Βαθαίνει παραπέρα το προτσές της απόλυτης εξαθλίωσης της εργατικής τάξης και των πλατιών λαϊκων μαζών

Σήμερα απ’ τα παραπάνω είναι φανερό, ότι το προτσές της απόλυτης εξαθλίωσης της εργατικής τάξης και των πλατιών λαϊκών μαζών έχει βαθύνει στο έπακρο, και εξακολουθεί να βαθαίνει παραπέρα, με τη μεγάλη στρατιά ανέργων, τους χαμηλότατους μισθούς , τους άστεγους, τις μεγάλες αυξήσεις τιμών και φόρων, την διαρκή πτώση των πραγματικών μισθών των εργαζομένων, τη γενικότερη άνοδο του κόστους ζωής, τη χειροτέρευση της διατροφής και των συνθηκών κατοικίας, την ένταση της εκμετάλλευσης και την εντατικοποίηση της εργασίας με συνέπια την αύξηση των ατυχημάτων, τη χειροτέρευση των συνθηκών εργασίας γενικά που συνεπάγεται αύξηση των ασθενειών, κλπ.,κλπ.

Ορθά σημείωνε ο ΛΕΝΙΝ: «ο εργάτης εξαθλιώνεται α π ό λ υ τ α δηλ. γίνεται πραγματικά πιο φτωχός από πριν, είναι αναγκασμένος να ζει χειρότερα, να τρέφεται λιγότερο, να υποσιτίζεται περισσότερο, να στεγάζεται στα υπόγεια και στις σοφίτες» (ΛΕΝΙΝ: τομ.18^, σελ. 428).

Η σημερινή κατάσταση σε όλες τις καπιταλιστικές χώρες επιβεβαιώνει ακόμα μια φορά την ορθότητα της μαρξιστικής θεωρίας της σχετικής και απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου.

Η θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου έχει δεχθεί κατά καιρούς απ’ τους αστούς και τους ρεβιζιονιστές (παλιούς σοσιαλδημοκράτες αλλά και τους χρουστσοφικούς σοσιαλδημοκράτες) οξύτατες επιθέσεις, θεωρώντας την «ξεπερασμένη».

Το νόμο της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου αρνούνται οι αστοί ιδεολόγοι, οι ρεβιζιονιστές απ’ το Μπέρνσταϊν, Κάουτσκι, κλπ. ως τους χρουστσοφικούς, οι τροτσκιστές, οι σοσιαλδημοκράτες κλπ. και μάζί τους οι εκάστοτε σοσιαλδημοκρατικές ηγεσίες του «Κ»ΚΕ (Ν.Κυρίτσης: «Νέος Κόσμος», 9/1971, σελ. 121, Θ.Ζάχος: «Νέος Κόσμος», 1/1972, σελ. 40-41, Σ.Ζορμπαλάς: «Ο μαρξισμός και η εποχή μας», σελ.41, Αθήνα 1976, Γ.Φαράκος: «Η επιστημονικοτεχνική επανάσταση και η εργατική τάξη», σελ. 76, Αθήνα 1974, κλπ.,κλπ.).

Διαβάστε Περισσότερα »

1.πλήρης εγκατάλειψη της μαρξιστικής θεωρίας της εξαθλίωσης του προλεταριάτου απ’ την ηγεσία του «Κ»ΚΕ

α. ανοιχτή εγκατάλειψη της μαρξιστικής θεωρίας της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου

Όπως αναφέρθηκε σε προηγούμενο σημείωμα, όλα τα πρώην κομμουνιστικά κόμματα που ακολούθησαν την αντεπαναστατική σοσιαλδημοκρατική γραμμή του 20^ου συνέδριου του ΚΚΣΕ (Φλεβάρης 1956) δηλ. τα κόμματα της νέας χρουστσοφικής σοσιαλδημοκρατίας – τόσο εκείνα των τότε ρεβιζιονιστικών χωρών του παλινορθωμένου καπιταλισμού όσο και εκείνα των παραδοσιακών καπιταλιστικών χωρών – ΑΠΕΡΡΙΨΑΝ ανοιχτά τη μαρξιστική θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου, σύμφωνα με την οποία, κατά το Λένιν, «ο εργάτης εξαθλιώνεται α π ό λ υ τ α, δηλ. γίνεται πραγματικά φτωχότερος από πριν, είναι υποχρεωμένος να ζει χειρότερα, να τρέφεται λιγότερο, να υποσιτίζεται περισσότερο, να στεγάζεται στα υπόγεια και στις σοφίτες» (ΛΕΝΙΝ)1 .

Αυτή η απόρριψη διατυπώθηκε τότε, μετά τα μέσα της δεκαετίας του 1950, ανοιχτά σε εκατοντάδες δημοσιεύματα στα έντυπα των χρουστσοφικών σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων, αλλά και στα υλικά δυο σημαντικών διεθνών συναντήσεων, με πρώτη την «Internationale Wirtschaftswissenschaftliche Konferenz der Humbold-Universitaet zu Berlin 1-4 Oktober 1958» (θέμα: «Konjunktur-Krise-Krieg»). Στα δημοσιευμένα υλικά της, πέραν των συστηματικών διαστρεβλώσεων, καταγράφεται η απόρριψη της μαρξιστικής θεωρίας της εξαθλίωσης του προλεταριάτου, με πιο ακραία περίπτωση, εκείνη του Φιλανδού αντιπροσώπου Eino Novalainen, ο οποίος, με πρόσχημα την πάλη κατά του «δογματισμού», και αφού παρέθεσε ολόκληρο το σχετικό απόσπασμα του Λένιν, απέρριψε ανοιχτά τη μαρξιστική θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου, «διαβεβαιώνοντας» μάλιστα, ταυτόχρονα, ότι παρά την απόρριψη: «δεν είμαι ρεβιζιονιστής , παρόλα αυτά πιστεύω, ότι αυτός ο ισχυρισμός δεν ισχύει για όλες τις καπιταλιστικές χώρες» (σελ. 369) και ότι «οι μαρξιστές (εννοεί προφανώς τους χρουστσοφικούς ρεβιζιονιστές σοσιαλδημοκράτες) δεν χρειάζεται να αντιλέγουν στους οπορτουνιστές και ρεβιζιονιστές, όταν αυτοί κατ εξαίρεση τυχαίνει να λένε την αλήθεια» (σελ.370) 2 δηλ. ισχυρίζεται ότι η μαρξιστική θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου δεν ισχύει τάχα για τις αναπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες (!!!). Και στη διεθνή Σύσκεψη της Μόσχας (27 Αυγ. –3 Σεπτ. 1962) με θέμα: «Προβλήματα του σύγχρονου καπιταλισμού και η εργατική τάξη» που οργανώθηκε απ’ το περιοδικό «Προβλήματα ειρήνης και σοσιαλισμού» και το «Ινστιτούτο για την παγκόσμια οικονομία και τις διεθνείς σχέσεις της Ακαδημίας Επιστημών της ΕΣΣΔ» εγκαταλείπεται οριστικά η μαρξιστική θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου απ’ τα ρεφορμιστικά κόμματα της νέας χρουστσοφικής σοσιαλδημοκρατίας, με πρωτοστατούντες απ’ τους συμμετέχοντες, τους T.Timofejew (σελ.407), H.Winston (σελ.412), W.Ljubimowa (σελ.439-40), W.Tscheprakow (σελ.462-463), κλπ. 3.

Οι ηγεσίες του "Κ"ΚΕ απ' το '56 και ύστερα κινήθηκαν και σ’ αυτό το σπουδαίο ζήτημα του μαρξισμού δηλ. τη μαρξιστική θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου στο δρόμο της ρεβιζιονιστικής χρουστσωφικής σοσιαλδημοκρατίας. Έτσι ενώ στο ρεφορμιστικό «Πρόγραμμα» που ψηφίστηκε στο 8^ο Συνέδριο (1961) του “K”ΚΕ, εξακολουθεί να αναφέρεται ακόμα ότι "μεγαλώνει η σχετική και η απόλυτη εξαθλίωση" (σελ.20) 4 της εργατικής τάξης, στο «Πρόγραμμα» που ψηφίστηκε στο 9^ο Συνέδριο (Μάρτης 1974) και τροποποιημένο εγκρίθηκε από το 10^ο Συνέδριο (Μάης 1978) έχουν απαλειφθεί εντελώς οι όροι “σχετική και απόλυτη εξαθλίωση του προλεταριάτου” και αντ' αυτών αναφέρεται: "η εντατικοποίηση της δουλειάς αυξάνει. Η εκμετάλλευση της εργατικής τάξης δυναμώνει. Μειώνεται το μερίδιό της στο εθνικό εισόδημα... Η αβεβαιότητα για το αύριο μεγαλώνει..." (σελ.17) 5.

Την αλλαγή αυτή σημείωσε τότε με ιδιαίτερη ικανοποίηση, σε άρθρο του για τις προσυνεδριακές συζητήσεις του 9^ου Συνεδρίου, ο ρεβιζιονιστής οικονομολόγος Ν. Κυρίτσης (αργότερα πρόεδρος του Κ"Μ"Ε), ο οποίος είχε εκφράσει τη γνώμη ότι αυτό έπρεπε να είχε ήδη γίνει στο 8^ο Συνέδριο (1961). Γράφει: «Στο καινούργιο πρόγραμμα η παλιά θέση: "μεγαλώνει η σχετική και απόλυτη εξαθλίωση..." αλλάζει με την πρόταση "αυξάνει η εκμετάλλευση της εργατικής τάξης και μειώνεται το μερίδιό της στο εθνικό εισόδημα... Η αβεβαιότητα για το αύριο συνέχει την εργατική τάξη". Νομίζω πως η αλλαγή αυτή είχε ωριμάσει από καιρό και ίσως έπρεπε να είχε γίνει στο προηγούμενο Συνέδριο» (σελ.120). Στη συνέχεια διαστρεβλώνοντας και απορρίπτοντας τη θεωρία του Μαρξ σχετικά με την απόλυτη εξαθλίωση του προλεταριάτου καταλήγει: «Γι' αυτό θεωρώ πετυχημένη και επίκαιρη τη θέση στο ζήτημα αυτό που προτείνεται, επειδή αντανακλά αντικειμενικά τη σημερινή κατάσταση της εργατικής τάξης στη χώρα μας» (σελ. 121) 6.

Πέραν του ότι στο «Πρόγραμμα» του "Κ"ΚΕ απορρίπτεται ανοιχτά από το 1974 η μαρξιστική θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου, η ηγεσία του "Κ"ΚΕ ισχυρίζεται πως τάχα το 1978 (τότε εγκρίθηκε εκ νέου το ρεφορμιστικό πρόγραμμα από το 10ο Συνέδριο) δεν ίσχυε στην Ελλάδα ο νόμος της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου, δηλαδή αυτή δε διαπίστωνε χειροτέρευση και άμεση πτώση του βιοτικού επιπέδου της εργατικής τάξης που εκδηλώνονταν τότε με τη μείωση του πραγματικού μισθού των εργαζομένων σαν αποτέλεσμα της ύψωσης των τιμών και της αύξησης των φόρων, τη χρόνια και διαρκώς αυξανόμενη ανεργία (εκατοντάδες χιλιάδες ήταν, το 1978, οι άνεργοι στη χώρα μας), την εντατικοποίηση της εργασίας, τη χειροτέρευση συνθηκών εργασίας, την αύξηση των ατυχημάτων, τη χειροτέρευση της διατροφής και των συνθηκών διαβίωσης και κατοικίας της εργατικής τάξης, κλπ.

Αξίζει εδώ να υπογραμμιστεί, ότι η άρνηση της ύπαρξης της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου στη χώρα μας από τους ρεβιζιονιστές σοσιαλδημοκράτες ηγέτες γίνονταν σε μια περίοδο που η καπιταλιστική οικονομία της Ελλάδας μαστίζονταν ακόμα από τη μεγάλη οικονομική κρίση, τη μεγαλύτερη μετά την κρίση 1929-33, που είχε ξεσπάσει από τις αρχές της δεκαετίας του '70 και είχε αγκαλιάσει ολόκληρο τον τότε αστικό και ρεβιζιονιστικό καπιταλιστικό κόσμο. Σε μια τέτοια περίοδο, δηλ. περίοδο οικονομικής κρίσης, είναι ολοφάνερο ότι ο νόμος της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου δρούσε με ακόμα μεγαλύτερη ένταση. Η άρνηση της ύπαρξης της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου, σε μια τέτοια περίοδο, εκφράζει όχι μόνο την πλήρη απομάκρυνση από τον μαρξισμό-λενινισμό αλλά επιπλέον και το μέγεθος της προδοσίας των συμφερόντων της εργατικής τάξης εκ μέρους των σοσιαλδημοκρατών ηγετών του "Κ"ΚΕ, μα και συνιστά τον πιο ακραίο εξωραϊσμό του καπιταλισμού.

Στα 1972 ο Θ. Ζάχος, στέλεχος του "Κ"ΚΕ, απαντώντας στους αβάσιμους ισχυρισμούς του τότε υπουργού της Χούντας φασίστα Τσάκωνα, o οποίος ισχυρίζονταν, ότι τάχα "ο Μαρξ διεψεύσθη προς έτι ως προς την αναγκαίαν μέλλουσαν να επισυμβή απαθλίωσιν της εργατικής τάξης", αφού παραθέτει στοιχεία για την Ελλάδα και τις διάφορες καπιταλιστικές χώρες (ΕΠΑ, Αγγλία, κλπ,) καταλήγει: "εννοείται, τα στοιχεία που παραθέσαμε δε σημαίνει ότι στη μεταπολεμική περίοδο κυριαρχεί απόλυτη εξαθλίωση της εργατικής τάξης" 7 .

Είναι ολοφάνερο ότι ο Θ. Ζάχος αρνούμενος την ύπαρξη της εξαθλίωσης της εργατικής τάξης στον καπιταλιστικό κόσμο μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, αρνείται και την ισχύ του νόμου της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου για όλες ανεξαίρετα τις καπιταλιστικές χώρες. Για να προσδώσει κύρος στη ρεβιζιονιστική άποψη του "Κ"ΚΕ εγκατάλειψης της θεωρίας της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου και να δικαιολογήσει την προδοσία του κόμματος του, ο Ζάχος επικαλείται τις αντιμαρξιστικές απόψεις του γνωστού αποστάτη σοβιετικού (ουγγρικής καταγωγής) ρεβιζιονιστή οικονομολόγου E.Varga (1879-1964) (τον χαρακτηρίζει επιστήμονα "παγκοσμίου φήμης"), ο οποίος, ως γνωστόν, αρνούνταν την ύπαρξή της στις καπιταλιστικές χώρες μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, και επιπλέον αρνούνταν ευθέως τη μαρξιστική θεωρία της εξαθλίωσης και ισχυρίζονταν, ότι ο Μαρξ δεν είχε διατύπωσε «καμιά θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου» (J.Kuczynski) 8.

Ο Θ. Ζάχος υποστηρίζει την ίδια αντι-μαρξιστική θέση με τον E.Varga και μ' όλους τους σοβιετικούς ρεβιζιονιστές σοσιαλδημοκράτες που απέρριπταν ανοιχτά τη μαρξιστική θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου και είχαν φτάσει ως το σημείο, όπως αναφέρθηκε σε προηγούμενο σημείωμα, να ισχυρίζονται, ότι αυτή "δεν έχει καμιά σχέση με τον μαρξισμό-λενινισμό" όπως ο Ρώσος Sergej Dalin 9, που είχε το θράσος να ισχυριστεί-γράψει: «παλιότερα διακηρύσσονταν η θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του Προλεταριάτου. Όμως αυτή δεν έχει τίποτε το κοινό με το μαρξισμό-λενινισμό», εννοώντας προφανώς ότι δεν έχει σχέση με το αντεπαναστατικό αντιμαρξιστικό ρεύμα του χρουστσοφικού ρεβιζιονισμού (=παραλλαγή της αστικής ιδεολογίας).

Ο Σ. Ζορμπαλάς (Γ.Γ τότε του Κ«Μ»Ε) υποστήριζε, ότι το 1976 στις αναπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες και στις ΕΠΑ δεν κυριαρχούσε τάχα απόλυτη εξαθλίωση του προλεταριάτου. Έγραφε: «Σ' αυτές τις χώρες χωρίς να αποκλείεται η απόλυτη εξαθλίωση ιδιαίτερα σε μερικούς κλάδους και ορισμένα λαϊκά στρώματα, σαν τους νέγρους και τις μειονότητες των ΕΠΑ, κυριαρχεί σήμερα η σχετική εξαθλίωση του προλεταριάτου» 10 .

Όμως η πραγματικότητα των καπιταλιστικών χωρών εκείνης της περιόδου διέψευδε τους ισχυρισμούς του Ζορμπαλά, που μ' αυτή του τη θέση εξωράϊζε τον καπιταλισμό των αναπτυγμένων καπιταλιστικών χωρών, και έδειχνε, ότι και σ' αυτές κυριαρχούσε η απόλυτη εξαθλίωση του προλεταριάτου, που εκδηλώνονταν με ραγδαία πτώση και χειροτέρευση του βιοτικού επιπέδου της εργατικής τάξης λόγω της κρίσης, μείωση των πραγματικών μισθών των εργατών, χειροτέρευση των συνθηκών δουλειάς και διαβίωσης, ένταση της εκμετάλλευσης, αυξήσεις ενοικίων, τη μαζική ανεργία που είχε πάρει στα 1976 τεράστιες διαστάσεις (σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία στις ΕΠΑ υπήρχαν περίπου 10 εκατομμύρια άνεργοι, στη Δυτική Γερμανία 1,5 εκατομμύριο, στην Αγγλία πάνω από 1,5 εκατομμύριο, κλπ.).

Τέλος, ο Γ. Φαράκος (μέλος τότε του ΠΓ και μετέπειτα Γ.Γ του "Κ"ΚΕ) στο βιβλίο του "Επιστημονικοτεχνική επανάσταση και εργατική τάξη" (1974) 11 διαστρεβλώνει την μαρξιστική θεωρία της εξαθλίωσης, παρουσιάζοντάς την σαν "τάση" (σελ. 156) – ακολουθώντας τους Ε. David (1899), Kautsky (1901) και Tscheprakov (1969), κλπ. – που τάχα δεν επικρατεί, γιατί υπάρχουν σειρά παράγοντες που δρουν αντίθετα, και πρώτα απ' όλα η πάλη της εργατικής τάξης για αύξηση μισθών και καλυτέρευση συνθηκών δουλειάς, άποψη που οδηγεί όλους τους ρεβιζιονιστές ανοιχτά ή συγκαλυμμένα σε εγκατάλειψη της Προλεταριακής Επανάστασης.

Και αυτή η αποτυχημένη προσπάθεια διαστρέβλωσης του Φαράκου «μεταμόρφωσης» του ν ό μ ο υ της εξαθλίωσης, a la Kautsky, σε «τάση» (K.Kautsky 1901: «η εξαθλίωση πρέπει να νοείται ως τάση και όχι απαραίτητα ως αλήθεια») 12, την οποία συνέχισε πρόσφατα ο σοσιαλδημοκράτης ρεφορμιστής Δ.Κουτσούμπας, κάνοντας επίσης λόγο για «τάση απόλυτης και σχετικής εξαθλίωσης»13, βαδίζοντας με συνέπεια στα χνάρια του δασκάλου τους K.Kautsky αλλά και όλων των παλιών ρεφορμιστών και των νέων της χρουστσοφικής σοσιαλδημοκρατίας, συνιστά ΑΠΟΡΡΙΨΗ της μαρξιστικής θεωρίας της εξαθλίωσης του προλεταριάτου. Όμως η απόλυτη και σχετική εξαθλίωση του προλεταριάτου δεν είναι "τάση", όπως ισχυρίζονται οι Φαράκος και Κουτσούμπας αλλά και οι διάφοροι ρεβιζιονιστές σοσιαλδημοκράτες (για να αρνηθούν την ισχύ τους), αλλά ένας αντικειμενικός οικονομικός νόμος ανάπτυξης της καπιταλιστικής κοινωνίας, ο οποίος δρα ακόμα πιο έντονα στην περίοδο της γενικής κρίσης του καπιταλισμού και ιδιαίτερα στην περίοδο των οικονομικών κρίσεων, όπως εκείνη της δεκαετίας του 1970 και πολύ περισσότερο η σημερινή κατά την οποία η κυκλική καπιταλιστική κρίση υπερπαραγωγής συμπίπτει επιπλέον ΚΑΙ με την ΠΛΗΡΗ ΧΡΕΟΚΟΠΙΑ της ελληνικής οικονομίας.

Όσον αφορά την πάλη της εργατικής τάξης για αύξηση μισθών και καλύτερες συνθήκες δουλειάς, αυτή δεν μπορεί να εμποδίσει τη δράση του νόμου της σχετικής και απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου, πολύ περισσότερο δεν μπορεί να τον καταργήσει. Μπορεί μόνο ελάχιστα να περιορίσει τις συνέπειές του για την εργατική τάξη, ενώ σε περιόδους κρίσεων, όπως η σημερινή, δεν μπορεί καθόλου να περιορίσει τις αρνητικές συνέπειες και την απόλυτη εξαθλίωση. Στην πάλη της εργατικής τάξης μπαίνουν πάντα όρια, που καθορίζονται από την ύπαρξη και δράση των αντικειμενικών οικονομικών νόμων του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής. Γι’ αυτό ο Μαρξ έχει τονίσει γενικά: "Η εργατική τάξη δεν πρέπει να υπερβάλλει την τελική αποτελεσματικότητα των καθημερινών αυτών αγώνων. Δεν πρέπει να ξεχνά ότι παλεύει ενάντια στα αποτελέσματα και όχι ενάντια στις αιτίες αυτών των αποτελεσμάτων, ότι καθυστερεί βέβαια την προς τα κάτω κίνηση, δεν αλλάζει όμως την κατεύθυνσή της..." 14

Η εργατική τάξη ΔΕΝ μπορεί στα πλαίσια του καπιταλισμού να καταργήσει με την πάλη της τους νόμους του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής, και επομένως ούτε και το νόμο της σχετικής και απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου. Προϋπόθεση για την κατάργηση αυτών των νόμων είναι η επαναστατική βίαιη-ένοπλη ανατροπή του καπιταλισμού και η εξάλειψή του.

Οι σοσιαλδημοκρατικές ηγεσίες του χρουστσοφικού "Κ"ΚΕ εγκαταλείποντας τη μαρξιστική θεωρία της εξαθλίωσης του προλεταριάτου δεν πρόδωσαν μόνο τον επαναστατικό μαρξισμό, αλλά αποδεικνύονται επιπλέον και οι καλύτεροι εξωραϊστές και υπερασπιστές του καπιταλιστικού εκμεταλλευτικού συστήματος.

Οι ρεφορμιστές, παλιοί παραδοσιακοί και νέοι χρουστσοφικοί σοσιαλδημοκράτες, και οι αστοί κριτικοί του Μαρξ έχουν πάντα επιδείξει ένα εξαιρετικά λεπτό ταξικό ένστικτο όταν επιχειρούν μόνιμα να παραποιήσουν, ανασκευάσουν και απορρίψουν τη θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης και αρνηθούν το νόμο αυτό της καπιταλιστικής ανάπτυξης που ένας από τους πιο δραστήριους απολογητές και συνειδητούς υπερασπιστές του καπιταλισμού, ο Ρ. Mendes-France, τον είχε αποκαλέσει στα μέσα της δεκαετίας του 1950 – εκφράζοντας το δικαιολογημένο ταξικό του μίσος – "διαβόητο νόμο"!!!

Συγκεντρώνοντας τα πυρά των επιθέσεών τους στο νόμο της απόλυτης εξαθλίωσης οι εχθροί της επανάστασης και του σοσιαλισμού-κομμουνισμού προσπαθούν με παραποιημένα στοιχεία να εξαπατήσουν την εργατική τάξη, καλλιεργώντας της την απατηλή-αποπροσανατολιστική αντίληψη ότι η οικονομική ανάπτυξη του καπιταλισμού συνοδεύεται τάχα από "βελτίωση" της κατάστασής του προλεταριάτου και όλων των εργαζομένων, και επομένως η προλεταριακή επανάσταση είναι «περιττή», δεν είναι αναγκαία και αναπόφευκτη.

Σήμερα όμως, σε περίοδο παρατεταμένης κυκλικής κρίσης υπερπαραγωγής, που σ' ολόκληρο τον καπιταλιστικό κόσμο ο νόμος αυτός δρα μ’ όλη τη δύναμή του και το προτσές της απόλυτης εξαθλίωσης είναι ιδιαίτερα έκδηλο και μάλιστα βαθαίνει παραπέρα – επιβεβαιώνοντας ταυτόχρονα την ορθότητα της θεωρίας της εξαθλίωσης του Μαρξ – οι παραδοσιακοί αστοί αλλά και οι παλιοί παραδοσιακοί και νέοι χρουστσοφικοί σοσιαλδημοκράτες μη δυνάμενοι ν' αρνηθούν αυτή τη ζοφερή κατάσταση της ακραίας εξαθλίωσης του προλεταριάτου και των πλατιών λαϊκών μαζών, σιωπούν.

β. ανοιχτή εγκατάλειψη της μαρξιστικής θεωρίας της σχετικής εξαθλίωσης του προλεταριάτου

Οι σοσιαλδημοκράτες ηγέτες του «Κ»ΚΕ δεν αρκέστηκαν μόνο στην εδώ και κάποιες δεκαετίες απόρριψη – ακολουθώντας τους παραδοσιακούς αστούς και τους παλιούς σοσιαλδημοκράτες – της μαρξιστικής θεωρίας της απόλυτης εξαθλίωσης του Προλεταριάτου, αλλά προχώρησαν και παραπέρα. Τώρα με το ρεφορμιστικό τους σύνθημα: «να πτωχεύσει η πλουτοκρατία, όχι ο λαός» που προβλήθηκε για πρώτη φορά το 2010, με χιλιάδες αφίσες σε πολλές πόλεις της χώρας, προχώρησαν ΚΑΙ στην απόρριψη της μαρξιστικής θεωρίας της σχετικής εξαθλίωσης του Προλεταριάτου, την οποία δύσκολα αμφισβητούν ακόμα και οι αστοί οικονομολόγοι.

Η αφίσα με το παραπάνω ρεφορμιστικό σύνθημα αναδημοσιεύτηκε επανειλημμένα στο «Ριζοσπάστη» (14-4-2010, σελ.3, κλπ.) και προπαγανδίζεται μόνιμα απ’ τις στήλες του αλλά και απ’ όλα τα στελέχη και την ίδια την Παπαρήγα σε διάφορες ομιλίες της, όπως στην «εκδήλωση της Αχτίδας Βιομηχανίας της ΚΟΑ του ΚΚΕ» (29/4/2010): «καλύτερα να πτωχεύσει η πλουτοκρατία παρά να πτωχεύσει ο λαός»15, ομιλία στην οποία μας πληροφορεί επιπλέον, και για πρώτη φορά, ότι ο «σοσιαλισμός» που επιδιώκει το κόμμα της δεν θα είναι ο μαρξιστικός σοσιαλισμός που οικοδομήθηκε στη Σοβιετική Ένωση των ΛΕΝΙΝ ΣΤΑΛΙΝ, αλλά ένας «σοσιαλισμός που δεν θα είναι η επανάληψη του σοσιαλισμού που γνωρίσαμε» και ένας «σοσιαλισμός που θα έχει διδαχθεί από τα σοβαρά λάθη», ενώ σε άλλη συνέντευξή της, ένα περίπου μήνα αργότερα, επανέλαβε: «το ΚΚΕ από την αρχή είπε ότι ή θα πτωχεύσει ο λαός ή η πλουτοκρατία, μέση λύση δεν υπάρχει» 16.

Το φαινομενικά «ορθό» και επικίνδυνο ελκυστικό σύνθημα των αφισών «να πτωχεύσει η πλουτοκρατία, όχι ο λαός» από μια πρώτη και επιπόλαια ματιά εξαπατά, δίνοντας την εντύπωση ότι στρέφεται «κατά» της πλουτοκρατίας και είναι «υπέρ» του λαού δηλ. εκφράζει και υπερασπίζει τάχα τα ταξικά συμφέροντα της εργατικής τάξης και των πλατιών λαϊκών μαζών. Όμως μια προσεχτικότερη προσέγγιση-ανάλυσή του επιτρέπει, όπως θα καταδειχθεί αμέσως παρακάτω, να διαπιστωθεί ότι είναι ένα ρεφορμιστικό σύνθημα στην υπηρεσία των ταξικών συμφερόντων του κεφαλαίου, ενώ επιπλέον συνιστά πλήρη εγκατάλειψη της μαρξιστικής θεωρίας της σχετικής εξαθλίωσης του προλεταριάτου: η «σ χ ε τ ι κ ή εξαθλίωση των εργατών», που είναι «ακόμα πιο ολοφάνερη» (ΛΕΝΙΝ), εκφράζεται στην «ελάττωση της μ ε ρ ί δ α ς που παίρνουν από το κοινωνικό εισόδημα. Η α ν α λ ο γ ι κ ή μερίδα των εργατών στην καπιταλιστική κοινωνία, που πλουτίζει με γοργούς ρυθμούς, όλο και μικραίνει, γιατί όλο και πιο γοργά πλουτίζουν οι εκατομμυριούχοι» (ΛΕΝΙΝ) 17, σημαίνει άρνηση της ύπαρξης της σχετικής εξαθλίωσης στην αστική κοινωνία και βρίσκεται, προφανώς, σε κραυγαλέα αντίθεση-σύγκρουση με την αντικειμενική οικονομική καπιταλιστική πραγματικότητα, όπως θα φανεί αμέσως παρακάτω.

Και τώρα μια σειρά σύντομες παρατηρήσεις που αποκαλύπτουν το αντιμαρξιστικό περιεχόμενο του συνθήματος:

Καταρχήν το σύνθημα του σοσιαλδημοκρατικού «Κ»ΚΕ «να πτωχεύσει η πλουτοκρατία, όχι ο λαός» είναι ρεφορμιστικό, επειδή καλλιεργεί στην εργατική τάξη την αυταπάτη ότι στα πλαίσια του καπιταλισμού είναι κάποια στιγμή δυνατό «να πτωχεύσει η πλουτοκρατία». Ακριβώς το αντίθετο είναι σωστό. Εκείνο που συμβαίνει μόνιμα και αναπόφευκτα στην πραγματικότητα της καπιταλιστικής κοινωνίας όλων των χωρών είναι: η πλουτοκρατία πλουταίνει ολοένα και περισσότερο ενώ το Προλεταριάτο (και όλοι οι εργαζόμενοι) εξαθλιώνεται, σχετικά και απόλυτα.

Μια δεύτερη παρατήρηση αφορά στη σχέση του συνθήματος «να πτωχεύσει η πλουτοκρατία» με τη μαρξιστική-λενινιστική-σταλινική θεωρία της σχετικής και απόλυτης εξαθλίωσης του Προλεταριάτου. Η υιοθέτηση, προπαγάνδιση και προβολή αυτού του ρεφορμιστικού συνθήματος-θέσης οδηγεί αναπόφευκτα σε απόρριψη της μαρξιστικής θεωρίας της εξαθλίωσης του Προλεταριάτου, αφού μ’ αυτό υποστηρίζεται η άποψη ότι στον καπιταλισμό γενικά μπορεί να υπάρξει περίπτωση «να πτωχεύσει η πλουτοκρατία», άποψη που είναι σε πλήρη ρήξη με τη μαρξιστική θεωρία της εξαθλίωσης που διδάσκει και υποστηρίζει ακριβώς το αντίθετο: το προλεταριάτο στον καπιταλισμό εξαθλιώνεται τόσο σχετικά όσο και απόλυτα.

Μια τρίτη παρατήρηση αφορά στη σχέση του συνθήματος «να πτωχεύσει η πλουτοκρατία» με τη σημερινή οικονομικο-κοινωνική πραγματικότητα της καπιταλιστικής κοινωνίας. Ο ισχυρισμός των ρεφορμιστών ηγετών του «Κ»ΚΕ ότι σήμερα μπορεί «να πτωχεύσει η πλουτοκρατία» ή όποτε στο μέλλον είναι φανερό πως βρίσκεται σε κραυγαλέα αντίθεση και πλήρη σύγκρουση με τη σημερινή ζοφερότατη αντικειμενική πραγματικότητα της σχετικής και απόλυτης εξαθλίωσης του Προλεταριάτου στη χώρα μας και σ’ όλες τις καπιταλιστικές χώρες του πλανήτη. Επομένως οι ηγέτες του χρουστσοφικου-μπρεζνιεφικού «Κ»ΚΕ αρνούνται και αμφισβητούν τη σημερινή πραγματικότητα του αντικειμενικού προτσές της εξαθλίωσης (σχετικής-απόλυτης) που βαθαίνει διαρκώς, προσπαθώντας με το παραπλανητικό τους σύνθημα «να πτωχεύει η πλουτοκρατία» να εξαφανίσουν, ως δια μαγείας, ακριβώς αυτό το υπαρκτό προτσές της εξαθλίωσης, εξωραΐζοντας έτσι τη σημερινή ζοφερή για τους εργαζόμενους και το λαό πραγματικότητα και το καπιταλιστικό σύστημα γενικότερα.

Επιβάλλεται ακόμα να υπογραμμιστεί ιδιαίτερα, ότι ο νόμος της σχετικής και απόλυτης εξαθλίωσης του Προλεταριάτου – που δρα με μεγαλύτερη ένταση σε περιόδους κρίσης όπως η σημερινή και μάλιστα σε συνθήκες πλήρους χρεοκοπίας της οικονομίας της χώρας – δεν είναι δυνατό ούτε απ’ την επαναστατική ταξική πάλη του Προλεταριάτου να «τροποποιηθεί» και πολύ περισσότερο να ακυρωθεί-καταργηθεί.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί επίσης ότι το έτσι κι’ αλλιώς ρεφορμιστικό αυτό σύνθημα προβάλλεται εν μέσω: 1) βαθιάς και παρατεταμένης οικονομικής κρίσης, 2) πλήρους χρεοκοπίας της ελληνικής οικονομίας 3) άμεσης τεράστιας επιβολής μειώσεων των ονομαστικών μισθών και συντάξεων από Τρόϊκα-Κυβέρνηση, και 4) επιπλέον: μεγάλη μείωση των πραγματικών μισθών, λόγω μεγάλης αύξησης φόρων (άμεσων-εμμέσων), υψηλού πληθωρισμού και κερδοσκοπικών αυξήσεων τιμών, αλλά και την τεράστια περικοπή κοινωνικών δαπανών, την πρωτοφανή αύξηση της μαζικής ανεργίας κλπ., κλπ. με ταυτόχρονη πρωτόγνωρη αύξηση των κερδών των καπιταλιστών. Και παρόλα αυτά η ρεφορμιστική ηγεσία του ρεφορμιστικού «Κ»ΚΕ ισχυρίζεται ότι «η πλουτοκρατία πτωχεύει και όχι ο λαός» Πλήρης, λοιπόν, αντιστροφή της σημερινής οικονομικο-κοινωνικής ελληνικής πραγματικότητας.

Η τέταρτη και τελευταία παρατήρηση αφορά στη σχέση του συνθήματος «να πτωχεύσει η πλουτοκρατία» με τους αντικειμενικούς οικονομικούς νόμους του καπιταλισμού. Υιοθετώντας και προβάλλοντας το σύνθημα αυτό η ηγεσία του «Κ»ΚΕ οδηγείται αναπόφευχτα, όπως και οι αστοί οικονομολόγοι, στην άρνηση της ύπαρξης των αντικειμενικών οικονομικών νόμων του καπιταλισμού δηλ. στη συγκεκριμένη περίπτωση στην άρνηση της ύπαρξης και αναγνώρισης του ν ό μ ο υ της σχετικής και απόλυτης εξαθλίωσης του Προλεταριάτου.

Συνοψίζοντας πολύ σύντομα τα παραπάνω είναι φανερό πως εκείνο το τόσο ελκυστικό σύνθημα «να πτωχεύσει η πλουτοκρατία, όχι ο λαός» που «πρόσφερε-προσφέρει» δηλ. προπαγανδίζει και διαδίδει στις γραμμές της εργατικής τάξης και το λαό η ηγεσία του «Κ»ΚΕ δεν είναι παρά: 1) ένα παραπλανητικό ρεφορμιστικό δηλητήριο που καταστρέφει την ταξική συνείδηση των εργαζομένων, καλλιεργώντας τους την κολοσσιαία αυταπάτη ότι σήμερα – και γενικά στα πλαίσια του καπιταλισμού – υπάρχει περίπτωση «να πτωχεύσει η πλουτοκρατία» και όχι ο λαός, ένας ρεφορμιστικός ισχυρισμός που αντιστρέφει τελείως τη σημερινή πραγματικότητα, επιπλέον 2) είναι σε πλήρη ρήξη και αρνείται ευθέως τη μαρξιστική-λενινιστική-σταλινική θεωρία της σχετικής και απόλυτης εξαθλίωσης του Προλεταριάτου, 3) βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση και σύγκρουση με τη σημερινή πραγματικότητα δηλ. την ύπαρξη και το βάθεμα του προτσές της σχετικής και απόλυτης εξαθλίωσης του Προλεταριάτου, 4) αρνείται την ύπαρξη του νόμου της σχετικής και απόλυτης εξαθλίωσης του Προλεταριάτου στον καπιταλισμό.

***

Ας κλείσει το παραπάνω ελλιπές σημείωμα με την παράθεση ενός σχετικού με το θέμα απόσπασμα του Λένιν που ισχύει και για την εγκατάλειψη της μαρξιστικής θεωρίας της εξαθλίωσης απ’ τη χρουστσοφική σοσιαλδημοκρατία γενικά και απ’ την ηγεσία του «Κ»ΚΕ που έχει ως στόχο να απομακρύνει την εργατική τάξη απ’ την πάλη για την υπεράσπιση των συμφερόντων της, άλλα και απ’ την βίαιη-ένοπλη επαναστατική ανατροπή του καπιταλισμού: «Οι αστοί ρεφορμιστές και μαζί τους μερικοί οπορτουνιστές απ’ τις γραμμές της σοσιαλδημοκρατίας ισχυρίζονται, ότι δεν υπάρχει εξαθλίωση των μαζών στην καπιταλιστική κοινωνία. Η «θεωρία της εξαθλίωσης» δεν είναι σωστή, η ευημερία των μαζών, αν και αργά, μεγαλώνει, το χάσμα μεταξύ των κατόχων και των μη κατεχόντων δεν μεγαλώνει, αλλά μικραίνει.

Τον τελευταίο καιρό όλη η ψευτιά των ισχυρισμών αυτών ξεσκεπάζεται στα μάτια των μαζών όλο και καθαρότερα» 18.

---------------------

1. Lenin Werke: Bd. 18, σελ. 428, Berlin-DDR 1965

2. «Konjunktur-Krise-Krieg», Βd. 2, σελ. 367-370, Berlin-DDR 1959

3. «Probleme des modernen Kapitalismus und die Arbeiterklasse», Berlin-DDR 1964

4. «Πρόγραμμα του ΚΚΕ», σελ. 20, 1961

5. «Πρόγραμμα του ΚΚΕ», σελ 17, Αθήνα 1978

6. «Νέος Κόσμος», 9/1971, σελ. 120 και 121

7. «Νέος Κόσμος», 11/1972, σελ 40-41

8. J.Kuczynski: «Die Geschichte der Lage der Arbeiter unter dem Kapitalismus», Bd. 36,σελ.5, Berlin-DDR 1968

9. Sergej Dalin: «Vargas letztes Buch» στο: «Sowjetunion heute», 7/1965, σελ.9

10. Σ. Ζορμπαλάς: «Ο μαρξισμός και η εποχή μας». σελ. 41, Αθήνα 1976

11. Γρ. Φαράκος: «Επιστημονικοτεχνική επανάσταση και εργατική τάξη», σελ. 156, Αθήνα 1974

12. Κ. Kautsky: «Protokoll ueber die Verhandlungen des Parteitages der Sozialdemokratischen Partei Deutschlands», σελ. 158, 1901

13. «Ριζοσπάστης» 25/4/2010, σελ. 4

14. Κ. Μαρξ: «Μισθός, τιμή και κέρδος» σελ. 80

15. «Ριζοσπάστης» 30/4/2010, σελ. 6-9

16. «Ελευθεροτυπία» 23-5-2010, σελ. 18

17. Lenin Werke: Bd. 18, σελ. 429, Berlin-DDR 1965

18. Lenin Werke: Bd. 18, σελ. 428, Berlin-DDR 1965

Διαβάστε Περισσότερα »

Το "Κ”ΚΕ απορρίπτει τη μαρξιστική θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου

Με την ευκαιρία της αναδημοσίευσης του άρθρου του Ρ.Σ. Τιράνων σχετικά με τις "Αστικό-ρεβιζιονιστικές Θεωρίες που αρνούνται τη σχετική και απόλυτη εξαθλίωση του προλεταριάτου στην καπιταλιστική κοινωνία" ας δούμε ποια στάση κρατούν απέναντί της οι ρεβιζιονιστές ηγέτες του "Κ"ΚΕ.

Η μαρξιστική θεωρία της εξαθλίωσης του προλεταριάτου υπήρξε ανέκαθεν στόχος των επιθέσεων των αστών και ρεβιζιονιστών ιδεολόγων, γιατί δείχνει ότι εκείνο που χαραχτηρίζει την καπιταλιστική εκμετάλλευση είναι το γεγονός της απόλυτης εξαθλίωσης της εργατικής τάξης, ότι δεν είναι δυνατή η καλυτέρευση της κατάστασής της στα πλαίσια του καπιταλισμού, παρά τους αγώνες της, γιατί δείχνει ότι ο καπιταλισμός γεννά αναπόφευχτα τη σχετική και απόλυτη εξαθλίωση του προλεταριάτου, ότι ο δρόμος ανάπτυξής του είναι ο δρόμος της εξαθλίωσης της μεγάλης πλειοψηφίας των εργαζομένων, γιατί τέλος δείχνει την αναγκαιότητα της ανατροπής του καπιταλισμού μέσω της βίαιης επανάστασης.

Ο νόμος της σχετικής (σημαίνει σταθερή μείωση του μεριδίου της εργατικής τάξης στο Εθνικό Εισόδημα σ' αντίθεση με εκείνο της αστικής τάξης που ανεβαίνει συνεχώς) και απόλυτης (σημαίνει άμεση πτώση του βιοτικού της επιπέδου) εξαθλίωσης του προλεταριάτου συνδέεται αδιάρρηχτα με την επαναστατική προοπτική του μαρξισμού - λενινισμού, αφορά το βασικό πρόβλημα της κοινωνικής ανάπτυξης και τη στρατηγική της εργατικής τάξης για την ανατροπή του καπιταλισμού.

Οι ρεβιζιονιστές ιδεολόγοι αρνούμενοι την απόλυτη εξαθλίωση του προλεταριάτου, δηλαδή παρουσιάζοντας τα πράγματα έτσι πως τάχα με την ανάπτυξη του καπιταλισμού καλυτερεύει συνεχώς η οικονομική κατάσταση της εργατικής τάξης και οι ταξικές αντιθέσεις "αμβλύνονται", πρώτο εξωραΐζουν τον καπιταλισμό και δεύτερο αρνούνται την αναγκαιότητα της προλεταριακής επανάστασης.

Δε θα επεχταθούμε εδώ στην έκθεση της μαρξιστικής λενινιστικής θεωρίας της απόλυτης και σχετικής εξαθλίωσης του προλεταριάτου αλλά θα αναφέρουμε μόνο μερικά αποσπάσματα από κείμενα των ρεβιζιονιστών που δείχνουν καθαρά τόσο τη διαστρέβλωση όσο και την ανοιχτή απόρριψη της μαρξιστικής θεωρίας της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου εκ μέρους του "Κ"ΚΕ. Αξίζει επίσης να υπογραμμιστεί, ότι εδώ και δεκαετίες ο όρος "απόλυτη εξαθλίωση" του προλεταριάτου έχει εξαφανιστεί από τα κείμενα του "Κ"ΚΕ και αυτό όχι τυχαία. Συνδέεται με την ανοιχτή απόρριψη της μαρξιστικής - λενινιστικής θεωρίας της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου και την προδοσία του μαρξισμού – λενινισμού.

Στο ρεφορμιστικό πρόγραμμα που ψηφίστηκε στο 8ο Συνέδριο (1961) του "Κ"ΚΕ αναφέρεται, ότι "μεγαλώνει η σχετική και απόλυτη εξαθλίωση" (Πρόγραμμα του ΚΚΕ. σελ. 20) της εργατικής τάξης, ενώ στο πρόγραμμα που ψηφίστηκε στο 9ο Συνέδριο (Μάρτης 1974) και τροποποιημένο εγκρίθηκε και από το 10ο Συνέδριο (Μάης 1978) έχουν απαλειφθεί εντελώς οι όροι "σχετική και απόλυτη εξαθλίωση του προλεταριάτου" και αναφέρεται: "Η εντατικοποίηση της δουλειάς αυξάνει. Η εκμετάλλευση της εργατικής τάξης δυναμώνει. Μειώνεται το μερίδιό της στο εθνικό εισόδημα.... Η αβεβαιότητα για το αύριο μεγαλώνει...." (Πρόγραμμα του ΚΚΕ, σελ. 17, Αθήνα 1978).

Την αλλαγή αυτή τη σημειώνει με ιδιαίτερη ικανοποίηση, σε άρθρο του για τις προσυνεδριακές συζητήσεις του 9ου Συνεδρίου, ο ρεβιζιονιστής οικονομολόγος Ν. Κυρίτσης, ο οποίος εκφράζει τη γνώμη ότι αυτό έπρεπε να είχε ήδη γίνει στο 8ο Συνέδριο (1961). Γράφει: «Στο καινούργιο πρόγραμμα η παλιά θέση: "Μεγαλώνει η σχετική και απόλυτη εξαθλίωση ..." αλλάζει με την πρόταση "αυξάνει η εκμετάλλευση της εργατικής τάξης και μειώνεται το μερίδιό της στο εθνικό εισόδημα... Η αβεβαιότητά για το αύριο συνέχει την εργατική τάξη". Νομίζω πως η αλλαγή αυτή είχε ωριμάσει από καιρό και ίσως έπρεπε να είχε γίνει στο προηγούμενο συνέδριο» ("Νέος Κόσμος", 9/1971, σελ. 120). Στη συνέχεια διαστρεβλώνοντας και απορρίπτοντας τη θεωρία του Μαρξ σχετικά με την απόλυτη εξαθλίωση του προλεταριάτου καταλήγει: "Γι αυτό θεωρώ πετυχημένη και επίκαιρη τη θέση στο ζήτημα αυτό που προτείνεται, επειδή αντανακλά αντικειμενικά τη σημερινή κατάσταση της εργατικής τάξης στη χώρα μας" ("Νέος Κόσμος", 9/1971, σελ. 121).

Έτσι, πέρα από το ότι στο πρόγραμμα του "Κ" ΚΕ απορρίπτεται ανοιχτά από το 1974 η μαρξιστική θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου, το "Κ"ΚΕ ισχυρίζεται πως τάχα το 1978 (τότε εγκρίθηκε εκ νέου το ρεφορμιστικό πρόγραμμα από το 10ο Συνέδριο) δεν ισχύει στην Ελλάδα ο νόμος της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου δηλαδή δε βλέπει άμεση πτώση του βιοτικού επιπέδου της εργατικής τάξης που εκδηλώνεται με την πτώση του πραγματικού μισθού των εργαζομένων σαν αποτέλεσμα της ύψωσης των τιμών και της αύξησης των φόρων, με τη χρόνια και διαρκώς αυξανόμενη ανεργία (εκατοντάδες χιλιάδες ήταν τότε, το 1978, οι άνεργοι στη χώρα μας), με την εντατικότητα της εργασίας, τη χειροτέρευση των συνθηκών εργασίας και την καταπίεση, με την αύξηση των ατυχημάτων, τη χειροτέρευση της διατροφής και των συνθηκών διαβίωσης και κατοικίας της εργατικής τάξης, κλπ.

Αξίζει να υπογραμμιστεί, ότι η άρνηση της ύπαρξης της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου στη χώρα μας από τους ρεβιζιονιστές ηγέτες γίνεται σε μια περίοδο όπου η καπιταλιστική οικονομία της Ελλάδας μαστίζεται από τη μεγάλη οικονομική κρίση, τη μεγαλύτερη μετά την κρίση 1929 - 33, που έχει ξεσπάσει από τις αρχές της 1Οετίας του '70 και έχει αγκαλιάσει ολόκληρο τον αστικό - ρεβιζιονιστικό κόσμο. Σε μια τέτοια περίοδο, περίοδο οικονομικής κρίσης, είναι ολοφάνερο ότι ο νόμος της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου δρα με μεγαλύτερη ένταση. Η άρνηση της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου, σε μια τέτοια περίοδο, εκφράζει όχι μόνο την πλήρη απομάκρυνση από το μαρξισμό - λενινισμό αλλά και το μέγεθος της προδοσίας των συμφερόντων της εργατικής τάξης εκ μέρους των ηγετών του "Κ"ΚΕ.

Στα 1972 ο Θ. Ζάχος του "Κ"ΚΕ απαντώντας στους αβάσιμους ισχυρισμούς του φασίστα υπουργού της χούντας Τσάκωνα, ο οποίος ισχυρίζονταν, ότι "ο Μαρξ διεψεύσθη προς έτι ως προς την αναγκαίαν μέλλουσαν να επισυμβή απαθλίωσιν της εργατικής τάξης" και αφού παραθέτει στοιχεία για την Ελλάδα και τις διάφορες καπιταλιστικές χώρες (ΕΠΑ, Αγγλία, κλπ.) κάταλήγει: "Εννοείται, τα στοιχεία που παραθέσαμε δε σημαίνει ότι στη μεταπολεμική περίοδο κυριαρχεί απόλυτη εξαθλίωση της εργατικής τάξης" ("Νέος Κόσμος", 11/1972, σελ. 40-41).

Είναι ολοφάνερο ότι ο Θ. Ζάχος αρνείται το νόμο της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου για όλες ανεξαίρετα τις καπιταλιστικές χώρες. Για να δώσει κύρος στη ρεβιζιονιστική άποψη της άρνησης της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου και να δικαιολογήσει την προδοσία του, ο Ζάχος επικαλείται τις αντιμαρξιστικές απόψεις του αποστάτη σοβιετικού (ουγγρικής καταγωγής) ρεβιζιονιστή οικονομολόγου Ε. Βάργκα (1879 - 1964), που τον χαραχτηρίζει σαν επιστήμονα "παγκοσμίου φήμης", ο οποίος ισχυρίζεται όχι μόνο ότι αυτή δεν ισχύει μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο ("το ότι μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο σημειώθηκε σημαντική αύξηση του πραγματικού εργατικού μισθού και όχι απόλυτη εξαθλίωση, είναι ολοφάνερο", Ε. Βάργκα: «Συμβολή στα προβλήματα της πολιτικής οικονομίας του καπιταλισμού», Μόσχα 1964) αλλά και αρνείται ότι ο Μαρξ διατύπωσε τη θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου.

Πληροφοριακά αναφέρουμε, ότι ο Βάργκα πρωτοστάτησε, μετά την επικράτηση του χρουτσωφικού ρεβιζιονισμού το 1956, στην αναθεώρηση της μαρξιστικής - λενινιστικής πολιτικής οικονομίας που ασχολείται με τα προβλήματα του καπιταλισμού. Επίσης παλιότερα, στα 1947, είχε ασκηθεί οξύτατη κριτική από τους σοβιετικούς μαρξιστές οικονομολόγους και το ΚΚΣΕ, στις αντιμαρξιστικές ρεβιζιονιστικές αντιλήψεις του για το αστικό κράτος, την οικονομική κρίση, τις αστικές εθνικοποιήσεις, το "σχεδιασμό" της καπιταλιστικής οικονομίας, τα ζήτημα του πολέμου, του "βαθμιαίου ειρηνικού περάσματος στο σοσιαλισμό", κλπ. που είχε αναπτύξει στο βιβλίο του "Αλλαγές στην καπιταλιστική οικονομία σα συνέπεια του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου". Ακόμα το "Ινστιτούτο για την Παγκόσμια Οικονομία και Παγκόσμια Πολιτική", του οποίου ήταν διευθυντής κλείστηκε με απόφαση του κόμματος.

Ο Θ. Ζάχος υποστηρίζει την ίδια αντιμαρξιστική θέση με τον Βάργκα και μ' όλους τους σοβιετικούς ρεβιζιονιστές που απορρίπτουν ανοιχτά τη μαρξιστική θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου και οι οποίοι φτάνουν ως το σημείο να ισχυρίζονται ότι δεν έχει καμιά σχέση με το μαρξισμό - λενινισμό (ο Σεργκέϊ Νταλίν σε άρθρο του με τίτλο «Το τελευταίο βιβλίο του Βάργκα» γράφει: "Παλιότερα διακηρύσσονταν η θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου. Όμως αυτή η θεωρία δεν έχει τίποτε το κοινό με το μαρξισμό – λενινισμό", (Περιοδικό "Σοβιετική Ενωση σήμερα" 7/1965, σελ. 9).

Ο Σταύρος Ζορμπαλάς υποστηρίζει ότι σήμερα (ακριβέστερα το 1976) στις αναπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες και στις ΕΠΑ δεν υπάρχει απόλυτη εξαθλίωση του προλεταριάτου, : Γράφει: "Σ' αυτές τις χώρες χωρίς να αποκλείεται η απόλυτη εξαθλίωση ιδιαίτερα σε μερικούς κλάδους και ορισμένα λαϊκά στρώματα, σαν τους,νέγρους και τις μειονότητες,των ΕΠΑ, κυριαρχεί σήμερα η σχετική εξαθλίωση του προλεταριάτου" (Σταύρος Ζορμπαλάς, «Ο μαρξισμός και η εποχή μας», σελ. 41, Αθήνα. 1976).

Όμως η πραγματικότητα των καπιταλιστικών χωρών, εκείνης της περιόδου αλλά και η σημερινή, διαψεύδει τους ισχυρισμούς του Ζορμπαλά που εξωραΐζει τον καπιταλισμό των ιμπεριαλιστικών χωρών και δείχνει, ότι και σ' αυτές κυριαρχεί η απόλυτη εξαθλίωση του προλεταριάτου. Ας σημειωθεί ότι όλες μαστίζονται από την οικονομική κρίση, ότι παρατηρείται ραγδαία πτώση του βιοτικού επιπέδου της εργατικής τάξης, μείωση των πραγματικών μισθών των εργατών λόγω της μεγάλης αύξησης των τιμών και των φόρων, χειροτέρευση των συνθηκών δουλειάς και διαβίωσης, ένταση της εκμετάλλευσης, αυξήσεις ενοικίων, κλπ, η δε ανεργία είχε πάρει στα 1976 τεράστιες διαστάσεις (σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία στις ΕΠΑ υπήρχαν 10 περίπου εκατομμύρια άνεργοι, στη Δυτική Γερμανία περίπου 1,5 εκατομμύριο, στην Αγγλία πάνω από 1,5 εκατομμύριο, στη Γαλλία 1 εκατομμύριο, κλπ).

Τέλος ο Γ. Φαράκος στο βιβλίο του "Επιστημονικοτεχνική επανάσταση και εργατική τάξη" (1974) διαστρεβλώνει τη μαρξιστική θεωρία της εξαθλίωσης όταν την παρουσιάζει σαν τάση (σελ 156), που δεν επικρατεί, γιατί, υπάρχουν σειρά παράγοντες που δρουν αντίθετα και πρώτα απ' όλα η πάλη της εργατικής τάξης για αύξηση μισθών και καλυτέρευση των συνθηκών δουλειάς. Φυσικά η τέτοια διαστρέβλωση του Φαράκου οδηγεί αναπόφευχτα σε απόρριψή της μαρξιστικής θεωρίας της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου. Όμως η απολυτή και σχετική εξαθλίωση του προλεταριάτου δεν είναι τάση, όπως ισχυρίζεται ο Φαράκος και οι διάψοροι ρεβιζιονιστές (για να αρνηθούν την ισχύ της), αλλά ένας νόμος ανάπτυξης της καπιταλιστικής οικονομίας, ο οποίος δρα ακόμα πιο έντονα στην περίοδό της γενικής κρίσης του καπιταλισμού και ιδιαίτερα στην περίοδο των οικονομικών κρίσεων.

Όσον αφορά την πάλη της εργατικής τάξης , για αύξηση μισθών και καλύτερες συνθήκες δουλειάς, αυτή δε μπορεί να εμποδίσει τη δράση του νόμου της σχετικής και απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου, πολύ περισσότερο δε μπορεί να τον καταργήσει. Μπορεί μόνο ελάχιστα να περιορίσει τις αρνητικές συνέπειές του για την εργατική τάξη. Στην πάλη της εργατικής τάξης μπαίνουν όρια, όρια που καθορίζονται από την ύπαρξη και δράση των αντικειμενικών οικονομικών νόμων του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής.

Εξάλλου ο Μαρξ έχει τονίσει: «Η εργατική τάξη δεν πρέπει να υπερβάλλει την τελική αποτελεσματικότητα των καθημερινών αυτών αγώνων. Δε θα πρέπει να ξεχνά ότι παλεύει ενάντια στα αποτελέσματα και όχι ενάντια στις αιτίες αυτών των αποτελεσμάτων, ότι καθυστερεί βέβαια την προς τα κάτω κίνηση, δεν αλλάζει όμως την κατεύθυνσή της...» (Κ. Μάρξ, «Μισθός, τιμή και κέρδος», σελ. 80).

Η εργατική τάξη δε μπορεί στα πλαίσια του καπιταλισμού να καταργήσει με την παλη της τους νόμους του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής και επομένως ούτε και το νόμο της σχετικής και απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου. Προϋπόθεση για την κατάργηση αυτών των νόμων είναι η ανατροπή του καπιταλισμού.

“ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ”, Ιούλης 1986

Διαβάστε Περισσότερα »

Οι θεωρίες της σχετικής και απόλυτης εξαθλίωσης του Προλεταριάτου και των οικονομικών κρίσεων και οι «ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΕ ΤΟΥ ΚΚΕ ΓΙΑ ΤΟ 19ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ 11-14 ΑΠΡΙΛΗ 2013»

Αποσπάσματα από το «ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΕ ΤΟΥ ΚΚΕ ΓΙΑ ΤΟ 19ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ 11-14 ΑΠΡΙΛΗ 2013»

Α. Μαρξιστική θεωρία της σχετικής και απόλυτης εξαθλίωσης του Προλεταριάτου. Αν οι παλιότερες ρεφορμιστικές ηγεσίες του «Κ»ΚΕ και των άλλων χρουστσοφικών σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων είχαν εγκαταλείψει τη μαρξιστική θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του Προλεταριάτου με πρώτους τους νέους σοσιαλδημοκράτες, χρουστσοφικούς και τροτσκιστές: Varga, Lange, Klein, Tscheprakow, Ljubimova, Mandel, Rosdolsky, Hoffman, Prager κλπ., με το σοβιετικό χρουστσοφικό σοσιαλδημοκράτη Sergej Dalin να διαλαλεί πως τάχα η θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου «δεν έχει τίποτε το κοινό με το μαρξισμό-λενινισμό» («Sowjetunion heute» 7/1965, σελ.9), αλλά και τους σοσιαλδημοκράτες του «Κ»ΚΕ (Θ.Ζάχος «Νέος Κόσμος», 11/1972, σελ. 40-41, Ν.Κυρίτσης «Νέος Κόσμος», 9/1971, σελ. 120-121, Σ.Ζορμπαλάς (Γ.Γ τότε του Κ«Μ»Ε): «Ο μαρξισμός και η εποχή μας», σελ. 41, Αθήνα 1976, Γ.Φαράκος (μέλος τότε του Π.Γ. του «Κ»ΚΕ: «Επιστημονικοτεχνικη επανάσταση και εργατική τάξη» (1974), σελ. 156, κλπ.), η σημερινή ηγεσία του σοσιαλδημοκρατικού «Κ»ΚΕ εγκατέλειψε ακόμα και τη μαρξιστική θεωρία της σχετικής εξαθλίωσης του Προλεταριάτου με το ρεφορμιστικό σύνθημά της «ΝΑ ΠΤΩΧΕΥΣΕΙ Η ΠΛΟΥΤΟΚΡΑΤΙΑ ΟΧΙ Ο ΛΑΟΣ» («Ρ» 14/4/2010, σελ.3, κλπ.), αφού ισχυρίζεται ότι υπάρχει τάχα περίπτωση να «πτωχεύσει η πλουτοκρατία» και «ΟΧΙ Ο ΛΑΟΣ» δηλ. να «αυξηθεί» (!) η μερίδα της εργατικής τάξης στο κοινωνικό εισόδημα σε σχέση μ’ εκείνη της αστικής τάξης – και μάλιστα εν μέσω οικονομικής κρίσης και πλήρους χρεοκοπίας της ελληνικής καπιταλιστικής οικονομίας. Είναι προφανές ότι η ηγεσία του σοσιαλδημοκρατικού «Κ»ΚΕ έχει εγκαταλείψει στο σύνολό της τη μαρξιστική θεωρία τόσο της σχετικής όσο και απόλυτης εξαθλίωσης του Προλεταριάτου,

Είναι γνωστό, ότι σύμφωνα με τη θεωρία του Μαρξ η «σ χ ε τ ι κ ή εξαθλίωση των εργατών» εκφράζεται στην «ελάττωση της μ ε ρ ί δ α ς που παίρνουν από το κοινωνικό εισόδημα. Η α ν α λ ο γ ι κ ή μερίδα των εργατών στην καπιταλιστική κοινωνία, που πλουτίζει με γοργούς ρυθμούς, όλο και μικραίνει, γιατί όλο και πιο γοργά πλουτίζουν οι εκατομμυριούχοι» (ΛΕΝΙΝ: τομ. 22, σελ. 231), ενώ, σύμφωνα με τη θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης, «ο εργάτης εξαθλιώνεται α π ό λ υ τ α, δηλ. γίνεται πραγματικά φτωχότερος από πριν, είναι υποχρεωμένος να ζει χειρότερα, να τρέφεται λιγότερα, να υποσιτίζεται περισσότερο, να στεγάζεται στα υπόγεια και στις σοφίτες» (ΛΕΝΙΝ: τομ. 22, σελ. 230-231).

Η απόλυτη εξαθλίωση εκφράζεται στην πτώση του βιοτικού επιπέδου του Προλεταριάτου, την πτώση των πραγματικών μισθών, την αύξηση της ανεργίας, την αύξηση της εντατικοποίησης, τη χειροτέρευση των συνθηκών εργασίας, κλπ. Η απόλυτη εξαθλίωση του Προλεταριάτου παίρνει τις πιο ακραίες διαστάσεις σε συνθήκες οικονομικής κρίσης όπως η σημερινή: «οι κρίσεις και οι περίοδοι βιομηχανικής στασιμότητας, με τη σειρά τους, καταστρέφουν ακόμη πιο πολύ την εξάρτηση της μισθωτής εργασίας από το κεφάλαιο, οδηγούν ακόμα πιο γρήγορα στη σχετική και επίσης ακόμα στην απόλυτη χειροτέρευση της κατάστασης της εργατικής τάξης» (ΛΕΝΙΝ: τομ 38, σελ. 85).

Β. Μαρξιστική θεωρία των οικονομικών κρίσεων. Αν οι παλιότερες ηγεσίες του «Κ»ΚΕ και των άλλων χρουστσοφικών σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων ισχυρίζονταν ότι το καπιταλιστικό σύστημα είχε «ξεπεράσει» τις κρίσεις μέσω της διαβόητης «ρύθμισης της οικονομίας» εκ μέρους του αστικού κράτους**, η σημερινή σοσιαλδημοκρατικο-τροτσκιστική ηγεσία του «Κ»ΚΕ έχει εγκαταλείψει πλήρως τη μαρξιστική θεωρία των οικονομικών κρίσεων, και μάλιστα σε δυο επίπεδα: πρώτο, επειδή σε επίπεδο ΟΡΟΛΟΓΙΑΣ χαρακτηρίζει τη σημερινή κρίση ως «κρίση υπερσυσσώρευσης»(«Θέσεις», σελ.55) – ΑΝΤΙ της μαρξιστικής διατύπωσης «κυκλική κρίση υπερπαραγωγής» που εκφράζει και το ανάλογο περιεχόμενο – δεύτερο, και από πλευράς ΟΥΣΙΑΣ-ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ, επειδή αναζητά την αιτία των κρίσεων στην «υπερσυσσώρευση του κεφαλαίου»: πρόκειται σαφέστατα για μια αντιμαρξιστική θεωρία, που δεν έχει καμία σχέση με τη θεωρία των κρίσεων των ΜΑΡΞ-ΕΝΓΚΕΛΣ-ΛΕΝΙΝ-ΣΤΑΛΙΝ, επειδή πρωτίστως ΑΡΝΕΙΤΑΙ να θεωρήσει ως θεμελιακή-βαθύτερη αιτία-ρίζα των οικονομικών κυκλικών κρίσεων υπερπαραγωγής τη βασική ΑΝΤΙΦΑΣΗ του καπιταλισμού: τον κοινωνικό χαρακτήρα της παραγωγής και την ατομική καπιταλιστική ιδιοποίηση. Επιπλέον: ΑΡΝΗΣΗ της βασικής Αντίφασης του καπιταλισμού ως θεμελιώδους αιτίας απ’ την οποία πηγάζουν οι κρίσεις δεν σημαίνει μόνο εγκατάλειψη της μαρξιστικής θεωρίας των οικονομικών κρίσεων, συνεπάγεται ταυτόχρονα και ΑΡΝΗΣΗ του αναπόφευκτου της Προλεταριακής Επανάστασης μα ακόμα και ΑΡΝΗΣΗ αναγνώρισης του ανταγωνιστικού χαρακτήρα του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής απ’ τους εκπροσώπους της, μαζί και των σοσιαλδημοκρατών ηγετών του «Κ»ΚΕ.

Η αντιλενινιστική θεωρία της «υπερσυσσώρευσης» ερμηνείας των κρίσεων της ηγεσίας του «Κ»ΚΕ είναι δανεισμένη απ’ το θεωρητικό της λεγόμενης «αυτόματης κατάρρευσης του καπιταλισμού» χωρίς επαναστατική ταξική πάλη, τον Πολωνο-Γερμανό οικονομολόγο Henryk Grossmann (14.4.1881 Krakau-24.11.1950 Leipzig), που την έχει πρωτο-αναπτύξει σε έναν ογκώδη τόμο με τίτλο: «Das Akkumulations- und Zusammenbruchsgesetz des kapitalistischen Systems»,( Leipzig 1929, σελίδες 628), ο οποίος χρησιμοποιεί τα «σχήματα αναπαραγωγής» του γνωστού Αυστριακού ρεφορμιστή Otto Bauer και επιπλέον, πέραν των διαστρεβλώσεων του ΜΑΡΞ, «διορθώνει» και τους ΕΝΓΚΕΛΣ-ΛΕΝΙΝ (η πρόταση υιοθέτησης προς την ηγεσία του «Κ»ΚΕ φαίνεται να έγινε από κάποιο νεοφώτιστο οπαδό του Grossmann, το Σταύρο Μαυρουδέα, βλ.: «Ημερίδα της ΚΕ του ΚΚΕ για την κρίση, Αθήνα 2009).

Σε πλήρη αντίθεση με την αντιμαρξιστική θεωρία του Henryk Grossmann, για τους ΛΕΝΙΝ –ΣΤΑΛΙΝ οι κυκλικές κρίσεις υπερπαραγωγής πηγάζουν απ’ τη βασική ΑΝΤΙΦΑΣΗ του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής: «οι κρίσεις είναι αναγκαίο φαινόμενο, επειδή ο συλλογικός χαρακτήρας της παραγωγής έρχεται σε αντίθεση με τον ατομικό χαρακτήρα της ιδιοποίησης». Οι κρίσεις πηγάζουν «από την αντίφαση ανάμεσα στον κοινωνικό χαρακτήρα της παραγωγής και στον ατομικό χαρακτήρα της ιδιοποίησης» (ΛΕΝΙΝ), ενώ ο Στάλιν σημειώνει: «η βάση των οικονομικών κρίσεων υπερπαραγωγής, η αιτία τους βρίσκεται στο ίδιο το σύστημα της καπιταλιστικής οικονομίας. Η βάση της κρίσης βρίσκεται στην αντίθεση που υπάρχει ανάμεσα στον κοινωνικό χαρακτήρα της παραγωγής και την καπιταλιστική μορφή ιδιοποίησης των αποτελεσμάτων της παραγωγής» (ΣΤΑΛΙΝ).

-------

*Απ’ το ρεφορμιστικό πρόγραμμα του 9^ου (Μάρτης 1974) - 10^ου Συνεδρίου (Μάης 1978) του «Κ»ΚΕ έχει απαλειφθεί εντελώς η «σχετική και απόλυτη εξαθλίωση του προλεταριάτου» που διατηρούνταν ακόμα, για δημαγωγικούς λόγους, στο ρεφορμιστικό πρόγραμμα που είχε ψηφιστεί στο 8^ο Συνέδριο (1961) του «Κ»ΚΕ. Όλες αυτές οι αντιμαρξιστικές απόψεις της χρουστσοφικής σοσιαλδημοκρατίας διαψεύδονται εκ νέου και για πολλοστή φορά απ’ τη σημερινή ζοφερότατη καπιταλιστική πραγματικότητα.

**Μια σειρά οικονομολόγων της νέας σοσιαλδημοκρατίας, χρουστσοφικών-τροτσκιστών, σ’ «Ανατολή και Δύση» γοητευμένοι απ’ το γνωστό Ρώσο αντεπαναστάτη οικονομολόγο Nikolaj Kondratieff (1892-1938)έχει επιδοθεί εδώ και 40 χρόνια στην αναζωογόνηση και προπαγάνδιση της αστικής θεωρίας των “Langen Wellen der Konjuktur” (“Cycles longs”-“Long Waves”) του Kondratieff ή των «μεγάλων κύκλων» ή «μακρών κυμάτων» των «διακυμάνσεων της οικονομίας», εμφανίζοντάς την ως «μαρξιστική» (Paul Boccara, «Κ»Κ Γαλλίας, άρθρο 1973, κλπ., St.Menschikow και L. Klimenko, κλπ. Σοβιετική Ένωση, Thomas Kuczynski, DDR, Ernest Mandel, Βέλγιο, κλπ., κλπ.).

Διαβάστε Περισσότερα »

Αστικορεβιζιονιστικές θεωρίες που αρνούνται τη σχετική και απόλυτη εξαθλίωση του προλεταριάτου στην καπιταλιστική κοινωνία

«ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ», Ιούλης 1986

Αστικορεβιζιονιστικές θεωρίες που αρνούνται τη σχετική και απόλυτη εξαθλίωση του προλεταριάτου στην καπιταλιστική κοινωνία
Ρ.Σ. Τιράνων 15.6.1986

Αναλύοντας την καπιταλιστική κοινωνία ο Μαρξ ανακάλυψε το γενικό νόμο της καπιταλιστικής συσσώρευσης και της σχετικής και απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου.

Στην εποχή του ο Λένιν διεξήγαγε σκληρή πάλη ενάντια στους οπορτουνιστές της Δεύτερης Διεθνούς, οι οποίοι κάνοντας καπηλεία με την ανάπτυξη της βιομηχανικής ανάπτυξης στα τέλη του περασμένου αιώνα, διακήρυτταν ότι ο ιμπεριαλισμός σαν μετεξέλιξη του καπιταλισμού ήταν μια τέτοια εξέλιξη όπου η εξαθλίωση εξαλείφονταν και εγκαθιδρύονταν η "κοινωνική αρμονία". Λέγανε επίσης ότι είχε εξαλειφθεί ο ταξικός ανταγωνισμός και ο καπιταλισμός δεν είχε λόγο να χρεοκοπήσει.

Ανατρέποντας τις θεωρητικολογίες αυτές οι κλασσικοί του μαρξισμού-λενινισμού επεσήμαναν ότι στον ιμπεριαλισμό η εξαθλίωση των εργαζομένων αυξάνεται ακόμα περισσότερο. Στις συνθήκες κυριαρχίας της χρηματιστικής ολιγαρχίας, των τραστ και των καρτέλ, μια χούφτα μεγιστάνων του κεφαλαίου κυριαρχούν σ' όλο τον κόσμο.

Αστοί και ρεβιζιονιστές ιδεολόγοι προσπαθούν να δικαιολογήσουν τη σημερινή εξαθλίωση στην καπιταλιστική κοινωνία λέγοντας ότι σε περίπτωση ύπαρξης της εξαθλίωσης αυτής, τα αίτιά της δεν πρέπει να αναζητηθούν στον καπιταλισμό. Έτσι ο γερμανός οικονομολόγος Πέσεϊ επιρρίπτει τη φτώχεια και εξαθλίωση εκατομμυρίων ανθρώπων στη μεγάλη δημογραφική έκρηξη, στη φυσική αύξηση του πληθυσμού. Η αύξηση αυτή του πληθυσμού, λέει, θα γίνει αργότερα αιτία σοβαρών συνεπειών. Οι θέσεις αυτές μοιάζουν με τις θέσεις, πριν δυο αιώνες, που ο Μάλθους τις χαραχτήριζε σαν την πιο επιστημονική θεωρία της οικονομίας. Και στη σημερινή περίοδο ο Πέσεϊ βρίσκει τα αίτια της φτώχειας στη φύση, στην τάση των ανθρώπων να πληθαίνουν.

Άλλοι αστοί θεωρητικοί βρίσκουν τα αίτια της εξαθλίωσης στις φυσιολογικές συνθήκες και στην ανικανότητα των ανθρώπων.

Και οι σοβιετικοί ρεβιζιονιστές, με διάφορες μορφές, υπερασπίζουν τις νέο-μαλθουσιανές θέσεις, Το σοβιετικό περιοδικό "Βαπρόσι Φιλοσόφι" έγραφε «ότι τώρα είναι απ' όλους παραδεχτό ότι ο αριθμός του παγκόσμιου πληθυσμού πλησιάζει το κρίσιμο σημείο, ανέρχεται σε 4 δισεκατομμύρια με μέση ετήσια αύξηση περίπου 100 εκατομμύρια. Ένας τέτοιος αριθμός ανθρώπων προκαλεί στο περιβάλλον αλλαγές σε τέτοιο βαθμό που μπορεί να φέρει ένα φαινόμενο αντίθετο με την ευημερία του ανθρώπου, που θα επιδράσει επικίνδυνα στην ανάπτυξη και στον πολιτισμό».

Ο ρεβιζιονιστής αυτός μελετητής φτάνει μάλιστα στο σημείο να ζητήσει τη λήψη μέτρων από την κοινωνία για τον περιορισμό του δικαιώματος γεννήσεων, ακόμα και επιβάλλοντας νόμους που να περιορίζουν το μέγεθος της οικογένειας.

Άλλοι αστοί και ρεβιζιονιστές θεωρητικολόγοι υποστηρίζουν τη θέση, ότι η εξαθλίωση του προλεταριάτου όλο και περιορίζεται και έχει απομείνει μόνο στις μη αναπτυγμένες χώρες της Ασίας, της Αφρικής και της Λατινικής Αμερικής, οι οποίες έμειναν φτωχές εξ αίτιας της ανικανότητας των αναπτυγμένων καπιταλιστικών χωρών να τις ενσωματώσουν καλύτερα στο παγκόσμιο βιομηχανικό σύστημα.

Οι ρεβιζιονιστές διαφόρων ρευμάτων διαστρεβλώνουν τη μαρξιστική - λενινιστική θεωρία σχετικά με την εξαθλίωση, πλέκοντας εγκώμια στη λεγόμενη «καταναλωτική κοινωνία», όπως κάνουν οι ευρωκομουνιστές, ή συνδέοντας τη φτώχεια μόνο με τις περιόδους κρίσης, όπως κάνουν οι σοβιετικοί ρεβιζιονιστές, Για παράδειγμα οι γάλλοι ρεβιζιονιστές εκθειάζουν το ρόλο της τεχνικής προόδου που στη Γαλλία οδήγησε τάχα στην «τεράστια βελτίωση του βιοτικού επιπέδου». Εκείνο για το οποίο υποφέρει το προλεταριάτο, λέει ο ηγέτης των γάλλων ρεβιζιονιστών Ζώρζ Μαρσαί, είναι για λίγο περισσότερο δικαιοσύνη. Στη Γαλλία, προσθέτει, η επιστημονική και τεχνική έκρηξη και οι συνέπειές της στην παραγωγή, η εξέλιξη της κοινωνικής ζωής οδήγησαν στο ανέβασμα του βιοτικού επιπέδου και μετέβαλαν τη φύση της κατανάλωσης και τον τρόπο ζωής.

Η πραγματικότητα όμως, στις καπιταλιστικό - ρεβιζιονιστικές χώρες ανατρέπει τις διακηρύξεις αυτές και θεωρητικολογίες. Σα συνέπεια της αύξησης της αποδοτικότητας και της εντατικοποίησης της εργασίας στις καπιταλιστικές και ρεβιζιονιστικές χώρες μεγαλώνει η εκμετάλλευση των εργατών και σα συνέπεια μεγαλώνει η νόρμα και το ποσοστό της υπεραξίας που ιδιοποιείται ο καπιταλιστής. Ταυτόχρονα αυτό οδηγεί στη μείωση της αξίας των μέσων ύπαρξης του εργάτη δηλαδή της αξίας της εργατικής δύναμης. Κατ' αυτόν τον τρόπο συμβαίνει και η αδιάκοπη εξαθλίωση του εργάτη.

Πάνω σ' αυτή τη βάση μεγαλώνει η κοινωνική ανισότητα, βαθαίνει και πλαταίνει το χάσμα ανάμεσα στις εκμεταλλεύτριες τάξεις και το προλεταριάτο. Σ' όλες τις καπιταλιστικές χώρες μια χούφτα ανθρώπων κατέχουν μυθικά πλούτη, ενώ η συντριπτική πλειοψηφία της κοινωνίας ζει σε βαθιά φτώχεια και εξαθλίωση. Έτσι στις ΕΠΑ το 1 % του πληθυσμού κατέχει το 80 % του εθνικού πλούτου. Στην Αγγλία 6 % του πληθυσμού κατέχει τα 3/4 του πλούτου και ούτω καθ' εξής.

Παράλληλα με την σχετική εξαθλίωση του προλεταριάτου στον καπιταλισμό βαθαίνει και η απόλυτη εξαθλίωση, που εκφράζεται με την αδιάκοπη χειροτέρευση του βιοτικού επιπέδου, τη μείωση του βαθμού ικανοποίησης των υλικών αναγκών των εργαζομένων, των συνθηκών διαβίωσης και εργασίας.

Σύμφωνα με στοιχεία, μόνο στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης αριθμούνται πάνω από 30 εκατομμύρια άνθρωποι που ζουν κάτω από το επίσημο όριο φτώχειας. Στις ΕΠΑ ο αριθμός των φτωχών ξεπερνά τα 32 εκατομμύρια.

Ο σημαντικότερος δείχτης της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου είναι η αύξηση της ανεργίας στις καπιταλιστικές χώρες, η οποία προσλαμβάνει μόνιμο και μαζικό χαραχτήρα στις συνθήκες της γενικής κρίσης του καπιταλισμού. Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι οι άνεργοι στις κυριότερες καπιταλιστικές χώρες, στα 1981, ήταν 24 εκατομμύρια, ενώ τώρα έφτασαν τα 30 εκατομμύρια

Η εξαθλίωση του προλεταριάτου στις καπιταλιστικές και τις ρεβιζιονιστικές χώρες εκφράζεται άμεσα στη μείωση των πραγματικών αποδοχών, της αγοραστικής δύναμης σα συνέπεια της αύξησης των άμεσων και των έμμεσων φόρων επί του πληθυσμού, της ύψωσης των τιμών και της αύξησης του πληθωρισμού, που έλαβαν πρωτοφανείς διαστάσεις.

Η εξαθλίωση του προλεταριάτου στις καπιταλιστικό - ρεβιζιονιστικές χώρες συνοδεύεται από την όξυνση της ταξικής πάλης, κατά την οποία η οικονομική πάλη της εργατικής τάξης για τα ζωτικά της αιτήματα μετατρέπεται σε αγώνα πολιτικό για την εξάλειψη του καπιταλιστικού συστήματος.

Η σχετική και η απόλυτη εξαθλίωση του προλεταριάτου στον καπιταλισμό παρουσιάζεται σαν φαινόμενο και τάση που εκδηλώνεται ανισόμετρα σε διάφορες χώρες και σε διάφορες περιόδους, αλλά που αναπτύσσεται αδιάκοπα. «Η όξυνση των αντιθέσεων μεταξύ εργασίας και κεφαλαίου« τόνισε ο σύντροφος Ενβέρ Χότζα στο 8ο Συνέδριο του, ΚΕΑ, «γενικά η καπιταλιστική και ιμπεριαλιστική καταπίεση επισπεύδουν το ανέβασμα της πολιτικής και ταξικής συνείδησης του προλεταριάτου και το συνειδητοποιούν ότι η απαλλαγή από την καταπίεσή και την εκμετάλλευση μπορεί να επιτευχτεί μόνο με ταξικό αγώνα, με επανάσταση».

Διαβάστε Περισσότερα »

Ο νόμος της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου και οι ρεφορμιστές (σοσιαλδημοκράτες-χρουστσοφικοί, κλπ.)

Βαδίζοντας στα χνάρια των αστών οικονομολόγων, απολογητών του καπιταλισμού, αλλά και των θεωρητικών και ηγετών της παλιάς προδοτικής σοσιαλδημοκρατίας με πρώτους τους Bernstein (1898), Kampfmeyer (1898), David (1899), Kautsky (1899-1901), Cunow, κλπ. αλλά και αυτούς της 2ης και 3ης δεκαετίας του 20ου αιώνα (Tarnow, Noelting, Braunthal, Cole, κλπ.) και φθάνοντας σ’ εκείνους των δεκαετιών ΄50-΄60 (Strachey, Boese, Rimbert, Herve, Browder, Czernetz, κλπ.) οι χρουστσοφικοί ρεβιζιονιστές και τροτσκιστές οικονομολόγοι (Varga, Lange, Klein, Tscheprakow, Ljubimova, Mandel, Rosdolsky, Hoffmann, Prager κλπ.) αρνήθηκαν την ύπαρξη στον καπιταλισμό του νόμου της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου, και επιπλέον παραποίησαν και απέρριψαν την επιστημονική θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του Μαρξ, θεωρώντας την «ξεπερασμένη». Αντικατέστησαν επίσης τον επιστημονικό όρο «εξαθλίωση» με τον όρο «πτώχευση» και έφτασαν στο σημείο να ισχυριστούν ότι η θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου δεν έχει τάχα «τίποτα το κοινό με το μαρξισμό-λενινισμό» (Σ. Νταλίν).

Οι σοσιαλδημοκράτες ηγέτες του «Κ»ΚΕ(΄56) ακολούθησαν και αυτοί πιστά, και σ’ αυτό το ζήτημα, το προδοτικό ρεύμα του χρουστσοφικού ρεβιζιονισμού. Στο ρεφορμιστικό Πρόγραμμα που ψηφίστηκε στο 8ο Συνέδριο (1961) του «Κ»ΚΕ αναφέρεται, τυπικά για λόγους δημαγωγίας και μόνο, ότι «μεγαλώνει η σχετική και απόλυτη εξαθλίωση» («Πρόγραμμα του ΚΚΕ», σελ 20) της εργατικής τάξης, ενώ στο Πρόγραμμα που ψηφίστηκε στο 9ο Συνέδριο (Μάρτης 1074) και τροποποιημένο εγκρίθηκε από το 10ο Συνέδριο (Μάρτης 1978) έχουν απαλειφθεί εντελώς οι όροι «σχετική και απόλυτη εξαθλίωση του προλεταριάτου» και αντ’ αυτών αναφέρεται: «η εντατικοποίηση της δουλειάς αυξάνει. Η εκμετάλλευση της εργατικής τάξης δυναμώνει. Μειώνεται το μερίδιό της στο εθνικό εισόδημα… Η αβεβαιότητα για το αύριο μεγαλώνει…» («Πρόγραμμα του ΚΚΕ», σελ 17, Αθήνα 1978)

Ρεβιζιονιστικές απόψεις έχουν υποστηρίξει κατά καιρούς – εκφράζοντας τη γραμμή του κόμματός τους – και διάφορα στελέχη του «Κ»ΚΕ, όπως ο Ν. Κυρίτσης («Νέος Κόσμος», 9/1971, σελ. 121), Θ.Ζάχος («Νέος Κόσμος», 11/1972, σελ. 40-41: «δε σημαίνει ότι στη μεταπολεμική περίοδο κυριαρχεί απόλυτη εξαθλίωση της εργατικής τάξης»), ο Σ. Ζορμπαλάς (Γ.Γ. τότε του Κ«Μ»Ε) υποστήρίζε, ότι το 1976 στις αναπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες και στις ΗΠΑ δεν κυριαρχούσε απόλυτη εξαθλίωση του προλεταριάτου: «σ’ αυτές τις χώρες χωρίς να αποκλείεται η απόλυτη εξαθλίωση ιδιαίτερα σε μερικούς κλάδους και ορισμένα λαϊκά στρωματα, σαν τους νέγρους και τις μειονότητες των ΕΠΑ, κυριαρχεί σήμερα η σχετική εξαθλίωση του προλεταριάτου», (Σ. Ζορμπαλάς: «Ο μαρξισμός και η εποχή μας», σελ. 41, Αθήνα 1976), κλπ., κλπ.

Κλείνοντας ας δοθεί ολόκληρο το χαρακτηριστικό απόσπασμα του σοβιετικού χρουστσοφικού ρεβιζιονιστή Sergej Dalin από άρθρο του με τίτλο «Το τελευταίο βιβλίο του Βάργκα» που εκφράζει ανάγλυφα την προδοσία και σ’ αυτό το ζήτημα των χρουστσοφικών σοσιαλδημοκρατών: «παλιότερα διακηρύσσονταν η θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου. Όμως αυτή η θεωρία δεν έχει τίποτε το κοινό με το μαρξισμό-λενινισμό» («Sowjetunion heute», 7/1965, σελ.9).

Προφανώς εκείνοι που δεν είχαν και δεν έχουν καμιά σχέση με το μαρξισμό-λενινισμό είναι οι προδότες σοσιαλδημοκράτες ηγέτες των χρουστσοφικών κομμάτων, ΚΚΣΕ και «Κ»ΚΕ(΄56).

Όμως ο Λένιν είχε διαμετρικά αντίθετη άποψη απ’ τους χρουστσοφικούς σοσιαλδημοκράτες: «ο εργάτης εξαθλιώνεται α π ό λ υ τ α, γίνεται πραγματικά πιο φτωχός απ’ ότι ήταν πρωτύτερα, αναγκάζεται να ζει χειρότερα, να τρέφεται πιο πενιχρά, να υποσιτίζεται περισσότερο, να στεγάζεται σε υπόγεια και σε σοφίτες.

Ακόμα πιο εμφανής όμως είναι η σ χ ε τ ι κ ή εξαθλίωση του εργάτη, δηλαδή η ελάττωση του μεριδίου του στο κοινωνικό εισόδημα. Το σ χ ε τ ι κ ό μερίδιο του εργάτη μειώνεται όλο ένα και περισσότερο σε μια καπιταλιστική κοινωνία που πλουτίζει με ταχείς ρυθμούς, αφού οι εκατομμυριούχοι γίνονται πάντα γρηγορότερο πιο πλούσιοι… στην καπιταλιστική κοινωνία ο πλούτος αυξάνει με απίστευτη ταχύτητα παράλληλα με την εξαθλίωση των εργατικών μαζών (Λένιν, τόμος 22, σελ. 231).

Από το άρθρο “Το αποκρουστικό πρόσωπο της καπιταλιστικής βαρβαρότητας: άγρια εκμετάλλευση-αμύθητα κέρδη – μαζική ανεργία, φτώχεια, πείνα και απόλυτη εξαθλίωση”, Ανασύνταξη, Αρ. Φύλ. 276 15-31 Ιούνη 2008

Διαβάστε Περισσότερα »

Παραποίηση και ανοιχτή εγκατάλειψη της μαρξιστικής θεωρίας της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου εκ μέρους των ρεβιζιονιστικών ηγεσιών του "Κ"ΚΕ

Ανασύνταξη, 1-15 Δεκέμβρη 1996

Ο Μαρξ αρχίζοντας την ανάλυση, πριν περίπου 150 χρόνια, του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής ανακάλυψε στη συνέχεια το γενικό νόμο της καπιταλιστικής συσσώρευσης και σ' άρρηκτη σύνδεση μαζί του εκείνον της σχετικής και απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου, επιπλέον δε κατέδειξε επιστημονικά, ότι η εξαθλίωση της εργατικής τάξης στον καπιταλισμό είναι μια αναγκαία και αναπόφευχτη συνέπεια αυτού του συστήματος και μια νομοτέλεια. Στην εποχή του ιμπεριαλισμού και της γενικής κρίσης του καπιταλισμού το προτσές της σχετικής και απόλυτης εξαθλίωσης της εργατικής τάξης βαθαίνει ακόμα περισσότερο, ιδιαίτερα σε περιόδους πολέμων και κρίσεων:

«Ο εργάτης εξαθλιώνεται απόλυτα, δηλ. γίνεται πραγματικά πιο φτωχός από πριν, είναι αναγκασμένος να ζει χειρότερα, να τρέφεται λιγότερο, να υποσιτίζεται περισσότερο, να στεγάζεται στα υπόγεια και στις σοφίτες.

Πιο χτυπητή, όμως, είναι η σχετική εξαθλίωση των εργατών, δηλ. ελάττωση της μερίδας που παίρνουν από το κοινωνικό εισόδημα. Η αναλογική μερίδα των εργατών στην καπιταλιστική κοινωνία, που πλουτίζει με γοργούς ρυθμούς, όλο και μικραίνει, γιατί όλο και πιο γοργά πλουτίζουν οι εκατομμυριούχοι...

Ο πλούτος στην καπιταλιστική κοινωνία αυξάνει με αφάνταστη ταχύτητα - παράλληλα με την εξαθλίωση των εργαζομένων μαζών»(Λένιν).

Η θεωρία της εξαθλίωσης του προλεταριάτου - αναπόσπαστο τμήμα της μαρξιστικής οικονομικής θεωρίας - έχει μεγάλη σπουδαιότητα για τον καθορισμό των καθηκόντων της ταξικής πάλης, για την επεξεργασία σωστής στρατηγικής και τακτικής του εργατικού κινήματος, επειδή αυτή, τεκμηριώνοντας τη θέση, ότι η ανάπτυξη του καπιταλισμού συνοδεύεται αναπόφευχτα από το δυνάμωμα της εκμετάλλευσης και την εξαθλίωση της εργατικής τάξης, βοηθά στη διαμόρφωση της επαναστατικής ταξικής της συνείδησης και δείχνει το μοναδικό δρόμο που αυτή έχει μπροστά για τη λύση των προβλημάτων της: το δρόμο της επαναστατικής ταξικής πάλης και της βίαιης ανατροπής του καπιταλιστικού συστήματος. Άρνηση της εξαθλίωσης του προλεταριάτου, αναγνώριση της δυνατότητας μιας διαρκούς και ουσιαστικής καλυτέρευσης της κατάστασής του στα πλαίσια του καπιταλισμού και εγκατάλειψη της μαρξιστικής θεωρίας της εξαθλίωσης σημαίνει παραίτηση από την επαναστατική ταξική πάλη, σημαίνει παραίτηση από την προλεταριακή επανάσταση και το σοσιαλισμό.

Δεν είναι καθόλου τυχαίο, ότι οι πρώτες επιθέσεις των ρεβιζιονιστών πρακτόρων της αστικής τάξης και των αστών οικονομολόγων κατά του μαρξισμού κατευθύνονταν ενάντια στη θεωρία της εξαθλίωσης και πρώτα απ' όλα ενάντια στη θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου. Επεχείρησαν επανειλημμένα ανεπιτυχώς την ανασκευή της, προσπαθώντας να "αποδείξουν" ότι η εξαθλίωση δεν είναι αναπόφευχτη και μια νομοτέλεια του καπιταλισμού, δεν είναι ένα μόνιμο φαινόμενο που πηγάζει από την ίδια τη φύση αυτού του συστήματος, μα ένα τυχαίο και παροδικό φαινόμενο που χαρακτηρίζει μόνο μια ιστορική αρχική φάση ανάπτυξής του και επομένως η εργατική τάξη έχει τη δυνατότητα, με τον αγώνα της για σειρά μεταρρυθμίσεις, να καλυτερεύει ολοένα και περισσότερο την κατάστασή της στα πλαίσια του καπιταλισμού.

Από την αποδοχή ή μη της θεωρίας της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου απορρέουν δυο διαμετρικά αντίθετες πολιτικές γραμμές: η επαναστατική-προλεταριακή γραμμή που ακολούθησαν τα κομμουνιστικά κόμματα της Γ' Κομμουνιστικής Διεθνούς και η αστικο-ρεβιζιονιστική γραμμή που ακολούθησε η σοσιαλδημοκρατία και ο χρουτσωφικός ρεβιζιονισμός.

Οι απολογητές του καπιταλισμού, αλλά και οι ρεβιζιονιστές-ρεφορμιστές, αρχίζοντας με πρώτους τους Bernstein(1898), Kampffmever(1898), David(1899), Kautsky(1899-1901), Cunow, Plechanow, κλπ., εκείνους της 2ης και 3ης δεκαετίας του αιώνα Bucharin, Tarnow, Noelting, Braunthal, Cole, κλπ. φθάνοντας σ’ αυτούς των δεκαετιών '50-60 Strachey, Boese, Rimbert, Core, Herve, Browder, Cowie, Czernetz, κλπ. και καταλήγοντας στους χρουτσωφίκούς ρεβιζιονιστές και τροτσκιστές Varga, Lange, Klein, Tscheprakow, Ljubimova, Mandel, Rosdoiski, Hoffman, Prager, κλπ. παραποίησαν και αρνήθηκαν ανοιχτά τη θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του Μαρξ, αντικατέστησαν τον επιστημονικά όρο "εξαθλίωση" με τον όρο "πτώχευση" και έφθασαν στο σημείο να ισχυριστούν ότι η θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου δεν έχει τάχα "τίποτε το κοινό με το μαρξισμό-λενινισμό"(Σ. Νταλίν).

Παραποίηση και ανοιχτή εγκατάλειψη της μαρξιστικής θεωρίας της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου εκ μέρους των ηγεσιών του “Κ”ΚΕ: Οι ηγεσίες του "Κ"ΚΕ απ' το '56 και ύστερα κινήθηκαν και σ' αυτό το ζήτημα στο δρόμο του χρουτσωφικού ρεβιζιονισμού. Στο ρεφορμιστικό πρόγραμμα που ψηφίστηκε στο 8ο Συνέδριο (1961) του “K”ΚΕ, αναφέρεται ότι "μεγαλώνει η σχετική και η απόλυτη εξαθλίωση"("Πρόγραμμα του ΚΚΕ", σελ.20) της εργατικής τάξης, ενώ στο πρόγραμμα που ψηφίστηκε στο 9ο Συνέδριο (Μάρτης 1974) και τροποποιημένο εγκρίθηκε από το 10ο Συνέδριο (Μάης 1978) έχουν απαλειφθεί εντελώς οι όροι “σχετική και απόλυτη εξαθλίωση του προλεταριάτου” και αντ' αυτών αναφέρεται: "η εντατικοποίηση της δουλειάς αυξάνει. Η εκμετάλλευση της εργατικής τάξης δυναμώνει. Μειώνεται το μερίδιό της στο εθνικό εισόδημα... Η αβεβαιότητα για το αύριο μεγαλώνει..."("Πρόγραμμα του ΚΚΕ" σελ 17, Αθήνa 1978).

Την αλλαγή αυτή σημείωνε τότε με ιδιαίτερη ικανοποίηση, σε άρθρο του για τις προσυνεδριακές συζητήσεις του 9ου Συνεδρίου, ο ρεβιζιονιστής οικονομολόγος Ν. Κυρίτσης (τώρα πρόεδρος του Κ"Μ"Ε), ο οποίος είχε εκφράσει τη γνώμη ότι αυτό έπρεπε να είχε ήδη γίνει στο 8ο Συνέδριο (1961). Γράφει: «Στο καινούργιο πρόγραμμα η παλιά θέση: "μεγαλώνει η σχετική και απόλυτη εξαθλίωση..." αλλάζει με την πρόταση "αυξάνει η εκμετάλλευση της εργατικής τάξης και μειώνεται το μερίδιό της στο εθνικό εισόδημα... Η αβεβαιότητα για το αύριο συνέχει την εργατική τάξη". Νομίζω πως η αλλαγή αυτή είχε ωριμάσει από καιρό και ίσως έπρεπε να είχε γίνει στο προηγούμενο Συνέδριο» ("Νέος Κοσμος", 9/1971, σελ. 120). Στη συνέχεια διαστρεβλώνοντας και απορρίπτοντας τη θεωρία του Μαρξ σχετικά με την απόλυτη εξαθλίωση του προλεταριάτου καταλήγει: «Γι' αυτό θεωρώ πετυχημένη και επίκαιρη τη θέση στο ζήτημα αυτό που προτείνεται, επειδή αντανακλά αντικειμενικά τη σημερινή κατάσταση της εργατικής τάξης στη χώρα μας» ("Νέος Κοσμος", 9/1971, σελ. 121).

Έτσι, εκτός του ότι στο πρόγραμμα του "Κ"ΚΕ απορρίπτεται ανοιχτά από το 1974 η μαρξιστική θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου, η ηγεσία του "Κ"ΚΕ ισχυρίζεται πως τάχα το 1978 (τότε εγκρίθηκε εκ νέου το ρεφορμιστικό πρόγραμμα από το 10ο Συνέδριο) δεν ίσχυε στην Ελλάδα ο νόμος της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου, δηλαδή αυτή δε διαπιστώνει άμεση πτώση του βιοτικού επιπέδου της εργατικής τάξης που εκδηλώνεται με την πτώση του πραγματικού μισθού των εργαζομένων σαν αποτέλεσμα της ύψωσης των τιμών και της αύξησης των φόρων, με τη χρόνια και διαρκώς αυξανόμενη ανεργία (εκατοντάδες χιλιάδες ήταν τότε, το 1978, οι άνεργοι στη χώρα μας), με την εντατικοποίηση της εργασίας, τη χειροτέρευση συνθηκών εργασίας, την αύξηση των ατυχημάτων, τη χειροτέρευση της διατροφής και των συνθηκών διαβίωσης και κατοικίας της εργατικής τάξης, κλπ.

Αξίζει να υπογραμμιστεί, ότι η άρνηση της ύπαρξης της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου στη χώρα μας από τους ρεβιζιονιστές ηγέτες γίνεται σε μια περίοδο όπου η καπιταλιστική οικονομία της Ελλάδας μαστίζεται από τη μεγάλη οικονομική κρίση, τη μεγαλύτερη μετά τη κρίση 1929-33, που έχει ξεσπάσει από τις αρχές της δεκαετίας του '70 και είχε αγκαλιάσει ολόκληρο τον τότε αστικο-ρεβιζιονιστικό κόσμο. Σε μια τέτοια περίοδο, δηλ. περίοδο οικονομικής κρίσης, είναι ολοφάνερο ότι ο νόμος της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου δρα με μεγαλύτερη ένταση. Η άρνηση της ύπαρξης της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου, σε μια τέτοια περίοδο, εκφράζει όχι μόνο την πλήρη απομάκρυνση από τον μαρξισμό-λενινισμό αλλά και το μέγεθος της προδοσίας των συμφερόντων της εργατικής τάξης εκ μέρους των ρεβιζιονιστών ηγετών του "Κ"ΚΕ.

Στα 1972 ο Θ. Ζάχος, στέλεχος του "Κ"ΚΕ, απαντώντας στους αβάσιμους ισχυρισμούς του τότε υπουργού της χούντας φασίστα Τσάκωνα, o οποίος ισχυρίζονταν, ότι τάχα "ο Μαρξ διεψεύσθη προς έτι ως προς την αναγκαίαν μέλλουσαν να επισυμβή απαθλίωσιν της εργατικής τάξης" και αφού παραθέτει στοιχεία για την Ελλάδα και τις διάφορες καπιταλιστικές χώρες (ΕΠΑ, Αγγλία, κλπ,) καταλήγει: "Εννοείται, τα στοιχεία που παραθέσαμε δε σημαίνει ότι στη μεταπολεμική περίοδο κυριαρχεί απόλυτη εξαθλίωση της εργατικής τάξης" ("Νέος Κόσμος", 11/1972, σελ 40-41).

Είναι ολοφάνερο ότι ο Θ. Ζάχος αρνούμενος την ύπαρξη της εξαθλίωσης της εργατικής τάξης στον καπιταλιστικό κόσμο μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, αρνείται και την ισχύ του νόμου της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου για όλες ανεξαίρετα τις καπιταλιστικές χώρες. Για να δώσει κύρος στη ρεβιζιονιστική άποψη του "Κ"ΚΕ της εγκατάλειψης της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου και να δικαιολογήσει την προδοσία του, ο Ζάχος επικαλείται τις αντιμαρξιστικές απόψεις του γνωστού αποστάτη σοβιετικού (ουγγρικής καταγωγής) ρεβιζιονιστή οικονομολόγου Ε. Βάργκα (1879-1964), που τον χαρακτηρίζει επιστήμονα "παγκοσμίου φήμης", που όχι μόνο ισχυρίζεται ότι αυτή δεν ισχύει μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά και ότι ο Μαρξ δε διατύπωσε καν τη θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου.

Ο Θ. Ζάχος υποστηρίζει την ίδια αντι-μαρξιστική θέση με τον Βάργκα και μ' όλους τους σοβιετικούς ρεβιζιονιστές που απορρίπτουν ανοιχτά τη μαρξιστική θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου και φθάνουν ως το σημείο να ισχυρίζονται, ότι αυτή "δεν έχει καμιά σχέση με τον μαρξισμό-λενινισμό" (ο Σεργκέϊ Νταλίν σε άρθρο του με τίτλο "Το τελευταίο βιβλίο του Βάργκα" γράφει: "Παλιότερα διακηρύσσονταν η θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου. Όμως αυτή η θεωρία δεν έχει τίποτε το κοινό με το μαρξισμό- λενινισμό" (“Σοβιετική Ένωση σήμερα” 7/1965, σελ. 9).

Ο Σ. Ζορμπαλάς (Γ.Γ τότε του Κ”Μ”Έ) υποστήριζε, ότι το 1976 στις αναπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες και στις ΕΠΑ δεν κυριαρχούσε απόλυτη εξαθλίωση του προλεταριάτου. Γράψει: ”Σ' αυτές τις χώρες χωρίς να αποκλείεται η απόλυτη εξαθλίωση ιδιαίτερα σε μερικούς κλάδους και ορισμένα λαϊκά στρώματα, σαν τους νέγρους και τις μειονότητες των ΕΠΑ, κυριαρχεί σήμερα η σχετική εξαθλίωση του προλεταριάτου” (Σ. Ζορμπαλάς: "Ο μαρξισμός και η εποχή μας". σελ. 41, Αθήνα 1976).

Όμως η πραγματικότητα των καπιταλιστικών χωρών εκείνης της περιόδου διέψευδε τους ισχυρισμούς του Ζορμπαλά, που μ' αυτή του τη θέση εξωράιζε τον καπιταλισμό των ιμπεριαλιστικών χωρών, και έδειχνε, ότι και σ' αυτές κυριαρχούσε η απόλυτη εξαθλίωση του προλεταριάτου, που εκδηλώνονταν με ραγδαία πτώση του βιοτικού επιπέδου της εργατικής τάξης λόγω της κρίσης, μείωση των πραγματικών μισθών των εργατών, χειροτέρευση των συνθηκών δουλειάς και διαβίωσης, ένταση της εκμετάλλευσης, αυξήσεις ενοικίων, στη μαζική ανεργία που είχε πάρει στα 1976 τεράστιες διαστάσεις (σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία στις ΕΠΑ υπήρχαν περίπου 10 εκατομμύρια άνεργοι, στη Δυτική Γερμανία 1,5 εκατομμύριο, στην Αγγλία πάνα από 1,5 εκατομμύριο, κλπ.).

Τέλος ο Γ. Φαράκος (μέλος τότε του ΠΓ του "Κ"ΚΕ) στο βιβλίο του "Επιστημονικοτεχνική επανάσταση και εργατική τάξη" (1974) διαστρεβλώνει την μαρξιστική θεωρία της εξαθλίωσης, παρουσιάζοντάς την σαν "τάση" (σελ. 156) - ακολουθώντας τους Ε. David (1899), Kautsky (1901) και Tscheprakov (1969) - που δεν επικρατεί, γιατί υπάρχουν σειρά παράγοντες που δρουν αντίθετα και πρώτα απ' όλα η πάλη της εργατικής τάξης για αύξηση μισθών και καλυτέρευση συνθηκών δουλειάς, άποψη που οδηγεί όλους τους ρεβιζιονιστές ανοιχτά ή συγκαλυμμένα σε εγκατάλειψη της προλεταριακής επανάστασης (Kautsky: "η εξαθλίωση πρέπει να νοείται ως τάση και όχι απαραίτητα ως αλήθεια").

Η διαστρέβλωση αυτή του Φαράκου οδηγεί αναπόφευχτα σε απόρριψη της μαρξιστικής θεωρίας της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου. Όμως η απόλυτη και σχετική εξαθλίωση του προλεταριάτου δεν είναι "τάση", όπως ισχυρίζεται ο Φαράκος και οι διάφοροι ρεβιζιονιστές (για να αρνηθούν την ισχύ της), αλλά ένας αντικειμενικός νόμος ανάπτυξης της καπιταλιστικής κοινωνίας, ο οποίος δρα ακόμα πιο έντονα στην περίοδο της γενικής κρίσης του καπιταλισμού και ιδιαίτερα στην περίοδο των οικονομικών κρίσεων.

Οι ρεβιζιονιστικές ηγεσίες του "Κ"ΚΕ εγκαταλείποντας τη θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου αποδεικνύονται οι καλύτεροι υπερασπιστές του καπιταλισμού.

Οι ρεβιζιονιστές και οι αστοί κριτικοί του Μαρξ έχουν πάντα επιδείξει ένα εξαιρετικά λεπτό ταξικό ένστικτο όταν επιχειρούν μόνιμα να παραποιήσουν, ανασκευάσουν και απορρίψουν τη θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης και να αρνηθούν το νόμο αυτό της καπιταλιστικής ανάπτυξης που ένας από τους πιο δραστήριους απολογητές και συνειδητούς υπερασπιστές του καπιταλισμού, ο Ρ. Mendes-France, τον είχε αποκαλέσει στα μέσα της δεκαετίας του '50 - εκφράζοντας το δικαιολογημένο ταξικό του μίσος - "διαβόητο νόμο".

Συγκεντρώνοντας τα πυρά των επιθέσεών τους στο νόμο της απόλυτης εξαθλίωσης οι εχθροί της επανάστασης και του σοσιαλισμού προσπαθούν με παραποιημένα στοιχεία να εξαπατήσουν την εργατική τάξη, καλλιεργώντας της την απατηλή-αποπροσανατολιστική αντίληψη ότι η οικονομική ανάπτυξη του καπιταλισμού συνοδεύεται τάχα από "βελτίωση" της κατάστασής της.

Σήμερα όμως που σ' ολόκληρο τον καπιταλιστικό κόσμο ο νόμος αυτός δρα μ’ όλη τη δύναμή του και το προτσές της απόλυτης εξαθλίωσης είναι ιδιαίτερα έκδηλο και μάλιστα βαθαίνει παραπέρα - διαψεύδοντας τους ψεύτικους ισχυρισμούς και επιβεβαιώνοντας την ορθότητα της θεωρίας του Μαρξ - οι αστοί και ρεβιζιονιστές ιδεολόγοι μη δυνάμενοι ν' αρνηθούν αυτή τη ζοφερή κατάσταση, σιωπούν.

Όσον αφορά την πάλη της εργατικής τάξης για αύξηση μισθών και καλύτερες συνθήκες δουλειάς, αυτή δεν μπορεί να εμποδίσει τη δράση του νόμου της σχετικής και απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου, πολύ περισσότερο δεν μπορεί να τον καταργήσει. Μπορεί μόνο ελάχιστα να περιορίσει τις συνέπειές του για την εργατική τάξη. Στην πάλη της εργατικής τάξης μπαίνουν όρια, που καθορίζονται από την ύπαρξη και δράση των αντικειμενικών οικονομικών νόμων του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής.

Εξάλλου ο Μαρξ έχει τονίσει: "Η εργατική τάξη δεν πρέπει να υπερβάλλει την τελική αποτελεσματικότητα των καθημερινών αυτών αγώνων. Δεν πρέπει να ξεχνά ότι παλεύει ενάντια στα αποτελέσματα και όχι ενάντια στις αιτίες αυτών των αποτελεσμάτων, ότι καθυστερεί βέβαια την προς τα κάτω κίνηση, δεν αλλάζει όμως την κατεύθυνσή της..." (Κ. Μαρξ: "Μισθός, τιμή και κέρδος" σελ. 80).

Η εργατική τάξη δεν μπορεί στα πλαίσια του καπιταλισμού να καταργήσει με την πάλη της τους νόμους του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής και επομένως ούτε και το νόμο της σχετικής και απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου. Προϋπόθεση για την κατάργηση αυτών των νόμων είναι η ανατροπή και εξάλειψη του καπιταλισμού.

Διαβάστε Περισσότερα »