Τι συμβαίνει όταν γράφεις ένα όνομα σε ένα χαρτί για την Εκκλησία;

 

Όταν γράφεις ένα όνομα σε ένα σημείωμα για την Προσκομιδή, φαίνεται πως δεν κάνεις τίποτα σπουδαίο. Ένα κομμάτι χαρτί, ένα στυλό, μερικά ονόματα γραμμένα βιαστικά πριν ξεκινήσει η Θεία Λειτουργία. Αλλά, εκείνη ακριβώς τη στιγμή, παίρνεις κάποιον από τη δική σου φροντίδα και, χωρίς να το καταλάβεις, τον παραδίδεις στην άμεση φροντίδα του Χριστού.

 

Ο Μυστικός Κόσμος πάνω στο Δισκάριο.

Στην Προσκομιδή, ο ιερέας δεν βλέπει απλώς γράμματα· βλέπει ανθρώπους. Για κάθε όνομα Μαρία,Ιωάννης, Ανδρέας, σύζυγος, παιδιά, εχθροί και φίλοι, παίρνει με τη λόγχη μια μικρή μερίδα (ένα ψίχουλο) από το πρόσφορο και την τοποθετεί πάνω στο δισκάριο, δίπλα στον Αμνό.

Εκεί, σε αυτόν τον μικρό δίσκο(δισκάριο), μαζεύεται σιγά-σιγά ένας ολόκληρος κόσμος:

• Ζωντανοί και κεκοιμημένοι.

• Υγιείς και άρρωστοι.

• Άνθρωποι δικοί μας, αλλά και εκείνοι με τους οποίους ίσως δεν μιλάμε πια.

Είναι μια εικόνα που θα ράγιζε τις καρδιές μας αν μπορούσαμε να τη δούμε: όλη η οικογένειά σου και όλοι όσοι κλαις τη νύχτα, αγκαλιάζουν τον Χριστό με τη μορφή αυτών των μικρών σωματιδίων. Τα ονόματά τους δεν χάνονται στον αέρα· τοποθετούνται μυστηριωδώς δίπλα στο Σώμα του Κυρίου.

 

Ο Πνευματικός "Σεισμός"

Ο πραγματικός συγκλονισμός έρχεται στο τέλος. Μετά , ο ιερέας παίρνει όλες αυτές τις μερίδες και τις βυθίζει μέσα στο Άγιο Ποτήριο, στο Αίμα του Χριστού, λέγοντας:

Απόπλυνον, Κύριε, τα αμαρτήματα των ενθάδε μνημονευθέντων δούλων Σου τω Αίματί Σου τω Αγίω.

Σκέψου το: τα ονόματα που έγραψες σε λίγα δευτερόλεπτα, βυθίζονται τώρα στο λουτρό του Αίματος του Χριστού για τη συγχώρεση των αμαρτιών τους. Ίσως κάποιοι από αυτούς να έχουν ξεχάσει τον Θεό. Ο Θεός όμως δεν τους ξεχνά, αρκεί κάποιος να τους φέρει μέχρι το Θυσιαστήριο.

 

Μια Προσευχή χωρίς Λόγια

Μπορεί μερικές φορές να νιώθεις ότι δεν ξέρεις να προσεύχεσαι όμορφα. Όταν όμως το χέρι σου γράφει σε μια γωνιά ενός χαρτιού για τη μάνα μου, για το παιδί μου, για όσους με πλήγωσαν, εκείνη τη στιγμή έχεις πει μια προσευχή βαθύτερη από κάθε θεολογία. Είπες απλά: Θεέ μου, φρόντισέ τους.

Το χαρτί της Προσκομιδής μας διδάσκει να αγαπάμε με την καρδιά του Θεού. Δεν σταματά στο εγώ, αλλά μας ωθεί να αγκαλιάσουμε τους πάντες.

Την επόμενη φορά που θα κρατήσετε ένα τέτοιο χαρτάκι, θυμηθείτε τη διαδρομή του: από την παλάμη σας, στο δισκάριο της Προσκομιδής, και τελικά μέσα στο Άγιο Ποτήριο. Τα ονόματα που γράφετε φτάνουν πιο κοντά στον Θεό από όσο θα μπορούσατε ποτέ να τα πάτε με τη δική σας δύναμη.

Χριστός Ανέστη!

Φαινόμενο που έχει λάβει δυστυχώς μεγάλη έκταση, ως νόσος λοιμική.

Γράφει ο Φώτιος Μιχαήλ

Ἐρώτημα γιά νά προβληματισθοῦμε:

Καλοί μου ἀδελφοί, γιατί σέ πολλούς ἱερούς ναούς κατά τήν Πασχαλιάτικη Παννυχίδα γίνεται ἕνας ἀγῶνας δρόμου ταχυτήτων (ψαλίδισμα ἀκολουθίας, γρήγορες κινήσεις, ἀσθμαίνοντες ἱερεῖς καί ἱεροψάλτες);

Θά συμμετεῖχαν ἄραγε σέ μία τέτοια κουτσουρεμένη Πασχαλιάτικη Παννυχίδα ἕνας παπα-Πλανᾶς, ἕνας Ἰάκωβος Τσαλίκης, ἕνας παπα-Δημήτρης Γκαγκαστάθης, ἕνας Ἐπίσκοπος Σιατίστης Ἀντώνιος, ἕνας παπα-Γιάννης Καλαΐδης;

Πληροφοροῦμαι, ὅτι ἡ Πασχαλιάτικη Παννυχίδα, προσφερόμενη σέ πακέτο «φάστ φούντ», ἔχει προκαλέσει μεγάλη δυσφορία στούς πιστούς πού προετοιμάζονται γι’ αὐτήν ἐπί 40 ὁλόκληρες ἡμέρες.

Εἶναι σάν νά ἔχουν προσκληθεῖ σέ ἕνα πλούσιο καί μοναδικό οὐράνιο τραπέζι, καί ὅταν ἔρχεται ἡ ὡρα νά παρατεθεῖ, τούς λένε νά κάνουν γρήγορα, γιατί βιάζονται νά πλύνουν τά πιάτα!

ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ!

ΑΛΗΘΩΣ ΑΝΕΣΤΗ!

«Σοφία, Ὀρθοί! Φῶς Χριστοῦ φαίνει πᾶσι»

 

«Τῆς Προηγιασµένης τό πανίερο θάµβος»

Tό φῶς τό ἱλαρό πού ἁπλώνει ἡ λαμπάδα τῆς Προηγιασμένης τό νοιώθεις ὅτι εἶναι ἡ φωτεινή ματιά τοῦ Θεοῦ, πού μεγαλύνει τόν Κόσμο. Εἶναι ἡ ἀπαστράπτουσα παρουσία Του ἀπό τότε, ἀπό τόν καιρό τῆς Δημιουργίας, μέ κεῖνο τό κορυφαῖο πρόσταγμα: «Καί ἐγένετο φῶς» (Γεν. 1,3). Φωτεινή παρουσία πού δέν ἔπαψε νά εἰσέρχεται σέ ὅλα μας τά σκότη καί νά τά φωτίζει, δίχως νά ἐξετάζει ποιά. Ἀρκεῖ τίς θύρες τῆς ψυχῆς νά βρεῖ ἀνοικτές.

Στό μυρωμένο ἀνοιξιάτικο πρωϊνό ἀνεβαίνει τό εὐῶδες θυμίαμα κι ἀπό τό Πρόσωπό Του κατεβαίνει Φῶς Χριστοῦ καί καταυγάζει τήν Ἐκκλησιά, τούς πιστούς, τήν οἰκουμένη ὁλάκερη.

Αὐτό τό Φῶς πού αἰῶνες προσφέρεται, καί θά προσφέρεται ἕως τῆς συντελείας, γίνεται τό μέσον διά τοῦ ὁποίου καί οἱ Γραφές καί οἱ Λόγοι καί ἡ Ἀνάγνωση τοῦ Σύμπαντος Κόσμου κατανοεῖται, ἐμβιώνεται, ὁδηγεῖ εἰς ὁδούς σωτηρίας.

Αἰῶνες στέκει στήν Ὡραία Πύλη ὁ ἀρχαῖος ὁ παπᾶς, ἀκίνητος, εὐσχήμων, ἱεροπρεπής καί κατενυγμένος. Κρατᾶ τήν ἀκοίμητα ἀναμμένη λαμπάδα τῆς Προηγιασμένης καί τό θυμιατό, γιά νά ὁρίσει τήν Προσευχή τῶν πιστῶν, νά συμμαζέψει τούς καημούς τους, τίς μετάνοιες καί τίς ἱκεσίες τους καί νά τά τυλίξει σέ νοητά ὀθόνια γκρίζου θυμιάματος.

Νά συμμαζέψει τήν Πίστη τους στή χρυσογάλανη φλόγα τοῦ κεριοῦ κι ὕστερα, ἤρεμα, ἁπλᾶ καί σέ ἦχο λιτό, ὑφασμένο στόν ἀργαλιό τῆς ταπείνωσης, ἀνοίγει τή θύρα τοῦ Θεοῦ μέ τό «Κατευθυνθήτω».

Οἱ μετάνοιες εἶναι ἀσκήσεις πού δέν ἀποδεικνύουν μόνο τή συμμετοχή τοῦ σώματος, ἀλλά κυρίως τή συντριβή τῆς ψυχῆς. Γιατί ἐκεῖ πρέπει νά ἐπικεντρωθεῖ ἡ ὅλη διαδικασία μέ ἀπότοκο τή θεραπεία… Ἄλλωστε, γι᾿ αὐτό «αἱ δυνάμεις τῶν οὐρανῶν ἀοράτως» μέν, ἀλλά μαζί μας ἀτενίζουν καί διαπιστώνουν ὅτι, «ἰδού, εἰσπορεύεται ὁ Βασιλεύς τῆς Δόξης». Γιά ποῦ, ἄραγε; Τό ἐρώτημα δυναμικό μεγαλειῶδες, οὐσιαστι­κό… Διότι εἰσπορεύεται, εἰσοδεύει ὁ Βασιλεύς τῆς Δόξης, μέσα στό Ἅγιο Δισκάριο, μέ τήν ἡσυχία καί τή σιωπή τοῦ Ναοῦ νά τήν καταλύει, ν᾿ ἀνοίγει ρωγμές σωτήριες, τό ρυθμικό κουδούνισμα τοῦ θυμιατοῦ.

«Ἰδού θυσία…», Θυσία Μυστική, ἀλλά καί Τελειωμένη, πού μόνο οἱ Δυνάμεις τῶν Οὐρανῶν μέ τά παρθένα, τά φωτισμένα ἀπό τόν Θεῖο Του Γνόφο Μάτια, μέ φρίκη βλέπουν καί κατανοοῦν, πασχίζοντας νά μᾶς εἰσάγουν ὅλους σ’ αὐτό τό Μάθημα τῆς Θυσίας καί τῆς Προσφορᾶς. «Οὕτως ἠγάπησεν ὁ Θεός τόν κόσμον…» ( Ἰω. 3, 15) ἀντίθετα μέ τόν κόσμο πού συνεχίζει, ὄχι μονάχα νά μήν ἀγαπᾶ, ἀλλά ν᾿ ἀμφισβητεῖ καί νά ζητᾶ τίς ἔτι καί ἔτι θυσίες Του… πού τίς ἀντιπροσωπεύουν, εὐτυχῶς, τά τῶν Ἁγίων Μαρτύρια… Τά ὁποῖα ἀσφαλῶς σήμερα ὡς ἐπί τό πλεῖστον εἶναι μέν ἀναίμακτα, ἀλλά μουσκεμένα ἀπό δάκρυα, ἱδρῶτες, ἀγωνία καί μεγάλη Σιωπή πού γιά νά τήν ἀντέξεις ἀπαιτεῖται νά μαθητεύσεις στή ἄλλη Σιωπή. Ἐκείνη, πού ἐκφράζεται μέ διαφορετικά ρήματα καί πού ἐκκινεῖται ἀπό μιάν ἄλλη Σιωπή. «Ὁ δέ Ἰησοῦς ἐσιώπα» (Ματθ.26, 63).

Εἰσπορεύεται ὁ Βασιλεύς τῆς Δόξης, λοιπόν. Κι ἐμεῖς βυθίζουμε τήν ὕπαρξή μας στά βάθη τῶν αἰώνων καί ψηλαφοῦμε τίς ἀρετές τῶν Πατέρων μας, οἱ ὁποῖοι «Πίστει καί πόθῳ» προσέρχονταν γιά νά καταστοῦν «μέτοχοι ζωῆς ἀθανάτου». Ἐκεῖνοι… Ἐμεῖς;

Οἰ λέξεις αὐτές, «πίστις», δηλαδή, πού δηλοῖ τήν ἐμπιστοσύνη καί κάτι παραπάνω, καί «πόθος», πού φανερώνει τήν ἐπιθυμία, τή λαχτά­ρα τῆς παρουσίας κάποιου, διαπλέουν τίς θάλασσες τοῦ Χρόνου καί μᾶς ἀνταμώνουν· λέξεις χλωρές, νεοφερμένες, πού ἐπιμένουν νά μᾶς εἰσοδεύσουν, ὄχι μονάχα στό νόημά τους, ἀλλά καί στόν κόσμο τους… Τόν κόσμο τῆς Βασιλείας Του. Μιά θύρα τῆς ὁποίας εἶναι καί ἡ Προηγιασμένη…

Σκόπελος, π. Κων. Ν. Καλλιανός

«ΕΝΟΡΙΑΚΗ ΕΥΛΟΓΙΑ», Ἀπρίλιος 2013, Ἀρ. Τεύχους 128α

Aπό Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου εις Κοπάνους

ΤΟ ΑΠΟΔΕΙΠΝΟΝ

 

Του μακαριστού Ιω. Φουντούλη*

Είναι μέσα στην φύσι του ανθρώπου ριζωμένο ένα αλλόκοτο πρωτόγονο συναίσθημα μπροστά στο φαινόμενο του ύπνου. Ο ζωντανός, ο εργαζόμενος, ο σκεπτόμενος, ο γεμάτος δραστηριότητα άνθρωπος, καμπτόμενος από την φυσιολογική κόπωσι, καταλαμβάνεται από μία ακατανίκητη ανάγκη να παραδοθή στην αγκάλη του ύπνου. Οι αισθήσεις, οι διανοητικές λειτουργίες, οι δυνάμεις του σώματος ατονούν και ο ζωντανός γίνεται σαν νεκρός. Εικών του θανάτου ο ύπνου. Ώρα που ενεδρεύουν οι πονηρές δυνάμεις του κόσμου τούτου, ορατές και αόρατες, για να κακοποιήσουν ή και απλώς να πειράξουν τον ανυπεράσπιστο άνθρωπο. Γι΄αυτόν ακριβώς τον λόγο δεν θα υπάρχη ανθρώπινο όν που να μη αισθάνθηκε την ανάγκη, αφήνοντας προσωρινά τον κόσμο των ζώντων για να περάση στο μυστήριο της εικόνος του θανάτου, να στρέψη τον νου του στο Θεό του και να ζητήση από αυτόν προστασία και σκέπη.

Σ΄ αυτό το υπόβαθρο της ιδιωματικής προ του ύπνου προσευχής στηρίχθηκε και η πράξις της χριστιανικής Εκκλησίας, όταν έδιδε στην ατομική αυτή προσευχή την μορφή εκκλησιαστικής ακολουθίας. Η μετατροπή έγινε κατ’ αρχάς στις μοναχικές αδελφότητες, όπου τα πάντα, και ιδίως η προσευχή, ήσαν κοινά. Η κοινή αυτή προσευχή γινόταν στην ώρα της ιδιωτικής, δηλαδή αμέσως μετά το δείπνο και προ της κατακλίσεως. Γι’ αυτό και της εδόθη το όνομα «απόδειπνον» ή «απόδειπνα» και «προθύπνια». Αυτή θα αποτελέση το αντικείμενο της σημερινής εκπομπής μας, μετά την παρεμβολή των τριών εορτολογικών θεμάτων των προηγουμένων εκπομπών.

Είναι δε η ακολουθία του αποδείπνου μία πολύ μακρά ακολουθία. Το μήκος της δεν πρέπει να μας παραξενεύη. Είναι καθαρά μοναστηριακή και γνωρίζομε πόσο οι μοναχοί ήθελαν να παρατείνουν την προσευχή των, τόσο που, αν ήταν φυσικώς δυνατόν, δεν θα διέκοπταν ποτέ την δοξολογία του Θεού. Η είσοδός της όμως στους ενοριακούς ναούς και η χρήσις της από τους κοσμικούς ιερείς και τον λαό ωδήγησε γρήγορα σε αδιέξοδο. Έτσι κατά τον ΙΔ΄με ΙΕ΄ αιώνα αναγκάσθηκαν να κάμουν και μία επιτομή της, που ωνομάσθηκε, για να διακρίνεται από την αρχική εκτενή μορφή, «μικρόν απόδειπνον». Το άλλο , το πλήρες και παλαιό, ωνομάσθηκε τώρα «μέγα απόδειπνον». Είναι κοινός νόμος ότι τα νεώτερα πράγματα και τα συντομώτερα κερδίζουν γρήγορα έδαφος. Αυτό συνέβη και με το μικρό απόδειπνο. Το «μικρό΄και νεώτερο επεσκίασε το παλαιό και μεγάλο, και περιώρισε την τέλεσί του μόνο κατά τις νήστιμες ημέρες της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, που λόγω της ιερότητος της περιόδου αυτής και της συντηρητικότητος των ακολουθιών της, μπορούσε να βαστάση το βάρος της εκτενούς αρχαϊκής ακολουθίας. Έτσι σήμερα έχομε την ευκαιρία να παρακολουθήσωμε την τέλεσι του μεγάλου αποδείπνου και στους ενοριακούς ναούς από την Δευτέρα ως την Πέμπτη των εβδομάδων της μεγάλης Νηστείας, τις δε Παρασκευές μαζί με τους χαιρετισμούς την ακολουθία του μικρού αποδείπνου. Στις υπόλοιπες εκτός της Μεγάλης Τεσσαρακοστής ημέρες τελείται, κατ’ ιδίαν στα σπίτια από τους ιερείς και ευλαβείς λαϊκούς ή από κοινού στα μοναστήρια, το μικρό απόδειπνο.

Το θέμα του αποδείπνου είναι διπλό, ανάλογο προς την ώρα της τελέσεώς του˙ ευχαριστία δηλαδή κατά πρώτον και δοξολογία για την διέλευσι της ημέρας και δέησις για την «απρόσκοπο» και «ελευθέρα φαντασιών», κατά τον Μέγα Βασίλειο, ανάπαυσι κατά την επερχομένη νύκτα.¹

Με το πρώτο θέμα συμπλέκονται και άλλα συναφή. Μία ανασκόπησις των έργων της ημέρας γεννά ασφαλώς την ανάγκη για αίτησι συγγνώμης για τις ποικίλες παραβάσεις μας, ένα έντονο συναίσθημα μετανοίας. Η συναναστροφή με τους αδελφούς μας γέννησε ασφαλώς δυσαρέσκειες και ενδεχομένως προεκάλεσε αντιδικίες και μίση. Είναι καιρός όλα αυτά να επανορθωθούν με την αμοιβαία συγχώρησι και συνδιαλαγή. Με το δεύτερο πάλι θέμα συνδέεται η ομολογία της ορθής πίστεως, για να μας εύρη ο θάνατος στερεά εδρασμένους στην αληθή μαρτυρία και ομολογία, κατά τους Πατέρας. Και όλα αυτά τα θέματα κατακλείει και η δέησις για την ταχεία από τον ύπνο εξανάστασι για να μη σιγήση επί πολύ το στόμα που δοξολογεί τα «κρίματα» του Θεού.

Όπως και όλες οι ακολουθίες της Εκκλησίας μας έτσι και το απόδειπνο αποτελείται από ψαλμούς, ύμνους και ευχές. Όλα έχουν εκλεγή με βάσι τα ανωτέρω θέματα. Στα τρία μέρη του μεγάλου αποδείπνου και στην επιτομή των «καιριωτάτων» του μεγάλου , που περιέχονται στο ένα μέρος του μικρού, βρίσκει κανείς εκλεκτούς νυκτερινούς ψαλμούς, όπως ο 4ος με το «εν ειρήνη επί το αυτό κοιμηθήσομαι και υπνώσω», ο 6ος με το «λούσω καθ’ εκάστην νύκτα την κλίνην μου, εν δάκρυσί μου την στρωμνήν μου βρέξω», ο 12ος με το «φώτισον τους οφθαλμούς μου, μήποτε υπνώσω εις θάνατον», ο 30ος με το «εις χείράς σου παραθήσομαι το πνεύμα μου», ο 90ος με το «ου φοβηθήση από φόβου νυκτερινού.. . από πράγματος εν σκότει διαπορευομένου». Φράσεις γεμάτες βαθειά πίστι και εγκατάλειψι στο έλεος του Θεού. Θα βρή το περίφημο ψαλμό της μετανοίας, τον 50ο , το «Ελέησόν με, ο Θεός, κατά το μέγα έλεός σου…», και κείμενα γεμάτα μετάνοια και συντριβή, όπως την προσευχή του Μανασσή βασιλέως της Ιουδαίας.

Από τις ευχές εκτός από την τόσο γνωστή ευχή προς την Θεοτόκο του μοναχού της Μονής της Ευεργέτιδος Παύλου «Άσπιλε, αμόλυντε…» και την σύντομο και περιεκτική «επικοίτιο» ευχή εις τον Κύριον ημών Ιησούν Χριστόν του μοναχού Αντιόχου του Πανδέκτου «Και δος ημίν, δέσποτα, προς ύπνον απιούσιν ανάπαυσιν σώματος και ψυχής…», θα έπρεπε να μνημονεύσωμεν την θαυμασία ευχή που αποδίδεται στον Μέγα Βασίλειο «Κύριε, Κύριε, ο ρυσάμενος ημάς από παντός βέλους πετομένου ημέρας…». Αυτή συγκεφαλαιώνει κατά ένα απαράμιλλο τρόπο τα αιτήματα της προ του ύπνου προσευχής του πιστού. Δεν έχομε, δυστυχώς, καιρό να την διαβάσωμε και να την σχολιάσωμε. Βρίσκεται στα Ωρολόγια και σε όλα τα προσευχητάρια, που κυκλοφορούν μεταξύ των πιστών. Και μόνη η προσεκτική ανάγνωσί της, και μάλιστα στην προ του ύπνου προσευχή, είναι ικανή να γεμίση την ψυχή του ανθρώπου από τα πιο ιερά αισθήματα.

Το απόδειπνο περιλαμβάνει και την ψαλμωδία τροπαρίων και μάλιστα τριών αρχαίων ύμνων, που έχουν όμως παραλειφθή κατά την σύνταξι της ακολουθίας του μικρού αποδείπνου.

Ο πρώτος είναι μία εκλογή από την ωδή του Ησαϊου, που βρίσκεται στο 8ο και 9ο κεφάλαιο του ομωνύμου προφητικού βιβλίου της Παλαιάς Διαθήκης. Είναι ένας ύμνος θριάμβου και εγκαρτερήσεως. Ψάλλεται κατά στίχο κατά τον αρχαίο τρόπο, με εφύμνιο το «Ότι μεθ’ ημών ο Θεός». Κατά τον άγιο Πατέρα Μάρκο τον Ευγενικό ο ύμνος αυτός ψάλλεται στο απόδειπνο «κατά της των δαιμόνων ενεργείας… των εν νυκτί μάλιστα την πονηράν δύναμιν επιδεικνυμένων».²

«Μεθ’ ημών ο Θεός,

γνώτε έθνη και ηττάσθε.

Ότι μεθ’ ημών ο Θεός.

Επακούσατε έως εσχάτου της γης.

Ότι μεθ’ ημών ο Θεός. ΄

Ισχυκότες ηττάσθε.

Ότι μεθ’ ημών ο Θεός.

Εάν γάρ πάλιν ισχύσητε

και πάλιν ηττηθήσεσθε.

Ότι μεθ’ ημών ο Θεός.

Και ήν αν βουλήν βουλεύσησθε,

διασκεδάσει ο Κύριος.

Ότι μεθ’ ημών ο Θεός.

Και λόγον, όν εάν λαλήσητε,

ού μη εμμείνη εν υμίν.

Ότι μεθ’ ημών ο Θεός.

Τον δε φόβον υμών ου μη φοβηθώμεν,

ούδ’ ού μη ταραχθώμεν.

Ότι μεθ’ ημών ο Θεός.

Κύριον δε τον Θεόν ημών, αυτόν αγιάσωμεν

και αυτός έσται ημίν φόβος.

Ότι μεθ’ ημών ο Θεός.

Και εάν επ’ αυτώ πεποιθώς ώ,

έσται μοι εις αγιασμόν.

Ότι μεθ’ ημών ο Θεός.

Και πεποιθώς έσομαι επ’ αυτώ

και σωθήσομαι δι’ αυτού.

Ότι μεθ’ ημών ο Θεός».

Ο δεύτερος ύμνος είναι ένα αρχαϊκό πρωτοχριστιανικό ποιητικό κείμενο σε στίχους ενδεκασυλλάβους, που το βρίσκουμε και σε πάπυρο του ς΄ αιώνος. Δοξολογία αγγελική και ανθρωπίνη προς τον δημιουργό και δέησις συνυφαίνονται αρμονικά στο ωραίο αυτό υμνογράφημα:

«Η ασώματος φύσις, τα χερουβίμ,

ασιγήτοις σε ύμνοις δοξολογεί.

Εξαπτέρυγα ζώα, τα σεραφίμ,

ταις απαύστοις φωναίς σε υπερυψοί.

Των αγγέλων τε πάσα η στρατιά

τρισαγίοις σε άσμασιν ευφημεί.

Προ γάρ πάντων υπάρχεις, ο ών Πατήρ,

και συνάναρχον έχεις τον σον Υιόν.

Και ισότιμον φέρων Πνεύμα ζωής

της Τριάδος δεικνύεις το αμερές.

Παναγία παρθένε, μήτηρ Θεού,

οι του Λόγου αυτόπται και υπουργοί.

Προφητών και μαρτύρων πάντες˙ χοροί,

ως αθάνατον έχοντες την ζωήν.

Υπέρ πάντων πρεσβεύσατε εκτενώς,

ότι πάντες υπάρχομεν εν δεινοίς.

Ίνα πλάνης ρυσθέντες του πονηρού

των αγγέλων βοήσωμεν την ωδήν.

Άγιε, άγιε, άγιε, τρισάγιε Κύριε,

ελέησον και σώσον ημάς˙ αμήν».

Τέλος ένας τρίτος ύμνος λαϊκής εμπνεύσεως άς κατακλείση την εκπομπή μας. είναι γεμάτος κατάνυξι και σύντονο δέησι. Όλοι οι άγιοι προβάλλονται στον Θεό για πρεσβεία υπέρ ημών των αμαρτωλών:

«Παναγία δέσποινα Θεοτόκε,

πρέσβευε υπέρ ημών των αμαρτωλών.

Πάσαι αι ουράνιαι δυνάμεις

των αγίων αγγέλων και αρχαγγέλων,

πρεσβεύσατε υπέρ ημών των αμαρτωλών.

Άγιε Ιωάννη, προφήτα και πρόδρομε

και βαπτιστά του Κυρίου

ημών Ιησού Χριστού,

πρέσβευε υπέρ ημών των αμαρτωλών.

Άγιοι ένδοξοι απόστολοι,

προφήται και μάρτυρες και πάντες άγιοι,

πρεσβεύσατε υπέρ ημών των αμαρτωλών.

Όσιοι , θεοφόροι Πατέρες ημών,

ποιμένες και διδάσκαλοι της οικουμένης,

πρεσβεύσατε υπέρ ημών των αμαρτωλών.

Η αήττητος και ακατάλυτος

και θεία δύναμις του τιμίου και ζωοποιού σταυρού,

μη εγκαταλίπης ημάς τους αμαρτωλούς.

Ο Θεός, ιλάσθητι ημίν τοις αμαρτωλοίς

και ελέησον ημάς».

(22 Αυγούστου 1970)

Υ Π Ο Σ Η Μ Ε Ι Ω Σ Ε Ι Σ

1. Όροι κατά πλάτος, 37.

2. Εξήγησις της εκκλησιαστικής ακολουθίας, Περί του αποδείπνου.

*(Από το βιβλίο του , Λογική Λατρεία, εκδ. Αποστολικής Διακονίας, Αθήνα 1984).

ΕΝ ΤΑΙΣ ΝΥΞΙ ΕΠΑΡΑΤΕ ΤΑΣ ΧΕΙΡΑΣ ΗΜΩΝ ΕΙΣ ΤΑ ΑΓΙΑ

Μακαριστός  Ιωάννης  Φουντούλης*

Ἡ Θεία Λειτουργία κατά τήν περίοδο τῆς Τεσσαρακοστῆς ἐτελεῖτο μόνον κατά τά Σάββατα καί τίς Κυριακές. Παλαιό ἔθιμο ἐπικυρωμένο ἀπό ἐκκλησιαστικούς κανόνες ἀπηγόρευε τήν τέλεσι τῆς θείας λειτουργίας κατά τίς ἡμέρες τῆς ἑβδομάδος, γιατί αὐτές ἦσαν ἡμέρες νηστείας καί πένθους. Ἡ τέλεσις τῆς Θείας Λειτουργίας ἦταν κάτι τό ἀσυμβίβαστο πρός τόν χαρακτῆρα τῶν ἡμερῶν αὐτῶν. Ἡ Λειτουργία εἶναι πασχάλιο μυστήριο, πού ἔχει ἔντονο τόν πανηγυρικό, τόν χαρμόσυνο, τόν ἐπινίκιο χαρακτῆρα. Αὐτό ὅμως γεννοῦσε ἕνα πρόβλημα. Οἱ χριστιανοί ἔπρεπε νά κοινωνήσουν δύο φορές τοὐλάχιστον ἀκόμη κατά τήν ἑβδομάδα, τό ὀλιγώτερο δηλαδή κατά τίς ἐνδιάμεσες ἡμέρες, τήν Τετάρτη καί τήν Παρασκευή, πού μνημονεύει καί ὁ Μέγας Βασίλειος. Ἡ λύσις ἤδη ὑπῆρχε: Οἱ πιστοί θά κοινωνοῦσαν ἀπό Προηγιασμένα Ἅγια. Οἱ ἡμέρες αὐτές ἦσαν ἡμέρες νηστείας. Νηστεία τήν ἐποχή ἐκείνη ἐσήμαινε πλήρη ἀποχή τροφῆς μέχρι τήν δύσι τοῦ ἡλίου. Ἡ κοινωνία λοιπόν θά ἔπρεπε νά κατακλείσῃ τήν νηστεία, νά γίνῃ δηλαδή μετά τήν ἀκολουθία τοῦ ἑσπερινοῦ.

Στό σημεῖο αὐτό συνδέεται ἡ ἱστορία μέ τήν σημερινή πρᾶξι. Ἡ Λειτουργία τῶν Προηγιασμένων εἶναι σήμερα ἀκολουθία ἑσπερινοῦ, στήν ὁποία προστίθεται ἡ παράθεσις τῶν δώρων, οἱ προπαρασκευαστικές εὐχές, ἡ θεία κοινωνία καί ἡ εὐχαριστία ὕστερα ἀπό αὐτήν. Ἡ διαμόρφωσίς της μέσα στό ὅλο πλαίσιο τῆς Τεσσαρακοστῆς τῆς ἔδωσε ἕνα ἔντονο «πενθηρό», κατά τόν Θεόδωρο Στουδίτη, χαρακτῆρα (Ἑρμηνεία τῆς Θείας Λειτουργίας τῶν Προηγιασμένων). Μέ τόν ἑσπερινό συμπλέκονται τροπάρια κατανυκτικά, οἱ ἱερεῖς φέρουν πένθιμα ἄμφια, ἡ ἁγία τράπεζα καί τά τίμια δῶρα εἶναι σκεπασμένα μέ μαῦρα καλύμματα, οἱ εὐχές εἶναι γεμᾶτες ταπείνωσι καί συντριβή. «Μυστικώτερα εἰς πᾶν ἡ τελετή γίνεται», κατά τόν ἴδιο Πατέρα.

Καιρός νά ρίξουμε μιά ματιά σ᾿ αὐτήν τήν ἴδια τήν Λειτουργία τῶν Προηγιασμένων, στή μορφή πού ὕστερα ἀπό μακρά ἐξέλιξη ἀποκρυσταλώθηκε καί κατά τήν ὁποία τελεῖται σήμερα στούς ναούς μας. Ἤδη ἐπισημάναμε τά δύο λειτουργικά στοιχεῖα πού τήν συνθέτουν: τήν ἀκολουθία τοῦ Ἑσπερινοῦ καί τήν Θεία Κοινωνία. Τό πρῶτο μέρος της ἀποτελεῖ ὁ συνήθης ἑσπερινός τῆς Τεσσαρακοστῆς μέ μικρές μόνο τροποποιήσεις.

Ὁ ἱερεύς κατά τήν ψαλμωδία τῆς Θ’ ὥρας ἐνδύεται τήν ἱερατική του στολή καί θυμιᾷ. Ἡ ἔναρξις γίνεται μέ τό «Εὐλογημένη ἡ βασιλεία…» κατά τόν τύπο τῆς Θείας Λειτουργίας. Ἀναγινώσκεται ὁ προοιμιακός, ὁ 103ος δηλαδή ψαλμός, πού περιγράφει τό δημιουργικό ἔργο τοῦ Θεοῦ· «Eὐλόγει, ἡ ψυχή μου τόν Κύριον Κύριε ὁ Θεός μου ἐμεγαλύνθης σφόδρα…». Εἶναι τό προοίμιο τοῦ ἑσπερινοῦ, ἀλλά καί ὅλης τῆς ἀκολουθίας τοῦ νυχθημέρου, πού ἀρχίζει, ὡς γνωστό, κατά τόν ἑβραϊκό τρόπο, ἀπό τήν ἑσπέρα· πρῶτο μέρος τοῦ εἰκοσιτετραώρου θεωρεῖται ἡ νύκτα. Ὕστερα ὁ διάκονος, ἤ ἐν ἀπουσίᾳ του ὁ ἱερεύς, θέτει στό στόμα τῶν πιστῶν τά αἰτήματα τῆς προσευχῆς· «Ἐν εἰρήνῃ τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν»,, τά εἰρηνικά. Ἀκολουθεῖ ἡ ἀνάγνωσις τοῦ ΙΗ’ καθίσματος τοῦ Ψαλτηρίου· «Πρός Κύριον ἐν τῷ θλίβεσθαί με ἐκέκραξα καί εἰσήκουσέ μου…» (Ψαλμοί 119-133). Εἶναι τό τμῆμα τοῦ Ψαλτηρίου πού ἔχει καθορισθῇ νά ἀναγινώσκεται κατά τούς ἑσπερινούς τῆς Τεσσαρακοστῆς.

Ὁ ἱερεύς ἐν τῷ μεταξύ ἑτοιμάζει στήν Πρόθεσι τά Προηγιασμένα -ἀπό τήν Λειτουργία τοῦ προηγουμένου Σαββάτου ἤ τῆς Κυριακῆς- Τίμια Δῶρα. Ἀποθέτει τόν Ἅγιο Ἄρτο στό Δισκάριο, κάμνει τήν ἕνωσι τοῦ οἴνου καί τοῦ ὕδατος στό Ἅγιο Ποτήριο καί τά καλύπτει. Ὁ ἑσπερινός συνεχίζεται μέ τήν ψαλμῳδία τῶν ψαλμῶν τοῦ λυχνικοῦ καί τῶν κατανυκτικῶν τροπαρίων τῶν ἑκάστοτε ἡμερῶν, πού περιλαμβάνονται στούς τελευταίους στίχους τῶν ψαλμῶν αὐτῶν καί γίνεται ἡ εἴσοδος. Διαβάζονται δύο ἀναγνώσματα ἀπό τήν Παλαιά Διαθήκη, ἕνα ἀπό τήν Γένεσι καί ἕνα ἀπό τό βιβλίο τῶν Παροιμιῶν. Θά σταθοῦμε γιά λίγο στήν κατανυκτική ψαλμῳδία τοῦ «Κατευθυνθήτω», τοῦ δευτέρου στίχου τοῦ 140οῦ ψαλμοῦ. Ψάλλεται μετά ἀπό τά ἀναγνώσματα ἕξ φορές, ἀπό τόν ἱερέα καί τούς χορούς, ἐνῶ ὁ ἱερεύς θυμιᾷ τήν Ἁγία Τράπεζα.

«Κατευθυνθήτω ἡ προσευχή μου ὡς θυμίαμα ἐνώπιόν σου·

ἔπαρσις τῶν χειρῶν μου θυσία ἑσπερινή»..

Κατόπιν γίνεται ἡ ἐκτενής δέησις ὑπέρ τῶν τάξεων τῶν μελῶν τῆς Ἐκκλησίας, τῶν Κατηχουμένων, τῶν ἑτοιμαζομένων διά τό ἅγιον Βάπτισμα, «τῶν πρός τό φώτισμα εὐτρεπιζομένων»,, καί τῶν πιστῶν. Καί μετά τήν ἀπόλυσι τῶν Κατηχουμένων ἔρχεται τό δεύτερο μέρος, ἡ κοινωνία τῶν μυστηρίων.

Τήν μεταφορά τῶν Προηγιασμένων Δώρων ἀπό τήν Πρόθεσι στό Θυσιαστήριο, πού γίνεται μέ ἄκρα κατάνυξι, ἐνῷ οἱ πιστοί προσπίπτουν «μέχρις ἐδάφους» συνοδεύει ἡ ψαλμῳδία τοῦ ἀρχαίου ὕμνου «Νῦν αἱ δυνάμεις»:

«Νῦν αἱ δυνάμεις τῶν οὐρανῶν

σύν ἡμῖν ἀοράτως λατρεύουσιν·

ἰδού γάρ εἰσπορεύεται ὁ βασιλεύς τῆς δόξης.

Ἰδού θυσία μυστική τετελειωμένη δορυφορεῖται.

Πίστει καί πόθῳ προσέλθωμεν,

ἵνα μέτοχοι ζωῆς αἰωνίου γενόμεθα.

Ἀλληλούϊα».

Ἡ προπαρασκευή γιά τήν Θεία Κοινωνία περιλαμβάνει κυρίως τήν Κυριακή προσευχή (Πάτερ ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς… τόν ἄρτον ἡμῶν τόν ἐπιούσιον δός ἡμῖν σήμερον…», ἀκολουθεῖ ἡ Κοινωνία καί μετ᾿ αὐτήν ἡ εὐχαριστία. Καί ἡ Λειτουργία κλείνει μέ τήν κατανυκτική ὀπισθάμβωνο εὐχή. Εἶναι δέησις πού συνδέει τήν τέλεσι τῆς κατανυκτικῆς αὐτῆς Λειτουργίας πρός τήν περίοδο τῶν Νηστειῶν. Ὁ πνευματικός ἀγών τῆς Τεσσαρακοστῆς εἶναι σκληρός, ἀλλά καί ἡ νίκη κατἀ τῶν ἀοράτων ἐχθρῶν εἶναι βεβαία γιά τούς ἀγωνιζομένους τόν καλόν ἀγῶνα. Ἡ Ἀνάστασις δέν εἶναι μακράν. Ἄς τήν διαβάσωμε προσεκτικά. Εἶναι ἀπό τά ὡραιότερα ἐκκλησιαστικά κείμενα:

«Δέσποτα παντοκράτορ, ὁ πᾶσαν τήν κτίσιν ἐν σοφίᾳ δημιουργήσας, ὁ διά τήν ἄφατόν σου πρόνοιαν καί πολλήν ἀγαθότητα ἀγαγών ἡμᾶς εἰς τά πανσέπτους ἡμέρας ταύτας, πρός καθαρισμόν ψυχῶν καί σωμάτων, πρός ἐγκράτειαν παθῶν, πρός ἐλπίδα ἀναστάσεως· ὁ διά τεσσαράκοντα ἡμερῶν πλάκας χειρίσας τά θεοχάρακτα γράμματα τῷ θεράποντί σου Μωσεῖ, παράσχου καί ἡμῖν, ἀγαθέ, τόν ἀγῶνα τόν καλόν ἀγωνίσασθαι, τόν δρόμον τῆς νηστείας ἐκτελέσαι, τήν πίστιν ἀδιαίρετον τηρῆσαι, τάς κεφαλάς τῶν ἀοράτων δρακόντων συνθλάσαι, νικητάς τε τῆς ἁμαρτίας ἀναφανῆναι καί ἀκατακρίτως φθάσαι προσκυνῆσαι καί τήν ἁγίαν ἀνάστασιν».

Ἡ Θεία Λειτουργία τῶν Προηγιασμένων εἶναι μία ἀπό τίς ὡραιότερες καί κατανυκτικότερες ἀκολουθίες τῆς Ἐκκλησίας μας. Ἀλλά συγχρόνως καί μία διαρκής πρόσκλησις γιά τήν συχνή κοινωνία τῶν θείων μυστηρίων. Μιά φωνή ἀπό τά βάθη τῶν αἰώνων, ἀπό τήν ἀρχαία ζωντανή παράδοσι τῆς Ἐκκλησίας. Φωνή πού λέγει ὅτι ὁ πιστός δέν μπορεῖ νά ζῇ τήν ζωή τοῦ Χριστοῦ ἄν δέν ἀνανεώνῃ διαρκῶς τήν ἕνωσί του μέ τήν πηγή τῆς ζωῆς, τό Σῶμα καί τό Αἷμα τοῦ Κυρίου. Διότι ὁ Χριστός εἶναι «ἡ ζωή ἡμῶν» (Κολοσ. 3, 4).

*Ἀπό τό βιβλίο, ΛΟΓΙΚΗ ΛΑΤΡΕΙΑ, ἐκδ. Ἀ. Δ.

Ο αμέριστος μερισμός τού Χριστού στη Θεία Ευχαριστία

Πώς η ανθρώπινη φύση τού Χριστού έγινε πηγή τής Ακτίστου Χάριτος

 

 

 

π. Ιωάννη Ρωμανίδη

Όσοι συμμετέχουν στην θεία Λειτουργία ωφελούνται ανάλογα με την πνευματική τους κατάσταση.

«Γι' αυτό η θεία Λειτουργία είναι λογική λατρεία. Αλλά η λογική λατρεία δεν ωφελεί τον άνθρωπο, εάν δεν έχει και νοερά λατρεία. Διότι ο άνθρωπος δεν είναι μόνο λογική, είναι και νοερά ενέργεια. Γι' αυτό ο άνθρωπος δεν πρέπει να προσεύχεται μόνο με την λογική, πρέπει να έχει και την προσευχή του Αγίου Πνεύματος μέσα στην καρδιά του, η οποία είναι η αδιάλειπτη προσευχή κλπ. Λοιπόν, κατά τους Πατέρες της Εκκλησίας, αυτοί είναι μέλη της Εκκλησίας, όσοι βρίσκονται σε αυτήν την κατάσταση».

Γνωρίζουμε ότι η άκτιστη ενέργεια του Θεού «μερίζεται αμερίστως εν μεριστοίς και πολλαπλασιάζεται απολλαπλασιάστως εν πολλοίς». Μετά την ενανθρώπιση του Χριστού, κατά την οποία η θεία φύση ενώθηκε με την ανθρώπινη φύση αδιαιρέτως, ατρέπτως, αμερίστως, ασυγχύτως, και η ανθρώπινη φύση του Χριστού έγινε πηγή τής ακτίστου ενεργείας του Θεού.

«Ο τρόπος της παρουσίας και φανερώσεως του Θεού στον άνθρωπο είναι και δια της ανθρώπινης φύσεως του Χριστού, η οποία και αυτή τώρα μερίζεται αμερίστως εν μεριστοίς και πολλαπλασιάζεται απολλαπλασιάστως εν πολλοίς».

Αυτό το λέγει ο ιερεύς, όταν τεμαχίζη τον Άγιο Άρτο σε πολλούς μαργαρίτας: «Μελίζεται και διαμερίζεται ο αμνός του Θεού ο μελιζόμενος και μη διαιρούμενος, ο πάντοτε εσθιόμενος και μηδέποτε δαπανώμενος, αλλά τους μετέχοντας αγιάζων».

«Όταν κοινωνούμε το Σώμα και το Αίμα του Χριστού, δεν παίρνουμε μόνο ένα κομματάκι του Χριστού μέσα μας, αλλά ο καθένας που κοινωνεί παίρνει ολόκληρο τον Χριστό μέσα του. Όμως εξ αιτίας αυτού δεν υπάρχουν πολλοί Χριστοί. Ένας είναι ο Χριστός και αυτός ο Χριστός, που είναι ένας, βρίσκεται ολόκληρος μέσα σε κάθε πιστό που κοινώνησε των Άχράντων Μυστηρίων. Επάνω, δηλαδή, στο Άγιο Δισκάριο, εκεί που κομματιάζεται ο Αμνός από τον Ιερέα, δεν κομματιάζεται ο Χριστός, αλλά πολλαπλασιάζεται απολλαπλασιάστως εις τους πολλούς. Υπάρχει, δηλαδή, ολόκληρος ο Χριστός σε κάθε τεμάχιο του Θείου Άρτου (μαργαρίτη). Αυτό είναι το Μυστήριο της παρουσίας του Θεού στον άνθρωπο». 

Πηγή: "Εμπειρική Δογματική τής Ορθοδόξου Καθολικής Εκκλησίας κατά τις προφορικές παραδόσεις τού π. Ι. Ρωμανίδη" Τόμος Β΄.  Τού σεβ. Μητρ. Ναυπάκτου και αγ. Βλασίου Ιεροθέου.

Τὸ εἶδα καὶ αὐτὸ τὸ παράξενο

 

Γράφει ὁ Ἁγιοσιωνίτης

   Τὴν Κυριακὴ τῆς Πεντηκοστῆς στὸ ναὸ ποὺ πῆγα νὰ ἐκκλησιαστῶ εἶδα καὶ αυτό. Οἱ εὐχὲς τῆς γονυκλισίας διαβάστηκαν στὴ δημοτική. Ὁ ἱερέας μᾶς εἶπε ὁτι θα διάβασει τὶς εὐχὲς μὲ τρόπο ἁπλό, ὥστε νὰ τὶς κατανοήσουν ὅλοι.  Δὲν κατάλαβα τὶ ἐννοοῦσε  ἀλλὰ ἐπρόκειτο νὰ καταλάβω μὲ ὀδύνη.

   Ὅπως ἤμουν σκυμμένος, ἄκουσα τὸν ἱερέα νὰ ἀπαγγέλει τὶς εὐχὲς σὲ ἀκατανόητη γλῶσσα. Ὄχι, ἦταν δημοτική καὶ εἶναι ἡ φυσικὴ μου γλῶσσα. Καὶ ὅμως δὲν καταλάβαινα τὶς εὐχές. Χάθηκε ἡ μαγεία, ἡ γοητεία τῶν εὐχῶν στὴν ἀρχαία γλῶσσα. Τὸ ἄκουγα ὡς κάτι ἀκαθόριστο, σὰν μιὰ ξένη γλῶσσα, ποὺ δὲν ἤξερα. Κανεὶς δὲν διαμαρτύθηκε, σιώπησα καὶ ἐγώ. Θυμόμουν εὐσεβεῖς γέροντες καὶ γερόντισσες, ποὺ δὲν πῆγαν πέραν ἀπὸ μερικὲς τάξεις στὸ Δημοτικὸ σχολεῖο, καὶ ὅμως τὰ καταλάβαιναν. Καὶ ὅσο δὲν καταλάβαινα τὶς εὐχές, τόσο θυμόμουν τὶς ἄλλες χρονιὲς, ποὺ ζοῦσα τὴν ἀρχαία γλῶσσα.

Θυμήθηκα ὅτι ὁ μακαριστὸς ἀρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος πειραματίσθηκε ἐπὶ ἕνα ἔτος στὸ θέμα αυτό. Δηλαδὴ ἐπὶ ἕνα χρόνο ὁ Ἀπόστολος καὶ τὸ Εὐαγγέλιο διαβάζονταν στοὺς Ναοὺς τῆ Ἱερᾶς. Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀθηνῶν καὶ στὸ πρωτότυπο καὶ στὴ νεοελληνική ἀπόδοση. Ὁ ἴδιος διεπίστωσε ὅτι δὲν ὑπῆρξε αὐξημένη προσέλευση τῶν νέων ἀγοριῶν καὶ κοριτσιῶν καὶ τελικὰ κατήργησε τὸν πειραματισμό.

Ἔφυγα ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία μὲ τὴν ἀπορία. Ἔμαθα ἀργότερα ὅτι ὁ ἱερέας ἐνήργησε αὐτοβούλως, μὲ σκοπὸ νὰ κατανοήσουν οἱ πιστοὶ τὶς εὐχές. Δὲν ὑπῆρχε καμιὰ μεσολάβηση τοῦ ἐπισκόπου. Ἡ λύση στὴν κατανόηση τῶν λειτουργικῶν κειμένων δὲν εἶναι ἡ ἁπλοποίηση τῆς ἀρχαίας γλῶσσας. Εἶναι ὁ ἁγιοπνευματικὸς φωτισμὸς τῶν πιστῶν. Ἀκολουθώντας τὶς ἐντολὲς τοῦ Χριστοῦ μας καὶ συμμετέχοντας στὴ μυστηριακὴ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας μας, ἐπέρχεται σιγὰ-σιγὰ ὁ φωτισμὸς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στὴ ζωὴ τῶν πιστῶν. Τὸ εἴδαμε αὐτὸ ξεκάθαρα, οἱ ἅγιοι τῶν ἡμερῶν μας ἦταν ὀλιγογράμματοι καὶ ὅμως συμβούλευαν τοὺς ἀνθρώπους τὰ πρόσφορα. Τὸ εἴδαμε καὶ σὲ εὐσεβεῖς λαϊκούς. Ἐπομένως, δὲν φταίει ἡ γλῶσσα, φταίει ἡ πρόοδός μας στὴν πίστη.

Εἶδα σὲ ἕνα ὁμολογικό site τὶς εὐχὲς τῆς γονυκλισίας κείμενο καὶ μετάφραση. Αὐτὸ δημιουργεῖ κουλτούρα μετάφρασης λίγο-λίγο. Ἡ κατρακύλα ἔχει ξεκινήσει καὶ δὲν ξέρω ποῦ θὰ φτάσει. Μιὰ Θεία Λειτουργία σὲ μετάφραση περιγράφει καὶ ὁ Ἰωάννης Τάτσης στὴ διεύθυνση εδω

Ὅσοι πιστοὶ…    Στῶμεν καλῶς

Χριστός Ἀνέστη.

«Ἀνελήφθης ἐν δόξῃ Χριστέ ὁ Θεός ἡμῶν» Βραχεῖα ἀνάλυση τῶν νοημάτων τοῦ Ἀπολυτικίου

 

 (Ἀπόσπασμα ἀπό κήρυγμα τοῦ Πρωτοπρεσβυτέρου Θεοδώρου Ζήση, ὁμοτίμου καθηγητοῦ Πατρολογίας τοῦ Α.Π.Θ.)

Μᾶς λέγει τό Ἀπολυτίκιο: «Ἀνελήφθης ἐν δόξῃ Χριστέ ὁ Θεός ἡμῶν», Χριστέ μου, ἀναλήφθηκες δοξασμένος· διότι ἄγγελοι Τόν συνόδευαν καί ἐπάνω σέ νεφέλη. «Ἀνελήφθης ἐν δόξῃ Χριστέ ὁ Θεός ἡμῶν, χαροποιήσας τούς μαθητάς». Καί γιατί χάρηκαν οἱ μαθητές, ἀφοῦ ὁ Χριστός ἔφευγε ἀπό κοντά τους, κι ἔφευγε στούς οὐρανούς;

Τό ἐξηγεῖ ἐδῶ τό ἀπολυτίκιο· «Ἀνελήφθης ἐν δόξῃ Χριστέ ὁ Θεός ἡμῶν, χαροποιήσας τούς μαθητάς, τῇ ἐπαγγελίᾳ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος». Γιατί τούς ὑποσχέθηκε ὅτι δέν θά εἶναι μόνοι πλέον στή ζωή τῆς Ἐκκλησίας, ὅτι θά ἔρθει ὁ ἄλλος Παράκλητος, θά ἔρθει τό Ἅγιο Πνεῦμα, τό ὁποῖο θά συνεχίσει νά κάνει αἰσθητή τήν παρουσία τοῦ Χριστοῦ μέσα στήν Ἱστορία.

Ὅπως ἔχουν διατυπώσει πάρα πολύ καλά, σύντομα, ὁρισμένοι διδάσκαλοι, ἡ Ἐκκλησία εἶναι ὁ Χριστός ὁ ἴδιος, ὁ εἰς τούς αἰῶνας παρατεινόμενος· δέν λείπει ὁ Χριστός, ἡ Ἐκκλησία ἡ ἴδια εἶναι ὁ Χριστός. Ἀλλά ,μέσα στήν Ἐκκλησία τό Ἅγιο Πνεῦμα εἶναι ἐκεῖνο, τό ὁποῖο κάνει αἰσθητή τήν παρουσία τοῦ Χριστοῦ. Μᾶς κάνει καί κοινωνοῦμε τοῦ Χριστοῦ μέ τά ἅγια Μυστήρια, μέ τά θαύματα καί μέ τή Διδασκαλία τοῦ Χριστοῦ.

Καί καταλήγει τό Ἀπολυτίκιο ὡς ἑξῆς: «βεβαιωθέντων αὐτῶν διά τῆς εὐλογίας, ὅτι σύ εἶ ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ, ὁ Λυτρωτής τοῦ κόσμου». Ὅπως μᾶς λένε καί πάλι οἱ Εὐαγγελισταί, ὅταν ὁ Χριστός ἀνελήφθη τούς εὐλόγησε, «εὐλόγησεν αὐτούς» (Λουκ. 24, 50), καί μέ τήν εὐλογία τή γνωστή στούς Ἀποστόλους βεβαιώθηκαν ὅτι ὁ Χριστός εἶναι ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ, ὁ Λυτρωτής τοῦ κόσμου.

……………………..

Ἐπιμέλεια ἀντιγραφῆς Φώτιος Μιχαήλ, ἰατρός

Το όραμα του Προφήτη Ησαΐα για τά όσα ὅσα συμβαίνουν στό ἐπουράνιο θυσιαστήριο.

 

 

 

[...]Ἐξαιρετικά σπουδαῖο εἶναι τό ὅραμα πού εἶδε ὁ προφήτης, ὅταν τοῦ ἀναθέτει ὁ Θεός τήν ἱερή ἀποστολή τῆς προφητείας. Συγκεκριμένα, ὁ προφήτης Ἡσαΐας, βλέπει καί ἀκούει ὅσα συμβαίνουν στό ἐπουράνιο θυσιαστήριο.
 Βέβαια αἰσθάνεται βαθύτατα ἁμαρτωλό καί ἀνάξιο τόν ἑαυτό του νά δοξολογεῖ καί ὑμνεῖ τόν Θεό, ὅπως τό πράττουν οἱ ἄγγελοι, ἐπειδή ἀκριβῶς τά χείλη του εἶναι ἀκάθαρτα, ἕνεκεν τῶν ποικίλων ἁμαρτιῶν του.

 Εἶδε, ὅμως, ὁ προφήτης τόν Κύριον καί Θεόν. Λέγει εἰδικότερα: «Καί ἀπεστάλη πρός με ἓν τῶν Σεραφίμ καί ἐν τῇ χειρί εἶχεν ἄνθρακα, ὅν τῇ λαβίδι ἔλαβεν ἀπό τοῦ θυσιαστηρίου καί ἥψατο τοῦ στόματός μου καί εἶπεν˙ ἰδού ἥψατο τῶν χειλέων σου καί ἀφελεῖ τάς ἀνομίας σου καί τάς ἁμαρτίας σου περικαθαριεῖ. Καί ἤκουσα τῆς φωνῆς Κυρίου λέγοντος˙ τίνα ἀποστείλω καί τίς πορεύσεται πρός τόν λαόν τοῦτον; Καί εἶπα˙ ἰδού ἐγώ εἰμι˙ ἀπόστειλόν με. Καί εἶπε˙ πορεύθητι» (Ἡσ. στ', 6-9).

Ἔχουμε ἐδῶ καθαρά τήν ἀποστολή τοῦ προφήτου νά κηρύξει στό λαό τήν μετάνοια καί συγχρόνως φανερώνεται καί προτύπωση τῆς Παναγίας.

 

 

Ἡ λαβίδα συμβολίζει τήν Θεοτόκο καί ὁ ἄνθρακας πού καίει, συμβολίζει τό πῦρ τῆς θεότητος τοῦ Χριστοῦ. Δηλαδή, ἡ Θεοτόκος εἶναι ἡ μυστική λαβίδα πού συνέλαβε μέσα στήν κοιλία της τόν ἄνθρακα τῆς θεότητος, τόν Υἱό καί Λόγο τοῦ Θεοῦ. Μάλιστα, τό ὄγδοο Μεγαλυνάριο (γ' ἦχος) τῆς ἑορτῆς τῆς Ὑπαπαντῆς τό λέγει πολύ εὔστοχα: «Ἡ λαβίς ἡ μυστική, ἡ τόν ἄνθρακα Χριστόν, συλλαβοῦσα ἐν γαστρί, σύ ὑπάρχεις Μαριάμ».

Ἀκόμη ἕνα τροπάριο τῆς ε’ Ὠδῆς τῆς ἑορτῆς τῆς Ὑπαπαντῆς λέγει πολύ χαρακτηριστικά: «Ρύπτεται Ἡσαΐας, τοῦ Σεραφίμ τόν ἄνθρακα δεξάμενος, ὁ Πρέσβυς ἐβόα τῇ Θεομήτορι˙ σύ ὥσπερ λαβίδι χερσί λαμπρύνεις με, ἐπιδοῦσα ὃν φέρεις, φωτός ἀνεσπέρου, καί εἰρήνης δεσπόζοντα». Λέγει ὁ Συμεών πρός τήν Θεοτόκο ὁ Ἡσαΐας, ὅταν ἐδέχθη, δηλαδή, στά χείλη του ἀπό τό χέρι τοῦ ἀγγέλου Σεραφίμ τό ἀναμμένο κάρβουνο ἀπό τό θυσιαστήριο τοῦ Θεοῦ, καθαρίσθηκε ἀπό τίς ἁμαρτίες του.

Σύ δέ τώρα, πού μοῦ δίδεις νά λάβω στίς ἀγκάλες μου Ἐκεῖνον πού σηκώνεις, μέ λαμπρύνεις, σάν νά εἶσαι ἡ λαβίδα ἐκείνη, μέ τήν ὁποίαν ὁ Ἄγγελος ἔδωκε τόν ἀναμμένο ἄνθρακα στόν Προφήτη. Διότι Σύ, μοῦ προσφέρεις ὄχι ἄνθρακα, ἀλλά τόν Θεόν, «φωτός ἀνεσπέρου καί εἰρήνης δεσπόζοντα».

Ἄνθραξ, εἰδικότερα κατά τήν ἑρμηνεία, εἶναι τό Σῶμα καί τό Αἷμα τοῦ Χριστοῦ. Ὑπάρχουν δέ, δύο τρόπον τινα ἰδιότητες, ἡ καθαρτική καί ἡ ἁγιαστική, ἤτοι ἡ Θ. Μετάληψη καίει τούς ἀσεβεῖς καί ἁγιάζει τούς μετανοοῦντας.

Στήν Ἀκολουθία τῆς Θείας Μεταλήψεως ὑπάρχουν οἱ σπουδαιότατοι στίχοι: «Θεουργόν Αἷμα φρῖξον, ἄνθρωπε βλέπων˙ ἄνθραξ γάρ ἐστί τούς ἀναξίους φλέγων. Θεοῦ τό Σῶμα καί θεοῖ με καί τρέφει˙ θεοῖ τό πνεῦμα, τόν δέ νοῦν τρέφει ξένως». Ἔπειτα, ἡ φράση, ὅταν κοινωνοῦν οἱ ἱερεῖς, εἶναι πολύ χαρακτηριστική: «Τοῦτο ἥψατο τῶν χειλέων μου καί ἀφελεῖ τάς ἀνομίας μου καί τάς ἁμαρτίας μου περικαθαριεῖ».

Ὁ ἱερεύς κατόπιν, ὡς ἄλλο Σεραφίμ, μεταδίδει στούς πιστούς διά τῆς λαβίδος τόν θεῖον ἄνθρακα, τόν Χριστόν, τό Σῶμα καί τό Αἷμα τοῦ Χριστοῦ εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν καί εἰς ζωήν αἰώνιον.
Γι' αὐτό καί ἡ πρόσκληση εἶναι: «Μετά φόβου Θεοῦ, πίστεως καί ἀγάπης». Ἡ πρώτη φράση εἶναι «μετά φόβου Θεοῦ» καί ἀκολουθεῖ ἡ πίστη καί ἡ ἀγάπη.

Ὁ Ἀπ. Παῦλος, μάλιστα, θά ἐπιμείνει στό παράγγελμα «δοκιμαζέτω ἄνθρωπος». Δηλαδή, «Δοκιμαζέτω ἄνθρωπος ἑαυτόν καί οὕτως ἐκ τοῦ ἄρτου ἐσθιέτω καί ἐκ τοῦ ποτηρίου πινέτω» (Α' Κορινθ. 11,28).

Ἡ Θεία Μετάληψη εἶναι ἄνθραξ, ἀναμμένο κάρβουνο. Εἶναι «πῦρ καταναλῖσκον». Εἶναι φωτιά. Λέγει πάλιν ὁ Ἀπόστολος τῶν Ἐθνῶν: «Ὅς ἄν ἐσθίῃ τόν ἄρτον τοῦτον ἤ πίνῃ τό ποτήριον τοῦ Κυρίου ἀναξίως, ἔνοχος ἔσται τοῦ σώματος καί αἵματος τοῦ Κυρίου... Ὁ γάρ ἐσθίων καί πίνων ἀναξίως, κρῖμα (=καταδίκη) ἑαυτῷ ἐσθίει καί πίνει, μή διακρίνων τό σῶμα τοῦ Κυρίου. Διά τοῦτο ἐν ὑμῖν πολλοί ἀσθενεῖς καί ἄρρωστοι καί κοιμῶνται (=ἀποθνήσκουσιν) ἱκανοί» (Α' Κορινθ. 11', 27-30).

Ὁ ἱερός Χρυσόστομος, ὁ «μύστης τῆς Θείας Εὐχαριστίας» ὑπογραμμίζει ἐν προκειμένῳ: «Ἀλλ' ἐπειδή μνημόνευσα τή θυσία αὐτή, θέλω νά πῶ λίγα σέ σᾶς τούς μυημένους, λίγα βέβαια ὡς πρός τήν ἔκταση, μεγάλα ὅμως ὡς πρός τή δύναμι καί τήν ὠφέλεια˙ διότι δέν εἶναι δικά μας λόγια αὐτά πού θά λεχθοῦν, ἀλλά τοῦ θείου Πνεύματος. Ποιά λοιπόν εἶναι αὐτά; Πολλοί μεταλαβαίνουν τή θυσία αὐτή μιά φορά τό χρόνο, ἐνῶ ἄλλοι δυό καί ἄλλοι πολλές φορές. Ὁ λόγος αὐτός ἀπευθύνεται πρός ὅλους μας, ὄχι μόνο σ' αὐτούς πού εἶναι ἐδῶ, ἀλλά καί σ' ἐκείνους πού ζοῦν στήν ἔρημο˙ διότι ἐκεῖνοι μεταλαβαίνουν μιά φορά τόν χρόνο, καί πολλές φορές καί κάθε δύο ἔτη; Τί λοιπόν; ποιούς θ' ἀποδεχθοῦμε; αὐτούς πού μεταλαβαίνουν μιά φορά; αὐτούς πού πολλές; αὐτούς πού λίγες; Οὔτε αὐτούς πού μεταλαβαίνουν μία φορά, οὔτε αὐτούς πού πολλές, οὔτε αὐτούς πού λίγες, ἀλλά ἐκείνους πού μεταλαβαίνουν μέ καθαρά συνείδησι, μέ καθαρή καρδιά καί μέ βίο ἀνεπίληπτο. Ὅσοι εἶναι τέτοιοι, ἄς πλησιάζουν πάντοτε˙ ἐνῶ ὅσοι δέν εἶναι τέτοιοι, ἄς μή προσέρχωνται οὔτε μιά φορά. Γιατί ἄραγε; Διότι λαμβάνουν γιά τούς ἑαυτούς τους καταδίκη καί κατάκρισι καί κόλασι καί τιμωρία» (ΕΠΕ, 25,

Στήν πρός Ἑβραίους, ὁμιλία ΙΖ', σελ.39). Καί καταλήγει πολύ χαρακτηριστικά: «Γι' αὐτό καί ὁ ἱερεύς προσφωνεῖ τότε καί καλεῖ τούς ἁγίους, καί μέ τά λόγια αὐτά ἐπικρίνει ὅλους, ὥστε κανείς νά μή προσέλθη ἀπροετοίμαστος.
Διότι, ὅπως στό κοπάδι ἐκεῖνο, στό ὁποῖο ὑπάρχουν πολλά πρόβατα ὑγιῆ καί πολλά γεμᾶτα μέ ψώρα, πρέπει νά διαχωρισθοῦν αὐτά ἀπό τά ὑγιῆ, ἔτσι καί στήν Ἐκκλησία, ἐπειδή ἄλλα πρόβατα εἶναι ὑγιῆ καί ἄλλα ὑποφέρουν ἀπό κάποια ἀσθένεια, μέ τά λόγια αὐτά διαχωρίζει αὐτά ἀπό ἐκεῖνα, ἀφήνοντας ὁ ἱερεύς ν' ἀκουσθῆ παντοῦ ἡ φοβερή αὐτή κραυγή, καλῶντας ἔτσι καί προσελκύοντας τούς πιστούς» (ὅπ. παρ. σελ. 41).

Χωρίς πνευματική προετοιμασία καί ψυχική «δοκιμασία», δηλαδή μετάνοια καί ἐκζήτηση τοῦ ἐλέους τοῦ Θεοῦ, ποτέ ἄς μή πλησιάσουμε τόν μυστικό ἄνθρακα, ὁ ὁποῖος κατακαίει τούς ἀναξίους.

Γράφει ὁ Ἀπόστολος: «Τίς μετοχή δικαιοσύνη καί ἀνομία; Τίς δέ κοινωνία φωτί πρός σκότος; Τίς δέ συμφώνησις Χριστῷ πρός Βελίαλ;» (Β' Κορ. στ', 14-15). Πῶς θά πλησιάσει τόν Ἅγιον καί Πανάγιον ἐκεῖνος πού εἶναι βουτηγμένος στήν ἀνομία; Πῶς θά ἀναμίξει τήν κακοσμία τῶν παθῶν του μέ τό οὐράνιο μύρο τῆς ἱερᾶς θυσίας;

Χρειάζεται, συνεπῶς, μεγάλη προσοχή πῶς προσερχόμεθα στή Θεία Μετάληψη. Οὔτε ἀποχή, οὔτε χωρίς τήν κατάλληλη προετοιμασία.[...]

Του Μητροπολίτου Μάνης π. Χρυσοστόμου Γ'

Τὸ ἅγιο Εὐχέλαιο

 

ἱερομόναχος Γρηγόριος

Ἡ θεία σύσταση τοῦ Μυστηρίου αὐτοῦ ἀναφέρεται ἀπὸ τὸν Ἀδελφόθεο Ἰάκωβο: «Ἐὰν κάποιος ἀπὸ σᾶς εἶναι ἄρρωστος, ἂς προσκαλέσει τοὺς πρεσβυτέρους τῆς Ἐκκλησίας καὶ ἂς προσευχηθοῦν γι’ αὐτόν, ἀφοῦ τὸν ἀλείψουν μὲ ἔλαιο στὸ ὄνομα τοῦ Κυρίου. Καὶ ἡ προσευχὴ ποὺ γίνεται μὲ πίστη, θὰ θεραπεύσει τὸν ἀσθενῆ. Ὁ Κύριος θὰ τὸν σηκώσει ἀπὸ τὸ κρεβάτι τῆς ἀρρώστιας, καὶ ἂν ἔχει κάνει ἁμαρτίες θὰ τοῦ συγχωρηθοῦν».

Ὁ ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης ἀναφερόμενος στοὺς λόγους τοῦ Ἀδελφόθεου, γράφει ὅτι «ἡ ἀποστολικὴ διδασκαλία, ἀποδεικνύεται διὰ τῶν πραγμάτων ἀληθινή. Επειδή ὅταν μαζευτοῦν οἱ ἅγιοι ἱερεῖς… καὶ τελέσουν τὸ ἱεροπρεπέστατο μυστήριο τοῦ θείου Εὐχελαίου, βλέπουμε φανερὰ πολλοὺς ἀσθενεῖς ἢ νὰ μεταβάλλονται πρὸς τὸ καλύτερο ἢ καὶ τελείως νὰ θεραπεύονται. Πρῶτον μὲν διὰ τῆς ἐπικλήσεως τοῦ ὀνόματος τοῦ Κυρίου καὶ τῆς θείας τοῦ Χρίστου καὶ παντοδυνάμου Χάριτος. Δεύτερον διὰ τῆς χρίσεως τοῦ πνευματικοῦ ἐλαίου καὶ τρίτον διὰ τῆς θερμῆς καὶ πιστῆς προσευχῆς τῶν ἱερωτάτων ἀνδρῶν. Ὥστε ἀπὸ τοῦτο κινούμεθα νὰ στοχαστοῦμε ὡς ἀληθὲς καὶ ἐκεῖνο ὅπου λέγει ἀκολούθως ὁ μέγας Ἀδελφόθεος, ὅτι καὶ αἱ ἁμαρτίαι ὅπου ἐπραξεν ὁ ἀσθενῶν συγχωροῦνται παρὰ Κυρίου διὰ τῆς δεήσεως τῶν ἁγίων ἱερέων καὶ ἀρχιερέων Του».

Ἡ πρωταρχικὴ σημασία τοῦ ἁγίου Εὐχελαίου εἶναι ἡ προσευχὴ τῶν ἱερέων γιὰ τοὺς ἀσθενεῖς ἀδελφούς μας.

Μαζὶ μὲ τὴ θεραπεία τοῦ σώματος δίνεται ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία καὶ ἡ ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν.

Αὐτὸ δὲν σημαίνει βέβαια ὅτι τὸ Εὐχέλαιο ἀντικαθιστᾶ τὴν ἱερὰ Ἐξομολόγηση. Ἀλλὰ ἐπειδὴ πολλὲς φορὲς μία σωματικὴ ἀσθένεια εἶναι συνέπεια μίας ἁμαρτίας, ὁ Χριστὸς συνέδεσε τὴν ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν μὲ τὴ θεραπεία τοῦ σώματος. Τὸ βλέπουμε αὐτὸ καὶ στὴ περίπτωση τῶν Μαθητῶν τοῦ Χριστοῦ. Ὅταν τοὺς ἐξέλεξε ὁ Κύριος καὶ τοὺς ἔστειλε στὸ κήρυγμα, κήρυτταν ὅτι πρέπει νὰ μετανοήσουν οἱ ἄνθρωποι· ἔβγαζαν δαιμόνια καὶ ἄλειφαν τοὺς ἀρρώστους μὲ λάδι καὶ τοὺς θεράπευαν.

Ἡ ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν ποὺ λαμβάνουμε μὲ τὸ ἱερὸ Εὐχέλαιο προϋποθέτει τὴ μετάνοιά μας καὶ τὴν τέλεση τοῦ μυστηρίου τῆς Ἐξομολογήσεως. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος ποὺ γίνεται τὸ μυστήριο τοῦ Εὐχελαίου στὸ Ναὸ γιὰ ὅλους τούς πιστοὺς κατὰ τὴ Μεγάλη Τετάρτη καὶ τὴ παραμονὴ τῶν Χριστουγέννων, ἡμέρες κατὰ τὶς ὁποῖες οἱ πιστοὶ ἔχουν προετοιμαστεῖ μὲ τὴν Ἐξομολόγηση γιὰ τὴ συμμετοχή τους στὴν θεία Κοινωνία.

Κατὰ τὴν τέλεση τοῦ μυστηρίου τοῦ Εὐχελαίου διαβάζεται ἕνας Κανόνας, ψάλλονται ἀρκετὰ τροπάρια διαφόρων Ἁγίων καὶ κατόπιν διαβάζονται ἑπτὰ Ἀποστολικὲς καὶ ἑπτὰ Εὐαγγελικὲς περικοπές. Ἀκολουθεῖ ἡ ἀνάγνωση ἑπτὰ Εὐχῶν. Ὅλη αὐτὴ ἡ θαυμάσια ἱερολογία ἐκφράζει τὴν φιλανθρωπία καὶ τὸ ἔλεος τοῦ Κυρίου ποὺ προσφέρεται ἀφθονοπάροχα στοὺς ἀσθενεῖς ἀδελφούς μας.

Στὴν πρώτη ἀπὸ τὶς Εὐχὲς ὁ λειτουργὸς παρακαλεῖ τὸν Κύριο: «Ἂς γίνει, Κύριε, τὸ ἔλαιο τοῦτο ἔλαιο ἀγαλλιάσεως, ἔλαιο ἁγιασμοῦ, ἔνδυμα βασιλικό, θώρακας δυνάμεως, ἀγαλλίαμα καρδίας, εὐφροσύνη αἰώνια». Σὲ ἄλλη πάλι Εὐχὴ παρακαλοῦμε τὸ Κύριο νὰ ἑνώσει τὸ ἔλεός Του μὲ τὸ ἅγιο ἔλαιο, καὶ σὲ ὅσους χρίονται ἀπὸ αὐτό, νὰ εἶναι γιὰ τὴ θεραπεία τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ σώματός τους. Λέει ὁ λειτουργός: «Κύριε, στεῖλε ἀπὸ τὸν οὐρανὸ τὴν ἰατρική σου δύναμη. Ἀκούμπησε τὸ ἄρρωστο σῶμα, σβῆσε τὸν πυρετό. Γίνε γιατρὸς τοῦ δούλου Σου. Σήκωσὲ τον ἀπὸ τὸ κρεβάτι τοῦ πόνου καὶ χάρισὲ τον στὴν Ἐκκλησία σου σῶο καὶ ὑγιῆ».

Ὅπως εἴπαμε, ἡ συμμετοχὴ τοῦ πιστοῦ στὸ Εὐχέλαιο γίνεται μὲ τὴν προσευχή του καὶ μὲ τὴ χρίση ποὺ τοῦ κάνει ὁ ἱερέας μὲ τὸ ἅγιο ἔλαιο. Καθὼς τὸν χρίει, παρακαλεῖ τὸ Θεό: «Πάτερ ἅγιε, ἰατρὲ τῶν ψυχῶν καὶ τῶν σωμάτων, Σύ ποὺ ἔστειλες τὸ Μονογενῆ σου Υἱό, γιὰ νὰ θεραπεύσει κάθε ἀρρώστια καὶ νὰ λυτρώσει ἀπὸ τὸ θάνατο, θεράπευσε καὶ αὐτὸν τὸ δοῦλο Σου ἀπὸ τὴν ψυχικὴ καὶ σωματικὴ ἀρρώστια ποὺ τὸν κατέχει καὶ ζωοποίησέ τον μὲ τὴ χάρη τοῦ Χριστοῦ».

Πρέπει βέβαια νὰ γνωρίζουμε ὅτι μετὰ ἀπὸ τὴν τέλεση τοῦ Εὐχελαίου δὲν ἀκολουθεῖ πάντοτε ἡ θεραπεία τοῦ ἀσθενοῦντος. Ἐὰν θὰ δοθεῖ ἡ θεραπεία ἀπὸ τὸ Χριστό, αὐτὸ θὰ τὸ κρίνει ὁ Ἴδιος. Ἀσφαλῶς ὅμως τὸ Μυστήριο, μὲ τὴ χάρη τοῦ Κυρίου, δίνει οὐράνια παρηγοριὰ στὸν ἀσθενῆ, γιὰ νὰ μπορέσει αὐτὸς νὰ δεχτεῖ τὴν ἀρρώστια μὲ ὑπομονή.

Κάθε φορᾶ ποὺ ἀντιμετωπίζουμε μία ἀρρώστια ψυχικὴ ἢ πνευματική, ὁ Χριστὸς μᾶς καλεῖ νὰ προσέλθουμε σ’ Αὐτόν, ποὺ εἶναι ὁ φιλάνθρωπος ἰατρὸς τῶν ψυχῶν καὶ τῶν σωμάτων, νὰ ζητήσουμε τὸ ἔλεός Του γιὰ τὴ θεραπεία μας καὶ νὰ ἐμπιστευθοῦμε στὴν ἀγάπη Του ὅτι θὰ μᾶς δώσει τὰ καλὰ καὶ συμφέροντα γιὰ τὴ ψυχή μας.

Ἐὰν προσερχόμαστε στὸ Κύριο μ’ αὐτὴ τὴ πίστη, τότε τὸ ἱερὸ Εὐχέλαιο, θὰ γίνει ἡ σωτηρία μας. Ο Κύριος θὰ μᾶς ἀναστήσει καὶ θὰ μᾶς κροτήσει κοντά Του γιὰ πάντα. Ἀμήν.