ΓΙΑΡΟΣΛΑΒ ΝΤΟΜΠΡΟΦΣΚΙ

Σα σήμερα, 23 του Μάη του 1871, σκοτώνεται ένδοξα στη μάχη για την υπεράσπιση της παρισινής κομμούνας ο Πολωνός πατριώτης Γιάροσλαβ Ντομπρόφσκι.

Ο ηρωικός αυτός αγωνιστής αποτελεί το πρώτο, και ίσως το πιο μεγάλο για την εποχή του, παράδειγμα ΠΑΤΡΙΩΤΗ και ΔΙΕΘΝΙΣΤΗ, παράδειγμα προλετάριου επαναστάτη. Στην Πολωνία πάλεψε με όλη τη δύναμη και την ψυχή του για την απελευθέρωση της πατρίδας του από την τριπλή κατοχή (Αυστρίας, Ρωσίας, Πρωσίας), και στη Γαλλία πάλι με όλη τη δύναμη και την ψυχή του, για την απελευθέρωση του προλεταριάτου, για τη λευτεριά και την ειρήνη όλων των λαών.

Ο Γιάροσλαβ Ντομπρόφσκι γεννήθηκε στις 13 Νοέμβρη του 1836, και σε ηλικία 9 χρονών στρατολογήθηκε από τους Ρώσους, που έκαναν τότε αναγκαστική επιστράτευση των Πολωνών στον τσαρικό στρατό. Έφτασε μέχρι το βαθμό του στρατηγού, και μαζί με άλλους Πολωνούς πατριώτες μέσα στο ρωσικό στρατό οργάνωσαν μυστικούς πυρήνες αντίστασης και συννενοήθηκαν με την πολωνική επαναστατική οργάνωση «Γη και Ελευθερία».

Το 1863, στην πολωνική επανάσταση του Γενάρη, που συμμετείχε ενεργά, πιάστηκε από τους Ρώσους και εξοίστηκε στη Σιβηρία, από όπου κατάφερε να αποδράσει το 1865 και να φύγει στη Γαλλία.

ΣΤΑ ΟΔΟΦΡΑΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΚΟΜΜΟΥΝΑΣ

Όταν ξέσπασε η εργατική εξέγερση στο Παρίσι το 1871, ο Ντομπρόφσκι πήρε από τους πρώτους τα όπλα μαζί με τους εργάτες και τις εργάτριες, ενάντια στους γάλλους μοναρχικούς και αστούς, και ενάντια στους πρώσους που πολιορκούσαν το Παρίσι. Συμμετείχε πρώτα στο Συμβούλιο της Κομμούνας και όταν ξεκίνησε η πολιορκία έγινε αρχηγός όλων των ενόπλων εργατών, έχοντας το γενικό πρόσταγμα για την άμυνα της πόλης.

Πέθανε ηρωικά πάνω στα οδοφράγματα, υπερασπίζοντας τα συμφέροντα της εργατικής τάξης, μια μέρα σα σήμερα, 23 του Μάη του 1871.

Η ΘΥΜΗΣΗ ΤΟΥ

Στην Πολωνία, εκατοντάδες δρόμοι, σχολεία και η Τεχνική Στρατιωτική Ακαδημία της Βαρσοβίας έχουν το όνομά του.

Στον ισπανικό εμφύλιο του 1936-39, μια από τις Διεθνείς Ταξιαρχίες που πολέμησαν για την υπεράσπισης της εργατικής δημοκρατίας ενάντια στο φασισμό, είχε το όνομά του, και αποτελούνταν από εξόριστους Πολωνούς κομμουνιστές.

Το όνομα αυτού του ηρωικού προλετάριου επαναστάτη και αγωνιστή πρέπει να μένει πάντα χαραγμένο στις μνήμες κάθε ανθρώπου τις εργατιάς, για να θυμίζει ότι πατριώτης και διεθνιστής δεν είναι, όπως λένε οι αντικομμουνιστές, κάτι «αδύνατο», αλλά πατριώτης και διεθνιστής σημαίνει να αγωνίζεσαι για την πατρίδα σου, και με το ίδιο φλογερό πάθος να αγωνίζεσαι για τη λευτεριά όλου του κόσμου.

ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

ΓΙΑΡΟΣΛΑΒ ΝΤΟΡΜΠΡΟΦΣΚΙ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΗΣ», 18.03.1952, ΠΟΛΩΝΙΑ

Διαβάστε Περισσότερα »

ΠΑΡΙΣΙΝΗ ΚΟΜΜΟΥΝΑ - η πρώτη Διχτατορία του Προλεταριάτου

(«ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ», Νο 3, Μάρτης 1951)

Στις 18 Μάρτη του 2011 συμπληρώθηκαν 140 χρόνια από την Παρισινή Κομμούνα (1871), την πρώτη Διχτατορία του προλεταριάτου στον κόσμο. Τιμώντας την επέτειό της αναδημοσιεύουμε άρθρο από το περιοδικό "Νέος Κόσμος", χρονιά Γ΄, αρ. 3, Μάρτης 1951, σελ. 37-39 (Βουκουρέστι 1951):

«Στις 18 Μάρτη 1871 ήταν η «μέρα που οι παρισινοί εργάτες «έκαναν έφοδο στον ουρανό» για να εκπορθήσουν τ' αγαθά της γης, που οι ίδιοι τα δημιουργούν. Το αντιδραστικό διχτατορικό αστυνομικό καθεστώς του τυχοδιώχτη Λουδοβίκου Βοναπάρτη είχε γκρεμιστεί πια στο Σεντάν και η κεφαλαιοκρατική Γαλλία - που επεδίωξε να γιατρέψει τη βαθιά κρίση του καθεστώτος της με έναν καταχτητικό πόλεμο - είχε βυθιστεί στην ατίμωση της ήττας και της εθνικής προδοσίας, όταν το πρωί της 18 του Μάρτη 1871 αντιλάλησαν στο Παρίσι ασυνήθιστα δυνατές και πρωτόγνωρες οι φωνές «Ζήτω η Κομμούνα!».

Στο μανιφέστο της της 18 του Μάρτη η Κεντρική Επιτροπή της Κομμούνας έγραφε:

«Οι προλετάριοι του Παρισιού έχοντας υπόψη την ήττα και την προδοσία των κυρίαρχων τάξεων, κατάλαβαν ότι έφτασε η ώρα, όπου πρέπει να σώσουν την κατάσταση, παίρνοντας στα χέρια τους τη διεύθυνση των δημόσιων υποθέσεων... Κατάλαβαν ότι είναι υψηλό καθήκον και απόλυτο δικαίωμά τους να γίνουν κύριοι στις τύχες τους και να πάρουν στα χέρια τους την κυβερνητική εξουσία...».

Η εργατική τάξη της Γαλλίας και πρώτα-πρώτα η εμπροσθοφυλακή της, το παρισινό προλεταριάτο, πάσκισε και το 1830 και το 1848 να βάλει τη σφραγίδα του στους ανοικτούς αγώνες των τάξεων, να δώσει κοινωνικό περιεχόμενο στη δημοκρατία. Όμως οι εξεγέρσεις αυτές ενάντια στην αντίδραση, όπου αποκλειστικά σχεδόν το προλεταριάτο έχυνε άφθονο το αίμα για ν' ανοίξει δρόμο στην κοινωνική πρόοδο, οδηγούσαν τελικά στη στερέωση της κυριαρχίας της αστικής τάξης. Αυτή η πορεία αποκορυφώθηκε με το πραξικόπημα του Βοναπάρτη. Ήρθε εποχή που η νομιμότητα θανάτωνε την κεφαλαιοκρατική Γαλλία, όπου οι αστικοί κοινοβουλευτικοί θεσμοί την έπνιγαν. Άφησε, λοιπόν, το Βοναπάρτη να κυβερνά για λογαριασμό της κι αυτή βάλθηκε να συσσωρεύει ακόμα μεγαλύτερα κέρδη.

Η Παρισινή Κομμούνα ριζικά διαφέρει απ' όλες τις προηγούμενες εργατικές εξεγέρσεις. Το προλεταριάτο επιδιώκει τώρα όχι να δώσει κοινωνικό περιεχόμενο στη δημοκρατία, ή να μοιραστεί την εξουσία με τα μικροαστικά ή τ' αστικά δημοκρατικά κόμματα. Το προλεταριάτο παίρνει για τον εαυτό του την εξουσία: Η Κομμούνα, λοιπόν, είναι η πρώτη εργατική κυβέρνηση ή ακριβέστερα η πρώτη διχτατορία του προλεταριάτου στον κόσμο.

Ο Φρίντριχ Ένγκελς στον πρόλογο, που έγραφε στις 18 του Μάρτη 1891 στο έργο του Καρλ Μαρξ «Ο εμφύλιος πόλεμος στη Γαλλία» μαστιγώνοντας τους δεξιούς σοσιαλιστές τονίζει:

«Τον τελευταίο καιρό ο σοσιαλδημοκράτης φιλισταίους άρχισε ξανά να δοκιμάζει ένα σωτήριο φόβο στη λέξη: Διχτατορία του προλεταριάτου. Λοιπόν κύριοι, θέλετε να μάθετε τι λογής είναι αυτή η δικτατορία του προλεταριάτου; Δέστε την Παρισινή Κομμούνα. Αυτή ήταν η διχτατορία του προλεταριάτου».

Οι οπορτουνιστές, οι δεξιοί σοσιαλιστές τρέμανε πάντα τη διχτατορία του προλεταριάτου και την Κομμούνα. Γι’ αυτούς μοναδικός δρόμος «πάλης» είναι ο κοινοβουλευτισμός. Οι οπορτουνιστές αναγνωρίζουν και προσκυνούν τη διχτατορία του κεφαλαίου - που παραμένει τέτοια και στην πιο κοινοβουλευτική δημοκρατία - αλλά τρέμουν και καταπολεμούν την προλεταριακή διχτατορία. Ο Λένιν άνοιξε αμείλικτο εξοντωτικό πόλεμο ενάντια στον οπορτουνισμό και αναστήλωσε το βασικό περιεχόμενο του μαρξισμού, τη διχτατορία του προλεταριάτου.

Η Παρισινή Κομμούνα έζησε από τις 18 του Μάρτη ως τις 22 Μάη. Για πρώτη φορά στην ιστορία το προλεταριάτο κράτησε την πολιτική εξουσία δυο ολόκληρους μήνες. Αυτό και μόνο το γεγονός είχε πελώρια πολιτική και ηθική σημασία. Αποδείχτηκε έτσι στην πράξη, με το ζωντανό παράδειγμα της Κομμούνας, ότι το καθεστώς της εκμετάλλευσης και της καταπίεσης δεν είναι αιώνιο. Ότι μπορεί να ανατραπεί η κυριαρχία του κεφαλαίου. Ότι μπορούν θαυμάσια να κυβερνήσουν οι εργάτες. Ότι το κράτος των αστών δεν είναι καμιά φυσική και αιώνια τάξη πραγμάτων. Ότι οι απλοί εργάτες δεν ήταν, όπως τους παρουσίαζε η αστική τάξη, μια άμορφη μάζα, απολίτιστοι και βάρβαροι άνθρωποι, ικανοί μόνο να παράγουν τα αγαθά της ζωής, που χαίρονται άλλοι και κατάλληλοι να σκύβουν το κεφάλι στο ζυγό του κεφαλαίου. Η Παρισινή Κομμούνα φανέρωσε πεντακάθαρα ότι οι εργάτες κυβερνούν καλύτερα, φθηνότερα, τιμιότερα. Ότι κυβερνούν εξυπηρετικά για όλο το λαό.

Ο Καρλ Μαρξ στο αθάνατο έργο του «Ο εμφύλιος πόλεμος στη Γαλλία» παραθέτει τα παρακάτω λόγια γάλλου συγγραφέα, σύγχρονου της Κομμούνας, που κάθε άλλο παρά συμπαθούσε τις ιδέες της:

«Τα μέλη της Κεντρικής Επιτροπής της Λαϊκής Φρουράς και η πλειοψηφία των μελών της Κομμούνας ήταν τα πιο δραστήρια, καθαρά και ενεργητικά κεφάλια της Διεθνούς Ένωσης των Εργατών. Αυτοί οι άνθρωποι ήταν αναμφισβήτητα τίμιοι, ειλικρινείς, ευφυείς, γιομάτοι αυταπάρνηση, καθαροί και φανατικοί στην καλύτερη σημασία της λέξης».

Η εσωτερική εξέλιξη, η πορεία ανάπτυξης της γαλλικής κοινωνίας και ο χαρακτήρας των διεθνών σχέσεων δεν αφήνανε τότε έδαφος για μια οριστική νίκη της πρώτης προλεταριακής εξουσίας. Όμως, όσο λίγο καιρό κι' αν έζησε η Κομμούνα πραγμάτωσε ένα έργο με κολοσσιαία σημασία, τόσο σε θετικά μέτρα όσο κυρίως σε διδάγματα.

Το πρώτο διάταγμα της Κομμούνας ήταν η κατάργηση του μόνιμου στρατού και η αντικατάστασή του με τον ένοπλο λαό. Η Κομμούνα έσβησε από τον προϋπολογισμό τα μεγάλα κονδύλια που οι εκμεταλλευτικές τάξεις ξοδεύανε από τα έσοδα του λαϊκού μόχθου για να διατηρούν ένα στρατοκρατικό μηχανισμό βίας και ένα αστυνομικό και υπαλληλογραφειοκρατικό σύστημα καταπίεσης. Καθιέρωσε το γενικό εκλογικό δικαίωμα σ' όλους τους πολίτες, χτύπησε τη γραφειοκρατία εξισώνοντας το μισθό των δημοσίων υπαλλήλων με το εργατικό μεροκάματο, κατάργησε τη νυκτερινή εργασία στα αρτοποιία, παράδωσε σε εργατικές συντροφιές τα εργαστήρια και τα εργοστάσια που οι ιδιοκτήτες τους είτε είχαν διαφύγει είτε είχαν σταματήσει τη δουλειά, απαγόρευσε την εργασία των ανηλίκων, απαγόρευσε στους εργοδότες να ελαττώνουν τα μεροκάματα με τη συνηθισμένη μέθοδο των προστίμων, κλπ.

Η Παρισινή Κομμούνα κατανόησε ότι η νίκη της είναι υπόθεση όχι μόνο των εργατών, αλλά και της εργαζόμενης αγροτιάς. «Η νίκη της, διακήρυξαν οι αρχηγοί της στους αγρότες, είναι η μοναδική σας ελπίδα». Δε μπόρεσε όμως να σπάσει το στενό αποκλεισμό των Βερσαλιέρων και να πάρει βοήθεια και υποστήριξη από την αγροτιά της Γαλλίας, που αποτελούσε τη μεγάλη πλειοψηφία του πληθυσμού. Δε μπόρεσε ακόμα – της έλειψε φυσικά και ο καιρός – να ξαπλωθεί και στ' άλλα εργατικά κέντρα της Γαλλίας. Έτσι στερήθηκε όχι μόνο τους συμμάχους της αλλά και την υλική υποστήριξη και της δικής της της τάξης, που δούλευε στα επαρχιακά βιομηχανικά κέντρα. Η κύρια όμως αδυναμία ήταν ότι στάθηκε μεγαλόψυχη απέναντι στους εχθρούς της, ότι ήταν κοινοβουλευτική, ότι δεν ήταν όσο έπρεπε διχτατορική, ότι δε χτύπησε αρκετά την αντίσταση της αστικής τάξης, ότι δεν απαλλοτρίωσε και δε δήμευσε το μεγάλο κεφάλαιο, την Τράπεζα της Γαλλίας, τις συγκοινωνίες, τις μεταφορές.

Οι αδυναμίες και τα λάθη της Κομμούνας πρέπει βασικά να αποδοθούν στο γεγονός ότι έλειπε από την καθοδήγησή της η ιδεολογική και πολιτική-οργανωτική ενότητα, ότι έλειπε ένα δυνατό μονολιθικό κόμμα με ξεκαθαρισμένες απόψεις και σκοπούς. Την πλειοψηφία στα καθοδηγητικά όργανα της Κομμούνας την αποτελούσαν οι μπλανκιστές και τη μειοψηφία μέλη της Διεθνούς Ένωσης των Εργατών, κυρίως οπαδοί της σχολής του Προυντόν. Για τους μπλανκιστές ο Ένγκελς λέει ότι «ήταν σοσιαλιστές μόνο από επαναστατικό προλεταριακό ένστικτο». Αλλά και οι προυντονικοί αν και μετείχαν στη Διεθνή Ένωση των Εργατών κάθε άλλο ήταν παρά οπαδοί του Μαρξ και του Ένγκελς. Αυτό εξηγεί γιατί «στον τομέα της οικονομίας παραμέλησαν να κάνουν ότι μπορούσαν να κάνουν».

Οι πραγματοποιήσεις της Παρισινής Κομμούνας, η πείρα της πρώτης αυτής εργατικής εξουσίας και ιδίως τα λάθη της, οι ελλείψεις της και οι αδυναμίες της βοήθησαν τους ιδρυτές του επιστημονικού σοσιαλισμού να πλουτίσουν τη θεωρία τους, να βαθύνουν ακόμα περισσότερο στο ζήτημα της διχτατορίας του προλεταριάτου.

Ο Μαρξ βασικό στη θεωρία του θεωρούσε, πολύ νωρίτερα από την Κομμούνα, τη δικτατορία του προλεταριάτου. Ακόμα από το 1852 ο Μαρξ είχε καταλήξει στο ποιο περιεχόμενο θα έπαιρνε ο μεταβατικός σταθμός από τον καπιταλισμό στο κομμουνισμό. Στο γράμμα, που ο Μαρξ έστειλε στις 5 του Μάρτη του 1852 στο Βεντεμέγιερ, δηλ. 19 χρόνια πριν την Παρισινή Κομμούνα έγραφε: (Το γράμμα τούτο το πρωτοανακοίνωσε ο Μέρινγκ στο 1907).

«...Το καινούργιο που έκαμα ήταν ότι απόδειξα: 1) ότι η ύπαρξη των τάξεων συνδέεται μονάχα με ορισμένες ιστορικές φάσεις της ανάπτυξης της παραγωγής, 2) ότι η πάλη των τάξεων οδηγεί απαραίτητα στη διχτατορία του προλεταριάτου, 3) ότι αυτή η ίδια η δικτατορία αποτελεί μονάχα το πέρασμα προς την κατάργηση όλων των τάξεων και την αταξική κοινωνία...».

Η Παρισινή Κομμούνα βοήθησε το Μαρξ και τον Ένγκελς ν' αναπτύξουν τη θεωρία και με θαυμαστή μεγαλοφυΐα να καθορίσουν ποια είναι η κύρια λειτουργία της διχτατορίας του προλεταριάτου. Στην έκδοση του 1872 του «Μανιφέστου του Κομμουνιστικού Κόμματος» ο Μαρξ και ο Ένγκελς, γενικεύοντας την πείρα της Κομμούνας σε καθοδηγητική θεωρητική αρχή για τα επαναστατικά κόμματα, γράφουν:

«Ιδιαίτερα η Παρισινή Κομμούνα απόδειξε ότι η εργατική τάξη δε μπορεί απλά να πάρει στα χέρια της την έτοιμη κρατική μηχανή και να την βάλει σε κίνηση για τους δικούς της σκοπούς...».

Το καθήκον του προλεταριάτου, υπογράμμισαν οι Μαρξ και Ένγκελς, είναι να «σπάσει, να τσακίσει, να συντρίψει την αστική κρατική μηχανή»».

Ο Λένιν και ο Στάλιν συνέχισαν και ανάπτυξαν σε ανώτερο στάδιο τη θεωρία του Μαρξ και του Ένγκελς για το κράτος, την προλεταριακή επανάσταση και τη δικτατορία του προλεταριάτου.

Ο Λένιν χρησιμοποιώντας τη θεωρία του Μαρξ σαν καθοδήγηση για δράση και όχι σα δόγμα φώτισε και έλυσε – θεωρητικά στην αρχή, πρακτικά αργότερα – κατά νεότερο τρόπο το ζήτημα των προϋποθέσεων της νίκης της προλεταριακής επανάστασης και της διχτατορίας του προλεταριάτου απ' ότι το είχαν αντιμετωπίσει οι Μαρξ και Ένγκελς, σύμφωνα με τους υλικούς όρους της εποχής τους. Ο Λένιν ανακάλυψε – και η ζωή τον δικαίωσε – ότι η διχτατορία του προλεταριάτου μπορεί να νικήσει σε μια χωριστά παρμένη χώρα. Ο Λένιν δίδαξε ότι η διχτατορία του προλεταριάτου, είναι: ιδιαίτερη μορφή ταξικής συμμαχίας του προλεταριάτου και της εργαζόμενης αγροτιάς. Ο Λένιν έλυσε τα προβλήματα των συμμάχων και εφεδρειών της δικτατορίας του προλεταριάτου βρίσκοντας στην εργαζόμενη αγροτιά και στις καταπιεζόμενες εθνότητες, τα φυσικά και αναγκαία στηρίγματά της. Ο Λένιν ίδρυσε το κόμμα του νέου τύπου, μαχητικό, μονολιθικό επαναστατικό, «ανώτατη μορφή της ταξικής οργάνωσης του προλεταριάτου» και «όργανο της διχτατορίας του προλεταριάτου». Το κόμμα του Λένιν και του Στάλιν αποδείχτηκε ο ισχυρότερος μοχλός, το σοβαρότερο και αποφασιστικότερο μέσο, το σοφό μαχητικό επιτελείο όχι μόνο για την κατάχτηση, αλλά και για την διατήρηση και στερέωση της διχτατορίας του προλεταριάτου.

Ο Λένιν κάνοντας πράξη την υπόδειξη του Μαρξ ότι «η κομμούνα δεν έπρεπε να είναι κοινοβουλευτική» φανέρωσε και θεμελίωσε ότι η σοβιετική εξουσία είναι η καλύτερη και τελειότερη κρατική μορφή της διχτατορίας του προλεταριάτου.

«Η δημοκρατία των Σοβιέτ των αντιπροσώπων των εργατών, στρατιωτών και αγροτών δεν είναι μόνο μια μορφή ανώτερου τύπου δημοκρατικών θεσμών... μα και η μοναδική μορφή που είναι ικανή να εξασφαλίσει το πιο ανώδυνο πέρασμα στο σοσιαλισμό...».

Ο Λένιν και ο Στάλιν πλουτίζοντας και αναπτύσσοντας τη θεωρία του Μαρξ έδειξαν ότι η διχτατορία του προλεταριάτου δεν είναι μια σύντομη χρονική περίοδος, αλλά ολόκληρη ιστορική εποχή, ολόκληρο σύστημα οικονομικό, πολιτικό, διαπαιδαγωγικό. Σύστημα ανώτερης οργάνωσης της παραγωγής. Σύστημα πλατιάς δημοκρατίας για τους εργαζόμενους. Σύστημα βίας πάνω στους εχθρούς της εργατική τάξης. Σύστημα πατρικής διαπαιδαγώγησης των μαζών.

Ο Στάλιν έδωσε κλασική διατύπωση στη μαρξιστική-λενινιστική θεωρία για τη διχτατορία του προλεταριάτου, που συνενώνει αδιάσπαστα τρεις πλευρές και λειτουργίες.

1.Κατάπνιξη των εκμεταλλευτών, άμυνα της χώρας, στερέωση των δεσμών με τους προλετάριους όλων των χωρών για την ανάπτυξη, για τη νίκη της προλεταριακής επανάστασης σ' όλες τις χώρες.

2.Στερέωση της συμμαχίας του προλεταριάτου με τις εργαζόμενες μάζες για την οριστική απόσπασή τους από το ζυγό του κεφαλαίου.

3.Οργάνωση-χτίσιμο του σοσιαλισμού, πέρασμα στην αταξική κομμουνιστική κοινωνία

Ο Λένιν είναι ο ιδρυτής του σοβιετικού κράτους. Ο Στάλιν είναι η πρωτουργός της κομμουνιστικής αταξικής κοινωνίας.

Ο Στάλιν εφαρμόζοντας και αναπτύσσοντας τη διδασκαλία του Λένιν άνοιξε θεωρητικά και πραχτικά το δρόμο για το σοσιαλισμό με τα πεντάχρονα σχέδια, με την πολιτική της εκβιομηχάνισης και της κολλεχτιβοποίησης. Ο Στάλιν πλούτισε το οπλοστάσιο του μαρξισμού-λενινισμού με τη μεγαλοφυή θεωρία ότι το κράτος δεν θα απονεκρωθεί στον κομμουνισμό, ότι το σοσιαλιστικό κράτος θα διατηρηθεί και στην περίοδο του κομμουνισμού αν δε θάχει εξαλειφθεί η καπιταλιστική περικύκλωση, «αν δε θάχει εξαλειφθεί ο κίνδυνος των στρατιωτικών επιθέσεων από τα έξω».

Στα 80 χρόνια της Κομμούνας, την ώρα που οι εργάτες του Παρισιού θα τιμούν τους ήρωές της συναγμένοι στον τοίχο των ομοσπόνδων με τη σταθερή απόφαση να συνεχίσουν και να ολοκληρώσουν το έργο της, άλλα 800 εκατομμύρια άνθρωποι γιορτάζουν ελεύθερα την επέτειο του «ένδοξου προδρόμου της νέας κοινωνίας». Η νέα κοινωνία, που γι’ αυτήν προσφέρανε το αίμα τους δεκάδες χιλιάδες κομμουνάροι, έχει δόσει πλούσιους καρπούς στο 1/6 της γης και οι σοβιετικοί λαοί βαδίζουν για νέες ιστορικές νίκες, για τον κομμουνισμό. Η νέα κοινωνία ανθίζει στις χώρες της λαϊκής δημοκρατίας της Ευρώπης και της Ασίας. Οι λαοί των χωρών της λαϊκής δημοκρατίας της Ευρώπης στερεώνοντας τη διχτατορία του προλεταριάτου, που η Κομμούνα ήταν το έμβρυό της, χτίζουν το σοσιαλισμό και δίνουν μορφή ζωής στο όνειρο των κομμουνάρων.

Οι νέοι Βερσαλιέροι που ποτέ δεν είχαν πατρίδα, οι Λι Σιν-Μαν, οι Τίτο, οι μοναρχοφασίστες, οι ντε Γκάσπερι, οι Ζιλ Μοκ μπορούν να καλούν σε βοήθεια τους νέους Πρώσους, τους αμερικάνους επιδρομείς. Νέοι Βερσαλιέροι και νέοι Πρώσοι μπορούν στην Κορέα, στην Ελλάδα, στο Βιετ-Ναμ, σ΄ όλες τις μαρσαλοποιημένες χώρες να κάνουν ακατονόμαστα όργια, να δεκαπλασιάζουν και να εκατονταπλασιάζουν τις θηριωδίες των δήμιων της Κομμούνας. Ότι όμως και αν κάνουν το παιχνίδι το έχουν χαμένο. Γιατί ήρθε η ώρα που επαλήθευσαν τα αθάνατα προφητικά λόγια του Μαρξ:

«η ιστορία τους έχει από τώρα καρφώσει στον πάσαλο της ατίμωσης απ’ όπου δε μπορούν να τους λυτρώσουν μήτε όλες οι προσευχές των παπάδων τους...»

Γιατί η εποχή μας είναι η εποχή των συνεχιστών της Παρισινής Κομμούνας. Η εποχή της διχτατορίας του προλεταριάτου. Γιατί ο αιώνας μας είναι αιώνας του Λένιν και του Στάλιν. Αιώνας του σοσιαλισμού και του κομμουνισμού».

Διαβάστε Περισσότερα »

ΠΑΡΙΣΙΝΗ ΚΟΜΜΟΥΝΑ - η πρώτη Διχτατορία του Προλεταριάτου

ΑΝΑΣΥΝΤΑΞΗ, Αρ. Φύλ. 82, 15-31 Μάρτη 2000

Στις 18 Μάρτη του 2000 συμπληρώθηκαν 129 χρόνια από το 1871 από την Παρισινή Κομμούνα, την πρώτη Διχτατορία του προλεταριάτου στον κόσμο. Τιμώντας την επέτειό της αναδημοσιεύουμε άρθρο από το περιοδικό "Νέος κόσμος" (Βουκορέστι 1951).

Στις 18 Μάρτη 1871 ήταν η «μέρα που οι παρισινοί εργάτες «έκαναν έφοδο στον ουρανό» για να εκπορθήσουν τ' αγαθά της γης, που οι ίδιοι τα δημιουργούν. Το αντιδραστικό διχτατορικό αστυνομικό καθεστώς του τυχοδιώχτη Λουδοβίκου Βοναπάρτη είχε γκρεμιστεί πια στο Σεντάν και η κεφαλαιοκρατική Γαλλία - που επεδίωξε να γιατρέψει τη βαθιά κρίση του καθεστώτος της με έναν καταχτητικό πόλεμο - είχε βυθιστεί στην ατίμωση της ήττας και της εθνικής προδοσίας, όταν το πρωί της 18 του Μάρτη 1871 αντιλάλησαν στο Παρίσι ασυνήθιστα δυνατές και πρωτόγνωρες οι φωνές «Ζήτω η Κομμούνα!».

Στο μανιφέστο της της 18 του Μάρτη η Κεντρική Επιτροπή της Κομμούνας έγραφε:

«Οι προλετάριοι του Παρισιού έχοντας υπόψη την ήττα και την προδοσία των κυρίαρχων τάξεων, κατάλαβαν ότι έφτασε η ώρα, όπου πρέπει να σώσουν την κατάσταση, παίρνοντας στα χέρια τους τη διεύθυνση των δημόσιων υποθέσεων... Κατάλαβαν ότι είναι υψηλό καθήκον και απόλυτο δικαίωμά τους να γίνουν κύριοι στις τύχες τους και να πάρουν στα χέρια τους την κυβερνητική εξουσία...».

Η εργατική τάξη της Γαλλίας και πρώτα-πρώτα η εμπροσθοφυλακή της, το παρισινό προλεταριάτο, πάσκισε και το 1830 και το 1848 να βάλει τη σφραγίδα του στους ανοικτούς αγώνες των τάξεων, να δώσει κοινωνικό περιεχόμενο στη δημοκρατία. Όμως οι εξεγέρσεις αυτές ενάντια στην αντίδραση, όπου αποκλειστικά σχεδόν το προλεταριάτο έχυνε άφθονο το αίμα για ν' ανοίξει δρόμο στην κοινωνική πρόοδο, οδηγούσαν τελικά στη στερέωση της κυριαρχίας της αστικής τάξης. Αυτή η πορεία αποκορυφώθηκε με το πραξικόπημα του Βοναπάρτη. Ήρθε εποχή που η νομιμότητα θανάτωνε την κεφαλαιοκρατική Γαλλία, όπου οι αστικοί κοινοβουλευτικοί θεσμοί την έπνιγαν. Άφησε, λοιπόν, το Βοναπάρτη να κυβερνά για λογαριασμό της κι αυτή βάλθηκε να συσσωρεύει ακόμα μεγαλύτερα κέρδη.

Η Παρισινή Κομμούνα ριζικά διαφέρει απ' όλες τις προηγούμενες εργατικές εξεγέρσεις. Το προλεταριάτο επιδιώκει τώρα όχι να δώσει κοινωνικό περιεχόμενο στη δημοκρατία, ή να μοιραστεί την εξουσία με τα μικροαστικά ή τ' αστικά δημοκρατικά κόμματα. Το προλεταριάτο παίρνει για τον εαυτό του την εξουσία: Η Κομμούνα, λοιπόν, είναι η πρώτη εργατική κυβέρνηση ή ακριβέστερα η πρώτη διχτατορία του προλεταριάτου στον κόσμο.

Ο Φρίντριχ Ένγκελς στον πρόλογο, που έγραφε στις 18 του Μάρτη 1891 στο έργο του Καρλ Μαρξ «Ο εμφύλιος πόλεμος στη Γαλλία» μαστιγώνοντας τους δεξιούς σοσιαλιστές τονίζει:

«Τον τελευταίο καιρό ο σοσιαλδημοκράτης Φιλισταίους άρχισε ξανά να δοκιμάζει ένα σωτήριο φόβο στη λέξη: Δικτατορία του προλεταριάτου. Λοιπόν κύριοι, θέλετε να μάθετε τι λογής είναι αυτή η δικτατορία του προλεταριάτου; Δέστε την Παρισινή Κομμούνα. Αυτή ήταν η δικτατορία του προλεταριάτου».

Οι οπορτουνιστές, οι δεξιοί σοσιαλιστές τρέμανε πάντα τη διχτατορία του προλεταριάτου και την Κομμούνα. Γι’ αυτούς μοναδικός δρόμος «πάλης» είναι ο κοινοβουλευτισμός. Οι οπορτουνιστές αναγνωρίζουν και προσκυνούν της διχτατορία του κεφαλαίου - που παραμένει τέτοια και στην πιο κοινοβουλευτική δημοκρατία - αλλά τρέμουν και καταπολεμούν την προλεταριακή δικτατορία. Ο Λένιν άνοιξε αμείλικτο εξοντωτικό πόλεμο ενάντια στον οπορτουνισμό και αναστήλωσε το βασικό περιεχόμενο του μαρξισμού, τη δικτατορία του προλεταριάτου.

Η Παρισινή Κομμούνα έζησε από τις 18 του Μάρτη ως τις 22 Μάη. Για πρώτη φορά στην ιστορία το προλεταριάτο κράτησε την πολιτική εξουσία δυο ολόκληρους μήνες. Αυτό και μόνο το γεγονός είχε πελώρια πολιτική και ηθική σημασία. Αποδείχτηκε έτσι στην πράξη, με το ζωντανό παράδειγμα της Κομμούνας, ότι το καθεστώς της εκμετάλλευσης και της καταπίεσης δεν είναι αιώνιο. Ότι μπορεί να ανατραπεί η κυριαρχία του κεφαλαίου. Ότι μπορούν θαυμάσια να κυβερνήσουν οι εργάτες. Ότι το κράτος των αστών δεν είναι καμιά φυσική και αιώνια τάξη πραγμάτων. Ότι οι απλοί εργάτες δεν ήταν, όπως τους παρουσίαζε η αστική τάξη, μια άμορφη μάζα, απολίτιστοι και βάρβαροι άνθρωποι, ικανοί μόνο να παράγουν τα αγαθά της ζωής, που χαίρονται άλλοι και κατάλληλοι να σκύβουν το κεφάλι στο ζυγό του κεφαλαίου. Η Παρισινή Κομμούνα φανέρωσε πεντακάθαρα ότι οι εργάτες κυβερνούν καλύτερα, φθηνότερα, τιμιότερα. Ότι κυβερνούν εξυπηρετικά για όλο το λαό.

Ο Καρλ Μαρξ στο αθάνατο έργο του «0 εμφύλιος πόλεμος στη Γαλλία» παραθέτει τα παρακάτω λόγια γάλλου συγγραφέα, σύγχρονου της Κομμούνας, που κάθε άλλο παρά συμπαθούσε τις ιδέες της:

«Τα μέλη της Κεντρικής Επιτροπής της Λαϊκής Φρουράς και η πλειοψηφία των μελών της Κομμούνας ήταν τα πιο δραστήρια, καθαρά και ενεργητικά κεφάλια της Διεθνούς Ένωσης των Εργατών. Αυτοί οι άνθρωποι ήταν αναμφισβήτητα τίμιοι, ειλικρινείς, ευφυείς, γιομάτοι αυταπάρνηση, καθαροί και φανατικοί στην καλύτερη σημασία της λέξης».

Η εσωτερική εξέλιξη, η πορεία ανάπτυξης της γαλλικής κοινωνίας και ο χαρακτήρας των διεθνών σχέσεων δεν αφήνανε τότε έδαφος για μια οριστική νίκη της πρώτης προλεταριακής εξουσίας. Όμως, όσο λίγο καιρό κι' αν έζησε η Κομμούνα πραγμάτωσε ένα έργο με κολοσσιαία σημασία, τόσο σε θετικά μέτρα όσο κυρίως σε διδάγματα.

Το πρώτο διάταγμα της Κομμούνας ήταν η κατάργηση του μόνιμου στρατού και η αντικατάστασή του με τον ένοπλο λαό. Η Κομμούνα έσβησε από τον προϋπολογισμό τα μεγάλα κονδύλια που οι εκμεταλλευτικές τάξεις ξοδεύανε από τα έσοδα του λαϊκού μόχθου για να διατηρούν ένα στρατοκρατικό μηχανισμό βίας και ένα αστυνομικό και υπαλληλογραφειοκρατικό σύστημα καταπίεσης. Καθιέρωσε το γενικό εκλογικό δικαίωμα σ' όλους τους πολίτες, χτύπησε τη γραφειοκρατία εξισώνοντας το μισθό των δημοσίων υπαλλήλων με το εργατικό μεροκάματο, κατάργησε τη νυκτερινή εργασία στα αρτοποιία, παράδωσε σε εργατικές συντροφιές τα εργαστήρια και τα εργοστάσια που οι ιδιοκτήτες τους είτε είχαν διαφύγει είτε είχαν σταματήσει τη δουλειά, απαγόρευσε την εργασία των ανηλίκων, απαγόρευσε στους εργοδότες να ελαττώνουν τα μεροκάματα με τη συνηθισμένη μέθοδο των προστίμων, κλπ.

Η Παρισινή Κομμούνα κατανόησε ότι η νίκη της είναι υπόθεση όχι μόνο των εργατών, αλλά και της εργαζόμενης αγροτιάς. «Η νίκη της, διακήρυξαν οι αρχηγοί της στους αγρότες, είναι η μοναδική σας ελπίδα». Δε μπόρεσε όμως να σπάσει το στενό αποκλεισμό των Βερσαλιέρων και να πάρει βοήθεια και υποστήριξη από την αγροτιά της Γαλλίας, που αποτελούσε τη μεγάλη πλειοψηφία του πληθυσμού. Δε μπόρεσε ακόμα - της έλειψε φυσικά και ο καιρός - να ξαπλωθεί και στ' άλλα εργατικά κέντρα της Γαλλίας. Έτσι στερήθηκε όχι μόνο τους συμμάχους της αλλά και την υλική υποστήριξη και της δικής της της τάξης, που δούλευε στα επαρχιακά βιομηχανικά κέντρα. Η κύρια όμως αδυναμία ήταν ότι στάθηκε μεγαλόψυχη απέναντι στους εχθρούς της, ότι ήταν κοινοβουλευτική, ότι δεν ήταν όσο έπρεπε διχτατορική, ότι δε χτύπησε αρκετά την αντίσταση της αστικής τάξης, ότι δεν απαλλοτρίωσε και δε δήμευσε το μεγάλο κεφάλαιο, την Τράπεζα της Γαλλίας, τις συγκοινωνίες, τις μεταφορές.

Οι αδυναμίες και τα λάθη της Κομμούνας πρέπει βασικά να αποδοθούν στο γεγονός ότι έλειπε από την καθοδήγησή της η ιδεολογική και πολιτική-οργανωτική ενότητα, ότι έλειπε ένα δυνατό μονολιθικό κόμμα με ξεκαθαρισμένες απόψεις και σκοπούς. Την πλειοψηφία στα καθοδηγητικά όργανα της Κομμούνας την αποτελούσαν οι μπλανκιστές και τη μειοψηφία μέλη της Διεθνούς Ένωσης των Εργατών, κυρίως οπαδοί της σχολής του Προυντόν. Για τους μπλανκιστές ο Ένγκελς λέει ότι «ήταν σοσιαλιστές μόνο από επαναστατικό προλεταριακό ένστικτο». Αλλά και οι προυντονικοί αν και μετείχαν στη Διεθνή Ένωση των Εργατών κάθε άλλο ήταν παρά οπαδοί του Μαρξ και του Ένγκελς. Αυτό εξηγεί γιατί «στον τομέα της οικονομίας παραμέλησαν να κάνουν ότι μπορούσαν να κάνουν».

Οι πραγματοποιήσεις της Παρισινής Κομμούνας, η πείρα της πρώτης αυτής εργατικής εξουσίας και ιδίως τα λάθη της, οι ελλείψεις της και οι αδυναμίες της βοήθησαν τους ιδρυτές του επιστημονικού σοσιαλισμού να πλουτίσουν τη θεωρία τους, να βαθύνουν ακόμα περισσότερο στο ζήτημα της δικτατορίας του προλεταριάτου.

Ο Μαρξ βασικό στη θεωρία του θεωρούσε, πολύ νωρίτερα από την Κομμούνα, τη δικτατορία του προλεταριάτου. Ακόμα από το 1852 ο Μαρξ είχε καταλήξει στο ποιο περιεχόμενο θα έπαιρνε ο μεταβατικός σταθμός από τον καπιταλισμό στο κομμουνισμό. Στο γράμμα, που ο Μαρξ έστειλε στις 5 του Μάρτη του 1852 στο Βεντεμέγιερ, δηλ. 19 χρόνια πριν την Παρισινή Κομμούνα έγραφε: (Το γράμμα τούτο το πρωτοανακοίνωσε ο Μέρινγκ στο 1907).

«...Το καινούργιο που έκαμα ήταν ότι απόδειξα: 1) ότι η ύπαρξη των τάξεων συνδέεται μονάχα με ορισμένες ιστορικές φάσεις της ανάπτυξης της παραγωγής, 2) ότι η πάλη των τάξεων οδηγεί απαραίτητα στη διχτατορία του προλεταριάτου, 3) ότι αυτή η ίδια η δικτατορία αποτελεί μονάχα το πέρασμα προς την κατάργηση όλων των τάξεων και την αταξική κοινωνία...».

Η Παρισινή Κομμούνα βοήθησε το Μαρξ και τον Ένγκελς ν' αναπτύξουν τη θεωρία και με θαυμαστή μεγαλοφυΐα να καθορίσουν ποια είναι η κύρια λειτουργία της δικτατορίας του προλεταριάτου. Στην έκδοση του 1872 του «Μανιφέστου του Κομμουνιστικού Κόμματος» ο Μαρξ και ο Ένγκελς, γενικεύοντας την πείρα της Κομμούνας σε καθοδηγητική θεωρητική αρχή για τα επαναστατικά κόμματα, γράφουν:

«Ιδιαίτερα η Παρισινή Κομμούνα απόδειξε ότι η εργατική τάξη δε μπορεί απλά να πάρει στα χέρια της την έτοιμη κρατική μηχανή και να την βάλει σε κίνηση για τους δικούς της σκοπούς...».

Το καθήκον του προλεταριάτου, υπογράμμισαν οι Μαρξ και Ένγκελς, είναι να «σπάσει, να τσακίσει, να συντρίψει την αστική κρατική μηχανή»».

Ο Λένιν και ο Στάλιν συνέχισαν και ανάπτυξαν σε ανώτερο στάδιο τη θεωρία του Μαρξ και του Ένγκελς για το κράτος, την προλεταριακή επανάσταση και τη δικτατορία του προλεταριάτου.

Ο Λένιν χρησιμοποιώντας τη θεωρία του Μαρξ σαν καθοδήγηση για δράση και όχι σα δόγμα φώτισε και έλυσε - θεωρητικά στην αρχή, πρακτικά αργότερα - κατά νεότερο τρόπο το ζήτημα των προϋποθέσεων της νίκης της προλεταριακής επανάστασης και της δικτατορίας του προλεταριάτου απ' ότι το είχαν αντιμετωπίσει οι Μαρξ και Ένγκελς, σύμφωνα με τους υλικούς όρους της εποχής τους. Ο Λένιν ανακάλυψε - και η ζωή τον δικαίωσε - ότι η δικτατορία του προλεταριάτου μπορεί να νικήσει σε μια χωριστά παρμένη χώρα. Ο Λένιν δίδαξε ότι η δικτατορία του προλεταριάτου, είναι: ιδιαίτερη μορφή ταξικής συμμαχίας του προλεταριάτου και της εργαζόμενης αγροτιάς. Ο Λένιν έλυσε τα προβλήματα των συμμάχων και εφεδρειών της δικτατορίας του προλεταριάτου βρίσκοντας στην εργαζόμενη αγροτιά και στις καταπιεζόμενες εθνότητες, τα φυσικά και αναγκαία στηρίγματά της. Ο Λένιν ίδρυσε το κόμμα του νέου τύπου, μαχητικό, μονολιθικό επαναστατικό, «ανώτερη μορφή της ταξικής οργάνωσης του προλεταριάτου» και «όργανο της δικτατορίας του προλεταριάτου». Το κόμμα του Λένιν και του Στάλιν αποδείχτηκε ο ισχυρότερος μοχλός, το σοβαρότερο και αποφασιστικότερο μέσο, το σοφό μαχητικό επιτελείο όχι μόνο για την κατάχτηση, αλλά και για την διατήρηση και στερέωση της διχτατορίας του προλεταριάτου.

Ο Λένιν κάνοντας πράξη την υπόδειξη του Μαρξ ότι «η κομμούνα δεν έπρεπε να είναι κοινοβουλευτική» φανέρωσε και θεμελίωσε ότι η σοβιετική εξουσία είναι η καλύτερη και τελειότερη κρατική μορφή της δικτατορίας του προλεταριάτου.

«Η δημοκρατία των Σοβιέτ των αντιπροσώπων των εργατών, στρατιωτών και αγροτών δεν είναι μόνο μια μορφή ανώτερου τύπου δημοκρατικών θεσμών... μα και η μοναδική μορφή που είναι ικανή να εξασφαλίσει το πιο ανώδυνο πέρασμα στο σοσιαλισμό...».

Ο Λένιν και ο Στάλιν πλουτίζοντας και αναπτύσσοντας τη θεωρία του Μαρξ έδειξαν ότι η διχτατορία του προλεταριάτου δεν είναι μια σύντομη χρονική περίοδος, αλλά ολόκληρη ιστορική εποχή, ολόκληρο σύστημα οικονομικό, πολιτικό, διαπαιδαγωγικό. Σύστημα ανώτερης οργάνωσης της παραγωγής. Σύστημα πλατιάς δημοκρατίας για τους εργαζόμενους. Σύστημα βίας πάνω στους εχθρούς της εργατική τάξης. Σύστημα πατρικής διαπαιδαγώγησης των μαζών.

Ο Στάλιν έδωσε κλασική διατύπωση στη μαρξιστική-λενινιστική θεωρία για τη δικτατορία του προλεταριάτου, που συνενώνει αδιάσπαστα τρεις πλευρές και λειτουργίες.

1. Κατάπνιξη των εκμεταλλευτών, άμυνα της χώρας, στερέωση των δεσμών με τους προλετάριους όλων των χωρών για την ανάπτυξη, για τη νίκη της προλεταριακής επανάστασης σ' όλες τις χώρες.

2. Στερέωση της συμμαχίας του προλεταριάτου με τις εργαζόμενες μάζες για την οριστική απόσπασή τους από το ζυγό του κεφαλαίου.

3. Οργάνωση-χτίσιμο του σοσιαλισμού, πέρασμα στην αταξική κομμουνιστική κοινωνία

Ο Λένιν είναι ο ιδρυτής του σοβιετικού κράτους. Ο Στάλιν είναι η πρωτουργός της κομμουνιστικής αταξικής κοινωνίας.

Ο Στάλιν εφαρμόζοντας και αναπτύσσοντας τη διδασκαλία του Λένιν άνοιξε θεωρητικά και πραχτικά το δρόμο για το σοσιαλισμό με τα πεντάχρονα σχέδια, με την πολιτική της εκβιομηχάνισης και της κολλεχτιβοποίησης. Ο Στάλιν πλούτισε το οπλοστάσιο του μαρξισμού-λενινισμού με τη μεγαλοφυή θεωρία ότι το κράτος δεν θα απονεκρωθεί στον κομμουνισμό, ότι το σοσιαλιστικό κράτος θα διατηρηθεί και στην περίοδο του κομμουνισμού αν δε θάχει εξαλειφθεί η καπιταλιστική περικύκλωση, «αν δε θάχει εξαλειφθεί ο κίνδυνος των στρατιωτικών επιθέσεων από τα έξω».

-----------------

Σημείωση από το κείμενο λείπουν οι 3 τελευταίες παράγραφοι. Ολόκληρο δημοσιεύτηκε το Μάρτη του 2011 και υπάρχει εδώ: ΠΑΡΙΣΙΝΗ ΚΟΜΜΟΥΝΑ - η πρώτη Διχτατορία του Προλεταριάτου

Διαβάστε Περισσότερα »

ΓΙΑΡΟΣΛΑΒ ΝΤΟΡΜΠΡΟΦΣΚΙ

ΜΙΑ ΑΠ ΤΙΣ ΗΡΩΪΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΗΣ ΚΟΜΜΟΥΝΑΣ

 

Ο Γιάροσλαβ Ντομπρόφσκι είναι μια απ' τις ηρωικές μορφές της Κομμούνας. Ήταν το άξιο παλικάρι, ο «κεραυνός» και ο «τρόμος για τους βερσαλιέρους» όπως τον αποκαλούσανε οι κομμουνάριοι.

 

Ο άξιος αυτός γιος του Πολωνικού λαού, μαζί με πολλούς άλλους συμπατριώτες του κι έναν απ' αυτούς το στρατηγό της κομμούνας Βαλερί Βρουμπλέφσκι, αναδείχτηκε στρατηγός, αρχηγοί των ενόπλων δυνάμεων της Κομμούνας. Ο στρατηγός, επαναστάτης Ντομπρόφσκι συνειδητά και αδιάρρηχτα συνέδεσε την τύχη του με την τύχη της Κομμούνας. «Στις μέρες της «μαγιάτικης βδομάδας» πολέμησε κι έπεσε σαν γενναίος στρατιώτης στο οδόφραγμα.

 

« ..... Κοντά στο οδόφραγμα στο χαράκωμα της οδού Μερ και Πουασονιέ παίχτηκε η τελευταία ζωντανή τραγωδία του Γιάροσλαβ Ντομπρόφσκι. Παρά τις παρακλήσεις των συντρόφων του, αδιαφορούσε για όλα, κάτω από χαλάζι σφαίρες πήγαινε έφιππος σε θέσεις εντελώς ακάλυπτες. Στις 2 η ώρα της 23 Μάη τραυματίστηκε με σφαίρα στην κοιλιά και έπεσε απτό άλογο. Τέσσεροι άνθρωποι τον μετέφεραν στα χέρια θανάσιμα τραυματισμένο – μνημονεύει η Βικτώρια Β. που τους συνάντησε.

 

Ο Ντομπρόφσκι μας έσφιξε τα χέρια λέγοντας: Μην πάτε εκεί. Όλα τελείωσαν, θα χαθείτε άσκοπα. Εγώ πεθαίνω. Η ζωή μου δεν έχει σημασία. Σκεφθείτε μόνο για τη διάσωσή της. – Μιλούσε δύσκολα, ήταν εξαντλημένος. Γεια σας σύντροφοι – μας είπε.

 

Ο Γ. Ντομπρόφσκι από επαναστάτης δημοκράτης, που στην αρχή στέκονταν και οραματίζονταν για την απελευθέρωση της πατρίδας του της Πολωνίας, μεταβλήθηκε σε αγωνιστή της Κομμούνας, σε φρουρό των ιδεών του προλεταριακού κράτους και του διεθνούς σοσιαλισμού.

 

Μαζί με τις πιο υπέροχες ηρωικές μορφές των κομμουνάρων, γεμάτη ακτινοβολία και η μορφή του στρατηγού της κομμούνας Γιάροσλαβ Ντομπρόφσκι πέρασε στην ιστορία για πάντα σαν υπόδειγμα δραστηριότητας, ακλόνητου αισθήματος στο καθήκον και κορυφώματος επαναστατικού ενθουσιασμού.

 

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΗΣ», 18.03.1952, ΠΟΛΩΝΙΑ

Διαβάστε Περισσότερα »

ΛΕΝΙΝ: Στη Μνήμη της Κομμούνας

Πέρασαν 40 χρόνια από τον καιρό της ανακήρυξης της Παρισινής Κομμούνας. Σύμφωνα με τα καθιερωμένα, το γαλλικό προλεταριάτο τίμησε με συγκεντρώσεις και διαδηλώσεις τη μνήμη των αγωνιστών της επανάστασης της 18 Μάρτη 1871 και στο τέλος του Μάη θα καταθέσει ξανά στεφάνια στους τάφους των κομμουνάρων που εκτελέστηκαν, των θυμάτων της φοβερής «βδομάδας του Μάη» κι επάνω στους τάφους τους θα δώσει και πάλι όρκο να παλέψει ακούραστα ως τον πλήρη θρίαμβο των ιδεών τους, ως την πλήρη αποπεράτωση του έργου που άφησαν κληρονομιά.

Αλλά γιατί το προλεταριάτο, όχι μόνο το γαλλικό, αλλά και όλου του κόσμου, τιμά στο πρόσωπο των αγωνιστών της παρισινής Κομμούνας τους προδρόμους του; Και ποια είναι η κληρονομιά της Κομμούνας;

Η Κομμούνα γεννήθηκε αυθόρμητα: Κανένας δεν την είχε προετοιμάσει συνειδητά και σχεδιασμένα. Ο αποτυχημένος πόλεμος με τη Γερμανία, τα βάσανα τον καιρό της πολιορκίας, η ανεργία στις γραμμές του προλεταριάτου και η καταστροφή της μικροαστικής τάξης, η αγανάκτηση των μαζών ενάντια στις ανώτερες τάξεις και ενάντια στις αρχές που είχαν δείξει πλήρη ανικανότητα, ο υπόκωφος αναβρασμός στους κόλπους της εργατικής τάξης, που ήταν δυσαρεστημένη με την κατάστασή της και επιδίωκε ένα άλλο κοινωνικό σύστημα, η αντιδραστική σύνθεση της Εθνοσυνέλευσης, που αποτελούσε κίνδυνο για την τύχη της δημοκρατίας, όλα αυτά και πολλά άλλα μαζεύτηκαν, με αποτέλεσμα να σπρώξουν τον πληθυσμό του Παρισιού στην επανάσταση της 18ης Μάρτη, η οποία παρέδωσε απροσδόκητα την εξουσία στα χεριά της Εθνοφρουράς, στα χέρια της εργατικής τάξης και της μικροαστικής τάξης, που είχε προσχωρήσει σ' αυτήν.

Αυτό ήταν ένα γεγονός πρωτοφανές στην ιστορία. Ως τότε η εξουσία βρισκόταν συνήθως στα χέρια των τσιφλικάδων και των κεφαλαιοκρατών, δηλαδή σε πρόσωπα της εμπιστοσύνης τους, που συγκροτούσαν τη λεγόμενη κυβέρνηση. Ύστερα όμως από την επανάσταση της 18ης Μάρτη, όταν η κυβέρνηση του Θιέρσου με το στρατό της, την αστυνομία και τους υπαλλήλους της έφυγε από το Παρίσι, ο λαός έμεινε κύριος της κατάστασης και η εξουσία πέρασε στο προλεταριάτο. Στη σημερινή όμως κοινωνία, το προλεταριάτο, που οικονομικά είναι υποδουλωμένο στο κεφάλαιο, δεν μπορεί να κυριαρχήσει πολιτικά, αν δε σπάσει τις αλυσίδες του που το κρατούν δεμένο στο κεφάλαιο. Και να γιατί το κίνημα της Κομμούνας όφειλε να πάρει αναπόφευκτα σοσιαλιστική χροιά, δηλαδή να επιδιώξει την ανατροπή της κυριαρχίας της αστικής τάξης, της κυριαρχίας του κεφαλαίου, την καταστροφή των θεμελίων του σημερινού κοινωνικού καθεστώτος.

Στην αρχή το κίνημα αυτό ήταν πάρα πολύ μπερδεμένο και ακαθόριστο. Προσχώρησαν σ' αυτό και πατριώτες που έλπιζαν ότι η Κομμούνα θα ξαναρχίσει τον πόλεμο ενάντια στους Γερμανούς και θα τον φέρει σε νικηφόρο τέρμα. Το υποστήριξαν και οι μικροί καταστηματάρχες που τους απειλούσε η καταστροφή αν δε δινόταν αναστολή στην εξόφληση των γραμματίων και στην καταβολή των ενοικίων (η κυβέρνηση δεν ήθελε να δώσει αυτή την αναστολή, όμως η Κομμούνα την έδωσε). Τέλος, στις αρχές το συμπαθούσαν εν μέρει και οι αστοί δημοκράτες που φοβούνταν ότι η αντιδραστική Εθνοσυνέλευση («η χωριατιά», οι άξεστοι τσιφλικάδες) θα επαναφέρει τη μοναρχία. Τον κύριο όμως ρόλο στο κίνημα αυτό τον έπαιζαν, φυσικά, οι εργάτες (ιδίως οι χειροτέχνες του Παρισιού), ανάμεσα στους οποίους τα τελευταία χρόνια της 2ης Αυτοκρατορίας είχε γίνει δραστήρια σοσιαλιστική προπαγάνδα και πολλοί απ' αυτούς ανήκαν και στη Διεθνή.

Μόνον οι εργάτες έμειναν ως το τέλος πιστοί στην Κομμούνα. Οι αστοί δημοκράτες και οι μικροαστοί γρήγορα ξέκοψαν απ' αυτήν: τους πρώτους τους φόβισε ο επαναστατικο-σοσιαλιστικός, ο προλεταριακός χαρακτήρας του κινήματος, οι δεύτεροι ξέκοψαν, όταν είδαν ότι ήταν καταδικασμένο σε αναπόφευκτη ήττα. Μόνο οι Γάλλοι προλετάριοι υποστήριζαν άφοβα και ακούραστα τη δική τους κυβέρνηση, μόνο αυτοί μάχονταν και πέθαιναν γι' αυτήν, δηλαδή για την υπόθεση της απελευθέρωσης της εργατικής τάξης, για ένα καλύτερο μέλλον όλων των εργαζομένων.

Εγκαταλειμμένη από τους χτεσινούς της συμμάχους και χωρίς καμιά υποστήριξη, η Κομμούνα έμελλε αναπόφευκτα να ηττηθεί. Όλη η αστική τάξη της Γαλλίας, όλοι οι τσιφλικάδες, οι χρηματιστές, οι εργοστασιάρχες, όλοι οι μεγάλοι και οι μικροί κλέφτες, όλοι οι εκμεταλλευτές ενώθηκαν εναντίον της. Η αστική αυτή συμμαχία, που υποστηριζόταν από τον Μπίσμαρκ (αυτός απελευθέρωσε από τη γερμανική αιχμαλωσία 100.000 Γάλλους φαντάρους για να υποτάξουν το επαναστατημένο Παρίσι), πέτυχε να ξεσηκώσει τους καθυστερημένους αγρότες και την επαρχιακή μικροαστική τάξη ενάντια στο παρισινό προλεταριάτο και να κυκλώσει το μισό Παρίσι μ' ένα σιδερένιο κλοιό (το άλλο μισό ήταν μπλοκαρισμένο από το Γερμανικό στρατό). Σε μερικές μεγάλες πόλεις της Γαλλίας (Μασσαλία, Λυών, Σεντ - Ετιέν, Ντιζόν κ.ά) οι εργάτες έκαναν επίσης απόπειρες όμως αυτές κατέληξαν γρήγορα σε αποτυχία. Και το Παρίσι, που ύψωσε πρώτο τη σημαία της προλεταριακής εξέγερσης, αφέθηκε στις δικές του μόνο δυνάμεις και καταδικάστηκε σε σίγουρη καταστροφή.

Για να νικήσει η κοινωνική επανάσταση πρέπει να υπάρχουν τουλάχιστον 2 όροι: υψηλή ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων και κατάλληλη προετοιμασία του προλεταριάτου. Το 1871 όμως και οι δύο αυτοί όροι δεν υπήρχαν. Ο γαλλικός καπιταλισμός ήταν ακόμη αδύνατα αναπτυγμένος και η Γαλλία ήταν τότε χώρα κυρίως των μικροαστών (βιοτέχνες, αγρότες, καταστηματάρχες κ.ά). Από την άλλη μεριά, δεν υπήρχε εργατικό κόμμα, δεν υπήρχε προετοιμασία και μακρόχρονη εξάσκηση της εργατικής τάξης που στη μεγάλη πλειοψηφία της δεν καταλάβαινε και πολύ καθαρά τα καθήκοντά της και τους τρόπους της πραγματοποίησής τους. Δεν υπήρχε ούτε σοβαρή πολιτική οργάνωση του προλεταριάτου, ούτε μαζικά συνδικάτα και συνεταιριστικές ενώσεις...

Το βασικό όμως που έλειψε από την Κομμούνα ήταν ο χρόνος, η ελευθερία να εξετάσει προσεκτικά την κατάσταση και να καταπιαστεί με την εφαρμογή του προγράμματός της. Δεν πρόφτασε η Κομμούνα ν' αρχίσει το έργο της, και η κυβέρνηση, που είχε εγκατασταθεί στις Βερσαλίες, άρχισε, με την υποστήριξη όλης της αστικής τάξης, τις πολεμικές επιχειρήσεις ενάντια στο Παρίσι. Και η Κομμούνα έπρεπε να σκεφτεί πρώτ' απ' όλα για την αυτοάμυνά της. Και ως το τέλος, που επήλθε στις 21 - 28 του Μάη, δεν είχε καιρό να σκεφτεί σοβαρά για τίποτε άλλο.

Ωστόσο, παρά τις τόσο δυσμενείς συνθήκες, παρά την ολιγόχρονη ύπαρξή της, η Κομμούνα πρόφτασε να πάρει κάμποσα μέτρα, που είναι αρκετά για να χαρακτηρίσουν το πραγματικό της νόημα και τους πραγματικούς της σκοπούς. Η Κομμούνα αντικατέστησε το μόνιμο στρατό, το τυφλό αυτό όργανο στα χέρια των κυρίαρχων τάξεων, με το γενικό εξοπλισμό του λαού: θέσπισε το χωρισμό της εκκλησίας από το κράτος, κατάργησε τον προϋπολογισμό των θρησκευμάτων (δηλαδή τη μισθοδοσία των παπάδων από το κράτος), έδωσε στη λαϊκή μόρφωση καθαρά κοσμικό χαρακτήρα και κατάφερε έτσι ένα ισχυρό χτύπημα στους ρασοφόρους χωροφύλακες. Στον καθαρά κοινωνικό τομέα λίγα πρόφτασε να κάνει, ωστόσο, αυτά τα λίγα εκφράζουν πάντως αρκετά καθαρά το χαρακτήρα της, σαν λαϊκής, εργατικής κυβέρνησης: απαγόρευσε τη νυχτερινή δουλειά στα αρτοποιεία, κατάργησε το σύστημα των προστίμων, τη νομιμοποιημένη ληστεία των εργατών, τέλος εξέδωσε το περίφημο διάταγμα σύμφωνα με το οποίο όλες οι φάμπρικες, τα εργοστάσια και τα εργαστήρια, που εγκαταλείφθηκαν ή κλείστηκαν από τους ιδιοκτήτες τους, παραδίνονταν στις συνεργατικές για να επαναλάβουν την παραγωγή. Και σα να ήθελε να υπογραμμίσει το χαρακτήρα της, το χαρακτήρα μιας πραγματικά δημοκρατικής προλεταριακής κυβέρνησης, η Κομμούνα καθόρισε ότι η αμοιβή των υπαλλήλων της διοίκησης και της κυβέρνησης όλων των βαθμών δεν πρέπει να ξεπερνάει τα 6.000 φράγκα το χρόνο (λιγότερο από 200 ρούβλια το μήνα).

Όλα αυτά τα μέτρα έδειχναν αρκετά καθαρά ότι η Κομμούνα αποτελεί θανάσιμη απειλή για τον παλιό κόσμο, το θεμελιωμένο στην υποδούλωση και στην εκμετάλλευση. Γι' αυτό η αστική κοινωνία δεν μπορούσε να κοιμηθεί ήσυχα όσο στο δημαρχείο του Παρισιού ανέμιζε η κόκκινη σημαία του προλεταριάτου. Και όταν τελικά η οργανωμένη κυβερνητική δύναμη κατόρθωσε να καταβάλει την άσχημα οργανωμένη δύναμη της επανάστασης, οι βοναπαρτικοί στρατηγοί, που τις έφαγαν από τους Γερμανούς και έκαναν το γενναίο απέναντι στους νικημένους συμπατριώτες τους, οι Γάλλοι αυτοί Ρενενκάμπφ και Μέλερ - Ζακομέλσκι, οργάνωσαν μια σφαγή που δεν είχε ξαναδεί το Παρίσι. Περίπου 30.000 κάτοικοι του Παρισιού σκοτώθηκαν από την εξαγριωμένη φανταρία, 45.000 περίπου πιάστηκαν και αργότερα πολλοί απ' αυτούς εκτελέστηκαν, χιλιάδες στάλθηκαν στα κάτεργα και στην εξορία. Γενικά το Παρίσι έχασε περίπου 100.000 από τα παιδιά του και ανάμεσα σ' αυτά τους καλύτερους εργάτες απ' όλα τα επαγγέλματα.

Η αστική τάξη ικανοποιήθηκε. «Με το σοσιαλισμό ξοφλήσαμε τώρα για πολύν καιρό!», έλεγε ο αρχηγός της, ο αιμοδιψής νάνος, ο Θιέρσος, ύστερα από το αιματηρό λουτρό που έκανε με τους στρατηγούς του στο παρισινό προλεταριάτο. Του κάκου όμως έκρωζαν τα αστικά αυτά κοράκια. Ύστερα από 6 περίπου χρόνια από την καταστολή της Κομμούνας, όταν πολλοί μαχητές της έλιωναν ακόμα στα κάτεργα και στις εξορίες, στη Γαλλία άρχιζε κιόλας ένα νέο εργατικό κίνημα. Η καινούρια σοσιαλιστική γενιά, πλουτισμένη με την πείρα των προδρόμων της, που δεν ήταν όμως καθόλου απογοητευμένη από την ήττα τους, άρπαξε τη σημαία που έπεσε από τα χέρια των μαχητών της Κομμούνας και την έφερε με πεποίθηση και τόλμη μπροστά με τα συνθήματα: «Ζήτω η κοινωνική επανάσταση! Ζήτω η Κομμούνα!». Και ύστερα από άλλα 2 χρόνια, το νέο εργατικό κόμμα, με τη ζύμωση που ανέπτυξε στη χώρα, υποχρέωσε τις κυρίαρχες τάξεις να απελευθερώσουν τους αιχμαλώτους κομμουνάρους που βρίσκονταν ακόμη στα χέρια της κυβέρνησης.

Τη μνήμη των μαχητών της Κομμούνας την τιμούν όχι μόνο οι Γάλλοι εργάτες, αλλά και το προλεταριάτο όλου του κόσμου. Γιατί η Κομμούνα δεν πάλευε για κάποιο τοπικό, είτε στενά εθνικό σκοπό, αλλά για την απελευθέρωση όλης της εργαζόμενης ανθρωπότητας, όλων των ταπεινών και καταφρονεμένων. Η Κομμούνα, σαν πρωτοπόρος μαχητής της κοινωνικής επανάστασης, απέσπασε τη συμπάθεια του προλεταριάτου παντού όπου αυτό υποφέρει και αγωνίζεται. Η εικόνα της ζωής και του θανάτου της, η μορφή της εργατικής κυβέρνησης, που πήρε και κράτησε στα χέρια της πάνω από δύο μήνες την πρωτεύουσα του κόσμου, το θέαμα της ηρωικής πάλης του προλεταριάτου και τα μαρτύριά του μετά την ήττα, όλα αυτά ανέβασαν το ηθικό εκατομμυρίων εργατών, αναπτέρωσαν τις ελπίδες τους, και τράβηξαν τη συμπάθειά τους προς το μέρος του σοσιαλισμού. Η βροντή των κανονιών του Παρισιού αφύπνισε τα πιο καθυστερημένα στρώματα του προλεταριάτου, που ήταν βυθισμένα σ' ένα βαθύ ύπνο και έδωσε παντού ώθηση στο δυνάμωμα της επαναστατικής - σοσιαλιστικής προπαγάνδας. Να γιατί το έργο της Κομμούνας δεν πέθανε, ζει μέχρι σήμερα στον καθένα από μας.

Η υπόθεση της Κομμούνας είναι υπόθεση της κοινωνικής επανάστασης, υπόθεση της ολοκληρωτικής πολιτικής και οικονομικής απελευθέρωσης των εργαζομένων, είναι υπόθεση του παγκόσμιου προλεταριάτου. Και με την έννοια αυτή το έργο της Κομμούνας είναι αθάνατο.

«Ραμπότσαγια Γκαζέτα», αρ. φύλλου 4-5, 15(28) Απρίλη 1911

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Λένιν: Τα διδάγματα της Κομμούνας

Η ΠΑΡΙΣΙΝΗ ΚΟΜΜΟΥΝΑ (Δημοκράτης, 18/3/1952)

Τα διδάγματα της Παρισινής Κομμούνας και η προδοσία τους εκ μέρους της σοσιαλδημοκρατικής ηγεσίας του χρουστσοφικού «Κ»ΚΕ

Διαβάστε Περισσότερα »

Τα διδάγματα της Παρισινής Κομμούνας και η προδοσία τους εκ μέρους της σοσιαλδημοκρατικής ηγεσίας του χρουστσοφικού «Κ»ΚΕ

ΑΝΑΣΥΝΤΑΞΗ, Αρ. Φύλ. 178 15-30 Μάρτη 2004

Στα 133 χρόνια της Παρισινής Κομμούνας

"Τον τελευταίο καιρό, το σοσιαλδημοκράτη φιλισταίο τον πιάνει ξανά ένας ιερός τρόμος όταν ακούει τις λέξεις: Διχτατορία του Προλεταριάτου. Ε, λοιπόν κύριοι, θέλετε να μάθετε τι λογής είναι αυτή η Διχτατορία; Κοιτάχτε την Παρισινή Κομμούνα. Αυτή ήταν η Διχτατορία του Προλεταριάτου". (Ενγκελς, 27 Μάρτη 1891).

Με την νικηφόρα ένοπλη εξέγερση του παρισινού προλεταριάτου το 1871, τη γνωστή Παρισινή Κομμούνα, ολοκληρώνεται απ' τους Μαρξ-Ένγκελς και η διατύπωση στα βασικά σημεία: της θεωρίας της Προλεταριακής Επανάστασης, της θεωρίας του κράτους και της Διχτατορίας του Προλεταριάτου.

Η Παρισινή Κομμούνα υπήρξε ως γνωστό η πρώτη στην ιστορία της ανθρωπότητας Προλεταριακή Επανάσταση η οποία δεν επέτρεψε μόνο τη γενίκευση της πείρας των ως τότε αγώνων του επαναστατικού προλεταριάτου απ' τους Μαρξ-Ένγκελς που οδήγησε στην ολοκληρωμένη διατύπωση της μαρξιστικής θεωρίας της Προλεταριακής Επανάστασης και των συνδεόμενων μ' αυτήν επαναστατικών θέσεων, αλλά συνάμα επιβεβαίωσε στην πράξη και την ορθότητα τους.

Τρεις είναι οι πιο σπουδαίες θέσεις των Μαρξ-Ενγκελς που αποτελούν και τα τρία βασικά επιβεβαιωμένα απ' την Παρισινή Κομμούνα διδάγματα σχετικά με την Προλεταριακή Επανάσταση: 1. Βίαιη-ένοπλη επανάσταση, 2. Συντριβή της αστικής κρατικής μηχανής, 3. Διχτατορία του Προλεταριάτου.

Α. Βίαιη ένοπλη επανάσταση:

Οι Μαρξ-Ενγκελς μελετώντας και γενικεύοντας την πείρα των αστικών επαναστάσεων και όλων των ένοπλων εξεγέρσεων ως την παραμονή της επανάστασης του 1848, στο "Μανιφέστο του Κομμουνιστικού Κόμματος" (1848), το πρώτο Πρόγραμμα του διεθνούς προλεταριάτου, αφού διατυπώνουν τη θέση ότι "η ιστορία όλων των ως τα τώρα κοινωνιών είναι ιστορία ταξικών αγώνων" (μ' εξαίρεση την πρωτόγονη κομμουνιστική κοινωνία), διαπιστώνουν, μετά την επιστημονική ανάλυση του καπιταλισμού, την ύπαρξη στην αστική κοινωνία δυο βασικών ανταγωνιστικών τάξεων: μπουρζουαζίας-προλεταριάτου, τεκμηριώνουν την ιστορική αποστολή του προλεταριάτου και καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι αυτός ο "λίγο-πολύ κρυφός εμφύλιος" πόλεμος μεταξύ των δυο ανταγωνιστικών τάξεων οδηγεί αναπόφευχτα "σε ανοιχτή επανάσταση και το προλεταριάτο θεμελιώνει την κυριαρχία του με τη βίαιη ανατροπή της αστικής τάξης". Προς το τέλος του "Μανιφέστου του Κομμουνιστικού Κόμματος" σημειώνουν: "Οι κομμουνιστές θεωρούν ανάξιο τους να κρύβουν τις απόψεις και τις προθέσεις τους. Δηλώνουν ανοιχτά ότι οι σκοποί τους μπορούν να πραγματοποιηθούν μονάχα με τη βίαιη ανατροπή όλου του σημερινού κοινωνικού καθεστώτος. Ας τρέμουν οι κυρίαρχες τάξεις μπρος σε μια κομμουνιστική επανάσταση".

Έτσι οι Μαρξ-Ένγκελς διατυπώνουν στο πρώτο Πρόγραμμα του διεθνούς προλεταριάτου και για πρώτη φορά το νόμο της βίαιης επανάστασης ως νόμο υποχρεωτικό και αναπόφευχτο για κάθε προλεταριακή επανάσταση.

Η Παρισινή Κομμούνα υπήρξε η πρώτη προλεταριακή επανάσταση που με την ένοπλη εξέγερση του προλεταριάτου του Παρισιού επιβεβαίωσε για πρώτη φορά στην πράξη την ορθότητα αυτής της επαναστατικής θέσης των δυο θεμελιωτών του επιστημονικού κομμουνισμού, την οποία υπεράσπισαν οι Λένιν-Στάλιν και ΚΟΜΙΝΤΕΡΝ-ΚΟΜΙΝΦΟΡΜ και η οποία έμελλε να αποτελέσει τη βασική διαχωριστική γραμμή μεταξύ των επαναστατών μαρξιστών και των ρεβιζιονιστών (σοσιαλδημοκρατών -χρουστσοφικών, κλπ.) και οπορτουνιστών όλων των αποχρώσεων. Όμως, σ' αντίθεση με τη θεωρία των Μαρξ-Ένγκελς και την ιστορική πείρα της Κομμούνας και όχι μόνο, οι σοσιαλδημοκράτες του "Ριζοσπάστη", πιστοί συνεχιστές της αντεπαναστατικής σοσιαλδημοκρατικής γραμμής του 20ου Συνεδρίου του ΚΚΣΕ (Φλεβάρης '56), δεν αποφεύγουν ούτε τώρα τον "πειρασμό" να "υπενθυμίσουν"(!) στην εργατική τάξη, προφανώς για να την αποπροσανατολίσουν, ότι τάχα "αυτή ήταν η πιο αναίμακτη επανάσταση που γνώρισε ποτέ το Παρίσι" ("Ρ" 21.3.2004, ένθετο, σελ. 11), απορρίπτοντας έτσι το πρώτο βασικό δίδαγμα της Παρισινής Κομμούνας: τη βίαιη-ένοπλη επανάσταση ως γενικού και αναπόφευχτου νόμου της προλεταριακής επανάστασης.

Επιπλέον είναι γνωστό ότι οι εκάστοτε μετά το '56 σοσιαλδημοκρατικές ηγεσίες του χρουστσοφικού "Κ"ΚΈ, βαδίζοντας πιστά τον αντεπαναστατικό δρόμο του 20ου Συνεδρίου και της πραξικοπηματικής χρουστσοφικής παρασυναγωγής του Χρουστσόφ (βαφτίστηκε "6η πλατιά Ολομέλεια" (Μάρτης '56) = ταφόπλακα του ηρωικού ΚΚΕ) -που αποτέλεσε το αποκορύφωμα των επεμβάσεων των προδοτών χρουστσοφικών ρεβιζιονιστών στο ΚΚΕ στα χρόνια 1954-56 και διέλυσε το επαναστατικό Κόμμα του ελληνικού προλεταριάτου, αντικαθιστώντας το με ένα "νέο" αστικό πλέον κόμμα, το σοσιαλδημοκρατικό "Κ"ΚΕ- απέρριψαν στα προγράμματα τους απ' το '56 και ύστερα, απορρίπτουν και σήμερα το δρόμο της βίαιης επανάστασης στο τελευταίο Πρόγραμμα τους του 15ου Συνεδρίου (1996). Σ' αυτό αναφέρεται ότι το πέρασμα στο "σοσιαλισμό"(!) θα γίνει μέσα από μια "κυβέρνηση αντιιμπεριαλιστικών αντιμονοπωλιακών δυνάμεων, με βάση το κοινοβούλιο" ("Πρόγραμμα του ΚΚΕ", σελ. 39, Αθήνα 1996).

Έτσι και στο τωρινό Πρόγραμμα τους απορρίπτεται το πρώτο δίδαγμα της Παρισινής Κομμούνας, δηλ. η βίαιη-ένοπλη επανάσταση, και υιοθετείται η αντεπαναστατική γραμμή του "ειρηνικού κοινοβουλευτικού περάσματος στο σοσιαλισμό" των Μπερνστάϊν- Κάουτσκι, κλπ. και των σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων, την οποία επανέφερε-επέβαλε στο διεθνές κομμουνιστικό κίνημα η αποστάτρια ρεβιζιονιστική ομάδα των Χρουστσόφ-Μπρέζνιεφ, κλπ. με το 20ο Συνέδριο- αστική γραμμή κατεδάφισης του σοσιαλισμού και στερέωσης-διαιώνισης του καπιταλισμού και μετατροπής των επαναστατικών κομμουνιστικών κομμάτων σε αστικά κόμματα σοσιαλδημοκρατικού τύπου.

Β. Συντριβή της αστικής κρατικής μηχανής:

Η ανάπτυξη της θεωρίας για το κράτος και τη σχέση του αστικού κράτους με την επανάσταση είναι ένα απ' τα ζητήματα που οι Μαρξ-Ένγκελς δεν είχαν ακόμα ολοκληρωμένα λύσει στο "Μανιφέστο του Κομμουνιστικού Κόμματος". Το ζήτημα αυτό λύθηκε μετά τη μελέτη της πείρας των επαναστατικών χρόνων 1848-1851 και για πρώτη φορά το 1852 στο περίφημο έργο του Μαρξ "Η 18η Μπρυμαίρ του Λουδοβίκου Βοναπάρτη" (1852): "Όλες οι ανατροπές τελειοποιούσαν αυτή τη μηχανή αντί να την τσακίσουν".

Ο Λένιν αργότερα επαναλαμβάνοντας τη θέση του Μαρξ "όλες οι προηγούμενες επαναστάσεις τελειοποιούσαν την κρατική μηχανή, ενώ πρέπει να τη σπάσουν, να την τσακίσουν" σημειώνει: "Το συμπέρασμα τούτο είναι το κύριο, το βασικό στη διδασκαλία του μαρξισμού για το κράτος". Αλλά και ο ίδιος ο Μαρξ σε γράμμα του στον Κούγκελμαν (12.4.1871) σημειώνει σχετικά: "Αν θα κοιτάξεις το τελευταίο κεφάλαιο του έργο μου "Η 18η Μπρυμαίρ", θα δεις ότι σαν κατοπινή προσπάθεια της Γαλλικής Επανάστασης κηρύχνω: να μην περάσει η γραφειοκρατική-στρατιωτική μηχανή απ' το ένα χέρι στο άλλο, όπως γινόταν ως τώρα, αλλά την τσακίσει και τέτοιος ακριβώς είναι ο προκαταρκτικός όρος κάθε πραγματικής λαϊκής επανάστασης στην ήπειρο".

Επίσης οι Μαρξ-Ένγκελς στον τελευταίο πρόλογο (24.6.1872) στη νέα γερμανική έκδοση του "Μανιφέστου του Κομμουνιστικού Κόμματος", μετά την ανάλυση "πρώτα της πείρας της επανάστασης του Φλεβάρη και ακόμα περισσότερο της Κομμούνας του Παρισιού" σημειώνουν: "Η Κομμούνα, ιδίως, απόδειξε ότι δεν μπορεί η εργατική τάξη να πάρει στα χέρια της την έτοιμη κρατική μηχανή και να τη βάλλει σε κίνηση για τους δικούς της σκοπούς". Ο δε Ενγκελς (27 Μάρτη 1891) μας πληροφορεί: "Το τσάκισμα της παλιάς κρατικής εξουσίας και η αντικατάσταση της από μια καινούρια, αληθινά δημοκρατική εξουσία περιγράφεται διεξοδικά στο τρίτο μέρος του έργου "Ο εμφύλιος Πόλεμος στη Γαλλία".

Στο Πρόγραμμα του 15ου Συνεδρίου δεν γίνεται πουθενά λόγος για τσάκισμα-συντριβή της αστικής κρατικής μηχανής, αλλά μόνο για "εκδημοκρατισμό" της: "Πάλη για εκδημοκρατισμό της Δημόσιας Διοίκησης, των Ενόπλων Δυνάμεων, των Σωμάτων Ασφαλείας, του συστήματος απονομής δικαιοσύνης" ("Πρόγραμμα του ΚΚΕ", σελ. 35, Αθήνα 1996). Όμως και μετά τον "εκδημοκρατισμό του το σημερινό κράτος δεν αλλάζει ταξικό χαρακτήρα, αλλά παραμένει ένα "δημοκρατικό" αστικό κράτος. Στο Πρόγραμμα διατυπώνεται επιπλέον η θέση ότι η κυβέρνηση των "αντιιμπεριαλιστικών αντιμονοπωλιακών δυνάμεων" και το αστικό κοινοβούλιο — που κατά τον Λένιν "είναι θεσμός ξένος, όργανο καταπίεσης των προλετάριων απ' την αστική τάξη, θεσμός της εχθρικής τάξης" (Λένιν) - μετατρέπεται τάχα αυτόματα σε "όργανο λαϊκής εξουσίας"(!) χωρίς να είναι απαραίτητη η συντριβή του, χωρίς να προηγηθεί το τσάκισμα του ("Πρόγραμμα του ΚΚΕ", σελ.38-39, Αθήνα 1996). Επαναλαμβάνονται εδώ τα γνωστά αντεπαναστατικά αστικά μυθεύματα του 20ου Συνεδρίου του ΚΚΣΕ (Φλεβάρης 1956).

Έτσι στο "Πρόγραμμα του ΚΚΕ" απορρίπτεται και το δεύτερο σπουδαίο δίδαγμα της Κομμούνας του Παρισιού "το τσάκισμα-συντριβή της παλιάς αστικής κρατικής μηχανής" και προπαγανδίζεται η αντιμαρξιστική θέση ότι τάχα "η εργατική τάξη μπορεί να πάρει στα χέρια της την έτοιμη αστική κρατική μηχανή και να τη βάλλει σε κίνηση για τους δικούς της σκοπούς", δηλ. να προωθήσει την προλεταριακή επανάσταση, να εγκαθιδρύσει τη Διχτατορία του Προλεταριάτου και να οικοδομήσει το σοσιαλισμό-κομμουνισμό!!!

Γ. Διχτατορία του Προλεταριάτου:

Παρόλο που στο "Μανιφέστο του Κομμουνιστικού Κόμματος" οι Μαρξ-Ενγκελς δεν χρησιμοποιούν ακόμα την έννοια "Διχτατορία του Προλεταριάτου", και διατυπώνεται εκεί μόνο η άποψη ότι το κράτος είναι όργανο ταξικής κυριαρχίας, υπάρχει σ' αυτό εν σπέρματι η θεωρία της Διχτατορίας του Προλεταριάτου. Ο Λένιν σημειώνει ότι στο "Μανιφέστο του Κομμουνιστικού Κόμματος" "διατυπώνεται μια απ' τις πιο αξιόλογες και σπουδαίες ιδέες του μαρξισμού στο ζήτημα του κράτους, και συγκεκριμένα η ιδέα της "διχτατορίας του προλεταριάτου"... και κατόπιν ο εξαιρετικά ενδιαφέρων ορισμός του κράτους που και αυτός ανήκει στα "λησμονημένα λόγια" του Μαρξισμού. "Το κράτος, δηλ, το οργανωμένο σε κυρίαρχη τάξη προλεταριάτο".

Την έννοια "Διχτατορία του Προλεταριάτου" τη συναντούμε το 1850 στο έργο του Μαρξ "Οι ταξικοί αγώνες στη Γαλλία" (1848-1850): Σοσιαλισμός "είναι η ταξική Διχτατορία του Προλεταριάτου σαν αναπόφευχτο μεταβατικό στάδιο για την κατάργηση των ταξικών διαφορών γενικά, για την κατάργηση όλων των παραγωγικών σχέσεων που πάνω τους στηρίζονται, για την κατάργηση όλων των κοινωνικών σχέσεων, που αντιστοιχούν στις παραγωγικές αυτές σχέσεις, για την ανατροπή όλων των ιδεών που απορρέουν από τις κοινωνικές αυτές σχέσεις".

Επίσης ο Μαρξ σε γράμμα του προς τον συντάκτη της "Νέας Γερμανικής Εφημερίδας" τον Ιούνη του 1850 μιλάει για τη Διχτατορία της εργατικής τάξης: "στην επιφυλλίδα της εφημερίδας της 22 Ιούνη αυτού του χρόνου με επικρίνετε, ότι επιμένω στην κυριαρχία και τη διχτατορία της εργατικής τάξης ενώ εσείς αντίθετα επιμένετε στην εξάλειψη των ταξικών διαφορών γενικά...".

Τέλος ο Μαρξ στο γνωστό γράμμα του στον Βάΐντεμάϊερ (5 Μάρτη 1852) γράφει: "Όσο για μένα, δε μου ανήκει ούτε η τιμή ότι εγώ ανακάλυψα την ύπαρξη των τάξεων στη σύγχρονη κοινωνία, ούτε η τιμή ότι εγώ ανακάλυψα την πάλη ανάμεσα τους. Πολύν καιρό πριν από μένα αστοί ιστορικοί είχαν περιγράψει την ιστορική εξέλιξη αυτής της πάλης των τάξεων και αστοί οικονομολόγοι - την οικονομική ανατομία των τάξεων. Το καινούργιο που έκανα εγώ ήταν πως απόδειξα το εξής:

1) ότι η ύπαρξη των τάξεων συνδέεται απλώς με ορισμένες ιστορικές φάσεις της εξέλιξης της παραγωγής,

2) ότι η ταξική πάλη οδηγεί αναγκαστικά στη διχτατορία του προλεταριάτου,

3) ότι αυτή η ίδια η διχτατορία αποτελεί απλώς το πέρασμα προς την κατάργηση όλων των τάξεων και προς μια κοινωνία χωρίς τάξεις...".

Σχετικά με το ζήτημα της Διχτατορίας του Προλεταριάτου στο "Πρόγραμμα του ΚΚΕ" αναφέρεται: "Ανεξάρτητα με τη μορφή που θα πάρει το σοσιαλιστικό κράτος, από την άποψη της ταξικής ουσίας θα είναι επαναστατική εξουσία της εργατικής τάξης, η δικτατορία του προλεταριάτου" ("Πρόγραμμα του ΚΚΕ", σελ. 44, Αθήνα 1996).

Όμως πρόκειται απλά για φραστική-τυπική, δημαγωγικού χαρακτήρα, διατήρηση της έννοιας "Διχτατορία του Προλεταριάτου" στο "Πρόγραμμα" (προφανώς για εξαπάτηση της εργατικής τάξης), γιατί:

Πρώτο, δεν είναι δυνατή η εγκαθίδρυση της Διχτατορίας του Προλεταριάτου χωρίς να προηγηθούν: 1) η νικηφόρα βίαιη-ένοπλη επανάσταση, 2) η συντριβή της αστικής κρατικής μηχανής, που και τα δυο απορρίπτονται στο "Πρόγραμμα" του σοσιαλδημοκρατικού "Κ"ΚΕ. Απόρριψη της βίαιης επανάστασης και της συντριβής της αστικής κρατικής μηχανής σημαίνει απόρριψη της Διχτατορίας του Προλεταριάτου.

Δεύτερο, η "ύπαρξη κομμάτων που δρουν μέσα στα πλαίσια του σοσιαλιστικού συντάγματος" ("Πρόγραμμα του ΚΚΕ", σελ. 45, Αθήνα 1996) οδηγεί επίσης αναπόφευχτα σ' απόρριψη-άρνηση της Διχτατορίας του Προλεταριάτου, η ύπαρξη της οποίας ως γνωστόν είναι ασυμβίβαστη με την ύπαρξη και δράση πολλών κομμάτων -είναι ο γνωστός "πλουραλιστικός" ή "πολυκομματικός σοσιαλισμός" των ευρωκομμουνιστών ρεβιζιονιστών.

Έτσι απ' τους ηγέτες του "Κ"ΚΕ απορρίπτεται και το τρίτο δίδαγμα της Παρισινής Κομμούνας: η Διχτατορία του Προλεταριάτου.

Ακριβώς επειδή στο "Πρόγραμμα του ΚΚΕ" απορρίπτονται, ανάμεσα στ' άλλα, οι τρεις παραπάνω βασικές θέσεις του επαναστατικού μαρξισμού, το "Κ"ΚΕ είναι ένα αστικό κόμμα σοσιαλδημοκρατικού τύπου.

Οι σοσιαλδημοκράτες ηγέτες του χρουστσοφικού "Κ"ΚΕ, τρέμουν όπως και οι παλιοί σοσιαλδημοκράτες, τη Διχτατορία του Προλεταριάτου: "Τον τελευταίο καιρό, το σοσιαλδημοκράτη φιλισταίο τον πιάνει ξανά ένας ιερός τρόμος όταν ακούει τις λέξεις: Διχτατορία του Προλεταριάτου. Ε, λοιπόν κύριοι, θέλετε να μάθετε τι λογής είναι αυτή η Διχτατορία; Κοιτάχτε την Παρισινή Κομμούνα. Αυτή ήταν η Διχτατορία του Προλεταριάτου". (Ένγκελς, 27 Μάρτη 1891).

Σ' αντίθεση με τους σοσιαλδημοκράτες ηγέτες του "Κ"ΚΕ που έχουν ολοκληρωτικά εγκαταλείψει και προδώσει το μαρξισμό, οι επαναστάτες μαρξιστές, δηλ. οι λενινιστές-σταλινιστές, πιστοί στα διδάγματα της Παρισινής Κομμούνας, θεωρούν "πως η απελευθέρωση της καταπιεζόμενης τάξης είναι αδύνατη όχι μόνο χωρίς βίαιη επανάσταση, αλλά και χωρίς την καταστροφή του μηχανισμού της κρατικής εξουσίας. που δημιούργησε η κυρίαρχη τάξη" (Λένιν), πως είναι αδύνατη "η αντικατάσταση του αστικού κράτους με το προλεταριακό... χωρίς βίαιη επανάσταση" (Λένιν), πως "η διχτατορία του προλεταριάτου δεν μπορεί να γεννηθεί σαν αποτέλεσμα της ειρηνικής ανάπτυξης της αστικής κοινωνίας και της αστικής δημοκρατίας, μπορεί να γεννηθεί μονάχα σαν αποτέλεσμα της συντριβής της αστικής κρατικής μηχανής, αστικού στρατού, του υπαλληλικού μηχανισμού, της αστυνομίας..." (Στάλιν), πως "ο νόμος της βίαιης επανάστασης του προλεταριάτου, ο νόμος της συντριβής της αστικής κρατικής μηχανής, σαν προκαταβολικός όρος για μια τέτοια επανάσταση, είναι νόμος αναπόφευχτο" (Στάλιν).

Διαβάστε Περισσότερα »

Λένιν: Τα διδαγματα της Κομμούνας

Ύστερα από το πραξικόπημα που έβαλε τέρμα στην επανάσταση του 1848, η Γαλλία έπεσε 18 χρόνια κάτω από το ζυγό του καθεστώτος του Ναπολέοντα. Το καθεστώς αυτό οδήγησε τη χώρα όχι μόνο στην οικονομική καταστροφή, αλλά και στην εθνική ταπείνωση. Το προλεταριάτο που εξεγέρθηκε ενάντια στο παλιό καθεστώς επωμίστηκε δυο καθήκοντα, ένα πανεθνικό κι ένα ταξικό: την απελευθέρωση της Γαλλίας από τους γερμανούς εισβολείς και τη σοσιαλιστική απελευθέρωση των εργατών από τον καπιταλισμό. Το πιο πρωτότυπο χαρακτηριστικό γνώρισμα της Κομμούνας βρίσκεται σ’ αυτήν ακριβώς τη συνένωση των δυο καθηκόντων.

Η αστική τάξη είχε σχηματίσει τότε «κυβέρνηση εθνικής άμυνας» και το προλεταριάτο βρέθηκε υποχρεωμένο να παλέψει για την πανεθνική ανεξαρτησία κάτω από την ηγεσία της κυβέρνησης αυτής. Στην πραγματικότητα η κυβέρνηση αυτή ήταν κυβέρνηση «προδοσίας του λάου», που αποστολή της θεωρούσε την πάλη ενάντια στο προλεταριάτο του Παρισιού. Το προλεταριάτο όμως, τυφλωμένο από πατριωτικές αυταπάτες, δεν το καταλάβαινε αυτό. Η πατριωτική ιδέα έχει την προέλευση της ακόμη από τη μεγάλη επανάσταση του XVIII αιώνα. Η ιδέα αυτή είχε υποτάξει τα μυαλά των σοσιαλιστών της Κομμούνας και ο Μπλανκί, λογουχάρη, αναμφισβήτητα επαναστάτης και θερμός οπαδός του σοσιαλισμού, δεν βρήκε πιο κατάλληλη ονομασία για την εφημερίδα του από την αστική κραυγή: «Η πατρίδα σε κίνδυνο!».

Το μοιραίο λάθος των γάλλων σοσιαλιστών βρισκόταν στη συνένωση αυτή των αντιφατικών καθηκόντων, του πατριωτισμού και του σοσιαλισμού. Ο Μαρξ ακόμη στο Μανιφέστο της Διεθνούς, το Σεπτέμβρη του 1870, έκανε προσεκτικό το γαλλικό προλεταριάτο, τονίζοντας του ότι δεν πρέπει να παρασύρεται από την ψεύτικη εθνική ιδέα: βαθιές αλλαγές έχουν συντελεστεί από τον καιρό της Μεγάλης Επανάστασης, οι ταξικές αντιθέσεις έχουν οξυνθεί, κι αν τότε ο αγώνας ενάντια στην αντίδραση ολόκληρης της Ευρώπης είχε συνενώσει ολόκληρο το επαναστατικό έθνος, τώρα το προλεταριάτο δεν μπορεί πια να συνδέει τα συμφέροντα του με τα συμφέροντα των άλλων, των εχθρικών του τάξεων. Η αστική τάξη ας έχει την ευθύνη για την εθνική ταπείνωση, έργο του προλεταριάτου είναι ν’ αγωνιστεί για τη σοσιαλιστική απελευθέρωση της εργασίας από το ζυγό της αστικής τάξης.

Και πραγματικά δεν άργησε ν’ αποκαλυφθεί το αληθινό βαθύτερο περιεχόμενο του αστικού «πατριωτισμού». Η κυβέρνηση των Βερσαλιών, αφού έκλεισε μια επαίσχυντη συνθήκη ειρήνης με τους πρώσους, πέρασε στον άμεσό της σκοπό, ανάλαβε δηλαδή την επίθεση για να αφαιρέσει από το προλεταριάτο του Παρισιού τα όπλα που της προκαλούσαν το φόβο και τον τρόμο. Οι εργάτες απάντησαν με την ανακήρυξη της Κομμούνας και τον εμφύλιο πόλεμο.

Παρά το γεγονός ότι το σοσιαλιστικό προλεταριάτο ήταν χωρισμένο σε πολλές αιρέσεις, η Κομμούνα αποτέλεσε ένα λαμπρό υπόδειγμα της ικανότητας του προλεταριάτου να πραγματοποιεί ομόθυμα τα δημοκρατικά καθήκοντα που η αστική τάξη ήξερε μόνο να τα διακηρύσσει. Χωρίς καμιά ιδιαίτερη πολύπλοκη νομοθεσία, απλά, στην πράξη, το προλεταριάτο που κατέλαβε την εξουσία εφάρμοσε τον εκδημοκρατισμό του κοινωνικού καθεστώτος, κατάργησε τη γραφειοκρατία και πραγματοποίησε την αιρετότητα των δημοσίων υπαλλήλων από το λαό.

Δυο όμως λάθη κατάστρεψαν τους καρπούς της λαμπρής νίκης. Το προλεταριάτο σταμάτησε στη μέση του δρόμου: αντί ν’ αρχίσει την «απαλλοτρίωση των απαλλοτριωτών», παρασύρθηκε από το όνειρο να εγκαθιδρύσει ανώτερη δικαιοσύνη σε μια χώρα που να την ενώνει το πανεθνικό καθήκον, δεν κατέλαβε, λ.χ., τέτοια κρατικά ιδρύματα, σαν την Τράπεζα, οι θεωρίες των προυντονιστών για «δίκαιη ανταλλαγή» κτλ. επικρατούσαν ακόμη ανάμεσα στους σοσιαλιστές. Το δεύτερο λάθος είναι η υπερβολική μεγαλοψυχία του προλεταριάτου: έπρεπε να εξοντώσει τους εχθρούς του. Απεναντίας, το προλεταριάτο του Παρισιού προσπαθούσε να επιδράσει ηθικά επάνω τους, περιφρόνησε τη σημασία των καθαρά πολεμικών ενεργειών στον εμφύλιο πόλεμο και, αντί να στεφανώσει τη νίκη του στο Παρίσι με αποφασιστική επίθεση ενάντια στις Βερσαλίες, αργοπόρησε κι έδοσε στην κυβέρνηση των Βερσαλιών τον καιρό να συγκεντρώσει τις σκοτεινές δυνάμεις και να προετοιμαστεί για τη ματωμένη εβδομάδα του Μάη!

Παρ’ όλα όμως τα λάθη της, η Κομμούνα αποτελεί το πιο υψηλό παράδειγμα του πιο περίλαμπρου προλεταριακού κινήματος του XIX αιώνα. Ο Μαρξ εκτιμούσε εξαιρετικά την ιστορική σημασία της Κομμούνας. Αν τον καιρό που η συμμορία των Βερσαλιών έκανε την προδοτική επιδρομή για ν’ αφαιρέσει από το προλεταριάτο του Παρισιού τα όπλα οι εργάτες τα παράδιναν χωρίς μάχη, η καταστροφική πτώση του ηθικού που θα προκαλούσε μια τέτοια αδυναμία στο προλεταριακό κίνημα, θα ήταν πολλές φορές πιο βαριά, παρά η ζημιά από τις απώλειες που είχε η εργατική τάξη στον αγώνα, υπερασπίζοντας τα όπλα της. Όσο μεγάλες και αν ήταν οι θυσίες της Κομμούνας, αυτές εξαγοράζονται με τη σημασία που έχει για τον καθολικό προλεταριακό αγώνα: η Κομμούνα έβαλε σε κίνηση το σοσιαλιστικό κίνημα της Ευρώπης, έδειξε τη δύναμη του εμφυλίου πολέμου, διάλυσε τις πατριωτικές αυταπάτες κι έκανε θρύψαλα την απλοϊκή πίστη ότι οι επιδιώξεις της αστικής τάξης είναι πανεθνικές. Η Κομμούνα έμαθε στο ευρωπαϊκό προλεταριάτο να βάζει συγκεκριμένα τα καθήκοντα της σοσιαλιστικής επανάστασης.

Το δίδαγμα που πήρε το προλεταριάτο δεν θα ξεχαστεί. Η εργατική τάξη θα χρησιμοποιήσει αυτό το δίδαγμα, όπως το χρησιμοποίησε κιόλας στη Ρωσία κατά την εξέγερση του Δεκέμβρη.

Η εποχή που προηγήθηκε από τη ρωσική επανάσταση και που προετοίμασε την επανάσταση, έχει μια κάποια ομοιότητα με την εποχή τού ζυγού του Ναπολέοντα στη Γαλλία. Και στη Ρωσία η απολυταρχική κλίκα έφερε τη χώρα ως τη φρίκη της οικονομικής καταστροφής και της εθνικής ταπείνωσης. Πολύ καιρό όμως δεν μπορούσε να ξεσπάσει η επανάσταση, όσο η κοινωνική ανάπτυξη δεν είχε δημιουργήσει τις συνθήκες για ένα μαζικό κίνημα και οι απομονωμένες επιθέσεις ενάντια στην κυβέρνηση στην προεπαναστατική περίοδο, παρ’ όλο τον ηρωισμό τους, τσακίζονταν πάνω στην αδιαφορία των λαϊκών μαζών. Μόνο η σοσιαλδημοκρατία με επίμονη και συστηματική δουλιά διαπαιδαγώγησε τις μάζες ως τις ανώτερες μορφές πάλης, τις μαζικές εκδηλώσεις και τον εμφύλιο ένοπλο πόλεμο.

Η σοσιαλδημοκρατία μπόρεσε να διαλύσει τις «πανεθνικές» και «πατριωτικές» πλάνες που είχε το νεαρό προλεταριάτο και όταν με την άμεση επέμβαση της κατόρθωσε να αποσπαστεί από τα χέρια του τσάρου το μανιφέστο της 17 του Οχτώβρη, το προλεταριάτο πέρασε στη δραστήρια προετοιμασία για το επόμενο αναπόφευκτο στάδιο της επανάστασης, την ένοπλη εξέγερση. Ελευθερωμένο από τις «πανεθνικές» αυταπάτες, συγκέντρωνε τις ταξικές του δυνάμεις στις μαζικές του οργανώσεις, τα Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών κτλ. Και παρ’ όλες τις διαφορές των σκοπών και των καθηκόντων που έμπαιναν μπροστά στη ρωσική επανάσταση, σε σύγκριση με την επανάσταση του 1871, το ρωσικό προλεταριάτο ήταν υποχρεωμένο να καταφύγει στον ίδιο τρόπο πάλης, στον εμφύλιο πόλεμο που την αρχή του την έκανε η Κομμούνα του Παρισιού. Το προλεταριάτο της Ρωσίας θυμόταν τα διδάγματα της και ήξερε ότι δεν πρέπει να περιφρονεί τα ειρηνικά μέσα πάλης –τα μέσα αυτά εξυπηρετούν τα τρέχοντα, τα καθημερινά συμφέροντα και είναι απαραίτητα στην περίοδο της προετοιμασίας της επανάστασης– ποτέ όμως δεν πρέπει να ξεχνά ότι η ταξική πάλη κάτω από ορισμένες συνθήκες παίρνει τη μορφή του ένοπλου αγώνα και του εμφύλιου πολέμου· υπάρχουν στιγμές που τα συμφέροντα του προλεταριάτου απαιτούν αμείλικτη εξόντωση των εχθρών του σε ανοιχτές πολεμικές συγκρούσεις. Για πρώτη φορά το έδειξε αυτό το γαλλικό προλεταριάτο στην Κομμούνα και το επικύρωσε περίλαμπρα το ρωσικό προλεταριάτο με την εξέγερση του Δεκέμβρη.
Ας καταπνίγηκαν οι δυο αυτές μεγαλειώδεις εξεγέρσεις της εργατικής τάξης, θα γίνει νέα εξέγερση που μπροστά της θ’ αποδειχτούν ανίσχυρες οι δυνάμεις των εχθρών του προλεταριάτου και από την εξέγερση αυτή το σοσιαλιστικό προλεταριάτο θα βγει με ολοκληρωμένη τη νίκη.

«Ζαγκρανίτσναγια Γκαζέτα», αρ. φύλ. 2, 23 του Μάρτη 1908

Διαβάστε Περισσότερα »

Η ΠΑΡΙΣΙΝΗ ΚΟΜΜΟΥΝΑ

ΔΗΜΟΚΡΑΤΗΣ, 18-03-1952

ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΩΝ ΣΟΒΙΕΤ

Η ΠΑΡΙΣΙΝΗ ΚΟΜΜΟΥΝΑ

81 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠ’ ΤΗΝ ΑΝΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ

Η δημοκρατία των σοβιέτ είναι, έτσι, εκείνη η άγνωστη και η ανακαλυφθείσα, επί τέλους, πολίτικη μορφή, στα πλαίσια της οποίας οφείλει να πραγματοποιηθεί η οικονομική απελευθέρωση του προλεταριάτου, η πλέρια νίκη του σοσιαλισμού.

Η παρισινή κομμούνα ήταν το έμβρυο αυτής της μορφής. Η σοβιετική εξουσία είναι εξέλιξη και τελειοποίησή της … - Στάλιν

Κλείνουν 81 χρόνια απ’ την ιστορική μέρα τις 18 Μάρτη 1871 που ο γαλλικός λαός ξεσηκώθηκε, εκτόπισε την εξουσία των καπιταλιστών και δημιούργησε έτσι το αθάνατο έπος στα οδοφράγματα του Παρισιού, το μεγαλειώδικο έργο της Παρισινής Κομμούνας. Το γαλλικό προλεταριάτο, καθώς και οι εργαζόμενοι σ’ όλο το κόσμο, κάθε χρόνο τη μέρα αυτή τιμούν στη μνήμη των κομμουνάρων τους προγόνους τους.

Κάτω από ποιες όμως συνθήκες έγινε η λαϊκή αυτή επανάσταση και γιατί τελικά νικήθηκε;

Στα 1870 ο βασιλιάς της Γαλλίας Ναπολέων 3ος για να σταθεροποιήσει την κλονισμένη κυριαρχία του κήρυξε τον πόλεμο ενάντια στην Πρωσία. Ο γαλλικός στρατός άσχημα προετοιμασμένος πάθαινε ήττα πάνω στην ήττα, και τελικά κυκλώθηκε στα φρούρια Μετς και Σεντάν. Στην 1 του Σεπτέμβρη γερμανός σύνδεσμος ανέφερε στον αυτοκράτορά του. «Το Σεντάν συνθηκολογεί μ’ ολόκληρη τη στρατιά και με τον αυτοκράτορα Ναπολέοντα στο φρούριο».

Η είδηση για την καταστροφή του Σεντάν στο Παρίσι, προκάλεσε εξέγερση. Ο λαός ζητά έκπτωση του αυτοκράτορα και ανακήρυξη της δημοκρατίας. Σχηματίστηκε αμέσως προσωρινή κυβέρνηση, που πήρε τον τίτλο «Κυβέρνηση Εθνικής Άμυνας», που στην ουσία ήταν εξουσία εχθρική προς το λαό. Οι γερμανοί λεύτερα πια κινούνται προς τη γαλλική πρωτεύουσα. Για την απόκρουση του εχθρού οι εργάτες του Παρισιού απαιτούν απτήν κυβέρνηση εξοπλισμό του λαού. Συγκροτήθηκαν 200 καινούργια τάγματα. Στις 19 Σεπτέμβρη οι γερμανοί κύκλωσαν το Παρίσι. Τα τάγματα αυτά ολόψυχα παίρνουν μέρος για την υπεράσπιση της αγαπημένης τους πόλης. Οι λαϊκές μάζες που μόλις είχαν λευτερωθεί απτήν κυριαρχία του Ναπολέοντα ήταν έτοιμες να πεθάνουν και να μην επιτρέψουν στους γερμανούς να πατήσουν στην πρωτεύουσα της δημοκρατίας τους.

Η πατριωτική ορμή αγκάλιασε όλο το γαλλικό λαό.

«Ας δώσει κάθε σπίτι στρατιώτη …
ας μεταβληθεί κάθε πόλη σε στρατιά…
ας αρπάξουν τα χωριά δικράνια …
θα διεξάγομε αγώνα μέρα και νύχτα.
Ξεσηκωθείτε…» έγραφε ο Βίκτωρ Ουγκώ.

Η κυβέρνηση όμως φοβούμενη απτόν εξοπλισμό του λαού προτιμούσε να συνθηκολογήσει με τους γερμανούς. Άρχισε μυστικές διαπραγματεύσεις. Από κυβέρνηση «εθνικής άμυνας» αποδείχτηκε κυβέρνηση εθνικής προδοσίας.

Το Γενάρη του 1871 κλείστηκε με τους γερμανούς ανακωχή, και το Μάρτη η κυβέρνηση πήρε απόφαση για αφοπλισμό της εθνοφρουράς.

Τη νύχτα 17 προς 18 Μάρτη τα κυβερνητικά στρατεύματα κινήθηκαν προς την Μονμάρτη για να αρπάξουν τα τοποθετημένα εκεί κανόνια της εθνοφρουράς. Στην πόλη γίνεται συναγερμός. Οι στρατιώτες αρνούνται να εκτελέσουν τις διαταγές του στρατηγού κι ενώνονται με τον ξεσηκωμένο λαό. Ο πρωθυπουργός της κυβέρνησης Θιέρσος κατάλαβε πως δεν μπορεί να αφοπλίσει το επαναστατημένο Παρίσι, και βιαστικά φεύγει για τις Βερσαλίες να συγκεντρώσει εκεί δυνάμεις.

Το βράδυ στις 18 του Μάρτη τα τμήματα της εθνοφρουράς κατέλαβαν όλα τα κυβερνητικά ιδρύματα. Στα κτίρια υψώθηκαν κόκκινες σημαίες.

Αυτή ήταν η πρώτη στον κόσμο προλεταριακή επανάσταση.

Στις 28 του Μάρτη έγινε ανακήρυξη της Κομμούνας. Μεγαλόπρεπα και πανηγυρικά γιόρτασε ο λαός του Παρισιού την κατάληψη της εξουσίας απτήν εργατική τάξη. Η χαρά του φαίνεται στο παρακάτω απόσπασμα του ρωμάντσου «εξεγερμένος» του Ζ. Βάλες.

«Τι μέρα θαυμάσια!...
Ο χαϊδευτικός λαμπρός ήλιος χρυσαφίζει τις κάννες των κανονιών, το θρόισμα των σημαιών, το μπουμπουνιτό της επανάστασης, που τρέχει ήσυχα και μεγαλόπρεπα, σαν γαλανό ποτάμι, αυτός ο παλμός, αυτό το φως, οι ήχοι των χάλκινων σαλπίγγων, η λάμψη των μπρούντζων, η αναλαμπή των ελπίδων, το άρωμα της δόξας, είναι κάτι απτήν νικηφόρα δημοκρατική στρατιά, που σε γεμίζει περηφάνια και χαρά … Σαλπιγκτές σαλπίστε το ξεκίνημα. Τύμπανα, χτυπάτε εκστρατεία. Αγκάλιασέ με σύντροφε, στα μαλλιά σου έχεις ασπράδα όπως και εγώ. Και συ παιδάκι που παίζεις πίσω απτό οδόφραγμα αγκάλιασέ με να σε φιλήσω. Η μέρα 18 Μάρτη άνοιξε μπροστά σου θαυμάσιο μέλλον. Εσύ όπως και μείς θα μεγάλωνες στο σκοτάδι, θα τσαλαβοτούσες μεσ’ τη λάσπη, θα σφάδαζες στο αίμα, θα πνιγόσουν από ντροπή, θα περνούσες ανείπωτα βάσανα της ατιμίας. Αυτά τελείωσαν».

Οι κομμουνάροι παίρνοντας την εξουσία στα χέρια ακολούθησαν μια καινούργια εντελώς κοινωνικο – οικονομική πολίτικη. Με την ίδια τους την πείρα πείστηκαν ότι έπρεπε ν’ αντικαταστήσουν τον παλιό κρατικό μηχανισμό. Στις 72 μέρες που έζησε φάνηκε όλη η φροντίδα για τους εργάτες γιατί αυτό που πρόλαβε να πραγματοποιήσει δείχνει πως αυτή ήταν κράτος των εργαζομένων.

Το 1ο διάταγμά της ήταν για την κατάργηση του παλιού στρατού και η αντικατάστασή του με την εθνοφρουρά. Η εκκλησία χωρίστηκε απ’ το κράτος, παύτηκε η διδασκαλία των θρησκευτικών στα σχολεία. Οι επιχειρήσεις που τ’ αφεντικά τους έφυγαν απ’ το Παρίσι πέρασαν στα χέρια των εργατών. Οι εργάτες μεταφέρθηκαν απ’ τα υγρά και σκοτεινά υπόγειά τους στα σπίτια των πλουσίων. Εξέδωσε διάταγμα για τη υποχρεωτική και δωρεάν μόρφωση. Οι λαϊκές μάζες υποστήριξαν τη εξουσία τους και κάτω απ’ την επίδρασή της η Κομμούνα πολλές φορές διόρθωνε τα λάθη της. Ο Λένιν έλεγε, πως η Κομμούνα έκανε μεγάλα έργα «με το αισθητήριο των ξυπνημένων μαζών».

Όμως η Κομμούνα έζησε εν όλω 72 μέρες. Ο Θιέρσος αφού στις 10 Μάη υπόγραψε συνθήκη ατιμωτική με τους γερμανούς στους οποίους παραχωρούσε την Αλσατία – Λωρραίνη και 5 δισεκ. χρυσά φράγκα, με την υποστήριξή τους και με τα στρατεύματα που ήδη προετοίμασε στις 20 Μάη πέρασε σε επίθεση και στις 21 με προδοσία μπαίνει στο Παρίσι. Άρχισε πεισματώδικος και σκληρός αγώνας στους δρόμους, που μπήκαν στην ιστορία με τον τίτλο «μαγιάτικη βδομάδα». Εδώ πρόβαλε με όλο του το μεγαλείο ο ηρωισμός της εργατικής τάξης. Οι κομμουνάριοι πολεμούσαν για κάθε δρόμο, για κάθε σπίτι, για κάθε σπιθαμή γης. Όμως στις 28 Μάη έπεσε και το τελευταίο οδόφραγμα και η αντεπανάσταση νίκησε.

Άγριες επακολουθήσαν σφαγές …

Το Παρίσι μεταβλήθηκε σ’ ένα τεράστιο σφαγείο. 30 χιλ. κομμουνάριοι εκτελεστήκαν, πάνω από 40 χιλ. ρίχτηκαν στις φυλακές και στάλθηκαν σε μακρινές αποικίες στα κάτεργα.

Η κομμούνα νικήθηκε. Σοβαρή επίδραση για την ήττα είχαν τα λάθη της. Όμως παρά τα λάθη της η μνήμη για τον ηρωικό αγώνα των παρισινών εργατών αιώνια θα ζει στη συνείδηση των εργαζομένων όλου του κόσμου, γιατί «η υπόθεση της κομμούνας είναι υπόθεση σοσιαλιστικής επανάστασης, είναι υπόθεση ολοκληρωτικής πολιτικής και οικονομικής απελευθέρωσης του κόσμου της δουλειάς, είναι υπόθεση του διεθνούς προλεταριάτου. Και μ’ αυτή την έννοια αυτή είναι αθάνατη» (Λένιν).

Διαβάστε Περισσότερα »