Η Ευχαριστιακή και Εκκλησιολογική Ειδωλολατρία

Στην σύγχρονη εκοσμικευμενη εκκλησιαστική πραγματικότητα ,που η αξία του ιερωμένου προσμετράτε στο τι ''κατηγορίας είναι'' ή πόσα ''μεταπτυχιακά έχει'', οι Τσεκουράτες Αλήθειες του π.Ιωάννη Ρωμανίδη ,θα μπορούσε να είναι η απάντηση στην αγωνία και τις φωνές που ακούγονται για το άνοιγμα της σχολής της Χάλκης…!!!

Εις την εποχήν του Αποστόλου Παύλου εξελέγετο κανείς επίσκοπος ή πρεσβύτερος από την ομάδα των προφητών, δηλαδή των δοξασμένων/θεουμένων. Δια τούτο ο Παύλος γράφει στον Τιμόθεον «μη αμέλει του εν σοι χαρίσματος, ό εδόθη σοι δια προφητείας μετά επιθέσεως των χειρών του πρεσβυτερίου (Α΄ Τιμ. 3:14).»

Δια τούτο ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός μας πληροφορεί ότι στα χρόνια του υπήχαν επίσκοποι που στην εποχήν του αποστόλου Παύλου θα έλεγαν μόνον το «αμήν» στην εκκλησίαν.

Στην καρδιάν της Περί Πίστεως Εκθέσεως του Δαμασκηνού είναι μεταξύ των άλλων και μαζί με τον Απόστολον Παύλον και ο Άγιος Διονύσιος ο Αρειοπαγίτης ο οποίος τονίζει ότι ο επίσκοπος εκλέγεται από μεταξύ των θεουμένων. Αυτή η παράδοσις διατηρήθηκε όλα τα χρόνια της Τουρκοκρατίας.

Ακριβώς δια να καταργηθή η παράδοσις αυτή

ιδρύθηκαν αι Θεολογικαί Σχολαί

της Χάλκης

και των Αθηνών

και εν συνεχεία της Θεσσαλονίκης

Έτσι δεν ήτο ανάγκη πλέον οι υποψήφιοι επίσκοποι να είναι θεολόγοι από την θέωσίν τους ή τουλάχιστον από τον φωτισμόν της καρδίας τους από την νοεράν ευχήν, αλλά από το πτυχείο του Πανεπιστημίου επάνω στο οποίο γράφει θεολόγος μάλιστα.

Πατερική Θεολογία (#2) - π. Ιωάννης Ρωμανίδης

 

Μέρος πρώτο

Ποιός ξέρει τον Ρωμανίδη σήμερα; Η επαφή μου με τον λόγο του π. Ιωάννη

 

Από την πρώτη μου επαφή με το λόγο του π. Ιωάννη Ρωμανίδη (1927 - 2001)

*Κωστής  Μπασογιάννης Οδοντίατρος, σκηνοθέτης & φωτογράφος

Ο άνθρωπος που κατανόησε περισσότερο απ' όλους τις ιστορικές και πνευματικές προϋποθέσεις της παρακμής της δυτικής θεολογίας και του εκφυλισμού της πνευματικότητας στο χώρο που σήμερα ονομάζουμε Δυτική Ευρώπη.

Ο άνθρωπος, η μελέτη του έργου τού οποίου μπορεί να οδηγήσει στην απόλυτη εξήγηση και, σε ένα μεγάλο βαθμό, δικαιολόγηση όλων των σημαντικών δυτικών αντι-εκκλησιαστικών και κατ' επέκταση αντι-χριστιανικών και αντι-θρησκευτικών ρευμάτων, ως απαντήσεις στην διαστρέβλωση της Χριστιανικής πίστης, που συντελέστηκε εκεί στα πλαίσια της Φραγκικής κατάκτησης της δυτικής Ρώμης.

Ο ιερέας θεολόγος για τον οποίο μπορούμε να πούμε ότι η θεολογία της Ανατολικής Χριστιανικής Εκκλησίας διακρίνεται στην προ Ρωμανίδου εποχή και την μετά Ρωμανίδη εποχή, κατά την οποία όποιος θέλει και έχει τις πνευματικές προϋποθέσεις μπορεί να κατανοήσει το μέγεθος και το ποιόν του χάσματος μεταξύ της Ρωμαίϊκης Ανατολικής Χριστιανικής παράδοσης και της δυτικής-Φραγκικής σχολαστικής Χριστιανικής θεωρίας.

Ο π. Ιωάννης Ρωμανίδης έδωσε την ευκαιρία στους πιστούς της Ανατολικής Ορθοδοξίας να αποκυρήξουν τις ευσεβιστικές και πουριτανικές δυτικές επιρροές και ν' αναβαπτίσουν την παραδοσιακή πίστη τους στα βιωματικά νερά της πατερικής θεολογίας, μια ευκαιρία που μέρα με τη μέρα χάνεται, αφού όλο και περισσότερο εκείνη η μικρή αναλαμπή πνευματικότητας που είχε σιγοφέξει τα τελευταία χρόνια του εικοστού αιώνα στους κόλπους της Εκκλησίας μας, τρεμοσβήνει και χάνεται μέσα σε δίνες αυθαίρετης εσχατολογικής αμετροέπειας, σε ορυμαγδούς εκφασισμού και εθνοκαπηλείας, σε μια απόλυτα αντίχριστη παράδοση της άγιας πίστης του Χριστού στο καπιταλιστικό θηρίο. Είτε μέσω μιας ανυπόφορα μαλθακής και γλοιώδους ανοχής, είτε δια της αποδοχής και υιοθεσίας των πιο απάνθρωπων και κυνικών συστημάτων, μέχρι και εκείνου του εσχάτου καταντήματος της ανθρώπινης κοινωνίας, του φασισμού.

Ποιός ξέρει τον Ρωμανίδη σήμερα; ποιός έχει διαβάσει έστω και μια αράδα από τα γραπτά του; Ποιός τον αξιοποιεί έστω και μόνο για το αυτονόητο, το πιο απλό που μπορεί να προκύψει από το έργο του: Την ικανότητα αναγνώρισης του αυθεντικού, του όντως πνευματικού και του αληθινού και τον διαφορισμό του από το πραγματικά ξένο, το ασύμβατο, το κίβδηλο; Πολύ λίγοι.

Δεκατρία χρόνια από το θάνατό του δεκαοκτώ χρόνια από την πρώτη μου επαφή με το λόγο του, και βλέπω ότι λίγοι, πολύ λίγοι οδηγήθηκαν στα μονοπάτια εκείνης της γλυκύτατης κι ελπιδοφόρου αυστηρής ελευθερίας, της αυτογνωστικής εμπειρίας, μιας εμπειρίας μπροστά στην οποία η ψυχολογία του βάθους φαντάζει παιδικό παιγνίδι με κύβους πρώιμης λογικής, της απόλυτης αυτογνωστικής εμπειρίας που θα μπορούσε ένας λαός να ανακαλύψει στη «μετά Ρωμανίδη» εποχή.

Αντ' αυτού δημιουργήθηκαν, κατά την φαύλη συνήθεια των αδιάφορων ανθρώπων, διεκπεραιωτικά κάστρα διαχείρισης κάποιων μηχανικών παραδόσεων, παρεούλες και κύκλοι αδιάφοροι για τις αξίες και τις μεθόδους που κληρονόμησαν, συντροφιές απολυτότητας και πρόωρης ναρκισσιστικής αυτοαγιοποίησης, πάντα με τη συνήθεια της μηχανικής εκφοράς των κλισέ ταπεινοφροσύνης και αυτομεμψίας. Κυκλικές παρεούλες γύρω από κάποια βαμπίρ, ρασοφόρα ή μη.

Η Αυτογνωσία, η αναγνώριση του οικείου και ο διαχωρισμός του από το ασύμβατο, και τέλος η διακριτική ιστορική λειτουργία έχουν προς το παρόν πάει περίπατο. Ας ελπίσουμε ότι θα επιστρέψουν με την ευκαιρία μίας κάποιας μελλοντικής μορφής της τάξεως και του μεγέθους του Ιωάννη Ρωμανίδη.

*O Κωστής Μπασογιάννης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1960.  Σπούδασε οδοντιατρική, φωτογραφία και κινηματογράφο. Είναι: FIlmmaker, Theater Director, Writer, Visual Artist

 

Κωστής  Μπασογιάννης_ Μόνο λύπη προκαλεί η αδυναμία των ορθοδόξων εκκλησιών να αξιοποιήσουν το λόγο των μεγάλων πατέρων αλλά και των συγχρόνων θεολόγων μας, προς την κατεύθυνση ενός θεραπευτικού επανευαγγελισμού όλης της ανθρωπότητας. 

Αντ' αυτού βλέπουμε πατριαρχεία να πέφτουν στην παγίδα του ανταγωνισμού της κυριαρχίας, τοπικές εκκλησίες να κυλούν στην λάσπη ενός φαιδρού αλλά και επικίνδυνου τοπικισμού, εκκλησιαστικούς άνδρες και γυναίκες να συγχέουν τις κοσμικές έννοιες της επηρμένης μαζικής αίσθησης του περιούσιου λαού και κυρίως τον εθνοφυλετισμό με την ορθοδοξία που διαφύλαξε η παράδοση της Ανατολής. Αντί να προχωρήσουμε προς μια ανανέωση, την απαραίτητη εξέλιξη της παράδοσης, που θα μας χάριζε τον αγιασμό της κοινής μας ζωής, στην ευλογημένη κοινότητα, στο "Εν" τής Γεθσημανή, οδηγούμεθα σε ένα τυραννικό μεσαίωνα, τον χειρότερο ίσως της Ιστορίας. ·  

πηγή: Αέναη επΑνάσταση

Ο μακαριστός π.Ιωάννης Ρωμανίδης για τα Ιερατικά συνέδρια

«…Δεν πηγαίνω ποτέ σε Ιερατικά συνέδρια ως ομιλητής. Διαπίστωσα ότι οι εκασταχού Μητροπολίτες πλην ενίων εξαιρέσεων, με βλοσυρότητα Σουλτάνων προσπαθούν να κατατρομοκρατήσουν τους Ιερείς, κυρίως αυτούς που σέβονται την Ορθόδοξη Πίστη και Παράδοση και να επιβάλλουν την αθεολόγητη ιδεοληψία τους, τον αδογμάτιστο κοινωνισμό τους ή ακόμη και τα πάθη της ατιμίας τους… Με τέχνη και τρομοκρατία προσπαθούν να τα επιβάλλουν και αυτά…

Οι γαστρίμαργοι λένε: <Δεν βλάπτουν τα φαγητά και τα ποτά! Τα εξερχόμενα βλάπτουν>. Φανερή η Δεσποτική σοφιστεία στην παρερμηνεία του Ευαγγελίου. Σε όλο το μεγαλείο της!

Οι ηθικιστές λένε: <Δράση θέλει ο Χριστός>. Εννοείται ποιμαντική δράση, χωρίς αγώνα εσωτερικής κατάστασης. Δράση, δράση…Βράση, βράση… Και στο τέλος εξατμίζονται όλα και μένει άδεια η κατσαρόλα.

Οι αμοραλιστές, εκεί να ακούσετε φωνές…<Δεν ασχολείται ο Θεός με το πώς λειτουργούν οι γενετήσιες ορμές μας αλλά με την καρδιά μας>. <Καλά, είπα σε κάποιον, ακρωτηριασμένοι θα μπούμε στη Βασιλεία του Θεού; Τα γεννητικά όργανα, δεν συντονίζονται λειτουργικά με την καρδιά; Αν είναι καθαρή η καρδιά, όλος ο άνθρωπος έχει την άκτιστη Χάρη του Θεού διότι δεν εκφεύγει λειτουργικά από την αρχή και το ατέλεστον τέλος της υποστάσεως, δηλαδή το κατ’ εικόνα και το καθ’ ομοίωσιν του Αρχετύπου Συνανάρχου Λόγου. Στα ευαίσθητα σημεία του σώματος δεν πηγαίνει η Θεία Κοινωνία; Δεν θεούται όλος ο άνθρωπος; Υπάρχουν σημεία που επικρατεί ο Χριστός και άλλα που διαφεντεύει ο διάβολος; Τί είδους πίστη έχετε; Τί δυαλισμό εισάγετε στην Εκκλησία;>

- <Μα εσείς, απάντησε με κομμένη ανάσα, είστε ενάντια στην ηθική. Πώς τα λέτε αυτά;>

- <Στη στείρα ηθική της επιφάνειας του εξήγησα. Όχι στην ψυχοσωματική ηθική του βάθους που στην ορθόδοξη γλώσσα λέγεται Ασκητική>.

Κατάπιε την γλώσσα του ο τυραννίσκος…

Άλλος με κόλλημα στα λεφτά: <θέλω λεφτά για να κάνω έργο>. Βαρέθηκαν οι παπάδες του να ακούνε για λεφτά, επιχειρήσεις, επενδύσεις, ιδρύματα, οικονομικά προγράμματα… Αυτά τα βαπτίζει <έργο>, <διαποίμανση>! Χρειάζονται και αυτά σε ένα βαθμό αλλά δεν είναι αυτά το ποιμαντικό έργο… Άλλος βρίζει τους Αγίους. Είπε κάποιος: <επιβάλλω να οικοδομούν Ναούς επ’ ονόματι των Αγίων των πρωτοχριστιανικών χρόνων. Τους νεώτερους δεν τους εμπιστεύομαι>. Δεν ήθελε την Οσία Ειρήνη Χρυσοβαλάντου και τον Άγιο Νεκτάριο. Και ποιος είσαι εσύ που νομίζεις πως το εγκόλπιό σου λειτουργεί σωστά, όταν δεν έχεις εγκολπωθεί με νοερά προσευχή το φρόνημα των θεουμένων μέσα στην καρδιά; Τότε μπορείς να ξεχωρίζεις απλανώς. Τώρα συγχύζεις… Τί το φοράς αυτό το στρογγυλό στο στήθος πάνω στην καρδιά; Δεν έμαθες ποτέ ότι ο «έσω άνθρωπος τοις έξωθεν σχήμασι διατυπούται;» Εσύ τί νομίζεις άσχετε; Το εγκόλπιό σου, πρέπει να ξέρεις, που το λανσάρεις επιδεικτικά ως έμβλημα εξουσίας, έχει μία συνάρτηση με το βαθύτερο φρόνημά σου. Με το ήθος της καρδιάς σου. Γι’ αυτό το φοράς στο στήθος σου. Αντανακλά προς τα έξω «τον φερόμενον εν τη καρδία». Αν δεν το ξέρεις και το φοράς για να λιτανεύεις μια Κολωνακιώτικη εκκλησιαστική αριστοκρατία ως δείγμα ποικίλης υπεροχής, είσαι ένας μασκαρεμένος απατεωνίσκος, που εκμεταλλεύεσαι την Αποστολική εξουσία αλλά μισείς την Αποστολική αξία… Τελείς μυστήρια αλλά δεν θεραπεύεις ψυχές. Απεναντίας διαφθείρεις περισσότερο τις ήδη πάσχουσες και αρρωσταίνεις και τα υγιή μέλη της Εκκλησίας. Είσαι επικίνδυνος. Έπρεπε να είσαι στις τάξεις των κατηχουμένων. Το εγκόλπιο στο στήθος σημαίνει: «Ζῶ δὲ οὐκέτι ἐγὼ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ Χριστός». Βέβαια, αν και είναι ανούσια τα εξωτερικά δείγματα χωρίς καρδιακή συνάρτηση, υποστηρίζω ακράδαντα, ότι πρέπει να διατηρηθεί το ορθόδοξο σχήμα περιβολής των κληρικών στην Ελλάδα. Είναι το μόνο που απομένει να θυμίζει ότι είναι θεραπευτές και φοράνε και ειδική ιατρική ποδιά που μαρτυρεί την ιδιότητά τους αυτή…

Ο άλλος φωστήρας λέει σε πανορθόδοξες διασκέψεις (το επέβαλε αργότερα στο Μπαλαμάντ): «Παπικοί και ορθόδοξοι έχουν την ίδια Ιερωσύνη!!! Οδηγούν δηλαδή στη θέωση ταυτοτρόπως. Οι διαφορές τους είναι ιδεολογικές και δεν επηρεάζουν το αποτέλεσμα της δουλειάς τους…». Φταίω τώρα που ονομάζω ειδωλολατρική την ευχαριστία του και σκατολογία την εσχατολογία του; Μεγάλη πληγή αυτός ο άνθρωπος…

Δεν θα παύσω να λέω ότι ο διάβολος σήμερα πήγε διακοπές γιατί το έργο του το συνεχίζουν οι Επίσκοποι. Τρομοκράτες των αγωνιζομένων και εκπαιδευτές των αλλοτριωμένων…Τα έχω ζήσει…Είπα κάποτε στον Αμερικής Μιχαήλ που μου είπε ότι είμαι ανεξέλεγκτος αντάρτης: «Άλλο υπάκουος και άλλο δουλοπρεπής».

Το μεγαλύτερο σημερινό πρόβλημα είναι οι Αρχιερείς. Τί πίστη έχουν… Έχει υποχρέωση ο Επίσκοπος να διδάσκει με έμπνευση τον κλήρο πρωτίστως και το λαό έπειτα, αλλά όχι με όσα εκφράζουν και βολεύουν τον ίδιο. Κάποτε, στη χειροτονία του, μπήκε ανοιχτό το Ευαγγέλιο πάνω από το κεφάλι του… Δεν είναι λοιπόν αυτόβουλος. Δεν έχει ίδιον θέλημα. Είναι φερέφωνο του Χριστού. Θα μου πεις πώς να είναι τέτοιος αφού δεν έχει καρδιακά γευθεί την Χάρη και τον πνίγουν τα πάθη που τρέφονται σαν γιγαντιαία παράσιτα μέσα στην καρδιά του; Τότε να έχει τον ανδρισμό να ακολουθεί αυτούς για τους οποίους ορκίσθηκε ότι θα έχει οδηγούς, λίγο πριν την χειροτονία του. Πάνω στο Ευαγγέλιο ορκίσθηκε. Και Ευαγγέλιο σημαίνει όλη την παράδοση των θεουμένων. Δεν χωρίζουν αυτά.

Ένας σε μία συνάντηση μου είπε: «Πουθενά στο Ευαγγέλιο δεν μίλησε για σαρκικά και αρσενοκοίτες ο Χριστός. Για αγάπη μίλησε, τους πλούσιους ήλεγξε». «Αυτό δείχνει την πονηριά σου, απάντησα, την ασχετοσύνη σου. Ποιος σου είπε ότι ο ευαγγελικός λόγος έκλεισε; Και αν χαθούν όλα τα αγιογραφικά κείμενα, όσο υπάρχει η δύναμη της Πεντηκοστής ενεργουμένη στις καρδιές των θεουμένων, πάλι το Άγιο Πνεύμα θα τα υπαγορεύσει… Στόμα Χριστού ήταν και ο Παύλος και καθένας που μετέχει εμπειρικά στο θεμελιακό αυτό γεγονός που συνιστά <πάσαν την αλήθειαν>». Ποια είναι η <πάσα αλήθεια;>

Ότι η Εκκλησία είναι Σώμα Χριστού και ομιλεί επομένως ο Χριστός μέσω Αυτής; Μέσω ποίων όμως; Των υγιών μελών του σώματος, των τεθεραπευμένων. Σε σκότος μπορεί να είσαι εσύ του είπα, ο διαχειριστής της Χάριτος και να σου βάλλει τα γυαλιά μια απλή γιαγιούλα ή ένας τσομπάνος από τα Άγραφα… Έπειτα, επειδή λες ότι ο Χριστός στο Ευαγγέλιο δεν τα καυτηριάζει αυτά, μάλλον δεν ξέρεις να το διαβάζεις σωστά. Δεν έχεις ερμηνευτικά κλειδιά. Δεν αναφέρει ο Χριστός «ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἀνεκτότερον ἔσται γῇ Σοδόμων καὶ Γομόρρας ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως ἢ τῇ πόλει ἐκείνῃ». Τί σημαίνει το «ἀνεκτότερον ἔσται»; Ότι η σοδομιτική αμαρτία ήταν μέτρο σύγκρισης και αξιολόγησης για κάθε άλλη πνευματική ασθένεια! «Των Σοδομιτών η θεήλατος κόλασις φοβερωτέρα πάσης εδόκει πάσιν…» ερμηνεύουν οι Άγιοι Πατέρες. Τι ήταν αυτό; Ότι «ὀπίσω σαρκὸς ἑτέρας» (Ιούδα 7) ασελγούσαν άνδρες μεταξύ τους, επέκτειναν την ανώμαλη λύσσα και στις γυναίκες τους και έκαναν και με αυτές την ίδια παρά φύση σιχαμερότητα, και το φοβερότερο, ακόμη και τα παιδιά μόλυναν με αυτές τις ορέξεις κατά τον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο. Αυτή η φοβερή αμαρτία, ασθένεια της ψυχής, επιφέρει καυστικότερη την Άκτιστη ενέργεια του Θεού πάνω τους. Αυτό είναι η κόλασις. Ακαθαρσία, αρρώστια νοός, πληγή βαθιά που επεκτείνεται στον όλο άνθρωπο. Και η παρουσία του Θεού βιώνεται ως αφόρητη καύσις…Καίγεται ο άρρωστος νούς και κατά προέκταση όλος ο άνθρωπος που συντονίζεται απ΄ αυτόν. Το Άκτιστο Φως γίνεται <πύρ καταναλίσκον>.

Άρα ο υποκτηνώδης σοδομισμός είναι μέτρο σύγκρισης για όλες τις άλλες πνευματικές ασθένειες. Μόνο που το κακό αρχίζει μέσα από την καρδιά, γι’ αυτό όλα τα τοποθέτησε στην αρχή, στη γένεση του κακού. «ἔσωθεν γὰρ ἐκ τῆς καρδίας τῶν ἀνθρώπων οἱ διαλογισμοὶ οἱ κακοὶ ἐκπορεύονται, μοιχεῖαι, πορνεῖαι, φόνοι, κλοπαί, πλεονεξίαι, πονηρίαι, δόλος, ἀσέλγεια, ὀφθαλμὸς πονηρός, βλασφημία, ὑπερηφανία, ἀφροσύνη· πάντα ταῦτα τὰ πονηρὰ ἔσωθεν ἐκπορεύεται καὶ κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον» και το πράγμα δεν συμμαζεύεται…

Γι’ αυτό πηγαίνω μόνο στα συνέδρια του Μητροπολίτη Πρεβέζης Μελετίου… Εκεί δεν επικρατεί δεσποτική συμπεριφορά. Δεσποτική ξενία, οικοδομή και παράκληση γεύεσαι… Τον ευχαριστώ που μου θυμίζει ότι λειτουργεί ακόμη η Αρχιερωσύνη ως ήθος Χριστού…Όποιος είναι σίγουρος για τον εαυτό του διαλέγεται ειρηνικά και εμπνέει… Ο φοβικός και ανασφαλής, μοιάζει με την κουρούνα που είναι πιασμένη σε παγίδα. Βγάζει απεγνωσμένες κραυγές μπας και φοβίσει κάποιους και γλυτώσει έστω την υστάτη…».

Από ιδιόχειρη επιστολή του π. Ιωάννη Ρωμανίδη στον αείμνηστο αγωνιστή και ομολογητή Θεολόγο Διονύσιο Μπατιστάτο, πρωτανεψιό του Οσίου Ιωσήφ του Ησυχαστού.

 

Η "Χριστιανική Ηθική "

Για την Ορθοδοξία η ηθική είναι ΑΝΥΠΑΡΚΤΗ!

 

Τού μακαριστού π. Ι. Ρωμανίδη

 Όπως όλα τα φιλοσοφικά και θρησκευτικά συστήματα, έτσι και ο Χριστιανισμός, που αποκαλύφθηκε από τον Χριστό, έχει την δική του πρακτική εφαρμογή των αληθειών τής πίστεως. Βέβαια, η λέξη Χριστιανός αποδίδεται σε όλες τις ομολογίες. Η Ορθόδοξη Εκκλησία διατηρεί την αποκαλυφθείσα αλήθεια, γι’ αυτό και θεωρείται ως η ιστορική Εκκλησία, είναι η Ορθόδοξη Καθολική Εκκλησία, ενώ οι άλλες Χριστιανικές ομολογίες έχουν διαφοροποιηθεί στο δόγμα και την ηθική.

Ενώ στην Ορθόδοξη διδασκαλία, όπως θα δούμε πιο κάτω, η λεγομένη ηθική συνίσταται στην ασκητική, στις άλλες ομολογίες η ηθική έγινε εξωτερική, μια ηθικολογία. Έτσι, γίνεται λόγος για Χριστιανική ηθική. Η δυτική Χριστιανική μεταφυσική στηρίχθηκε στον Αριστοτέλη, που έκανε λόγο για αρετές, οπότε στην Δύση αναπτύχθηκε η Χριστιανική ηθική, εντελώς διαφορετικά από αυτό που υπάρχει στην Ορθόδοξη Εκκλησία, όπως την συναντάμε στην Αγία Γραφή και τα κείμενα των Πατέρων της Εκκλησίας.

«Οι Φράγκοι θεολόγοι είχαν ακολουθήσει τόσο πολύ τον Αριστοτέλη, που η διδασκαλία τού Αριστοτέλη περί αρετών έγινε η ηθική τής Παπικής Εκκλησίας, και εν συνεχεία πολλών προτεσταντικών παραδόσεων. Δηλαδή καταργήθηκε η Ορθόδοξη ασκητική στους Φράγκους κι αντικαταστάθηκε από ηθικολογία, από ηθική. Οπότε, το έργο της θείας Χάριτος είναι συνεχώς να βοηθή τον άνθρωπο να γίνη ενάρετος, να απόκτηση τις αρετές, όπως τις δίδασκαν οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι.

Γι’ αυτόν τον λόγο, ιδρύθηκε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών η έδρα της δογματικής και τής ηθικής, ο ίδιος ο καθηγητής που δίδασκε δογματική ήταν υποχρεωμένος να διδάξη και την ηθική. Γιατί; Διότι ο Θωμάς ο Ακινάτης, ο οποίος είναι ο μεγαλύτερος δογματολόγος της δυτικής παραδόσεως όλων των αιώνων της φραγκιάς, διδάσκει μέσα στο Summa Theologica και την δογματική και την ηθική, και είναι ηθική, ηθικολογία που τώρα έχει αποκηρυχθή από όλη την Ευρώπη. Κανένας σήμερα μοντέρνος άνθρωπος δεν μπορεί να παραδεχθή αυτήν την ηθική κάποιου θεολόγου της Δύσεως ή φιλοσόφου. Γιατί; Διότι όλα τα θεμέλια της ηθικής έχουν γκρεμισθή, γι’ αυτό υπάρχει και ο χιπισμός στην Ευρώπη και την Αμερική».

Η ηθικολογία αυτή επηρέασε και τον δυτικό μοναχισμό, αλλά και όλη την Χριστιανική ζωή.

«Στην φραγκική παράδοση δεν μπορεί ποτέ να γίνη καλόγρια μια που διετέλεσε πόρνη, ας πούμε. Αυτό είναι μια περίεργη αταξία. Και, ίσως, θα έπρεπε κανείς να κάνη και μια διατριβή να δη και τα θεολογικά πλαίσια αυτής τής διαφοράς στην παράδοση μας.

Στην δυτική παράδοση υπάρχει πάρα πολλή ηθικολογία, διότι έχουν επηρεασθή πολύ από τους αρχαίους Έλληνας φιλοσόφους, αφού οι κακοί δαίμονες της σχολαστικής θεολογίας είναι οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι. Και επειδή είχαν δελεασθή απ’ αυτούς, γι’ αυτό και βρήκαν τον μπελά τους οι καημένοι οι Φράγκοι».

Φυσικά, και εδώ ισχύει ό,τι αναφέρθηκε προηγουμένως, ότι δηλαδή, αφού στην Δύση, κατά την διάρκεια του Διαφωτισμού, κατέρρευσε η μεταφυσική, ήταν επόμενο να κατάρρευση και η ηθική που στηριζόταν στην μεταφυσική.

«Στην φραγκική παράδοση η μεταφυσική απετέλεσε την σπονδυλική στήλη της γνώσεως τής αληθείας από το ένα μέρος, του νόμου και της ηθικής από το άλλο. Η ιδέα περί αληθείας, περί νόμου, περί ηθικής βασίστηκε στην μεταφυσική.

Οπότε, εφ’ όσον γκρεμίστηκε η μεταφυσική, άρχισε να γκρεμίζεται με τους φιλοσόφους του 18ου αιώνος και η Χριστιανική ηθική. Και ολοκληρώθηκε το γκρέμισμα με την εμφάνιση της θεωρίας της εξελίξεως του Δαρβίνου. Αλλά και με την νεωτέρα αστρονομία, κυρίως από τις αρχές αυτού του αιώνος, η μεταφυσική πλέον γκρεμίστηκε και δεν υπάρχει κανένας σοβαρός άνθρωπος να παραδέχεται την μεταφυσική».

Σημαντικό ρόλο στην διαμόρφωση της ηθικολογίας στην Δύση και της ηθικής διαδραμάτισαν οι απόψεις του ιερού Αυγουστίνου.

«Στην αυγουστίνεια παράδοση εμφανίσθηκε η αμαρτία υπό μία ηθική μορφή, ενώ στους Πατέρες της Εκκλησίας έχει μορφή αρρώστιας και εμφανίζεται η εξάλειψη της αμαρτίας με μορφή θεραπείας. Όποτε έχουμε αρρώστια και έχουμε θεραπεία».

Ο ιερός Αυγουστίνος δεν γνώριζε την Ορθόδοξη ασκητική παράδοση, όπως εκφράζεται από την νηπτική θεολογία των Πατέρων της Εκκλησίας.

«Ο Αυγουστίνος δεν έχει ιδέα περί νοεράς προσευχής, καρδίας, νοός κλπ, και έχει μια ηθική αντίληψη περί του ανθρώπου, αλλά με διαφοροποίηση ότι ο άνθρωπος για να κάνη καλά έργα, δεν μπορεί χωρίς την Χάρη του Θεού. Δηλαδή, μια παραλλαγή της πατερικής διδασκαλίας ότι ο άνθρωπος μόνον όταν έχη νοερά ευχή και γίνη ναός του Αγίου Πνεύματος μπορεί να κάνη τα έργα σωστά, διότι έχει αγάπη, η οποία ου ζητεί τα εαυτής και εξελίσσεται στην ανιδιοτελή αγάπη και, επομένως, κάνει σωστά τα έργα του. Γι’ αυτό και τα έργα του Φαρισαίου είναι απαράδεκτα στον Θεό, διότι είναι ηθικά έργα. Δεν είναι έργα που προέρχονται από την ανιδιοτέλεια».

Στην Ορθόδοξη Εκκλησία δεν υπάρχει Χριστιανική ηθική, όπως την συναντάμε στην δυτική θεολογία. Οι Πατέρες της Εκκλησίας ήταν πνευματικοί ιατροί, που θεράπευαν τους ανθρώπους. Στα συγγράμματά τους συναντάμε μια ιατρική προοπτική.

«Οι Πνευματικοί Πατέρες είναι γιατροί, δεν είναι ηθικοπατέρες, δεν είναι για να φυλάξουν την ηθική των ανθρώπων εκ μέρους του Ελληνικού Κράτους, για να έχουμε καλύτερους Έλληνας. Δεν είναι αυτός ο σκοπός της Ορθοδόξου πνευματικής ζωής.

Γι’ αυτό και τονίζω στους φοιτητές ότι δεν υπάρχει Ορθόδοξη ηθική, δεν υπάρχει για μας Χριστιανική ηθική. Το γεγονός ότι ιδρύσαμε έδρες Χριστιανικής ηθικής, είναι μία απόδειξη πόσο μακριά φύγαμε από την Ορθοδοξία».

Σε κάποια Ιστορική φάση μεταφέρθηκε και στην Ελλάδα η Χριστιανική δυτική ηθική, η οποία αντικατέστησε την Ορθόδοξη ασκητική. Αυτή η εκκοσμικευμένη ηθική διδασκόταν παλαιότερα στις Θεολογικές Σχολές.

«Με την νεοελληνική θεολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών που τα ξέρανε οι καθηγητές αυτοί που σπουδάσανε στη Ρωσία, Γερμανία -αυτοί ήσαν οι πλέον μορφωμένοι θεολόγοι, ξέρανε καλύτερα απ’ αυτούς τους αγράμματους- και από την έδρα τους τι μας δίδαξαν; Χριστιανική ηθική και μια θεολογία χωρίς κάθαρση, φωτισμό και θέωση. Και αντικατέστησαν την κάθαρση, φωτισμό, θέωση με τι; Η κάθαρση έγινε απαλλαγή από ηθικά παραπτώματα, από ηθικής απόψεως».

«Με την ίδρυση του Ελληνικού κράτους, με τον πόλεμο εναντίον των Μοναστηριών και των μοναχών, του μοναχισμού γενικά, εισήχθηκε για πρώτη φορά στην Ορθόδοξη θεολογία ένα μάθημα που λέγεται Χριστιανική ηθική.

Δεν υπάρχει Χριστιανική ηθική. Στην Ορθόδοξη θεολογία υπάρχει ασκητική, που είναι θεραπευτική. Δεν είναι ηθική, με την έννοια της φιλοσοφικής ηθικής, που δέσποζε τόσους αιώνες στους Φράγκους και μετά και στους Ρώσους. Δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα· είσαι καλός ή κακός, εάν είσαι καλό παιδί θα πας στον Παράδεισο, άμα είσαι κακό παιδί θα πας στην Κόλαση. Δεν υπάρχει τέτοιος προσανατολισμός στους Πατέρες της Εκκλησίας.

Αλλά τι υπάρχει; Υπάρχει η ασκητική, η οποία είναι η θεραπευτική, για να θεραπευθή η νοερά ενέργεια του ανθρώπου, να διακριθή από την λογική του ενέργεια, να λειτουργήση μέσα στον άνθρωπο μία ενέργεια, η οποία έχει μείνει ανενέργητος ή ασχολείται με ενέργειες οι οποίες δεν αρμόζουν στον προορισμό του ανθρώπου».

Πηγή:  "Εμπειρική Δογματική τής Ορθοδόξου Καθολικής Εκκλησίας κατά τις προφορικές παραδόσεις του π. Ιωάννου Ρωμανίδη". Τόμος Α'.

 

Ὁ π. Ἰωάννης Ρωμανίδης γιὰ τὴν Ἁγία Τριάδα

 

Ἡ ὕπαρξη τοῦ Θεοῦ δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸν κόσμο καὶ τὸν ἄνθρωπο καὶ ἀπὸ τὶς ἐπιθυμίες τῶν ἀνθρώπων. Ἡ ὕπαρξη τοῦ Θεοῦ πρόκειται γιὰ μιὰ ἐμπειρικὴ πίστη καὶ ὄχι στοχαστικὴ διακήρυξη (Β, 48). Οἱ θεοπτες, κατὰ τὴν ἐμπειρία, βλέπουν «τρίφωτον θεότητα». Τὰ δυὸ Φῶτα ἔχουν πηγὴ τὸ πρώτον Φῶς, τὸ δεύτερο προέρχεται ἀπὸ τὸ πρῶτο, ἀλλὰ ἔχει σῶμα, καὶ τὸ τρίτο ἐκπορεύεται ἀπὸ τὸ πρῶτο Φῶς, ἀλλὰ δὲν ἔχει σῶμα (Β, 49).

 

Κατὰ τοὺς Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, ἡ μόνη ἀπόδειξη περὶ τῆς ὑπάρξεως τοῦ Θεού δεν εἶναι ἡ εὐδαιμονία (Θωμὰς Ἀκινάτης), ἀλλά η ἀποκάλυψή Του στοὺς ἁγίους μεσα στὴ δόξα Του καὶ ἡ μετοχὴ τοῦ ἀνθρώπου στὴν θέα τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ, διὰ τῆς θεώσεώς του (Β, 50). Ὁ Θεὸς ἀνήκει στὸ ἀΐδιο, οἱ ἅγιοι καὶ οἱ ἄγγελοι στὸ αἰώνιο καὶ ὁ ἄνθρωπος στὸν χρόνο. Ἔτσι, ὁ ἄνθρωπος ποὺ ζεῖ στὸν κόσμο δὲν μπορεῖ νὰ συλλάβει ὅλα ὅσα γίνονται στὸν χρόνο Β, 52).

 

Γιὰ τὴν τριαδικότητα τοῦ Θεοῦ δὲν ὁμιλεῖ μόνον ἡ Καινὴ Διαθήκη, ἀλλὰ καὶ ἡ Παλαιά, μὲ ἄλλη ὁρολογία. 

 

Ὁ προφήτης Ἠσαΐας, ὀκτακόσια χρόνια πρὸ Χριστοῦ, εἶδε «τὸν Κύριον καθήμενον ἐπὶ θρόνου ὑψηλοῦ καὶ ἐπηρμένου» καὶ ἦταν «πλήρης ὁ οἶκος τῆς δόξης αὐτοῦ». Ἐδῶ ὑπάρχει ἐμφάνιση τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ διὰ τοῦ Κυρίου τῆς δόξης, τοῦ Γιαχβέ. Ἔτσι εἶναι: ὁ Θεὸς (Ἐλοχίμ), ὁ Κύριος της δόξης (Γιαχβὲ) καὶ τὸ....

«Πνεῦμα Κυρίου» (Β, 60).

 

Ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ ἐμφανίσθηκε στὴν καταφλεγόμενη καὶ μὴ κατακαιόμενη βάτο καὶ ὁ Μωϋσῆς ἔβλεπε τὴν δόξα τοῦ Θεοῦ ὡς φῶς καὶ αὐτὴ ἡ δόξα-φῶς εἶναι ταυτόσημη στὰ πρόσωπα τῆς ἁγίας Τριάδος Ἔχουν τὴν ἴδια δόξα, ὅπως φαίνεται καὶ στὴν ἐμπειρία (Β, 64). Ὁ ἄγγελος ποὺ ἐμφανίσθηκε στὸν Ἰακὼβ καὶ πάλεψε μαζί του ἤταν ο Μονογενὴς Υἱὸς τοῦ Θεοὺ (Β, 66).

 

Τὸ σημαντικὸ εἶναι ὅτι οἱ Προφῆτες ἐν τῷ ἀσάρκω Λόγω ἔβλεπαν τὸν Πατέρα καὶ γενικὰ τὸν Τριαδικὸ Θεὸ ὡς δόξα, ὡς φῶς. Οἱ Προφῆτες γνώρισαν τὸν Λόγο τοῦ Θεοῦ, γι’ αὐτὸ στὴν Μεταμόρφωση τοῦ Χριστοῦ ἐμφανίσθηκαν μαζὶ μὲ τὸν Χριστὸ ὁ Μωϋσῆς καὶ ὁ Ἠλίας (Β, 67).

 

Σὲ ὅλες τὶς θεοφάνειες εἶναι ὁ Χριστὸς ποὺ ἐμφανίζεται στοὺς Προφῆτες. Σὲ ὅλες τὶς θεοφάνειες. Ὁ Χριστὸς στὴν Παλαιὰ Διαθήκη εἶναι ὁ Ἄγγελος Κυρίου, ὁ Κύριος τῆς δόξης, ὁ Γιαχβέ, ὁ Κύριος Σαβαώθ, ὁ Μεγάλης Βουλῆς Ἄγγελος κ.ο.κ. (Β, 69)...

πηγή

π. Ιωάννης Ρωμανίδης_ Φράγκοι Ρωμιοί και παιδεία

 Προφορικές παραδόσεις στην Θεολογική της Θεσσαλονίκης το 1984

Περί νοεράς προσευχής

 

Το θέμα τώρα της νοεράς προσευχής είναι πολύ ενδιαφέρον. Η νοερά προσευχή είναι μία καθαρά εμπειρική κατάστασις. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι πρόκειται περί εμπειρίας.

Ούτε ένας ψυχίατρος μπορεί να αρνηθή ότι η νοερά προσευχή είναι καθαρή εμπειρία. Η διαφορά μας με τους ψυχιάτρους θα ήταν όχι στο γεγονός αυτό καθ’ εαυτό, αλλά στην αιτία που προκαλεί την νοερά προσευχή. Δηλαδή, αν το θέμα αυτό τεθή υπ’ όψιν των επιστημόνων των θετικών επιστημών, π.χ. ψυχολόγων, ψυχιάτρων, παθολόγων, βιολόγων κ.λ.π. σαν ένα φαινόμενο άξιο παρατηρήσεως και μελέτης, θα είναι υποχρεωμένοι οι άνθρωποι αυτοί, εφαρμόζοντες την επιστημονική μέθοδο ερεύνης, να προβάλουν υποθέσεις.

Βέβαια η Εκκλησία έχει την δική της κατατεθειμένη εμπειρία του φαινομένου. Ένας, που έχει νοερά προσευχή μέσα του, «ακούει» ο ίδιος την προσευχή αυτή να λέγεται μέσα στην καρδιά του. Και υπάρχει εκατοντάδων ετών παράδοσις αυτής της πνευματικής καταστάσεως...

Από τους αγίους έχει δοθή μία συγκεκριμένη ερμηνεία σ’ αυτήν την πάραδοσι της νοεράς προσευχής και βάσει αυτής της ερμηνείας η Εκκλησία γνωρίζει ότι η νοερά προσευχή είναι μία πνευματική εμπειρία και ότι είναι αποτέλεσμα της επενεργείας του Αγίου Πνεύματος μέσα στην καρδιά του ανθρώπου. 

Αυτή είναι μια μακραίωνη παράδοσις, που κανείς δεν μπορεί να αρνηθή την ύπαρξί της, διότι υπάρχουν πάρα πολλά συγγράμματα των Πατέρων επάνω στο θέμα αυτό, εκτός από όσα αναφέρονται γι’ αυτήν στην Αγία Γραφή.

Και υπάρχουν σήμερα άνθρωποι, που ζουν αναμεταξύ μας, οι οποίοι γνωρίζουν από προσωπική τους εμπειρία, επειδή την ζουν, ενεργουμένη μέσα τους, την νοερά προσευχή...

Οπότε, εφ’ όσον αυτοί οι επιστήμονες αποδεχθούν αυτήν την πραγματικότητα, μετά θα πρέπη να προβάλουν τις δικές τους υποθέσεις για να εξηγήσουν το φαινόμενο αυτό της νοεράς προσευχής. 

Βέβαια μεταξύ τους θα υπάρχουν και μερικοί, που θα πουν ότι αυτό είναι ένα εφεύρημα των παπάδων, ιδίως εδώ στην Ελλάδα! Θα πουν ότι αυτά τα λένε οι παπάδες, ότι είναι προϊόν της φαντασίας τους. 

Μακάρι όμως οι παπάδες να ησχολούντο με τέτοια πράγματα εδώ στην Ελλάδα.

Άλλοι τώρα από αυτούς τους επιστήμονες ίσως πουν ότι αυτό είναι ένα είδος υπνωτισμού. Είχα μία σχετική συζήτησι με γιατρούς, μάλιστα με καθηγητές Πανεπιστημίου, οι οποίοι έλεγαν ότι αυτό είναι ένα είδος υπνωτισμού! Όμως, έστω, ας είναι έτσι γι’ αυτούς. Αλλά ένας ψυχίατρος είναι υποχρεωμένος να ασχοληθή συστηματικά με το θέμα αυτό.

Σχετικά με τον υπνωτισμό τώρα, ο οποίος πράγματι είναι μία εμπειρία. Ο ψυχίατρος όμως θα πρέπη να μπορή να εξακριβώση, αν η νοερά προσευχή είναι ένα είδος υπνωτισμού ή όχι. Ο υπνωτισμός μπορεί να οδηγήση σε παραίσθησι, που σημαίνει σε ασυνταξία ως προς την σωστή σύνθεσι των εμπειρικών εντυπώσεων, που έχει ο άνθρωπος μέσα στην μνήμη του. Όμως όλα τα στοιχεία, που συνθέτουν μία παραίσθηση, είναι παρμένα από τις αισθήσεις. 

Διότι ο άνθρωπος που φθάνει σε παραίσθησι, φθάνει σ’ αυτήν, όχι διότι έχει χάσει την επαφή του με τα αισθητά, αλλά επειδή η μνήμη του έχει εκτροχιασθή και η σύνθεσις των εντυπώσεων, που γίνεται μέσα στο μυαλό του, δεν είναι τίποτε άλλο παρά μία αταξία στην ταξινόμησι των εντυπώσεων. Έτσι έχομε τους ανισόρροπους, καθώς και αυτούς που ονειρεύονται στον ξύπνιο τους. 

Τα στοιχεία δηλαδή των αισθήσεων, που συνθέτουν μία παραίσθησι, είναι υπαρκτά. Εκείνος, που βρίσκεται σε παραίσθησι μπορεί να βλέπη κάτι, που δεν υπάρχει εκείνην την στιγμή μπροστά του, που είναι όμως υπαρκτό.

Όσον αφορά στον υπνωτισμό, εκείνος που υπνωτίζεται μπαίνει σε μία κατάστασι κώματος, σαν δηλαδή να βρίσκεται σε κώμα και, αφού βρίσκεται σε κωματώδη κατάστασι, ενθυμείται πράγματα από το παρελθόν και απαντά στα ερωτήματα εκείνου που τον υπνώτισε. Οπότε, σαν υπνωτισμένος που είναι, δεν έχει επαφή με την πραγματικότητα.

Όσον αφορά τώρα στην νοερά προσευχή, δεν έχομε να κάνωμε με κάτι υπαρκτό, που έχει ήδη κατατεθή στην μνήμη και το οποίο ανακαλείται από την μνήμη και έτσι ονειρεύεται ο άνθρωπος. Δεν συμβαίνει το ίδιο, όπως σε μία παραίσθησι, που βλέπει κανείς κάτι, χωρίς όμως να υπάρχει πράγματι γύρω του εκείνο που βλέπει εκείνην την στιγμή ούτε να υποπίπτη στις αισθήσεις του εκείνην την στιγμή. 

Στην περίπτωσι της νοεράς προσευχής ό,τι συμβαίνει στην καρδιά του ανθρώπου και ό,τι αισθάνεται ο άνθρωπος, λαμβάνει χώραν εκείνην την στιγμή που το αισθάνεται. 

Δεν είναι κάτι του παρελθόντος. Είναι μία εμπειρία του παρόντος.

Το να είναι επίσης κανείς σε εγρήγορσι πνεύματος, πράγμα που συμβαίνει κατά την νοερά προσευχή, δηλαδή ούτε υπνωτισμένος να είναι ούτε να βρίσκεται σε παραίσθησι, και ταυτόχρονα να βιώνη κάτι το πολύ ξεκάθαρο μέσα του, μέσα στην καρδιά του, κάποιον άλλον, που προσεύχεται μέσα του για λογαριασμό του «στεναγμοίς αλαλήτοις», τέτοιο πράγμα δεν συμβαίνει στον υπνωτισμό.

Κατά την νοερά προσευχή ο άνθρωπος έχει πλήρη συνείδησι ότι κάτι οικείο προς την φύσι του και ενεργούμενο έσωθεν, όχι όμως από τον ίδιο λαμβάνει χώρα μέσα του...

το οποίο όχι μόνο βιώνει ξεκάθαρα αλλά ταυτόχρονα το παρατηρεί, και το οποίο μπορεί εκούσια να συμμετέχη.

Το βάρος την αποδείξεως την αληθείας αυτής της εμπειρίας δεν ανήκει στους Ορθοδόξους, οι οποίοι την κατέχουν...


Αλλά στους επιστήμονες, οι οποίοι την αμφισβητούν ή θέλουν να την ερευνήσουν. 

Αν πάλι οι επιστήμονες δώσουν ιδική τους ερμηνεία σ’ αυτό το φαινόμενο της νοεράς προσευχής, αυτοί οι ίδιοι θα πρέπη να αποδείξουν ότι η ιδική τους ερμηνεία είναι η σωστή ερμηνεία. 

Διότι οι Ορθόδοξοι έχουν παράδοσι αιώνων της ερμηνείας της νοεράς προσευχής, της οποίας η αλήθεια είναι αδιαφιλονείκητος για τους Ορθοδόξους. 

Και είναι αυτή η ερμηνεία αδιαφιλονείκητος, διότι δεν είναι ερμηνεία παρελθούσης εμπειρίας, η οπoία δεν μπορεί να εξακριβωθή ή να επαναληφθή...

αλλά είναι ερμηνεία μιας ζώσης, αληθινής, σημερινής εμπειρίας και πραγματικότητος, που συνεχώς επαναλαμβάνεται και συνεχίζεται και παραδίδεται από γενεά σε γενεά μέσα στην Ορθόδοξο Εκκλησία.

Η Εκκλησία στην γλώσσα της, που είναι η εκκλησιαστική γλώσσα, λέγει διά στόματος του αποστόλου Παύλου: «Δεν μιλούμε με την ανθρώπινη σοφία, αλλά με την δύναμη του Αγίου Πνεύματος». Τι εννοεί μ’ αυτό; Γιατί ο Απόστολος αντιπαρατάσσει την δύναμι του Αγίου Πνεύματος με την σοφία του κόσμου τούτου;

Διότι ο άνθρωπος, που έχει γίνει ναός του Αγίου Πνεύματος, που έχει δηλαδή έλθει μέσα του το Άγιο Πνεύμα και έχει κατοικήσει μέσα στην καρδιά του, αυτός ο άνθρωπος αισθάνεται ζωντανά μέσα στην καρδιά του την δύναμι, δηλαδή την ενέργεια του Αγίου Πνεύματος, και έτσι δεν πείθεται ότι έχει γίνει ναός του Αγίου Πνεύματος από λόγια άλλων ούτε από φιλοσοφικά ή θεολογικά επιχειρήματα άλλων, αλλά γνωρίζει ότι είναι ναός του Αγίου Πνεύματος από άμεση και προσωπική του εμπειρία· διότι νιώθει, ακούει μέσα του το Άγιο Πνεύμα, που κάνει τον παπά και τον ψάλτη μέσα στην καρδιά του. 

Δηλαδή είναι η συμμαρτυρία του Αγίου Πνεύματος στο πνεύμα του ανθρώπου εκείνο το πράγμα, που δίνει στον άνθρωπο αυτόν την απόλυτη βεβαιότητα ότι έχει γίνει το σώμα του ναός του Θεού, αφού το Πνεύμα το Άγιο ήλθε και σκήνωσε στην καρδιά του. Αυτήν την κατάστασι περιγράφει ο απόστολος Παύλος, όταν λέγη: «Το Πνεύμα του Θεού κράζει μέσα στις καρδιές μας το αββά ο Πατήρ». Φωνάζει δηλαδή μέσα μας το Άγιο Πνεύμα απευθυνόμενο προς τον Πατέρα και λέγει: «Πατέρα μου»!

Αυτό λοιπόν, που περιγράφει ο απόστολος Παύλος, είναι μία πραγματικότητα ή μία φαντασιοπληξία; Πετούσε στα σύννεφα ο απόστολος Παύλος, όταν το έλεγε αυτό;

Αν προσέξετε καλά σε όσα λέει ο απόστολος Παύλος στο κεφ. 8 της προς Ρωμαίους επιστολής του, θα δήτε ότι μιλάει για πραγματική προσευχή στην καρδιά του ανθρώπου.

Αλλά δεν είναι μόνο ο απόστολος Παύλος που μιλάει έτσι. Και ο Δαυΐδ στους Ψαλμούς του μιλάει έτσι και η Παλαιά Διαθήκη μιλάει έτσι. Γι’ αυτό βλέπομε εδώ ποιος ήταν ο λόγος που οι αρχαίοι Χριστιανοί, που προητοιμάζοντο για την νοερά προσευχή, πρώτα αποστηθίζανε όλο το Ψαλτήρι. Αυτήν τη μεγάλη σημασία είχε το Ψαλτήρι γι’ αυτούς· στο να τους βοηθήσει να εργασθούν την νοερά προσευχή.

Δεν ξέρω πόσοι Χριστιανοί σήμερα έχουν διαβάσει ολόκληρο το Ψαλτήρι. Τα παληά χρόνια το διάβαζαν επάνω στους πεθαμένους πριν την κηδεία. Ίσως τότε να ήταν η μόνη φορά που διάβαζαν ολόκληρο το Ψαλτήρι. Το διάβαζε ο παπάς και, αν είχε κοντά του κανένα ψάλτη, έβαζε και τον ψάλτη και το διάβαζε. 

Τα παληά χρόνια, για να χειροτονηθή κανείς επίσκοπος, έπρεπε να αποδείξη ότι ήξερε το Ψαλτήρι. Γιατί; Γιατί το Ψαλτήρι είχε τόσο μεγάλη σημασία μέσα στην Εκκλησία; Διότι το Ψαλτήρι έχει προσευχές σχετικές με την νοερά προσευχή. Διότι η νοερά προσευχή στην Εβραϊκή παράδοσι, στην Προφητική παράδοσι, αλλά και στην αρχαία Χριστιανική παράδοσι, γινόταν και με τους Ψαλμούς.

Γι’ αυτόν τον λόγο λέει ο απόστολος Παύλος «προσεύξομαι τω πνεύματι, προσεύξομαι και τω νοΐ. Ψαλώ τω πνεύματι, ψαλώ και τω νοΐ».


Οπότε η νοερά προσευχή δεν είναι μόνο προσευχή με λόγια, αλλά είναι και ψαλμωδία, ψαλμός δηλαδή. 

Γι’ αυτό έχομε και δείγματα από την Παράδοσι ότι η νοερά ευχή γινόταν και με τους Ψαλμούς.

Ένα από αυτά τα παραδείγματα είναι εκείνο του Αγίου Ιωάννου του Κασσιανού, ο οποίος διδάσκει νοερά προσευχή με Ψαλμούς. 

Υπάρχουν αρκετές μαρτυρίες γι’ αυτό το πράγμα.

Οπότε χρειάζεται καμμία φιλοσοφική απόδειξις γι’ αυτά τα θέματα, εφ’ όσον εκείνοι, που πιστεύουν και έχουν φθάσει σ’ αυτήν την κατάσταση της νοεράς προσευχής, έχουν μέσα τους αυτήν την εμπειρία; 

Και, εφ’ όσον υπάρχη αυτή η εμπειρία, σε τι χρειάζεται η μεταφυσική; Σε τι χρειάζεται η φιλοσοφία; Σε τι βοηθάει η φιλοσοφία; Βοηθήθηκε ποτέ κανείς ουσιαστικά στην ζωή του από καμμία φιλοσοφία στο να αποκτήση αυτήν την κατάστασι της νοεράς προσευχής, που ενεργεί αδιάλειπτα μέσα στην καρδιά, ώστε να γίνη ναός του Αγίου Πνεύματος;

Όταν κανείς δεν έχη τέτοια εμπειρία, αλλά θέλη να την αποκτήση, τότε πηγαίνει και διδάσκεται από τους έχοντας την εμπειρία αυτή. 

Η εμπειρία αυτή της νοεράς προσευχής είναι συνήθως - αν και υπάρχουν εξαιρέσεις - απαραίτητη προϋπόθεσις για να φθάση κάποιος στην εμπειρία της θεώσεως, κατά την οποία αποκτά εμπειρία της ακτίστου δόξης του Θεού. 

Αυτή η εμπειρία της θεώσεως είναι αποκλειστικά δώρο Θεού, το οποίο ο Θεός χαρίζει σε όποιους θέλει, όταν θέλη και για όσο θέλει και δεν εξαρτάται από την ανθρώπινη προσπάθεια. Προϋπόθεσις όμως υπό συνήθεις συνθήκες είναι το να έχη κανείς την νοερά προσευχή.
    

 Περί νοεράς προσευχής ~ Πατερική Θεολογία

  Πρωτοπρ. Ιωάννου Σ. Ρωμανίδου (+)  

---------------------------------------------------------------------------

Σχόλιο: Ορθότατα αναφέρει ο π. Ι. Ρωμανίδης: ''Οπότε η νοερά προσευχή δεν είναι μόνο προσευχή με λόγια, αλλά είναι και ψαλμωδία, ψαλμός δηλαδή. Ένα από αυτά τα παραδείγματα είναι εκείνο του Αγίου Ιωάννου του Κασσιανού, ο οποίος διδάσκει νοερά προσευχή με Ψαλμούς.''

Απόδειξη αποτελεί η παραλλαγή της ευχής απο τον π. Εφραίμ, πνευματικό της Ι.Μ. Καρακάλλου ο οποίος την παραδίδει σε πνευματικά του τέκνα και εξασκούντες της νοεράς προσευχής. Ένας μικρός τύπος της παραλλαγής είναι ο εξείς: ''Ιησού Συγχώρησόν με, Ιησού θεράπευσόν με, Ιησού Χριστέ Σωτήρ μου, ως Θεός ελέησόν με..'' 

Προτείνει την εκφώνηση με έμετρο ρυθμό τονίζοντας πως αυτός ο ''κυκλικός τρόπος'' ψαλμωδίας, βοηθά στήν σωστή λειτουργία της νοεράς ενέργειας στήν καρδιά (δηλαδή κυκλικώς περιστρεφόμενη, τότε η νοερά ενέργεια λειτουργεί ορθά). Δεν καταργείται φυσικά ο κλασικός τρόπος, αλλά ξεκουράζει η παραλλαγή και βοηθά πολύ τον εξασκούντα της νοεράς προσευχής. 

Άξιο αναφοράς πως κατά την παράδοση - εκφώνηση της άνωθεν παραλλαγής απο τον π. Εφραίμ εν ωρα εξομολόγησης σε προσκυνητή εξασκούντα της ευχής, ο πιστός ένιωσε την έλευση ενέργειας στή καρδιά. Θερμά ευχαριστώ στόν φίλο και αδελφό προσκυνητή για την μεταφορά της παραλλαγής της ευχής, και του περιστατικού πρός ωφέλεια αδελφών, και Δόξα Θεού.

πηγή

Η αποκάλυψη του Θεού με άρρητα ρήματα

Η εμπειρία υπερβαίνει τα ρήματα και τα νοήματα


  

Όταν ο θεούμενος φθάση στην αποκαλυπτική εμπειρία, βλέπει το άκτιστο Φως, βρίσκεται μέσα στο άκτιστο Φως, και «εκεί» δεν υπάρχουν κτιστά ρήματα και νοήματα, δηλαδή κατηγορήματα της ανθρώπινης σκέψεως, που εκφράζονται και διατυπώνονται με την λογική επεξεργασία. Η εμπειρία του δοξασμού υπερβαίνει όλα τα ρήματα και τα νοήματα. Όμως στην συνέχεια η εμπειρία του δοξασμού δημιουργεί θεόπνευστα νοήματα.

 π. Ι. Ρωμανίδης

«Στην εμπειρία της Θεώσεως ο Θεός υπερβαίνει τα νοήματα και στην εμπειρία αυτή το νόημα υπερπηδάται, δεν υπάρχει νόημα στην εμπειρία αυτή, αλλά αποτέλεσμα της εμπειρίας αυτής είναι τα θεόπνευστα νοήματα από τα οποία αποτελούνται η Παλαιά και η Καινή Διαθήκη.

Η αποκάλυψη υπερβαίνει παν νόημα και ρήμα, και είναι υπέρ λόγον, υπέρ νόηση κλπ, διότι δεν υπάρχει καμιά ομοιότης μεταξύ του Θεού και του κτίσματος. Συμμετέχει η λογική αυτή στην εμπειρία της αποκαλύψεως, αλλά η ίδια η δόξα του Θεού υπερβαίνει την λογική, που έχει κτισθή για να κατανοή κτιστά πράγματα, κι όχι τα άκτιστα κ.ο.κ.

Αλλά, η εμπειρία αυτή δημιουργεί μια θεόπνευστη κατάσταση μέσα στον άνθρωπο, επειδή ο άνθρωπος έχει φθάσει στην θεοπτία και τα νοήματα που έχει εξ αυτής της εμπειρίας, αυτά τα νοήματα είναι θεόπνευστα, αν και η εμπειρία υπερβαίνη το νόημα».

Κατά την διάρκεια του δοξασμού και της θέας της δόξης του Χριστού δεν χρειάζονται τα ρήματα και τα νοήματα περί Χριστού. Καταργείται και αυτή η ίδια η νοερά προσευχή.

Όταν ο άνθρωπος ευρίσκεται σε μια κατώτερη βαθμίδα πνευματικής ζωής, τα ρήματα και τα νοήματα χρειάζονται για την καθοδήγηση, όταν όμως έλθη το τέλειον, ο δοξασμός, δεν χρειάζονται τα κτιστά ρήματα, νοήματα και εικονίσματα.

«Επειδή η εμπειρία αυτή υπερβαίνει τα ρήματα και τα νοήματα, γι’ αυτό λέγει ο Χριστός ου δύνασθε βαστάζειν… (Ιωάννης ιστ', 12). Δηλαδή μέχρι τώρα σας έχω διδάξει με ρήματα που φέρουν νοήματα. Οπότε, έχετε μία νοηματική γνώση περί των μυστηρίων της βασιλείας του Θεού, η οποία νοηματική γνώση έχει μεταδοθή με ρήματα, τα οποία ρήματα συνοδεύονται από την φώτιση του νοός και γι’ αυτό τα ρήματα αυτά είναι κατανοητά στην λογική του ανθρώπου, εξ αιτίας του φωτισμού του νοός, οπότε κανείς βλέπει πλέον γιατί αυτά τα πράγματα είναι αληθή κ.ο.κ.

Αλλά όταν ο άνθρωπος ευρίσκεται στο στάδιο του φωτισμού, τα περαιτέρω δεν ημπορεί πλέον. Τα περαιτέρω δεν διδάσκονται με ρήματα και νοήματα. Γι’ αυτό, ο άνθρωπος, που έχει φθάσει μέχρι αυτό το στάδιο, δεν ημπορεί να «βαστάξη» τα περαιτέρω, διότι τα περαιτέρω, που είναι η ίδια η εμπειρία της Θεώσεως, υπερβαίνουν πλέον τα ρήματα και τα νοήματα.

Γι’ αυτό δεν διδάσκονται με ρήματα και νοήματα. Διότι, η εμπειρία δεν είναι ρήματα και νοήματα πλέον. Τα ρήματα και νοήματα είναι κτιστά. Ενώ, η θέωση είναι μια κατάσταση, κατά την οποία ο άνθρωπος, κατά χάριν βέβαια, γίνεται ο ίδιος άκτιστος, δηλαδή κατά Χάριν Θεός. Και μόνον σε αυτή την κατάσταση ημπορεί να βαστάξη την ίδια την θέωση».

Ενώ αυτή είναι η Ορθόδοξη διδασκαλία, στην παπική παράδοση ταυτίζεται η αποκάλυψη του Θεού με τα κτιστά ρήματα και νοήματα.

«Στην παπική παράδοση που ακολούθησε τον Αυγουστίνο, η αποκάλυψη είναι αποκάλυψη νοημάτων, αλλά όχι μόνον νοημάτων, αλλά και των ρητών που συνοδεύουν τα νοήματα.

Άπαξ κανείς ταυτίσει την αποκάλυψη με αποκάλυψη νοημάτων και προχωρήσει ακόμα παραπέρα και με τα ρητά που εκφράζουν νοήματα, τότε έχουμε την λεγομένη «κατά γράμμα» θεοπνευστία της Αγίας Γραφής, οπότε ο Θεός στους συγγραφείς της Αγίας Γραφής υπαγόρευσε αυτά τα ρητά και τα νοήματα. Αν ακολουθηθή αυτή η γραμμή, τότε ο συγγραφεύς της Αγίας Γραφής ουσιαστικά δεν είναι ο Μωυσής, ο Ηλίας, ο Σολομών κλπ, αλλά ο ίδιος ο Θεός. Αυτός είναι ο πραγματικός συγγραφεύς της Αγίας Γραφής».

Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να ταυτισθή στην Δύση η αποκάλυψη του Θεού με την Αγία Γραφή.

«Εφ’ όσον η αποκάλυψη ταυτίζεται στην Δύση με την Αγία Γραφή, σημαίνει ότι ο Θεός αποκαλύπτει στους ανθρώπους ρήματα και νοήματα. Οπότε, η αποκάλυψη ουσιαστικά είναι ρήματα και νοήματα που σημαίνει ότι η ουσία της θεολογίας είναι να ασχολήται κανείς με νοήματα και ορολογία περί Θεού. Και πέρα των νοημάτων και των ρημάτων δεν υπάρχει άλλη αποκάλυψη. Οπότε, σε αυτόν τον κόσμο μένουμε με τα λόγια της Αγίας Γραφής και τίποτε πάρα πάνω.

Η δυτική θεολογία του Μεσαίωνος οδηγήθηκε προς αυτήν την κατεύθυνση και κατ' αυτόν τον τρόπο ταυτίσθηκε η Αγία Γραφή με την αποκάλυψη, οπότε αποκάλυψη είναι τα λόγια της Αγίας Γραφής».

Αλλά η Ορθόδοξη παράδοση, όπως αναφέρθηκε πιο πάνω, τονίζει την αλήθεια ότι «τα ρήματα και τα νοήματα είναι περί του Θεού», «είναι περί της αποκαλύψεως» και όχι ο Θεός και η αποκάλυψη.

«Οι Πατέρες της Εκκλησίας αρνούνται να ταυτίσουν τον Θεόν με τα ρήματα και τα νοήματα της ανθρώπινης σκέψεως».

 Πηγή: "Εμπειρική Δογματική τής Ορθοδόξου Καθολικής Εκκλησίας κατά τις προφορικές παραδόσεις του π. Ιωάννου Ρωμανίδη". Τόμος Α'

Λαϊκοί και Κληρικοί στην αρχαία Εκκλησία. Πώς ασθενείς πήραν τη θέση τών γιατρών.

π. Ιωάννης Ρωμανίδης

Οι πιστοί, με τα Μυστήρια του Βαπτίσματος και του Χρίσματος και με τον αγώνα τους να εφαρμόσουν τις εντολές του Θεού, είχαν κάποιο πνευματικό χάρισμα, τουλάχιστον την νοερά καρδιακή προσευχή, ανήκαν στο «βασίλειον ιεράτευμα». 

Ο Απόστολος Παύλος στην απαρίθμηση των χαρισμάτων, που είδαμε στο χωρίο που παρατέθηκε πιο πάνω, ως τελευταίο θέτει το χάρισμα των γλωσσών, «γένη γλωσσών» που είναι η νοερά προσευχή. 

Και από άλλες επιστολές των Αποστόλων φαίνεται ότι όλα τα μέλη της Εκκλησίας είχαν νοερά προσευχή, η οποία είναι ένδειξη ότι ο άνθρωπος είναι ναός του Αγίου Πνεύματος και ότι αγαπά τον Θεό. 

Έτσι, όλοι οι πιστοί, και οι γυναίκες, είχαν την πνευματική Ιερωσύνη, το «βασίλειον ιεράτευμα», ήταν φωτισμένοι, εκτός και αν κανείς περιέπιπτε στην αμαρτία, οπότε έχανε την προσευχή και συγκαταριθμείτο μεταξύ των Κατηχουμένων, ως μετανοών. 

Πάντως, οι πιστοί δεν ήταν αυτοί που δεν είχαν κάποιο χάρισμα, αλλά όσοι είχαν τουλάχιστον νοερά προσευχή. 

Ο Απόστολος Παύλος αναφέρεται σε ανθρώπους που προσεύχονταν νοερά «προσεύξομαι τω πνεύματι, προσεύξομαι και τω νοΐ» αλλά και σε ιδιώτες, που δεν έχουν αυτήν την νοερά προσευχή. «Επεί εάν ευλογήσης τω πνεύματι, ο αναπληρών τον τόπον τον ιδιώτου πώς ερεί το αμήν επί τη ση ευχαριστία;» (Α΄ Κορινθίους ιδ', 15-16). 

Και πιο κάτω γράφει: «εάν ουν συνέλθη η Εκκλησία όλη επί το αυτό και πάντες γλώσσαις λαλώσιν, εισέλθωσι δε ιδιώται η άπιστοι, ουκ ερούσιν ότι μαίνεσθε;» (Α΄ Κορινθίους ιδ', 23).

Είναι προφανές ότι στην πρώτη Εκκλησία, κατά την περιγραφή του Αποστόλου Παύλου, υπήρχαν οι χαρισματούχοι, με μια ιεράρχηση χαρισμάτων, και οι ιδιώτες-λαϊκοί. 

Εκτός δε της Εκκλησίας ήταν οι άπιστοι. 

Μέσα σε αυτά τα πλαίσια, όμως, βλέπουμε μια περίεργη εξέλιξη μέσα στην ιστορία της Εκκλησίας, κατά την οποία το βασίλειον ιεράτευμα της Εκκλησίας δεν παρέμεινε ποιοτικά εκείνο που ήταν αρχικά. 

Αρχικά, δηλαδή στην εποχή των πρώτων Χριστιανών, έχουμε τους λαϊκούς και τους Κληρικούς. 

Ο Απόστολος Παύλος τους λαϊκούς ονομάζει ιδιώτες και οι Πατέρες της Εκκλησίας είναι εκείνοι που ερμηνεύουν τους "ιδιώτες" του Αποστόλου Παύλου ως λαϊκούς. 

Λαϊκός είναι εκείνος ο οποίος έχει βαπτισθεί, άλλα δεν έχει ακόμη κληθεί άνωθεν, ώστε να γίνει βασίλειον ιεράτευμα, δηλαδή Κληρικός. 

Ως Κληρικός εθεωρείτο ο θεόκλητος, εκείνος δηλαδή που έχει δεχθεί μέσα στην καρδιά του την επίσκεψη του Αγίου Πνεύματος, και που το Πνεύμα είχε αρχίσει να προσεύχεται μέσα του. Εκείνος δηλαδή που είχε γίνει ναός του Αγίου Πνεύματος και γι' αυτό μέλος του Σώματος του Χριστού, δηλαδή της Εκκλησίας. 

Αυτό σημαίνει ότι στην αρχαία Αποστολική Εκκλησία όλοι οι πιστοί ήταν χαρισματούχοι, ανήκαν στο «βασίλειον ιεράτευμα», είχαν την πνευματική Ιερωσύνη, διότι είχαν όλοι, τουλάχιστον, την νοερά προσευχή, που είναι μια πνευματική ιερουργία. (περί πνευματικής Ιερωσύνης δείτε εδω)

Από αυτούς τους πιστούς εξέλεγαν μερικούς για να τους καταστήσουν Διακόνους, Πρεσβυτέρους και Επισκόπους και να έχουν το ειδικό χάρισμα της Ιερωσύνης, με το οποίο θα τελούν τα Μυστήρια και θα κατευθύνουν πνευματικά τα μέλη της Εκκλησίας. 

Προκειμένου οι Απόστολοι να εκλέξουν τους πρώτους Διακόνους και να τους χειροτονήσουν, είπαν στους πιστούς: «επισκέψασθε ουν, αδελφοί, άνδρας εξ υμών μαρτυρουμένους επτά, πλήρεις Πνεύματος Αγίου και σοφίας, ους καταστήσομεν επί της χρείας τούτης» (Πράξεις στ', 3). 

Ο δε Πρωτομάρτυς Στέφανος ήταν «άνδρας πλήρης πίστεως και Πνεύματος Αγίου» (Πράξεις στ', 5). 

Για να εκλεγούν κάποιοι να γίνουν Διάκονοι, έπρεπε να έχουν Άγιον Πνεύμα. Το να έχουν το Άγιον Πνεύμα σημαίνει ότι είχαν νοερά προσευχή, που είναι σαφεστάτη απόδειξη παρουσίας και ενεργείας του Αγίου Πνεύματος και αυτό ήταν γνωστό στα μέλη της Εκκλησίας και τους αναγνώριζαν, προφανώς, και από το χάρισμα που και αυτοί οι ίδιοι είχαν. 

Οι Κληρικοί στην αρχαία Εκκλησία, όπως συγκροτήθηκαν σε βαθμούς της Ιερωσύνης -Διάκονοι, Πρεσβύτεροι και Επίσκοποι- είχαν πνευματικό χάρισμα και, έτσι, τελούσαν τα Μυστήρια, αλλά συγχρόνως καθοδηγούσαν τους πιστούς για να μεθέξουν της καθαρτικής, φωτιστικής και θεοποιού ενεργείας του Θεού, ώστε με αυτές τις προϋποθέσεις να μετέχουν αξίως των Μυστηρίων. 

Αυτό συνιστά την θεραπεία των Χριστιανών. Οι βαθμοί της Ιερωσύνης αντιστοιχούσαν με τους βαθμούς της πνευματικής ζωής. 

Ο Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης μας το λέει καθαρά, ότι ο Διάκονος αντιστοιχεί με το στάδιο της καθάρσεως, ο Πρεσβύτερος με το στάδιο του φωτισμού και ο Επίσκοπος με το στάδιο της Θεώσεως. 

Αυτό φαίνεται και από την πράξη της Εκκλησίας, σύμφωνα με την οποία για να γίνει κανείς Κληρικός δεν έπρεπε να είναι νεοφώτιστος.

Αυτό το συναντάμε και στην εντολή που δίνει ο Απόστολος Παύλος στον Επίσκοπο Τιμόθεο: «δει τον τον επίσκοπον… μη νεόφυτον, ίνα μη τυφωθείς εις κρίμα εμπέση του διαβόλου» (Α΄ Τιμ. γ', 2 και 6). 

Και χειροτονούμε τον άνθρωπο, όταν φθάσει στην φώτιση. Τότε τον χειροτονούμε. Η χειροτονία δεν τον κάνει φωτισμένο. Επειδή είναι φωτισμένος, τον χειροτονούμε. 

Έχουμε Πανεπιστήμιο, έχουμε Λύκειο και έχουμε το Δημοτικό Σχολείο. 

Για να γίνει κανείς Επίσκοπος ή Κληρικός στην αρχαία Εκκλησία έπρεπε να είναι όχι μόνο νεοφώτιστος, γι' αυτό και υπάρχει κανόνας που απαγορεύει σε νεοφώτιστο να χειροτονηθεί. 

Γιατί άπαγορεύει σε νεοφώτιστο να χειροτονηθεί; 

Διότι ο νεοφώτιστος δεν είχε φθάσει ακόμα στην αέναη μνήμη του Θεού, είχε μόλις περάσει το στάδιο της καθάρσεως και ως νεοφώτιστος εμάνθανε τα του σταδίου του φωτισμού και μετά, μαζί με την αέναη μνήμη Θεού, εθεωρείτο ότι μπήκε στο στάδιο της θεωρίας. 

Αυτό το στάδιο της θεωρίας, που είναι το πρώτο βήμα, είναι το ανώτερο βήμα του φωτισμού και το πρώτο βήμα προς την θέωση. 

Από αυτήν την κατάσταση εκλέγονταν οι Επίσκοποι και γι' αυτό δεν γίνονταν οι νεοφώτιστοι Επίσκοποι, αλλά οι φωτισμένοι. 

Αυτός ο φωτισμένος δεν σημαίνει απόφοιτος του Πανεπιστημίου Αθηνών ή τών Ακαδημιών της Ρωσίας, αλλά σημαίνει έναν άνθρωπο ο οποίος είχε φώτιση, αέναη μνήμη Θεού, νοερά προσευχή κλπ., είχε κατ' ουσίαν καθαρισθεί. 

Με την πάροδο, όμως, του χρόνου εκκοσμικεύεται η Εκκλησία. 

Κατ' αρχάς, Κληρικοί χειροτονούνται όσοι από τους πιστούς είχαν προσευχή, αργότερα όμως χειροτονούνται άνθρωποι που είχαν μια καλή εξωτερική διαγωγή...

αλλά επειδή δεν είχαν κάποιο χάρισμα, δεν ήξεραν να θεραπεύουν τους ανθρώπους, συνέχιζαν όμως να τελούν τα Μυστήρια. 

Ο Κλήρος είναι μια ομάδα από ανθρώπους, οι οποίοι βρίσκονται τουλάχιστον στην κατάσταση του φωτισμού, κατά την διδασκαλία των Πατέρων.

Εάν δεν βρίσκεται στην κατάσταση του φωτισμού, τότε οι αδυναμίες του Κλήρου πρέπει να αναπληρωθούν. 

Δια μέσου των αιώνων, όταν έπεσε ο Κλήρος γενικά από την κατάσταση του φωτισμού, έγινε μια γενική πτώση, όχι μόνον του ιερατικού Κλήρου, δηλαδή των Ιερέων, των παπάδων δηλαδή και των διακόνων κλπ. 

Η πτώση ήτανε τόσο γενική, που συμπεριλαμβάνονται και οι Επίσκοποι στην πτώση αυτή. Και οι Επίσκοποι έπεσαν από την κατάσταση αυτή του φωτισμού, και δεν είχαν ούτε καν περάσει από την κατάσταση της καθάρσεως. 

Αυτά αν κανείς τα έχει υπ’ όψη του και αρχίζει και μελετάη τους Κληρικούς της αρχαίας Εκκλησίας, μεταξύ των Χριστιανών, όσοι περνούσαν και έφθαναν στον φωτισμό, στην θεωρία, ήσαν από μόνοι τους διδάσκαλοι, επειδή έφθαναν σε μια πνευματική κατάσταση. 

Γι' αυτόν τον λόγο έχουμε το παράδοξο φαινόμενο ότι ενορίες της αρχαίας Εκκλησίας είχαν πολλούς Ιερείς. 

Η Αγία Σοφία στην εποχή του Ηρακλείου είχε ογδόντα Πρεσβυτέρους και εκατόν πενήντα Διακόνους και αυτοί οι αριθμοί είναι μετά την ελάττωση. 

Υπήρχαν πολύ περισσότεροι και ο αριθμός ελαττώθηκε. Ξέρουμε μόνο τον αριθμό μετά την ελάττωση, όχι πρώτα. 

Η χειροτονία ήταν μία πράξη της Εκκλησίας με την οποία η Εκκλησία πιστοποιούσε ότι αυτός κάνει για Πρεσβύτερος, επειδή είχε φθάσει κάπου και γι' αυτό κάνει και για Πνευματικός Πατέρας. Αν όμως δεν έφθανε, δεν κάνει για Πνευματικός Πατέρας, οπότε δεν μπορεί να φθάσει σε χειροτονία Πρεσβυτέρου, χειροτονία Επισκόπου. 

Αυτό σημαίνει ότι, στην αρχαία Εκκλησία, η ενορία απετελείτο από φωτισμένους, όχι γιατί απέκτησαν λογικές γνώσεις, διότι ο πιο φωτισμένος από αυτής της απόψεως είναι ο διάβολος, είναι ο καλύτερος θεολόγος από αυτούς που δεν είναι στον Παράδεισο. 

Αυτοί που φθάνουν στην θέωση, στην Καινή Διαθήκη λέγονται Απόστολοι και Προφήτες. 

Από αυτούς εξελέγοντο οι Επίσκοποι, από τους θεουμένους, δηλαδή, από τους Προφήτες ήταν οι Επίσκοποι και οι Πρεσβύτεροι. 

Μετά υπήρχαν και δάσκαλοι και όλοι οι άλλοι, δηλαδή, στην Εκκλησία. Επικεφαλείς της κάθε ενορίας είναι οι Προφήτες. 

Αυτοί είναι οι γιατροί του νοσοκομείου, δηλαδή. Μεταξύ των γιατρών του νοσοκομείου υπάρχει και ένας διευθυντής γιατρός. Μετά από τους γιατρούς είναι οι νοσοκόμες και όλοι οι άλλοι, δηλαδή, που αποτελούν ένα νοσοκομείο. 

Εκείνο που έγινε στην Εκκλησία είναι το εξής: ότι, ψήφο για να βγάλουν δεσποτάδες, ας πούμε, είχαν οι Προφήτες, διότι αυτοί διοικούσαν την Εκκλησία και δεν ήταν Προφήτες επειδή εξελέγονται Προφήτες από τον λαό, ήταν θεόκλητοι, γι' αυτό έχουμε τους θεοκλήτους. 

Οπότε, οι Πατέρες της Εκκλησίας λέγουν ότι πρέπει κανείς, για να γίνει Κληρικός, να είναι θεόκλητος. Τώρα, θεόκλητος σημαίνει ότι το ίδιο το Πνεύμα το Άγιον ήλθε και κατώκησε μέσα στον άνθρωπο και προσεύχεται. 

Γι' αυτό και ο Απόστολος Παύλος λέει: "ους μεν έθετο ο Θεός εν τη Εκκλησία πρώτον Αποστόλους, δεύτερον προφήτας, τρίτον διδασκάλους" (Α' Κορινθίους ιβ', 28) κλπ. 

Αυτοί τώρα αποτελούν το ιατρείον, τους γιατρούς δηλαδή, οι οποίοι μεταξύ τους εκλέγουν και έναν διευθυντή του νοσοκομείου που λέγεται Επίσκοπος, δηλαδή, και αυτοί διοικούν την Εκκλησία. 

Η Εκκλησία εθεωρείτο ως πνευματικό νοσοκομείο και οι Κληρικοί ως πνευματικοί ιατροί που θεράπευαν τις πνευματικές ασθένειες των ανθρώπων. 

Ο Κλήρος δηλαδή της Εκκλησίας είναι το ιατρείο, δηλαδή οι γιατροί του νοσοκομείου. Και μετά από αυτούς είναι εκείνοι που είναι στον φωτισμό, και αυτοί που είναι στον φωτισμό είναι οι νοσοκόμοι του νοσοκομείου και μετά από τους νοσοκόμους έχουμε αυτούς που είναι προς κάθαρση, που είναι οι άρρωστοι του νοσοκομείου. 

Βέβαια, δεν είναι ακριβής η παρομοίωση, είναι περίπου. 

Με την πάροδο του χρόνου, σιγά-σιγά εξαφανίζονται από κάποιο νοσοκομείο ο θεούμενος, ο γιατρός και οι γιατροί, αλλά μπαίνουν οι φωτισμένοι στην θέση τους, δηλαδή, και σιγά-σιγά εξαφανίζονται και αυτοί και μπαίνουν στην θέση τους οι άρρωστοι. 

Τώρα, το νοσοκομείο το διευθύνουν οι άρρωστοι. 

Γι' αυτό και ο Συμεών ο Νέος Θεολόγος λέει ότι σήμερα γίνονται Επίσκοποι εκείνοι οι οποίοι στην εποχή του Αποστόλου Παύλου λέγανε το "αμήν", ως ιδιώτες, οι λαϊκοί δηλαδή.

Διότι εκείνος που λέει το "αμήν" στο 14° και 13° κεφάλαιο της Α΄ προς Κορινθίους επιστολής, εκεί που λέμε το "αμήν" στην Εκκλησία, οι ιδιώτες αυτοί κατά τους Πατέρες της Εκκλησίας, αυτοί οι ιδιώτες είναι οι λαϊκοί. 

Και τώρα εκείνοι που λέγανε απλώς το "αμήν", τώρα αυτοί, λέει ο Συμεών ο Νέος Θεολόγος, είναι Επίσκοποι της Εκκλησίας, δηλαδή ούτε θέωση έχουν ούτε φωτισμό.

Έχουν γίνει Επίσκοποι της Εκκλησίας. (...)

Ερώτηση φοιτητού: Και ούτε ξέρουν γι' αυτά; 

Απάντηση: Ούτε ξέρουν. Και αν τα πεις, μπορεί να σου πουν είσαι αιρετικός κιόλας.

Ευτυχώς που η Εκκλησία τον αναγνώρισε ως Άγιο της Εκκλησίας, και άμα πούμε κάτι που λέει ο άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος, δεν κινδυνεύουμε να καταδικασθούμε ως αιρετικοί.(!)

Λαϊκοί και Κληρικοί στην αρχαία Εκκλησία.

Πώς ασθενείς πήραν τη θέση τών γιατρών.

π. Ιωάννης Ρωμανίδης Πηγή:"Εμπειρική Δογματική τής Ορθοδόξου Καθολικής Εκκλησίας κατά τις προφορικές παραδόσειςτού π. Ι. Ρωμανίδη" Τόμος Β΄. Τού σεβ. Μητρ. Ναυπάκτου Ιεροθέου Βλάχου.

_________________________________________________________

Σχόλια ''Στήν εποχή μας, μας χρειάζεται περισσότερο από κάθε άλλη φορά η διδασκαλία τριών Πατέρων. Του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, του αγίου Μαξίμου του Ομολογητού, και του αγίου Συμεών του Νέου Θεολόγου...'' ~ Όσιος γέρ. Σωφρόνιος του Έσσεξ

''Άνθρωπε να εκλάβεις τον παππά αυτόν, τον ανίκανο, τον ανακόλουθο, σαν έναν λεπρό, που όμως μοιράζει χρυσές λίρες. Εσύ πάρε τις χρυσές λίρες, και άφησε τη λέπρα σε αυτόν...'' ~ Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος, (για τους ανάξιους κληρικούς.)

''Όταν θέλεις να κοινωνήσεις, βρες μια εκκλησία που να τελεί την Θεία Ευχαριστία και είσελθε να κοινωνήσεις. Όταν όμως θες να μιλήσεις για την καρδιά σου, πρόσεχε, που και σε ποιόν θα πας... Να ιδρώσεις πριν επιλέξεις το πρόσωπο, που θα δει και θα ακούσει, τις πιο εσώτερες παρθενικές φωνές σου.'' ~ Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος

πηγή