Η ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗ ΤΟΥ ΜΑΡΞΙΣΜΟΥ- ΛΕΝΙΝΙΣΜΟΥ-ΣΤΑΛΙΝΙΣΜΟΥ - πρωταρχικό ζήτημα για την Ανασύνταξη του Κομμουνιστικού Κόμματος

Σελίδες απ’ την επαναστατική πάλη των λαών της ΕΣΣΔ ενάντια στους προδότες χρουστσοφικούς ρεβιζιονιστές

Απ’ τις ογκώδεις μαχητικές διαδηλώσεις υπεράσπισης του Στάλιν στη Γεωργία (1956),

Το αιματοκύλισμα της πολύνεκρης διαδήλωσης του ΄56 – ένα απ’ τα στυγερά εγκλήματα της φασιστικής κλίκας των Χρουστσοφ-Μπρέζνιεφ
Η Τρίτη επέτειος του θανάτου του Στάλιν, το Μάρτη του ’56, τιμήθηκε στην Τιφλίδα και μερικές άλλες πόλεις της Γεωργίας και πραγματοποιήθηκαν μαζικές διαδηλώσεις. Οι διαδηλώσεις για την υπεράσπιση του Στάλιν προκλήθηκαν από τις φήμες που αφορούσαν το λόγο του Χρουστσόφ για την «προσωπολατρία», ο οποίος εκφωνήθηκε σε κλειστή συνεδρίαση του 20ου Συνεδρίου του ΚΚΣΕ στις 25 Φεβρουαρίου του 1956. Τελικά χρησιμοποιήθηκε βία για να διαλυθούν οι διαδηλώσεις. Πιστεύεται ότι ο αριθμός των νεκρών έφτασε κάπου μεταξύ των 250 και 300, ενώ τραυματίστηκαν τουλάχιστον 1.000 άτομα αν και είναι πρακτικά αδύνατο να ελέγξει κανείς αυτούς τους αριθμούς αφού πολλούς από τους τραυματίες, ή ίσως ακόμα και τους νεκρούς, τους πήραν οι συγγενείς τους και τους νοσήλευσαν ή τους έθαψαν κρυφά.

Παρακάτω παρουσιάζουμε μια σειρά καταγραφές των γεγονότων. Συμπεριλάβαμε αποσπάσματα από το αντισταλινικό βιβλίο των Ζ. και Ρ. Μεντέβιεφ όπως και από το 5ο κεφάλιου του βιβλίου του ιστορικού Vladimir A. Kozlov «Μαζικές εξεγέρσεις στην ΕΣΣΔ», εκδόσεις M.E. Sharpe, 2002

Για να φωτιστεί ακόμα περισσότερο η πάλη των λαών της ΕΣΣΔ για την υπεράσπιση του Ιωσήφ Στάλιν παρουσιάζουμε παρακάτω το γράμμα του απεσταλμένου της εφημερίδας «Τρουντ» (σημαίνει «Εργασία» στα Ρώσικα), κ. Στάτνικοφ, είναι έκθεση των όσων είδε με τα μάτια του. Η έκθεση του περιέχει δυο ντοκουμέντα: Την Έκκληση του Κομμουνιστικού Κόμματος Γεωργίας και της ΚΕ της Λενινιστικής Κομμουνιστικής Λίγκας της Νεολαίας και την Διαταγή του φρούραρχου της Τυφλίδας. Ας προσεχθούν ιδιαίτερα οι συκοφαντικοί χαρακτηρισμοί σε βάρος του εξεγερμένου λαού της Γεωργίας, υπερασπιστή του ΙΩΣΗΦ ΣΤΑΛΙΝ. Τα φασιστικά τέρατα του χρουστσοφικού ρεβιζιονισμού δε δίστασαν να χαρακτηρίσουν τους διαδηλωτές «χούλιγκανς», «ταραχοποιούς», «αντικοινωνικά στοιχεία», «εθνικιστές», «σοβινιστές», «προβοκάτορες», «αντισοβιετικούς», «αντεπαναστάτες», κλπ. κλπ. Ακριβώς οι ίδιοι συκοφαντικοί ισχυρισμοί που εκτοξεύτηκαν σε βάρος των ελλήνων κομμουνιστών, ηρωικών ανταρτών ΕΛΑΣ-ΔΣΕ, μαχητικών υπερασπιστών της επαναστατικής γραμμής των ΣΤΑΛΙΝ-ΖΑΧΑΡΙΑΔΗ, στην Τασκένδη το 1955-56 και αργότερα.

Επιστολή προς την εφημερίδα Τρουντ 

Grigor Oniani: ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΣΤΗΝ ΓΕΩΡΓΙΑ, 4-9 ΜΑΡΤΙΟΥ 1956

Το αιματοκύλισμα της πολύνεκρης διαδήλωσης του ΄56 – ένα απ’ τα στυγερά εγκλήματα της φασιστικής κλίκας των Χρουστσοφ-Μπρέζνιεφ [Από το Ζ. & Ρ. Μεντέντιεφ: Ο Άγνωστος Στάλιν]

Απ’ τις ογκώδεις μαχητικές διαδηλώσεις υπεράσπισης του Στάλιν στη Γεωργία: Τιφλίδα [από το V. Kozlov:  Mass Uprisings in the USSR: Protest and Rebellion in the Post-Stalin Years]

Απ’ τις ογκώδεις μαχητικές διαδηλώσεις υπεράσπισης του Στάλιν στη Γεωργία: Σουχούμι και Μπατούμι [από το V. Kozlov:  Mass Uprisings in the USSR: Protest and Rebellion in the Post-Stalin Years]

Μια σύνοψη των γεγονότων της Γεωργίας (1956)  [από το Timothy Blauvent, Status Shift and Ethnic Mobilisation in the March 1956 Events in Georgia]

 Γεγονότα της Γεωργίας (1956) - Ευρετήριο αναφορών

Διαβάστε Περισσότερα »

Γεγονότα της Γεωργίας (1956) - Ευρετήριο αναφορών

Στο φύλλο 431 Β 1-28 Φλεβάρη 2017 της Ανασύνταξης δημοσιεύονται μια σειρά άρθρων για τα γεγονότα της Γεωργίας το Μάρτη του 1956. Παραθέτουμε μια σύνοψη των αναφορών για τη διευκόλυνση των αναγνωστών.

- Ζόρες και Ρόι Μεντέντιεφ: Ο Άγνωστος Στάλιν, κεφάλαιο 4: Το 20ό Συνέδριο του ΚΚΣΕ: Προεόρτια και μεθεόρτια, σελ. 162-163, Εκδ. Καστανιώτη, 2004). Αναδημοσιεύεται στην εφημερίδα Ανασύνταξη 272, 15-30 Απρίλη 2008

- Γράμμα του απεσταλμένου της εφημερίδας «Τρουντ», κ. Στάτνικοφ, είναι έκθεση των όσων είδε με τα μάτια του. Η έκθεση του περιέχει δυο ντοκουμέντα: Την Έκκληση του Κομμουνιστικού Κόμματος Γεωργίας και της ΚΕ της Λενινιστικής Κομμουνιστικής Λίγκας της Νεολαίας και την Διαταγή του φρούραρχου της Τυφλίδας. «Επαναστατική Δημοκρατία» τεύχος 5 , αρ. 2, Σεπτέμβριος 1999.

- Grigor Oniani: Αναμνήσεις των γεγονότων στη Γεωργία, 4-9 Μαρτίου 1956. «Επαναστατική Δημοκρατία», Vol. XXII, No. 1 (Απρίλης 2016) σελ. 52-57

- 8 Μάρτη - Η συνάντηση στην πλατεία Λένιν και στο Μνημείο του Στάλιν. Κλιμάκωση της βίας και η Οργάνωση από το "Κέντρο" από το Vladimir Kozlov (μετάφραση στην αγγλική MacKinnon, Elaine McClarnand, 2002. Επανέκδοση: 2015), Mass Uprisings in the USSR: Protest and Rebellion in the Post-Stalin Years, σελ. 116
 
-  5-9 Μάρτη 1956: Σουχούμι και Μπατούμι από το Vladimir Kozlov (μετάφραση στην αγγλική MacKinnon, Elaine McClarnand, 2002. Επανέκδοση: 2015), Mass Uprisings in the USSR: Protest and Rebellion in the Post-Stalin Years, σελ. 131–132

- Αποσπάσματα από Timothy Blauvent, Status Shift and Ethnic Mobilisation in the March 1956 Events in Georgia, Europe-Asia Studies, τομ. 61, No. 4 (Jun., 2009), σελ. 651-668

Διαβάστε Περισσότερα »

Μια σύνοψη των γεγονότων της Γεωργίας (1956)

Στις αρχές του Μάρτη του 1956, διαδραματίστηκαν στην Τιφλίδα, την πρωτεύουσα της Σοβιετικής Δημοκρατίας της Γεωργίας, γεγονότα με ένα τέτοιο τρόπο που προηγουμένως θα έμοιαζε απίθανο να συμβούν. Στις 4Μάρτη μία μέρα πριν από την Τρίτη επέτειο του θανάτου του Στάλιν, κόσμος άρχισε να συγκεντρώνεται στο μνημείο του Στάλιν κοντά στην όχθη για να συμμετέχει στις αναμενόμενες δράσεις μνήμης αντίστοιχες με αυτές που λάμβαναν χώρα τα τελευταία χρόνια. Μέσα στις επόμενες μέρες, ωστόσο, το πλήθος άρχισε μεγαλώνει και να συγκεντρώνεται σε δύο μεγάλες διαδηλώσεις στις οποίες συμμετείχαν δεκάδες χιλιάδες λαού. Η μια στο μνημείο του Στάλιν και η άλλη στο άλλη στην πλατεία Λένιν (σήμερα πλατεία Ελευθερίας) στο κέντρο της πόλης. Φήμες είχαν αρχίσει να κυκλοφορούν ότι ένα «κλειστό γράμμα» είχε παραληφθεί στην ηγεσία της Δημοκρατίας από τη Μόσχα το οποίο ασκούσε κριτική στον Στάλιν και τον κατηγορούσε για φοβερά εγκλήματα.

[...] Αντίστοιχες διαδηλώσεις συνέβησαν σε άλλες πόλεις της Γεωργίας όπως το Γκόρι, το Kutaisi, το Batumi και το  Sukhumi. Τόσο οι αιτήματα των ομιλητών όσο και το πλήθος άρχισαν να γίνονται όλο και μεγαλύτερα. Πλήθος κόσμου άρχισε να βγαίνει στους δρόμους με τα αυτοκίνητα του κορνάροντας και ανεμίζοντας σημαίες και ομάδες φοιτητών άρχισαν να καταλαμβάνουν τεράστια φορτηγά. [..]

Στις 9 Μάρτη τα γεγονότα έφτασαν στο απόγειό τους. Ο πρώτος γραμματέας του Γεωργιανού Κομμουνιστικού Κόμματος Vasily Mzhavanadze απευθύνθηκε στο πλήθος και δεσμεύτηκε να γίνουν κάποιες ενέργειες όπως να δημοσιεύσουν άρθρα μνήμης στις εφημερίδες και να πραγματοποιηθούν επίσημες τελετές μνήμης στα δημόσια κτίρια, ωστόσο αυτά δεν ήταν αρκετά για να κατευνάσει το πλήθος. Δυνάμεις του Κεντρικού Υπουργείου Άμυνας στάλθηκαν στην πόλη για να προστατεύσουν τα κυβερνητικά κτήρια. Κατά τις 10:30 το πλήθος έφτασε κοντά στο Κτίριο των Επικοινωνιών (Dom svyazi) στην Λεωφόρος Rustaveli και στρατιώτες άνοιξαν πυρ με αυτόματα όπλα. Δεκάδες σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν και το πλήθος διαλύθηκε μέσα σε πανικό. Λίγες ώρες αργότερα, νωρίς το πρωί στις 10 Μαρτίου, τανκς και στρατός κατέφθασε στην περιοχή και διέλυσε βίαια τη δεύτερη συγκέντρωση στο μνημείο του Στάλιν.

Timothy Blauvent, Status Shift and Ethnic Mobilisation in the March 1956 Events in Georgia, Europe-Asia Studies, Vol. 61, No. 4 (Jun., 2009), pp. 651-668

Διαβάστε Περισσότερα »

Απ’ τις ογκώδεις μαχητικές διαδηλώσεις υπεράσπισης του Στάλιν στη Γεωργία: Τιφλίδα

Σελίδες απ’ την επαναστατική πάλη των λαών της ΕΣΣΔ ενάντια στους προδότες χρουστσοφικούς ρεβιζιονιστές

8 Μάρτη - Η συνάντηση στην πλατεία Λένιν και στο Μνημείο του Στάλιν. Κλιμάκωση της βίας και η Οργάνωση από το "Κέντρο"
Το πρωί της 8ης Μαρτίου [1956], στο μέρος της πόλης [της Τυφλίδας] όπου υπήρχαν φοιτητικές εστίες, κάποιος ανακοίνωσε ότι τα λάβαρα είχαν αρχίσει να αφαιρούνται από το Μνημείο του Στάλιν. Σε απάντηση, ένα μεγάλο γκρουπ από σχεδόν 1.000 φοιτητές συγκεντρώθηκε στο μνημείο. Η πόλη πρακτικά σταμάτησε να λειτουργεί. Κάποιοι απλά δεν πήγαν στη δουλειά, ενώ άλλοι οι οποίοι πήγαν στη συνέχεια έφυγαν για να κατέβουν στο δρόμο. Όλες οι προγραμματισμένες ακροαματικές διαδικασίες του Ανώτατου Γεωργιανού Δικαστηρίου ακυρώθηκαν [...]

Φορτηγά γύρισαν στην πόλη γεμάτα κόσμο που ανέμιζε σημαίες και πορτραίτα των Λένιν-Στάλιν και φώναζε "Λένιν-Στάλιν", "Ζήτω ο Στάλιν!" [....]

Οι διαδηλώσεις μαζικοποιήθηκαν. Μια μερίδα από περίπου 3.000 άτομα συγκεντρώθηκε στην πλατεία Λένιν απέναντι από το κτήριο της Κεντρικής Επιτροπής του Γεωργιανού Κομμουνιστικού Κόμματος. Μια άλλη μερίδα 4.000 ατόμων συγκεντρώθηκε στο Μνημείο Στάλιν κοντά στο ποτάμι κρατώντας πορτραίτα των Λένιν, Στάλιν, Μολότοφ [...]

Vladimir Kozlov (μετάφραση στην αγγλική MacKinnon, Elaine McClarnand, 2002. Επανέκδοση: 2015), Mass Uprisings in the USSR: Protest and Rebellion in the Post-Stalin Years, σελ. 116

Διαβάστε Περισσότερα »

Απ’ τις ογκώδεις μαχητικές διαδηλώσεις υπεράσπισης του Στάλιν στη Γεωργία: Σουχούμι και Μπατούμι

Σελίδες απ’ την επαναστατική πάλη των λαών της ΕΣΣΔ ενάντια στους προδότες χρουστσοφικούς ρεβιζιονιστές

 5-9 Μάρτη 1956: Σουχούμι και Μπατούμι

Τα γεγονότα στο Σουχούμι, την πρωτεύουσα της αυτόνομης δημοκρατίας της Αμπχαζίας εντός της Γεωργίας, αποτελούν μία αντανάκλαση των γεγονότων στη Γεωργία αν και έλαβαν μία λιγότερο επιθετική μορφή. Ωστόσο, και εδώ έχουμε έμμεσες αποδείξεις συντονισμού σε εθνικό επίπεδο αυθόρμητων αντιδράσεων και κινητοποιήσεων. Κατά τη διάρκεια του πρωινού της 5ης Μαρτίου 1956. Γεωργιανοί μαθητές κραδαίνοντας λάβαρα ξεκίνησαν να συγκεντρώνονται στο κεντρικό πάρκο του Σουχούμι κοντά στο μνημείο του Στάλιν, η προσέλευση κόσμου συνεχίστηκε μέχρι τις 9 Μαρτίου.

Καθημερινά κάποιος από τη συνάντηση έφερνε 20 με 30 λίτρα κρασιού από ένα τοπικό εστιατόριο στο πάρκο και τα έχυναν στο μνημείο σε ένα είδος τελετής. Καθημερινά το πλήθος γύρω από το μνημείο άρχισε να αυξάνει φτάνοντας το ύψος των 2.000 ατόμων. Ήταν μια συνεχής κατάσταση από ομιλίες και αναγνώσεις ποιημάτων κατά τη διάρκεια του βραδινού της 6ης Μαρτίου οι αρχές διέταξαν μια ρωσίδα που εργάζονταν σε ένα ανθοπωλείο να αφαιρέσει τα λουλούδια και τα στεφάνια τα οποία ήταν τοποθετημένα στο μνημείο του Στάλιν. Το πλήθος όμως επιτέθηκε στη γυναίκα και μόνο τελικά η επέμβαση αστυνομικών στο πάρκο κατάφερε να την απομακρύνει από κείνο το σημείο και μετά οι συμμετέχοντες στη συγκέντρωση έβαλαν τη δικιά τους περιφρούρηση στο μνημείο. Στις 8 Μαρτίου οι συμμετέχοντες έστησαν προβολείς και με στόχο να προστατευτούν από τη βροχή έστησαν και 2 σκηνές. Μαθητές, φοιτητές και ενήλικες έκαναν βάρδιες μέχρι αργά το βράδυ.

Στις 9 Μαρτίου στις 1:00 στο Σουχούμι όπως επίσης σε ολόκληρη την Γεωργία οι αρχές οργάνωσαν επίσημη συγκέντρωση. Αλλά όπως και στην Τιφλίδα, το συγκεντρωμένο πλήθος αρνήθηκε να διαλυθεί με τη λήξη της τελετής και οι ομιλίες συνεχίστηκαν. Μια μεγάλη ομάδα ανθρώπων αποσπάστηκε από το πλήθος και σταματούσε τα αυτοκίνητα λέγοντας τους οδηγούς να κορνάρουν. Αυτοί που αρνούνταν χτυπήθηκαν. [...]

Στην πόλη του Μπατούμι, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Γεωργίας, η κατάσταση παρέμενε ήρεμη. Στις 5 Μαρτίου έγινε μια μάλλον ειρηνική διαδήλωση γύρω από άγαλμα του Στάλιν, όπως σε ολόκληρη τη Γεωργία εκείνη τη μέρα, κυρίως από μαθητές και νεολαία. Στις 9 Μαρτίου στις 1:00 το μεσημέρι η τελετή μνήμης που οργανώθηκε από τις αρχές συνεχίστηκε και μετά την επίσημη λήξη της σχεδόν μέχρι τα μεσάνυχτα όπου το πλήθος διαλύθηκε.

Vladimir Kozlov (μετάφραση στην αγγλική MacKinnon, Elaine McClarnand, 2002. Επανέκδοση: 2015), Mass Uprisings in the USSR: Protest and Rebellion in the Post-Stalin Years, σελ. 131–132

Διαβάστε Περισσότερα »

ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΣΤΗΝ ΓΕΩΡΓΙΑ, 4-9 ΜΑΡΤΙΟΥ 1956

Του Grigor Oniani*

Το 1956 ήμουν δευτεροετής σπουδαστής στο Πανεπιστήμιο, 20 ετών και ζούσα στο ξενώνα - “Ντορμιτόρι”, που αποτελούνταν από 13 οικοδομικά συγκροτήματα. Σε αυτόν ζούσαν περίπου 3000 σπουδαστές. Στις 4 Μαρτίου 1956 περίπου 20-25 σπουδαστές μας αποφάσισαν να μείνουν την νύχτα στην πλατεία κοντά στην γέφυρα Dry μπροστά από το άγαλμα του Στάλιν για να τιμήσουν την ημερομηνία του θανάτου του. Ήταν περίπου 5 η ώρα, όταν βγήκαμε έξω από τον ξενώνα και περπατήσαμε κατά μήκος της λεωφόρου Ilia Chavchavadze. Μετά από μια ώρα μια μικρή ομάδα μας, που κύκλωσε το μνημείο αποδώσαμε τιμές με σιωπή. Κανένας δεν σκέφτηκε να γυρίσει πίσω. Το σκοτάδι σιγά-σιγά απλώνονταν και άρχισε να κάνει κρύο. Οι σκληρές συνθήκες αύξησαν την αντοχή μας. Μαζέψαμε ξερά κλαδιά και ανάψαμε φωτιά για να ζεσταινόμαστε. Η έλλειψη κλαδιών μας ανάγκασε να χρησιμοποιήσουμε μερικά παγκάκια. Κανένας από τους σπουδαστές μας δεν έφυγε. Ελάχιστες φορές είχαμε το πρωί τόσο παγωμένο και διαπεραστικό κρύο.Το πρωί, όταν άκουσαν οι άλλοι σπουδαστές ότι οι φίλοι τους έμειναν το βράδυ δίπλα στο μνημείο του Στάλιν, χιλιάδες διαδηλώνοντας έφτασαν στην Γέφυρα Dry. Ήταν ήδη Πέντε του Μάρτη (ημερομηνία θανάτου του Στάλιν). Σιγά-σιγά η πλατεία γέμισε από κόσμο. Η τακτοποίηση των οργανωτικών ζητημάτων ήταν ένα σημαντικό βήμα. Το κείμενο που θα χρησίμευε για κάλεσμα στους σπουδαστές, η διακήρυξη για τις εκδηλώσεις της κηδείας, και πολλά άλλα ζητήματα. Η πρωτοβουλία κάθε σπουδαστή δεν ήταν αρκετή για την οργάνωση μια μεγάλης κλίμακας συγκέντρωσης, έτσι, δημιουργήσαμε μια ευκολομετακίνητη ομάδα, η οποία θα ήταν επικεφαλής αυτής της δραστηριότητας, χωρίς κανένα πρόεδρο. Μια ομάδα πολιτών ενώθηκε με το ρεύμα των σπουδαστών και η πλατεία γέμισε κόσμο. Στις 5 Μαρτίου, το απόγευμα υπήρχαν περίπου 10.000 σπουδαστές και νέοι άνθρωποι γύρω από το μνημείο που απέδιδαν τιμές στον Στάλιν. Η νύχτα πέρασε με τόσο κόσμο. Ήταν αδύνατον να ακουστεί η φωνή του ομιλητή εξαιτίας του πολυπληθούς ακροατηρίου, όποτε ήταν ανάγκη να δημιουργήσουμε ραδιοσταθμό. Με απόφαση της οργανωτικής ομάδας δυο ακτιβιστές έπρεπε να κάνουν διαπραγματεύσεις με το Υπουργείο Επικοινωνιών για τις προσωρινές ραδιοφωνικές εκπομπές. Σε περίπτωση άρνησης, όλος ο όγκος των διαδηλωτών θα μαζεύονταν στο υπουργείο. Η απειλή πέτυχε τους σκοπούς μας. Η τεράστια συσκευή εγκαταστάθηκε στην πάρα πολύ μεγάλη καρότσα φορτηγού που τοποθετήθηκε σε μια ζεστή γωνιά κοντά στο μνημείο του Στάλιν και ειδικοί εγκαταστάσεων άρχισαν να εγκαθιστούν ενισχυτές στα πλατάνια. Η οργανωτική ομάδα μετατράπηκε σε οργανωτική επιτροπή. Μετά την πρώτη νίκη γίναμε πιο θαρραλέοι και πιο δραστήριοι. Τότε πήραμε απόφαση να ανεβούμε στο βάθρο του μνημείου, το οποίοι δεν είχε μεγάλη έκτασή, από όπου μπορούσαμε να κάνουμε ομιλίες. Αμέσως, δέσαμε την σκάλα με σανίδες, που χρησιμοποιούνταν για τους ομιλητές να ανεβαίνουν στο βάθρο. Το απόγευμα της 6ης Μαρτίου, μετά από δουλειά ορών ο αριθμός των ακτιβιστών έφτασε τους πάνω από 50.000. Η πολυπληθής συγκέντρωση ήταν τόσο καλά οργανωμένη που δεν υπήρχε καμιά περίπτωση κλοπής των αντικείμενων που έπεφταν στο έδαφος όπως γραβάτες, κασκόλ, μπότες, ρολόγια, τσάντες τα οποία συγκεντρώνονταν σε ένα ορισμένο σημείο. Αυτή η τάξη αύξησε το ενδιαφέρων το κόσμου να έρθει σε αυτό τον ιερό τόπο. Ο κόσμος άρχισε να φέρνει στεφάνια και ανθοδέσμες και τα βάζαμε γύρω από το βάθρο αλλά δεν υπήρχε πια χώρος να τα βάλουμε. Τότε αποφασίσαμε να χαμηλώσουμε τα σχοινιά από το βάθρο και να στερεώσουμε στεφάνια σε αυτά. Θυμάμαι πως ένα στεφάνι είχε την επιγραφή μιας οργάνωσης ή το όνομα κάποιου προσώπου. Και το στεφάνι, που διέφερε πολύ από τα άλλα, είχε την παρακάτω επιγραφή: “Προς ένα άξιο πάτερα από έναν ανάξιο γιο”. Άνθρωποι από διαφορετικούς τομείς έβγαζαν λόγους, συγγραφείς και ποιητές. Εκατοντάδες λαού έκφρασαν την επιθυμία να βγάλουν λόγο, στέκονταν στην ουρά και ήθελαν να μοιραστούν τα συναισθήματά τους με τον κόσμο. Υπήρχαν εξαιρέσεις, που έβριζαν τον Xρουτσώφ, οπότε κρίναμε τις ομιλίες τους ότι εκφράζουν ασέβεια προς ανθρώπους και επιτροπές όποτε αποφασίσαμε να ελέγχουμε τα κείμενα των ομιλητών πριν να τα διαβάσουν, αλλιώς δεν τους επιτρέπονταν να μιλήσουν. Ακριβώς αυτά τα κείμενα ελέγχονταν από έμενα, οπότε οι τσέπες μου ήταν γεμάτες με κείμενα που απορρίφθηκαν για την άσχημη γλώσσα που χρησιμοποιούσαν προς τον Χρουτσόφ. Στις 7 Μαρτίου 1956 το απόγευμα ήταν ήδη γνωστό ότι ο Στάλιν θα απορρίπτονταν, θα κριτικάρονταν και θα του επικάθονταν φραστικά. Το ποτάμι του λαού, που ξεπερνούσε τις 10.000 είχε μια καταστροφική δύναμη. Στις περισσότερες περιπτώσεις τα συναισθήματά τους και τα δάκρυα τους ήταν γεμάτα φόβο. Στις 8 Μαρτίου 1956 το πρωί η πλειοψηφία των ακτιβιστών πήγε στο Κρτσανίσι κυβερνητικό οίκημα όπου έμενε ο Τσου-Τεχ, ένας από τους Κινέζους ηγέτες. 10.000 άνθρωποι του απευθυνθήκαν - “Ju-de. Ju-de”. Αλλά δεν βρίσκονταν στο οίκημα ή δεν εμφανίστηκε το οποίο ήταν άγνωστο σε αυτούς. Αυτοί που αναζητούσαν τον Τσου-Τεχ ανέβηκαν στο Ξενοδοχείο Ιντουρίστ στη λεωφόρο Ρουσταβέλι και ακόμα και εκεί προσπάθησαν να τραβήξουν την προσοχή του Τσου-Τεχ, αλλά μάταια.Τελικά, επιστρέψαμε στην Οδό Chitadze, όπου βρίσκονταν το κτήριο της Κεντρικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος Γεωργίας. Ακόμα και εκεί αναζητήθηκε ο Τσου-Τεχ από το θυμωμένο πλήθος με φωνές. Κόσμος με εκκωφαντικές κραυγές και σφυρίγματα δεν ήταν μόνο στους δρόμους, αλλά και στις σκεπές των σπιτιών.

Δυο άνθρωποι, με ασημί στρατιωτικά καπέλα, βγήκαν από το κεντρικό μπαλκόνι του κτηρίου της Κεντρικής Επιτροπής. Αναγνωρίσαμε ότι ο ένας από αυτούς ήταν ο Vasik Mjavanadze, ο Πρώτος Γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής και ο άλλος ήταν ο Misha Giorgadze, ο Δεύτερος Γραμματέας.

Ο κόσμος δεν ηρέμησε με την ομιλία του Vasil Mjavandze. Η εκκωφαντική κραυγή ακούστηκε πάλι. Ο πρώτος γραμματέας, πάλι, απευθύνθηκε στον κόσμο να ηρεμήσει, αλλά μάταια. Οπότε, αυτός ο ήρεμος και ισορροπημένος άνθρωπος έβγαλε τέτοια αυστηρή φωνή σαν στρατιωτική διαταγή και αυτό το εξαγριωμένο πλήθος έμοιαζε με πόλη πεθαμένων ανθρώπων. Ξαφνικά άρχισε με επιπλήξεις:

- “Ντροπή για σας Γεωργιανοί, γιοι, εμείς είμαστε εδώ, οι πατεράδες σας, οι θείοι σας, οι δικοί σας άνθρωποι και ζητάτε βοήθεια από ένα Κινέζο, εμείς τι κάνουμε εδώ; Νομίζετε ότι διοριστήκαμε ως διευθυντές ορχήστρας; Είμαι στρατιώτης του Στάλιν, αυτός με μεγάλωσε, ορκίστηκα σε αυτόν. Ποιος θα αγαπούσε περισσότερο από έμενα τον Στάλιν;”

Μετά από αυτόν τον συναισθηματικό λόγο οι χιλιάδες των διαμαρτυρόμενων έγιναν ελεγχόμενοι. “Είναι αδύνατον να κάνω οποιεσδήποτε συγκεκριμένες διαπραγματεύσεις με τόσο τεράστιο πλήθος κόσμου,” - δήλωσε ο Mjavanadze. Ξεχωρίστε 10 αντιπρόσωπους σας, ελάτε στο γραφείο μας, πέστε μας τα αιτήματά σας, είμαστε έτοιμοι να σας ακούσουμε και αν υπάρχει δυνατότητα, θα ικανοποιήσουμε τα αιτήματά σας.

Μερικά μέλη της οργανωτικής επιτροπής και εγώ, που τότε ήμασταν στην Οδο Chitadze, (κάποιοι από αυτούς βρίσκονταν στην Γεφυρα DRY και ήταν επικεφαλής της συγκέντρωσης) ανέβηκαν στο γραφείο του Πρώτου Γραμματέα της Κεντρικής Επιτροπής.

ΙΙ

Δέκα μέλη και δυο Γραμματείς της οργανωτικής μας επιτροπής ανεβήκαν στο γραφείο. Κάθονταν στην αριστερή πλευρά του τραπεζίου συνεδριάσεων. Εκφράσαμε τα αιτήματα μας μεταξύ μας.

Τα αιτήματα δεν ήταν τόσο σκληρά και δύσκολα:

1. Η 9 Μαρτίου να κηρυχθεί αργία και μέρα πένθους.

2. Στις 6 η ώρα το πρωί και στις 12 η ώρα του βράδυ να έπαιζε ο Εθνικός Ύμνος με την χρήση ποιητικών λέξεων, όπου θα αναφέρονταν ο Μεγάλος Στάλιν.

3. Θα αποκαθιστώνταν οι παραστάσεις και κινηματογραφικές ταινίες που δημιουργήθηκαν για τον Στάλιν.

4. Στις 9 Μαρτίου θα γίνονταν μια συγκέντρωση τελετής κηδείας στην πλατεία Λένιν με την παρουσία ολόκληρης της κυβέρνησης.

5. Η πόλη Σαμτρέντια πρέπει να μετονομαστεί με το όνομα του Στάλιν (χωρίς να είναι γνωστό γιατί ονομάστηκε αργότερα σε Gr.Oniani.) και πολλά άλλα.

Ο Vasil Mjavanadze τα άκουσε και διάβασε προσεκτικά την προκαθορισμένη “αίτηση” σχετικά με τα ζητήματα που έπρεπε να λυθούν. Όταν τελειώσαμε την παρουσίαση των αιτημάτων μας ο Vasil Mjavanadze μας απευθύνθηκε με πατρικό τρόπο και είπε ότι η 9η Μαρτίου θα γίνει αργία, αλλά όχι παντού. “Αν δεν ψήσουμε ψωμί και δεν ετοιμάσουμε λουκάνικα, ή αν σταματήσει η λειτουργιά του Marten’s Stove, θα κάνει ζημιά σε σας και στη κυβέρνησή σας επίσης, όποτε μόνο οι σπουδαστές και οι μαθητές θα έχουν αργία, που δεν εμπλέκονται με στρατηγικά αντικείμενα.

“Ως προς τον Εθνικό Ύμνο θα αποκατασταθεί με τις ποιητικές λέξεις.

Αύριο, 9 Μαρτίου στις 12 η ώρα θα γίνει η μεγάλη συγκέντρωση τελετής κηδείας στην πλατεία Λένιν, που θα παρακολουθηθεί από όλα τα μέλη της κυβέρνησης. Οι κινηματογράφοι συνεχώς θα δείχνουν φιλμ και παραστάσεις για τον Στάλιν.” Έτσι, έγιναν δεκτά περίπου όλα τα αιτήματά μας από τον Πρώτο Γραμματέα της Κεντρικής Επιτροπής.

Τελικά, μας ευχαρίστησε καθώς είμαστε νεολαίοι, που μεγάλωσαν στην εθνική γη, που είναι τόσο αναγκαίοι στην Γεωργία σήμερα.

Με αυτές τις λέξεις, το πρώτο πρόσωπο της κυβέρνησης μας ξεπροβόδισε από το δωμάτιο εργασίας του και εμείς βιαστικά κατεβήκαμε στην Οδο Chitadze, που ήταν γεμάτη κόσμο. Εκείνη τη στιγμή δεν υπήρχαν καθόλου μεγάφωνα και έπρεπε να πληροφορήσουμε τα μέλη της συγκέντρωσης και για όλες αυτές τις υποσχέσεις.

Το άκουσμα αυτών των νέων από την Γέφυρα Dry από το βήμα του μνημείου του Στάλιν έκανε το κόσμο πιο χαρούμενο και πιο θαρραλέο και έκανε τις ομιλίες τους πιο βροντερές. Έλεγαν εύκολα φράσεις όπως: “Κάτω ο Xρουτσώφ”-”Ζήτω ο Μολότοφ, πιστός μαθητής των Λένιν-Στάλιν”

Περάσαμε την νύχτα με τέτοιο θαυμασμό, με την ελπίδα ότι την επόμενη μέρα στις 12 η ώρα θα γίνονταν η συγκέντρωση της τελετής κηδείας.

Στις 9 Μαρτίου περίπου στις 12 η ώρα η πλατεία Λένιν ήταν γεμάτη από κόσμο. Νέοι άνθρωποι σκορπίστηκαν στις οροφές των σπιτιών. Έκτος από την συγκέντρωση αυτού του κόσμου, η ποσότητα αυτών που συμμετείχαν στην Γέφυρα Dry δεν μειώθηκε, το πλήθος του κόσμου στους δρόμους, ανάμεσα σε αυτό κόσμος από διάφορα μέρη της Γεωργίας, ήταν πάνω από μισό εκατομμύριο.

Ο Vasil Mjavanadze άνοιξε την συγκέντρωση. Μίλησε τιμητικά για τον μέγιστο ρόλο και θέση του Στάλιν στην παγκόσμια ιστορία και για τις αρετές του που οδήγησαν στην καταστροφή του φασισμού. Η ομιλία του περιείχε μόνο λέξεις σεβασμού προς τον Στάλιν.

Έκαναν ομιλίες και άλλα μέλη της κυβέρνησης. Οι συμμετέχοντες σπουδαστές πήραν επίσης μέρος στη συγκέντρωση, συμπεριλαμβανόμενου και έμενα.

Ο ποιητής Ioseb Noneshvili διάβασε τον στίχο του “Mamav Dzvirfaso”, που γράφτηκε στις 5 Μαρτίου 1953 και που ήταν γνωστός σε όλη την Γεωργία. Αυτός ο στίχος εντυπωσίασε το κόσμο και αυτό ήταν το τέλος της συγκέντρωσης. Ο Vasil Mjavanadze απευθύνθηκε στο κόσμο να δώσουν τέλος στην συγκέντρωση και να αφήσουν την Γέφυρα Dry και να πάνε στα σπίτια τους.

Οι νεολαίοι νικητές κατεβαίναν με χαρούμενες φωνές και ενώθηκαν με τους συμμετέχοντες που ήταν απλωμένοι και στις δεξιές και στις αριστερές πλευρές του αναχώματος.

Οι συμμετέχοντες στην συγκέντρωση στην πλατεία Λένιν διέδιδαν τα χαρούμενα νέα, που τους έκαναν πιο θαρραλέους και πολύ ευχαριστημένους.

Κοντά στο μνημείο, ανάμεσα σε τεράστιο πλήθος κόσμου, εμφανίστηκε ο Akaki Khorava, ο διάσημος καλλιτέχνης της Σοβιετικής Ένωσης, που του ζήτησαν να βγάλει λόγο. Φέραμε τον ηλικιωμένο καλλιτέχνη με το τεράστιο σώμα στο σκαλοπάτι του βάθρου και του δώσαμε το μικρόφωνο. Ο κόσμος τον προϋπάντησε με έντονα συναισθήματα. Ο ηθοποιός αφηγούνταν επεισόδια από τις συναντήσεις του με τον Στάλιν με την συνήθη ικανότητά του, που χαροποίησε εξαιρετικά τον κόσμο.

Η γραμμή των Διανοούμενων Ομιλητών του Βήματος ήταν ατελείωτη. Ο κόσμος πίστεψε στην δυνατότητα της χαράς, αλλά κάνεις δεν κατάλαβε ακριβώς τι είδους χαρά ήταν αυτή.

9 Μαρτίου 1956

Επίλογος

Αυτά που έγιναν στης 9 Μαρτίου άφησαν τα σημάδια τους όχι μόνο στους πολίτες της Τιφλίδας και στην Γεωργία, αλλά επίσης σε όλους τους λαούς της Σοβιετικής Ένωσης. Η τραγωδία που συνέβη έγινε γνωστή σε όλο τον κόσμο. Ο τρόπος που αναλύθηκε αυτό το φρικτό γεγονός και δημοσιοποιήθηκε προκάλεσε αναστάτωση.

Ο πρόεδρος της Επιτροπής Κρατικής Ασφάλειας της Γεωργίας Alexi Inauri ανέφερε σε συνέντευξή του ότι σκοτωθήκαν από πυρά όπλων 22 νέοι άνθρωποι.

Σε Σύσκεψη του Κόμματος ο Eduard Shevarnadze δήλωσε ότι ο αριθμός του λαού που πέθανε εκείνη την ήμερα ήταν 150, από πηγές του εξωτερικού ο αριθμός των νεκρών θα ήταν πάνω από 400, ενώ ο Καθηγητής Nodar Natidze εξέδωσε την έρευνά του για αυτό το ζήτημα στο περιοδικό “Λαϊκή Εκπαίδευση” και ισχυρίστηκε ότι ο αριθμός που δολοφονήθηκαν εκείνη την ημέρα ήταν 500 με 1200 άνθρωποι.

Η εφημερίδα “Πατρίδα” έκδωσε φωτογραφίες από 19 νεκρούς και αναρωτήθηκε - “Πόσοι άνθρωποι πεθάναν εκείνη τη νύχτα; 400, 1000, 2000 ή περισσότεροι;”

Η εφημερίδα “Ζωή της Χωράς” γράφει: “Εκείνη την τρομακτική νύχτα στις 9 Μάρτη εκατοντάδες, χιλιάδες και δέκα χιλιάδες άνθρωποι σκοτωθήκαν, ποιος ξέρει πόσοι δολοφονήθηκαν.

Κάθε νοσοκομείο της Τιφλίδας ήταν γεμάτο με τραυματισμένους και δολοφονημένους. Διάφορα μέλη προσπάθησαν να προσδιορίσουν πόσοι πραγματικά τραυματίστηκαν εκείνη την κρίσιμη νύχτα χρησιμοποιώντας τα αρχεία από τα ημερολόγια του νοσοκομείου, όμως, όλα τα αρχεία σε όλα τα νοσοκομεία που αφορούσαν εκείνη την νύχτα εξαφανίστηκαν.

Αυτά τα στοιχειά ενίσχυσαν την υποψία ότι ο αριθμός των θυμάτων ήταν πολύ μεγαλύτερος από αυτόν που δημοσιοποιήθηκε επίσημα!

Τελικά, υπήρχε η ελπίδα ότι οι συγγενείς των τραυματιών και των σκοτωμένων θα μιλούσαν, αλλά οι Υπηρεσίες Ασφάλειας εμπόδισαν αυτές τις δυσάρεστες για αυτές ζωντανές μαρτυρίες και τις κατακραυγές.

Έτσι έγινε η προσπάθεια να κρυφτεί από την δημοσιότητα και την διεθνή κοινωνία η φρικτή τραγωδία της 9ης Μαρτίου

* Ο Γκριγκόρ Ονιάνι είναι Πρόεδρος της Διεθνούς Κοινότητας του Στάλιν, στην Τιφλίδα της Γεωργίας.

Μετάφραση από τα Γεωργιανά στα Αγγλικά: Άνα Ιοσελιάνι.

Δημοσιεύτηκε στο Επαναστατική Δημοκρατία, Vol. XXII, No. 1 (Απρίλης 2016) σελ. 52-57

Διαβάστε Περισσότερα »

Απ’ τις ογκώδεις μαχητικές διαδηλώσεις υπεράσπισης του Στάλιν στη Γεωργία, τα αιματηρά γεγονότα και τα εγκλήματα των δολοφόνων φασιστών χρουστσοφικών ρεβιζιονιστών

Σελίδες απ’ την επαναστατική πάλη των λαών της ΕΣΣΔ ενάντια στους προδότες χρουστσοφικούς ρεβιζιονιστές
Η Τρίτη επέτειος του θανάτου του Στάλιν, το Μάρτη του ’56, τιμήθηκε στην Τυφλίδα και μερικές άλλες πόλεις της Γεωργίας και πραγματοποιήθηκαν μαζικές διαδηλώσεις. Οι διαδηλώσεις για την υπεράσπιση του Στάλιν προκλήθηκαν από τις φήμες που αφορούσαν το λόγο του Χρουστσόφ για την προσωπολατρία, ο οποίος εκφωνήθηκε σε κλειστή συνεδρίαση του 20^ου Συνεδρίου του ΚΚΣΕ στις 25 Φεβρουαρίου του 1956. Τελικά χρησιμοποιήθηκε βία για να διαλυθούν οι διαδηλώσεις. Πιστεύεται ότι ο αριθμός των νεκρών έφτασε κάπου μεταξύ των 250 και 300, ενώ τραυματίστηκαν τουλάχιστον 1.000 άτομα αν και είναι πρακτικά αδύνατο να ελέγξει κανείς αυτούς τους αριθμούς αφού πολλούς από τους τραυματίες, ή ίσως ακόμα και τους νεκρούς, τους πήραν οι συγγενείς τους και τους νοσήλευσαν ή τους έθαψαν κρυφά. Στο φύλλο 272 (15-30/5/2008) παρουσιάσαμε απόσπασμα από το αντισταλινικό βιβλίο των Ζ. και Ρ. Μεντέβιεφ. Αναλυτική περιγραφή, για τα γεγονότα στη Γεωργία το Μάρτη του 1956, υπάρχει και στο βιβλίο του ιστορικού Vladimir A. Kozlov «Μαζικές εξεγέρσεις στην ΕΣΣΔ», εκδόσεις M.E. Sharpe, 2002, στο κεφάλαιο 5: «Πολιτικές Αναταράξεις στην Γεωργία μετά το 20^ο Συνέδριο του ΚΚΣΕ, σελ. 112-135. Για να φωτιστεί ακόμα περισσότερο η πάλη των λαών της ΕΣΣΔ για την υπεράσπιση του Ιωσήφ Στάλιν παρουσιάζουμε παρακάτω το γράμμα του απεσταλμένου της εφημερίδας «Τρουντ» (σημαίνει «Εργασία» στα Ρώσικα), κ. Στάτνικοφ, είναι έκθεση των όσων είδε με τα μάτια του. Η έκθεση του περιέχει δυο ντοκουμέντα: Την Έκκληση του Κομμουνιστικού Κόμματος Γεωργίας και της ΚΕ της Λενινιστικής Κομμουνιστικής Λίγκας της Νεολαίας και την Διαταγή του φρούραρχου της Τυφλίδας. Ας προσεχθούν ιδιαίτερα οι συκοφαντικοί χαρακτηρισμοί σε βάρος του εξεγερμένου λαού της Γεωργίας, υπερασπιστή του ΙΩΣΗΦ ΣΤΑΛΙΝ. Τα φασιστικά τέρατα του χρουστσοφικού ρεβιζιονισμού δε δίστασαν να χαρακτηρίσουν τους διαδηλωτές «χούλιγκανς», «ταραχοποιούς», «αντικοινωνικά στοιχεία», «εθνικιστές», «σοβινιστές», «προβοκάτορες», «αντισοβιετικούς», «αντεπαναστάτες», κλπ. κλπ. Ακριβώς οι ίδιοι συκοφαντικοί ισχυρισμοί που εκτοξεύτηκαν σε βάρος των ελλήνων κομμουνιστών, ηρωικών ανταρτών ΕΛΑΣ-ΔΣΕ, μαχητικών υπερασπιστών της επαναστατικής γραμμής των ΣΤΑΛΙΝ-ΖΑΧΑΡΙΑΔΗ, στην Τασκένδη το 1955-56 και αργότερα.
Η μετάφραση έγινε από την αγγλική από το περιοδικό «Επαναστατική Δημοκρατία» τεύχος 5 , αρ. 2, Σεπτέμβριος 1999.
Προς τον αρχισυντάκτη της Τρουντ
Σ. Μπουρκόβ
Σας στέλνω αντίγραφα από δύο έγγραφα: Την Έκκληση του Κομμουνιστικού Κόμματος Γεωργίας και της ΚΕ της Λενινιστικής Κομμουνιστικής Λίγκας της Νεολαίας και την Διαταγή του φρούραρχου της Τυφλίδας. Η έκκληση και η διαταγή μεταδιδόταν στο ραδιόφωνο επί 24 ώρες σε τακτά διαστήματα των 15-20 λεπτών στα Γεωργιανά και στα Ρωσικά. Η διαταγή είχε αναρτηθεί σ' όλη την πόλη ήδη από τις 10 Μαρτίου. Τα περιεχόμενα αυτών των δυο ντοκουμέντων επιβάλλουν σοβαρή σκέψη από μέρους μας.
Τι συνέβη τελικά στη Γεωργιανή πρωτεύουσα; Για ποιό λόγο η διαταγή καθιστούσε απαραίτητες τις στρατιωτικές περιπολίες;
Θα προσπαθήσω να δώσω μια λεπτομερή απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα. Θα προσπαθήσω, με άλλα λόγια, στην παρακάτω εμπιστευτική πληροφόρηση να απεικονίσω γεγονότα στα οποία είτε υπήρξα αυτόπτης μάρτυρας είτε πληροφορήθηκα από αξιόπιστες πηγές (από διηγήσεις κομμουνιστών και ανθρώπων του τύπου).
Προς χάριν συνέπειας θα παρουσιάσω τα γεγονότα στη χρονολογική τους σειρά.
Στις 5 Μαρτίου, λοιπόν, βρισκόμουν κοντά στο Μέγαρο Εργασίας, καθ' οδόν προς το κέντρο τύπου, όταν, ξαφνικά, άκουσα συνεχή κορναρίσματα αυτοκινήτων - που απαγορεύονται από τους κανόνες οδικής κυκλοφορίας - και στη συνέχεια μια μεγάλη ομάδα ανθρώπων εμφανίστηκε στη γωνία του δρόμου. Ήταν φοιτητές (120-150 περίπου τον αριθμό) που έκαναν πορεία με τα κεφάλια τους ακάλυπτα. Περπατούσαν μεσ' την μέση του δρόμου. Οι μπροστινοί κρατούσαν πορτραίτα του Στάλιν και στεφάνια. Οι διοργανωτές ζητούσαν από όσους στέκονταν στο πεζοδρόμια να βγάλουν το καπέλο τους ως ένδειξη σεβασμού προς το Στάλιν. Κάθε λίγο κάποιος έβγαινε από το μπλοκ της πορείας και ζητούσε από τους οδηγούς των σταματημένων αυτοκινήτων να σφυρίξουν τις κόρνες τους. Παρόμοιες διαδηλώσεις έγιναν και σε άλλα σημεία της πόλης. Όλες τους είχαν ως σημείο σύγκλισης το άγαλμα του Στάλιν όπου και κατέθεταν στεφάνια.
Τη δεύτερη μέρα επαναλήφθηκαν τα ίδια αλλά, αυτή τη φορά, με περισσότερο οργανωμένο τρόπο. Ο αριθμός των διαδηλωτών αυξήθηκε, ιδιαίτερα προς το μεσημέρι όταν τελείωναν τα μαθήματα στις σχολές. Τώρα, εκτός από πορτραίτα του Στάλιν, κρατούσαν και πορτραίτα του Λένιν. Επίσης, εμφανίστηκαν κόκκινες σημαίες με μαύρες πένθιμες κορδέλες.
Την ίδια μέρα, στις 4 η ώρα, πραγματοποιήθηκε συνάντηση στην οποία ήμουν και εγώ παρών. Είχαν προσκληθεί ηγετικά στελέχη υπουργείων, εφημερίδων περιοδικών – περίπου 70 με 80 άτομα. Την συνάντηση άνοιξε με ομιλία του ο Πρώτος Γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος της Γεωργίας, σ. Μζαβανάτζε. Έκανε έκκληση σε όλους τους παρευρισκόμενους να δουλέψουν για την υλοποίηση των αποφάσεων του 20^ου Συνεδρίου του Κόμματος. Μας πληροφόρησε ότι θα μας κοινοποιήσει το γράμμα της ΚΕ του ΚΚΣΕ με τίτλο "Σχετικά με την προσωπολατρία". Στη συνέχεια αποχώρησε και τη θέση του πήρε ο σ. Μτσεντισβίλι, Γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής.
Αφού διάβασε αυτό το ντοκουμέντο, μας είπε ότι όλοι οι κομμουνιστές και οι κομσομόλοι θα πληροφορηθούν το περιεχόμενό του. Χωρίς να υπάρξει καμιά ερώτηση, η συνάντησε έφτασε στο τέλος της.
Στις 7 Μαρτίου, οι φοιτητές του Πανεπιστημίου Στάλιν διέκοψαν τα μαθήματά τους και βγήκαν στους δρόμους. Μαζί τους ενώθηκαν οι φοιτητές από το Γεωπονικό, το Πολυτεχνικό και άλλα Ινστιτούτα – υπάρχουν, συνολικά, 19 τέτοια Ινστιτούτα στη Τυφλίδα – καθώς επίσης και μαθητές από τα σχολεία. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι φοιτητές ανάγκασαν τους μαθητές να τους ακολουθήσουν απειλώντας να τραυματίσουν τους διευθυντές και να προκαλέσουν φθορές στη σχολική περιουσία. Κανείς δεν μπορούσε να σταματήσει αυτή τη μάζα ανθρώπων που κατευθύνονταν, μέσω του κεντρικού δρόμου της Τυφλίδας, την οδό Ρουσταβέλι, προς την πλατεία Λένιν. Στις 11 περίπου η ώρα, συνοδευόμενοι από τις κόρνες των αυτοκινήτων, όλοι μαζί φώναζαν, κάτω από τα κυβερνητικά γραφεία, τα συνθήματα "Ζήτω ο Μεγάλος Στάλιν, Ζήτω ο Ηγέτης μας Στάλιν". Μετά συνέχισαν την πορεία τους προς την πλατεία Λένιν σταματώντας, ξανά, μπροστά από το δημαρχείο όπου μερικοί απήγγειλαν ποιήματα και άλλοι είπαν τραγούδια προς τιμήν του Στάλιν.
Στις 8 Μαρτίου ο αριθμός των συμμετεχόντων αυξήθηκε ακόμα πιο πολύ. Φορτηγά γεμάτα κόσμο περιφέρονταν σε όλη τη πόλη με σημαίες και πορτραίτα των Λένιν και Στάλιν υμνωδώντας "Λένιν-Στάλιν" και "Ζήτω ο Μεγάλος Στάλιν".
Οι διαδηλωτές σταματούσαν τα διερχόμενα οχήματα και τα καταλάμβαναν απειλώντας με χρήση βίας τους οδηγούς. Σε ορισμένες περιπτώσεις, κάποιοι αρνήθηκαν να ενδώσουν στις απαιτήσεις του πλήθους. Συνέβη μάλιστα και το εξής: κοντά στη γέφυρα που έφερε το όνομα του Στάλιν, οι χούλιγκαν έβγαλαν έξω έναν οδηγό που αρνήθηκε και τον πέταξαν στον ποταμό Κούρου. Αναφέρθηκαν, επίσης, και περιστατικά ξυλοδαρμών.
Αυτή τη μέρα η ατμόσφαιρα ήταν ήδη πολύ τεταμένη. Στις 3 περίπου η ώρα, ήμουν μέσα στο πλήθος κοντά στην πλατεία Λένιν όταν μερικοί προβοκάτορες ήρθαν και εκφώνησαν λόγους. Για παράδειγμα, φώναζαν "Γιατί δεν υπάρχουν πένθιμες σημαίες στη πόλη;" Γιατί δεν έχουν αναρτηθεί τα πορτραίτα των Μαρξ, Ένγκελς, Λένιν και Στάλιν στο κτίριο του δημαρχείου;". Τότε είπαν να σηκώσουν τα χέρια όσοι είναι υπέρ της ανάρτησης των πορτραίτων. Αρκετά άτομα όρμησαν προς το δημαρχείο, βρήκαν τα πορτραίτα και τα κρέμασαν στους τοίχους. Και πώς αντέδρασε η αστυνομία; Δεν έκανε τίποτα. Όλα όσα συνέβησαν εκείνες τις μέρες έγιναν στο όνομα του μεγάλου γιού του Γεωργιανού λαού, του Στάλιν σ’ αυτό το όνομα, που βρισκόταν σε όλα τα χείλη, και καθρεφτίζονταν τα αισθήματα του λαού.
Τότε κάποιος από την πλατφόρμα, δείχνοντας το Αρχηγείο του Τρανσκαυκαυσιανού στρατού, φώναξε: "Γεωργιανοί! Αν θέλετε τα πορτραίτα των Λένιν και Στάλιν, τότε πηγαίνετε να τα απαιτήσετε". Τούτο ήταν αρκετό για να εφορμήσει το πλήθος προς το Αρχηγείο. Οι φρουροί μόλις που κατάφεραν να κλείσουν έγκαιρα την μεταλλική πύλη. Το πλήθος άρχισε τότε να χτυπάει την πύλη και να φωνάζει. Μερικοί κατάφεραν να σκαρφαλώσουν στο μπαλκόνι και να βάλουν πένθιμες σημαίες. Για πάνω από μια ώρα το Αρχηγείο ήταν περικυκλωμένο από το πλήθος. Μόνο ύστερα από αυτό, οι στρατιώτες, κατόπιν μάλλον διαταγής, ανέβηκαν και κρέμασαν τα πορτραίτα των Λένιν και Στάλιν.
Τώρα, όλο και περισσότερες απαιτήσεις προβαλλόταν από το πλήθος να διακοσμηθεί κατάλληλα όλη η πόλη για το πένθος, να εγκατασταθούν μεγάφωνα έτσι ώστε οι ποιητές και άλλοι να μιλήσουν για την περίσταση. Απαίτησαν, ακόμα, να φέρουν το στρατάρχη Τσού Ντε (μια αντιπροσωπεία στάλθηκε αμέσως). Ανακοινώθηκε αργότερα από την πλατφόρμα ότι ο στρατάρχης δεν θα μπορέσει να έρθει λόγω ασθένειας.
Προς το βράδυ μικρόφωνα και μεγάφωνα είχανε στηθεί κοντά στο μνημείο του Λένιν και συγκεντρώθηκε χιλιάδες κόσμος. Οι λόγοι που εκφωνήθηκαν ήταν εμπρηστικοί, σοβινιστικοί και αντισοβιετικοί στη φύση τους προσδίδοντας στην εκδήλωση την τροπή που τα επιθυμούσαν τα αντικοινωνικά στοιχεία. Τα ονόματα όσων απευθυνόταν στο πλήθος ήταν είτε φανταστικά είτε αποκρύπτονταν εντελώς. Έτσι, οι "ρήτορες", μην έχοντας κανένα φραγμό, εκφώνησαν αντισοβιετικούς και σοβινιστικούς λόγους. Θα αναφέρω ορισμένα παραδείγματα απ' ότι άκουσα. Στη διάρκεια της μακράς ομιλίας του, κάποιος απαρίθμησε τα επιτεύγματα του Στάλιν και δήλωσε, ότι, μετά το θάνατό του, όλα αυτά τα επιτεύγματα υποβαθμίζονται και ότι η χώρα, με πρώτους απ' όλους, τους Γεωργιανούς θα καταστραφεί. Τελειώνοντας, έβγαλε από τη τσέπη την κομματική ταυτότητα του και κάλεσε όλους να αγωνιστούν για την υπόθεση του Στάλιν θυσιάζοντας ακόμα και τη ζωή τους. Κραδαίνοντας την ταυτότητα, φώναξε: "σηκώστε τα χέρια όσοι θέλετε να πάρετε όρκο". Πολλά χέρια με κομματικές ταυτότητες σηκώθηκαν στον αέρα Ακούστηκαν οι κραυγές "ορκιζόμαστε, ορκιζόμαστε".
Οι αστυνομικοί που στέκονταν δίπλα μου εξέφρασαν την αγανάκτησή τους και μερικοί απ' αυτούς γέλασαν. Κανείς δεν εμπόδισε τον προβοκάτορα ο οποίος, μάλλον, είχε κλέψει την κομματική ταυτότητα. Οι προβοκάτορες συνέχισαν με τους αντεπαναστατικούς τους λόγους. Ένας ακόμα ομιλητής άρχισε να αγορεύει με το ίδιο σχεδόν ύφος. Ένας μεγαλόσωμος νεαρός, που παρουσιάστηκε ως φοιτητής, κουνούσε τις γροθιές του στον αέρα και, αφού εκτόξευσε μια σειρά κατηγοριών ενάντια στο Κόμμα και την κυβέρνηση, θύμισε την πάλη του Γεωργιανού λαού ενάντια στους ξένους και έκλεισε την ομιλία του λέγοντας:
"Αυτοί που αποφάσισαν να σπιλώσουν τον Στάλιν και τη μνήμη του θα πρέπει να ξέρουν ότι ο Γεωργιανός λαός δεν θα τους συγχωρήσει ποτέ. Δεν θα επιτρέψουμε κανένα είδους κριτική στον ηγέτη μας τον Στάλιν. Οποιαδήποτε αναθεώρηση του Στάλιν είναι αναθεώρηση του Μαρξισμού και θα πληρώσουν γι' αυτό με το αίμα τους."
Ο ομιλητής ανταμείφθηκε με παρατεταμένα χειροκροτήματα από το πλήθος. Και όλα αυτά συνέβαιναν στην κεντρική πλατεία της πρωτεύουσας της Γεωργίας.
Κανείς δεν επεχείρησε να δώσει τέλος σ' αυτό το ενοχλητικό γεγονός. Ξαφνικά δημιουργήθηκε φασαρία και μια κραυγή για βοήθεια ακούστηκε από κάπου κοντά. Απ΄ ότι φάνηκε μια ομάδα χούλιγκαν έδερνε κάποιον που είχε εκφράσει τη δυσαρέσκειά του. Οι άντρες της μιλίτσιας μόλις που κατόρθωσαν να σώσουν το θύμα.
Οι ομιλίες συνεχίζονταν. Ξαφνικά κάποιος μίλησε Ρώσικα. Δεν μπόρεσα να δω το πρόσωπό του μιας και βρισκόταν μακριά αλλά, κρίνοντας από τη βαριά γεωργιανή προφορά του, ο ίδιος δεν ήταν Ρώσος. Πρέπει να υπογραμμίσω ότι ήμουν υποχρεωμένος να πάρω προφυλάξεις και δεν μπορούσα να κρατώ σημειώσεις αφού όταν ένας φωτογράφος έστρεψε την μηχανή του προς την εξέδρα τον έδειραν και του έσπασαν την μηχανή.
Μεταφέρω την ομιλία αυτού του ανθρώπου από μνήμης.
"Είμαι φοιτητής σ΄ ένα ινστιτούτο της Μόσχας (το οποίο δεν κατονόμασε) και θέλω να σας εκφράσω εκ μέρους όλων των φοιτητών της Μόσχας τα συγχαρητήριά, την υποστήριξη για τον αγώνα που αρχίσατε. Όπως ο Γεωργιανός λαός, έτσι και εμείς είμαστε εξοργισμένοι από το γράμμα της ΚΕ που καταφέρεται ενάντια στον ηγέτη μας το Στάλιν. Το γράμμα αυτό γράφτηκε με σκοπό να καταστρέψει την φιλία μεταξύ των λαών μας και να γυρίσει προς τα πίσω το ρολόι της ιστορίας. Δεν θα επιτραπεί σε κανέναν να αμαυρώσει το έργο του μεγάλου Στάλιν, του ηγέτη του παγκόσμιου προλεταριάτου. Μόνο οι εχθροί του λαού μπορούν να αναθεωρήσουν τον Μαρξισμό.
Κάποια γυναίκα, θέλοντας να υπερβάλει, φώναξε δυνατά από την εξέδρα.
"Ακούστε Γεωργιανοί, έχουμε υποστήριξη στη Μόσχα. Διαδηλώσεις γίνονται όχι μόνο στη Γεωργία αλλά και στο Στάλινγκραντ, στο Λένινγκραντ και σε άλλες πόλεις. Ορκιζόμαστε να συνεχίσουμε τον αγώνα μας για την υπόθεση του Στάλιν".
Έναν ποιητή τον σήκωσαν στην εξέδρα εν μέσω χειροκροτημάτων. Διάβασε ένα ποίημα αφιερωμένο στο Στάλιν και μετά φώναξε "είμαι μαζί σας".
Αυτήν την μέρα διανοούμενοι της Γεωργίας όπως οι συγγραφείς Αμπασίτζε, Καλάτζε, Μπομπόκιτζε εκφώνησαν επίσης λόγους. Απάγγειλαν ποιήματα προς τιμήν της επετείου του θανάτου του Στάλιν.
Εν τούτοις, όλα αυτά δεν ήταν αρκετά για να ικανοποιήσουν το πλήθος. Μια φωνή απαίτησε: "Θέλουμε νέα ποιήματα για τον Στάλιν που να καθρεφτίζουν τον παλμό που κυριαρχεί σε αυτά τα ιστορικά γεγονότα"
"Πάνε δύο μέρες τώρα που περιμένουμε τον Ιωσήφ Γκρισασβίλι, τον κάτοχο του βραβείου Στάλιν, να έρθει και να διαβάσει τα ποιήματά του. Γιατί δεν είναι εδώ; Όσο ζούσε ο Στάλιν, πήρε πολλά χρήματα και τώρα δεν μπορεί ούτε να του εκφράσει την ευγνωμοσύνη του; Ο Γεωργιανός λαός δεν πρόκειται να συγχωρήσει ένα τέτοιο ποιητή"
Οποιοσδήποτε μπορούσε να πάρει το λόγο στην εξέδρα αρκεί να εξέφραζε τα αισθήματα που είχαν εγείρει στο πλήθος οι προβοκάτορες. Μέχρι και ένας παπάς μίλησε ευχαριστώντας τους Γεωργιανούς που υπεράσπιζαν το όνομα του Στάλιν.
Απ' ότι αναφέρθηκε ακόμα πιο αηδιαστικοί λόγοι εκφωνήθηκαν μπροστά απ' το μνημείο.
Στις 9 Μαρτίου συνέβησαν αδιανόητα πράγματα. Όχι μόνο η νεολαία αλλά και οι μεγαλύτεροι είχαν ξεχυθεί αφηνιασμένοι στους δρόμους. Τα περισσότερα από τα μικρά συνεργεία είχαν κλείσει. Οι υπάλληλοι σε μικρά γραφεία σταμάτησαν τη δουλειά τους και βγήκαν στους δρόμους, Υπήρξαν, μάλιστα, περιπτώσεις, εργατών στην επισιτιστική και ελαφρά βιομηχανία που δεν εμφανίστηκαν στη δουλειά. Με λίγα λόγια η κανονική ζωή της πόλης είχε πλήρως διακοπεί. Και αυτός ήταν ο λόγος που η Κεντρική Επιτροπή απεύθυνε έκκληση (σίγουρα με μεγάλη καθυστέρηση) προς το πληθυσμό της πόλης.
Η κυκλοφορία των τραμ, των λεωφορείων και των τρόλεϊ είχε διακοπεί από νωρίς το πρωί. Πολλά φορτηγά γεμάτα με κόσμο που κρατούσε σημαίες και πορτραίτα περιφέρονταν σ' όλη την πόλη. Τραγουδούσαν και φώναζαν "Λένιν, Στάλιν" και "Ζήτω ο Στάλιν". Οι σημαίες κυμάτιζαν μεσίστιες και στους τοίχους των κτιρίων είχαν αναρτηθεί πορτραίτα των Λένιν και Στάλιν. Την προηγούμενη, άγνωστοι εισέβαλαν στα γραφεία των εφημερίδων Κομμουνίστ και Ζάρια Βοστόκα και απείλησαν να καταστρέψουν τα γραφεία και το τυπογραφείο αν δεν έβγαιναν επετειακές εκδόσεις. Μετά απ' αυτό το συμβάν στα γραφεία αυτών των εντύπων δόθηκε ένοπλη προστασία.
Στις 9 Μαρτίου, οι εφημερίδες δημοσίευσαν άρθρα με τίτλο "Η Τρίτη Επέτειος του Θανάτου του Ι. Β. Στάλιν" συνοδευόμενα από τη φωτογραφία των Λένιν και Στάλιν στο Γκόρκι (1922). Στην πρώτη σελίδα ανακοινώνονταν ότι "σήμερα στις 1 η ώρα θα πραγματοποιηθούν συνελεύσεις στα εργοστάσια, στις υπηρεσίες και τα εκπαιδευτικά ιδρύματα προκειμένου να τιμηθεί η τρίτη επέτειος του θανάτου του Ι. Β. Στάλιν".
Πήγα στην συνέλευση που έγινε στο εργοστάσιο κατασκευής λεωφορείων Στάλιν, το παλιότερο εργοστάσιο στη Γεωργία. Είχε στηθεί μια μεγάλη εξέδρα με ένα μεγάλο πορτραίτο του Στάλιν.
Ο πρόεδρος του εργοστασιακού συνδικάτου σ. Ντεσνέλι εγκαινίασε την συνέλευση. Ο πρώτος λόγος εκφωνήθηκε από τον διευθυντή της επιχείρησης, σ. Ματσαμπερίτζε. Ο λόγος του ήταν στο ίδιο μήκος κύματος με το κεντρικό άρθρο της εφημερίδας Ζάρια Βοστόκα. Επιπλέον, είπε ότι οι εργάτες αγωνίζονται με επιτυχία για την εφαρμογή των αποφάσεων του 20ου Συνεδρίου του Κόμματος και ότι το σχέδιο για τους δύο τελευταίους μήνες είχε υπερεκπληρωθεί. Ο σ. Ματσαμπερίτζε έκλεισε την ομιλία του καλώντας τους εργάτες να δουλέψουν περισσότερο αποδοτικά
Ο σ. Τσουμπουρίτζε, τορναδόρος και αντιπρόσωπος στο 20ο συνέδριο, ο σ. Αντάτζε, ο παλαιότερος εργάτης του εργοστασίου, σ. Τούριν, ο σ. Μπεντενασβίλι και πολλοί άλλοι διακήρυξαν ότι θα συνεχίσουν τον αγώνα για υψηλότερη παραγωγικότητα και ότι η κολλεκτίβα του εργοστασίου που φέρει το όνομα του Στάλιν θα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της πάλης για τη νίκη του κομμουνισμού.
Ούτε ο πρώτος, όμως, ούτε οι υπόλοιποι ομιλητές δεν είπαν λέξη για όσα συνέβαιναν στην πόλη και δεν καταδίκασαν τους προβοκάτορες. Θεωρώ λάθος που δεν παραβρέθηκε κανείς από την Επιτροπή Πόλης και την Κεντρική Επιτροπή του Κόμματος στην συνέλευση. Έπρεπε να εξηγηθεί στο λαό ότι τα γεγονότα στην πόλη ήταν αποτέλεσμα υποκίνησης.
Στο μεταξύ, σε δύο άλλες πόλεις της δημοκρατίας, οι επετειακές συνελεύσεις έλαβαν χώρα χωρίς έκτροπα. Στο Γκόρι και στο Κιουταΐσι, οι συνελεύσεις πραγματοποιήθηκαν κάτω από την επίβλεψη των κομματικών οργανώσεων. Μετά το τέλος τους, ο κόσμος διαλύθηκε ειρηνικά.
Αλλά στην Τυφλίδα οι συνελεύσεις είχαν αρχίσει από νωρίς το πρωί. Στις 1 η ώρα, ο Πρώτος Γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος της Γεωργίας, ο σ. Μζαβανάτζε εκφώνησε μια σύντομη ομιλία στην πλατεία Λένιν. Στο τέλος είπε ότι η "έκκληση" από το λαό θα εξετασθεί και θα δοθεί μια απάντηση. Το πλήθος άρχισε να διαλύεται, αλλά όταν ο σ. Μζαβανάτζε αποχώρησε μια γυναίκα φώναξε: "Σταματήστε. Σήμερα με κάλεσαν στο Υπουργείο Εσωτερικών και μου πήραν μια γραπτή διαβεβαίωση ότι δεν θα μιλήσω σήμερα. Σας ρωτώ όλους, γιατί γίνονται τέτοια πράγματα;" Και το πλήθος τότε σταμάτησε.
Το βράδυ, ένα μεγάλο πλήθος συγκεντρώθηκε γύρω από το μνημείο του Στάλιν. Λέγεται ότι κάποιος διαφωνούντας ονόματι Μπέσο Ζγκέντι εκφώνησε ένα πολύ σοβινιστικό και αντισοβιετικό λόγο. Διαβάστηκε επίσης και η "έκκληση". Σ' αυτήν περιλαμβάνονταν μερικά σημεία όπως, μεταξύ άλλων: να μην δημοσιοποιηθεί το γράμμα για την "προσωπολατρία", η αλλαγή της κυβέρνησης κλπ.
Η συμπεριφορά όσων κάθονταν στα φορτηγά ήταν τελείως αηδιαστική. Νεολαίοι περιφέρονταν στους δρόμους φωνάζοντας "Ζήτω ο Στάλιν" και 'Το αίμα μας για τον Στάλιν". Και μερικοί απ' αυτούς κυκλοφορούσαν ανά την πόλη σε φορτηγά και ιδιωτικής χρήσης αυτοκίνητα φωνάζοντας και κραδαίνοντας μαχαίρια ενώ, ταυτόχρονα, έλουζαν με προσβολές την κυβέρνηση και τους σοβιετικούς ηγέτες.
Περίπου στις 11 η ώρα το βράδυ (ώρα Τυφλίδας) κοντά στο κτίριο του Υπουργείου Επικοινωνιών, 200 περίπου μέτρα από την έδρα της Κεντρικής Επιτροπής, συνέβη ένα τρομερό γεγονός, αναμενόμενο αν λάβει κανείς υπόψη την τροπή των γεγονότων.
Μέχρι αυτήν την ώρα είχαν τεθεί υπό ένοπλη προστασία αρκετές υπηρεσίες. Τόσο ισχυρό ήταν το νήμα ασφάλειας που τύλιγε τα κτίρια της Κεντρικής Επιτροπής, τα κυβερνητικά γραφεία, το αρχηγείο του στρατού, τις εφημερίδες και τους εκδοτικούς οίκους.
Στις 23:45, ένα μεγάλο πλήθος όρμησε εναντίον του ραδιοφωνικού σταθμού φωνάζοντας: "Καταλάβετε τον σταθμό, καταλάβετε το τηλεγραφείο". Φαίνεται ότι μια ομάδα 10 ατόμων στάλθηκε στο τηλεγραφείο για να αποστείλει μηνύματα. Τους επιτράπηκε η είσοδος αλλά τους κράτησαν για ταυτοποίηση και τούτο μαθεύτηκε από το πλήθος. Κατόπιν εντολής από τους προβοκάτορες κάποιοι στάλθηκαν για να τους ελευθερώσουν. Η πρόσβαση στο κτίριο φρουρούνταν από προσωπικό ασφαλείας. Κάποιος από τις πίσω γραμμές άνοιξε πυρ με αυτόματο. Ένας στρατιώτης δέχθηκε επίθεση με μαχαίρι. Οι χούλιγκανς χρησιμοποιούσαν ότι είχαν: μαχαίρια, πέτρες και ζώνες. Το πλήθος απάντησε στους πυροβολισμούς. Οι προβοκάτορες συνέχιζαν να εγείρουν τον κόσμο. Δεν υπήρχε άλλη διέξοδος για τους στρατιώτες. Η ζωή τους κινδύνευε και ήταν αναγκασμένοι να δράσουν αμυντικά. Μόνο τότε το πλήθος διαλύθηκε.
Μετά απ’ αυτό, με τη βοήθεια των τανκς, διαλύθηκε επίσης και το πλήθος που ήταν συγκεντρωμένο στη πλατεία Λένιν. Η πλατεία και η οδός Ρουσταβέλι εκκαθαρίστηκαν. Πολλοί αποχώρησαν. Κοντά στο μνημείο όμως παρέμενε πλήθος. Εδώ δεν μπορούσαν να παρθούν βίαια μέτρα μιας και το μνημείο βρισκόταν σε πάρκο και περιστοιχίζονταν από δέντρα τα οποία οι προβοκάτορες χρησιμοποιούσαν.
Αντικοινωνικά στοιχεία άρχισαν να προκαλούν τα εθνικιστικά αισθήματα του κόσμου: "Γεωργιανοί – φώναζαν – χύθηκε αίμα για τον Στάλιν, θα συνεχίσουμε τον αγώνα μας, ούτε ένας Γεωργιανός δεν θα φύγει από δω κλπ".
Οι ένοπλοι συνοδοί περικύκλωσαν το πάρκο και ζήτησαν από το πλήθος να διαλυθεί. Ως απάντηση, δέχτηκαν αποδοκιμασίες και προσβολές. Μαχαίρια και γροθιές ήταν η απάντηση στις επανειλημμένες προειδοποιήσεις. Και όταν στις 3 περίπου η ώρα τη νύχτα άρχισαν να τους απωθούν, οι χούλιγκαν και οι προβοκάτορες πρόβαλλαν αντίσταση. Επιτέθηκαν στους στρατιώτες, άρπαξαν τα αυτόματα μέσα απ’ τα χέρια τους και, από κει και πέρα, ήταν θέμα χρόνου να υπάρξουν θύματα μεταξύ των στρατιωτών οι οποίο αναγκάστηκαν να κάνουν χρήση των όπλων.
Αυτή ήταν η κατάληξη μιας προβοκάτσιας που δεν αντιμετωπίστηκε έγκαιρα και που, απ΄ ότι φαίνεται, οργανώθηκε από ξένους κατασκόπους και πράκτορες. Τούτο αποδεικνύεται από το γεγονός ότι στην πληγή ενός από τους τραυματισμένους στρατιώτες βρέθηκε τουρκική σφαίρα.
Προβοκάτσια σημειώθηκε επίσης και στο Γκόρι. Στις 4 η ώρα τη νύχτα. Μερικοί «διαδηλωτές» έφτασαν με φορτηγά στο υφαντουργείο του Γκόρι από την Τυφλίδα. Αυτοί οι προβοκάτορες μπήκαν με τη βία μέσα στο χώρο του εργοστασίου και άρχιζαν να φωνάζουν: «Γιατί δουλεύετε; Στην Τυφλίδα γίνεται εμφύλιος. Οι Ρώσοι μας σκοτώνουν» Ένα τμήμα των εργατών ακολούθησε τους προβοκάτορες. Άνθρωποι του χωριού σηκώθηκαν άρον-άρον από τα κρεβάτια τους και μπήκαν σε φορτηγά. Πολλά φορτηγά γέμισαν με εργάτες της επιχείρησης. Το επόμενο πρωί, η διοίκηση της επιχείρησης υποχρεώθηκε να μετακινήσει εργάτες από διαφορετικές βάρδιες προκειμένου να μην διαταραχθεί η δουλειά.
Στις 10 Μαρτίου η Διαταγή εκδόθηκε και τοιχοκολλήθηκε σε όλη την Τυφλίδα (σε κάποια μέρη την έσκισαν). Ο κόσμος συζητούσε για ότι της νύχτα σε χαμηλούς τόνους και κατηγορούσε την κυβέρνηση και τους Ρώσους στρατιώτες. Παρά το γεγονός ότι στρατιώτες, οπλισμένοι με αυτόματα φρουρούσαν, το μνημείο κάποιοι προσπάθησαν να συγκεντρωθούν εκεί αλλά τους ζητήθηκε να απομακρυνθούν. Στις 12 το μεσημέρι, ένα μεγάλο πλήθος κόσμου μαζεύτηκε στην γέφυρα και άρχισε να κατευθύνεται προς το μνημείο. Σταμάτησε αφού ρίχτηκαν στο αέρα προειδοποιητικές βολές. Τότε, έγινε προσπάθεια να καταληφθούν οι στρατιωτικές αποθήκες. Στρατιωτικές περίπολοι κυκλοφορούσαν καθ’ όλη τη διάρκεια της 10^ης και 11^ης Μαρτίου. Οι κομματικές οργανώσεις συγκάλεσαν συνελεύσεις και σε διάφορες επιχειρήσεις οργανώθηκαν νυχτερινά καθήκοντα.
Η τάξη αποκαταστάθηκε στη πόλη. Μερικοί από τους πρωταίτιους και τους προβοκάτορες συνελήφθησαν. Όλες οι υπηρεσίες λειτουργούν κανονικά.
Αυτές ήταν οι πρώτες αντισοβιετικές διαδηλώσεις στην Τυφλίδα επί σοβιετικής εξουσίας. Κάποια λιγότερο σοβαρά περιστατικά είχαν σημειωθεί σε μερικές περιοχές της Γεωργίας το 1924 αλλά ποτέ στη Τυφλίδα. Τα γεγονότα αυτών των ημερών αποτελούν απόδειξη των ελλείψεων στη δουλειά των υπηρεσιών ασφαλείας. Ο εχθρός κατόρθωσε να αξιοποιήσει τον αδύνατο κρίκο δηλαδή τα εθνικά συναισθήματα. Η ύπαρξη κατασκοπευτικού κέντρου, επίσης, δεν μπορεί να αποκλειστεί μιας και όλα τα στοιχεία συνηγορούν υπέρ οργανωμένης καθοδήγησης και ότι όλα έλαβαν χώρα με βάση ένα καλά καταστρωμένο σχέδιο.
Κατά τη γνώμη μου, η δημόσια ανάγνωση του γράμματος για την «προσωπολατρεία» θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί (ήταν γνωστό σε περίπου 150 άτομα από την Κεντρική Επιτροπή του κόμματος ακόμα από τις 4 και 5 Μαρτίου). Εντούτοις, τα σημάδια ήταν ορατά ήδη από τις 5 και 6 Μαρτίου. Η απόφαση να τοποθετηθούν μεγάφωνα ήταν λάθος και αφού έγινε έπρεπε τα στελέχη και τα μέλη του κόμματος να μην τα αφήσουν και θέσουν την κατάσταση υπό έλεγχο. Εκμεταλλευόμενοι πλήρως την απουσία ηγετών οι προβοκάτορες έφεραν σε πέρας την αντισοβιετική δράση τους.
Στην Τυφλίδα υπάρχει μεγάλος αριθμός ανέργων. Στην πόλη υπάρχουν χιλιάδες ειδικευμένοι οι οποίοι δεν θέλουν να πάνε να δουλέψουν σε άλλες περιοχές. Αυτοί ήταν που βαραίνουν την ατμόσφαιρα στην πόλη. Είναι πιθανό ότι οι προβοκάτορες χρησιμοποίησαν αυτήν την ομάδα ανθρώπων.
Μένω στη Γεωργία εδώ και αρκετό και καιρό και ξέρω καλά την γλώσσα και τα έθιμα των ανθρώπων. Η πλειοψηφία τους είναι ειλικρινείς και αφοσιωμένοι σοβιετικοί πολίτες. Όσους γνωρίζω από κοντά, είναι πολύ αγανακτισμένοι. Υποστηρίζουν ότι η «Γεωργία έπεσε στα μάτια ολόκληρου του σοβιετικού λαού. Μέσα στη νεολαία υπάρχουν χούλιγκαν που, για χατίρι ενός φίλου ή συντρόφου, είναι ικανοί να διαπράξουν ακόμα και έγκλημα. Κάποια εποχή είχε γίνει δημοφιλές να είναι κάποιος μέλος της Μαρξιστικής Νεολαίας. Έχοντας υπόψη τα πρόσφατα γεγονότα, φοβάμαι εάν οι προβοκάτορες έχουν οργανώσει κάτι παρόμοιο.
Έχω την πεποίθηση ότι η ΚΕ του ΚΚΣΕ θα διερευνήσει όλη την υπόθεση και θα βγάλει τα κατάλληλα συμπεράσματα.
Ο ανταποκριτής της Τρουντ στη Γεωργία
12 Μαρτίου 1956
Τυφλίδα
Σ. Στάτνικοφ
ΕΚΚΛΗΣΗ
Προς τους κομμουνιστές, μέλη της Κομσομόλ,
Εργάτες και όλους τους εργαζόμενους της Γεωργίας
Οι μέρες από την 5^η μέχρι την 9^η Μαρτίου ήταν μέρες πένθους για τη θλιβερή επέτειο του θανάτου του Ι.Β. Στάλιν. Στη διάρκεια αυτών των ημερών χιλιάδες εργαζόμενοι της Γεωργίας προσήλθαν στο μνημείο του Στάλιν ως ένδειξη του σεβασμού τους σ’ εκείνον. Αυτά τα αισθήματα είναι απολύτως φυσικά και κατανοητά.
Σε αυτές τις μέρες πένθους, όμως, ορισμένοι προβοκάτορες και ταραχοποιοί επεχείρησαν να εκμεταλλευτούν τον πόνο του Γεωργιανού λαού και να πλήξουν την υπόθεση του Λένιν στην οποία ο Στάλιν αφιέρωσε ολόκληρη τη ζωή του. Τα εν λόγω άτομα άρχισαν να δημιουργούν ταραχές με σκοπό τη διαταραχή της ομαλής λειτουργίας των υπηρεσιών, εργοστασίων, εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και της ζωής της πόλης.
Η Κεντρική Επιτροπή του Κομμουνιστικού Κόμματος της Γεωργίας και η Κεντρική Επιτροπή της Λενινιστικής Κομμουνιστικής Λίγκας της Νεολαίας καλεί όλους τους κομμουνιστές, τα μέλη της Κομσομόλ και όλους τους σοβιετικούς πατριώτες που πονάνε την υπόθεση του σοσιαλισμού, να αποκαταστήσουν την τάξη στην πόλη, να περιορίσουν τους προβοκάτορες και να διασφαλίσουν την ομαλή λειτουργία της πόλης, όλων των υπηρεσιών και των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.
Η ΚΕ του ΚΚΣΕ και η ΚΕ της Κομσομόλ απευθύνεται σε όλους πολίτες της Τυφλίδας που έχουν παρασυρθεί από τους προβοκάτορες και τους καλεί να επιστρέψουν στις δουλειές τους.
Η ΚΕ του ΚΚΣΕ και η ΚΕ της Κομσομόλ εκφράζουν την πεποίθηση ότι οι κομμουνιστές και τα μέλη της Κομσομόλ θα βρεθούν στην πρώτη γραμμή της προσπάθειας για αποκατάσταση της κανονικής ζωής της πόλης.
ΚΕ του ΚΚ Γεωργίας
ΚΕ ΠΛΚΝ
9^η Μαρτίου 1956
Τυφλίδα
Οδηγία αρ. 14
Φρούραρχος Τυφλίδας
Στην Τυφλίδα, στην διάρκεια των τελευταίων ημερών, σημειώθηκαν από ορισμένα στοιχεία απόπειρες δημιουργίας ταραχών και διατάραξης της ομαλής λειτουργίας των εργοστασίων, ιδρυμάτων και της ζωής στην Τυφλίδα.
Προς διακοπή αυτών των ταραχών, έδωσα διαταγή στον αντισυνταγματάρχη Μακούσεφ να εξουσιοδοτήσει στρατιωτικές περιπολίες από τις 12:00 της 9^ης Μαρτίου.
Να συλληφθούν και να παραδοθούν στην αστυνομία για ποινική δίωξη όλα τα άτομα που προκαλούν φασαρίες και διαταράσσουν την ομαλή ζωή της πόλης.
Αντιστράτηγος Γκλαντκόφ
Φρούραρχος Τυφλίδας

Διαβάστε Περισσότερα »

Το αιματοκύλισμα της πολύνεκρης διαδήλωσης του ΄56 – ένα απ’ τα στυγερά εγκλήματα της φασιστικής κλίκας των Χρουστσοφ-Μπρέζνιεφ

Απ’ την Ιστορία της πάλης του λαού της Γεωργίας υπεράσπισης του Ιωσήφ Στάλιν.
Το αιματοκύλισμα της πολύνεκρης διαδήλωσης του ΄56 – ένα απ’ τα στυγερά εγκλήματα της φασιστικής κλίκας των Χρουστσοφ-Μπρέζνιεφ
Στη Γεωργία η έκθεση Χρουστόφ διαβάστηκε στις 6 Μαρτίου [του 1956] σε μια επίλεκτη ομάδα από την κομματική και κυβερνητική ηγεσία. Ωστόσο, οι φήμες σχετικά με αυτή είχαν ήδη κυκλοφορήσει ευρέως, ιδιαίτερα ανάμεσα στους νέους, και ορισμένα κομμάτια της γεωργιανής κοινωνίας είχαν ξεσηκωθεί αγανακτισμένα. Στις 5 Μαρτίου πραγματοποιήθηκε διαδήλωση στο μνημείο του Στάλιν, στην όχθη του ποταμού Κούρα, στο κέντρο της Τυφλίδας, για να τιμηθεί η τρίτη επέτειος από το θάνατο του Στάλιν. Η διαδήλωση συνεχίστηκε την 6η και την 7η Μαρτίου και, καθώς η γενική ένταση μεγάλωνε, άρχισαν να διασπείρονται στην πόλη παράλογοι ψίθυροι, ενώ ο αριθμός των διαδηλωτών διογκώθηκε στις 70.000. Στις 8 Μαρτίου πολλά καταστήματα και ιδρύματα δεν λειτουργούσαν πια, και μπαίνοντας η 9η Μαρτίου η πόλη έμοιαζε πλέον εκτός ελέγχου. Ανάμεσα στα παραδοσιακά συνθήματα που απέδιδαν φόρο τιμής στον Λένιν και στον Στάλιν μπορούσε κανείς να ακούσει ανοιχτές επικλήσεις στον γεωργιανό εθνικισμό. Τη νύχτα της 10ης Μαρτίου, στη διάρκεια της προσπάθειας να καταληφθεί το Κεντρικό Ταχυδρομείο, ακούστηκαν οι πρώτοι πυροβολισμοί. Στο κέντρο της πόλης εμφανίστηκαν οδοφράγματα και άρχισαν συγκρούσεις με στρατιώτες και αστυνομικούς μπροστά στην έδρα της κυβέρνησης, στην πλατεία Λένιν, καθώς και σε άλλα σημεία της πόλης. Ο στρατός, η αστυνομία και η ΚαΓκεΜπέ σύντομα επανέκτησαν τον πλήρη έλεγχο, παρόλο που συνεχίζονταν σποραδικές απόπειρες να οργανωθούν διαδηλώσεις. Ακόμα και οι επίσημοι του γεωργιανού Μι-ΒεΝτέ παραδέχτηκαν ότι τη νύχτα της 10ης Μαρτίου σκοτώθηκαν στην Τιφλίδα δεκαπέντε άτομα και τραυματίστηκαν πενήντα τέσσερα. (Οτέτσεστβεναγια ιστόριγια, αρ.3 (1997), σ. 43-4). Ανεπίσημα, όμως, πιστεύεται ότι ο αριθμός των νεκρών έφτασε κάπου μεταξύ των 250 και 300, ενώ τραυματίστηκαν τουλάχιστον 1.000 άτομα. Αρκετές εκατοντάδες άνθρωποι που συμμετείχαν στις διαδηλώσεις συνελήφθησαν. Είναι πρακτικά αδύνατο να ελέγξει κανείς αυτούς τους αριθμούς αφού πολλούς από τους τραυματίες, ή ίσως ακόμα και τους νεκρούς, τους πήραν οι συγγενείς τους και τους νοσήλευσαν ή τους έθαψαν κρυφά.
(Από το αντισταλινικό βιβλίο Ζόρες και Ρόι Μεντέντιεφ: Ο Άγνωστος Στάλιν, κεφάλαιο 4: Το 20ό Συνέδριο του ΚΚΣΕ: Προεόρτια και μεθεόρτια, σελ. 162-163, Εκδ. Καστανιώτη, 2004)
Αναδημοσιεύεται στην εφημερίδα Ανασύνταξη 272, 15-30 Απρίλη 2008

Διαβάστε Περισσότερα »