Της αξιολόγησης το κάγκελο!

Την άποψή μας για τη νεοφιλελεύθερη εμμονή της μέτρησης, αξιολόγησης και κατάταξης των πάντων, όσων μπορούν και όσων αντικειμενικά δεν μπορούν να καταταχθούν σε αμερόληπτες ιεραρχικές δομές, την έχουμε  εκφράσει πολλάκις και δεν θα την επαναλάβουμε.

Επί του παρόντος όμως, μιας και η επικείμενη εξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων βρίσκεται ήδη στο προσκήνιο ας δούμε από πιο κοντά περί τίνος πρόκειται. Τι γνωρίζουμε όμως; Ελάχιστα, όχι γιατί μάς το κρύβουν, αλλά γιατί δεν υπάρχει και τίποτε συγκεκριμένο να γνωρίσουμε. Πέρα από πυρέσουσσες παραθυράτες αντιπαραθέσεις για το αν η αξιολόγηση οδηγεί ή όχι σε απολύσεις, αντιπαράθεση για το φύλο των αγγέλων τελικά, γιατί η συγκυβέρνηση δεν έχει κανένα λόγο σ' αυτή τη φάση να το παραδεχτεί, και γιατί η αντιπολίτευση δεν έχει κανένα σημάδι που να το αποδεικνύει, τίποτε επί της ουσίας δεν έχει λεχθεί, για το ποιος δηλαδή θα αξιολογεί και για το ποια θα είναι τα κριτήρια της αξιολόγησης, τα οποία και αποτελούν την πεμπτουσία της αξιολογητικής διαδικασίας.

Το μόνο που γνωρίζουμε είναι μια τεχνική προσέγγιση, αυτή της ποσόστωσης, η οποία όμως αν το καλοσκεφτούμε δεν δείχνει τίποτε άλλο παρά την δυσπιστία των εισηγητών στην εγγυρότητα της αξιολόγησης γενικά, ανεξάρτητα από κριτήρια, μιας και αυτά δεν έχουν ακόμα θεσπιστεί και τα οποία μπορεί να είναι τα οποιαδήποτε. 

Ας το δούμε πιο συγκεκριμένα. Ποια είναι η ορθολογική διαδικασία για μια αξιολόγηση; 

Καταστρώνουμε πρώτα ένα σχεδιάγραμμα του οργανισμού, καθορίζουμε τις δραστηριότητας και τον αριθμό των ατόμων που νομίζουμε ότι επαρκούν για τη διεκπεραίωση των συγκεκριμένων δραστηριοτήτων και κατόπιν πηγαίνουμε στο διαθέσιμο υπαλληλικό προσωπικό το οποίο και κατανέμουμε στις υπάρχουσες θέσεις, αφού ταιριάξουμε τα απαιτούμενα προσόντα με τα διαθέσιμα. Αν ο οργανισμός χρειάζεται για παράδειγμα 10 γραμματείς με ύψος άνω του 1.70 μ, παίρνουμε απλά τους 10 πιο ψηλούς γραμματείς και βλέπουμε τι κάνουμε με τους υπόλοιπους κοντούς, που μπορεί να είναι πέντε, δέκα ή κανένας. Με τον ίδιο τρόπο συμπληρώνουμε και τις υπόλοιπες θέσεις του οργανισμού. Αν το προσωπικό υπολείπεται των θέσεων ή περισσεύει αυτό είναι έτερον εκάτερον και η λύση που θα δοθεί θα είναι κατόπιν πολιτικής αποφάσεως, πέρα δηλαδή από την αξιολόγηση, η οποία όπως θέλει να λέγεται είναι μια αντικειμενική διαδικασία.

Τι κάνει τώρα ο Μητσοτάκης; Ακριβώς ό,τι κάνει και ο λαικάριος! 

Ο οποίος αποφασίζει εκ των προτέρων και εντελώς αυθαίρετα ότι ο πάγκος θα έχει τριών λογιών πορτοκάλια και αυγά με βάση το κριτήριο του μεγέθους. Πάει το πρωί στο κτήμα ή το κοτέτσι, μαζεύει τα πορτοκάλια ή τα αυγά, τα βάζει κάτω και λέει ότι από τα 90 που έκοψα από τα δέντρα ή από τα 90 αυγά που γέννησαν το βράδυ οι κότες, τα μεγαλύτερα 30 θα τα ονομάσω ΑΑΑ, τα επόμενα 30, ΑΑ και τα τελευταία 30, Α. 

Φυσικά θα μπορούσε πάλι αυθαίρετα να ορίσει ότι στον πάγκο θα υπήρχαν δυο ή τεσσάρων ή εκατό ειδών πορτοκάλια και αυγά, χωρίς κανέναν περιορισμό, διότι οι θέσεις στον πάγκο είναι όλες ισοδύναμες και δεν απαιτεί κάθε μια από αυτές ιδιαίτερα προσόντα για να καλυφθεί. Αν αποφάσιζε να χωρίσει τον πάγκο σε δυο λογιών αυγά, από 45 σε κάθε κατηγορία, τότε 15 αυγά που πριν ανήκαν στην μεσαία κατηγορία ΑΑ, τώρα θα βρίσκονταν στην πρώτη. Προφανώς, αυτό δεν θα έλεγε τίποτα για την ποιότητα των αυγών, μιας και ανάλογα με τις διαθέσεις του αυγουλέμπορα ένα αυγό θα μπορούσε να θεωρηθεί είτε άριστο είτε δευτεράντζα.

Αν ο Μητσοτάκης πίστευε πραγματικά πως μπορούσε να υπάρξει αντικειμενική αξιολόγηση θα έπραττε όπως ακριβώς περιγράψαμε τρεις παραγράφους παραπάνω. Με το να θεσπίζει αυθαίρετες ποσοστώσεις,  κάνει όπως και ο μικροπωλητής των λαικών αγορών, δηλαδή παρακάμπτει a priori την αντικειμενικότητα της διαδικασίας.

Γιατί το κάνει όμως αυτό; Διότι το λέει η Τρόικα. Πιστεύει πραγματικά η Τρόικα ότι μια τέτοια αξιολόγηση μπορεί να είναι αντικειμενική και να βοηθήσει όντως "στην αναβάθμιση του δημόσιου τομέα και στην καλύτερη εξυπηρέτηση του πολίτη;". Ούτε καν! Γιατί το κάνει όμως; 

Πολύ απλά για να αναγκάσει τις πολιτικές συμμορίες που κυβέρνησαν τόσα χρόνια την Ελλάδα να ταπεινωθούν τόσο ώστε να σκύψουν και να φάνε τελικά τον ίδιο τους τον εμετό. Όπως ακριβώς έκανε και η γιαγιά μου στα απείθαρχα εγγόνια της.

"Μπήκαν" ή "τους έμπασαν";

Μέσα στα πολλά διλήμματα  ας βάλουμε κι ακόμα ένα: Είναι η σκέψη που οδηγεί τη γλώσσα, ή η γλώσσα τη σκέψη;

Εξαρτάται, είναι η απάντηση, από το ποιος κρατάει το πηδάλιο του μυαλού του. Αν το κρατάει ο ίδιος ή αν το κρατάει κάποιος άλλος εκτός. Κυρίως όμως, εξαρτάται από το βαθμό επίγνωσης που έχει το άτομο για το ποιος είναι ο τιμονιέρης. Διότι μπορεί να νομίζει ότι τιμονεύει αυτός, στην πραγματικότητα όμως ο χειριστής να είναι κάποιος άλλος,  που έχει τη δύναμη να υποβάλλει και να συσκοτίζει κυριότητες.

Στην περίπτωση που το υποκείμενο έχει επίγνωση του εαυτού του, μπορούμε να πούμε ότι διαθέτει και αυτόνομη σκέψη, η οποία χρησιμοποιεί τη γλώσσα σαν εργαλείο για να εκφραστεί. Στην περίπτωση όμως ελλειμματικής προσωπικότητας, που χαρακτηρίζει τον μαζάνθρωπο, τα πράγματα αντιστρέφονται και η σκέψη γίνεται έρμαιο της γλώσσας. Έχει τότε την εντύπωση ότι οι λέξεις που φεύγουν απ΄ το στόμα του εκφράζουν τη σκέψη του, στην πραγματικότητα όμως οι λέξεις εκφράζουν τη σκέψη άλλων, και ποιοι είναι αυτοί οι άλλοι; Μα, αυτοί που έχουν τη δύναμη και τα μέσα να καταλαμβάνουν το χώρο των λέξεων, να τις χειρουργούν, να αλλοιώνουν τις προηγούμενες χρήσεις τους, να τις φορτώνουν με καινούργια νοήματα και να τις διοχετεύουν μεταλλαγμένες προς μαζική κατανάλωση, μέσα από τον τύπο και την τηλεόραση. Ακόμη και αυτοί που έχουν επίγνωση της διαδικασίας πολύ συχνά πέφτουν στην παγίδα, χαλαρώνουν τις αντιστάσεις, και κάποια στιγμή χωρίς να το πολυκαταλαβαίνουν αρχίζει το στόμα τους να ξερνάει δυσώδεις και  μολυσμένες βλέννες.  

Ας δούμε ένα πολύ επίκαιρο παράδειγμα, το οποίο έχει να κάνει με τη διαφορά του «μπήκαν» από «τους έμπασαν». Πρόκειται για το ίδιο ρήμα, μόνο που στην πρώτη περίπτωση υπάρχει κάποιο υποκείμενο που εκτελεί την πράξη, αναλαμβάνοντας το ίδιο και την ευθύνη του «μπαίνω», ενώ στη δεύτερη περίπτωση τα υποκείμενα είναι δυο, ένα αυτό που «μπαίνει» και ένα δεύτερο, αυτό που ουσιαστικά κινεί τη διαδικασία και προηγείται του άλλου.  Χωρίς το δεύτερο αυτό υποκείμενο, το πρώτο θα παρέμενε ανενεργό.

Η διαφορά στη χρήση των δυο τύπων του ιδίου ρήματος, όπως αντιλαμβάνεστε, είναι τεράστια. 

Αν κάνουμε μια γρήγορη επισκόπηση του τύπου, ηλεκτρονικού και έντυπου, αν και δεν χρειάζεται πια, βλέπουμε ότι ο ρηματικός τύπος που κυριαρχεί σε συντριπτικό βαθμό είναι ο πρώτος, ακόμα και σ' εκείνους οι οποίοι θίγονται από τη χρήση του. Ενδεικτικά, παραθέτουμε μερικά παραδείγματα:

• Την απόλυση του Μπαλασόπουλου ζήτησε η Πιπιλή - "Μπήκε από το παράθυρο"

• Από ψήφισμα των εκπαιδευτικών των ΕΠΑΛ του δήμου Αγ. Αναργύρων – Καματερού: Με το παρόν πολυνομοσχέδιο οδηγούνται στη διαθεσιμότητα εργαζόμενοι, που δεν διορίστηκαν με ρουσφέτια, ούτε μπήκαν από το παράθυρο!

• Απολύσεις εξπρές για όσους μπήκαν στο Δημόσιο από.. το παράθυρο

• ΑΜΕΛ Αττικό Μετρό Εταιρεία Λειτουργίας: Μπήκαν από το... παράθυρο, αλλά δεν φεύγουν 

• Καμμένος: Να απολυθούν όσοι υπάλληλοι της Βουλής μπήκαν από το παράθυρο

• Αποτελέσματα δημοσκόπησης: Να Φύγουν Απο το Δημόσιο Οσοι Μπήκαν Εκτός ΑΣΕΠ;

Δεν χρειάζεται να επεκταθούμε περαιτέρω. Ενώ είναι πασιφανές ότι κανένας Δ.Υ. δεν «μπήκε» μόνος του απ’ το παράθυρο, πώς άλλωστε θα ήταν δυνατόν αυτό να συμβεί, εν τούτοις, με την επικράτηση της φράσης αυτής, επιτυγχάνονται  αφ’ ενός η ενοχοποίηση της λάθος μεριάς, οπότε ορθώς  την πετάνε στα σκουπίδια, αφ’ ετέρου η ασυλία των κατ΄ εξοχήν ενόχων, οι οποίοι και παραμένουν ατιμώρητοι, για το έγκλημα της κατάχρησης εξουσίας.

Ενώ, η κατάχρηση εξουσίας, στην περίπτωση της σεξουαλικής παρενόχλησης, για παράδειγμα, έχει ενταχθεί στον ποινικό κώδικα και τιμωρείται, η κατάχρηση εξουσίας μέσω διορισμών, ώστε ο διορίζων πολιτευτής να  εξασφαλίζει σε βάθος γενεών προνόμια και πλούτο, δεν αξιολογείται  ως κολάσιμη και ο καταχραστής όχι μόνο δεν διώκεται, τουναντίον μάλιστα επιβραβεύεται. 

Αν η γλώσσα λοιπόν δεν ήταν στα χέρια, της εξουσίας, ώστε να κατασκευάζει ενόχους κατά το δοκούν και να ξεπλένει τον εαυτό της, κι αν, στην αντίθετη περίπτωση ήταν η δεύτερη φράση «τους έμπασαν», αυτή που επικρατούσε, τότε το ποιος είναι ο ένοχος θα ήταν περισσότερο διαυγές, και ως εκ τούτου το αίτημα της τιμωρίας των πραγματικών ενόχων θα φαινόταν αυτονόητο και επιτακτικό.

  

Και αυτό πρέπει να κάνουμε. Τιμωρία παραδειγματική όλων των πολιτευτών που διέφθειραν και διεφθάρεισαν όλα τα χρόνια που βρίσκονταν στην εξουσία. Τουλάχιστον με δήμευση της περιουσίας τους και εξοστρακισμό αυτών και των απογόνων τους. 

Μπορεί ο Δημόσιος Τομέας να είναι κερδοφόρος;

Τι σημαίνει η περισπούδαστη ρήση: «Το κράτος οφείλει να παράσχει μόνο εκείνες τις υπηρεσίες, τις οποίες δεν μπορεί να παράσχει ο ιδιωτικός τομέας»;

Τι  όμως δεν μπορεί να παράσχει ο ιδιωτικός τομέας;

Προφανώς, τις υπηρεσίες εκείνες που δεν τού αποφέρουν αρκετό κέρδος.

Επομένως, οι μόνες υπηρεσίες που απομένουν στον δημόσιο τομέα είναι οι υπηρεσίες εκείνες οι οποίες είναι ζημιογόνες, διότι διαφορετικά, αν ήταν κερδοφόρες, θα τις είχε καπαρώσει ο ιδιωτικός τομέας. Αν όλες οι δημόσιες υπηρεσίες ήταν κερδοφόρες, τότε ο δημόσιος τομέας θα καταργούνταν αυτόματα, μιας και θα περνούσε εξ ολοκλήρου στα χέρια του ιδιωτικού.

Ας δεχτούμε ότι το σενάριο αυτό είναι πραγματοποιήσιμο, κι ας εξετάσουμε το παρακάτω. 

Τι σημαίνει η φράση «ο δημόσιος τομέας του Χ. κράτους είναι αντιπαραγωγικός και αναποτελεσματικός»;

Σημαίνει ότι οι υπηρεσίες που παρέχει κοστίζουν περισσότερο από τα έσοδα που επιστρέφουν στα ταμεία του, δηλαδή ότι ο Χ. δημόσιος τομέας παρουσιάζει ζημιές, δηλαδή ελλείμματα.

Πώς όμως συμβιβάζεται ο δημόσιος τομέας του Χ. κράτους να είναι ταυτόχρονα και δημόσιος και κερδοφόρος, αφού η μια έννοια αποκλείει την άλλη;

Αν πάμε πίσω λοιπόν, στην αρχική Μανιτάκειο ρήση, που τόσο πολύ τη λιβάνισε απόψε ο Βορίδης στη βουλή,  θα καταλάβουμε το πώς η ιδεολογία μπορεί να ανοίγει ρήγματα στη λογική, ακόμα και σεβάσμιων καθηγητών πανεπιστημίου. Με τον άλλον, τον ρήτορα που τα λέει τσεκουράτα, δεν σκοπεύω να ασχοληθώ. 

Πού πήγαν τα πακέτα της τρόικας;

Από ΔΝΤ και EFSF πήραμε συνολικά 219 δις ευρώ.

Από αυτά:
τα 48.2 δις πήγαν στην ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών
τα 11,3 δις στην επαναγορά χρέους (buy back)
τα 29,7 δις στο PSI

και

τα 122,2 δις σε κατόχους ομολόγων που έληγαν, (δηλαδή σε ιδιώτες, που πλέον μετά το PSI είναι ελάχιστοι, και κυρίως στην ΕΚΤ).

Από τα 219 δις, δηλαδή, μόνο τα 7,6 δις πήγαν σε μισθούς και συντάξεις και γενικά στον  προυπολογισμό, καλύπτοντας ελλείμματα περίπου 2 δις ετησίως, ήτοι κατά μέσο όρο 1% του ΑΕΠ. 

Ενώ

με αυτά πληρώσαμε για  τόκους 48.171 δις και για χρεολύσια 74.056 δις. Όταν οι τόκοι κοντεύουν να φτάσουν τα χρεολύσια, δικαιούμαστε να μιλάμε για τοκογλυφία; 

Ω!, πόσο ωραία αφεθήκαμε και αφηνόμαστε στο δούλεμα;

Υ.Γ. ΠΗΓΗ

Η εξόντωση των Ταχυδρομείων

Οι κυβερνήσεις που επιδίδονται μετά μανίας στο σπορ των ιδιωτικοποιήσεων έχουν πάντα έτοιμα επιχειρήματα στο μανίκι τους. Όταν η δημόσια επιχείρηση δεν πάει καλά και έχει ζημιές, τότε τι άλλο μένει παρά να πουληθεί για να γλιτώσουν οι καημένοι οι φορολογούμενοι από τα επιπλέον βάρη που ξεσπάνε στους μισθούς και τις τσέπες τους. Όταν πάλι πάει καλά και παρουσιάζει κέρδη, τότε θα ήταν έγκλημα να αφεθεί μια τέτοια ευκαιρία να γλιστρήσει και να χαθεί, μιας και το δίχως άλλο υψηλό τίμημα θα βελτίωνε τα δημόσια ελλείμματα και θα ελάφρυνε τους καημένους τους φορολογούμενους από τα βάρη των φόρων, των τελών και των ποικίλων χαρατσίων. Για τα κέρδη που θα εισέπραττε το δημόσιο αν η επιχείρηση παρέμενε στα χέρια του, ούτε λόγος.

Έτσι πάει λίγο–πολύ το παραμύθι και έτσι κουτσά-στραβά αποσπάται η συναίνεση των πολλών στα ξεπουλήματα στα οποία επιδίδονται χωρίς αναστολές αρκετές κυβερνήσεις στην Ευρώπη και Αμερική.

Αυτές τις μέρες έχει ανάψει η συζήτηση και οι διαμαρτυρίες στη Μ. Βρετανία για την επικείμενη ιδιωτικοποίηση του Royal Mail (των αντίστοιχων βρετανικών ΕΛΤΑ), του παλαιότερου κρατικού οργανισμού, χρονολογούμενου από το 1516, την εποχή των Τυδώρ. Σύμφωνα με νομοθεσία του 2011, λύνονται πλέον τα χέρια της κυβέρνησης να κάνει αυτό που δεν τόλμησε να κάνει ούτε και η Θάτσερ, να ιδιωτικοποιήσει δηλαδή το 90% των μετοχών της επιχείρησης, αφήνοντας ένα υπόλοιπο10% στους εργαζόμενους, ελπίζοντας έτσι να τους κλείσει το στόμα, λίγο πριν τους κλείσει τις δουλειές. Η πρώτη πώληση των μετοχών έχει προγραμματιστεί για το τέλος του 2013, με όριο τις αρχές του 2014 με το τίμημα να υπολογίζεται ανάμεσα στα £2 και £3 δις, πολύ χαμηλότερο από ότι θα έπιανε σε καλύτερους καιρούς.

Λέγεται ότι η Θάτσερ, αυτή που δεν δίστασε να ξεπουλήσει κάθε τι δημόσιο που έπιανε χώρο στη γη και τον ουρανό της Βρετανίας, έκανε πίσω στην πώληση των Ταχυδρομείων, διότι δεν θα άντεχε να βλέπει το σεπτό κεφάλι της βασίλισσας, το οποίο κοσμεί τα γραμματόσημα, ιδιωτικοποιημένο. Όπως και να το κάνουμε, η Θάτσερ διατηρούσε ακόμα κάποιες αξίες!

Ο λόγος δε που ο κυβερνητικός συνασπισμός επικαλείται για να επιβάλει την τιμωρία της ιδιωτικοποίησης είναι ότι το Βασιλικό Ταχυδρομείο έκανε το λάθος να είναι κερδοφόρο. Τα κέρδη του σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος σχεδόν τετραπλασιάστηκαν, από τα £105 εκατ. στα £403 εκατ. ενώ το συνταξιοδοτικό του ταμείο εμφανίζει πλεόνασμα £825 εκατ.

Έτσι λοιπόν, το κερδοφόρο Royal Mail ιδιωτικοποιείται, ενώ οι χρεοκοπημένες τράπεζες (για παράδειγμα οι HBOS, Royal Bank of Scotland και Lloyds ΤSB), κρατικοποιούνται με την ανάληψη των ζημιών, γύρω στα £40 δις, από τους φορολογούμενους. Και να ‘ταν μόνο αυτό! Οι τράπεζες, στις οποίες έχει ανατεθεί η διεκπεραίωση της ιδιωτικοποίησης δεν είναι άλλες από τις αμαρτωλές Goldman Sachs, UBS, Barclays και Bank of America-Merrill Lynch, που εκτός των άλλων είχαν πρωτοστατήσει τα προηγούμενα χρόνια στην κατά συρροή λαθροχειρία του libor από την οποία ζημιώθηκαν εκατοντάδες χιλιάδες δανειολήπτες. Το δωράκι των τραπεζών στην περίπτωση αυτή θα είναι γύρω στα £30 εκατ., ενώ το δωράκι των πελατών του ταχυδρομείου θα είναι οι λειψές υπηρεσίες και οι υψηλότερες τιμές.

Κάτι, λοιπόν, δεν πάει καλά στο βασίλειο.

Τόσο τα συνδικάτα, όσο και η κοινή γνώμη, ακόμα και των συντηρητικών (το κεφάλι της βασίλισσας γαρ!), είναι ενάντια στην πώληση. Την ίδια στάση κρατούν και οι Εργατικοί, ενώ είναι σίγουρο ότι οι συντηρητικοί θα χάσουν αρκετές έδρες στην αγροτική περιφέρεια, όπου το Royal Mail εκτός από ταχυδρομικές υπηρεσίες και διανομή πακέτων, εκτελεί και τραπεζικές εργασίες, όπως ακριβώς και τα δικά μας ΕΛΤΑ. Ταυτόχρονα έχει στηθεί εκστρατεία ενάντια στην ιδιωτικοποίηση με το όνομα Save The Royal Mail.

Ίδιες διαθέσεις εκδηλώνονται και στην άλλη άκρη του Ατλαντικού, με το αμερικάνικο ταχυδρομείο (US Postal Service) να βρίσκεται κάτω από συνεχείς επιθέσεις, με στόχο την εξόντωση των συνδικάτων και την ιδιωτικοποίηση της επιχείρησης, η οποία διαθέτει περί τα 32,000 καταστήματα. Δούρειο Ίππο αποτέλεσε Νομοθέτημα του 2006 σύμφωνα με το οποίο το USPS θα πρέπει να έχει εφ εξής εξασφαλισμένο το 100% της ιατρικής περίθαλψης και των συντάξεων όχι μόνο των εν ενεργεία υπαλλήλων, αλλά και των μελλοντικών, κι αυτών που δεν γεννήθηκαν ακόμα. Η απαίτηση αυτή, που δεν έχει εφαρμοστεί σε κανέναν άλλο δημόσιο οργανισμό, έχει συντελέσει στη δημιουργία τρύπας $9 περίπου δις, ποσό το οποίο παρέχει το άλλοθι στους συντηρητικούς να προωθήσουν την ιδιωτικοποίησή του. Δεν χρειάζεται να αναφέρουμε ότι το εν λόγω νομοθέτημα αποτέλεσε προϊόν ανελέητου lobbying από ισχυρούς, ενδιαφερόμενους να οικειοποιηθούν την αντίστοιχη αγορά.

Τώρα, στα καθ’ ημάς, τα ΕΛΤΑ μπαίνουν κι αυτά όπου να ‘ναι στον προθάλαμο της τελικής εξόντωσης. Ας μην τα’ αφήσουμε να πάνε άπατα.

Ποιος φοροδιαφεύγει πιο πολύ;

Θα ήθελα να σας υπενθυμίσω ότι όταν μας έσπρωξαν σ’ αυτή την κατρακύλα το επιχείρημα γι αυτή την απόφαση ήταν ότι η Ελλάδα είχε μεγάλο χρέος, διότι είχε μεγάλο έλλειμμα και ότι ο λόγος για το μεγάλο αυτό έλλειμμα, πέραν των δημοσίων υπαλλήλων ήταν και η εκτεταμένη φοροδιαφυγή. Πόση όμως ήταν αυτή η φοροδιαφυγή, στο όνομα της οποίας κάποιο καιρό πίσω, ολόκληρες διμοιρίες ΜΑΤ έφτασαν στο σημείο να ξεσπιτωθούν, για να συλλάβουν επ’ αυτοφόρω την προσωποποίηση της φοροδιαφυγής, την Υδραία ταβερνιάρισσα, δηλαδή;

Ένα μέτρο προσδιορισμού της φοροδιαφυγής είναι μέσω της υστέρησης των φορολογικών εσόδων ως ποσοστό του ΑΕΠ, από το μέσο όρο της Ευρωζώνης. Με ένα χοντρικό υπολογισμό, η υστέρηση αυτή στη δεκαετία 2000-2009 ήταν κατά μέσο όρο 5.3% του ΑΕΠ. Για ένα μέσο ΑΕΠ περίπου στα 200δις, η μέση ετήσια φοροδιαφυγή στην Ελλάδα ανερχόταν στα 5.3 * 200= 10.6 δις. Για ένα πληθυσμό στα 11εκατ., η κατά κεφαλή φοροδιαφυγή μπορεί να υπολογιστεί χοντρικά στα 1000 ευρώ.

Μόλις χθες πληροφορηθήκαμε ότι στην ΕΕ η φοροδιαφυγή τρέχει με 1 τρις ευρώ. Ο πληθυσμός της ΕΕ είναι στα 500 εκατ. Αν διαιρέσουμε το 1 τρις με τα 500 εκατ., βγαίνει ότι η κατά κεφαλή φοροδιαφυγή εντός της ΕΕ ανέρχεται στα 10¹²/5 10⁸=2000 ευρώ.

Δηλαδή, η φοροδιαφυγή στην ΕΕ είναι κατά μέσο όρο διπλάσια της φοροδιαφυγής στην Ελλάδα.  

Αλλά ακόμα και να κάνουμε λάθος στην προσέγγιση της φοροδιαφυγής και να είναι στα 19 δις, όπως κάπου το πήρε το μάτι μου, τότε το πολύ-πολύ η κατά κεφαλή φοροδιαφυγή στην Ελλάδα να είναι στα 1700 ευρώ, δηλαδή πάλι μικρότερη απ’ ότι υπολογίζεται στην ΕΕ.

Κι όμως, η Ελλάδα βρέθηκε στο στόχαστρο, απλά γιατί έτσι μπόρεσαν να ενοχοποιήσουν ένα ολόκληρο λαό και να τον τσακίσουν. Αν επρόκειτο να εφαρμοστεί ποτέ κάποιος αντιρατσιστικός νόμος πανευρωπαϊκά, τότε η πρώτη που θα έπρεπε να καταδικαστεί υποδειγματικά θα ήταν η Γερμανία.  

Αλλά, το ευρωπαϊκό σκυλολόι έπεσε για άλλη μια φορά έξω στους υπολογισμούς του. Θεώρησε προφανώς όταν εφαρμόζοντας μια τελική λύση στην Ελλάδα, θα γλίτωνε το ίδιο και δεν θα βρισκόταν σήμερα στη δυσάρεστη θέση να αναγκάζεται τώρα να βάζει χέρι στους προστατευόμενούς του φορολογικούς παραδείσους και να ξεμπροστιάζει πολυπαινεμένες, της νέας οικονομίας, εταιρίες όπως Google, Apple, Vodafone, Starbucks κλπ.

Δεν το ήξεραν οι φωστήρες της οικονομίας τι συμβαίνει με τις ξεχειλωμένες τρύπες του φορολογικού τους συστήματος; Δεν ήξεραν τα έντυπα και οι δημοσιογράφοι που τα επικουρούν, για τον χορό που είχε στηθεί; Φυσικά και ήξεραν. Πολύ καλά μάλιστα, μιας και οι ίδιοι τις είχαν δημιουργήσει.

Αλλά, στην ανάγκη, αποφάσισαν να θυσιάσουν και μερικές, μέχρι να κοπάσει ο θόρυβος και να ξεθυμάνει πρόσκαιρα η οργή. Σε λίγο καιρό, όλα πάλι το ίδιο είναι. Τουλάχιστον, όλο αυτό το διάστημα έχουμε μάθει πολλά. 

Είναι κρίμα, όμως όλη αυτή η γνώση να παραμένει σε ύπνωση και να μην αξιοποιείται.

Εισαγωγή Διαφθορόμετρου από την Εσθονία

Αυτή την ώρα, συζητείται στην ολομέλεια της βουλής η κύρωση του «Μνημονίου Κατανόησης μεταξύ του Υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης και μπλα, μπλα, του Ελληνικού παραρτήματος της Γερμανικής Δημοκρατίας και του Υπουργείου Οικονομικών Υποθέσεων και Επικοινωνιών της Δημοκρατίας της Εσθονίας για τη συνεργασία όσον αφορά τρόπους καταπολέμησης της διαφθοράς και της γραφειοκρατίας μέσω της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και των τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνίας».

Παίρνει τις ρούγες δηλαδή η κυβέρνηση διαλαλώντας τη σαπίλα όχι τη δική της, αλλά του μαγαζιού που τόσα χρόνια διαφέντευε και πέφτει επάνω στους Εσθονούς, και καταπλήσσεται για την ηθική τους διακυβέρνηση, την τεχνογνωσία και τις προόδους τους. Καλά είναι τόσο άμεμπτη η Εσθονία, ώστε να εξάγει τόσα πολλά ζηλευτά προϊόντα; Φυσικά, αν παίρνεις στα σοβαρά τους δείκτες. 

Ψάχνοντας στο διαδίκτυο, βλέπεις ότι ας πούμε για το 2010 η Εσθονία κατέχει την 26η θέση από άποψη διαφθοράς, ενώ η Ελλάδα, άστα να πάνε, φτάνει και ξεπερνάει την 80η. Οπότε, λες καλώς το σκέφτηκε και το έπραξε η κυβέρνηση.

Όπως το έχουμε τονίσει πολλές φορές απ’ αυτό το μαγαζί κανένα νούμερο, κανέναν δείκτη δεν πρέπει να δεχόμαστε στα τυφλά, χωρίς πρώτα να αποκτήσουμε κάποια ιδέα για το πώς παρήχθη και κάτω από ποιες παραδοχές. Ο Διεθνής Δείκτης Διαφάνειας είναι ένας από αυτούς. Προφανώς δεν διαθέτει κάποιο όργανο, το «Διαφθορόμετρο», για να διεξάγει αντικειμενικές μετρήσεις, αλλά ρωτάει απ’ εδώ κι απ’ εκεί τους πολίτες, για το ποια είναι η ΑΝΤΙΛΗΨΗ τους για τη διαφθορά που επικρατεί στη χώρα τους. 

Η αντίληψη αυτή διαμορφώνεται από δυο παράγοντες. Ο ένας είναι το τι βλέπει, ακούει και υφίσταται στην καθημερινότητά του ο πολίτης, που είναι ένα κάποιο μέτρο, όχι όμως τόσο αντικειμενικό, καθ’ ότι φιλτράρεται από την προσωπικότητα του καθενός και τις διάσπαρτες φήμες. Ο άλλος παράγοντας είναι η πληροφορία που παίρνει έτοιμη από τα μέσα που ελέγχουν και διαμορφώνουν την κοινή γνώμη. Αυτό το ζήσαμε και το ζούμε έντονα στα καθ’ ημάς.

Μέχρι να ξεσπάσει η κρίση, η αντίληψή μας για το τι συνιστά διαφθορά, για την  έκτασή της και για το ποιες ομάδες βρίσκονταν στην πρωτοπορία, ήταν διαφορετική απ’ ότι είναι σήμερα, τώρα που μάθαμε να κοιτάμε τα πράγματα κάπως διαφορετικά. Έτσι, ενώ προ κρίσης η διαφθορά εντοπιζόταν κυρίως στους γιατρούς με τα φακελάκια, σήμερα την εντοπίζουμε πρωτίστως στο πολιτικό σύστημα και ειδικά στο δικομματικό. Δηλαδή μάθαμε να κοιτάμε από τα χαμηλά στα υψηλά.

Το ίδιο έχουν πάθει και οι Εσθονοί. Πιθανόν να βλέπουν την έλλειψη φακελακίων στα νοσοκομεία, και γρηγορόσημων στις πολεοδομίες, και να νομίζουν ότι είναι καθαροί, αλλά δεν μπορούν ακόμα να δουν ή να αξιολογήσουν το τι συμβαίνει στα ψηλότερα δώματα. Τα οποία και διεφθαρμένα είναι και γιαυτό αδιαφανή.

Πώς το ξέρουμε; 

Μα από το γεγονός ότι η Εσθονία έχει βρεθεί λίαν προσφάτων στο στόχαστρο της Αρχής GRECO, (όπως λέμε δηλαδή γκρέκο μασκαρά), η οποία λειτουργεί στο ευρύτερο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης, με αφορμή υπαινιγμούς για διαφθορά και ξέπλυμα βρώμικου χρήματος από το κυβερνών κόμμα της χώρας.

Στην Εσθονία έχει ανοίξει ήδη από το καλοκαίρι επίσημη έρευνα της υπόθεσης, στην οποία εμπλέκονται νυν και πρώην βουλευτές του κεντροδεξιού κόμματος των Ρεφορμιστών. Σύμφωνα με τους ανακριτές φαίνεται ότι για αρκετά χρόνια εισέρχονταν στα ταμεία του κόμματος σημαντικά χρηματικά ποσά άγνωστης προέλευσης…

Όχι, για να έχουμε επίγνωση ποιοι είναι αυτοί που θα μας δώσουν τα φώτα τους και θα μας καθαρίσουν! 

Καλώς τονα τον Μανιτάκη με τα κόλπα του!

Όταν τα νομοσχέδια έρχονται στις επιτροπές της βουλής για διαβούλευση (τρομάρα τους, η διαβούλευση τους μάρανε!), συνήθως έχουν μοιραστεί στους βουλευτές που συμμετέχουν, μια με μιάμιση μέρες πριν, έτσι ώστε και το τυπικό της δημοκρατίας να τηρείται στα χαρτιά, και παράλληλα η δημοκρατία επί της ουσίας να παρακάμπτεται.  Διότι, όταν θέλεις να κάνεις τη βρομοδουλειά η διαφάνεια και η δημοκρατία, παρά τα χαριεντίσματα με δαύτες στα τηλεοπτικά παράθυρα και στους δεκάρικους του κώλου στα κομματικά ακροατήρια, οι δυο αυτές κυρές παραμένουν εντελώς ανεπιθύμητες. Όσο δε πιο κάλπικο είναι το νομοσχέδιο τόσο πιο σύντομος είναι και ο χρόνος ανάμεσα στο μοίρασμα και τη διαβούλευση. 

Σ’ ένα νομοσχέδιο 500-700 σελίδων, όπως είναι αυτά που κατεβάζει προσφάτως η κυβέρνηση, με τροπολογίες επί τροπολογιών της τελευταίας κυριολεκτικά στιγμής, αλλά και με Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου να περιμένουν στη γωνιά για τα ακόμα πιο άθλια και βρομερά που δεν τολμά ούτε σε μια τυπική και ακίνδυνη διαβούλευση να βάλει, είναι εντελώς φυσιολογικό μέσα σ’ ένα τέτοιο νομοθετικό λαβύρινθο, κάποια χέρια να βρίσκουν την ευκαιρία να σπρώχνουν στη λάθρα και άρθρα όχι εντελώς αθώα, όσον αφορά τουλάχιστον κάποιες επιμέρους εκδουλεύσεις προς ημετέρους και εξυπηρετήσεις. Άλλωστε, οι πιθανότητες να αποκαλυφθούν πριν από την ψήφιση είναι μηδαμινές. Για μετά, δεν έχει πια σημασία, αφού η τσίπα και το φιλότιμο έχουν πάρει διαζύγιο απ’ την πολιτική.

Ας δώσουμε λοιπόν ένα παράδειγμα, για να μη μιλάμε στο βρόντο. Και δώστε λίγη προσοχή, γιατί η μπαγαμποντιά έχει πυκνο-υφασμένο φερετζέ.

Στο νομοσχέδιο για την «Κατάργηση και Συγχώνευση νομικών προσώπων του δημοσίου και του ευρύτερου δημοσίου τομέα», που όπου να ‘ναι θα κατατεθεί στη βουλή από το Υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης, με Υπουργό τον κ. Μανιτάκη, ανάμεσα στα άλλα περιλαμβάνονται και άρθρα για τη συγχώνευση 4 ερευνητικών ιδρυμάτων σε δύο· συγκεκριμένα, του «Κέντρου Έρευνας, Τεχνολογίας και Ανάπτυξης Θεσσαλίας» με το «Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης, Ε.Κ.Ε.Τ.Α.» και του «Εθνικoύ Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών, Ε.Κ.Κ.Ε» με το «Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, Ε.Ι.Ε.». 

Με το πώς και γιατί γίνονται αυτές οι συγχωνεύσεις, και τι κενά αφήνει το προβλεπόμενο νομοσχέδιο, θ’ ασχοληθούμε άλλη φορά. Εδώ θα στήσουμε το μικροσκόπιο και θα εστιάσουμε σ’ αυτό που λέγαμε προηγουμένως για εσκεμμένες παραλείψεις, που παραπέμπουν σε συγκεκριμένες «μικρο-εξυπηρετήσεις». 

Στη δεύτερη από τις δύο συγχωνεύσεις, αυτή του Ε.Κ.Κ.Ε με το Ε.Ι.Ε., όπως προβλέπεται στο Άρθρο 9, το πρώτο εντάσσεται στο δεύτερο, με το προσωπικό του πρώτου να μεταφέρεται στον δεύτερο φορέα, δηλαδή το Ε.Ι.Ε., ο οποίος θα είναι και ο μοναδικός που θα υφίσταται εφ εξής. 

Επειδή όμως το Ε.Κ.Κ.Ε είναι νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου (νπδδ) και το Ε.Ι.Ε. ιδιωτικού δικαίου (νπιδ), ένα απλό τσούλημα του προσωπικού από το ένα στο άλλο κολλάει νομικά, παρά μονάχα αν πρώτα γίνει κατάργηση του Ε.Κ.Κ.Ε όπως προβλέπεται στην πρώτη παράγραφο του Άρθρου 9, αλλά παραλείπεται από τον τίτλο του άρθρου που μιλάει μόνο για ένταξη.

Και είναι όλως τυχαία η απάλειψη της λέξης κατάργηση από τον τίτλο του Άρθρου 9;

Καλέ τι μας λέτε!

Θα πρέπει να πηδήξουμε κάμποσες σελίδες και να πάμε στο σωτήριο Άρθρο 15, όπου κάτω από τον τίτλο «Γενικές διατάξεις», διακρίνεις, (φυσικά άμα έχεις μάτι αετού πονηρεμένου), ότι υπάρχει κάποιος τυχερός από το Ε.Κ.Κ.Ε, που διασώζεται. 

Πώς;

Κάθε άρθρο που σέβεται τον εαυτό του έχει μια και δυο και τρεις και χίλιες δεκατρείς παραγράφους, όπου γίνεται και το παιχνίδι. Η παράγραφος (δ) του άρθρου 15 ασχολείται αποκλειστικά με τους δικηγόρους των υπό κατάργηση οργανισμών, στην οποία και αναφέρεται ρητά η λύση κάθε έμμισθης σχέσης με αυτούς. Λογικό, αφού το μαγαζί κλείνει. 

Αμ δε!

Ενώ, λοιπόν, αραδιάζονται ένα-ένα τα Άρθρα των καταργούμενων οργανισμών, από τους οποίους οι δικηγόροι θα πάρουν πόδι, απουσιάζει, σαν ν’ άνοιξε στα ξάφνου μια τρύπα ανάμεσα στα άρθρα 8 και 10, το Άρθρο 9.  Κάπως, σαν να γλίστρησε και άθελά του να παράπεσε, ρίχνοντας έτσι σκοινί διάσωσης προς έναν και μοναδικό δικηγόρο, αυτόν του Ε.Κ.Κ.Ε.

Το ξέρω, ότι ο νους σας θα πάει στο πονηρό, και θα σκεφτείτε διάφορα κακόβουλα για τον Υπουργό. Αλλά, όχι, όχι δεν πρέπει. Αφού η καλή νεράιδα Μανιτάκης δυσκολεύεται να διασώσει τις δεκάδες χιλιάδες απολύσεις που ήρθαν και έρχονται, τώρα που βρήκε τη φόρμουλα για να διασώσει τουλάχιστον έναν, θ’ αρχίσουμε να στραβομουτσουνιάζουμε; Ποτέ! Μη γινόμαστε και αχάριστοι!

Εταιρίες φυσικού αερίου χειραγωγούν τις τιμές

Μέσα στις υποχρεώσεις της κυβέρνησης για το 2013, όπως αναγράφεται στο μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα 2013-2016, είναι και η σφαγή των εταιριών ΔΕΠΑ/ΔΕΣΦΑ και ΕΛΠΕ, αναμφίβολα εταιριών μεγάλης στρατηγικής σημασίας. Η πώληση αυτή δεν υπαγορεύεται από λόγους ελάφρυνσης των δημοσίων οικονομικών λόγω συσσωρευμένων ζημιών των εν λόγω εταιριών, καθότι και οι τρεις είναι συστηματικά κερδοφόρες, αλλά ακριβώς εξ αιτίας του γεγονότος αυτού. Το ότι το δημόσιο θα χάσει τον έλεγχο κερδοφόρων και στρατηγικής σημασίας εταιριών για το 0.000001% του χρέους, και ότι στα επόμενα χρόνια και για όσο υπάρχει αυτή η χώρα θα πορεύεται ξεβράκωτη, δεν φαίνεται να συγκινεί κανένα. 

Η μόνιμη επωδός των ιδιωτικοποιήσεων είναι ότι ο ιδιωτικός τομέας είναι καλύτερος, αποδοτικότερος, φτηνότερος, πηδάει μακρύτερα και ψηλότερα, και δίνει, (τρομάρα του) και παραπάνω δουλειές. 

Φυσικά, δεν υπάρχει καμιά ορθολογική εξήγηση τού γιατί να μπορεί να τα κάνει όλα αυτά τα θαυμαστά ο ιδιωτικός τομέας και να μην μπορεί να τα κάνει και ο δημόσιος, όπως άλλωστε γνωρίζουμε από πλείστες περιπτώσεις χωρών στο πρόσφατο παρελθόν. Δεν υπάρχει ούτε μια χώρα του λεγόμενου πρώτου κόσμου που να μην στάθηκε στα πόδια της και να μην σημείωσε αλματώδη ανάπτυξη χωρίς να έχει στηρίξει αδρά τη δημόσια, στρατηγικής σημασίας, επιχειρηματικότητα. Δείτε για παράδειγμα περιπτώσεις, όπως παρουσιάζονται στο βιβλίο του Χα Τζουν Τσανγκ, “23 αλήθειες που δεν μάς λένε για τον καπιταλισμό”. Παρεμπιπτόντως ο συγγραφέας θα δώσει διάλεξη στο Μέγαρο Μουσικής, εδώ στην Αθήνα, στις 11 Δεκεμβρίου. 

Εν πάση περιπτώσει, σε προηγούμενες αναρτήσεις εκθέσαμε τους κυριότερους τρόπους, που ένα μάτσο μεγάλων πολυεθνικών μετέρχεται για να σκανδαλο-φοροδιαφεύγει, συμβάλλοντας έτσι στο κοινό κακό. Φαίνεται ότι τα κινήματα UNCUT, παρακλάδια του OCCUPY στις ΗΠΑ και ΗΒ, τα οποία έπιασαν πρώτα το θέμα, και για το  λόγο αυτό πήραν, αν και κάπως αργά, τα εύσημα του Andrew Haldane από την Τράπεζα της Αγγλίας, έκαναν καλή δουλειά ώστε να παρακινήσουν και τα mainstream media, ακόμα και στην πατρίδα μας, ν’ ασχοληθούν με το θέμα. 

Τις προάλλες λοιπόν, έσκασε ένα καινούργιο σκάνδαλο στο ΗΒ, όπου οι έξι μεγάλες εταιρίες φυσικού αερίου (γιαυτό και η εισαγωγή για ΔΕΠΑ/ΔΕΣΦΑ), πιάστηκαν να κάνουν λοβιτούρες σχετικά με τον καθορισμό της τιμής βάσης, πριν διοχετευτεί στις εταιρίες λιανικής και φτάσει στους λογαριασμούς των σπιτιών. Δηλαδή τυπική περίπτωση χειραγώγησης, του ιδίου εύρους και σημασίας με τη χειραγώγηση του διατραπεζικού libor του Λονδίνου.

Το θέμα απασχολεί τις αρχές κάπως αργά, αν και ολόκληρη η αγορά φυσικού αερίου και πετρελαίου βοά για συστηματική χειραγώγηση τιμών, εδώ και χρόνια, με αποτέλεσμα φούσκωμα των λογαριασμών κατά 6% με 9% και τεράστια συμβολή στην επέκταση της ενεργειακής φτώχειας, (δηλαδή ποσοστό νοικοκυριών που δεν έχουν χρήματα για να ζεσταθούν), η οποία, σημειωτέον, δεν μετράται στη χώρα μας. 

Λίγο πριν από τις αποκαλύψεις, το καρτέλ των εταιριών φυσικού αερίου είχε ζητήσει αύξηση των τιμών κατά 6% για τη νιοστή συνεχόμενη χρονιά ...

INFO: Gas prices: Financial Services Authority examines whistleblower's claims of Libor-like manipulation.

Πολλαπλασιαστές: Όλη η ΕΖ πάνω σε μια ευθεία γραμμή!

Πολλά γράφτηκαν τον τελευταίο καιρό για αυτό το περίεργο πλάσμα, τον δημοσιονομικό πολλαπλασιαστή, που μπήκε απρόσμενα και με μεγάλη φούρια στη ζωή του καθενός μας, για να την ανατρέψει, όχι γιατί έχει αξία αυτός καθ' αυτός, αλλά γιατί έχει μεγάλη αξία για εκείνους που καθορίζουν τις ζωές μας. Διότι, ο πολλαπλασιαστής δεν είναι παίξε γέλασε. Δείτε, για παράδειγμα πώς σφάζονται στα πόδια του Λαγκάρντ, Μέρκελ, Σόιμπλε και όλα τα καλά παιδιά. 

Κατά πως ορίζεται, το μέγεθος του πολλαπλασιαστή δείχνει την αλλαγή στο ΑΕΠ από μια μεταβολή κατά 1% του ΑΕΠ, του δημοσιονομικού ελλείμματος. Εξαρτάται δε από ένα σωρό παράγοντες, όπως από τη σύνθεση των περιοριστικών δημοσιονομικών πολιτικών, τη διάρκεια και το χρονικό διάστημα επιβολής τους, και από τα συνοδευτικά δημοσιονομικά και νομισματικά μέτρα. Για παράδειγμα, είναι μεγαλύτερος όταν μειώνονται οι δημόσιες επενδύσεις, παρά όταν μειώνονται οι φόροι, είναι μεγαλύτερος όταν μειώνεται η ρευστότητα και οι πιστώσεις, και όταν τα επιτόκια είναι σταθερά ή πολύ χαμηλά, κοντά στο μηδέν.

Εν πάση περιπτώσει, δεν πρόκειται να κάνω διάλεξη για το τι είναι ο πολλαπλασιαστής και τις  προϋποθέσεις κάτω από τις οποίες εξάγεται. Υπάρχουν διάφορα μοντέλα-οιωνοσκόποι γιαυτό, τα οποία δομούνται ομαδοποιώντας χώρες με λίγο πολύ τις ίδιες δημοσιονομικές συνθήκες. Ας πούμε, ότι τα κάνουν όλα σωστά και ότι ο τρόπος κατασκευής του μοντέλου και οι παράμετροι που μπαίνουν σ' αυτό είναι οι καλύτερες δυνατές με τις καλύτερες δυνατές τιμές.

Ποιο είναι τότε το παράξενο; 

Το παράξενο βρίσκεται στο παραπάνω διάγραμμα, το οποίο είναι ένα τυπικό παράδειγμα υπολογισμού του δημοσιονομικού πολλαπλασιαστή. Παρουσιάζει τη σχέση ανάμεσα στη μεταβολή του ΑΕΠ και τη μεταβολή της δημοσιονομικής κατάστασης για ένα μάτσο χώρες της ευρωζώνης. Το ότι απουσιάζει η Ελλάδα από αυτό, δεν έχει καμιά σημασία γιαυτό που θέλω να πω. Οι χώρες είναι διασκορπισμένες στο χώρο ανάμεσα στον κατακόρυφο και οριζόντιο άξονα, το οποίο είναι και φυσιολογικό, μιας και δεν έχουν όλες την ίδια ακριβώς συμπεριφορά. 

Αυτό,  όμως που δεν είναι φυσιολογικό είναι η ευθεία γραμμή, η οποία το διατρέχει, και η οποία υποτίθεται ότι αναπαριστά τη Μέση Συμπεριφορά των ως άνω χωρών. Είναι ποτέ αυτό δυνατόν; Θα το κάνατε ποτέ στην πραγματική ζωή ή στις εξετάσεις; Θα λέγατε ποτέ, με ελαφριά την καρδιά, ότι το τουρλομπούκι των διάσπαρτων σημείων μπορεί να συνοψιστεί σε μια απλή ευθεία γραμμή; Ποτέ, αν θέλατε να μην εισπράξετε χάχανα και καρπαζιές.

Κι όμως, αυτό ακριβώς συμβαίνει. Η ευθεία αυτή γραμμή είναι το ακροτελεύτιο αποτέλεσμα, το εκχύλισμα των ακριβών και επίπονων, ας πούμε, υπολογισμών, από την κλίση της οποίας εξάγεται ο περίφημος πολλαπλασιαστής. Στο δεδομένο παράδειγμα, αυτός βγαίνει ίσος με 0.3341, και προσοχή στο τέταρτο δεκαδικό ψηφίο, μπας και μάς ξεφύγει!

Είναι δυνατόν, θα μού πείτε, να εξαρτόμαστε από ένα μοντέλο που το πιο προωθημένο γεωμετρικό στοιχείο που διαθέτει είναι η ευθεία γραμμή; Κι όμως, όπως είδαμε και σε άλλες προβλέψεις (βλ. Οι προβλέψεις του μεσοπρόθεσμου προσβάλλουν ακόμα και τις καφετζούδες), φαίνεται πώς αυτό είναι το μόνο εργαλείο που διαθέτουν και πως η αντίληψή τους για την ΕΖ και για τις ζωές 300 εκατομμυρίων ανθρώπων δεν μπορεί να πάει πέρα από την εξομοίωσή της με το αρχέγονο ευκλείδειο σύμπαν.

Φτωχά μυαλά, παραπειστικά εργαλεία, οδυνηρά αποτελέσματα...

Οι προβλέψεις του μεσοπρόθεσμου προσβάλλουν ακόμα και τις καφετζούδες

Δεν κάνω πλάκα! Το παραπάνω γράφημα δείχνει την πρόβλεψη της κυβέρνησης για την πορεία του πρωτογενούς πλεονάσματος της γενικής κυβέρνησης στο διάστημα 2013-2016, όπως αναγράφεται στη σελίδα 37 του μεσοπρόθεσμου πλαισίου για το 2013-2016.

Δεν είναι η πρόβλεψη η ίδια για τη συνεχή αύξηση του πλεονάσματος, αυτή που ξενίζει, αλλά η πρόβλεψη ότι η αύξηση αυτή θα είναι αυστηρά γραμμική, εξέλιξη που δεν συναντάται πουθενά στον πραγματικό κόσμο. Δεν υπάρχει φαινόμενο, ακόμα κι εκείνα που προέρχονται από στοιχειώδεις διαδικασίες, που ν' ακολουθεί τέτοια πορεία χωρίς μικρές ή μεγάλες διακυμάνσεις, πόσο μάλλον  φαινόμενα που ανήκουν στον χαοτικό κόσμο της οικονομίας. 

Αν οι προβλέψεις των οικονομολόγων της κυβέρνησης, λοιπόν, για τα επόμενα χρόνια συγκρίνονται με αυτές των καφετζούδων, όπως έδειξαν οι μέχρι τώρα σημαντικές αποκλίσεις μακρο-οικονομικών μεγεθών ανάμεσα στις προβλέψεις και τις πραγματοποιήσεις τους, η συγκεκριμένη πρόβλεψη θα απορριπτόταν και από το ίδιο το σινάφι των καφετζούδων ως άκρως προσβλητική των ικανοτήτων τους.

Βέβαια, όλη αυτή η ιστορία των προβλέψεων και των ολισθημάτων περί αυτών θα είχε πολύ μεγάλη πλάκα, αν δεν πληρώνονταν κυριολεκτικά με το αίμα των θυμάτων των προβλέψεων αυτών...

Θαύμα: οι "ζημιογόνες" ΔΕΚΟ έχουν κέρδη!

Ο παραπάνω πίνακας αποτυπώνει τους 10 από τους 200 πλέον κερδοφόρους ομίλους για το 2011, με βάση τους δημοσιευμένους ισολογισμούς τους, Η παρουσίαση αυτή γίνεται κάθε χρόνο από την ICAP.

Από τους 10 ομίλους του πίνακα, παρατηρούμε ότι οι 4, (ΔΕΗ, ΟΠΑΠ, ΕΛΠΕ και ΔΕΠΑ) ανήκουν στην κατηγορία των τρισκατάρατων ΔΕΚΟ, καθώς επίσης και στην κατηγορία των επιχειρήσεων που εισχώρησαν στο μαύρο κουτί του ΤΑΙΠΕΔ για να πάρουν το δρόμο του διαμελισμού και ξεπουλήματος, ως εταιρίες που επιβαρύνουν τον ελληνικό λαό με τις ζημιές τους, τους υψηλούς μισθούς των εργαζομένων τους, τις συνεχείς απεργίες και τους εξωνημένους συνδικαλιστές που εκτρέφουν.

Για τις υπόλοιπες δεν έχω τι να σχολιάσω, παρά μόνο για τον Ελλάκτωρα, και τούτο γιατί ταλαντεύομαι ακόμα αν θα έπρεπε να κατατάξω και αυτόν στις ΔΕΚΟ.

Κατά τα άλλα, δυο τινά μπορούν να συμβαίνουν: είτε έγινε θαύμα και οι ΔΕΚΟ έβγαλαν μέσα σε μια νύχτα κέρδη, είτε η ICAP μαγείρεψε τα στοιχεία.

Πως μεθοδεύτηκε η απαξίωση του ΟΣΕ

Ο ΟΣΕ συκοφαντήθηκε όσο καμιά άλλη δημόσια επιχείρηση. Όπως πάντα στη μπούκα του κανονιού βρέθηκαν οι εργαζόμενοι, είτε ως συλλήβδην απατεώνες που επέδραμαν τις αφέγγαρες νύχτες στις προμήθειες για να τις ξαφρίζουν, είτε ως διακινητές «μαύρων» τρένων, είτε ως αδρά αμειβόμενοι με εξωφρενικούς μισθούς, είτε ως απλοί σουλατσαδόροι χωρίς αντικείμενο και χωρίς σκοπό, φυτεμένοι από τις εκάστοτε κυβερνήσεις. Κι αφού τράβηξε μακριά αυτή η βαλίτσα, τόσο όσο χρειαζόταν για να μπουκώσει την αδηφάγα κοινή γνώμη που εναγωνίως έψαχνε εχθρό για να ξεσπάσει την οργή για τα απρόσμενα δεινά της, κάπου εκεί στο τέλος άρχισε να βγαίνει αμυδρά στην επιφάνεια και κάποια αλήθεια, ότι δηλαδή, τα υπερβολικά χρέη του ΟΣΕ, γύρω στα 11.5 δις, δεν ήταν δυνατόν να είχαν προκύψει από τις όποιες παθογένειες του εργατικού του δυναμικού και μόνο. Κάτι άλλο έπρεπε να υπάρχει στην εξίσωση και αυτό δεν ήταν παρά το τέλος της κρατικής επιχορήγησης, διαζύγιο, που ανάγκασε από το 2000 και εντεύθεν τον ΟΣΕ να συνάπτει δάνεια, και επομένως να δημιουργεί χρέη. Όπως άλλωστε πορευόταν τις τελευταίες δεκαετίες και ο κόσμος όλος, τότε που το χρέος, πριν γίνει κατάρα, ήταν ευλογία και σημάδι προόδου και εκσυγχρονισμού. 

Όπως εξομολογήθηκε ο νυν Διευθύνων Σύμβουλος του ΟΣΕ, κ. Θεοφανόπουλος σε κλιμάκιο του Σύριζα, που τον επισκέφτηκε μετά τις εκλογές του Ιουνίου, από τα χρέη αυτά, περί τα 8.5 δις αφορούσαν σε υποχρεώσεις του κράτους, που δεν ικανοποιήθηκαν, τουτέστιν σε έργα κατασκευής, επέκτασης, εκσυγχρονισμού και βελτίωσης της υποδομής και του δικτύου, αλλά και στην καταβολή στον ΟΣΕ των δαπανών για την άσκηση της όποιας κοινωνικής ή άλλης πολιτικής, όπως συμβαίνει σε όλα τα ευρωπαϊκά σιδηροδρομικά δίκτυα. Το 1990, το μόνο έλλειμμα του ΟΣΕ ήταν εξ αιτίας αυτών των διευκολύνσεων προς το κράτος, με σημερινές τιμές γύρω στα 35 εκατ. ευρώ. Μέσα σ' όλα αυτά, ας προσθέσουμε ότι, σύμφωνα με καταγγελία του Χειμάρα το 2002 στη Βουλή, κάποια από τα δάνεια που  έπαιρνε ο ΟΣΕ,  δεν πήγαιναν στη χρηματοδότηση του ίδιου, αλλά της εθνικής οικονομίας, ώστε το κράτος να μπορεί να μασκαρεύει τα ελλείμματα. 

Είναι όμως αμάρτημα το κράτος να επιδοτεί τις μεταφορές; Απ’ ότι φαίνεται είναι, όταν το κράτος επιδοτεί τον εαυτό του και δεν είναι, όταν επιδοτεί τους ιδιώτες.  Στις ευρωπαϊκές χώρες που προχώρησαν σε ιδιωτικοποιήσεις μέρους ή του συνόλου σχεδόν του σιδηροδρομικού δικτύου, όπως λ.χ. στη Βρετανία, οι επιδοτήσεις των γραμμών από το κράτος έφτασαν να είναι υπερδιπλάσιες του ποσού που πλήρωναν οι ιδιωτικές εταιρίες για την απόκτηση δικαιωμάτων εκμετάλλευσης. Πρόσφατη έρευνα του TUC, του μεγαλύτερου βρετανικού συνδικάτου, αποκάλυψε στον Guardian (11/10/2012) ότι ενώ οι ιδιωτικές εταιρίες το πρώτο τετράμηνο του 2012  είχαν πληρώσει για αδειοδότηση συνολικά 1.17 δις λίρες, οι επιδοτήσεις που έλαβαν ανέρχονταν στις 3.88 δις λίρες, δηλαδή είχαν ρουφήξει από τον κρατικό κορβανά το επιπλέον ποσό των 2.7 δις λιρών. Αν λάβουμε υπ’ όψιν ότι τα βρετανικά τρένα είναι μακράν τα ακριβότερα της Ευρώπης, τα πλέον επισφαλή και παστωμένα, καταλαβαίνουμε γιατί οι ιδιωτικοποιήσεις είναι μια πολύ ωραία μπίζνα. 

Παρ’ όλα αυτά, τα ελληνικά τρένα, όσοι ταξίδευαν μ’ αυτά τα τελευταία χρόνια, δεν τα θυμούνται στα καλύτερά τους. Πάντα σε σύγκριση με τα ευρωπαϊκά, η εικόνα της παρακμής ήταν εμφανής, το δίκτυο συρρικνωμένο και η πολυπόθητη ηλεκτροκίνηση ξεχασμένη σε κάποιο συρτάρι. Τυχαίο; Καθόλου. Ακολουθώντας τα γεγονότα σε βάθος δεκαετιών, το αποτέλεσμα αυτό αποδεικνύεται ότι ήταν προσχεδιασμένο.  Και δεν είναι η πρώτη φορά που κάτι τέτοιο συμβαίνει, αν αναλογιστεί κανείς τις αιτίες που ο σιδηρόδρομος στις ΗΠΑ παρέμεινε διαχρονικά καχεκτικός και ο φτωχός συγγενής των αυτοκινητοδρόμων. 

Την περίοδο 1936-1950 εταιρίες λεωφορειακών γραμμών όπως οι National City Lines και Pacific City Lines, πίσω από τις οποίες βρίσκονταν η General Motors, η Firestone Tire, η Standard Oil, η Phillips Petroleum και η Mack Trucks, αγόρασαν πάνω από 100 ηλεκτρικά τρένα και τραμ σε 45 πόλεις των ΗΠΑ, τα οποία κυριολεκτικά διέλυσαν και μετέτρεψαν το δίκτυο ώστε να είναι κατάλληλο για λεωφορεία. Το μεγάλο αυτό σκάνδαλο, που έμεινε στην ιστορία σαν η «Συνωμοσία των τραμ της General Motors», ήταν μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής με σκοπό η Αμερική να χωθεί σε τροχιά εξάρτησης από το αυτοκίνητο.

Στην Ελλάδα δεν είχαμε τέτοιου είδους υπερπαραγωγές, με ανίερες συμπράξεις ανάμεσα στην όποια Pirelli και την όποια Esso Pappas για παράδειγμα, αλλά εφαρμογή συγκεκριμένων πολιτικών, που είτε ευνοούσαν σταθερά τις οδικές μεταφορές, είτε  τους ιδιώτες, (μεταφορείς και εργολάβους), ειδικά από το 1990 και μετά, υπό την σκέπη της οδηγίας 91/440 της ΕΕ για την απελευθέρωση των μεταφορών. 

Έτσι, από τη μια είχαμε την αθρόα έκδοση αδειών για φορτηγά, ήδη από το '60, αφ ετέρου τη σκανδαλώδη υποστήριξη των ΚΤΕΛ, κυρίως από την κυβέρνηση Μητσοτάκη. Για όσους θυμούνται ακόμα, μέχρι το 1990 ο ΟΣΕ λειτουργούσε παράλληλες κερδοφόρες λεωφορειακές γραμμές. Για παράδειγμα, μόνο για το 1990 τα κέρδη από τα λεωφορεία ανέρχονταν στα 500 εκ. δραχμές, ποσό ιδιαίτερα μεγάλο για την εποχή εκείνη. Τον ίδιο χρόνο, όμως, η κυβέρνηση Μητσοτάκη επιδοτεί τα ΚΤΕΛ με 70 δις δραχμές, κίνηση, η οποία δεν μπορεί παρά να ερμηνευτεί ως εχθρική προς τον ΟΣΕ.

Τα 5 δις ευρώ από ευρωπαϊκά πακέτα για τον εκσυγχρονισμό του δικτύου, (διπλή γραμμή, τηλεδιοίκηση, ηλεκτροκίνηση), σκορπίστηκαν σε μια πλειάδα μικρο- και μεγαλοεργολάβων, παρά το γεγονός ότι ο ΟΣΕ ήταν η μόνη εταιρία που μπορούσε να το κάνει. Το έργο αυτό, από το 2004 που έπρεπε να παραδοθεί, ακόμα παραδίδεται...

Το ποσοστό κερδοφορίας ενός δικτύου οφείλεται κατά κύριο λόγο στις εμπορευματικές μεταφορές, και σε μικρότερο βαθμό στις μεταφορές επιβατών. Αντί λοιπόν οι εκάστοτε διοικήσεις να στραφούν προς την κατεύθυνση αύξησης της εμπορευματικής κίνησης, για πολλές δεκαετίες έκαναν το ακριβώς αντίθετο. Έτσι, ενώ στη δεκαετία του ’60  ο σιδηρόδρομος κάλυπτε το 30%-40% του μεταφορικού έργου της χώρας, σήμερα καλύπτει μόνο το 1.5%.  Η μείωση αυτή είχε διάφορες αιτίες. 

Δεν ήταν μόνο ότι τα τελευταία 30 χρόνια δεν κατασκευάστηκαν καινούργιοι χώροι υποδοχής εμπορευμάτων, αλλά και όσοι υπήρχαν εγκαταλείφτηκαν με μια απλή εντολή, όπως για παράδειγμα ο εμπορευματικός σταθμός Ελευσίνας, ο οποίος τις καλές εποχές δεχόταν 8-10 βαγόνια ημερησίως. Το αποτέλεσμα ήταν να  σημειώνονται μεγάλες καθυστερήσεις στις παραδόσεις φορτίων, και σαν συνέπεια να μειώνεται η κίνηση και τα έσοδα.

Από την άλλη, ουδέποτε υπήρξε μέριμνα για την ένταξη στο δυναμικό του ΟΣΕ ελκτικών μηχανών, ικανών να  τραβήξουν συρμούς μεγάλου εμπορευματικού έργου. Αν’ αυτών, γύρω στο 1997-1998 και επί εποχής Σημίτη-Βερελή, αγοράστηκαν 36 ηλεκτράμαξες, από τη …Siemens φυσικά,  χωρίς να υπάρχει μάλιστα δίκτυο για να τις δεχτεί. Αλλά ούτε και κατάλληλος αποθηκευτικός χώρος. Ευτυχώς, βρέθηκαν πρόχειρα τα Σκόπια για να μάς ξελασπώσουν.   

Στην παρακμή του σιδηροδρόμου συνέβαλαν και εξωτερικοί παράγοντες, όπως  η σταδιακή αποβιομηχάνιση και ο πόλεμος στη Σερβία, όπου ο ΟΣΕ έχασε με μιας τη σημαντικότερη πύλη εξόδου προς την κεντρική Ευρώπη, αλλά και η γεωθεσία της χώρας, η οποία καθιστά το δίκτυο τερματικό, και απ’ ότι φάνηκε, αδιέξοδο.

Όσοι αναμένουν  η προκείμενη ιδιωτικοποίηση να συμβάλει στην αναζωογόνηση του σιδηροδρόμου, μάλλον αυταπατώνται. Όπως δείχνει η διεθνής εμπειρία, όσοι το δοκίμασαν πριν από μας, το επανεξετάζουν μετανοιωμένοι...   

Πόσο σπάταλο είναι το κράτος; (ξανά μανά η ίδια ιστορία)

Παρά το πλήθος των εμπεριστατωμένων αναλύσεων και στοιχείων από διεθνείς οργανισμούς ότι ο δημόσιος τομέας στην Ελλάδα ουδέποτε υπήρξε υπερτραφής, (το αντίθετο μάλιστα), τόσο ως αριθμός απασχολούμενων σε αυτόν, όσο και ως ποσοστό επί του ΑΕΠ, εν τούτοις ο χαρακτηρισμός του ως το αδηφάγο τέρας που ξεσκίζει τις σάρκες του ιδιωτικού, που τον απομυζά και τον αποτελειώνει, συνεχίζει να επιζεί και με τον ίδιο αμείωτο ρυθμό να καλλιεργείται και να τροφοδοτεί την ανθρωποφαγία και τη λεηλασία, του ό,τι έχει απομείνει από αυτόν.

Για ακόμα μια φορά παρουσιάζουμε στοιχεία για τα οικονομικά μεγέθη της χώρας μας, που αναποδογυρίζουν την απατηλή εικόνα που κυριαρχεί. Όχι ότι ευελπιστούμε ότι θα αλλάξουν την αίσθηση που έχει στοιχειώσει μεγάλο μέρος της κοινωνίας, (περίπου οι μισοί προσδοκούν να γιάνουν τη δυστυχία τους με λίγο από το αίμα των δημοσίων υπαλλήλων, και περίπου τα δυο τρίτα  πιστεύουν ότι το μηδενικό κράτος θα κάνει ακόμα μεγαλύτερο καλό στην παραπαίουσα υγεία τους), αλλά έτσι να βρίσκονται για όσους στα χρόνια που έρχονται μετανοιώσουν για την ανοησία τους να παραβλέπουν την πραγματικότητα.

Τα γραφήματα που ακολουθούν είναι αλιευμένα από την έκθεση (Σεπτέμβριος 2012) των Dimitri B. Papadimitriou, Gennaro Zezza, Vincent Duwicquet, του Ινστιτούτου Levy, με τίτλο "Current Prospects for the Greek Economy", την οποία βρήκαμε, ως αναφορά στο The Press Project.

Η μαύρη καμπύλη δείχνει το έλλειμμα ως ποσοστό του ΑΕΠ διαχρονικά, από το 1980 ως το 2012 και αναφέρεται στον δεξί άξονα. Η μπλε τα ίδιο για τα έξοδα, και η κόκκινα για τα έσοδα. Αμφότερες αναφέρονται στον αριστερό κάθετο άξονα. Αυτά για όσους χρειάζονται βοήθεια για να διαβάσουν το διάγραμμα. 

Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη παρατηρητικότητα για να διαπιστώσουμε ότι οι κρατικές δαπάνες 

ως ποσοστό του ΑΕΠ παραμένουν ως επί το πλείστον σταθερές στο ~ 45% του ΑΕΠ για δυο περίπου δεκαετίες, από το 1990 ως το 2006, απ' όπου και αρχίζουν να αυξάνονται λίγο προτού εμφανιστεί η κρίση, ενώ απογειώνονται κατά τη διάρκεια αυτής, λόγω των υφεσιακών πολιτικών. Από την άλλη, τα έσοδα δείχνουν συνεχόμενη ανοδική πορεία μέχρι το 2000, όπου και σταθεροποιούνται κοντά στο 40% του ΑΕΠ. Αυτό δηλαδή που μας λέει το διάγραμμα είναι ότι σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να αποδοθεί η κρίση στο σπάταλο ελληνικό κράτος, στο βαθμό που αυτό, ως ποσοστό του ΑΕΠ,  ξόδευε τα ίδια πάνω κάτω εδώ και μια εικοσαετία. 

Το διάγραμμα αυτό συγκρίνει διαχρονικά τις δημόσιες δαπάνες του ελληνικού κράτους με αυτές μιας πλειάδας άλλων χωρών. Η Ελλάδα αναπαρίσταται από τη χοντρή μαύρη  γραμμή. Το χαρακτηριστικό της εικόνας αυτής είναι ότι μέχρι το 2006, η Ελλάδα βρισκόταν κάπου στη μέση, με τη Γαλλία, Γερμανία και Ιταλία να διαθέτουν σημαντικά μεγαλύτερο ποσοστό του ΑΕΠ τους για κρατικές δαπάνες, με ό,τι αυτές εμπεριέχουν.  Οι δαπάνες αρχίζουν να αυξάνουν μετά τη χρονολογία αυτή, για όλες τις χώρες συνολικά. Για την Ελλάδα είναι μεγαλύτερες λόγω ακριβώς του μεγαλύτερου εύρους της λιτότητας και του μεγαλύτερου βάθους της ύφεσης.

Επαναλαμβάνω, ότι το σύντομο αυτό σημείωμα, ουδεμία επίδραση πρόκειται να έχει στην όποια αναστροφή της κοινής γνώμης όσο αυτή βρίσκεται κάτω από την επήρεια ισχυρών δυνάμεων. Απλώς το παραθέτω για την ιστορία και για λόγους συνειδησιακούς.

Οι παπαριές περί βιωσιμότητας και η περίπτωση του Τ.Τ.

Σύμφωνα με την επίσημα εκδοχή, όλο το πατιρντί των μέτρων, περικοπών και ανασκολοπισμού της κοινωνίας γίνεται ώστε το δημόσιο χρέος της χώρας να καταστεί βιώσιμο το μακρινό και εθνοσωτήριο έτος 2020. Ο δε δείκτης βιωσιμότητας έχει τεθεί, κατόπιν ενοράσεως, στο 120% του ελληνικού ΑΕΠ.

Ας αφήσουμε στη μπάντα ότι το χρέος είχε ήδη χαρακτηριστεί μη-βιώσιμο όταν ξεκινούσε όλη αυτή η ιστορία, τότε που ήταν σαν ποσοστό του ΑΕΠ κάτι παραπάνω από 100%, ποσοστό στο οποίο είχε σκαλώσει, με μικρές διακυμάνσεις, για αρκετά χρόνια, μπορεί και για δεκαετία. Και ας αφήσουμε, επίσης στη μπάντα το γεγονός ότι το 120, σαν νούμερο αυτό καθ’ αυτό, δεν μπορεί να τεκμηριωθεί από πουθενά. Γιατί να είναι βιώσιμο στο 120% του ΑΕΠ, και όχι στο 130%; Εδώ, δεν υπάρχει απάντηση που να μπορεί τελεσιδίκως να πείσει, αλλά δικαιολογείται κατά περίσταση με προχειρότητες και σοφιστείες της στιγμής, έτσι για να ξεφύγουμε το σκόπελο και να περάσουμε στα παρακάτω.

Κανένας οικονομικός παράγων δεν μπορεί να κάνει προβλέψεις σε μακρο-οικονομικό επίπεδο, και μάλιστα σε περίοδο μεγίστης ρευστότητας όπως η σημερινή, πόσο μάλλον η τρόικα, η οποία επανειλλημένως έχει αποδείξει την ανικανότητά της να μαντεύει ακόμα και σε χρονιακό διάστημα τριμήνου. Ό,τι προέβλεψε πήγε στράφι, και όσα μέτρα επέβαλε, με βάσει αυτές τις προβλέψεις, απεδείχθησαν κατώτερα των περιστάσεων. Όταν λοιπόν αποτυγχάνει στο τρίμηνο, πόσο συνεπής μπορεί να είναι στο οκτάχρονο; Η απάντηση είναι προφανής. Άσε, που μέσα σ’ αυτά τα χρόνια, μπορεί να έρθει ο κόσμος τα πάνω κάτω, να διαλυθεί η ΕΖ, να επιτεθεί η Αμερική στο Ιράν, η Κίνα στην Ιαπωνία, η Αμερική στη Ρωσία, η Ελλάδα να κολυμπάει στο πετρέλαιο, κοκ. Παρά, τα περί του αντιθέτου λεγόμενα, η Τρόικα, παραβαίνει όλα τα κριτήρια αξιοπιστίας.

Η λέξη βιώσιμος, και όλα τα παράγωγα αυτής, αποτελούν καινούργια αστέρια που έρχονται να προστεθούν ανάμεσα στα παλαιότερα του λεξιλογίου του νεοφιλελευθερισμού, που είναι αλήθεια, ότι έχουν αρχίσει από την πολύ χρήση να χάνουν τη λάμψη τους.

Προσφάτως, ο χαρακτηρισμός μη-βιώσιμος, εισβάλει και στο ελληνικό τραπεζικό λεξιλόγιο, και που όλως τυχαίως αφορά τις εναπομείνασες δημόσιες τράπεζες ΑΤΕ και Τ.Τ., οι οποίες ήταν και οι μοναδικές, εκτός των ξένων, που αποκλείστηκαν από το πακέτο ανακεφαλαιοποίησης. Δηλαδή, από την ίδια τη διαδικασία που θα τις καθιστούσε βιώσιμες, μετά το κούρεμα με την ψιλή που επέβαλε το PSI plus-pus.

 Πέρα, όμως από αυτά, έρχεται αβίαστα το ερώτημα, για το ποια είναι τέλος πάντων τα κριτήρια που καθιστούν μια τράπεζα βιώσιμη και το Τ.Τ. για παράδειγμα, μη-βιώσιμο, για να μπορούμε και μεις οι κοινοί θνητοί να γνωρίζουμε, να κρίνουμε, και να μη-φωνασκούμε λαϊκίζοντες, για σκάνδαλα, δωράκια, και ξεπουλήματα. Αμ δε!

Όσο και να ψάξετε, τέτοια κριτήρια γραμμένα σε κάποιο κιτάπι δεν υπάρχουν, παρά εφευρίσκονται ανάλογα του πώς γυρνάει κάθε φορά η κυβέρνηση το φούρνο του χόντζα.

Άμα καθίσει και βάλει κάποιος κάτω τους δείκτες κερδοφορίας και διαχρονικής σώφρωνος τραπεζικής πολιτικής, το Τ.Τ. έρχεται πρώτο και με διαφορά. Για παράδειγμα:

Το δημόσιο έχει εισπράξει απ'ο αυτό πάνω από 3 δις τα τελευταία 5 χρόνια.

Το Τ.Τ. έχει 9.5 δις δάνεια λιγότερα από την καταθετική του βάση.

Οι επισφάλειες της τράπεζας από στεγαστικά δάνεια ανέρχονται στο 10%, ενώ ο Μ.Ο. των συστημικών, και βαφτισμένων βιώσιμων τραπεζών, ανέρχεται στο 20%. Το Τ.Τ. δεν χορηγεί επιχειρηματικά δάνεια, αλλά χρηματοδοτεί αναπτυξιακά έργα του ελληνικού δημοσίου.

Η εξάρτηση του Τ.Τ. από την ΕΚΤ και ΤτΕ είναι στο 24%, ποσοστό που είναι το μικρότερο από τις άλλες βιώσιμιες, για την μεν Πειραιώς, η οποία χαρακτηρίζεται super-βιώσιμη, να ανέρχεται γύρω στο 70%. Ο κ. Στουρνάρας, χρησιμοποιεί στο Βουλή το νούμερο αυτό σαν πρόχειρο κριτήριο μη βιωσιμότητας του Τ.Τ., ενώ αποσιωπεί ότι είναι το μικρότερο σε σχέση με τις υπόλοιπες χαρακτηρισμένες ως βιώσιμες.

Και άλλα, πολλά, που δεν είναι επί του παρόντος...

Κάποιοι, λοιπόν βουλευτές, τόλμησαν να ζητήσουν από τον κ. Στουρνάρα στην οικονομική επιτροπή της Βουλής, να τους παραθέσει τα στοιχεία τα οποία καθιστούν το Τ.Τ. μη βιώσιμο. Και ποια ήταν η απάντηση του κ. Στουρνάρα; Ότι, αυτά είναι απόρρητα στοιχεία, τα οποία δεν τα γνωρίζει, τα οποία γνωρίζει μόνο η ΤτΕ, και την οποία εμπιστεύεται για του λόγου της το αληθές. Εκεί επάνω, έρχεται καπάκι και το άρθρο του κ. Πρετεντέρη στα «ΝΕΑ», για το ρόλο των ειδικών, και την εμπιστοσύνη με την οποία πρέπει να περιβάλλουμε τα λόγια τους.

Παρά ταύτα, ενώ ούτε ο κ. Στουρνάρας φέρεται να γνωρίζει τα στοιχεία βάσει των οποίων χαρακτηρίζεται το Τ.Τ. μη βιώσιμο, ή το πιο πιθανό, κάνει ότι δεν τα γνωρίζει, την ίδια στιγμή η ΤτΕ χορηγεί ενδελεχή οικονομικά στοιχεία που αφορούν στο Τ.Τ. στις 4 γνωστές συστημικές, τράπεζες, όπως αποκαλύπτει δημοσίευμα του bankingnews, (20/9).  

Άρα, ο κ. Στουρνάρας δουλεύει αγρίως τη Βουλή. Το ίδιο κάνει και ο κ. Παπαδάκης, της ΤτΕ, προσκληθείς επίσης στην ίδια επιτροπή. Όχι, απαντάει κατηγορηματικά, ο κ. Παπαδάκης. Το Τ.Τ. δεν κατέστη μη βιώσιμο, λόγω του PSI, αλλά λόγω κακής διοίκησης. Ποιος όμως διορίζει τη διοίκηση μιας κρατικής τράπεζας; Ο φούφουτος, είναι η επίσημη απάντηση!

Μα, αφού το Τ.Τ. είναι κερδοφόρο, τότε γιατί δεν είναι βιώσιμο;

Δεν είναι βιώσιμο, γιατί αφαιρέθηκε από τα κριτήρια βιωσιμότητας, το κριτήριο της κερδοφορίας, απαντάει ο κ. Παπαδάκης. Και τι προστέθηκε στη θέση του; Δεν γνωρίζω, απαντά ο κ. Παπαδάκης. Μόνο η ΤτΕ γνωρίζει, η οποία και θέτει τα κριτήρια, συνεχίζει παίζοντας την κολοκυθιά ο κ. Παπαδάκης, μεταθέτοντας το απόρρητο της γνώσης από την ΤτΕ στη Black Rock, αμφότερες ιδιωτικές και εισηγμένες στο χρηματιστήριο. Και το δούλεμα, πάει σύννεφο...

Τι θα πούμε, λοιπόν στα παιδιά μας, όταν μάς ρωτήσουν, «Μαμά, τι είναι βιώσιμο;».

«Μια παπαριά παιδί μου και τίποτε άλλο. Άντε τώρα, κάνε την προσευχή σου και πήγαινε για ύπνο»...