Σταύρος Ζουμπουλάκης, εκδ. Πόλις.
"Ποιος, αν κραύγαζα, θα μ' άκουγε απ' τις τάξεις των αγγέλων;"
(Ρίλκε)
Το λεπτό και καλαίσθητο βιβλιαράκι του Σταύρου Ζουμπουλάκη χρειάστηκε να μου το προτείνουν επανειλημμένα για το αγοράσω. Για μένα ο Ζουμπουλάκης ήταν ταυτισμένος με την καλύτερη περίοδο της Νέας Εστίας, τότε που το αιωνόβιο περιοδικό άλλαξε πρόσωπο κι άρχισε να γεμίζει τα ράφια της βιβλιοθήκης μου. Παρόλο που είχα διαβάσει και κάποια εξαιρετικά δοκίμιά του, δεν είχα σκοπό να πάρω ένα αυτοβιογραφικό βιβλίο, που περιγράφει το χρονικό της ασθένειας της αδελφής του. Αυτό που διάβαζα στο οπισθόφυλλο: "Η αδελφή μου, η αρρώστια της και η σχέση μου μαζί της καθόρισαν τον τρόπο που βλέπω τα πράγματα, που κρίνω, ιεραρχώ, αξιολογώ", με έκανε αρχικά να το απορρίψω και στη συνέχεια, παρά τις παροτρύνσεις, να διστάζω να το εντάξω στη βιβλιοθήκη μου. Ας είναι καλά ο Δημήτρης που μου το 'βαλε σχεδόν με το ζόρι στα χέρια, μια μέρα που ήμουν στο βιβλιοπωλείο του Ναυτίλου... Μέσα σε εννέα μήνες το διάβασα τρεις φορές!
Λογοτέχνημα, χρονικό, φιλοσοφικό δοκίμιο ή μήπως θεολογική πραγματεία; Ο Ζουμπουλάκης έχει καταφέρει να δημιουργήσει ένα μοναδικό κράμα αυτοβιογραφικής αφήγησης και δοκιμιακού λόγου. Ένα κείμενο σπαραχτικό, ένα κείμενο για τη ζωή, τη χαρά, τον πόνο και το θάνατο... Ο συγγραφέας του με τον καθημερινό, ζεστό, σχεδόν προφορικό και ειλικρινή του λόγο, σιγά σιγά ξεγυμνώνεται μπροστά στον έκπληκτο αναγνώστη. Και λέω έκπληκτο, γιατί τελειώνοντας το βιβλίο, θα διαπιστώσει ότι κι αυτός ο ίδιος βρίσκεται τελικά ξεγυμνωμένος μπροστά σ' αυτό το θαύμα που, έτσι απλά, ονομάζουμε γραφή ή ακόμα και λογοτεχνία!
Ο αποφθεγματικός λόγος του Ζουμπουλάκη, όπως και των διάσημων συγγραφέων που παρελαύνουν μες στις λίγες σελίδες του βιβλίου, με βάζουν σε πειρασμό να παραθέσω αρκετά αποσπάσματα. Ωστόσο δεν θα το κάνω. Κανένα απόσπασμα, είτε του συγγραφέα, είτε της αναμφίβολα μοναδικής Σιμόν Βέιλ δεν λέει τίποτε αν αποκοπεί από την αφήγηση... Ό,τι και να διαλέξω να γράψω από το βιβλίο, θα το αδικήσει. Μπορεί να ακούγεται υπερβολικό αλλά η ολοκλήρωση της ανάγνωσής του με έκανε να αναθεωρήσω πολλές από τις απόψεις μου για τη ζωή. Πρόκειται για ένα από τα σπάνια βιβλία που όταν τα τελειώσεις δεν είσαι ο ίδιος που ήσουν όταν τα ξεκίνησες.
Τελειώνοντας την ανάρτηση θα παραφράσω τον συγγραφέα λέγοντας κι εγώ ότι το βιβλίο του Σταύρου Ζουμπουλάκη, "Η αδελφή μου", και η σχέση μου μαζί του καθόρισαν τον τρόπο που βλέπω τα πράγματα, που κρίνω, ιεραρχώ, αξιολογώ!
Σημειώσεις: Τα εικαστικά της ανάρτησης είναι έργα του Έντβαρτ Μουνκ. Θα ήθελα επίσης να παραπέμψω τους φιλόπονους αναγνώστες σε ένα εξαιρετικό άρθρο του Σάββα Μιχαήλ για το βιβλίο, στο The Athens Review τεύχος 36 (Ιανουάριος 2013), με τίτλο "Αγάπης φρυκτωρίαις...". Το μότο του Ρίλκε είναι ο πρώτος στίχος από τις "Ελεγείες του Ντουίνο", σε μετάφραση Σωτήρη Σελαβή, εκδ. Περισπωμένη.(19/20)
