Βρισκόμαστε στα 1962 ... δυο χρόνια πριν , στα 1960 πρωτοεκδόθηκε στην Βρετανία "Ο εραστής της λαίδης Τσάτερλι" με καθυστέρηση 32 χρόνων , για να απαγορευθεί άμεσα κι ο εκδότης του (Penguin) να συρθεί στα δικαστήρια , όπου έπρεπε να αποδειχθεί η λογοτεχνική αξία του μυθιστορήματος .Τελικά στα τέλη του 1960 έγινε άρση της απαγόρευσης αφού επιστρατεύθηκε από την υπεράσπιση έως κι ο γηραιός εκείνη την εποχή E. M. Forster .
Βρισκόμαστε στα 1962 ... τα διαζύγια στην Βρετανία είναι σπάνια , η ομοφυλοφιλία κι οι εκτρώσεις ακόμη παράνομες ενώ το σεξ όπως περίφημα το απέδωσε ο ποιητής Philip Larkin (1922-1985) σε ένα διάσημο ποίημά του (Annus Mirabilis) ήθελε άλλο ένα χρόνο για να "εφευρεθεί" :
Sexual intercourse began
In nineteen sixty-three
(Which was rather late for me)-
Between the end of the Chatterlay ban
And the Beatles' first LP .
Λίγο αργά για τον Larkin αλλά και για τον Έντουαρντ και την Φλόρενς .
Καλοκαίρι του 1962 σ' ένα πανδοχείο στην παραλία Τσέσιλ , ο Έντουαρντ κι η Φλόρενς που έχουν μόλις παντρευτεί στην Οξφόρδη ετοιμάζονται να περάσουν την πρώτη νύχτα του γάμου τους .
"Ήταν και οι δύο νέοι , μορφωμένοι και παρθένοι εκείνη την πρώτη νύχτα του γάμου τους , και στην εποχή που ζούσαν μια συζήτηση για σεξουαλικές δυσκολίες ήταν απλώς αδύνατη".
Όμως εκείνη την εποχή ο γάμος για δύο νέους 22 χρονών ήταν πριν απ' ο,τιδήποτε άλλο μια επίσημη άδεια για σεξουαλική επαφή .
"Ήταν ενήλικοι επιτέλους , σε διακοπές , ελεύθεροι να κάνουν ό,τι ήθελαν...όμως για την ώρα η εποχή τους περιόριζε . Ακόμη κι όταν ήταν μόνοι τους , χιλιάδες άρρητοι κανόνες εξακολουθούσαν να ισχύουν".
Είναι ευτυχισμένοι αλλά κι απίστευτα νευρικοί : "Ενώ εκείνος υπέφερε απλώς από τον τυπικό εκνευρισμό της πρώτης νύχτας , εκείνη βίωνε έναν τρόμο βαθιά στα σπλάχνα της , μια ανεξέλεγκτη αηδία τόσο χειροπιαστή όσο η θαλασσινή ναυτία". Ο Έντουαρντ λαχταρά για σεξ ενώ η Φλόρενς ήταν τρομοκρατημένη από λέξεις όπως : βλεννογόνος υμένας , βάλανος ,εισχώρηση και διείσδυση - "μια λέξη που δεν της έφερνε στο μυαλό παρά μόνο πόνο , την εικόνα σάρκας ανοιγμένης από μαχαίρι".
Και να λοιπόν που εμείς οι αναγνώστες , ως αόρατοι ηδονοβλεψίες , τρυπώνουμε στην κρεββατοκάμαρα δυο παρθένων νέων τη γαμήλια νύχτα τους . Αλλά αυτό που θα διαδραματιστεί μπρος στα μάτια μας μόνο ηδονή δεν πρόκειται να μας προκαλέσει . Το φιάσκο είναι αναπόφευκτο . Κάτι που ήδη διαφαινόταν από τις πρώτες απόπειρες επαφής :
"Όταν φιλήθηκαν , ένιωσε αμέσως τη γλώσσα του , σφιχτή και δυνατή , να σπρώχνει τα δόντια της για να περάσει ... να εισχωρεί μέσα της ... Η δική της γλώσσα διπλώθηκε και κουλουριάστηκε με αυτόματη απαρέσκεια ...Με τα χείλη του σφιγμένα πάνω στα δικά της , εξερεύνησε τη σάρκα στο κάτω μέρος του στόματός της , μετά κινήθηκε σ' εκείνο το κενό σημείο όπου τρία χρόνια πριν ένας φρονιμίτης είχε φυτρώσει στραβά και τον αφαίρεσε . Αυτή η κοιλότητα ήταν το σημείο όπου κι η δική της γλώσσα ξεστράτιζε όταν ήταν χαμένη στις σκέψεις της ... και της φαινόταν παράδοξο να μπορεί μια άλλη γλώσσα να πηγαίνει κι αυτή εκεί. . Ήταν η σκληρή , μυτερή απόληξη αυτού του ξένου μυός , ο οποίος σπαρταρούσε όλο ζωντάνια , που την απωθούσε".
Στη συνέχεια η ρήξη είναι οριστική κι αμετάκλητη . Όπως ο ΜακΓιούαν συνηθίζει στα μυθιστορήματά του , μια τυχαία στιγμή , μια λέξη που ειπώθηκε ή δεν ειπώθηκε μπορεί να επηρεάσει τελεσίδικα τις ζωές των ηρώων του που μάταια επιζητούν στη συνέχεια την "εξιλέωση". Κι όμως αρκεί να είχαν την ικανότητα να μιλήσουν έντιμα ο ένας στον άλλον .
"Τι τους εμπόδιζε ; Οι προσωπικότητες και το παρελθόν τους , ή άγνοια και ο φόβος τους , η ατολμία , η σεμνοτυφία , η έλλειψη ικανοτήτων , εμπειρίας ή άνεσης , και μετά τα απομεινάρια μιας θρησκευτικής απαγόρευσης , η βρετανικότητα και η τάξη τους , και η ίδια η ιστορία".
Μια ιστορία που ένας διαφορετικός αφηγητής θα την έκανε μια πετυχημένη κωμωδία (No sex , please , we're British) ο ΜακΓιούαν την αφηγείται ως τραγωδία καθώς φροντίζει η τριτοπρόσωπη αφήγησή του να υιοθετεί εναλλάξ τις οπτικές γωνίες των δύο ηρώων του , που ο καθένας τους βίωνε τα γεγονότα τραγικά . Στο παρόν της αφήγησης παρεμβάλλει μεγάλα ιντερλούδια από το παρελθόν του καθενός , έτσι ώστε οι χαρακτήρες να αποκτήσουν βάθος και να ξεδιπλωθεί ανάγλυφα η εποχή τους στη μικρή έκταση του αξιόλογου αυτού μυθιστορήματος .
Μια ιστορία που ένας διαφορετικός αφηγητής θα την έκανε μια πετυχημένη κωμωδία (No sex , please , we're British) ο ΜακΓιούαν την αφηγείται ως τραγωδία καθώς φροντίζει η τριτοπρόσωπη αφήγησή του να υιοθετεί εναλλάξ τις οπτικές γωνίες των δύο ηρώων του , που ο καθένας τους βίωνε τα γεγονότα τραγικά . Στο παρόν της αφήγησης παρεμβάλλει μεγάλα ιντερλούδια από το παρελθόν του καθενός , έτσι ώστε οι χαρακτήρες να αποκτήσουν βάθος και να ξεδιπλωθεί ανάγλυφα η εποχή τους στη μικρή έκταση του αξιόλογου αυτού μυθιστορήματος .
Ο ΜακΓιούαν δημιουργεί αργά-αργά την ατμόσφαιρα των μυθιστορημάτων του με τη γνωστή ακρίβεια κι επιμέλειά του σα να δουλεύει πάνω σ' ένα περίπλοκο ψηφιδωτό φροντίζοντας να αποδώσει και τις πιο λεπτές αποχρώσεις . Από το βίαιο , νοσηρό και ενδιαφέροντα "Τσιμεντόκηπο"(13/20) , στην αψεγάδιαστη δομή της εξαιρετικής "Εξιλέωσης"(17/20) και στην σκιαγράφηση του σύγχρονου προνομιούχου ανθρώπου της Δύσης στο ιδιαίτερα καλό "Σάββατο"(16/20) , αυτό που κυριαρχεί είναι η αφηγηματική δεξιοτεχνία του , η αριστουργηματική κατανομή των εντάσεων κι η εστίαση στις ζωτικές λεπτομέρειες , που συντελούν στη δημιουργία συναρπαστικών αλλά και συγκινητικών έργων .
Υπάρχουν όμως φορές που έχω την αίσθηση ότι πρωταγωνιστής στα μυθιστορήματά του είναι η πανέξυπνη , σχεδόν πανούργα, πλοκή του κι οι χαρακτήρες του είναι εμφανώς "κατασκευασμένοι" για να την εξυπηρετήσουν . Η Βριώνη Τάλλις , ο Χένρι Περόουν , ο Έντουαρντ κι η Φλόρενς είναι τέλειες "κατασκευές" που τους λείπει η ζωντάνια .
Τα έργα του μου δίνουν την εντύπωση μιας άψογης κατοικίας , λειτουργικής , με τον όμορφο κι εντυπωσιακό εγγλέζικο κήπο της , που οι ένοικοί της έχουν πάψει από καιρό να την κατοικούν ...
Σημείωση:Η πρώτη φωτογραφία είναι από την Chesil beach στη νότιο Αγγλία(ο αγγλικός τίτλος του βιβλίου είναι :On Chesil beach).Το σχέδιο με το ζευγάρι είναι της Tina Berning .Στην τελευταία φωτογραφία είναι ο Ιαν ΜακΓιούαν στον κήπο του.Το "No sex,please, we're British" ήταν μια δημοφιλής θεατρική κωμωδία που ανέβηκε στο Λονδίνο στα 1971 και στη συνέχεια γυρίστηκε σε ταινία το 1975 ,έχει όμως επιβιώσει σαν ειρωνικό σχόλιο και μάλιστα σε διάφορες παραλλαγές έως και σήμερα.Το ποίημα του Larkin το παραθέτω ολόκληρο στα σχόλια. Η ανάρτηση αυτή είναι αφιερωμένη στον Librofilo που αγάπησε αυτό το βιβλίο και που η γνωριμία μου με το ιστολόγιό του με οδήγησε στη δημιουργία του Ναυτίλου.(14/20)
