Τετάρτη 25 Φεβρουαρίου 2026
Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου 2026
Τρίτη 17 Φεβρουαρίου 2026
Παρασκευή 9 Ιανουαρίου 2026
Το Φανάρι υπό την πλήρη εποπτεία της Αμερικανικής Διπλωματίας
Σε αυτό το βίντεο, ο Γεώργιος Τραμπούλης, διευθυντής του Ορθόδοξου Τύπου, παρουσιάζει μια λεπτομερή ανάλυση του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως στο πλαίσιο της σύγχρονης γεωπολιτικής και υποστηρίζει ότι η αμερικανική διπλωματία ασκεί άμεσο και συνεχή έλεγχο στις πολιτικές του από το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Εξηγεί πώς οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν χρησιμοποιήσει συστηματικά τη θρησκευτική διπλωματία ως γεωπολιτικό εργαλείο για να αποδυναμώσουν τη ρωσική επιρροή, ειδικά στην Ουκρανία και τα Βαλκάνια, αναδιαμορφώνοντας τον ρόλο του Πατριαρχείου.
Βασιζόμενος σε ιστορικές πηγές και αποχαρακτηρισμένα έγγραφα της Κεντρικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (CIA), ο Τραμπούλης περιγράφει πώς ο Πατριάρχης Μάξιμος Ε' αναγκάστηκε να παραιτηθεί και πώς ο Αθηναγόρας Α' ανήλθε στον πατριαρχικό θρόνο με σαφή αμερικανική πολιτική υποστήριξη. Τονίζει τον συμβολικό και στρατηγικό ρόλο που διαδραμάτισε ο Χάρι Σ. Τρούμαν, ο οποίος προσωπικά διευκόλυνε τη μεταφορά του Αθηναγόρα στην Κωνσταντινούπολη, ως ένα σαφές μήνυμα κυριαρχίας των ΗΠΑ επί του Πατριαρχείου κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Το βίντεο εξετάζει επίσης την Πανορθόδοξη Διάσκεψη του 1948 στη Μόσχα, η οποία καταδίκασε τον οικουμενισμό και τις δυτικές θεολογικές αποκλίσεις, και αντιπαραβάλλει αυτή την ορθόδοξη θέση με τις μεταγενέστερες πολιτικές που υιοθέτησε το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Σύμφωνα με τον Τραμπούλη, ξεκινώντας από τον Αθηναγόρα και συνεχίζοντας σήμερα υπό τον Βαρθολομαίο Α΄, το Πατριαρχείο έχει ευθυγραμμιστεί ολοένα και περισσότερο με τα δυτικά πολιτικά συμφέροντα, προωθώντας τον οικουμενισμό, την εκκοσμίκευση και ένα μοντέλο εξουσίας που μοιάζει με αυτό του Βατικανού. Ο Τραμπούλης καταλήγει στο συμπέρασμα ότι αυτή η ιστορική πορεία έχει μετατρέψει το Οικουμενικό Πατριαρχείο σε «Ανατολικό Βατικανό», λειτουργώντας υπό γεωπολιτική εποπτεία και όχι υπό την ορθόδοξη εκκλησιαστική παράδοση. Το βίντεο τελειώνει με μια έκκληση για την απελευθέρωση του Πατριαρχείου από τον ξένο πολιτικό έλεγχο και για την αποκατάστασή του ως γνήσιου πνευματικού κέντρου ορθόδοξης πίστης και παράδοσης. Υλικό από το Διεθνές Συνέδριο «Η Σταύρωση της Ορθοδοξίας στον 21ο αιώνα: Πνευματικοί πόλεμοι, η Οικουμενιστική Επίθεση και η Παγκόσμια Πολιτική» που διοργανώθηκε από το Κέντρο Γεωστρατηγικών Σπουδών στις 4 Δεκεμβρίου 2025 στο κέντρο τύπου UNS, το κέντρο τύπου της Ένωσης Δημοσιογράφων της Σερβίας στο Βελιγράδι.
Πέμπτη 18 Δεκεμβρίου 2025
Η απογοήτευση του Βαρθολομαίου.
Γράφει ο Μέτοικος
Ο π.Βαρθολομαίος, προχθές στο Φανάρι, πανηγύρισε με την τέλεση Δοξολογίας τη συμπλήρωση 60 χρόνων από την 7η Δεκεμβρίου του 1965 που, στην Βασιλεύουσα Πόλη, έγινε η άρση των αναθεμάτων του 1054 από τον αιρετικό Πάπα Παύλο Στ΄ και τον κακόδοξο π.Αθηναγόρα.
Όμως, αθυμία κυρίευσε τη σύναξη των Φαναριωτών, είτε γιατί ο π.Βαρθολομαίος έδειξε ότι είναι βαθύτατα απογοητευμένος από την «αδιαφορίαν [των Ορθοδόξων Εκκλησιών] περί της αναγκαιότητος του έργου του» για «ένωση» με τους αιρετικούς φραγκολατίνους, είτε γιατί οι παριστάμενοι ρασοφόροι στον Πατριαρχικό Ναό εμνήσθησαν το λόγο του Αποστόλου Πέτρου «ἔφθασεν ὁ καιρὸς τοῦ νὰ ἀρχίσῃ ἡ κρίσις ἀπὸ τοῦ οἴκου τοῦ Θεοῦ… καὶ ἄν ὁ δίκαιος μόλις σώζηται, ὁ ἀσεβής καὶ ἁμαρτωλὸς ποῦ θέλει φανῆ;».
Με την υπεροψία της εξουσίας που τον διακρίνει, ο «νεο-Κυναίγειρος και νεο-Κυρηναίος του Οικουμενικού Θρόνου» διαπίστωσε «Εις περίοδον προϊούσης πολώσεως εις ολόκληρον τον κόσμον, συμπεριλαμβανομένης και της χριστιανικής οικουμένης», πόλωση των Ορθοδόξων Εκκλησιών για την οποία φέρει ακεραία την ευθύνη, ότι «Δυστυχώς, σήμερον παρατηρούμεν αύξουσαν αδιαφορίαν περί της αναγκαιότητος του έργου ημών(!!!)», δηλονότι, έργου που ο απώτερος στόχος του είναι η υποταγή της Ορθοδόξου Εκκλησίας στην αίρεση των Λατίνων δια της διαλεγομένης Ποιμαντικής, και της αγαπολογίας.

Εάν δεν επιτευχθεί ο «στόχος της ενότητος» με τους παποκαισαριστές τον οποίο ο π.Βαρθολομαίος ψυχανεμίζεται, τότε, κατά τον Κωνσταντινουπόλεως, θα επιστρέψουμε «εις το ηλλοτριωμένον παρελθόν» που, προφανώς, μας «κληροδότησαν οι προπάτορες ημών [που] υπήρξαν ατυχή θύματα του αρχεκάκου όφεως και ευρίσκονται ήδη εις χείρας του δικαιοκρίτου Θεού» και, οι «άκανθες» των Ιερών Κανόνων των Επτά Οικουμενικών Συνόδων «θα καταπνίξουν τον διάλογον», ακυρώνοντας το έργο του πονηρού να «επανορθώσωμεν τα σφάλματα εκείνων» των Αγίων της Ορθοδόξου Εκκλησίας, που μας κληροδότησαν τη διάσπαση!
Ο Κωνσταντινουπόλεως Βαρθολομαίος, λανθάνει για πολλοστή φορά.
Το χριστεπώνυμο πλήρωμα δεν «αδιαφορεί δια την αναγκαιότητα του έργου του», ολόκαρδα και ομοθυμαδόν το αποδοκιμάζει και, το κάνει αυτό, διότι ο κάθε πιστός χριστιανός «Σαν μέλος της Ορθοδόξου Εκκλησίας πιστεύει ότι η Εκκλησία, μέσα στην οποία βαπτίσθηκε και ανατράφηκε, είναι η Εκκλησία, η αληθινή Εκκλησία, η μόνη αληθινή Εκκλησία. Και το πιστεύει αυτό για πολλούς λόγους: Ένεκα της προσωπικής πεποιθήσεως και ένεκα της εσωτάτης βεβαιώσεως του Αγίου Πνεύματος, που πνέει στα μυστήρια της Εκκλησίας και ένεκα των όσων είναι δυνατόν να γνωρίζει από την Αγία Γραφή και από την καθολική (ορθόδοξη) παράδοση της Εκκλησίας.
Είναι υποχρεωμένος, λοιπόν, ο κάθε Ορθόδοξος χριστιανός να θεωρεί όλες τις υπόλοιπες χριστιανικές «εκκλησίες» ως ελαττωματικές και, σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να προσδιορίσει αυτές τις ελλείψεις των άλλων «εκκλησιών» με απόλυτη ακρίβεια.

Γι’ αυτό, λοιπόν, η ένωσις των Χριστιανών, γιά τους Ορθοδόξους, σημαίνει ακριβώς τήν παγκόσμια επιστροφή όλων στην Ορθοδοξία. Υπάρχει στον καθένα Ορθόδοξο χριστιανό μία μόνον ομολογιακή πεποίθηση˙ ότι ανήκει αποκλειστικά στην Una Sancta, στην Μίαν, Αγίαν, Καθολικήν, Αποστολικήν Εκκλησίαν, την Ορθοδοξίαν», όπως ομολογούσε ο κληρικός Βαρθολομαίος Αρχοντώνης, πριν γίνει διαπρύσιος κήρυκας της παναίρεσης του Οικουμενισμού, ως πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως.
Το Οικουμενικό Πατριαρχείο τίμησε την επέτειο των 60 ετών από την άρση των αναθεμάτων
Παρασκευή 12 Δεκεμβρίου 2025
«Διάλογος χωρίς αλήθεια: το νέο πρόσωπο του παλιού προβλήματος»
Δευτέρα 1 Δεκεμβρίου 2025
Γιατί ξεφτιλίζετε την Ορθοδοξία;
Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος και όσοι Οικουμενιστές περί αυτόν ανήκουν σε αυτήν την κατηγορία θρησκευομένων, ως φαίνεται, που έτυχε να γεννηθούν σε μια θρησκεία και την ασπάζονται κατ΄ ανάγκην. Δεν την αγαπάνε πραγματικά, αλλά έχει απλά εγκλωβιστεί η θρησκευτικότητά τους στην αναγκαιότητα της φυσικής γέννησης και ανάπτυξης σε συγκεκριμένο περιβάλλον. Κάτι παρεμφερές είχε πει ο όσιος Πορφύριος για τον Ελύτη που θαυμάστηκε για τις αναφορές του στην Εκκλησία. Ήταν δηλαδή αρκετά έξυπνος για να προσαρμόσει την ποιητική του στην εθνική θρησκεία του, όπως θα έκανε και σε οποιαδήποτε άλλη χώρα γεννιόταν.
Επανέρχομαι στην οικουμενιστική φιέστα του Φαναρίου που για μια ακόμη φορά προσέβαλε βάναυσα τις συνειδήσεις των ορθοδόξων πιστών. Σε γενικές γραμμές ήταν μια επανάληψη της επίσκεψης και των προγενέστερων Παπών. Το ίδιο ακριβώς έργο. Φαίνεται πως μέχρι εκεί μπόρεσε ο σημερινός Πατριάρχης να φτάσει τα πράγματα. Το τυπικό συγκεκριμένο και σχεδόν απαράλλαχτο: κοινές δηλώσεις, χαιρετούρες από τον εξώστη, πολυχρόνιο και τεμενάδες στον αιρετικό επίσκοπο Ρώμης με κορύφωση της προδοσίας στον λειτουργικό ασπασμό πριν την απαγγελία του Πιστεύω στην ώρα της Θείας Λειτουργίας.
Είπα σχεδόν ίδιο τυπικό, διότι είδαμε και μια προσθήκη που διαφεύγει της προσοχής των περισσοτέρων: στη λατινική λειτουργία του Ποντίφικα στη Volkswagen Arena μια μέρα πριν, ο Βαρθολομαίος πήγε και ασπάστηκε λειτουργικά τον Πάπα πίσω από τη λατινική “αγία τράπεζα”, ένας ασπασμός που προηγείται της θείας κοινωνίας των Παπικών. Σαν να μας λέει δηλαδή ότι αυτός (ο Πατριάρχης) είναι έτοιμος να κάνει το βήμα του κοινού Ποτηρίου, αλλά ακόμη εμποδίζεται από κάποιους παλαβούς ζηλωτές που θα αντιδράσουν έντονα και θα καταστρέψουν το πολυετές χτίσιμο της πολυπόθητης για αυτόν τον ίδιο ένωσης…
Η εικόνα που ο γράφων ανέγνωσε και φαντάζομαι όχι εγώ μονάχα, είναι μιας σχέσης ερωτικής στην οποία είθισται ο ένας να είναι πιο χαλαρός και ο άλλος φουλ ερωτευμένος και να εκβιάζει τον έτερο να πάρει επιτέλους το περιπόθητο δαχτυλίδι του αρραβώνα. Ο Πάπας χαλαρός και σχεδόν συρόμενος ακολούθησε το βαρετό πρωτόκολλο και μάλιστα την προηγούμενη απέφυγε να προσευχηθεί μέσα στο Μπλε Τζαμί. Ο δικός μας τουναντίον έσπευσε να τον εναγκαλιστεί και μόνο που δεν έκλαψε που δεν δέχτηκε την όστια από τα χέρια του “αδελφού” Λέοντος. Και στην ορθόδοξη λειτουργία την επομένη έκανε σαν παλαβός να τιμήσει παντί τρόπω τον Ποντίφικα και εξήλθε από την αγία Τράπεζα με ερωτικό πόθο να ασπαστεί λειτουργικά τον Πάπα, πράγμα που αποτελεί σαφή παράβαση των ορθόδοξων ιερών κανόνων. Μήπως αυτά είναι αποκυήματα της φανταστικής μου ανάγνωσης; Ο καθένας ας κρίνει εκ των ιδίων οφθαλμών…
Και άντε, υμείς βαυκαλίζεστε πως προωθείτε την ένωση των Εκκλησιών και έχετε πωρωθεί μέσα στη φοβερή πλάνη του Οικουμενισμού, τι σας φταίνε όμως τα πλήθη των Ορθοδόξων να τα ξευτελίζετε τόσο προκλητικά, καθώς και την αγία μας Ορθοδοξία, το μοναδικό εναπομείναν μύρο στη γη της γενικευμένης αποστασίας από τον Θεό; Γιατί;
Κ. Ν.
Λάρισα, 30/11/2025
Σάββατο 29 Νοεμβρίου 2025
Η κοινή ανάγνωση του Συμβόλου της Πίστεως των αντιπροσώπων αιρετικών παραφυάδων του Χριστιανισμού με τους Ορθόδοξους, χωρίς το filioque, είναι νίκη… του Οικουμενισμού

Λύπη, θλίψη αλλά και ιερή αγανάκτηση για την ευκολία με την οποία διαστρέφεται η αλήθεια της πίστεως στην εποχή μας.
Η φιέστα στήθηκε στη Νίκαια της Βιθυνίας με τη συμμετοχή όλων των αιρετικών παραφυάδων, με αποκλειστική ευθύνη του Πατριάρχη Βαρθολομαίου.
Το πρώτο επίτευγμα της βλάσφημης φιέστας ήταν η αθώωση πλέον των συμπροσευχών των ορθοδόξων με αιρετικούς. Η αθώωση αυτή θεωρείται από τους οικουμενιστικούς κύκλους κεκτημένο και μάλιστα, στο πλαίσιο της αμοιβαίας υποχώρησης που επιβάλλει η δαιμονική οικουμενική κίνηση, είναι μια υποχώρηση των ορθοδόξων.
Για όσους αναρωτιούνται αν προδίδεται η πίστη στους διαχριστιανικούς διαλόγους και μόνη η αθώωση των συμπροσευχών με αιρετικούς, την οποία καταδικάζουν πλήθος Ιερών Κανόνων, είναι μια πολύ ηχηρή απάντηση.
Η προφανής υποτίμηση της όλης διοργάνωσης από τον Πάπα Ρώμης, αφού το ταξίδι γίνεται στο περιθώριο της επίσκεψης σε Τουρκία και Λίβανο, επέβαλε την καθ’ υπερβολή προβολή από όλα τα συστημικά μέσα στην Ελλάδα.
Ο Πάπας Λέων XIV με σχετική ευκολία εξαπέλυσε μια Αποστολική Επιστολή στην οποία αφήνει περιθώριο για συζήτηση της εξάλειψης του Filioque από το Σύμβολο της Πίστεως των παπικών.
Στην τελετή παρωδία, που στήθηκε από τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο στη Νίκαια της Βιθυνίας, με πρωταγωνιστές τον ίδιο και τον Πάπα Ρώμης και με κομπάρσους τους αντιπροσώπους από 22 συνολικά αιρέσεις του Χριστιανισμού, εκφωνήθηκε μάλιστα το Πιστεύω χωρίς το Filioque.
Για όσους βιάζονται να κάνουν λόγο για “Νίκη στη Νίκαια” της Ορθόδοξης πλευράς στους Χριστιανικούς διαλόγους, δεν θα πρέπει να ξεχνούν πως ένωση των αιρετικών με την ορθόδοξη πίστη εννοείται μόνο με τη μετάνοια, την υπογραφή λιβέλου καταδίκης των κακοδοξιών και των πλανών τους που εξ’ αρχής τους απομάκρυναν, και επιστροφή στην Μια Αγία Καθολική και Αποστολική Εκκλησία.
Αυτή είναι η σκληρή αλήθεια που φανερώνει πως δεν υπάρχει καμμία διάθεση για μετάνοια και επιστροφή, αλλά πρόκειται για ένα παζάρι αμοιβαίων υποχωρήσεων για το θεαθήναι, που συνιστούν ένα και μόνο πράγμα, την επικράτηση της παναίρεσης του Οικουμενισμού.
Μέσα στο Σαββατοκύριακο δυστυχώς αναμένουμε και χειρότερες εκτροπές, πέρα από την επιχειρούμενη πανηγυρική αθώωση των αντικανονικών και ανεπίτρεπτων συμπροσευχών με τους αιρετικούς και την- για τα μάτια του κόσμου – εκφώνηση του Συμβόλου της Πίστεως, το οποίο οι κάθε λογής αιρετικοί το παρερμηνεύουν και το “κακοποιούν”, κατασκευάζοντας έναν Θεό στα μέτρα τους.
Και ο παραλογισμός της υποτίμησης των Αγίων 318 Θεοφόρων Πατέρων της Πρώτης Οικουμενικής Συνόδου σε μια σειρά συγκρητιστικών εκδηλώσεων δήθεν προς τιμήν τους, οι οποίοι συνέστησαν ούτε ένα “ιώτα”, ούτε “κεραία” να μην αλλάξουμε από τα παραδεδομένα δόγματα, συνεχίζεται ανερυθρίαστα.
Καταγράφουμε και θα σας παρουσιάζουμε όσα προβάλλονται από την Ελληνική Τηλεόραση και όχι μόνο, με το σκηνικό να μεταφέρεται πλέον στο Φανάρι.
Ο Θεός βοηθός!
Καλή μετάνοια!
Μακαριστός Γέροντας Αγάθωνας Κωνσταμονίτης. «Ο Πάπας είναι Αίρεση»
Παρασκευή 28 Νοεμβρίου 2025
Καζάνι που βράζει η Ορθοδοξία!
Ατιμία και όχι τιμή οι εκδηλώσεις στη Νίκαια Κακοφορμισμένη οικουμενιστική ρητορική και συντονισμένη μετωπική επίθεση στην Ορθόδοξη θρησκευτική συνείδηση του πιστού λαού .

Πλήρες θα χαρακτηρίζαμε επικοινωνιακά το ημερολόγιο των γεγονότων, πριν από τη συνάντηση αιρεσιάρχη Πάπα και του Πατριάρχη Κων/πόλεως Βαρθολομαίου στη Νίκαια της Βιθυνίας, την Παρασκευή 28 Νοεμβρίου 2025.
Κυριακή 23/11/2025: Βαρυσήμαντη συνέντευξη του Πατριάρχη Βαρθολομαίου στην Καθημερινή της Κυριακής [1] όπου μεταξύ άλλων, σε ένα συγκρητιστικό μήνυμα (ψευδο)ένωσης, σημείωσε για τις πλάνες και τις αιρετικές διδασκαλίες των αμετανόητων αιρετικών που οδήγησαν στην απομάκρυνση τους από την Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία, την Ορθόδοξη Εκκλησία:
– Μπορεί η συνάντησή σας με τον Πάπα στη Νίκαια να αποτελέσει ένα μήνυμα πως είναι δυνατή η επανένωση του διαιρεμένου Χριστιανισμού;
– (..) Οφείλουμε να διορθώσουμε λάθη του παρελθόντος, να υπερβούμε εγωισμούς και προκαταλήψεις, να συνεχίσουμε στην επίπονη, αλλά λυτρωτική οδό του διαλόγου, με αδιάκοπη και έμπονη προσευχή, με την ελπίδα ότι σύντομα θα έλθει η ημέρα που θα πανηγυρίσουμε ευχαριστιακώς την αποκατάσταση της ενότητος.
Κυριακή 23/11/2025: Αποστολική επιστολή του Πάπα Ρώμης Leon XIV IN UNITATE FIDEI ON THE 1700th ANNIVERSARY OF THE COUNCIL OF NICAEA [2], όπου μεταξύ άλλων έκανε διαχωρισμό ανάμεσα στον κακό Οικουμενισμό και στον καλό Οικουμενισμό του μέλλοντος:
«Αυτό δεν σημαίνει/υπονοεί έναν οικουμενισμό που επιχειρεί να επιστρέψει στην κατάσταση πριν από τις διαιρέσεις, ούτε είναι μια αμοιβαία αναγνώριση του τρέχοντος status quo της ποικιλομορφίας των Εκκλησιών και των εκκλησιαστικών κοινοτήτων. Αντίθετα, είναι ένας οικουμενισμός που ατενίζει προς το μέλλον, που επιδιώκει τη συμφιλίωση μέσω του διαλόγου, καθώς μοιραζόμαστε τα χαρίσματα (gifts) και την πνευματική μας κληρονομιά. Η αποκατάσταση της ενότητας μεταξύ των χριστιανών δεν μας φτωχαίνει κάνει πιο φτωχούς, αντίθετα, μας εμπλουτίζει.
Όπως στη Νίκαια, αυτός ο στόχος θα είναι εφικτός μόνο μέσω ενός υπομονετικού, μακρινού και μερικές φορές δύσκολου ταξιδιού αμοιβαίας ακρόασης και αποδοχής. Είναι μια θεολογική πρόκληση και, ακόμη περισσότερο, μια πνευματική πρόκληση, που απαιτεί μετάνοια και μεταστροφή από όλους. Για το λόγο αυτό, χρειαζόμαστε τον πνευματικό οικουμενισμό της προσευχής, της δοξολογίας και της λατρείας (adoration), όπως εκφράζεται στο Σύμβολο της Πίστεως της Νίκαιας και της Κωνσταντινούπολης».
Στη συνέχεια δημοσιεύθηκε νέα συνέντευξη του δευτέρου τη τάξει Ιεράρχη του Οικουμενικού θρόνου, με τίτλο «Χαλκηδόνος Εμμανουήλ: Σε μια εποχή που οι άνθρωποι χτίζουν τείχη, οι Ποιμένες οφείλουν να γκρεμίζουν τις βεβαιότητες που μας κρατούν χωρισμένους ΣΥΝΈΝΤΕΥΞΗ – ΑΠΕ /Τετάρτη 26 Νοεμβρίου 2025» [3], στην οποία ο ιεράρχης αποσιώπησε εντελώς τις κοινωνικο-πολιτικο-οικονομικο-ιστορικές συνθήκες που οδήγησαν από την Πρώτη στη Δεύτερη Ρώμη, επιμένοντας εμμονικά πως:
«Ζωή μπορεί να βλαστήσει μόνον εάν πεθάνει ο εθνοφυλετισμός και ταφεί η αλαζονεία της ισχύος» (..) «Είναι ίσως παράδοξο για τη λογική του κόσμου, αλλά η υπέρβαση των αντιπαραθέσεων περνάει μέσα από την ταπείνωση, καθώς όσοι επενδύουν στην υπεροχή της δικής τους φυλής ή του δικού τους δίκιου καταλήγουν να υπηρετούν το μίσος. Οι δύο θρησκευτικοί ηγέτες θα υπενθυμίσουν ότι ο Θεός υπερβαίνει τα εθνικά σύμβολα και η μαρτυρία τους είναι πως η μόνη νίκη που αξίζει είναι αυτή εναντίον του θανάτου». Παρασιωπώντας επίσης την ευθύνη του Οικουμενικού θρόνου για την σφαγή μεταξύ ομοδόξων αδελφών στην Ουκρανία, το νέο σχίσμα στην Ορθοδοξία και τους νέους ανελέητους διωγμούς που συνεχίζονται, εξ’ αιτίας την πρωτειομανίας του Φαναρίου και της αντικανονικής απόδοσης αυτοκεφαλίας στο μόρφωμα των αχειροτόνητων και καθηρημένων. Ρεπορτάζ αναφέρουν πως ο ίδιος ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος σε πρόσφατη συνέντευξή του σε Γαλλικό μέσο φέρεται να υποστήριξε την άποψη: «Εἶμαι πρῶτος ἄνευ ἴσων»! [4]
Την ίδια μέρα εκδόθηκε επίσημο δελτίο τύπου από την ΕΡΤ με τίτλο «Η ιστορική συνάντηση του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου και του Πάπα Ρώμης Λέοντος ΙΔ’ στην ERT World και στη Φωνή της Ελλάδας», επιβεβαιώνοντας την αίσθηση πως τουλάχιστον επικοινωνιακά το Φανάρι δεν θα αφήσει τίποτα στην τύχη ή στο φιλότιμο των Μέσων, αλλά θα απαιτήσει το θέμα της Συνάντησης με τον Πάπα Ρώμης να ανέβει και να παραμείνει ψηλά, τουλάχιστον για το τριήμερο 28-30 Νοεμβρίου 2025.
Είναι γεγονός αναμφισβήτητο πως ολόκληρο το 2025 επιχειρήθηκε επικοινωνιακά να παραμείνει ψηλά στην επικαιρότητα η (επανα) προγραμματισμένη συνάντηση του αιρεσιάρχη Πάπα και του Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως στο Φανάρι. Για το σκοπό αυτό συστρατεύτηκαν Μητροπολίτες, πανεπιστημιακά Ιδρύματα και φορείς, με κεντρικό άξονα την τιμή στους 318 Θεοφόρους Πατέρες της Πρώτης εν Νικαία Οικουμενικής Συνόδου.
Όπως όμως αποκάλυψε ο ομότιμος καθηγητής Α.Π.Θ., πρωτοπρεσβύτερος π. Θεόδωρος Ζήσης την Τετάρτη 26 Νοεμβρίου 2025, στο Φροντιστήριο Ορθόδοξης Θεολογίας του Ορθοδόξου Χριστιανικού Συλλόγου Άγιος Ιωσήφ ο Ησυχαστής: «Δεν τιμούν, αλλά περιφρονούν και παραβαίνουν τις αποφάσεις της Πρώτης Οικουμενικής Συνόδου οι σύγχρονοι οικουμενιστές Επίσκοποι». Η συγκλονιστική παρέμβαση του σεβάσμιου καθηγητή, πατρός Θεοδώρου, που συντρίβει το οικουμενιστικό αφήγημα περί τιμής των 318 Θεοφόρων Αγίων Πατέρων, θα μεταδοθεί από την Κατάνυξη διαδικτυακά την Δευτέρα 1η Δεκεμβρίου 2025 στις 19:00.
Τα κύρια σημεία που αναλύει ο στερρός πατρολόγος και ομολογητής π. Θεόδωρος αφορούν: α) στην καταπολέμηση της αιρέσεως του Αρείου. Είναι υποκριτικό ο αιρεσιάρχης Πάπας Ρώμης να τιμά τους Αγίους που καταδίκασαν τον πρώτο αιρετικό Άρειο, β) τη θεραπεία των σχισμάτων (Δονατιανή έριδα, Μελιτιανό σχίσμα κ.α.), ενώ σήμερα το Φανάρι ευθύνεται για το σχίσμα με το Πατριαρχείο Μόσχας και γ) H Πρώτη Οικουμενική Σύνοδος της Νίκαιας καθόρισε τα περί εορτασμού του Πάσχα, ενώ στις μέρες μας Ρώμη και Κωνσταντινούπολη θεωρούν πολύ κρίσιμο σημείο της ενώσεως τον καθορισμό κοινής ημερομηνίας για τον εορτασμό του Πάσχα.
Παρακολουθούμε τις εξελίξεις και την επίσκεψη του Πάπα σε Νίκαια και Φανάρι, καταγράφουμε κρίσεις και παρεμβάσεις, ώστε να προσφέρουμε στους αναγνώστες μας την ορθόδοξη ανάγνωση της πυκνής επικαιρότητας.
Ο φερετζές τῆς Συνόδου τῆς Νικαίας



Δευτέρα 17 Νοεμβρίου 2025
Ο ανάποδος κόσμος των κοπελιών του Βαρθολομαίου
Τι λέει ο ορθόδοξος επίσκοπος; Τα πιστεύει ή τα είπε για να προϊδεάσει το πλήρωμα της Εκκλησίας; Όπως και να έχει το πράγμα, είναι λόγια που στεναχωρούν και προβληματίζουν κάθε μέλος της Εκκλησίας. Και δεν είναι ο μόνος. Τι λένε και οι λοιποί ορθόδοξοι επίσκοποι;
Μιλάει σοβαρά; Για ποιες Εκκλησίες μιλάει; Για ποια κοινή πίστη; Ποια κοινή παράδοση;
Ποιο Ευαγγέλιο θα κηρύξουν οι ορθόδοξοι από κοινού και με ποιους; Ποιος θα λέει την αλήθεια; Οι ορθόδοξοι ή οι άλλοι; Και ποια ενότητα θα ζήσουν, όταν αυτή η ενότητα χαρίζεται εξ Ουρανού ως δώρο της κοινής πίστεως και παραδόσεως; "Την ενότητα της πίστεως και την κοινωνία του Αγίου Πνεύματος αιτησάμενοι, εαυτούς και αλλήλους και πάσαν την ζωήν ημών Χριστώ τω Θεώ παραθόμεθα", εκφωνούν στην θεία Λειτουργία.
Υπάρχουν αυτές οι προϋποθέσεις; Ήρθαν στην κοινή πίστη των Πατέρων και των Οικουμενικών Συνόδων αυτοί με τους οποίους θα"κηρύξουν"; Όχι!
Σας προλαβαίνει, ορθόδοξοι επίσκοποι, και σας προειδοποιεί ο Άγιος Θεοφύλακτος Βουλγαρίας. "δοκεῖτε ὅτι εἰρήνην παρεγενόμην δοῦναι ἐν τῇ γῇ; οὐχί, λέγω ὑμῖν, ἀλλ᾿ ἢ διαμερισμόν" (Λουκά 12,51). Και σχολιάζει:
*"... Όθεν αινίγματι έοικε το λεγόμενον. Λέγομεν ούν ως ου πάσα ειρήνη άψογος και καλή αλλ' έστιν επισφαλής πολλάκις και πόρρω της θείας αγάπης βάλλουσα' οίον όταν ειρηνεύωμεν και συμφωνώμεν επί καταλύσει της αληθείας. Ταύτην ούν την ειρήνην ουκ ήλθε δούναι Χριστός. Τουναντίον μεν ούν βούλεται ημάς διαφέρεσθαι προς αλλήλους υπέρ του καλού ό και εν τω διωγμώ γέγονε".
Αλλά και ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, στον στίχο: "Μὴ νομίσητε ὅτι ἦλθον βαλεῖν εἰρήνην ἐπὶ τὴν γῆν· οὐκ ἦλθον βαλεῖν εἰρήνην, ἀλλὰ μάχαιραν" (Ματθ. 10,34):
*"Ου γαρ πανταχού ομόνοια καλόν. Και επί του πύργου εκείνου (Βαβέλ) την κακήν ειρήνην η καλή
διαφωνία έλυσε και εποίησεν ειρήνην ".
Και συνεχίζει: *"Τούτο γαρ μάλιστα ειρήνη, όταν το νενοσηκός αποτέμνηται, όταν το στασιάζον χωρίζηται... Ουκ άρα ούν της αυτού (του Χριστού) προθέσεως το έργον, αλλά της εκείνων γνώμης ο πολεμος' αυτός μεν γαρ εβούλετο πάντας ομονοείν εις τον της ευσεβείας λόγον' επειδή δε εκείνοι διεστασίαζον, πόλεμος γίνεται".
Αγάπη, μόνο εν τη αληθεία! Ναι. Την αγάπη την κρατάμε στην αγκαλιά μας, στην καρδιά μας. Για την αλήθεια όμως γρηγορούμε, καραδοκούμε και είμαστε έτοιμοι να την διεκδικήσουμε, όταν χρειαστεί: "ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΓΑΠΗΝ ΦΥΛΑΤΤΕΣΘΑΙ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑΝ ΕΚΔΙΚΕΙΣΘΑΙ", γράφει ο αρχιεπίσκοπος Ρώμης Λέων προς τον αρχιεπίσκοπο Κωνσταντινουπόλεως Φλαβιανό. Τι σημαίνει το ρήμα φυλάττω και τι το ρήμα εκδικούμαι; Την αγάπη την κρατάμε, είναι το εύκολο, όταν είναι παρούσα και η αλήθεια!
Γι' αυτό η αλήθεια ζητά ετοιμότητα
και, γιατί όχι, μαχητικότητα, ώστε να εδραιωθούν και τα δυο άμα! Δεν υπάρχει
αγάπη δίχως την αλήθεια! Αγάπη δίχως αλήθεια = απάτη!
Ποιους άλλους να επικαλεστούμε, παρά τους αγίους της Εκκλησίας μας, τους εν βίω
και πολιτεία διδάξαντας την αγία και ορθόδοξη πίστη, για να καταθέσουμε λόγον
αληθείας πειστικόν;
Ηλιάδης Σάββας, δάσκαλος, Κιλκίς
*Παν. Τρεμπέλα, Υπομνήματα εις την Καινήν Διαθήκην
Κυριακή 9 Νοεμβρίου 2025
Οικονομική ελίτ και Οικουμενισμός
Πῶς ὁ Οἰκουμενισμὸς διεμορφώθη εἰς τάς ΗΠΑ μέ τήν βοήθειαν τῆς οἰκονομικῆς ὀλιγαρχίας.
Ὁ Οἰκουμενισμὸς θριαμβεύει, διότι πανίσχυροι οἰκονομικοὶ παράγοντες, μὲ τεραστίαν ἐπιρροὴν εἰς τὴν πολιτικήν, προσφέρουν ἀμέριστον ὑποστήριξιν καὶ πλουσίαν χρηματοδότησιν.
Γράφουν ὁ Γέρων Παΐσιος Καρεώτης
καὶ ὁ Μοναχὸς Ἐπιφάνιος Καψαλιώτης
Μὲ μεγάλην ἐπιτυχίαν ἔγινε τὴν 24ην Ὀκτωβρίου εἰς τὴν Ρώμην, ἡ παρουσίασις τοῦ νέου βιβλίου τῶν ἐκδόσεων «Θέωσις», τῆς ἀδελφῆς Ὀλυμπίας Fronzoni, ἡ ὁποία πραγματοποιήθη μὲ τὴν συνεργασίαν τοῦ συνεργάτου τοῦ Ο.Τ. κ. Γεωργίου Καραλῆ, μὲ τίτλον «Ὀρθόδοξος Ἐκκλησιολογία καὶ Οὐκρανικὸ Σχίσμα». Εἰς τὴν ἐκδήλωσιν παρευρέθη πλῆθος κόσμου, Ὀρθόδοξοι Ἰταλοί, Ρῶσοι, Βούλγαροι καὶ Ρουμάνοι, οἱ ὁποῖοι διαβιοῦν εἰς τὴν Ἰταλίαν. Κατὰ τὴν ἐκδήλωσιν παρουσιάσθησαν πέντε εἰσηγήσεις, αἱ ὁποῖαι εἶχον ἀναφορὰν εἰς τὴν αἵρεσιν τοῦ Οἰκουμενισμοῦ καὶ τὸ Οὐκρανικὸν ζήτημα.
Ἡ εἰσήγησις, τὴν ὁποίαν παρουσίασεν ἡ ἐφημερὶς Ὀρθόδοξος Τύπος, ἐδημοσιεύθη εἰς τὸ προηγούμενον φύλλον, μὲ τίτλον «Το Φανάρι υπό την πλήρη εποπτείαν της αμερικανικής διπλωματίας». Εἰς τὸ παρὸν φύλλον δημοσιεύομεν τὴν εἰσήγησιν τοῦ Γέροντος Παϊσίου Καρεώτου καὶ τοῦ μοναχοῦ Ἐπιφανίου Καψαλιώτου, ἐνῶ εἰς τὰ ἑπόμενα φύλλα θὰ παρουσιασθοῦν αἱ εἰσηγήσεις τῶν κ. Γεωργίου Καραλῆ καὶ Βασιλείου Τουλουμτζῆ, καθὼς ἐπίσης καὶ ἡ εἰσήγησις τοῦ ἱερομονάχου Διονυσίου Σιλιόνοφ, ἡ ὁποία ἔγινε διαδικτυακῶς.
Νὰ ἀναφερθῆ ὅτι εἰς τὴν ἐκδήλωσιν ἦτο ἔντονον τὸ αἴσθημα τῆς ἀδελφικῆς ἀγάπης, τὸ ὁποῖον διακατεῖχεν ὅλους τοὺς παρευρισκομένους καὶ τῆς ἀγάπης καὶ τοῦ σεβασμοῦ πρὸς τοὺς εἰσηγητάς. Ἐπίσης, ἐπεβεβαιώθη διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν ἡ ἐκτίμησις πρὸς τὴν ἐφημερίδα «Ὀρθόδοξος Τύπος», τὴν ὁποίαν ὅλοι ἐγνώριζον, ὡς ἕνα ἔντυπον Ὀρθόδοξον, Παραδοσιακὸν καὶ Ἀγωνιστικόν. Ἐκ τῆς θέσεως ταύτης νὰ εὐχαριστήσωμεν τοὺς διοργανωτὰς τῆς ἐκδηλώσεως διὰ τὴν εὐγενῆ καλωσύνην νὰ προσκαλέσουν τὸν Ο.Τ. νὰ παρουσιάση τὰς σκέψεις του. Νὰ εὐχηθῶμεν ὁ Κύριός μας νὰ προστατεύη καὶ νὰ χαριτώνη τοὺς συντελεστὰς τοῦ Ἐκδοτικοῦ Οἴκου «Θέωσις», εἰς τὸ δύσκολον ἔργον τους νὰ διαδώσουν τὴν Ὀρθοδοξίαν εἰς τὸ κέντρον τοῦ παπισμοῦ, τὴν Ἰταλίαν καὶ νὰ συνεχίσουν ἐπιτυχῶς τὰς ἐκδόσεις τους.
* * *
Τὸν Ὀρθόδοξο Κόσμο συγκλονίζει τὸ Οὐκρανικὸ ζήτημα: ἕνας -κατ’ οὐσίαν- ἀδελφοκτόνος ἐμφύλιος πόλεμος, ποὺ ἔλαβε τὴν τελικὴ μορφή του μετὰ τὴν ἐπικράτηση τῆς Νεοναζιστικῆς ἰδεολογίας στὴν Οὐκρανία, κάτι ποὺ ἔγινε κατορθωτὸ νὰ συμβεῖ, λόγῳ τῆς βαθειᾶς ἐμπλοκῆς τῆς Δύσης σ΄ αὐτήν.
Εἶναι μία κρίση ὅμως -ποὺ ἀνάμεσα στὰ ἄλλα- εἶναι καὶ βαθειὰ ἐκκλησιαστική. Μία κρίση ποὺ φέρνει στὴν ἐπιφάνεια παθογένειες, ποὺ πλέον δὲν μποροῦν νὰ κρυφτοῦν, ὅπως συνέβαινε ἕως τώρα. Παθογένειες ποὺ σχετίζονται μὲ τὸ δίπολο Ἀνατολή–Δύση, ἕνα δίπολο ποὺ στὴν δική μας ὀπτική, δὲν περιγράφει ἁπλῶς εὐρύτερους γεωγραφικοὺς ἢ ἔστω γεωπολιτικοὺς ὁρισμούς, ἀλλά, ἀπολύτως διακριτὲς κοσμοεικόνες (worldviews). Ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοια, ἡ “Δύση” ἐμφανίζεται σὲ τμήματα τῆς (γεωγραφικὰ ὁριζόμενης) Ἀνατολῆς, ἐνῶ ἡ “Ἀνατολή”, διακρίνεται πιὰ σὲ τμήματα τῆς (γεωγραφικὰ ὁριζόμενης) Δύσης… Ἀναφερόμενοι στὴν γεωγραφικὰ ὁριζόμενη “Ἀνατολή”, ἐννοοῦμε βεβαίως τὸν Ὀρθόδοξο Κόσμο καὶ ὄχι τὴν Ἄπω Ἀνατολὴ (δηλαδὴ τὴν Ἀσία).
Ἡ ἔρευνα ποὺ ἑπομένως πρέπει νὰ γίνει, ὀφείλει νὰ ψηλαφήσει (examine, scrutinize) τὸ πῶς δομήθηκε τὸ –σύγχρονο τουλάχιστον– πρόσωπο τῆς “Δύσης” (ἐννοούμενης ὡς συνεκτικῆς κοσμοεικόνας), καὶ διὰ ποίων τρόπων ἐπιβάλλεται ἡ ἀποδοχή του, ἀπὸ τὸ ἀπολύτως Ἕτερον, αὐτὸ τῆς “Ἀνατολῆς”. Πρέπει ἑπομένως, νὰ ὁριστεῖ ἡ Δυτικὴ κοσμοεικόνα, οἱ ἀπαρχές της, καὶ τὸ πῶς αὐτὲς συνδυάστηκαν μὲ μείζονες πολιτικὲς καὶ οἰκονομικὲς ἐπιδιώξεις, πλανητικῆς κλίμακας, ὡς μία ἑνιαία προβολὴ ἰσχύος. Ἡ κατανόηση τούτων τῶν ζητημάτων ἀποτελεῖ ἔργο ἀπολύτως κρίσιμο, διότι δύναται νὰ καταδείξει τὸ λόγο τῆς γενικότερης ἐνδο–’ὀρθόδοξης κρίσης…
Ἤδη ἀπὸ τὶς ἀρχὲς τοῦ 2000, στὸ πεδίο μελέτης τῶν Διεθνῶν Σχέσεων καὶ τῆς Διπλωματίας, στὴν Δύση πρόβαλλε ὡς πυλώνας ἰσχύος ἡ ἐργαλειοποίηση τῆς Θρησκείας, καθὼς εἶχε θεωρηθεῖ ὅτι ἀναπλήρωνε τὴν ἔκλειψη τῆς πολιτικῆς ἰδεολογίας, ποὺ συνέβη μετὰ τὸ πέρας τοῦ Ψυχροῦ Πολέμου. Τότε γεννήθηκε καὶ ὁ ὅρος “ἤπια δύναμη” (soft power), θέλοντας νὰ δηλώσει ἕνα πραγματικὸ πυλώνα ἐπιβολῆς ἰσχύος, πλήν, ὄχι στὸ πεδίο τῆς ὠμῆς δύναμης (βίας), ποὺ τὸ ἀπαρτίζουν οἱ στρατιωτικὲς δυνάμεις καὶ τὰ κάθε λογῆς πολιτικὰ μέτρα ἐπιβολῆς αὐτῆς τῆς ἰσχύος, ἀλλά, στὸ πεδίο τῆς πειθοῦς, ὁπότε καὶ σχετίζεται ἀμεσότερα μὲ τὴν “ἠπιότερη” προώθηση θέσεων, καθὼς καὶ τὴν προπαγάνδα, μὲ κύριο ἀντικειμενικὸ σκοπό, τὴν ἀναδιαμόρφωση τῆς κοινωνικῆς συνείδησης πρὸς τὴν ἐπιδιωκόμενη κατεύθυνση.
Στὸ ἐρώτημα, ποιὸς ὁ (νέος) ρόλος ποὺ καλεῖται ἡ Ἐκκλησία καὶ ἡ θεολογία νὰ παίξει, ἐντὸς τοῦ πλέγματος ἐργαλειοποίησής της, ἡ ἀπάντηση εἶναι ἁπλή: ὡς (πολιτικὰ ἐκμεταλλεύσιμος) πυλώνας ἤπιας ἰσχύος ἡ Ἐκκλησία χρησιμοποιεῖται πρὸς σκοπὸν τοῦ δυτικότροπου μετασχηματισμοῦ τῆς “Ἀνατολικῆς” κοινωνίας, διὰ τῆς ἐπιβολῆς σ’ αὐτὴν τοῦ κυρίαρχου δυτικοῦ μοντέλου, ποὺ ἐπιβάλλει τὴν υἱοθέτηση τῶν “Δυτικῶν” ἀξιῶν τῆς διαφορετικότητας, τῆς σχετικοποιήσεως τῶν παραδόσεων, μέσῳ τοῦ λεγόμενου πολιτισμικοῦ διαλόγου, καὶ τὴν πλήρη ἀποβολὴ τῆς Ὀρθοδοξίας (ἐφ’ ὅσον μιλᾶμε εἰδικὰ γιὰ τὶς χῶρες ποὺ κυριαρχεῖ ἡ Ὀρθοδοξία), ἀπὸ τὴν “Δημόσια Σφαῖρα”, ἀφαιρώντας ἀπὸ τὴν Ὀρθοδοξία τὸν λόγο γιὰ ὁ,τιδήποτε δὲν θεωρεῖται αὐστηρὰ “θεολογικό”.
Ἂν ὅσα, ἕως ὥρας, φαίνονται ἀσαφῆ ἢ γενικόλογα, ἂς θέσουμε κάποια ἐρωτήματα ποὺ θὰ φωτίσουν τὸ τί θέλουμε νὰ ποῦμε καὶ τὸ γιατί προσεγγίζουμε τὰ ἐκκλησιαστικὰ προβλήματα, μὲ τὸ συγκεκριμένο τρόπο:
Γιατί, γιὰ παράδειγμα, ὑφίσταται μία ἑνιαία νέα θεολογία στὶς μείζονες Χριστιανικὲς Ὁμολογίες, διαμορφώνοντας ἕνα θεολογικὸ μινιμαλισμό, μία θεμελιώδη συμφωνία μεταξύ τους;
Πῶς, καὶ ποῦ δομήθηκε αὐτὴ ἡ νέα θεολογία; Ἀποτελεῖ ἄραγε μία γνήσια ἐνδο-χριστιανικὴ ἀπόπειρα ἐπίλυσης τοῦ προβλήματος τοῦ χωρισμοῦ τοῦ Χριστιανικοῦ Κόσμου, ἢ συνιστᾶ ἕνα ἐπιπλέον μέσο ἐπιβολῆς πολιτικῶν ἀποφάσεων ποὺ ὁμογενοποιοῦν Λαοὺς καὶ παραδόσεις;
Τὰ κοινὰ σημεῖα τῆς νέας θεολογίας, σχετίζονται ἄραγε, μὲ τὸ ἀρχέγονο (original) περιεχόμενο τῆς Χριστιανικῆς Ἀποκάλυψης, ὅπως ἐκφράστηκε στὴν Γραφή, καὶ ἐξηγήθηκε αὐθεντικὰ στὶς Οἰκουμενικὲς Συνόδους τῆς Ἐκκλησίας καὶ τοὺς Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας;
Τέλος, πῶς (ἐπανα)προσδιορίζεται ἡ ἔννοια τῆς Ἐκκλησιαστικῆς Παράδοσης, στὰ πλαίσια τῆς Οἰκουμενικῆς θεολογίας, ποὺ οὐσιαστικὰ εἶναι ἡ νέα θεολογία;
Ὀφείλουμε πρώτιστα νὰ ἐργαστοῦμε θεολογικά, ὄχι ὅμως παράγοντας μία “θεολογία ἐν κενῷ” (theology in a vacuum), ὡς ἡ θεολογικὴ συγγραφὴ νὰ εἶναι ἀποκομμένη ἀπὸ τὰ ἱστορικὰ γεγονότα καὶ τοὺς παράγοντες ποὺ τὰ δημιουργοῦν, ἀλλά, ὀφείλουμε νὰ συσχετίζουμε τὰ θεολογικὰ προβλήματα μὲ τὸ εὐρύτερο πλαίσιο ἐντὸς τοῦ ὁποίου γεννῶνται, καὶ ποὺ οὐσιαστικὰ τὰ καθοδηγοῦν…
Ἑπομένως, ἡ ἔρευνα ἐπὶ τῶν ἐκκλησιαστικῶν ἢ θεολογικῶν προβλημάτων, ὀφείλει νὰ πάει μακρύτερα, νὰ ψηλαφήσει τὶς θεμελιώδεις ἀπαρχὲς ποὺ συγκροτοῦν τὸ εὐρύτερο πλαίσιο ἀναφορᾶς, ἐντὸς τοῦ ὁποίου ἀναδύονται τὰ ἰδιαίτερα ἐκκλησιαστικὰ ζητήματα ποὺ μᾶς ἐνδιαφέρουν (πχ τὸ ζήτημα τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ Πρωτείου, τὸ Οὐκρανικό, τὸ ζήτημα τοῦ Οἰκουμενισμοῦ, τὸ ζήτημα τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἑνότητας κλπ). Δὲν ἐννοοῦμε νὰ κάνουμε φιλοσοφικὲς ἔρευνες, ἀλλὰ μιλᾶμε πρώτιστα γιὰ τὴν κατανόηση τοῦ εὐρύτερου πλαισίου, ἐντὸς τοῦ ὁποίου, τὰ προβλήματα ποὺ μᾶς ἐνδιαφέρουν, γεννῶνται καὶ ἀναπτύσσονται. Μιλᾶμε δηλαδή, γιὰ τὴν μεγάλη εἰκόνα, ἐντὸς τῆς ὁποίας ἐμφανίζονται τὰ ἐπιμέρους.
Καὶ ἡ μεγάλη εἰκόνα δυστυχῶς ΔΕΝ εἶναι θεολογική! Ἢ νὰ τὸ ποῦμε ἀλλιῶς, ἡ ἀφετηρία της δὲν εἶναι θεολογική… Αὐτὸ ἄλλωστε εἶναι καὶ τὸ θεμελιωδέστερο πρόβλημα τῆς ἐκκοσμίκευσης (secularization) τῆς θεολογίας, καὶ τῆς Ἐκκλησίας εὐρύτερα: τὸ ὅτι οἱ σύγχρονες θεολογικὲς καὶ ἐκκλησιαστικὲς ἀναζητήσεις (ὅπως π.χ. τὸ ζήτημα τῆς χριστιανικῆς ἑνότητας, τῶν διαιρέσεων κλπ), ἐκφράζουν βαθύτερους πολιτικοὺς καὶ οἰκονομικοὺς σχεδιασμοὺς ποὺ ὑλοποιοῦνται μὲ τὴν βοήθεια ἀνθρώπων καὶ μέσα ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία· ἀνθρώπων βαθειὰ συνδεδεμένων, ἕως ἐξαρτημένων ἀπὸ αὐτὰ τὰ συμφέροντα.
Στὸ ἐρώτημα, τοῦ τί μπορεῖ νὰ ἐνδιαφέρει ἡ ἀναζήτηση τῶν πολιτικῶν καὶ οἰκονομικῶν συσχετίσεων στὰ ἐκκλησιαστικὰ ζητήματα, ἡ ἀπάντηση εἶναι ἁπλή: μᾶς ἐνδιαφέρει, διότι ἀποτελοῦν τοὺς κρίσιμους ἐκείνους παράγοντες ποὺ καθοδηγοῦν τὶς νέες τάσεις, τὶς ἐνδυναμώνουν, καὶ οὐσιαστικὰ καταστρέφουν τὴ θεολογία τῆς Ἐκκλησίας, τὴν ἀσκητική της, τὴν ὁδὸ τῆς σωτηρίας δηλαδή. Καταστρέφεται ἡ ἐκκλησιαστικὴ πίστις ποὺ συγκροτεῖ τὴν συνέχεια τῆς Παράδοσης, ποὺ εἶναι ἡ ταυτότητά μας, τὸ ποιοί, ἐν τέλει, εἴμαστε!
«Ἡ μεγάλη εἰκόνα»
Ἂς μεταβοῦμε λοιπὸν στὴν ψηλάφηση τῆς “μεγάλης εἰκόνας”…
Ἡ Δύση ἀντιλαμβάνεται τὴν Ὀρθοδοξία, κυρίως, ὡς πολιτισμικὴ καὶ ὄχι ἁπλῶς ὡς θρησκευτικὴ/ἐκκλησιαστικὴ ὀντότητα, καὶ τὴν διαχειρίζεται ἐννοιολογικά, ἀποκλειστικὰ μὲ ὅρους καθαρὰ πολιτικούς. Ἡ πικρὴ πεῖρα τοῦ πολέμου τῆς Γιουγκοσλαβίας, κατέδειξε στοὺς Ὀρθόδοξους λαοὺς τὸ τί ἔχουν νὰ ἀντιμετωπίσουν μετὰ τὸ -νικηφόρο γιὰ τὴν Δύση- τέλος τοῦ Ψυχροῦ Πολέμου. Ἡ διάλυση τῆς Σοβιετικῆς Ἕνωσης -ἀνάλογη μὲ αὐτὴν τῆς Γιουγκοσλαβίας, ἀλλὰ σὲ πολὺ μεγαλύτερη κλίμακα- ἐπιβεβαίωσε τοὺς φόβους: ἡ Δύση πολεμᾶ πιστὴ στὸ δόγμα τοῦ τόσο προβεβλημένου Samuel Huntington (Σάμιουελ Χάντιγκτον), πιὸ γνωστοῦ ἀπὸ τὸ ἔργο του “Ἡ σύγκρουση τῶν Πολιτισμῶν”, κεντρικὴ θέση τοῦ ὁποίου εἶναι ὅτι,
Κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ Ψυχροῦ Πολέμου, ἡ σύγκρουση συνέβαινε μεταξὺ τῆς καπιταλιστικῆς Δύσης καὶ τοῦ κομμουνιστικοῦ Ἀνατολικοῦ Μπλόκ. Σήμερα ὅμως εἶναι πιθανότερο νὰ συμβεῖ ἀνάμεσα στὶς κύριες παγκόσμιες κουλτοῦρες: ἑπτὰ ὑπάρχουσες (i) δυτική, (ii) λατινοαμερικανική, (iii) ἰσλαμική, (iv) κινεζική, (v) ἰνδική, (vi) ὀρθόδοξη, (vii) ἰαπωνικὴ καὶ μία πιθανὴ ὄγδοη (viii) ἀφρικανική.
Σὲ αὐτὴν τὴ βάση διατύπωσε τὸ πῶς ἀντιμετωπίζει ἡ Δύση τὸ μέγεθος τῆς Ὀρθοδοξίας: μὲ καθαρὰ γεωπολιτικοὺς ὅρους· “ἂν ἡ Ρωσία γίνει δυτική, ὁ Ὀρθόδοξος Πολιτισμὸς θὰ πάψει νὰ ὑπάρχει”, διαπιστώνει ὁ Huntington.
Ἡ μέθοδος ποὺ προτείνει ἀπέναντι στὴν Δυτικὴ ταχεῖα πολιτικὴ φιλελευθεροποίηση (rapid political liberalization) τῶν μὴ-δυτικῶν πολιτισμῶν, εἶναι μέσῳ τῆς σταδιακῆς φιλελευθεροποίησης (gradual liberalization), δηλαδή, τῆς σταδιακῆς ἐνσωμάτωσης κρατῶν, κοινωνιῶν καὶ θρησκειῶν στὶς κυρίαρχες δυτικὲς ἀντιλήψεις: τοῦ φιλελευθερισμοῦ καὶ τῆς ἄνευ ὁρίων καὶ περιορισμῶν ἀγορᾶς, ἔχοντας ὡς πλαίσιο ἀναφορᾶς τὸν κοσμοπολίτικο διεθνισμὸ (cosmopolitan internationalism), ποὺ ἀντιτίθεται σθεναρὰ στὴν ἔννοια τῆς ἐθνικῆς κυριαρχίας καὶ ἀνεξαρτησίας.
Στόχος ἑπομένως γίνεται ἡ “ψυχὴ” μίας κοινωνίας, ἐνῶ τὸ μέσο ποὺ χρησιμοποιεῖται, εἶναι ἡ σταδιακὴ ἐνσωμάτωση στὶς δυτικὲς ἀξίες μέσῳ τῆς πολιτισμικῆς ὤσμωσης σὲ αὐτές. Τὸ ἀποτέλεσμα τὸ ξέρουμε: εἶναι ἡ ἐκκοσμίκευση τῶν θεμελιωδῶν ὑποστηριγμάτων τῆς κοινωνίας, ἀνάμεσα στὶς ὁποῖες -ἴσως ἡ πιὸ σημαντική- τῆς θρησκευτικῆς της ταυτότητας, ποὺ σημαίνει τὴν ἀποκοπὴ ἀπὸ τὴν οἰκεία Παράδοση, τὴν υἱοθέτηση τῆς θεμελιώδους φιλελεύθερης ἰδέας τοῦ ἀτομισμοῦ, ποὺ εἶναι μὲ τὴν σειρά του ἀπαραίτητος, στὴν διαμόρφωση τῆς καταναλωτικῆς κουλτούρας, σημεῖο ἀναφορᾶς τοῦ Ἀμερικανικοῦ προτύπου, ποὺ ὀφείλει νὰ ἀντιγραφεῖ.
Στὴν σημασία τῆς θρησκευτικῆς ταυτότητας ἀναφέρεται καὶ ὁ Huntington, ὅταν γιὰ τὴν Εὐρώπη διακρίνει τὸν Δυτικὸ ἀπὸ τὸν Ἀνατολικὸ Χριστιανισμό, συμφύροντας Παπισμὸ καὶ Προτεσταντισμὸ ἀπὸ τὴν μία, καὶ ἀφήνοντας τὴν Ὀρθοδοξία ἀπὸ τὴν ἄλλη. Ὅταν ὁ Huntington ἀναφέρεται στὸν “Δυτικὸ Χριστιανισμό”, ἔχει ὑπ’ ὄψιν του τὴν φιλελεύθερη διαμόρφωσή του, ποὺ στὴν Εὐρώπη ἐπιβλήθηκε ἀπὸ τὶς ΗΠΑ, μετὰ τὸν Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (Β΄ΠΠ).
Μάλιστα ὁ Huntington προειδοποιεῖ ὅτι ἡ μὴ φιλελευθεροποίηση τῆς θρησκείας (στὴν περίπτωση ποὺ μᾶς ἐνδιαφέρει, τῆς Ὀρθοδοξίας), δὲν δύναται παρὰ νὰ ὑποσκάψει τὴν διαδικασία ἐκμοντερνισμοῦ τῆς χώρας-κοινωνίας στόχου, μὲ κίνδυνο νὰ ἀνατραπεῖ ὁ συνολικὸς σχεδιασμός.
Πρόσφατη ἐπιχείρηση σταδιακῆς πολιτικῆς-οἰκονομικῆς-πολιτισμικῆς ἐνσωμάτωσης ποὺ προωθεῖ ἡ Δύση, εἶναι ἡ περίπτωση τῆς Οὐκρανίας, ὅπου καὶ ἐργαλειοποιήθηκε τὸ ζήτημα τῆς Ὀρθοδοξίας, μὲ ἀποκορύφωμα τὴν δημιουργία τῆς νέας Αὐτοκέφαλης Ἐκκλησίας ἐκεῖ. Ὅπως σημειώνει χαρακτηριστικὰ γνωστὸς θεολόγος ποὺ ἐκφράζει τὴν γραμμὴ τοῦ Φαναρίου (Ἰωάννης Λότσιος), “ἡ αὐτοκεφαλία ἀποτελεῖ ἕνα σημαντικὸ γεγονὸς καὶ συνάμα ἱστορικὸ ἀναφερόμενο στὴν εὐρωπαϊκὴ ἀνάπτυξη. Ἡ προσπάθεια τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου γιὰ τὴν ἀνάδειξη αὐτῆς τῆς αὐτοκέφαλης ἐκκλησίας, δίνει τὸ δικαίωμα σὲ ἕνα λαὸ νὰ πορευθεῖ ἑνωμένος καὶ δυνατός, ἐνῶ συμβάλλει στὴν ἀνάπτυξη μίας εὐρωπαϊκῆς ὀρθόδοξης κοινότητας στὸ πλαίσιο τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης. Αὐτὴ ἡ νέα αὐτοκέφαλη καὶ εὐρωπαϊκὴ Ἐκκλησία θὰ ἔχει πολλὰ νὰ προσφέρει…”
Τὸ ζητούμενο εἶναι δηλαδὴ ἡ ἀπορρόφηση τῆς διακριτῆς Ὀρθόδοξης ταυτότητας σὲ μία ὑπερεθνική, διαπνεόμενη ἀπὸ τὶς δυτικὲς φιλελεύθερες ἀξίες, ὀντότητα (Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση). Μάλιστα, ἀπὸ τὸ “μακρινὸ” 2015 (ἕνα ἔτος μετὰ τὸ πραξικόπημα τοῦ Μαϊντὰν καὶ τὴν ἔναρξη τοῦ πολέμου στὴν Ἀνατολικὴ Οὐκρανία), Οὐκρανὸς Οὐνίτης θεολόγος (Mykhailo Cheremkov), κείμενο τοῦ ὁποίου ἀναδημοσιεύει(!) ὁ ἐν λόγω Ἕλληνας θεολόγος, περιέγραφε τὴν διαμάχη μὲ τὴν Ρωσία, μὲ ὅρους παρμένους ἀποκλειστικὰ ἀπὸ τὴν πολιτικὴ θεωρία τοῦ Huntington, ὁ ὁποῖος τόνιζε: “Κατὰ μία ἔννοια, δὲν εἶναι πλέον ἡ Ρωσία ὡς χώρα, ἀλλὰ ἡ Ρωσικὴ Ὀρθοδοξία ὡς μία ὑπερεθνικὴ κίνηση, ποὺ ἀποτελεῖ ἕνα γεωπολιτικὸ παράγοντα (ποὺ πρέπει νὰ καταπολεμηθεῖ).” Ἡ ὑπὲρ τῆς Οὐκρανικῆς αὐτοκεφαλίας θέση πάντως δὲν εἶναι ὑποκριτικὴ ὡς πρὸς τοὺς στόχους της· τὸ πλέον σημαντικὸ ἄρθρο τοῦ Ἕλληνα θεολόγου ποὺ συζητᾶμε, ποὺ κυκλοφόρησε πρὶν τὴν ἀπόδοση τῆς αὐτοκεφαλίας, εἶχε τὸν τίτλο: “Ἡ γεωπολιτικὴ στρατηγικὴ τῆς ἑνωτικῆς Συνόδου”!
Ἡ πολιτικὴ-οἰκονομικὴ-πολιτισμικὴ ἐνσωμάτωση ποὺ προωθεῖ ἡ Δύση, εἶναι λοιπὸν τὸ ζητούμενο, καὶ ὀφείλουμε νὰ ἀναζητήσουμε τὸ πῶς, τὸν τρόπο δηλαδὴ διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιχειρεῖται ἡ ἐπίτευξη τοῦ στόχου, ὅσον ἀφορᾶ τὸν ρόλο τῆς θρησκείας σὲ αὐτήν.
Ἐδῶ, σχεδὸν αὐτονόητα, προκύπτει τὸ ζήτημα τοῦ διαχριστιανικοῦ Οἰκουμενισμοῦ (Cross-denominational Ecumenism), καθὼς καὶ τῶν ἀπαρχῶν του, ὥστε μέσῳ αὐτῶν νὰ κατανοήσουμε τὴν σημασία του στὴν ἀναμόρφωση τῆς Εὐρωπαϊκῆς ταυτότητας (μετὰ τὸ τέλος τοῦ Β΄ΠΠ), δηλαδή, μίας ἀναμόρφωσης, ποὺ ἔθεσε ὡς πρόταγμα τὴν υἱοθέτηση ἑνὸς νέου προτύπου, τὸ ὁποῖο ἐπέβαλαν οἱ ΗΠΑ, ὡς ἡ μόνη χώρα ποὺ βγῆκε ἀπὸ τὸν πόλεμο ἀλώβητη, οἰκονομικὰ πανίσχυρη καὶ μόνη ἱκανὴ νὰ βοηθήσει οἰκονομικὰ τὶς κατεστραμμένες χῶρες τῆς Δυτικῆς Εὐρώπης.
Αἱ ΗΠΑ καὶ αἱ διεργασίαι διαμορφώσεως τοῦ φιλελευθέρου Οἰκουμενικοῦ πνεύματος
Πρώτιστα, χρειάζεται μία διευκρίνηση ὡς πρὸς τὴν βιβλιογραφία περὶ Οἰκουμενικῆς Κίνησης: σὲ αὐτὴν λοιπόν, ἁπλῶς περιγράφονται σχεδὸν σὲ μορφὴ καταλόγου οἱ οἰκουμενικοὶ ὀργανισμοί, πρόσωπα καὶ χρονολογίες, ἄνευ τῆς παραμικρῆς συσχέτισης μὲ ἔξω-ἐκκλησιαστικὰ κέντρα, πρόσωπα καὶ τυχὸν στοχεύσεις. Παρουσιάζονται ὡς μία -δῆθεν- γνήσια ἐπίπνοια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τὸ ὁποῖο καλεῖ τοὺς διασπασμένους Χριστιανούς, σὲ ἑνότητα. Ἀλλὰ τί ἑνότητα καὶ πῶς;
Ἐδῶ, ὀφείλουμε νὰ ἐξετάσουμε τὶς ἐξελίξεις στὶς ἴδιες τὶς ΗΠΑ, πρὶν τὸν Β΄ΠΠ, καθὼς τὸ μέλλον τοῦ Οἰκουμενισμοῦ, ὅπως εἶναι γνωστὸ σήμερα, διαμορφώθηκε ἐκεῖ. Εἰδικότερα τὴν περίοδο 1900-1930.
Πράγματι, τὸ φιλελεύθερο πνεῦμα ποὺ διαπνέει τὸν Οἰκουμενισμό, ἀποκτᾶ τότε στὶς ΗΠΑ ἕνα πανίσχυρο προστάτη, ὅσο καὶ ἀνθρώπους σὲ καίριες θέσεις, ποὺ μαζὶ μπόρεσαν νὰ διαμορφώσουν τοὺς κατάλληλους συσχετισμοὺς δύναμης, ὥστε νὰ ἐπικρατήσουν στὸ ἐκκλησιαστικὸ τοπίο καὶ νὰ ἀπωθήσουν τὶς παραδοσιακὲς δυνάμεις. Οἱ ἄνθρωποι ὅμως πίσω ἀπὸ τὸ φιλελεύθερο Οἰκουμενικὸ πνεῦμα, εἶχαν στὰ χέρια τους ἕνα πανίσχυρο μηχανισμό: ἀναφερόμαστε συγκεκριμένα στὴν ὀργάνωση τοῦ YMCA (Χριστιανικὴ Ἕνωση Νέων) καὶ τὸν ἐξίσου πανίσχυρο ἡγέτη του, John Mott (Μότ, 1865-1955).
Δύο λόγια γιὰ τὸν Mott. Ὁ Mott ποὺ εἶναι πιὸ γνωστὸς ὡς ὁ “πατέρας τῆς Οἰκουμενικῆς Κίνησης”, ἦταν Μεθοδιστής, καὶ ἤδη ἀπὸ τὸ 1915 ἕως τὸ 1928 ἦταν ὁ πανίσχυρος Γενικὸς Γραμματέας τῆς Διεθνοῦς Ἐπιτροπῆς τοῦ YMCA, ἐνῶ ἀπὸ τὸ 1926 ἕως τὸ 1937 διατέλεσε πρόεδρος τῆς Παγκόσμιας Ἐπιτροπῆς τοῦ YMCA. Ἦταν ὁ ἱδρυτὴς καὶ πρῶτος πρόεδρος τῆς Παγκόσμιας Ὁμοσπονδίας Φοιτητικῶν Χριστιανικῶν Ἑνώσεων (WSCF, 1895), ποὺ ἦταν οὐσιαστικὰ ὁ πανεπιστημιακὸς κλάδος τοῦ YMCA. Ἀκολούθως, προήδρευσε στὸ Συνέδριο τοῦ Ἐδιμβούργου τὸ 1910 (ποὺ ἀποτελεῖ τὴν ἐπίσημη ἀπαρχὴ τῆς Οἰκουμενικῆς Κίνησης), ποὺ ὁδήγησε στὴν ἵδρυση τοῦ Διεθνοῦς Ἱεραποστολικοῦ Συμβουλίου (International Missionary Council, IMC, 1921), τοῦ ὁποίου καὶ πάλι ἦταν πρόεδρος. Ἐπίσης ἀποτέλεσε μέλος τῆς ἡγεσίας τοῦ συνεδρίου «Ζωὴ καὶ Ἔργο» τῆς Ὀξφόρδης τὸ 1937 (ποὺ τὸ 1948 ἐνσωματώθηκε ὡς ἡ ἀντίστοιχη Ἐπιτροπὴ στὸ ΠΣΕ), καὶ ἔγινε τέλος ἀντιπρόεδρος τῆς προσωρινῆς ἐπιτροπῆς τοῦ ΠΣΕ.
Εἰδικότερα, τὸ YMCA ποὺ ἔλεγχε ὁ Mott, ἐνσάρκωνε τὸ πλέον φιλελεύθερο πνεῦμα στὸν ἀμερικανικὸ Προτεσταντισμὸ καὶ ἔγινε τὸ διεθνὲς ὄχημα προώθησης τῶν δύο κεντρικῶν ἀξόνων τοῦ φιλελεύθερου Προτεσταντισμοῦ: τοῦ “Κοινωνικοῦ Εὐαγγελίου” (Social Gospel) καὶ τοῦ Οἰκουμενισμοῦ. Στὶς Καταστατικὲς Ἀρχές του (Παρίσι 1855), καταγράφτηκε ἡ δογματική του πεποίθηση ὅτι οἱ χριστιανικὲς ἐκκλησίες εἶναι ἑνωμένες καὶ τὸ YMCA ἀποτελεῖ ἕνα τρόπο ἔκφρασης αὐτῆς τῆς ἑνότητας! Ὡς δὲ Κοινωνικὸ Εὐαγγέλιο, ἐννοοῦμε τὴν προτεσταντικὴ θεώρηση τῆς ἐφαρμογῆς εὐαγγελικῶν κανόνων στὴν ἐργασία (labor). Στὶς ΗΠΑ ἰδιαιτέρως οὐσιαστικὰ ἕως καὶ τὴν δεκαετία τοῦ 1930, οἱ ἀνάγκες ποὺ κάλυπτε τὸ Κοινωνικὸ Εὐαγγέλιο ἦσαν τεράστιες: εὐρεῖα χρήση παιδικῆς ἐργασίας, ἀνυπαρξία κρατικῆς πρόνοιας, ἀνυπαρξία ἐργατικῆς νομοθεσίας. Ἡ ἀκραία φτώχεια στὶς ἐργατικὲς παραγκουπόλεις (slums), λόγω τῶν πενιχρῶν ἡμερομισθίων, καὶ ὅ,τι αὐτὴ συνεπάγεται (διαφθορά, βία, ἀνάπτυξη ἐπαναστατικῶν τάσεων κλπ), διαμόρφωνε μία ὁλοένα καὶ πιὸ ἐκρηκτικὴ κοινωνικὴ κατάσταση ποὺ αὐξανόταν ἀπὸ τὶς συχνὲς οἰκονομικὲς κρίσεις ποὺ ἔφερνε ἡ διαδικασία σχηματισμοῦ τῶν τεράστιων μονοπωλιακῶν ὁμίλων, οἱ ὁποῖες σήμερα παρομοιάζονται ὡς “ἡ Ἄγρια Δύση τοῦ Ἀμερικανικοῦ Καπιταλισμοῦ”.
Τὸ YMCA ἐργαζόταν ἔτσι ἄοκνα, ἀνάμεσα σὲ ἄλλες ἐκκλησιαστικοῦ χαρακτήρα ὀργανώσεις (π.χ. Στρατὸς Σωτηρίας), παρέχοντας ἀνακούφιση στὶς ἐργατικὲς μάζες, καὶ τὸ κυριότερο: ἐπιτυγχάνοντας τὴν πολυπόθητη κοινωνικὴ εἰρήνη ποὺ ἀπαιτοῦνταν ἀπὸ τὸ Κεφάλαιο (Capital) ποὺ χρηματοδοτοῦσε τὴν δράση τοῦ YMCA, ὥστε νὰ μὴ διακοπεῖ τὴν κρίσιμη ἐκείνη ἐποχὴ (1880-1920) ἡ διαδικασία μετασχηματισμοῦ τῶν μεγάλων ἑταιρειῶν σὲ μονοπωλιακοὺς ὁμίλους.
Στὸ σημεῖο αὐτὸ ἀκριβῶς ἔγκειται ἡ διαπλοκὴ μεταξὺ τῶν Ὀλιγαρχῶν (Oligarchs) τοῦ πλούτου, τῶν ἐκκλησιαστικῶν ὀργανώσεων καὶ τῶν προσώπων ποὺ ἡγοῦνταν αὐτῶν. Γιὰ τὴν ἐποχὴ ποὺ συζητᾶμε (1900-1930), ἡ πλέον γνωστὴ σχέση, ἦταν αὐτὴ τοῦ Mott μὲ τὴν οἰκογένεια Rockefeller (Ροκφέλερ), ἰδιοκτήτριας τῆς μεγαλύτερης πετρελαϊκῆς ἑταιρείας τοῦ Κόσμου, τῆς Standard Oil (Στάνταρτ Ὄϊλ).
Ὁ Mott, ἀπὸ τὴν θέση του ὡς ἡγέτης τοῦ YMCA, καθοδήγησε, συνεργαζόμενος στενὰ μὲ τοὺς Rockefeller (πατέρα καὶ υἱό), στὴν ἀπομόνωση ριζοσπαστικῶν στοιχείων ἐντὸς τοῦ Κινήματος τοῦ Κοινωνικοῦ Εὐαγγελίου (ποὺ ζητοῦσαν περισσότερα ἐργατικὰ δικαιώματα, ποὺ ἡ ἐργοδοσία δὲν ἤθελε νὰ παραχωρήσει), ὅπως ἐπίσης, ἐργάστηκε στὴν διαμόρφωση τῶν ὅρων μετατροπῆς τοῦ Προτεσταντισμοῦ στὶς ΗΠΑ, πρὸς τὴν φιλελεύθερη κατεύθυνση, ποὺ σήμαινε τὴν ἐκκοσμίκευσή του, καθιστώντας τον μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο ἀνταγωνιστὴ στὶς σοσιαλιστικὲς ἰδέες ποὺ στὶς ἀρχὲς τοῦ 20οῦ Αἰώνα, ἦσαν πολὺ διαδεδομένες μεταξὺ τῶν Εὐρωπαίων φτωχῶν μεταναστῶν, καὶ ποὺ προκαλοῦσαν τρόμο στοὺς ἐργοδότες.
Ἡ ἐκκοσμίκευση καθίστατο ἑπομένως ἡ σημαντικότερη διεργασία, ἡ ὁποία θὰ μετασχημάτιζε τὶς Προτεσταντικὲς ἐκκλησίες ἀπὸ “ἀπαρχαιωμένες” δογματικὲς ὁμολογίες, σὲ σύγχρονες ἀστικὲς κοινωνικὲς δυνάμεις ποὺ θὰ μποροῦσαν νὰ ἐγγυηθοῦν τὴν κοινωνικὴ εἰρήνη, καὶ ὄχι τὶς ἀδιέξοδες -δίχως τέλος- δογματικὲς ἀντιπαραθέσεις. Ἑπομένως, ἐπιπλέον στόχος ἦταν ἡ ἐξάλειψη τῶν δογματικῶν ἀντιπαραθέσεων μέσῳ τῆς ἐξάλειψης τῶν δογματικῶν ἀντιθέσεων μεταξὺ τῶν ἐκκλησιῶν. Σὲ αὐτὸ τὸ κεντρικὸ σημεῖο ἀκριβῶς διασταυρώθηκαν τὸ Κοινωνικὸ Εὐαγγέλιο καὶ ὁ Οἰκουμενισμός: στὴν μεταμόρφωση τῶν ἐκκλησιῶν σὲ νέου -ἐκσυγχρονισμένου- τύπου δομῶν, ποὺ θὰ διευκόλυναν τὴν ἐνσωμάτωσή τους στὸ νέο Ἀμερικανικὸ Πρότυπο ποὺ ὁραματιζόντουσαν οἱ Rockefeller, ποὺ ἀποτελοῦσαν τοὺς κύριους ἐκπροσώπους τοῦ μεγάλου βιομηχανικοῦ καὶ τραπεζικοῦ κεφαλαίου.
Σὲ αὐτὴν τὴν προοπτικὴ ἐμφανίζεται ἡ τόσο ἄγνωστη θεολογικὴ διαμάχη, μεταξὺ Παραδοσιακῶν καὶ Φιλελεύθερων Νεωτεριστῶν Προτεσταντῶν, ἀρχικὰ ἐντὸς τῆς Μεθοδιστικῆς ἐκκλησίας (Methodist church), καὶ κατόπιν στὸ σύνολο τῶν κύριων προτεσταντικῶν ἐκκλησιῶν τῶν ΗΠΑ, κατὰ τὴν δεκαετία 1920-1930. Ἡ θεολογικὴ αὐτὴ διαμάχη, ἀποτέλεσε τὸ ἀποκορύφωμα τῆς διαπάλης μεταξὺ τῶν δύο ποὺ εἶχε ξεκινήσει στὴ εἰκοσαετία 1890-1910, ποὺ ἤθελε τὴν ἀπόρριψη τῶν δο-γματικῶν σημείων ποὺ διαφοροποιοῦσαν τοὺς Μεθοδιστὲς ἀπὸ τὶς λοιπὲς προτεσταντικὲς ὁμολογίες, καὶ οὐσιαστικὰ ἐπιζητοῦσαν ἕνα θεολογικὸ μινιμαλισμό, μὲ ἔμφαση τὴν προσαρμογὴ τῆς πίστης στὶς νέες ἐπιστημονικὲς ἀνακαλύψεις καὶ τὶς νέες ἠθικὲς πιέσεις τῆς ἐποχῆς. Ἐπιζητοῦσαν δηλαδὴ τὸν “ἐκσυγχρονισμὸ” τῆς ἐκκλησίας.
Στόχος τῶν Νεωτεριστῶν, ἦταν ἡ ἐπανερμηνεία τοῦ Εὐαγγελίου ὑπὸ τὸ φῶς τῆς νεώτερης Ἐπιστήμης καὶ φιλοσοφίας, ὅσο καὶ ἡ ἐλευθερία τῆς ἀποδοχῆς ἢ μή, κεντρικῶν σημείων τοῦ δόγματος (πχ τὸ δόγμα τῆς ἐκ παρθένου γέννησης τοῦ Χριστοῦ). Ἡ δὲ κριτικὴ κατὰ τῶν Παραδοσιακῶν ἦταν ὅτι ὁ Φονταμενταλισμὸς (ὅπως χαρακτηρίστηκε ὁ χῶρος τῶν Παραδοσιακῶν) ἦταν ὀπισθοδρομικὸς καὶ μισαλλόδοξος (μή–ἀνεκτικὸς) ποὺ δὲν ἐπέτρεπε τὴν δογματικὴ ποικιλομορφία–διαφορετικότητα.
Ὡς ἀποτέλεσμα, μέχρι τὸ τέλος τῆς δεκαετίας τοῦ 1930, οἱ ὑποστηρικτὲς τοῦ θεολογικοῦ φιλελευθερισμοῦ εἶχαν κερδίσει οὐσιαστικὰ τὴ μάχη, μὲ τοὺς Νεωτεριστὲς νὰ ἐλέγχουν ὅλες τὶς κύριες πανεπιστημιακὲς θεολογικὲς σχολές, τοὺς κύριους ἐκδοτικοὺς οἴκους, καθὼς καὶ τὶς ἱεραρχίες τῶν μεγαλυτέρων προτεσταντικῶν ἐκκλησιῶν τῶν ΗΠΑ. Οἱ Παραδοσιακοὶ (δηλαδὴ οἱ Φονταμενταλιστὲς) ἀποχώρησαν, ἱδρύοντας μικρότερους ἐκδοτικοὺς οἴκους, πανεπιστήμια καὶ θεολογικὲς σχολές.
Ὁ ρόλος τοῦ υἱοῦ Rockefeller στὴν διαμάχη ἦταν τεράστιος. Πρώτιστα μέσῳ τῆς σταθερῆς χρηματοδότησης τοῦ YMCA, ποὺ ἀποτέλεσε κινητήριο μοχλὸ τῶν Νεωτεριστῶν στὴν διαμάχη, μέσῳ τοῦ ἐλέγχου ποὺ ἀσκοῦσε στὰ πανεπιστήμια, ὅπως ἐπίσης καὶ μέσῳ τῆς διαμόρφωσης -γιὰ πρώτη φορὰ στὶς ΗΠΑ- ἑνὸς ὑπὲρ-ὁμολογιακοῦ προτεσταντικοῦ ὀργανισμοῦ ποὺ συσπείρωνε τὶς νεωτεριστικὲς δυνάμεις: τὸ Δι-ἐκκλησιαστικὸ Παγκόσμιο Κίνημα (Interchurch World Movement, IWM). Δὲν ἀποτελεῖ ἔκπληξη ὅτι πρόεδρος τοῦ Κινήματος ἦταν καὶ πάλι… ὁ Mott!
Ἡ σημασία ποὺ ὁ Ροκφέλερ ἔδινε στὸ Κίνημα, ἦταν τεράστια. Ἐπικοινωνώντας δέ, μὲ πλούσιους φίλους του, ζήτησε τὴν οἰκονομική τους ἀρωγὴ στὴν ἐνίσχυση τοῦ IWM, καὶ ὄχι τῶν διάφορων προτεσταντικῶν ἐκκλησιῶν ξεχωριστά, διότι, ὅπως ἔγραψε χαρακτηριστικὰ σὲ ἕνα πλούσιο φίλο του:
Δὲν γνωρίζω κανένα καλύτερο ἀσφαλιστήριο συμβόλαιο γιὰ ἕναν ἐπιχειρηματία, γιὰ τὴν ἀσφάλεια τῶν ἐπενδύσεών του, τὴν εὐημερία τῆς χώρας καὶ τὴ μελλοντικὴ σταθερότητα τῆς κυβέρνησής μας, ἀπὸ αὐτὸ τὸ Κίνημα.
Τὸ Κίνημα ἀποδείχθηκε ὅτι ἦταν ὁ κρίσιμος παράγοντας ποὺ ὑποστήριξε, διεύρυνε καὶ καθοδήγησε τὴν διασπορὰ τῆς διαμάχης τῶν Παραδοσιακῶν μὲ τοὺς Νεωτεριστὲς Φιλελεύθερους, πέραν τῶν ἀρχικῶν ὁρίων της, πέραν δηλαδὴ τῆς Πρεσβυτεριανῆς ἐκκλησίας, στὸ σύνολο τῶν μεγαλυτέρων Προτεσταντικῶν ἐκκλησιῶν τῶν ΗΠΑ. Τὰ χαρακτηριστικά τοῦ Κινήματος, οὐσιαστικὰ ἑνὸς προδρόμου τοῦ Παγκοσμίου Συμβουλίου τῶν Ἐκκλησιῶν (ΠΣΕ), δὲν τὸ κατατάσσουν ὅμως ἁπλὰ ὡς πρόδρομο, ὅπως συνήθως χαρακτηρίζονται τέτοια ἐγχειρήματα, ἀλλὰ ὡς βαθμίδα ὀργάνωσης, πρὸς ἕνα τελικὸ στόχο.
Στόχος τοῦ Κινήματος ἦταν ἐξ ἀρχῆς ἡ προετοιμασία τοῦ ἐδάφους γιὰ τὸ ἑπόμενο βῆμα. Οὐσιαστικὰ ἦταν ἕνας μεταβατικὸς μηχανισμὸς ποὺ διερεύνησε καὶ κατεύθυνε τὶς ὑπάρχουσες δυνατότητες γιὰ ἕνωση, μεταξὺ τῶν προτεσταντικῶν ἐκκλησιῶν, ἐνῶ συντόνισε δράσεις καὶ πρωτοβουλίες, ἔχοντας συγκεντρώσει σὲ ἕναν ἑνιαῖο φορέα, τοὺς προθύμους ἀπὸ τὶς ἐπὶ μέρους ἐκκλησίες, δηλαδὴ ὅσους ἐμφοροῦνταν ἀπὸ τὸ Οἰκουμενιστικὸ πνεῦμα καὶ τὴ τόσο χρήσιμη, γιὰ τὸν Ροκφέλερ καὶ τὰ μεγάλα οἰκονομικὰ συμφέροντα, νέα διδασκαλία τοῦ Οἰκουμενισμοῦ καὶ τοῦ “Κοινωνικοῦ Εὐαγγελίου”.
Ἀναφορικὰ δὲ μὲ τὰ ἰδιαίτερα ἐκκλησιαστικὰ χαρακτηριστικὰ τοῦ Κινήματος, ὁ ἴδιος ὁ Ροκφέλερ, ἐξηγοῦσε τὸν ρόλο του, ὡς ἑξῆς:
“Το Κίνημα δὲν στοχεύει στὴν ἵδρυση μίας ὑπὲρ–ἐκκλησίας, δὲν εἶναι τίποτα ἄλλο, παρὰ οἱ ἴδιες οἱ ἐκκλησίες ποὺ συνεργάζονται μέσῳ αὐτοῦ τοῦ ἁπλοῦ μηχανισμοῦ, τὸν ὁποῖο οἱ ἴδιοι ἔχουν δημιουργήσει καὶ ἐλέγχουν.”
Ὁ χαρακτηρισμὸς τοῦ Κινήματος ὡς “μηχανισμοῦ”, εἶναι ἀποκαλυπτικός. Παραδόξως, ὁ ὁρισμὸς ποὺ δίνεται εἶναι ἀκριβῶς ὁ ἴδιος μὲ αὐτὸν ποὺ ἐπίσημα ἐξακολουθεῖ νὰ προβάλεται ἕως καὶ σήμερα ἀπὸ τὸ ΠΣΕ καὶ τοὺς θιασῶτες του, ὅτι τὸ ΠΣΕ δὲν εἶναι ὑπὲρ-ἐκκλησία…
Ἡ ὑπὲρ–ὁμολογιακότητα τῶν ὀργανισμῶν ποὺ χρηματοδοτοῦσε ὁ Ροκφέλερ, δὲν ἦταν ἁπλὰ μία ἐπιλογή, ἦταν ἡ βαθειά του πεποίθηση τῆς ἀνάγκης νὰ ἀλλάξει ὁ Χριστιανισμὸς καὶ νὰ ὑπερβεῖ τὶς ὁμολογιακές, δο-γματικὲς διαφοροποιήσεις. Γιὰ παράδειγμα, σὲ ὁμιλία ποὺ ἔδωσε στοὺς φοιτητὲς μέλη τοῦ YMCA, τοῦ πανεπιστημίου Brown, ἤδη τὸ 1894, ξεκαθάριζε ὅτι:
«Ἕνας Χριστιανὸς εἶναι Χριστιανὸς ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὴν ἐκκλησία στὴν ὁποία ἀνήκει».
Τὸ Κίνημα, λοιπόν, στελεχωνόταν ἀπὸ ἀνθρώπους μὲ τὸ νέο ἱεραποστολικὸ ὅραμα ποὺ ἔφερνε ὁ Οἰκουμενισμὸς μαζὶ μὲ τὸ Κοινωνικὸ Εὐαγγέλιο, εἶχε στὴν ἡγεσία του τὸν Mott, καὶ τὸ κυριότερο, εἶχε τεράστια ἄμεση χρηματοδότηση ἀπὸ τοὺς Rockefeller. Εἶναι οἱ ἴδιοι ἄνθρωποι -ὅσον ἀφορᾶ τὶς ΗΠΑ- ποὺ στελέχωσαν καὶ τὸ IMC, τὸ ὁποῖο εἶχε ἱδρύσει ὁ Mott τὸ 1921, ὑλοποιώντας τὶς ἀποφάσεις τοῦ Ἐδιμβούργου τὸ 1910, σὲ ἕναν ὀργανισμὸ ποὺ διεθνοποιοῦσε τὸ νέο ἱεραποστολικὸ πνεῦμα τοῦ φιλελεύθερου Προτεσταντισμοῦ καὶ μετέφερε τὸ νέο Ἀμερικανικὸ πνεῦμα, ἐκτὸς τῶν ΗΠΑ. Ἄλλωστε οἱ χρηματοδότες τοῦ νέου ἐγχειρήματος ἦταν καὶ πάλι οἱ ἴδιοι…
Ἰδοὺ λοιπὸν γιατί ὁ Οἰκουμενισμὸς θριαμβεύει: διότι πανίσχυροι οἰκονομικοὶ παράγοντες, μὲ τεράστια ἐπιρροὴ καὶ στὴ πολιτική, προσφέρουν ἀμέριστη ὑποστήριξη καὶ πλούσια χρηματοδότηση στοὺς ὀργανισμοὺς ποὺ τὸν προβάλλουν καὶ στοὺς ἀνθρώπους ποὺ τὸν προπαγανδίζουν.
Ἵδρυσις τοῦ ΠΣΕ
Ἤδη κατὰ τὰ προπολεμικὰ χρόνια, οἱ ΗΠΑ εἶχαν καθοριστικὴ παρουσία ἐντὸς τῶν τριῶν κύριων οἰκουμενικῶν ὀργανισμῶν: τοῦ Διεθνοῦς Ἱεραποστολικοῦ Συμβουλίου (IMC), τοῦ κινήματος “Πίστις καὶ Τάξις” (Faith and Order) καὶ τοῦ κινήματος “Ζωὴ καὶ Ἔργο” (Life and Work), ἔχοντας πρώτιστα ξεκαθαρίσει τὸ “ἐσωτερικὸ μέτωπο”: τὴν φιλελεύθερη μορφὴ τοῦ Προτεσταντισμοῦ στὶς ἴδιες τὶς ΗΠΑ. Ἀπὸ τὸ 1937, προετοιμάζονταν πιὰ γιὰ τὶς ἐπερχόμενες ἐξελίξεις: τὸ γραφεῖο τοῦ ΠΣΕ στὴ Νέα Ὑόρκη εἶχε ἤδη ἀναλάβει τὸ κύριο οἰκονομικὸ βάρος τοῦ ὑπὸ διαμόρφωση ὀργανισμοῦ. Ὁ Ροκφέλερ παρεῖχε ξανὰ ἄμεση καὶ γενναία οἰκονομικὴ στήριξη.
Κάνοντας -ἀναγκαστικὰ λόγω ἔλλειψης χρόνου- ἕνα ἅλμα στὴν μετὰ τὸν Β΄ΠΠ κατάσταση, θὰ συναντήσουμε -ἀναμενόμενα- τοὺς ἴδιους παράγοντες νὰ ἐργάζονται γιὰ τὴν ἵδρυση τοῦ ΠΣΕ, ποὺ τελικὰ ἐπετεύχθη τὸ 1948, μὲ πρῶτο Γενικὸ Γραμματέα του τὸν Dr. Visser t’Hooft, ὁ ὁποῖος ἦταν παράλληλα γραμματέας τῆς Παγκόσμιας Ἐπιτροπῆς τοῦ YMCA (μὲ τὸν Mott πρόεδρο) καθὼς καὶ γενικὸς γραμματέας τοῦ WSCF (πάλι μὲ τὸν Mott πρόεδρο)… Ὁ δὲ Mott ἔπαιξε καὶ πάλι καθοριστικὸ ρόλο στὴ δημιουργία τοῦ ΠΣΕ, τὸ ὁποῖο γιὰ τὶς ἀνεκτίμητες ὑπηρεσίες του πρὸς τὸ Οἰκουμενικὸ Κίνημα καὶ τὸ ἴδιο τὸ ΠΣΕ, τὸν τίμησε μὲ τὸν τίτλο τοῦ ἰσόβιου προέδρου.
Οἱ ΗΠΑ ἦσαν ἀναντίρρητα πλέον ἡ ἡγέτιδα δύναμη τῆς Δύσης, σὲ πορεία μάλιστα σύγκρουσης μὲ τὴν ἕως τότε σύμμαχο Σοβιετικὴ Ἕνωση. Τὸ δόγμα ποὺ καθόρισε τὸ πλαίσιο τῆς σύγκρουσης ἦταν τὸ πολὺ γνωστὸ “Δόγμα Τρούμαν” (Μάρτιος 1947, ἀπὸ τὸν Πρόεδρο τῶν ΗΠΑ Χάρυ Τρούμαν), καὶ μοχλὸς πίεσης πρὸς ἐμπέδωσή του (Reinforcement) στὶς Εὐρωπαϊκὲς χῶρες ἦταν τὸ “Σχέδιο Μάρσαλ”, δηλαδὴ ἡ οἰκονομικὴ βοήθεια τῶν ΗΠΑ πρὸς τὴν Εὐρώπη. Τὸ δόγμα Τρούμαν καὶ τὸ σχέδιο Μάρσαλ λειτούργησαν συμπληρωματικά· τὸ πρῶτο ἀποτέλεσε τὸ γεωπολιτικὸ πλαίσιο λειτουργίας τοῦ δευτέρου. Ἀνοικτά, κεκηρυγμένος (proclaimed) στόχος τοῦ Σχεδίου Μάρσαλ (ἔναρξη τὸ 1948) ἦταν ἡ μείωση τῶν διακρατικῶν φραγμῶν καὶ ἡ οἰκονομικὴ ἑνοποίηση τῆς Δυτικῆς Εὐρώπης, διαμορφώνοντας τὶς συνθῆκες γιὰ τὴν μετέπειτα εὐρωπαϊκὴ πολιτικὴ ἑνοποίηση.
Παράλληλα, στὸ ΠΣΕ, μέσῳ τῆς ἰσχυρῆς ἐκπροσώπησης καὶ τῆς τεράστιας χρηματοδότησης, οἱ φιλελεύθερες Ἀμερικανικὲς Προτεσταντικὲς ἐκκλησίες, ἀποτελοῦσαν πιὰ τὴν κυρίαρχη δύναμη. Ἔτσι, μετὰ τὸ 1948, ἡ Οἰκουμενικὴ Κίνηση ἔχοντας πιὰ ἕνα κεντρικὸ θεσμικὸ ὄργανο, τὸ ὁποῖο εἶχε ἀπορροφήσει τὶς ἐπιτροπὲς “Πίστις καὶ Τάξις” καὶ τὴν “Ζωὴ καὶ Ἔργο” (τὸ IMC “ὅλως τυχαίως” θὰ ἀπορροφηθεῖ τὸ 1961, ἀμέσως μετὰ τὴν εἴσοδο τῶν Ἀνατολικοευρωπαϊκῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν· ὁ νοῶν νοείτω), γρήγορα θὰ ἐργαλειοποιηθεῖ στοὺς μακρόπνοους σχεδιασμοὺς τῶν ΗΠΑ γιὰ τὸ μέλλον τῆς (Δυτικῆς) Εὐρώπης. Μίας Εὐρώπης ποὺ ὄφειλε νὰ προσαρμοστεῖ στὶς νέες συνθῆκες καὶ νὰ ἐπανεκπαιδευτεῖ στὶς φιλελεύθερες ἀξίες τῆς -ἀμερικανικῆς- ἐκδοχῆς τῆς δημοκρατίας.
Ὄντως, ἡ προώθηση τῆς “ἀξίας” τῆς Δυτικῆς Δημοκρατίας ἀποτέλεσε ἕνα ἀπὸ τοὺς κύριους σκοποὺς τοῦ νεοπαγοῦς ΠΣΕ, καὶ ἔφθασε νὰ τὴν ταυτίσει, ὅπως καὶ τὸ οἰκονομικό της σύστημα, μὲ τὴν ἀνθρώπινη ἐλευθερία, τὴν ἀξιοπρέπεια καὶ τὸν Χριστιανισμό! Πράγματι, ὁ John Dulles (Τζὸν Ντάλες, μετέπειτα Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν τῶν ΗΠΑ τὸ 1953, ἐπὶ Κυβερνήσεως Ἀϊζενχάουερ), ἦταν ὁ συγγραφέας ἑνὸς ἀπὸ τὰ κείμενα (τὸ ὁποῖο προετοιμαζόταν ἀπὸ τὶς ἀρχὲς τοῦ 1946), τῆς Ἐπιτροπῆς Μελέτης τοῦ ΠΣΕ (Study Department Commission), καὶ παρουσιάστηκε στὸ ἱδρυτικὸ συνέδριο τοῦ ΠΣΕ στὸ Ἄμστερνταμ, ὑπὸ τὸν τίτλο: “Ἡ Ἐκκλησία καὶ ἡ Διεθνὴς Ἀναταραχὴ” (The Church and the International Disorder).
Τὸ κείμενο ἦταν ἕνα πολιτικὸ μανιφέστο, πιστὸ στὸ Δόγμα Τρούμαν, τοῦ ὁποίου ἀναπαρήγαγε τὰ βασικὰ σημεῖα, καὶ δὲν δίστασε νὰ ἀποδώσει τὴν ἀπόρριψη τοῦ Οἰκουμενισμοῦ ἀπὸ τὶς Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες (στὸ Συνέδριο τῆς Μόσχας) στὰ “Κομμουνιστικὰ κόμματα”, ποὺ ὅπως τόνισε ὁ ἴδιος, “κυβερνοῦσαν ἑπτὰ χῶρες ποὺ ἀντιπροσώπευαν περίπου τὸ ἕνα τέταρτο τοῦ παγκόσμιου πληθυσμοῦ. Αὐτὰ τὰ κόμματα μόνα καθιστοῦσαν ἀδύνατη τὴν ἄμεση δημιουργία μίας παγκόσμιας ὀργάνωσης γιὰ τὴν εἰρήνη”. Ἐπίσης, τόνιζε τὴν ἀνάγκη καλύτερης ὀργάνωσης τῶν ἐκκλησιῶν κατὰ τοῦ Κομμουνισμοῦ, ὑποστηρίζοντας οὐσιαστικὰ τὸ “χριστιανικὸ” ἀντὶ-κομμουνιστικὸ μέτωπο ποὺ πρότεινε ὁ Τρούμαν.
Τὸ κείμενο στεκόταν σὲ δύο γεγονότα, ἕνα ἐκκλησιαστικὸ καὶ ἕνα πολιτικό. Τὸ πολιτικὸ ἦταν ἡ ἔναρξη τῆς ψυχροπολεμικῆς ρητορικῆς ἀπὸ πλευρᾶς τῶν ΗΠΑ καὶ ἡ “σταυροφορία” ποὺ ζητοῦσε ὁ Πρόεδρος Τρούμαν ἀπὸ τοὺς δυτικοευρωπαίους κατὰ τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως.
Τὸ ἐκκλησιαστικὸ γεγονὸς ἦταν τὸ Συνέδριο τῆς Μόσχας τοῦ Ἰουλίου τοῦ 1948, ἕνα μόλις μήνα πρὶν τὸ ἱδρυτικὸ Συνέδριο τοῦ ΠΣΕ στὸ Ἄμστερνταμ! Τὸ Συνέδριο τῆς Μόσχας ἔγινε στὸ περιθώριο τῶν ἑορτασμῶν τῶν 500 ἐτῶν αὐτοκεφαλίας.
Οὐσιαστικά, ἦταν μία πανορθόδοξη Σύνοδος, στὴν ὁποία συμμετεῖχαν μὲ ἀντιπροσώπους ἤ ἐπικεφαλῆς ἱεράρχες, ὅλες οἱ Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες πλὴν τῶν τριῶν ποὺ ἦταν σὲ ἄμεση ἐξάρτηση ἀπὸ τὸν Δυτικὸ παράγοντα: τοῦ Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως καθοδηγούμενου ὑπὸ τοῦ ἀκραίου Οἰκουμενιστῆ Μητροπολίτη Θυατείρων Γερμανοῦ, μὲ τὸν Πατριάρχη Μάξιμο τὸν Ε΄ σὲ οὐσιαστικὴ ὁμηρία (ὁδηγήθηκε σὲ παραίτηση τὸν Ὀκτώβριο τοῦ 1948, ὑπὸ τὸ πρόσχημα τῆς… ψυχοπάθειας!), ἕως ὅτου ἀντικατασταθεῖ ἀπὸ τὸν Ἀρχιεπίσκοπο Ἀμερικῆς Ἀθηναγόρα (ὁ ὁποῖος κατέφθασε στὴν Τουρκία μὲ τὸ προσωπικὸ ἀεροπλάνο τοῦ Προέδρου Τρούμαν, τὸν Ἰανουάριο τοῦ 1949), τὴν Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος (μὲ τὴν Ἑλλάδα νὰ ζεῖ τὶς τελευταῖες ἡμέρες τοῦ Ἐμφυλίου Πολέμου, καὶ οὐσιαστικὰ νὰ βρίσκεται ὑπὸ Ἀμερικανικὴ στρατιωτικὴ κατοχή), καὶ τὴν Ἐκκλησία τῆς Κύπρου (μὲ τὴν Κύπρο ἀκόμη ὑπὸ Βρετανικὴ κατοχή).
Οἱ ἀποφάσεις τῆς Μόσχας ἀποτέλεσαν καίριο πλῆγμα στὸ ἐπερχόμενο ἀμερικανοκίνητο (U.S.-led) ἱδρυτικὸ συνέδριο τοῦ ΠΣΕ, καθὼς τορπίλισαν θεολογικὰ τὴν σημασία συμμετοχῆς τῶν τριῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν σὲ αὐτό. Οἱ ἀποφάσεις συμπεριλάμβαναν μία ἄνευ προηγουμένου καταδίκη τοῦ Οἰκουμενισμοῦ ὡς ξένου πρὸς τὴν Ὀρθόδοξη αὐτοσυνειδησία ὅτι ἀποτελεῖ τὴν Μία Ἁγία Καθολικὴ καὶ Ἀποστολικὴ Ἐκκλησία, ποὺ σὲ συνδυασμὸ μὲ τὴν καταδίκη τοῦ Παπισμοῦ καὶ τὴν ἄρνηση ἀναγνώρισης τοῦ κύρους τῶν Ἀγγλικανικῶν χειροτονιῶν (ποὺ εἶχαν ἀναγνωρίσει Κωνσταντινούπολη, Ρουμανία, Ἀλεξάνδρεια) -οὐσιαστικὰ στηριζόμενη στὴν θεολογία τῆς ἑβδόμης Οἰκουμενικῆς Συνόδου, σχετικὰ μὲ τὴν ἱερωσύνη τῶν αἱρετικῶν- ἀποτέλεσαν τὴν ὁριστικὴ θεολογικὴ ταφόπλακα τῆς συνδυασμένης ἐπίθεσης πρὸς τὴν Ὀρθοδοξία καὶ τοὺς Ὀρθόδοξους λαούς!
Τὸ ΠΣΕ ἀπογυμνωμένο ἀπὸ οὐσιαστικὴ θεολογικὴ ἀναγνώριση ἀπὸ τὸν Ὀρθόδοξο Κόσμο, ἔμελλε νὰ πέσει ἀκόμη πιὸ χαμηλά: στὴν δεύτερη Γενικὴ Συνέλευσή του στὸ Ἔβανστον τῶν ΗΠΑ τὸ 1954, ὅπου στὸ ἀποκορύφωμα τοῦ Ψυχροῦ Πολέμου, τὶς ἐργασίες τῆς συνέλευσης δὲν τὶς ἄνοιξε κανεὶς ἄλλος, παρὰ ὁ ἴδιος ὁ τότε Πρόεδρος τῶν ΗΠΑ Ἀϊζενχάουερ (D. Eisenhower). Στὴν καθοδηγητικὴ μελέτη (Ἵνα ὦμεν ὁμοῦ μάρτυρές Του καὶ κήρυκες), συνεχίστηκε ἡ γραμμὴ ποὺ εἶχε ἤδη χαραχθεῖ ὑπὸ τοῦ Dulles τὸ 1948: στὶς βασικὲς ἀνθρώπινες ἀνάγκες “ἐλευθερία, ἰσότητα, σταθερότητα καὶ παραγωγικότητα” ἀντιπαραβάλλει τὴν “πολιτικὴν τῆς ὁλοκληρωτικῆς κυβερνήσεως” τῶν κομμουνιστικῶν χωρῶν, ἐνῶ διακρίνει μεταξὺ τοῦ “Σοβιετικοῦ καὶ μὴ Σοβιετικοῦ κόσμου”, διαμορφώνοντας τὸ ὑποσυνείδητο ψυχροπολεμικὸ σύνθημα περὶ αὐταρχικοῦ καὶ ἐλεύθερου κόσμου… Ἡ πολιτικοποίηση τοῦ ΠΣΕ εἶχε φτάσει πιὰ στὸ ἀποκορύφωμά της…
Παράλληλα, τὸ ΠΣΕ συγκρότησε τὴν Οἰκουμενικὴ Ἐπιτροπὴ γιὰ τὴν Εὐρωπαϊκὴ Συνεργασία (Ecumenical Commission on European Cooperation) τὸ 1950, γιὰ νὰ ἐπεξεργαστεῖ τὸν τρόπο ποὺ οἱ Εὐρωπαϊκὲς ἐκκλησίες ὀφείλουν νὰ συνεργαστοῦν στὸν σκοπὸ τῆς Εὐρωπαϊκῆς ἑνοποίησης, ὅπως τὴν ὁραματίστηκαν ὁ ἐπονομαζόμενος “Πατέρας τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης” Ζὰν Μονὲ (Jean Monnet) καὶ ὁ Ρομπὲρ Σουμὰν (Robert Schuman, Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν τῆς Γαλλίας), καὶ ὑλοποιήθηκε ἀπὸ τὴν περίφημη Διακήρυξη Σουμὰν τοῦ 1950, ποὺ ὁδήγησε στὸ πρῶτο βῆμα τῆς διαδικασίας τῆς εὐρωπαϊκῆς ἑνοποίησης, τὴν ἵδρυση τῆς Εὐρωπαϊκῆς Κοινότητας Ἄνθρακα καὶ Χάλυβα (European Coal and Steel Community) τὸ 1951 (γνωστὴ ὡς Συνθήκη τοῦ Παρισιοῦ). Στόχος τῆς ἐπιτροπῆς ἦταν ἡ καλλιέργεια τοῦ κλίματος τῆς “χριστιανικῆς ὑπευθυνότητας, ποὺ ὀφείλει νὰ ὁδηγήσει στὴν ἐπανασυμφιλίωση τῶν εὐρωπαϊκῶν λαῶν, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν μόνη ἀσφαλῆ ὁδὸ στὴν Εὐρωπαϊκὴ Συνεργασία”. Ἂς μὴ ξεχνᾶμε ὅτι ἡ Διακήρυξη Σουμὰν ἀνέφερε: “Ἡ σύγκλιση τῶν ἐθνῶν τῆς Εὐρώπης ἀπαιτεῖ τὴν ἐξάλειψη τῆς αἰώνιας ἀντίθεσης μεταξὺ Γαλλίας καὶ Γερμανίας.”
Ἡ πρωταρχικὴ σημασία αὐτῆς τῆς ἐπιτροπῆς ἔγκειται ὄχι μόνο στὸν χρόνο συγκρότησής της, ἀλλὰ καὶ στὸ κῦρος τῶν μελῶν της. Συνέδεσε πολιτικοὺς ἀπὸ δυτικοευρωπαϊκὲς χῶρες ποὺ δὲν θὰ ἐντάσσονταν στὴν νέα Εὐρωπαϊκὴ Κοινότητα, παρὰ δεκαετίες ἀργότερα, ὅπως ἡ Βρετανία, οἱ σκανδιναβικὲς χῶρες, ἡ Ἑλλάδα καὶ ἡ Αὐστρία, ἐνῶ ὁρισμένα μέλη της θὰ κατεῖχαν ἀργότερα τὰ ἀνώτατα πολιτικὰ ἀξιώματα στὴν μεταπολεμικὴ Εὐρώπη.
Ἐπίλογος
Τὰ θέματα ποὺ ἀφήσαμε ἐκτὸς κειμένου εἶναι πολλὰ καὶ σημαντικά. Ἐπὶ παραδείγματι:
Ποιὰ ἡ δράση τοῦ YMCA στὴν προεπαναστατικὴ Ρωσία καὶ ἡ ἐπίδρασή του στὴν οἰκουμενιστικὴ στάση τοῦ Πατριαρχείου Μόσχας;
Ποιὰ ἡ καίρια δράση τοῦ YMCA στὴν ἵδρυση καὶ χρηματοδότηση τοῦ Ὀρθόδοξου Θεολογικοῦ Ἰνστιτούτου τοῦ Ἁγίου Σεργίου, κατὰ τὴν διάρκεια τοῦ μεσοπολέμου, ποὺ ἀποδείχθηκε καταλυτικὴ στὴν κυριαρχία τῆς οἰκουμενικῆς θεολογίας στὸν Ὀρθόδοξο Κόσμο, μέσῳ τοῦ Ἰνστιτούτου, καθὼς καὶ τὴν σύμπλευση μὲ τοὺς Νέους φιλελεύθερους περσοναλιστὲς θεολόγους τοῦ Παπισμοῦ;
Ποιὰ εἶναι ἡ σημασία τῆς συντονισμένης δράσης τοῦ IMC καὶ τοῦ YMCA στὸ ζήτημα τῆς “διάσωσης” τῶν Ρώσων Ὀρθοδόξων ἀντὶ-σοβιετικῶν “προσφύγων” (ποὺ εἶχαν ἀνοικτὰ συνεργαστεῖ μὲ τὴν Ναζιστικὴ Γερμανία κατὰ τὴν διάρκεια τοῦ Β΄ΠΠ), μὲ τελικὸ προορισμὸ τὶς ΗΠΑ, καὶ τὴν ἀκόλουθη ἐργαλειοποίησή τους στὸ ἀντὶ-σοβιετικὸ μέτωπο πού συγκρότησαν οἱ ΗΠΑ;
Ποιὲς ἦταν οἱ συνεννοήσεις τῶν ΗΠΑ μὲ τὸ Βατικανὸ πρὶν τὸ 1948, καθὼς καὶ ὁ μετασχηματισμὸς τοῦ ἴδιου τοῦ Βατικανοῦ, σὲ πλήρη στοίχιση πρὸς τὶς ἐπιδιώξεις τῶν ΗΠΑ πρὸς φιλελευθεροποίησή του, μὲ ἀποκορύφωμα τὴν Β΄ Βατικανὴ Σύνοδο (1963-1965); Καὶ πολλὰ ἄλλα ἀκόμα.
Τὰ θέματα ποὺ δὲν παρουσιάστηκαν, ὁπωσδήποτε θὰ ἐνίσχυαν τὴν εἰκόνα ποὺ θελήσαμε ἐδῶ ἁδρὰ νὰ περιγράψουμε. Ὅτι ὁ Οἰκουμενισμὸς δηλαδή, εἶναι ἀπὸ τὴν πρώτη στιγμή, ἕνα καθαρὰ Δυτικὸ ἐγχείρημα (project), ποὺ σκοπὸ ἔχει τὴν διάχυση τῆς Ἀμερικανικῆς κουλτούρας στὸν Χριστιανικὸ Κόσμο. Ἡ ἴδια ἡ Δυτικὴ Εὐρώπη, ὑπέκυψε στὴν διαδικασία ἀμερικανοποίησης ποὺ τὴν μετέτρεψε σὲ ἐξαρτημένο χῶρο, ἄνευ οἰκείας βούλησης, καὶ ὁ ρόλος τῆς θρησκείας, εἰδικὰ στὴν πρώτη εἰκοσαετία μετὰ τὸ τέλος τοῦ Β΄ΠΠ, ἦταν κρίσιμος σὲ αὐτή.
Κλείνοντας, ἂς συμπληρώσουμε κάτι γιὰ τὸ κρίσιμης σημασίας γεγονὸς ποὺ δυστυχῶς ἐξακολουθεῖ ἕως καὶ σήμερα νὰ μὴ συζητεῖται: τὸ Συνέδριο τῆς Μόσχας καὶ οἱ ἀποφάσεις του. Ἡ θεολογικὴ ἐπιχειρηματολογία ποὺ ἀναπτύχθηκε -εὐτυχῶς ἔχει καταγραφτεῖ στὰ πρακτικά, γιὰ ὅποιον θέλει νὰ τὴν δεῖ- ὁδηγεῖ στὴ διαπίστωση, ὅτι ἡ ἀναίρεση τοῦ Οἰκουμενισμοῦ καὶ τοῦ Παπισμοῦ ποὺ παρουσιάστηκε, θεμελιώνεται στὴ πάγια Ὀρθόδοξη ἀντιρρητικὴ θεολογία, στὴν πρόταξη τῆς Ὀρθόδοξης Πίστεως, καὶ ὄχι σὲ πολιτικοὺς ὑπολογισμοὺς ἢ στοχεύσεις.
Ἀπόδειξη, ὅτι πλὴν τῶν τριῶν Ἑλληνικῶν Ἐκκλησιῶν, ποὺ εἶχαν ἤδη προσχωρήσει στὸν Οἰκουμενισμό, λόγω τῶν Ἀμερικανικῶν καὶ Βρετανικῶν πιέσεων, ὅλοι οἱ ὑπόλοιποι ὑπέγραψαν συμφωνώντας, καὶ βεβαίως ποιὸς μπορεῖ νὰ ἰσχυρισθεῖ ὅτι τὰ Πατριαρχεῖα Ἱεροσολύμων, Ἀντιοχείας καὶ Ἀλεξανδρείας ἦσαν… “κομμουνιστικά”;
Αὐτὸ ποὺ πρέπει ἐπίσης νὰ προβληματίσει εἶναι τὸ γεγονὸς τῆς καταστροφικῆς εἰσόδου τῶν Ἀνατολικοευρωπαϊκῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν στὸ ΠΣΕ (τὸ 1961), ποὺ ἔφερε τὴν ἀνατροπὴ τῶν ὅσων θεολογικὰ ὀρθὰ εἶχε διατυπώσει τὸ Συνέδριο τοῦ 1948, προτάσσοντας -τὸ τονίζουμε ξανὰ- τὴν ὁμολογιακὴ Ὀρθοδοξία, ἔναντι μίας ἐκκοσμικευμένης φιλελεύθερης ἐκδοχῆς της. Τὶς συνέπειες τὶς ζοῦμε δυστυχῶς σήμερα, ἐν ὄψει μάλιστα τῆς ἀναγγελίας τῆς συμφωνίας γιὰ κοινὸ ἑορτασμὸ τοῦ Πάσχα μεταξὺ Ὀρθοδόξων καὶ Παπικῶν, ποὺ ἦταν ἐξ ἀρχῆς ἕνα πάγιο αἴτημα τῆς Οἰκουμενικῆς Κίνησης… Μίας συμφωνίας ποὺ θὰ ἀποτελέσει τὸ πρῶτο βῆμα -ὄχι πρὸς τὴν ἕνωση- ἀλλὰ αὐτῆς τῆς ἕνωσης

