εμπόλεμη κατάσταση με τη Ν. Κορέα, βρίσκεται, καλώς ή κακώς στο στόχαστρο και της Αμερικής και με τέτοιους εχθρούς, η στρατικοποίηση της κοινωνίας αλλά και η ανάπτυξη πυρηνικών όπλων μπορούν κάλλιστα να δικαιολογηθούν. Τα τελευταία, ως ένα ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί, έχουν ως τα τώρα δράσει αποθαρρυντικά για μια αμερικανική επίθεση. Η καθ’ όλα ρεαλιστική αυτή πιθανότητα δικαιολογεί κι ως ένα βαθμό την ερμητικότητα της βορειοκορεατικής κοινωνίας και την καχυποψία προς τους ξένους και δη τους δυτικούς.

Βλέποντας όμως από πιο κοντά τα πράγματα η Β. Κορέα δεν είναι και τόσο απομονωμένη, όσο θέλουμε να πιστεύουμε. Απλά διατηρεί σχέσεις, εμπορικές και διπλωματικές με ένα κομμάτι του κόσμου το οποίο εν πολλοίς, είναι αθέατο στη Δύση. Αλλά και μ’ αυτή δεν πάει πίσω. Μέσα στην τελευταία δεκαετία, για παράδειγμα, προχώρησε στη σύναψη διπλωματικών σχέσεων με 66 χώρες. Το 2000 με την Ιταλία, Αυστραλία, Ην. Βασίλειο και τις Φιλιππίνες. Το 2001 με τον Καναδά, και αμέσως μετά με τη Γερμανία, Ν. Ζηλανδία, Ολλανδία, Βέλγιο, Ισπανία και Λουξεμβούργο. Εν τω μεταξύ συνέχισε να διατηρεί διπλωματικές σχέσεις και με τις χώρες του πρώην συμφώνου της Βαρσοβίας, καθώς και με τη Φινλανδία, Σουηδία και Δανία. Η Πολωνία διατηρεί πρεσβεία στη Β. Κορέα μαζί με τις Τσεχία, Ρουμανία, Βουλγαρία, Γερμανία, Ην. Βασίλειο, και Σουηδία, η οποία ήταν και η πρώτη, από τις υπόλοιπες χώρες που την άνοιξε.

Επιπλέον η Β. Κορέα συμμετέχει ως μέλος και σε διάφορους διεθνείς οργανισμούς, όπως στα Ην. Έθνη το 1991, το διεθνή οργανισμό τροφίμων και γεωργίας, τη διεθνή ένωση ταχυδρομείων, το διεθνή οργανισμό πολιτικής αεροπορίας, τη παγκόσμια οργάνωση υγείας, το διεθνή οργανισμό μετεωρολογίας, τον ερυθρό σταυρό, την κίνηση των αδεσμεύτων, και για να μην μακρηγορώ στους περισσότερους διεθνείς οργανισμούς υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.

Πριν χειροτερέψουν οι σχέσεις με τη Ν. Κορέα το 2009, λόγω αλλαγής πολιτικής του νέου νοτιοκορεάτη προέδρου Bak, νότιοι τουρίστες επισκέπτονταν συχνά βορειοκορεάτικα θέρετρα στα περίφημα βουνά Kumgang για πεζοπορίες, σκι κλπ. Σύμφωνα με έκθεση της βιβλιοθήκης του Αμερικανικού Κογκρέσου, το 2000, για το οποίο υπάρχουν στοιχεία, περίπου 130,000 τουρίστες επισκέφτηκαν τη χώρα. Μέχρι δε τον Οκτώβριο του 2004 η Β. Κορέα κατείχε την έδρα του αντιπροέδρου στον παγκόσμιο οργανισμό τουρισμού για τη Ν.Α. Ασία και τον Ειρηνικό.

Μια παρ’ όλα αυτά κλειστή και προσεκτική στ’ ανοίγματά της, κοινωνία, δεν μπορεί παρά να τραβάει την περιέργεια και την προσοχή. Μια βόλτα στο διαδίκτυο αποκαλύπτει πληθώρα πληροφοριών και οπτικού υλικού, το οποίο ακόμα και αν αποτελεί προπαγανδιστική παραγωγή τόσο από τη Β. Κορέα, όσο και από τη Δύση, δεν παύει να έχει μεγάλο ενδιαφέρον. Υπάρχει φυσικά και υλικό ουδέτερο, από ξένους μεμονωμένους ταξιδιώτες, οι οποίοι προσπαθούν να κάνουν τη δική τους καταγραφή. Τέτοιο υλικό, για παράδειγμα, μπορεί κανείς να βρει στο blog ενός αυστριακού ο οποίος μαζί μ’ ένα φίλο του Ελβετό ταξίδεψαν με τρένο από Αυστρία στην Πιονγιανγκ, μέσω Ρωσίας. Για όσους επίσης ενδιαφέρονται, ταξίδια από Πεκίνο στη Β. Κορέα οργανώνονται από ένα σουηδικό γραφείο ταξιδίων ΕΔΩ.

Η Β. Κορέα την προηγούμενη δεκαετία έκανε επίσης και κάποια ανοίγματα προς την κατεύθυνση εγκαθίδρυσης μιας οικονομίας της αγοράς. Θέσπισε κίνητρα στα εργοστάσια ώστε να λειτουργούν με βάση το κέρδος και προέβη σε ανάλογες αυξήσεις μισθών, αλλά και τιμών. Το σύστημα της επιδότησης μέσω κουπονιών εγκαταλείφθηκε, και οι ισοτιμίες με ξένα νομίσματα τροποποιήθηκαν με σκοπό την αύξηση της εσωτερικής κατανάλωσης. Υιοθετήθηκαν τεχνικές management και λειτούργησαν ιδιωτικές αγορές αγροτικών προϊόντων, μέσω των οποίων μετριάστηκε το πρόβλημα της πείνας.

Δεν μου είχε περάσει απ’ το μυαλό να ασχοληθώ με την Παιδεία και την κατάσταση των πανεπιστημίων της, αν δεν έπεφτα σε μια φωτογραφία από την εσωτερική πισίνα του αρχαιότερου και πιο φημισμένου πανεπιστημίου της χώρας, το Kim Il Shung, στην Pyongyang. Όπως βλέπετε είναι κάτι παραπάνω από εντυπωσιακή. Ακόμα περισσότερο όμως είναι το καινούργιο συγκρότημα που τη στεγάζει.

Η wikipedia καταγράφει 23 πανεπιστήμια, με την υποσημείωση ότι η λίστα δεν είναι πλήρης.

Ψάχνοντας κάποια από αυτά στις ιστοσελίδες τους, αντιλαμβάνεται κανείς ότι πρόκειται για εντυπωσιακά και αξιοπρεπή ιδρύματα, όσο τουλάχιστον μπορεί να κρίνει από τις περιγραφές και τις φωτογραφίες των βιβλιοθηκών, εργαστηρίων, και υποδομών. Φοιτητές επίσης εκπαιδεύονται σε πανεπιστήμια της Ινδίας, κυρίως σε θέματα πληροφορικής. Με του 2000, γύρω στα 2 εκατ. φοιτητές παρακολούθησαν περισσότερα από 300 κολέγια και πανεπιστήμια. Ο δε γενικός πληθυσμός είναι εγγράμματος σε ποσοστό 99%, σύμφωνα πάλι με την Αμερικανική Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου.

Αλλά το πιο κουφό, είναι ότι η Β. Κορέα έχει εδώ και ένα χρόνο και το πρώτο της ιδιωτικό πανεπιστήμιο, το Pyongyang University of Science and technology, (PUST), με κεφάλαια από Βόρεια και Νότια Κορέα, καθώς και από Κίνα και ΗΠΑ. Θα εκπαιδεύει γύρω στους 200 φοιτητές το χρόνο και θα απονέμει πτυχία, masters, διδακτορικά, καθώς και MBA σε business administration! Το όλο project είναι στα πλαίσια της διαδικασίας μιας μελλοντικής επανένωσης των δυο χωρών.

Οικογενειακές φωτογραφίες του Kim Jong Il

Οι φημολογίες ότι ο Dear Leader, Kim Jong-Il, με τα δυο καρδιακά επεισόδια που υπέστη και με τις ελπίδες για μακροημέρευση ολοένα και να ξεθωριάζουν, επρόκειτο να ορίσει σύντομα διάδοχο στο τιμόνι της Βόρειας Κορέας, αποδείχτηκαν τελικά αληθινές. Στις 28 του Σεπτέμβρη στη γενική συνέλευση του κόμματος παρουσίασε επιτέλους τον τριτότοκο γιο του Kim Jong-Un, παιδαρέλι στην τρίτη δεκαετία της ζωής του, και τον έχρισε τετράστερο στρατηγό. Εντελώς φυσιολογικό, το παγκόσμιο ενδιαφέρον να είναι στραμμένο επάνω του, μιας και κανείς δεν γνωρίζει τη στροφή που θα δώσει στη χώρα του, και τις συνέπειες που θα έχει στη σταθερότητα της περιοχής.

Σήμερα δεν θα κάνουμε πολιτική, αλλά θα γίνουμε Espresso, και θα κουτσομπολέψουμε λιγάκι, μέσα από αποκλειστικές οικογενειακές φωτογραφίες του μελλοντικού ηγέτη, των αδελφών του, του πατέρα του, του παππού του, και των συζύγων αυτών. Οι φωτογραφίες είναι κάτι παραπάνω από σπάνιες και δεν μου πήγαινε να μην τις εκθέσω.

Από τους τρεις γιους του, ο μεγαλύτερος αποδείχτηκε playboy ολκής ο οποίος είχε μάλιστα συλληφθεί στο αεροδρόμιο του Τόκιο, προσπαθώντας να εισέλθει στη χώρα με πλαστό διαβατήριο για να επισκεφτεί τη Disneyland. Ο μεσαίος, αποδείχτηκε ευαίσθητος και ονειροπόλος, με κλίση στην ποίηση και το μπάσκετ, και ορθώς εκρίθη ακατάλληλος να ηγηθεί. Ο τρίτος και ο μικρότερος, λέγεται ότι μοιάζει αρκετά του πατέρα του στο χαρακτήρα, πράγμα που έκρινε και το χρίσμα του ως διαδόχου. Όλοι του οι γιοι φοίτησαν εσώκλειστοι σε σχολείο στη Βέρνη της Ελβετίας, φυσικά με πλαστά ονόματα.

Ο Kim Jong Il είναι ένας καλός πατέρας που φροντίζει να αποκαταστήσει τα παιδιά του με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Το ίδιο είχε κάνει άλλωστε και ο δικός του πατέρας, Kim Il Sung όταν του έδινε το δαχτυλίδι της ηγεσίας το 1994.

Καλός πατέρας είναι και ο Χόσνι Μομπάρακ, που βλέποντας κι αυτός το λαδάκι στο καντήλι του να τελειώνει, κάνει ό,τι μπορεί για να σπρώξει τον γιο του στην προεδρία της Αιγύπτου.

Μα καλύτερος απ' όλους ήταν ο Ανδρέας, που μας κληροδότησε τον Γιωργάκη.

Μήπως έχει σημασία που οι δυο προηγούμενοι πατεράδες ηγήθηκαν καθεστώτων που συγκαταλέγονται στα ολοκληρωτικά/αυταρχικά; Το πατρικό φίλτρο να 'ναι καλά και όλα συγχωρούνται!

Ο Dear Leader στα δεξιά και ο επίδοξος διάδοχος στ' αριστερά.

Portraits from the Kim family album show North Korean founder Kim Il Sung holding 5-year-old Kim Jong Il in 1946; young Kim Jong Il sits with his father and mother. (Κούκλα η μαμά του dear Leader).

North Korea's "Great Leader," Kim Il Sung, in 1992, two years before his death. He spent a decade training his son Kim Jong Il to lead the country, naming him general secretary of the Workers' Party. Here the dictator and the scion inspect a soccer field in Pyongyang.

Kim Jong Il seated next to his 10-year-old son, Kim Jong Nam, in a 1981 portrait. Though Jong Nam is the eldest son, there are no indications that he will assume the leadership of North Korea.

Thirty-five-year-old Kim Jong Nam (left) abandoned any ambitions of ruling North Korea in exchange for a life of leisure. When this 2007 picture was taken, he was living in Macau, a gambling and nightlife hub in southern China. In 2001, he was detained at a Tokyo airport after using a counterfeit passport from the Dominican Republic. He told the authorities that he wanted to visit Tokyo Disneyland. At right, four-year-old Jong Nam poses with his maternal grandmother in 1975.

(Προσέξτε το χριστουγεννιάτικο δέντρο (!) στο φόντο).

Kim Jong Il's middle son, Kim Jong Chol, appears in this yearbook photo from the International School of Berne in Switzerland. While a student there, he used the pseudonym Pak Chol, and by most accounts he was a sensitive, reserved child who enjoyed poetry and basketball. In a poetry sample given to NEWSWEEK by an associate of the school, Jong Chol wrote, "If I had my ideal world, I would not allow weapons and atom bombs anymore." His father reportedly regards him as too mild-mannered to lead North Korea.

Kim Jong Il reportedly considers his youngest son to be the most like himself. Jong Un, ((ο νεότερος και ο διάδοχος) shown left in what is believed to be a photo of him, is an avid skier who reportedly has been drinking alcohol and driving his father's Mercedes since the age of 7. According to one account, he insisted that his younger sister refer to him as "General Comrade." This yearbook photo from the International School of Berne in Switzerland (right) is rumored to be of a young Jong Un, who was going by the pseudonym Tae Hoon Kim.

Sung Hae Rim (left), the mother of Kim Jong Il's eldest son, was a popular actress who divorced her first husband so she could be with Kim. She is believed to have defected to the West in the late 1990s, but by most accounts, she died in 2002 after a long illness. Before she became a mother, Koh Young Hee (center), parent of Kim's youngest son, used to perform in a national dance troupe. She died in 2004. Kim Ok (right), a former secretary to Kim Jong Il, now lives with the leader and acts as North Korea's de facto first lady.

Οι φωτογραφίες είναι από το NEWSWEEK

Υ.Γ. Επίσης, συνιστώ ανεπιφύλακτα να διαβάσετε προηγούμενη ανάρτηση με τίτλο "Μια ματιά στη Βόρεια Κορέα"

Μια Ματιά στη Βόρεια Κορέα

Τα πρόσφατα κοινά ναυτικά γυμνάσια αμερικανικών και νοτιοκορεατικών δυνάμεων στις ανατολικές θάλασσες της χερσονήσου, που διεξήχθησαν προς εκφοβισμό της Pyongyang εξ αιτίας της βύθισης, σύμφωνα με ισχυρισμούς των αντιπάλων της, που μπορεί και να μην είναι αληθινοί, ενός νοτιοκορεατικού πολεμικού πλοίου με κόστος, πέραν του πλοίου, και της ζωής 46 ψυχών, με έκαναν να στραφώ και προς αυτή τη μεριά του πλανήτη, την τόσο δυσφημισμένη και αόρατη όχι μόνο από τους δορυφόρους, κατά τη διάρκεια της νύχτας, αλλά, το χειρότερο, και από τους κοινούς θνητούς του υπόλοιπου φωτεινού πλανήτη.

Η Βόρειος Κορέα, η εμμονή και το αγκάθι στο μάτι της Αμερικής, η αιχμή του άξονα του κακού, το βασίλειο του διαβόλου, τυχαίνει να κατοικείται από 23 εκατομμύρια κατοίκους, οι οποίοι όμως είναι άνθρωποι κανονικοί όπως κι εμείς, και φυσικά όχι διάβολοι. Η Βόρειος Κορέα είναι όντως κατασκότεινη τις νύχτες, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είναι και ακατοίκητη. Είναι γνωστή η περιπέτεια της χώρας στην προσπάθειά της να αναπτύξει πυρηνική τεχνολογία, την οποία, σύμφωνα με βορειοκορεατικές πηγές θέλει να χρησιμοποιήσει για ειρηνικούς σκοπούς, ώστε τα σπίτια να έχουν φως και τηλεόραση τα βράδια, ώστε οι δρόμοι να είναι φωτεινοί, ώστε οι ανελκυστήρες να μην σταματάνε ξαφνικά στη μέση των ορόφων, ενώ σύμφωνα με νοτιοκορεατικές πηγές την θέλει για πολεμικούς σκοπούς ώστε να καταστρέψει τους μισητούς νότιους εχθρούς και τους άλλους παραπέρα.

Ευρισκόμενη σε εμπορικό αποκλεισμό, εδώ και κάμποσα χρόνια, ύστερα από απόφαση των Ηνωμένων Εθνών, αδυνατεί όχι μόνο να δώσει φως και ενέργεια στους κατοίκους της, αλλά, το κυριότερο, τροφή. Τα παιδιά της Βόρειας Κορέας υποσιτίζονται και μάλιστα λένε ότι η διαφορά στη σωματική διάπλαση είναι εμφανέστατη όταν συγκρίνονται με συνομήλικα της Νότιας. Για το λόγο αυτό, στη χώρα δρουν διάφορες επισιτιστικές ΜΚΟ, οι οποίες μέχρι τώρα βασιζόμενες σε δωρεές πονόψυχων χωρών μπορούσαν να εξασφαλίζουν τροφή για περίπου 6,5 εκατομμύρια ανθρώπους. Σήμερα όμως, εξ αιτίας των πυρηνικών αξιώσεων της χώρας, η βοήθεια αυτή έχει στερέψει κατά πολύ, ώστε οι προμήθειες από το εξωτερικό να φτάνουν μόνο για 2 εκατομμύρια μερίδες και όχι για παραπάνω. Χωρίς το πρόβλημα τροφής να είναι τόσο οξύ, όπως τη δεκαετία του 1990, όπου εκατοντάδες χιλιάδες πέθαιναν αβοήθητοι από την πείνα, εν τούτοις είναι υπαρκτό.

Μοιραία στο μυαλό μου έρχεται η Γάζα και η σύγκριση είναι αναπόφευκτη. Τόσο οι λαοί της Γάζας, όσο και της Βόρειας Κορέας αποκλείονται και τιμωρούνται συλλογικά για τις επιλογές της ηγεσίας τους. Καταδικάζονται στην ανέχεια, στην πείνα, στις στερήσεις από το Ισραήλ στη μια περίπτωση, και εδώ είναι το χειρότερο, από τη διεθνή κοινότητα, στην άλλη. Κι ενώ για τη Γάζα η παγκόσμια αλληλεγγύη των λαών είναι ορατή και δεδηλωμένη, για τη Βόρεια Κορέα είναι σχεδόν ανύπαρκτη, παγιδευμένη δυστυχώς στη δαιμονολογική αφήγηση που εξυφαίνεται από τις πολιτικές επιλογές της υπερδύναμης. Δεν παραγνωρίζω την ύπαρξη πυρηνικών, τα οποία βρίσκονται πέρα από τον έλεγχο της διεθνούς κοινότητας, αλλά σε τελευταία ανάλυση, αυτό δεν αποτελεί επιλογή του λαού για να υφίσταται τις συνέπειες του αποκλεισμού και να βρίσκεται κάτω από συνεχή απειλή εισβολής και πολέμου.

Πέρασα αρκετές ώρες γεμάτη περιέργεια ψάχνοντας φωτογραφίες, βίντεο και αφηγήσεις τουριστών από τη χώρα του «κακού». Ναι, για όσους ενδιαφέρονται, οργανώνονται τουριστικά ταξίδια προς τη Βόρεια Κορέα, με σημείο εκκίνησης το Πεκίνο. Φυσικά χρειάζονται βίζα και clearance, διαδικασίες που παίρνουν αρκετό χρόνο. Χάζευα το υλικό με αρκετή δυσπιστία στην αρχή, η οποία όμως σιγά σιγά μεταμορφώθηκε σε έκπληξη. Είναι αλήθεια ότι δεν περίμενα να δω αυτά που είδα. Οι εντυπώσεις μου ήταν κυρίως από την πρωτεύουσα των δυο εκατομμυρίων κατοίκων, την Pyongyang, η οποία, όπως λένε αποτελεί και τη βιτρίνα της χώρας, τόσο σε έργα, όσο και σε πληθυσμό, μιας και δεν επιτρέπεται στον οποιοδήποτε από τους γηγενείς να πατά τα χώματά της, παρά μόνο σε όσους χαίρουν της εμπιστοσύνης του Dear Leader.

Αν αφήσω στην άκρη τα αγάλματα, τα γλυπτά, και τις φωτογραφίες του Kim Jong-Il, που βρίσκονται σε κάθε βήμα, η πόλη, κτισμένη στις όχθες ενός ποταμού, κατακλύζεται από πολλά υψηλά κτίρια, από ουρανοξύστες, από συγκροτήματα κατοικιών που φαίνονται σε καλή κατάσταση, από τεράστιες, μα άδειες από κυκλοφορία, λεωφόρους, από μεγάλα και άψογα πάρκα, ενώ αυτό που χτυπάει αμέσως στο μάτι είναι η απαστράπτουσα καθαριότητα των δρόμων και των δημόσιων χώρων, η τάξη και η νοικοκυροσύνη.

Εκείνο όμως που με άφησε άφωνη ήταν οι σταθμοί του μετρό, πεντακάθαροι, και με βασιλική πολυτέλεια, όπως θα διαπιστώσετε κι απ’ τις φωτογραφίες. Φυσικά, μπορεί κανείς ν’ αντιτείνει ότι κάποιοι από αυτούς θα αποτελούν τη βιτρίνα, ενώ οι υπόλοιποι θα ρημάζουν. Μπορεί να είναι και έτσι, αν και η συνολική εικόνα που αποκόμισα συνολικά από την πόλη δεν ήταν αυτή της εγκατάλειψης και της φθοράς.

Τα αυτοκίνητα, όπως είπα είναι λίγα στους δρόμους, αλλά δικής τους κατασκευής και μάλιστα ψάρεψα και μια φωτογραφία μεγάλης διαφημιστικής πινακίδας, όπως και ένα βίντεο με διαφημίσεις που τις παίζουν στις τηλεοράσεις τους. Στη χώρα υπάρχει και δίκτυο κινητών τηλεφώνων, το οποίο ξαφνιάστηκα όταν έμαθα ότι το έστησε ο “δικός” μας Αιγύπτιος Naguib Sawiris, ο ίδιος που αγόρασε και το δίκτυο της Wind. Τώρα, για τους περίεργους, πληροφορίες για το πόσα κινητά κυκλοφορούν και για το ποιοι τα κατέχουν, δεν έχω να σάς δώσω. Υποθέτω λίγοι, και όσοι ανήκουν στην ελίτ.

Η χώρα διαθέτει και υπολογιστές στα σχολεία και πανεπιστήμια, συνδεδεμένους μεταξύ τους, αλλά όχι προς το εξωτερικό. Άκουσα ένα φοιτητή, σε άψογα αγγλικά, να λέει σε μια αμερικανίδα δημοσιογράφο ότι για ό,τι προγράμματα και πληροφορίες χρειάζονται έχει μεριμνήσει ο ίδιος ο Dear Leader. Σε κάποιο δε βίντεο πήρε το μάτι μου πως οι οθόνες ήταν Dell. Πώς να έφτασαν άραγε μέχρις εκεί; Από την Κίνα σίγουρα με την οποία διατηρεί εμπορικές σχέσεις. Όταν τον ρώτησε η δημοσιογράφος πώς έμαθε να μιλάει τόσο καλά αγγλικά, της απάντησε ότι εξασκήθηκε παρακολουθώντας αμερικανικά βίντεο. Πριν της πέσουν τα μαλλιά της γυναίκας, ο φοιτητής διευκρίνισε ότι τα βίντεο ήταν το Dancing in the Rain, η Mary Poppins, και κάποια άλλα που δεν συγκράτησα, φαντάζομαι αναλόγου περιεχομένου.

Η χώρα έχει επίσης δική της αεροπορική εταιρία, την Air Koryo, με στόλο από ρωσικά Ιλιούσιν και Τουπόλεφ, τα οποία προσεγγίζουν διάφορα αεροδρόμια της Αφρικής, της Ασίας, του Καναδά και τελευταία και της Ευρώπης, αφού πήρε άδεια μετά τη μερική ανανέωση του στόλου της. Οι ξένοι τουρίστες περιέγραφαν ότι τουλάχιστον στις πτήσεις για Πεκίνο, ήταν γεμάτα από μη προσεγγίσιμους βορειοκορεάτες, αλλά άντε να μάθεις την κοινωνική τους ιεραρχία και το σκοπό του ταξιδιού τους.

Η εικονική μου περιήγηση στο εσωτερικό της χώρας κράτησε μέρες και ώρες, μέσω υλικού που μου παρείχε άφθονο το διαδίκτυο. Μάζεψα φωτογραφίες από εμπορικά κέντρα, από εξωτερικά πλάνα των ιδιωτικών αγορών, τις οποίες αναγκάστηκε η ηγεσία να επιτρέψει για να αντιμετωπίσει την έλλειψη τροφίμων, από διαφημιστικά σποτ, από εσωτερικά ξενοδοχείων, βιβλιοθηκών, σχολείων, παιδικών σταθμών, σπιτιών, και από ό,τι βάζει ο νους σας. Είτε βιτρίνα ήταν αυτά, που μάλλον ήταν, διότι κανείς ξένος δεν επιτρέπεται να κυκλοφορεί ελεύθερα όπου θέλει, παρά μόνο με συνοδεία ξεναγών-οδηγών, ούτε φυσικά επιτρέπεται να αγοράζει ο,τιδήποτε από την αγορά, είτε όχι, η συνολική εικόνα που αποκόμισα δεν μου ήταν δυσάρεστη.

Για να προλάβω τυχόν αντιρρήσεις, δεν θέλησα να κάνω καμιά αναφορά, ούτε να σχολιάσω το καθεστώς, τους περιορισμούς, τις ανελευθερίες κλπ. Ούτε επίσης, να προβώ σε συγκρίσεις με τη Δύση, από άποψη εκμοντερνισμού και ποικιλίας αγαθών και εμπορευμάτων. Ο σκοπός μου ήταν να δω, την όχι και τόσο άγνωστη χώρα τελικά, με όσο το δυνατόν καθαρά και ανεπηρέαστα από πολιτικές συσχετίσεις, μάτια.

Για έκπληξη, άφησα να δείξω στο τέλος τρία βίντεο, το ένα από μια κορεάτικη boutique, το δεύτερο από ένα fast food shop και το τρίτο, να προσπαθεί να δελεάσει για το πόσο ωραία είναι να ζεις στην Pyongyang... Το όλο setting στα δυο τελευταία και η προσπάθεια να μιμηθούν την Αμερική είναι ιδιαίτερα εμφανή.