Η ερωτική μου σχέση με την ιαπωνική λογοτεχνία ξεκίνησε από τον ιαπωνικό κινηματογράφο . Στα φοιτητικά μου χρόνια σύχναζα στο Στούντιο , στην Αλκυονίδα και στο Έμπασσυ ... Σε κάθε κινηματογραφικό αφιέρωμα έμπαινα στις αίθουσες μέρα κι έβγαινα νύχτα .
Η πρώτη ταινία που είδα από τη χώρα του ανατέλλοντος ηλίου ήταν το συγκλονιστικό "Ουγκέτσου Μονογκατάρι" (1953) ή όπως μεταφράζεται στα ελληνικά "Ιστορίες του χλωμού φεγγαριού μετά τη βροχή" του Κένζι Μιζογκούτσι . Από τότε το είδα κι άλλες φορές και κάθε φορά συγκλονιζόμουνα σα να ήταν η πρώτη .
"Στην ταινία αυτή ο Μιζογκούτσι μας μιλάει για τα πιο απλά πράγματα : τη ζωή , αλλά και το θάνατο , αφού είναι αδύνατο ν' ασκηθεί η τέχνη του ζην χωρίς να υπεισέλθει η σκέψη του θανάτου. Κι έχει τη λεπτότητα να μας μιλά γι' αυτά με οικειότητα , χωρίς μεγαλοστομίες και στόμφο . Με τη μεγαλύτερη δυνατή φυσικότητα φέρνει κοντά μας τα πράγματα όπως στ' αλήθεια είναι ...Έργο αντάξιο του ανθρώπου , το Ουγκέτσου σαν την Οδύσσεια σκιαγραφεί τον ιδεατό άνθρωπο πάνω στο προαιώνιο αρχέτυπο της περιπλάνησης " (Philippe Demonsablon).
Η δεύτερη ταινία της "χρυσής" μου τριλογίας είναι το "Επίσκεψη στο Τόκυο" (1953) του Γιασουζίρο Όζου . Όπως εύστοχα έγραφε ο Βασίλης Ραφαηλίδης :
"Μια μεγαλειώδης ταινία , μια σπουδή στην έννοια της μοναξιάς αλλά και μια άσκηση θανάτου . Όπου ο ήρεμος και φυσιολογικός θάνατος είναι αυτός που έρχεται σα φυσική και λογική συνέπεια της ανυπαρξίας εγωισμού για να συνειδητοποιήσουμε πως η γλοιώδης αδυναμία του να πεθάνεις όπως έλεγε ο Μπαρτ είναι μια τυπικότατα δυτική διαστροφή".
Η τρίτη ήταν το Μανταντάγιο (1993) που στη γλώσσα μας σημαίνει "Όχι ακόμη" , το κύκνειο άσμα του Ακίρα Κουροσάβα . Η πιο ιαπωνική ταινία του . Άλλη μια άσκηση θανάτου αλλά και ζωής .
Μετά από αυτά μπορεί εύκολα να φανταστεί κανείς την αδημονία μου να διαβάσω ιαπωνική λογοτεχνία . Για πολύ καιρό έβλεπα να κυκλοφορούν βιβλία σε ράφια βιβλιοπωλείων αλλά κανένα δεν ήταν μεταφρασμένο από τα ιαπωνικά . Μέχρι που ο Παναγιώτης Ευαγγελίδης μετέφρασε για τις εκδόσεις Άγρα "Το Κλειδί"(19/20) του Τζουνιτσίρο Τανιζάκι (1886-1965).
Ένα αριστουργηματικό μυθιστόρημα που αναπτύσσεται με τη μορφή δύο ημερολογίων που κρατούν αντιστοίχως ο άντρας και η γυναίκα, παντρεμένοι χρόνια και κουρασμένοι. Από ένα σημείο και μετά, ο καθένας προορίζει το ημερολόγιο για την κρυφή ανάγνωση από τον άλλο, με σκοπό να τον ερεθίσει αλλά και για να τον πληγώσει. Η διαφορά που δημιουργείται ανάμεσα στα δύο ημερολόγια δημιουργεί μια συνεχή ένταση και μας κάνει να γινόμαστε συνένοχοι του ενός ή του άλλου από τους συζύγους .
Στη συνέχεια διάβασα τον "Παράμεσο"(17/20) της Γιόκο Ογκάουα με τον κύριο Ντεσιμάρου , τον ταριχευτή των αναμνήσεων.Ένα αλλόκοτο αλλά απείρως γοητευτικό αφήγημα ,όπως άλλωστε και τα επόμενα δικά της :"Η πισίνα των καταδύσεων" , "Ο κοιτώνας" και το "Ημερολόγιο εγκυμοσύνης"(17/20).
