Ο ΔΕΚΕΜΒΡΗΣ του ΄44 και ο προδοτικός πρακτόρικος ρόλος του Γ. ΣΙΑΝΤΟΥ

Στο περασμένο φύλλο αναδημοσιεύτηκε το Πόρισμα της Επιτροπής «Για την υπόθεση Σιάντου» (1950). Όμως ο ΝΙΚΟΣ ΖΑΧΑΡΙΑΔΗΣ είχε θέσει το θέμα της προδοσίας του Σιάντου για πρώτη φορά μόλις επέστρεψε από το Νταχάου. Ο Γ. Ιωαννίδης λέει σχετικά: «από τις πρώτες μέρες ο Ζαχαριάδης μου είπε: «έχω τη γνώμη ότι ο Σιάντος είναι πράκτορας και πρέπει να πάρουμε μέτρα. Εγώ διαφώνησα μ’ αυτό. Έπειτα έμαθα, εδώ στη Συνδιάσκεψη το έμαθα, ότι αυτό το είπε και στη Χρύσα, διαφώνησε και η Χρύσα. Το είπε και στον Παρτσαλίδη, διαφώνησε και ο Παρτσαλίδης. Αλλά εγώ δεν ήξερα ότι μίλησε με τη Χρύσα και με τον Παρτσαλίδη και ούτε αυτοί ήξεραν ότι μίλησε και με μένα. Αυτές ήταν δουλειές που ο Ζαχαριάδης τις έκανε με έναν έναν χωριστά …» (Γιάννης Ιωαννίδης: ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ, Προβλήματα της πολιτικής του ΚΚΕ στην Εθνική Αντίσταση 1940-1945, σελ. 352-353, Εκδόσεις Θεμέλιο, Αθήνα 1979)

ΔΕΚΕΜΒΡΗΣ '44 - Μαρτυρία του καπετάνιου ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΚΑΛΛΙΝΟΥ 

ΔΕΚΕΜΒΡΙΑΝΑ 1944 - Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ 

Ο ΔΕΚΕΜΒΡΗΣ - Χαραχτήρας, σημασία και ιδιομορφίες του

 

 

Διαβάστε Περισσότερα »

ΔΕΚΕΜΒΡΗΣ '44 - Μαρτυρία του καπετάνιου ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΚΑΛΛΙΝΟΥ

Μαρτυρία του ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΚΑΛΛΙΝΟΥ, καπετάνιου της 13ης Μεραρχίας του ΕΛΑΣ Ρούμελης
(απόσπασμα από παρέμβαση-ομιλία του) 

Η ΕΝΟΠΛΗ ΒΡΕΤΑΝΙΚΗ ΕΠΕΜΒΑΣΗ ΤΟ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟ 1944 

Η Ειρηνική Διαδήλωση της 3ης Δεκεμβρίου 1944 ήταν Άοπλη Διαμαρτυρία του Λαού της Αθήνας, διότι δεν εφαρμόζονταν οι Συνθήκες του Λιβάνου και της Γκαζέρτας. Πολυβολήθηκε από τα Ανάκτορα με συνέπεια 20 Νεκρούς Διαδηλωτές.
Όταν άρχισαν οι ένοπλες συγκρούσεις στην Αθήνα, έγινε πρόταση η 13η Μεραρχία να μετακινηθεί στην περιοχή των Θηβών. Η πρόταση δεν έγινε δεκτή, για να μη θεωρηθεί ως επιδίωξη κατάληψης της Αθήνας. Απόδειξη ότι το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ δεν είχε επιδίωξη την κατάληψη της εξουσίας.
Την 8η Δεκεμβρίου πήρα διαταγή: «Η Μεραρχία με σύντομη πορεία να κινηθεί στην Αττική». Με Κλιμάκιο του Επιτελείου την 9η Δεκεμβρίου εγκατέστησα Σταθμό Διοίκησης στη Χασιά. Με κάλεσε η Κεντρική Επιτροπή του ΕΛΑΣ, που ήταν στη Μονή Κλειστών. Τους ενημέρωσα: «Ήρθε το 42 Σύνταγμα. Έρχεται το 52 Σύνταγμα και η Μοίρα Πυροβολικού». Ο Σιάντος μου είπε: «Θα διαθέσεις το 42 Σύνταγμα στο Α' Σώμα Στρατού της Αθήνας κι εσύ με το 52 Σύνταγμα και το 6Α Εφεδρικό Σύνταγμα του Πειραιά θα καλύψεις τον τομέα Φάληρο - Πειραιά μέχρι Ελευσίνα». Του είπα: «Γιατί σκορπάτε τη Μεραρχία και δεν τη δίνετε τη πιο δύσκολη αποστολή, είναι σε θέση να την εκπληρώσει». Απάντησε: «Αυτό θα γίνει». Οι Υποστράτηγοι Μάντακας και Χατζημιχάλης και ο Λευτέρης Αποστόλου δεν είπαν ούτε μία λέξη.
Ώρα 20:30 της 11ης Δεκεμβρίου συγκαλείται σύσκεψη στο Σ.Δ. της 23ης Βρετανικής Ταξιαρχίας. Ο Άγγλος Υποστράτηγος Αρκράιτ θέτει θέμα προσωρινής εκκενώσεως των Αθηνών και σύμπτυξης των δυνάμεων στο Δέλτα του Φαλήρου. Επαναλαμβάνεται η σύσκεψη την 02:30 μεταμεσονύκτιων ώρα. Ο Διοικητής της 3ης Ορεινής Ταξιαρχίας (Ρίμινι) Υποστράτηγος Θρασύβουλος Τσακαλώτος τονίζει ότι η Ταξιαρχία είναι αποφασισμένη να αμυνθεί και μόνη. Την ώρα 05:00 ενημερώνει το Γεώργιο Παπανδρέου και αυτός τον Τσόρτσιλ, ο οποίος δίνει διαταγή μη εκκένωσης των Αθηνών.
Πήγα στη Μάνδρα να υποδεχθώ το 52 Σύνταγμα και τη Μοίρα Πυροβολικού. Έφτασε στη Μάνδρα το Βρετανικό Σύνταγμα από τη Θεσσαλονίκη. Το σταματήσαμε και πήραμε διάταξη να το αφοπλίσουμε. Τηλεφώνησα στο Σιάντο: «Έφτασε στη Μάνδρα Βρετανικό Σύνταγμα από τη Θεσσαλονίκη. Θα το αφοπλίσουμε». Απάντησε: «Να το αφήσετε να περάσει». Ξανατηλεφωνώ: «Αύριο αυτό το Σύνταγμα θα μας πολεμάει στην Αθήνα». Απάντησε: «Να το αφήσετε να περάσει». Δεύτερη απόδειξη ότι δεν είχε το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ επιδίωξη κατάληψης της εξουσίας.

Εφημερίδα «ΕΛΛΑΔΑ» (τριμηνιαία έκδοση), χρόνος 20ος , Οκτώβριος-Δεκέμβριος 2008, αρ. φύλλου 150 (σελ. 2)

Διαβάστε Περισσότερα »

ΔΕΚΕΜΒΡΙΑΝΑ 1944 - Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

Το ζήτημα της αντιμετώπισης των βρετανικών δυνάμεων ξανά στο προσκήνιο

Σε αυτό το εξαιρετικά κρίσιμο σημείο της μάχης, οι αμφιταλαντεύσεις της ηγεσίας του ΕΛΑΣ ως προς το ζήτημα της αντιμετώπισης των βρετανικών δυνάμεων φαίνεται ότι διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο. Στις 10 Δεκεμβρίου, παρά το γεγονός ότι είχαν συμπληρωθεί πέντε ημέρες μαχών, ο ΕΛΑΣ δεν είχε πραγματοποιήσει επίθεση κατά των βρετανικών δυνάμεων. Την ημέρα που ο στρατηγός Σκόμπη είχε αποφασίσει τη σύμπτυξη των βρετανικών στρατευμάτων στο Φάληρο λόγω της δεινής θέσης στην οποία είχαν βρεθεί μετά τη δεύτερη γενική επίθεση του ΕΛΑΣ (για την οποία θα γίνει αναλυτική αναφορά στη συνέχεια), δύναμη του βρετανικού 11ου Μηχανοκίνητου Τάγματος (11th King's Royal Rifle Corps Battalion - 11 KRRC), που κινούνταν από τη Θήβα μέσω Κάζας προς Αθήνα, κυκλώθηκε στην Ελευσίνα από τον ανεξάρτητο λόχο Μηχανικού της 16ης Ταξιαρχίας και δυνάμεις του 52ου Συντάγματος (Ανατολικής Θεσσαλίας) του ΕΛΑΣ.

Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων ανάμεσα στον διοικητή του λόχου Μηχανικού Παναγιώτη Γαλατσάνο και στον Βρετανό διοικητή, με στόχο τον αφοπλισμό της δύναμης αυτής, η εντολή που έφτασε από τον ίδιο τον Σιάντο άφησε εμβρόντητους τους αξιωματικούς του ΕΛΑΣ: «Να αφεθεί αμέσως ελεύθερο το αγγλικό τμήμα να βαδίσει στον προορισμό του, την Αθήνα. [...] Αυτή είναι η διαταγή, από τον ίδιο το Σιάντο, και να συμμορφωθείτε αμέσως άνευ άλλης συζητήσεως». (Γεώργιος Μπουτσίνης, Το αντάρτικο στην Αττική 1941-1945, Αθήνα, Νεόκοσμος 1979, σ. 511). Σύμφωνα με τον Γιώργο Μπουτσίνη, στέλεχος του 1/34 Τάγματος (Αττικοβοιωτίας), η κίνηση αυτή είχε καθοριστικές συνέπειες για τις λεπτές ισορροπίες που είχαν δημιουργηθεί τις ημέρες εκείνες στη μάχη της Αθήνας:

«Αυτό το επίλεκτο μηχανοκίνητο Τάγμα, των 800 κοκκινοσκούφηδων, έφτασε στην Αθήνα, πάνω στην πιο κρίσιμη ώρα και για τις δύο πλευρές των μαχομένων, και έριξε το βάρος του στην πλάστιγγα της μάχης. Έσωσε τους αμυνόμενους και έτοιμους να παραδοθούν [...] στα κτίρια της Σχολής Ευελπίδων και τη Διοίκηση Αγγλικών Αρμάτων Μάχης, που έδρευε εκεί, με ένα λόχο του που έφτασε την ύστατη στιγμή. Σχημάτισε με άλλο λόχο του προγεφύρωμα στο Πολυτεχνείο, που χρησίμεψε σαν αφετηρία για την κατάληψη του κέντρου. Και με τους υπόλοιπους λόχους του βάρυνε αποτελεσματικά στην έκβαση της μάχης της Αθήνας.» (Στο ίδιο, σ. 511-513. Ανάλογο επεισόδιο συνέβη στη Λιβαδειά όταν δυνάμεις της Ταξιαρχίας Ιππικού του ΕΛΑΣ κύκλωσαν μια βρετανική φάλαγγα 20 οχημάτων, τριών αρμάτων μάχης και πεζικού, η οποία κατευθυνόταν προς την Αθήνα. Και σε αυτή την περίπτωση η διαταγή που έλαβε ο Τάσος Μπουκουβάλας, καπετάνιος της ταξιαρχίας, από τον ίδιο τον στρατηγό Μάντακα, «Αφήστε τους να τους λιντσάρει ο αθηναϊκός λαός», άφησε άναυδους τους αξιωματικούς του ΕΛΑΣ. Ο Μπουκουβάλας θυμάται: «Έπεσε το ακουστικό από το χέρι μου! Φώναξα τους αξιωματικούς και τους ανακοίνωσα τη διαταγή του Μάντακα. Έμειναν άναυδοι»- Αλέξης Σεβαστάκης, Καπετάν Μπουκουβάλας. Το αντάρτικο ιππικό της Θεσσαλίας, Αθήνα, Διογένης, 1978, σ. 272.)



Αν και, σύμφωνα με βρετανική στρατιωτική έκθεση, στο συγκεκριμένο συμβάν περικυκλώθηκε ένας από τους λόχους του βρετανικού τάγματος, που προπορευότανε των υπολοίπων, και όχι ολόκληρο το τάγμα, η επισήμανση ότι «ακόμη και μερικές μέρες αφότου οι Βρετανοί είχαν αρχίσει να χρησιμοποιούν πλήρη δράση ενάντια στον ΕΛΑΣ [...] ο ΕΛΑΣ δεν μπορούσε να συνειδητοποιήσει ότι τους πολεμούσαμε» είναι χαρακτηριστική της αμηχανίας της ηγεσίας του ΕΛΑΣ απέναντι σε αυτό το κομβικής σημασίας ζήτημα:

«Το Τάγμα διατάχθηκε να έρθει από το βορρά μερικές μέρες μετά την έναρξη των εχθροπραξιών. Η 21C που προπορευόταν αιχμαλωτίστηκε στο χωριό ΕΛΕΥΣΙΝΑ. Κέρδισε την ελευθερία της έπειτα από 90 λεπτά διαπραγματεύσεων. Ομολογουμένως το κατάφερε αυτό λέγοντας σε αυτούς που τη συνέλαβαν ότι ανήκε στην ML, τον οργανισμό βοήθειας, και αν δεν απελευθερωνόταν, οι Έλληνες δεν θα λάμβαναν τρόφιμα [...]. Όμως η ευπιστία του ΕΛΑΣ στο να δεχτεί κάτι τόσο απίθανο αναντίρρητα βοήθησε στη δημιουργία μιας παραπλανητικής συμπεριφοράς για την οποία σύντομα θα πληρώναμε.» (British National Archives, WO 204/8312, 23rd Armoured Brigade, Operations in Greece, 15 Οκτωβρίου 1944 - 7 Ιανουαρίου 1945)

Αυτή δεν ήταν η μοναδική περίπτωση όπου η αναποφασιστικότητα που έδειξε η ηγεσία του ΕΛΑΣ απέναντι στην αντιμετώπιση των βρετανικών στρατευμάτων αποδείχθηκε μοιραία για τις δυνάμεις του και τελικά για την ίδια την έκβαση της μάχης. Στην παραπάνω έκθεση γίνεται αναφορά σε ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της σύγκρουσης, ότι οι δυνάμεις του ΕΛΑΣ «ενώ εξαντλούσαν τη μανία τους ενάντια στην Αστυνομία και την 3η Ελληνική Ορεινή Ταξιαρχία, άφηναν τα βρετανικά στρατεύματα σε γειτονικές ή εκτεθειμένες τοποθεσίες ανενόχλητα». (Στο ίδιο)

Σύμφωνα πάντα με την έκθεση, το πλέον αξιοσημείωτο παράδειγμα αυτής της ανεξήγητης στάσης ήταν όταν λίγο μετά την έναρξη των εχθροπραξιών οι Βρετανοί ανακάλυψαν ότι «το σύνολο της διαθέσιμης για δύο ημέρες τροφοδοσίας βρισκόταν σε μια αποθήκη βαθιά μέσα στην ελεγχόμενη από τον ΕΛΑΣ περιοχή». Με μια απεγνωσμένη «μπλόφα», καθώς τα βρετανικά στρατεύματα είχαν αναλώσει τα υπάρχοντα αποθέματα τροφοδοσίας, βρετανικό κομβόι φορτηγών τριών τόνων ξεκίνησε για την αποθήκη αυτή. Το κομβόι «όχι μόνο δεν χτυπήθηκε από τον ΕΛΑΣ, αλλά, όπως αναφέρθηκε, ο ΕΛΑΣ βοήθησε στη φόρτωση των προμηθειών», προσφέροντας στους Βρετανούς πολύτιμες προμήθειες για τη συ­νέχιση της μάχης εναντίον του. (Στο ίδιο)

Όμως δύο άλλα ήταν τα πλέον χαρακτηριστικά παραδείγματα της επίπτωσης που είχε για την έκβαση της μάχης η αμηχανία της ηγεσίας του ΕΛΑΣ στο θέμα της αντιμετώπισης των βρετανικών στρατευμάτων. Το ένα αφορά την κύρια βρετανική βάση μεταφοράς στρατευμάτων, πολεμοφοδίων και κάθε είδους υλικών στην Αθήνα, δηλαδή το αεροδρόμιο στο Χασάνι (Ελληνικό). Αυτό το κομβικής σημασίας σημείο για τη διατήρηση των βρετανικών στρατευμάτων στην Αθήνα δεν έγινε στόχος επίθεσης από τον ΕΛΑΣ, παρά μόνο στο τέλος των Δεκεμβριανών, όταν μια μικρής κλίμακας επιχείρηση απέτυχε λόγω κακού συντονισμού. Μέχρι τις 15 Δεκεμβρίου το αεροδρόμιο φυλασσόταν από μια μικρή βρετανική δύναμη, εξαιρετικά ευάλωτη σε πιθανή ισχυρή επίθεση, λόγω της αδυναμίας διαφυγής και του επίπεδου του εδάφους. Στην περίπτωση που το αεροδρόμιο έπεφτε στα χέρια του ΕΛΑΣ πριν από την άφιξη των βρετανικών ενισχύσεων, η συνέχιση της μάχης από την πλευρά των Βρετανών θα ήταν ουσιαστικά αδύνατη.

Εξίσου κομβικής σημασίας ήταν η περίπτωση της λεωφόρου Συγγρού, του μοναδικού οδικού άξονα που συνέδεε το αεροδρόμιο και τη βρετανική βάση στο Φάληρο με το κέντρο της Αθήνας. Μέχρι τις 11 Δεκεμβρίου βρετανικά φορτηγά με τρόφιμα, οπλισμό και στρατιώτες έκαναν ανενόχλητα εκατοντάδες δρομολόγια μεταξύ Φαλήρου και Αθήνας και αντίστροφα, συντηρώντας τις δυνάμεις τους στο κέντρο της πόλης, ενώ οι περιοχές δεξιά και αριστερά της Συγγρού βρίσκονταν υπό τον έλεγχο του ΕΛΑΣ. Χωρίς αυτή τη δίοδο τροφοδοσίας η συνέχιση της μάχης ήταν ουσιαστικά αδύνατη για τους Βρετανούς, τουλάχιστον για την πρώτη εβδομάδα μετά την έναρξη των συγκρούσεων.

Ένας αντάρτης του ΕΛΑΣ Πελοποννήσου θυμάται την αγανάκτηση που τους προκάλεσε το θέαμα των βρετανικών φορτηγών που κυκλοφορούσαν ανενόχλητα στη λεωφόρο Συγγρού: «Το μεσημέρι πιάσαμε θέσεις κατά μήκος της Λεωφόρου Συγγρού. Αποστολή μας ήταν να κοιτάμε τους Εγγλέζους που κουβαλούσαν στρατό και εφόδια από το Φάληρο. Δαγκώναμε τα ρούχα μας από την αγανάκτησή μας. Μας είχαν δώσει εντολή να μη χτυπάμε τους Εγγλέζους παρά μόνο όταν μας χτυπήσουν. Αυτό δεν μπορούσαμε να το καταλάβουμε». (Κωνσταντίνος Παπακωνσταντίνου, Η νεκρή Μεραρχία. (Η III Μεραρχία του ΔΣ Πελο­πόννησου). Οδοιπορικό, Αθήνα, Αλφειός, 1986, σ. 133.)

Οι ανεξήγητες λοιπόν περιπτώσεις όπου ο ΕΛΑΣ άφησε ελεύθερα βρετανικά τμήματα ή τα βοήθησε να εξασφαλίσουν ζωτικής σημασίας προμήθειες για τη συνέχιση του πολέμου βρίσκουν την εξήγησή τους στην ανεδαφική, όπως αποδείχτηκε στην πράξη, επιδίωξη της ηγεσίας του να κρατηθούν οι Βρετανοί εκτός μάχης. Αλλά και όταν αυτό δεν ήταν πλέον δυνατό, η ηγεσία του ΕΛΑΣ δεν επιδίωξε την πρόκληση ενός καθοριστικού πλήγματος στις βρετανικές δυνάμεις. Για άλλη μια φορά το κενό της απουσίας σχετικού αρχειακού υλικού από την εαμική πλευρά καλύπτεται από τις βρετανικές εκθέσεις. Η ηγεσία του ΕΛΑΣ δεν στόχευε να «πετάξει στη θάλασσα» τους Βρετανούς, αλλά να τους φέρει σε τόσο δύσκολη θέση ώστε να αναγκαστούν να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις. Από τη στιγμή μάλιστα που ο ΕΛΑΣ θα είχε καταλάβει όλες τις εστίες αντίστασης των ελληνικών κυβερνητικών δυνάμεων, η διαπραγματευτική του θέση θα ήταν σαφώς πιο ενισχυμένη.

Αρχικά οι Βρετανοί, στην προσπάθειά τους να ερμηνεύσουν την ανεξήγητη ανοχή που επέδειξε ο ΕΛΑΣ απέναντι στα στρατεύματά τους, κατέληξαν στο συμπέρασμα πως: «φαίνεται ότι δεν είχαν σχεδιάσει ούτε επιθυμούσαν μια σύγκρουση με τις βρετανικές δυνάμεις. Οι αναρίθμητες περιπτώσεις φιλίας που έχει δείξει ο ΕΛΑΣ στα βρετανικά στρατεύματα [...] και οι δηλώσεις πολλών αιχμαλώτων ότι είχαν εντολές να μην πυροβολούν κατά βρετανικών στρατευμάτων εκτός και εάν πρώτα αυτά τους πυροβολήσουν, υποστηρίζουν αυτή την άποψη» (British National Archives, WO 170/581, Arkforce and 23rd Armoured Brigade Group, 23rd Armoured Brigade Information Bulletin, 12 Δεκεμβριου 1944). Στην εξέλιξη της μάχης παρουσιάστηκαν στοιχεία που τεκμηρίωναν καλύτερα τη στάση αυτή από την πλευρά του ΕΑΜ. Σύμφωνα με αυτά, ο ΕΛΑΣ δεν πραγματοποίησε την αναμενόμενη γενική επίθεση στο κέντρο της Αθήνας γιατί στόχευε σε μια στρατιωτική «ισοπαλία» που θα του έδινε την ευκαιρία να νικήσει με πολιτικά μέσα:

[...] παρά τις επίμονες αναφορές για επικείμενες μαζικές επιθέσεις στο κέντρο της πόλης, ο ΕΛΑΣ δεν πραγματοποίησε κάποια σημαντική επίθεση. [...] Η κύρια ελπίδα του ΕΛΑΣ εξακολουθεί να είναι η πίεση της παραπληροφορημένης κοινής γνώμης σε Αγγλία, Αμερική και Ρωσία [...] [...] η πολιτική του ΕΛΑΣ στην Αττική έχει ως πιθανό στόχο να εξασφαλίσει στρατιωτική ισοπαλία οργανώνοντας ισχυρές αμυντικές θέσεις και εξασθενώντας τις βρετανικές επικοινωνίες, ενώ ο προπαγανδιστικός τους μηχανισμός προσπαθεί να εξασφαλίσει τη νίκη την οποία απέτυχαν να κατακτήσουν με στρατιωτικά μέσα. (British National Archives, WO 170/581, Arkforce and 23rd Armoured Brigade Group, 23rd Armoured Brigade Information Bulletin, 18 Δεκεμβριου 1944).

Όσο όμως περνούσαν οι ημέρες, με αυτήν του τη στάση ο ΕΛΑΣ διακινδύνευε το σύνολο της παρουσίας του στην Αθήνα. Από ένα σημείο και μετά η ανοχή απέναντι στους Βρετανούς συνεπαγόταν θύματα τόσο για τον ΕΑΑΣ όσο και για τους αμάχους. Η πρώτη προσπάθεια του ΕΛΑΣ να προσβάλει τον οδικό άξονα της Συγγρού πραγματοποιήθηκε μόλις στις 11 Δεκεμβρίου. Ελεύθεροι σκοπευτές τοποθετήθηκαν σε κτίρια και από τις δύο πλευρές της λεωφόρου και ένα πολυβολείο εγκαταστάθηκε στο εργοστάσιο ζυθοποιίας Φιξ επί της Συγγρού στο ύψος του Κουκακίου. Αυτή η κίνηση δημιούργησε τεράστια προβλήματα στις βρετανικές δυνάμεις, καθώς «έπρεπε να οργανώνονται φάλαγγες αυτοκινήτων με κατάλληλη συνοδεία στη διαδρομή Αθήνας-Φαλήρου» και δεν υπήρχαν «διαθέσιμες δυνάμεις για τέτοιου είδους επιχειρήσεις». (Στο ίδιο)

Μενέλαος Χαραλαμπίδης, ΔΕΚΕΜΒΡΙΑΝΑ 1944 - Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΣΕΛ 150-153

Διαβάστε Περισσότερα »

Ο ΔΕΚΕΜΒΡΗΣ - Χαραχτήρας, σημασία και ιδιομορφίες του

33. - Με το σύνθημα «Εμπρός ΕΛΑΣ για την Ελλάδα» ο λαϊκός στρατός ΕΛΑΣ απελευθερώνει τη χώρα μας τον Οχτώβρη του 1944, όταν οι χιτλερικοί καταχτητές, κάτω από τα χτυπήματα του Κόκκινου Στρατού, έφευγαν από τα Βαλκάνια και εκκένωναν την Ελλάδα. Το ΕΑΜ κυριαρχεί απ' τη μια άκρη ως την άλλη. Η κυβέρνηση «εθνικής ενότητας» του Παπαντρέα εγκαθίσταται στην Αθήνα χωρίς καμία ουσιαστική εξουσία έξω από την πρωτεύουσα. Ήταν η στιγμή που ο λαός μας έπρεπε να δρέψει τους καρπούς της τετράχρονης ηρωικής αντίστασής του στο χιτλεροφασίστα καταχτητή, τους καρπούς της νίκης, που οι λαοί μ' επικεφαλής τη Σοβιετική Ένωση, σα βασικό και αποφασιστικό παράγοντα, κατήγαγαν ενάντια στο Χίτλερ και τους συμμάχους του. Ο λαός σύσσωμος ρίχνεται με ενθουσιασμό στο ανοικοδομητικό έργο του κάτω από την εαμική καθοδήγηση, για να πραγματοποιήσει το όνειρό του «μια καινούργια Έλλα της δουλιάς, της λευτεριάς λυτρωμένη από κάθε ιμπεριαλιστική εξάρτηση, με ένα πραγματικά παλλαϊκό πολιτισμό». Μα οι ντόπιοι τύραννοι και οι ξένοι πάτρωνές του δε θέλουν να αναγνωρίσουν στον ελληνικό λαό το δικαίωμα να αυτοδιοικηθεί και να προκόψει. Για κείνο χτυπούν το λαό της Αθήνας και του Πειραία με τα αγγλικά αυτόματα και τανκς.
Αρχίζει η μάχη του Δεκέμβρη.
34. - Ο ελληνικός Δεκέμβρης διαδραματίζεται ενώ ακόμα συνεχίζεται η πάλη για την πλήρη συντριβή του χιτλερισμού και μάλιστα σε μια πολύ κρίσιμη καμπή. (Επίθεση του Φον Ρούστεν στο δυτικό μέτωπο 17-12-44, τελευταίες χιτλερικές προσπάθειες για τη διάσπαση του αντιφασιστικού μπλοκ).
35. - Το Δεκέμβρη ο λαός της Αθήνας και του Πειραιά πάλαιψε ηρωικά. «Η ηρωική εξέγερση του λαού της Αθήνας και του Πειραιά θα μείνει σα μια από τις πιο λαμπρές σελίδες της πάλης για τη λευτεριά». Η εξέγερση αυτή εκφράζει την απόφαση του λαού να συμπληρώσει τον εθνικοαπελευθερωτικό πόλεμο ενάντια στο χιτλερικό καταχτητή, με την ολοκλήρωση του λαϊκού δημοκρατικού μετασχηματισμού της χώρας. Ολόκληρος όμως ο αγώνας του Δεκέμβρη ήταν μια πολιτικά απροετοίμαστη και στρατιωτικά πρόχειρη και σπασμωδική προσπάθεια. «Το αποτέλεσμα όλη της εσφαλμένης απέναντι στον αγγλικό ιμπεριαλισμό πολιτικής μας είναι ότι πολιτικά-οργανωτικά-στρατιωτικά δεν είμασταν προετοιμασμένοι να αντιμετωπίσουμε την αγγλική επίθεση του Δεκέμβρη 1944. Παρά την ηρωική πάλη του λαού στην Αθήνα και στον Πειραιά, όλος ο αγώνας ήταν μια πολιτικά απροετοίμαστη και στρατιωτικά πρόχειρη και σπασμωδική προσπάθεια, που έφερε στην ήττα. Γεγονός που πρέπει να μάθει σήμερα το κόμμα, είναι ότι το Πολιτικό Γραφείο της ΚΕ του ΚΚΕ δεν προείδε δεν προετοίμασε, δεν οργάνωσε και δε διεύθυνε τη μάχη του Δεκέμβρη. Το ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ ανέχτηκε κατά τρόπο απαράδεχτο και ακατανόητο τη μονοπωλιακή διαχείριση του Δεκέμβρη από το Γ. Σιάντο. Ο Γ. Σιάντος κατάργησε αυθαίρετα, χωρίς να ρωτήσει κανέναν, το γενικό αρχηγείο του ΕΛΑΣ και ίδρυσε την ΚΕ του ΕΛΑΣ, όπου έκανε αυτό που ήθελε. Χαραχτηριστικό είναι ότι ο Γ. Σιάντος με προσωπική διαταγή του στις 17 του Δεκέμβρη 1944, άφησε και μπήκε περνώντας μέσα από τη διάταξή μας στη Γκάζα, έξω από την Αθήνα, ανενόχλητο, ένα σύνταγμα άγγλων, που μπήκε έτσι στην Αθήνα και πήρε μέρος στις μάχες ενάντια στα τμήματά μας που πάλαιβαν ηρωικά. Στο ίδιο διάστημα και απ' τη Θεσσαλονίκη φεύγαν ανενόχλητα αγγλικά στρατεύματα για την Αθήνα, ενώ οι κύριες δυνάμεις του ΕΛΑΣ δεν παίρναν μέρος στη μάχη κατά των άγγλων. Αυτά όλα μόνο σαν προδοσία μπορούν να χαραχτηριστούν. Το ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ έμενε ξένο και αμέτοχο απ' όλα αυτά, που ούτε και κατοπινά συζήτησε, ούτε τα καταδίκασε, όπως δε συζήτησε ούτε καταδίκασε την άλλη προδοσία, τη συμφωνία της Γκαζέρτας». (Ν. Ζαχαριάδη, «Δέκα χρόνια πάλης», σελ. 16-17)

Διαβάστε Περισσότερα »

Ο Νίκος Ζαχαριάδης για το Δεκέμβρη του ’44

«Παρά την ηρωική πάλη του λαού στην Αθήνα και στον Πειραιά, όλος ο αγώνας ήταν μια πολιτικά απροετοίμαστη και στρατιωτικά πρόχειρη και σπασμωδική προσπάθεια, που έφερε στην ήττα. Γεγονός που πρέπει να μάθει σήμερα το κόμμα, είναι ότι το Πολιτικό Γραφείο της ΚΕ του ΚΚΕ δεν προείδε, δεν προετοίμασε, δεν οργάνωσε και δε διεύθυνε τη μάχη του Δεκέμβρη. Το ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ ανέχτηκε κατά τρόπο απαράδεχτο και ακατανόητο τη μονοπωλιακή διαχείριση του Δεκέμβρη από το Γ. Σιάντο. Ο Γ. Σιάντος κατάργησε αυθαίρετα, χωρίς να ρωτήσει κανέναν, το γενικό αρχηγείο του ΕΛΑΣ και ίδρυσε την ΚΕ του ΕΛΑΣ, όπου έκανε αυτό που ήθελε. Χαρακτηριστικό είναι ότι ο Γ. Σιάντος με προσωπική διαταγή του στις 17 του Δεκέμβρη 1944, άφησε και μπήκε περνώντας μέσα από τη διάταξη μας στη Γκάζα, έξω από την Αθήνα, ανενόχλητο, ένα σύνταγμα άγγλων, που μπήκε έτσι στην Αθήνα, και πήρε μέρος στις μάχες ενάντια στα τμήματα μας που πάλευαν ηρωικά. Στο ίδιο διάστημα και απ' τη Θεσσαλονίκη φεύγαν ανενόχλητα αγγλικά στρατεύματα για την Αθήνα, ενώ οι κυρίες δυνάμεις του ΕΛΑΣ δεν παίρναν μέρος στη μάχη κατά των άγγλων. Αυτά όλα μόνο σαν προδοσία μπορούν να χαρακτηριστούν. Το ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ έμενε ξένο και αμέτοχο απ' όλα αυτά, που ούτε και κατοπινά τα συζήτησε, ούτε τα καταδίκασε, όπως δε συζήτησε ούτε καταδίκασε την άλλη προδοσία, τη συμφωνία της Γκαζέρτας» (Ν. Ζαχαριάδη: "Δέκα χρόνια πάλης", σελ. 16-17).

Ο Νίκος Ζαχαριάδης για το Δεκέμβρη του ’44

Διαβάστε Περισσότερα »

ΔΕΚΕΜΒΡΗΣ ΤΟΥ '44 - ηρωική λαμπρή σελίδα της πάλης του λαού κατά του αγγλικού ιμπεριαλισμού και σημαντικότερος κρίκος στην αλυσίδα των προδοσιών τη ηγεσίας του Σιάντου

Εφημερίδα Ανασύνταξη, Αρ. Φύλ. 148 15-31 Δεκέμβρη 2002

Η ηρωική εξέγερση του λαού της Αθήνας και του Πειραιά το Δεκέμβρη του '44 κατά του αγγλικού ιμπεριαλισμού και των ντόπιων μοναρχοφασιστών υποστηριχτών του είναι μια απ' τις πιο λαμπρές σελίδες της πάλης του ελληνικού λαού για λευτεριά και ανεξαρτησία και συνάμα ο σημαντικότερος κρίκος στην αλυσίδα των προδοσιών της δεξιάς και οπορτουνιστικής ηγεσίας Σιάντου και της ήττας του ΕΑΜικού λαϊκοεπαναστατικού κινήματος. Και είναι ο σημαντικότερος κρίκος στην αλυσίδα των προδοσιών και της ήττας του ΕΑΜικού κινήματος, γιατί χωρίς την ήττα του Δεκέμβρη ήταν αδύνατη η κορυφαία και τελευταία προδοσία: η ΠΡΟΔΟΣΙΑ της Βάρκιζας.

Η ήττα του Δεκέμβρη αποτελεί την πρώτη και εντελώς απαραίτητη προϋπόθεση για να οδηγηθεί το επαναστατικό κίνημα στην κορυφαία και τελευταία προδοσία, την προδοτική συμφωνία της Βάρκιζας: ακριβώς αυτό ήταν το ΣΧΕΔΙΟ των άγγλων ιμπεριαλιστών (=να συντριβεί οπωσδήποτε το κίνημα του Δεκέμβρη του '44) που εφάρμοσε αριστοτεχνικά με επιτυχία και «πέρασε» με θαυμαστή μαεστρία στο ΕΑΜοΕΛΑΣίτικο κίνημα ο πράκτοράς του στο ΚΚΕ Γ. Σιάντος.

Οι Άγγλοι ιμπεριαλιστές είχαν από πολύ νωρίς αποφασίσει να συντρίψουν το επαναστατικό ΕΑΜοΕΛΑΣίτικο κίνημα (καθοδηγούμενο από το ΚΚΕ): δηλαδή από τότε που απέτυχαν να προωθήσουν τη μαζικοποίηση του ΕΔΕΣ και των άλλων πρακτόρικων Οργανώσεών του στη χώρα μας. Ακριβώς από τότε επεξεργάστηκαν με κάθε λεπτομέρεια και το σχέδιο συντριβής του επαναστατικού ΕΑΜοΕΛΑΣίτικου κινήματος -σχέδιο που πέρασε από διάφορες φάσεις και που η αναφορά σ' αυτές δεν είναι του παρόντος- χρησιμοποιώντας για την προώθησή του και την επίτευξη του τελικού σκοπού (=τη συντριβή του κινήματος) 1) τη ντόπια μοναρχοφασιστική αντίδραση, 2) τις αγγλόδουλες δυνάμεις στο χώρο του ΕΑΜ και πρώτα απ' όλα 3) τον πράκτορά τους στις γραμμές του ΚΚΕ Γ. Σιάντο.

Η σύγκρουση-ήττα του Δεκέμβρη με τον αγγλικό ιμπεριαλισμό αποτελεί την πιο χαρακτηριστική περίπτωση για τον προδοτικό ρόλο του Σιάντου, η οποία συνάμα αποκαλύπτει με τον πλέον πειστικό τρόπο ότι ενήργησε συνειδητά ως πράκτορας της Ιντέλιτζενς Σέρβις και εκτελεστής του σχεδίου των άγγλων, επειδή ενώ δεν συγκεντρώνει τις υπαρκτές και απαραίτητες στρατιωτικές δυνάμεις, αναγκαίες για τη νίκη του ΕΛΑΣ παρά ταύτα επιλέγει τη σύγκρουση με τον αγγλικό ιμπεριαλισμό. Το μεγάλο ερώτημα παραμένει: Αν δεν υπήρχαν επαρκείς δυνάμεις, τότε γιατί επέλεξε τη σύγκρουση σ' αυτή την εντελώς «ακατάλληλη» χρονική στιγμή για την πιο κρίσιμη και αποφασιστική αναμέτρηση του κινήματος με τον αγγλικό ιμπεριαλισμό και δεν την ανέβαλλε για αργότερα, σε ευνοϊκότερο για τη νίκη του κινήματος χρόνο; (Είναι ακόμη γνωστή η έκθεση Μακρίδη σύμφωνα με την οποία ο ΕΛΑΣ θα νικούσε στη σύγκρουση του Δεκέμβρη αν είχαν πάρει μέρος σ' αυτή όλες οι δυνάμεις του ΕΛΑΣ).

Όμως ο Σιάντος με εντολή των άγγλων αναλαμβάνει να πράξει εντελώς το αντίθετο, δηλ. να εφαρμόσει- "περάσει" το σχέδιο τους "σέρνοντας" το κίνημα στη σύγκρουση του Δεκέμβρη με στόχο την ήττα και συντριβή του, παίρνοντας μάλιστα γι' αυτό το σκοπό και τα κατάλληλα μέτρα ώστε να εξασφαλιστεί οπωσδήποτε η επιτυχής εφαρμογή του σχεδίου και επιτευχθεί ο στόχος των άγγλων ιμπεριαλιστών, δηλ. η ήττα του επαναστατικού κινήματος και η νίκη των αγγλικών στρατιωτικών δυνάμεων - ντόπιου μοναρχοφασισμού:

- πρώτο, απομακρύνει απ' την Αθήνα και δεν αφήνει να πάρουν μέρος στη μάχη κατά των άγγλων οι κύριες δυνάμεις του ΕΛΑΣ,

- δεύτερο, καταργεί αυθαίρετα το γενικό Αρχηγείο του ΕΛΑΣ ώστε να έχει τον πλήρη έλεγχο εφαρμογής του αγγλικού σχεδίου,

- τρίτο, αφήνει να περάσει στην Αθήνα ένοπλο σύνταγμα των άγγλων και άλλα στρατεύματα απ' τη Θεσσαλονίκη που πήραν μέρος στη μάχη του Δεκέμβρη.

Παραθέτουμε με την ευκαιρία, συμπληρωματικά γι' αυτό το ζήτημα, τη σημαντική αλλά και πολύ αποκαλυπτική νια τον προδοτικό και πρακτορικό ρόλο του Σιάντου μαρτυρία του Θόδωρου Καλλίνου (Αμάρμπεη): «Εγκατέστησα Σταθμό Διοίκησης της Μεραρχίας στη Χασιά. Με κάλεσε η αδικαιολόγητα ανασυσταθείσα Κεντρική Επιτροπή του ΕΛΑΣ, εφόσον υπήρχε το Γενικό Στρατηγείο του ΕΛΑΣ. Ήταν στη Μονή Κλειστών πάνω από τη Χασιά, ο Γραμματέας του ΚΚΕ Γιώργης Σιάντος, οι Υποστράτηγοι Εμμανουήλ Μάντακας και Χατζημιχάλης και ο Λευτέρης Αποστόλου. Τους ενημέρωσα για την κίνηση της Μεραρχίας. Ο Σιάντος μου είπε "θα διαθέσεις το 42 Σύνταγμα στο Α' Σώμα του ΕΛΑΣ της Αθήνας και εσύ με το 52 Σύνταγμα και το 6ο Σύνταγμα του Πειραιά θα καλύψεις τον τομέα Φάληρο -Πειραιά μέχρι Ελευσίνα". Πήγα στη Μάνδρα να υποδεχθώ το 52 Σύνταγμα. Τηλεφώνησα στο Σιάντο: "Έφτασε στη Μάνδρα το βρετανικό Σύνταγμα από τη Θεσσαλονίκη, θα το αφοπλίσουμε". Στην απάντηση του: "Να το αφήσετε να περάσει" του είπα: "Αύριο αυτό το Σύνταγμα θα μας πολεμάει στην Αθήνα". Ο Σιάντος επανέλαβε: "Να το αφήσετε να περάσει". Το αφήσαμε οπλισμένο να φθάσει στην Αθήνα» («ΕΛΛΑΔΑ», Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2002, σελ. 3, πρώτη στήλη αριστερά).

Τα μέτρα αυτά ήταν εκείνα που εξασφάλισαν τη στρατιωτική νίκη των άγγλων ιμπεριαλιστών στη σύγκρουση του Δεκέμβρη, παρά την ηρωική πάλη του λαού Αθήνας-Πειραιά και όχι το ότι «η καθοδήγηση του ΚΚΕ δεν πίστεψε στη δυνατότητα της νίκης και δεν προχώρησε στην αποφασιστική αναμέτρηση» («Λαϊκός Δρόμος», 7.12.2002), όπως ισχυρίζονται οι διάφοροι δεξιοί οπορτουνιστές και οι χρουστσοφικοί ρεβιζιονιστές των "Κ"ΚΕ-Συνασπισμού για να δικαιολογήσουν τις απανωτές προδοσίες που τις εμφανίζουν ως "λάθη"(!) και αποκαταστήσουν τον πράχτορα της Ιντέλιτζενς Σέρβις Γ. Σιάντο (έτσι τον είχε χαρακτηρίσει το Κόμμα με βάση τα στοιχεία που είχε συγκεντρώσει, όταν ερευνήθηκε η περίπτωση του στο «Πόρισμα της Επιτροπής για την υπόθεση Σιάντου (13.10.50)» («Το ΚΚΕ», Επίσημα Κείμενα, τόμος έβδομος, 1949-1955, σελ. 541, Αθήνα 1995).

Ο Νίκος Ζαχαριάδης αναφερόμενος στο Δεκέμβρη του '44, σημειώνει:

«Παρά την ηρωική πάλη του λαού στην Αθήνα και στον Πειραιά, όλος ο αγώνας ήταν μια πολιτικά απροετοίμαστη και στρατιωτικά πρόχειρη και σπασμωδική προσπάθεια, που έφερε στην ήττα. Γεγονός που πρέπει να μάθει σήμερα το κόμμα, είναι ότι το Πολιτικό Γραφείο της ΚΕ του ΚΚΕ δεν προείδε, δεν προετοίμασε, δεν οργάνωσε και δε διεύθυνε τη μάχη του Δεκέμβρη. Το ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ ανέχτηκε κατά τρόπο απαράδεχτο και ακατανόητο τη μονοπωλιακή διαχείριση του Δεκέμβρη από το Γ. Σιάντο. Ο Γ. Σιάντος κατάργησε αυθαίρετα, χωρίς να ρωτήσει κανέναν, το γενικό αρχηγείο του ΕΛΑΣ και ίδρυσε την ΚΕ του ΕΛΑΣ, όπου έκανε αυτό που ήθελε. Χαρακτηριστικό είναι ότι ο Γ. Σιάντος με προσωπική διαταγή του στις 17 του Δεκέμβρη 1944, άφησε και μπήκε περνώντας μέσα από τη διάταξη μας στη Γκάζα, έξω από την Αθήνα, ανενόχλητο, ένα σύνταγμα άγγλων, που μπήκε έτσι στην Αθήνα, και πήρε μέρος στις μάχες ενάντια στα τμήματα μας που πάλευαν ηρωικά. Στο ίδιο διάστημα και απ' τη Θεσσαλονίκη φεύγαν ανενόχλητα αγγλικά στρατεύματα για την Αθήνα, ενώ οι κυρίες δυνάμεις του ΕΛΑΣ δεν παίρναν μέρος στη μάχη κατά των άγγλων. Αυτά όλα μόνο σαν προδοσία μπορούν να χαρακτηριστούν. Το ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ έμενε ξένο και αμέτοχο απ' όλα αυτά, που ούτε και κατοπινά τα συζήτησε, ούτε τα καταδίκασε, όπως δε συζήτησε ούτε καταδίκασε την άλλη προδοσία, τη συμφωνία της Γκαζέρτας» (Ν. Ζαχαριάδη: "Δέκα χρόνια πάλης", σελ. 16-17).

Διαβάστε Περισσότερα »