ΟΙ ΚΑΤΑΒΑΣΙΕΣ "ΤΩ ΣΩΤΗΡΙ ΘΕΩ" ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΕΙΜΝΗΣΤΟ ΑΡΧΟΝΤΑ ΠΡΩΤΟΨΑΛΤΗ ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟ ΣΤΑΝΙΤΣΑ

Από το 13ο CD της Σειράς Πατριαρχικά Μουσικά Αρχεία του Κέντρου Ερευνών και Εκδόσεων, σε επιμέλεια Μανόλη Κ. Χατζηγιακουμή, ακούμε από τις Καταβασίες της εορτής της Αναλήψεως "Τω Σωτήρι Θεώ", σε ήχο πλ. α', τους ειρμούς των Ωδών α΄, ζ΄, θ΄.

Ψάλλει ο αείμνηστος Άρχων Πρωτοψάλτης της Μ.τ.Χ.Ε. Θρασύβουλος Στανίτσας, από ιδιωτική ηχογράφηση στον Ι. Ναό των Εισοδίων της Θεοτόκου Πέραν, το έτος 1961. 

Οι Καταβασίες "Τω Σωτήρι Θεώ" ψάλλονται, σύμφωνα με το Τυπικό, στον Όρθρο της Κυριακής του Τυφλού (ΣΤ' Κυριακή από το Πάσχα), προαναγγέλλοντας την εορτή της Αναλήψεως του Κυρίου, που είναι την Πέμπτη μετά την Κυριακή του Τυφλού.

 

ΕΝΑ ΣΠΟΥΔΑΙΟ ΜΕΛΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΟΥ ΜΑΝΟΥΗΛ ΔΟΥΚΑ ΤΟΥ ΧΡΥΣΑΦΗ ΑΠΟ ΤΟΝ π. ΓΕΩΡΓΙΟ ΤΣΕΤΣΗ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

Ακούω τον μέγιστο π. Γεώργιο Τσέτση, Μέγα Πρωτοπρεσβύτερο του Οικουμενικού Θρόνου να ψάλλει το Ο Θεός ήλθοσαν έθνη σε ήχο πλ. δ’ και μεταφέρομαι πραγματικά στη Βασιλεύουσα του Μανουήλ Δούκα του Χρυσάφη λίγο μετά την Άλωση. 

Την ηχογράφηση αυτού του ειδικού και μοναδικού στην ιστορία μέλους οφείλουμε στον κράτιστο Μανόλη Χατζηγιακουμή, ο οποίος στη σειρά Σύμμεικτα Εκκλησιαστικής Μουσικής έχει εκδώσει τον Άμωμο κατά την παράδοση της Κωνσταντινούπολης (cd 6o: Άμωμος - Νεκρώσιμα και Επιμνημόσυνα, Κέντρον Ερευνών και Εκδόσεων, Αθήνα 2005). 

Ο σπουδαίος αυτός ψηφιακός δίσκος – πραγματική καταγραφή και συμβολή – κλείνει με τη σύνθεση του Χρυσάφη (ακμή περ. 1440 – 1465) «εις την ανάλωσιν της Κωνσταντινουπόλεως». 

Ο π. Γεώργιος Τσέτσης ερμηνεύει εδώ την μοναδική σύγχρονη μεταγραφή του μέλους από τον πατριαρχικό μουσικό Μάρκο Βασιλείου. Η μεταγραφή δεν στοιχείται στην μεταγραφική παράδοση των Τριών Διδασκάλων, αλλά στη νεώτερη των Δυτικών εξηγητών (ας το πούμε έτσι κάπως συμβατικά).

ΤΟ ΧΕΡΟΥΒΙΚΟ ΤΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΠΡΩΤΟΨΑΛΤΟΥ ΣΕ ΗΧΟ Γ' ΑΠΟ ΤΟΝ ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟ ΣΤΑΝΙΤΣΑ (1961)

Από το 13ο CD της Σειράς Πατριαρχικά Μουσικά Αρχεία του Κέντρου Ερευνών και Εκδόσεων σε επιμέλεια Μανόλη Κ. Χατζηγιακουμή, ακούμε το Χερουβικό σε ήχο γ' του Γρηγορίου Πρωτοψάλτου από τον αείμνηστο Άρχοντα Πρωτοψάλτη της Μ.τ.Χ.Ε. Θρασύβουλο Στανίτσα.

Πρόκειται για ηχογράφηση στον Ι. Ναό των Εισοδίων της Θεοτόκου Πέραν το 1961. 

Όπως παρατηρεί ο Μ. Χατζηγιακουμής είναι μια "λαμπρή υψίφωνη εκτέλεση και ελεύθερη, ιδιοπρόσωπη μελισματική ανάπτυξη στο Τριάδι".

ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΑ ΜΕΛΗ ΤΩΝ ΘΕΟΦΑΝΕΙΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ Μ. ΠΡΩΤΟΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ ΓΕΩΡΓΙΟ ΤΣΕΤΣΗ

Ο Μέγας Πρωτοπρεσβύτερος της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας π. Γεώργιος Τσέτσης ψάλλει Ιδιόμελα του Μ. Εσπερινού της εορτής των Θεοφανείων καθώς και τις διπλές Καταβασίες του Όρθρου της εορτής σε ήχο β'. Πρόκειται για μέλη από το 26ο cd (Αθήνα 2013) της σειράς "Σύμμεικτα Εκκλησιαστικής Μουσικής" που επιμελείται και εκδίδει το Κέντρον Ερευνών και Εκδόσεων του Μανόλη Χατζηγιακουμή. 

Το cd αυτό περιλαμβάνει "Πατριαρχικά Μέλη Θεοφανείων", δηλαδή χαρακτηριστικά μέλη από τις Ακολουθίες των Θεοφανείων όπως αυτά ψάλλονται στον Πατριαρχικό ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι, δηλαδή στον καθαυτό χώρο του Οικουμενικού Πατριαρχείου. 

Ο Μανόλης Χατζηγιακουμής σημειώνει πως "οι ερμηνείες του πατρός Γεωργίου Τσέτση στα μέλη αυτά των Χριστουγέννων και των Θεοφανείων αποτελούν ένα λαμπρό δείγμα όχι μόνο της μεγάλης Πατριαρχικής μουσικής παράδοσης, αλλά και του αυθεντικού (και ιστορικού) τρόπου ερμηνείας, γενικότερα, των Εκκλησιαστικών μελών. Στην πραγματικότητα, αποτυπώνουν τη μεγάλη περίοδο ακμής (1939-1959) των Πατριαρχικών χορών (και του Ελληνισμού της Πόλης γενικότερα), την οποία ελάμπρυναν ο Κωνσταντίνος Πρίγγος ως Άρχων πρωτοψάλτης και ο Θρασύβουλος Στανίτσας ως Άρχων λαμπαδάριος. Από την άποψη αυτή αποτελούν ταυτόχρονα και ένα πολύτιμο ιστορικό τεκμήριο."

 

ΙΔΙΟΜΕΛΑ ΤΩΝ ΜΕΓΑΛΩΝ ΩΡΩΝ ΤΗΣ ΕΟΡΤΗΣ ΤΩΝ ΘΕΟΦΑΝΕΙΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ π. ΓΕΩΡΓΙΟ ΤΣΕΤΣΗ (ΗΧΗΤΙΚΟ)

Ο Μέγας Πρωτοπρεσβύτερος της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας π. Γεώργιος Τσέτσης ψάλλει Ιδιόμελα των Ωρών της εορτής των Θεοφανείων. 
(1. Τάδε λέγει Κύριος ηχ πλ δ´ 2´.47´´ - 2. Θάμβος ην κα­τι­δείν ηχ βαρύς 1´.56´´ - 3. Δόξα και Νυν. Την χείρα σου την αψαμένην ηχ πλ α´ 3´.59´´).
Πρόκειται για μέλη από το 26ο cd (Αθήνα 2013) της σειράς "Σύμμεικτα Εκκλησιαστικής Μουσικής" που επιμελείται και εκδίδει το Κέντρον Ερευνών και Εκδόσεων του Μανόλη Χατζηγιακουμή. Το cd αυτό περιλαμβάνει "Πατριαρχικά Μέλη Θεοφανείων", δηλαδή χαρακτηριστικά μέλη από τις Ακολουθίες των Θεοφανείων όπως αυτά ψάλλονται στον Πατριαρχικό ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι, δηλαδή στον καθαυτό χώρο του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Τα Ιδιόμελα και τα Δοξαστικά ψάλλονται από την «Πατριαρχική Φόρμιγγα» του Κωνσταντίνου Πρίγγου (τόμ. Α´ «Μουσική Κυψέλη»).
Ο Μανόλης Χατζηγιακουμής, χάρη στον οποίο απολαμβάνουμε τον π. Γ. Τσέτση, σημειώνει πως "οι ερμηνείες του πατρός Γεωργίου Τσέτση στα μέλη αυτά των Χριστουγέννων και των Θεοφανείων αποτελούν ένα λαμπρό (και πάλι) δείγμα όχι μόνο της μεγάλης Πατριαρχικής μουσικής παράδοσης, αλλά και του αυθεντικού (και ιστορικού) τρόπου ερμηνείας, γενικότερα, των Εκκλησιαστικών μελών. Στην πραγματικότητα, αποτυπώνουν (και εδώ) τη μεγάλη περίοδο ακμής (1939-1959) των Πατριαρχικών χορών (και του Ελληνισμού της Πόλης γενικότερα), την οποία ελάμπρυναν ο Κωνσταντίνος Πρίγγος ως Άρχων πρωτοψάλτης και ο Θρασύβουλος Στανίτσας ως Άρχων λαμπαδάριος. Από την άποψη αυτή αποτελούν ταυτόχρονα και ένα πολύτιμο ιστορικό τεκμήριο. Επίσης, προβάλλουν ως ιδεώδες υπόδειγμα σύζευξης του ιστορικού με το ζωντανό και ενεργό ψαλτικό ιδίωμα. Και εδώ η «παράδοση» δεν αποτελεί απλώς ένα άσαρκο μιμητικό αποτύπωμα, αλλά μιαν, κοινωνικά και ιστορικά, δυναμική ανανεωτική πραγματικότητα. Γι’ αυτό και η παρούσα ηχογράφηση υπερβαίνει, και στην περίπτωση αυτή, την απλή ψαλτική σημασία.

ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΑ ΜΕΛΗ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΜΕ ΤΟΝ Μ. ΠΡΩΤΟΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ ΓΕΩΡΓΙΟ ΤΣΕΤΣΗ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Κυκλοφορήθηκαν το 2013, από το Κέντρον Ερευνών και Εκδόσεων, που διευθύνει ο Μανόλης Κ. Χατζηγιακουμής, δύο ψηφιακοί δίσκοι με σημαντικά μέλη «κατά το Ύφος και την Παράδοση της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας». 

Πρόκειται για Πατριαρχικά Μέλη Χριστουγέννων και Θεοφανείων. 

Ψάλλει ο Μέγας Πρωτοπρεσβύτερος της Μ.τ.Χ.Ε. π. Γεώργιος Τσέτσης. 

Οι ψηφιακοί αυτοί δίσκοι εντάσσονται στο ευρύτερο εκδοτικό πρόγραμμα «Σύμμεικτα Εκκλησιαστικής Μουσικής», με αριθμούς 25 και 26 (Χριστούγεννα – Θεοφάνεια). 

Η κασετίνα με τα δύο cd συνοδεύεται από σχετικό βιβλίο, το οποίο περιέχει πολύτιμο – στην κυριολεξία – υλικό: Βιογραφικό του π. Γεωργίου Τσέτση και αναμνήσεις του από την θητεία του στο Πατριαρχικό αναλόγιο, την εποχή των μεγάλων πρωτοψαλτών του 20ου αιώνα, Κωνσταντίνου Πρίγγου και Θρασύβουλου Στανίτσα, περιεχόμενα και δεδομένα δίσκων, και τα μουσικά κείμενα. Σημαντικό το κείμενο του Μ. Χατζηγιακουμή που αναφέρεται στην εκλογή των συγκεκριμένων ύμνων, την ηχογράφηση και την ερμηνεία τους. 

Ο Μανόλης Χατζηγιακουμής εξαίρει την σημασία της ερμηνείας του π. Γεωργίου Τσέτση, δικαίως φυσικά. Ο π. Γεώργιος αποτελεί «πηγή», θα λέγαμε, του Πατριαρχικού ύφους και ήθους. Αυτήκοος των μεγάλων Πρωτοψαλτών, μαθητής τους στην ουσία εν τη πράξει, φέρει αναλλοίωτα – από το χρόνο και την εν Εσπερία αποδημία του – τα χαρακτηριστικά της μεγάλης και πλούσιας Πατριαρχικής ψαλτικής παράδοσης. 

Ο π. Γεώργιος μας καθηλώνει με τη λιτότητα και τη σοβαρότητα της ερμηνείας του. Δεν έχει σκοπό να εντυπωσιάσει ούτε να συγκινήσει, αλλά να μας εκκλησιάσει. Στη λειτουργική ζωή και στην αυθεντική, δωρική Πατριαρχική παράδοση. Όπως σημειώνει ο Μ. Χατζηγιακουμής, οι ερμηνείες του π. Γεωργίου «συμπυκνώνουν, στην εκφορά τους, τη μεγάλη και ζώσα Πατριαρχική παράδοση, μια ψαλτική λειτουργική παράδοση με βαθειά πνευματικότητα, έξω από κάθε τυποποίηση και επιδεικτική έμφαση». 

Εδώ επιλέγουμε μέλη Χριστουγέννων (CD 25ο) και συγκεκριμένα: 

ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΝ "ΕΙΣ ΠΑΣΑΝ ΤΗΝ ΓΗΝ..." ΑΠΟ ΤΟΝ π. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΤΣΙΝΑΡΑ (1965)

Στη Σειρά "Αρχείον" Εκκλησιαστικής Μουσικής του Κέντρου Ερευνών και Εκδόσεων, που επιμελείται και εκδίδει ο Μανόλης Χατζηγιακουμής, εκδόθηκαν πρόσφατα τα "Πατριαρχικά Μουσικά Αρχεία - Ζωντανές Ηχογραφήσεις στον Πατριαρχικό Ναό και σε άλλους Ναούς της Κωνσταντινούπολης (1956-1966)". 

Πρόκειται για ένα σώμα 15 CD ερασιτεχνικών ηχογραφήσεων με συνοδευτικό ένα Βιβλίο 430 σελίδων. Από το Κύριο αυτό Σώμα έχει εκδοθεί, και κυκλοφορεί ανεξάρτητα, μια μικρότερη επιτομή, "Εκλογή", 4 CD με ένα επίσης συνοδευτικό Βιβλίο των 150 σελίδων. 

Σήμερα επιλέγουμε μια ιστορική ηχογράφηση που περιλαμβάνεται στο CD10 της σειράς. 

Πρόκειται για το Κοινωνικό «Εἰς πᾶσαν τὴν γῆν ἐξῆλθεν ὁ φθόγγος αὐτοῦ καὶ εἰς τὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης τὰ ῥήματα αὐτοῦ. Ἀλληλούϊα» σε ήχο α΄, όπως το ερμήνευσε ο π. Παναγιώτης Τσινάρας, ως Άρχων Λαμπαδάριος, τότε, του Πατριαρχικού ναού, στη Θρονική Εορτή του Αγίου Ανδρέου του έτους 1965, σε μιαν αριστουργηματική ερμηνεία του βασικού μέλους του Πέτρου Πελοποννησίου με πλατυαστική μελισματική ανάπτυξη, κυρίως στις θέσεις «εις πά-» , «τα ρή-» και «αλλη-» , και με εντυπωσιακό σταθερό παιδικό ισοτονικό ισοκράτημα.

"ΤΗΝ ΔΕΗΣΙΝ ΜΟΥ ΔΕΞΑΙ..." ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΤΟΥ ΚΡΗΤΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟ ΣΤΑΝΙΤΣΑ

Καλοφωνικός Ειρμός, Την δέησίν μου δέξαι την πενιχράν, ηχ πλ δ΄  Γεωργίου του Kρητός (ακμή περ. 1790-†1815) 15'.28"..

Από το Σώμα Δεύτερο «Καλοφωνικοί Ειρμοί» της σειράς «Μνημεία Εκκλησιαστικής Μουσικής», του Μανόλη Κ. Χατζηγιακουμή. 

Ερμηνεύει ο αείμνηστος Άρχων Πρωτοψάλτης της Μ.τ.Χ.Ε. Θρασύβουλος Στανίτσας.

Πρόκειται για το τροπάριο της θ΄ ωδής του Μεγάλου Παρακλητικού Κανόνα: "Την δέησίν μου δέξαι την πενιχράν, και κλαυθμόν μη παρίδης και δάκρυα, και στεναγμόν, αλλ’ αντιλαβού μου ως αγαθή, και τας αιτήσεις πλήρωσον δύνασαι γαρ πάντα ως πανσθενούς, Δεσπότου Θεού Μήτηρ, ει νεύσεις έτι μόνον, προς την εμήν οικτράν ταπείνωσιν."

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ "ΤΑ ΝΕΑ" ΣΤΑ "ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΑ ΜΟΥΣΙΚΑ ΑΡΧΕΙΑ"

Τα «Πατριαρχικά Μουσικά Αρχεία» με ηχογραφήσεις από ναούς της Πόλης την δεκαετία 1956-1996, που εξέδωσε το Κέντρον Ερευνών και Εκδόσεων (Αθήνα, 2018) σε επιμέλεια Μανόλη Κ. Χατζηγιακουμή, παρουσιάζονται σήμερα (4 Ιουλίου 2020) στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ, από τον δημοσιογράφο Δημήτρη Δουλγερίδη. 

Πρόκειται για ένα μεγάλο, δισέλιδο αφιέρωμα στα «Πατριαρχικά Μουσικά Αρχεία», αλλά και στο ευρύτερο, μεγάλο και σημαντικό εκδοτικό έργο του ΚΕΡΕ, το οποίο ίδρυσε και διευθύνει ο Μανόλης Κ. Χατζηγιακουμής. 

Ο δημοσιογράφος Δημήτρης Δουλγερίδης κλείνει το αφιέρωμα ως εξής: «Αν μένει για το τέλος ένας απόηχος, ύστερα από την ακρόαση των δεκάδων δίσκων από τις συλλογές του ΚΕΡΕ, είναι ένα αίσθημα αυστηρής εκφραστικότητας. Ούτε εξιδανίκευση της παλαιότερης ψαλτικής, ούτε νοσταλγία, ούτε μελαγχολία. Ο ακροατής εισέρχεται σε έναν κόσμο «ποιητικότητας» - ακόμη και με την κατάχρηση που έχει υποστεί, η λέξη σημαίνει το πρωτόγνωρο βίωμα. Ο ψάλτης αντλεί εδώ το υλικό του από την κοινή κοίτη για να το αποδώσει ως μεμονωμένος τεχνίτης. Αγωνίζεται. Μόνος. Αλλά τα στασίδια γύρω του – ακόμη και εν έτει 1957 – τα φαντάζεται κανείς γεμάτα».

ΤΟ ΔΟΞΑΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗΣ "ΔΕΥΤΕ ΛΑΟΙ..." ΑΠΟ ΤΟΝ ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟ ΣΤΑΝΙΤΣΑ

Από το 8ο CD της Σειράς Πατριαρχικά Μουσικά Αρχεία - Ζωντανές Ηχογραφήσεις στον Πατριαρχικό Ναό και σε άλλους Ναούς της Κωνσταντινούπολης (1956-1966), σε επιμέλεια Μανόλη Κ. Χατζηγιακουμή, ακούμε το περίφημο Δοξαστικό της εορτής της Πεντηκοστής "Δεύτε λαοί...", σε ήχο πλ. δ'.
Ψάλλει ο αείμνηστος Άρχων Πρωτοψάλτης της Μ.τ.Χ.Ε. Θρασύβουλος Στανίτσας.

"ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ Ο ΧΟΡΟΣ..." ΑΠΟ ΤΟΝ ΨΑΛΤΗ ΤΗΣ ΚΩ ΓΙΑΝΝΗ ΜΑΥΡΟ

Το Κέντρον Ερευνών και Εκδόσεων μας έδωσε πρόσφατα μια ξεχωριστή έκδοση με τον τίτλο «Ψάλτες της Κω» της Σειράς «Τόποι και Ψάλτες» (Αθήνα 2019).

Ο υπεύθυνος και η ψυχή του Κέντρου και του όλου εκδοτικού έργου Δρ Μανόλης Χατζηγιακουμής, γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Κω, στο ιστορικό αυτό νησί των Δωδεκανήσων που υπάγεται εκκλησιαστικά απευθείας στο  Οικουμενικό Πατριαρχείο, και θέλησε να εγκαινιάσει τη νέα αυτή σειρά, με ψάλτες της ιδιαίτερης πατρίδας του.
Η έκδοση περιλαμβάνει τέσσερεις ψηφιακούς δίσκους - κάθε δίσκος και ψάλτης - αλλά και τομίδιο με σχόλια του Χατζηγιακουμή και τα μουσικά κείμενα.

Οι ηχογραφημένοι στον τόμο «Ψάλτες της Κω» είναι από τους παλαιότερους και τους πιο γνωστούς: Γιάννης Βαρκάς, Γιάννης Μαύρος, Γιώργος Σακέλλης, Γιώργος Καματερός (και από τους οποίους οι δύο πρώτοι δεν υπάρχουν πια). 
Ο Γιάννης Μαύρος, ηδύφωνος και μεστός, ο περισσότερο «παραδοσιακός» εδώ, με βαθειές ρίζες στην λαϊκή και επιχώρια ψαλτική παράδοση, και με εντυπωσιακή αντιστοιχία προς εκείνην της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας. 
Παραθέτουμε εδώ το Δοξαστικό των Αίνων της σημερινής Κυριακής "Των αγίων πατέρων ο χορός" σε ήχο πλ. δ', σε ερμηνεία Γιάννη Μαύρου. 

Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ "ΤΑ ΝΕΑ" ΓΙΑ ΤΟΝ ΘΡΗΝΟ ΤΗΣ ΑΛΩΣΕΩΣ ΑΠΟ ΤΟΝ π. ΓΕΩΡΓΙΟ ΤΣΕΤΣΗ

Η εφημερίδα "ΤΑ ΝΕΑ" στο σημερινό (29-5-2020) φύλλο, με αφορμή την επέτειο της Αλώσεως της Κωνσταντινουπόλεως, δημοσιεύει άρθρο του συντάκτη Δημήτρη Δουλγερίδη, για το μέλος της Αλώσεως, που συνέθεσε ο Μανουήλ Δούκας ο Χρυσάφης. 

Στο δημοσίευμα γίνεται αναφορά στην ηχογράφηση του μέλους - θρήνου, από τον Μ. Πρωτοπρεσβύτερο της Μ.τ.Χ.Ε. π. Γεώργιο Τσέτση, που εντάσσεται στην σειρά "Σύμμεικτα Εκκλησιαστικής Μουσικής" (cd 6), σε επιμέλεια του Μανόλη Κ. Χατζηγιακουμή. 

Δείτε και την σχετική ανάρτηση στο ΦΩΣ ΦΑΝΑΡΙΟΥ εδώ. 

ΕΝΑ ΣΠΟΥΔΑΙΟ ΜΕΛΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΟΥ ΜΑΝΟΥΗΛ ΔΟΥΚΑ ΤΟΥ ΧΡΥΣΑΦΗ ΑΠΟ ΤΟΝ π. ΓΕΩΡΓΙΟ ΤΣΕΤΣΗ

Του Π.Α. Ανδριόπουλου

Ακούω τον μέγιστο π. Γεώργιο Τσέτση, Μέγα Πρωτοπρεσβύτερο του Οικουμενικού Θρόνου να ψάλλει το Ο Θεός ήλθοσαν έθνη σε ήχο πλ. δ’ και μεταφέρομαι πραγματικά στη Βασιλεύουσα του Μανουήλ Δούκα του Χρυσάφη λίγο μετά την Άλωση. 

Την ηχογράφηση αυτού του ειδικού και μοναδικού στην ιστορία μέλους οφείλουμε στον κράτιστο Μανόλη Χατζηγιακουμή, ο οποίος στη σειρά Σύμμεικτα Εκκλησιαστικής Μουσικής έχει εκδώσει τον Άμωμο κατά την παράδοση της Κωνσταντινούπολης (cd 6o: Άμωμος - Νεκρώσιμα και Επιμνημόσυνα, Κέντρον Ερευνών και Εκδόσεων, Αθήνα 2005). 

Ο σπουδαίος αυτός ψηφιακός δίσκος – πραγματική καταγραφή και συμβολή – κλείνει με τη σύνθεση του Χρυσάφη (ακμή περ. 1440 – 1465) «εις την ανάλωσιν της Κωνσταντινουπόλεως». 

Ο π. Γεώργιος Τσέτσης ερμηνεύει εδώ την μοναδική σύγχρονη μεταγραφή του μέλους από τον πατριαρχικό μουσικό Μάρκο Βασιλείου. Η μεταγραφή δεν στοιχείται στην μεταγραφική παράδοση των Τριών Διδασκάλων, αλλά στη νεώτερη των Δυτικών εξηγητών (ας το πούμε έτσι κάπως συμβατικά).

"ΤΩ ΣΩΤΗΡΙ ΘΕΩ" ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΕΙΜΝΗΣΤΟ ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟ ΣΤΑΝΙΤΣΑ (1961)

Από το 13ο CD της Σειράς Πατριαρχικά Μουσικά Αρχεία του Κέντρου Ερευνών και Εκδόσεων, σε επιμέλεια Μανόλη Κ. Χατζηγιακουμή, ακούμε από τις Καταβασίες της εορτής της Αναλήψεως "Τω Σωτήρι Θεώ", σε ήχο πλ. α', τους ειρμούς των Ωδών α΄, ζ΄, θ΄.

Ψάλλει ο αείμνηστος Άρχων Πρωτοψάλτης της Μ.τ.Χ.Ε. Θρασύβουλος Στανίτσας, από ιδιωτική ηχογράφηση στον Ι. Ναό των Εισοδίων της Θεοτόκου Πέραν, το έτος 1961. 

Οι Καταβασίες "Τω Σωτήρι Θεώ" ψάλλονται, σύμφωνα με το Τυπικό, στον Όρθρο της Κυριακής του Τυφλού (ΣΤ' Κυριακή από το Πάσχα), προαναγγέλοντας την εορτή της Αναλήψεως του Κυρίου, που είναι την Πέμπτη μετά την Κυριακή του Τυφλού.

 

ΤΟ ΧΕΡΟΥΒΙΚΟ ΤΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΠΡΩΤΟΨΑΛΤΟΥ ΣΕ ΗΧΟ Γ' ΑΠΟ ΤΟΝ ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟ ΣΤΑΝΙΤΣΑ (1961)

Από το 13ο CD της Σειράς Πατριαρχικά Μουσικά Αρχεία του Κέντρου Ερευνών και Εκδόσεων σε επιμέλεια Μανόλη Κ. Χατζηγιακουμή, ακούμε το Χερουβικό σε ήχο γ' του Γρηγορίου Πρωτοψάλτου από τον αείμνηστο Άρχοντα Πρωτοψάλτη της Μ.τ.Χ.Ε. Θρασύβουλο Στανίτσα.

Πρόκειται για ηχογράφηση στον Ι. Ναό των Εισοδίων της Θεοτόκου Πέραν το 1961. 

Όπως παρατηρεί ο Μ. Χατζηγιακουμής είναι μια "λαμπρή υψίφωνη εκτέλεση και ελεύθερη, ιδιοπρόσωπη μελισματική ανάπτυξη στο Τριάδι".

ΧΕΡΟΥΒΙΚΟ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΠΡΙΓΓΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΥΝΔΕΣΜΟ ΜΟΥΣΙΚΟΦΙΛΩΝ ΠΕΡΑΝ

Από το 15ο CD της Σειράς Πατριαρχικά Μουσικά Αρχεία του Κέντρου Ευρευνών και Εκδόσεων, σε επιμέλεια Μανόλη Κ. Χατζηγιακουμή, το χερουβικό του Άρχοντος Πρωτοψάλτου Κωνσταντίνου Πρίγγου σε ήχο πλ.α' από την Χορωδία του Συνδέσμου Μουσικοφίλων Πέραν. 

Ηχογράφηση: Γαλλική Ένωση / Union Française, Κωνσταντινούπολη 1963. 

"ΤΟ ΠΡΟΣΤΑΧΘΕΝ..." ΜΕΛΟΣ ΑΡΧΑΙΟΝ ΑΠΟ ΤΟΝ π. ΓΕΩΡΓΙΟ ΤΣΕΤΣΗ

Ο Μέγας Πρωτοπρεσβύτερος της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας π. Γεώργιος Τσέτσης, έχει ηχογραφήσει στην περίφημη σειρά "Σύμμεικτα Εκκλησιαστικής Μουσικής" που εξέδωσε ο Μανόλης Κ. Χατζηγιακουμής, και το αργό, αρχαίο μέλος του αρχικού προοιμίου του Ακαθίστου Ύμνου, "Το προσταχθέν μυστικώς..." σε ήχο πλ. δ'. 

Περιλαμβάνεται στο 2ο CD με ύμνους της Μ. Τεσσαρακοστής και κυκλοφορεί μαζί με το 3ο CD που περιέχει ύμνους της Μ. Εβδομάδος. Μια ηχογράφηση του 1998. 

Ο Μανόλης Χατζηγιακουμής σχολιάζει για τις ερμηνείες του π. Γεωργίου Τσέτση στα αρχαία μέλη:

"Ιδιαίτερα πρέπει να τονιστούν τα παλαιά αργά (και ζωντανά ακόμη) μέλη, το Κοντάκιο του Μ. Κανόνα Ψυχή μου, ψυχή μου ηχ πλ β', Το προσταχθέν μυστικώς ηχ πλ δ' και το Τη υπερμάχω στρατηγώ ηχ πλ δ' του Ακαθίστου, τα Μεγάλα Προκείμενα, το Κατευθυνθήτω ηχ πλ β' των Προηγιασμένων, και άλλα. Οι ερμηνείες αυτές του πατρός Γεωργίου Τσέτση στα μέλη της Μ. Τεσσαρακοστής και της Μ. Εβδομάδας αποτελούν ένα λαμπρό δείγμα όχι μόνο της μεγάλης Πατριαρχικής μουσικής παράδοσης, αλλά και του αυθεντικού (και ιστορικού) τρόπου ερμηνείας, γενικότερα, των Εκκλησιαστικών μελών. 

ΤΟ ΜΕΓΑ ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΟ "ΜΗ ΑΠΟΣΤΡΕΨΗΣ..." ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΟ ΝΑΟ ΤΟ ΕΤΟΣ 1959

Στα «Πατριαρχικά Μουσικά Αρχεία» που εκδόθηκαν από το Κέντρον Ερευνών και Εκδόσεων (Αθήνα 2018), σε επιμέλεια Μανόλη Κ. Χατζηγιακουμή και είναι ζωντανές ηχογραφήσεις, οι οποίες έχουν πραγματοποιηθεί κυρίως στον Πατριαρχικό Ναό, και σε ορισμένους άλλους Ενοριακούς της ευρύτερης Κωνσταντινούπολης, το 3ο cd, περιλαμβάνει ύμνους από τους Κατανυκτικούς Εσπερινούς της Μ. Τεσσαρακοστής. 

Εδώ ακούμε το Μέγα Προκείμενο "Μη αποστρέψης..." σε ήχο πλ.δ', από τους αείμνηστους: Άρχοντα Πρωτοψάλτη της Μ.τ.Χ.Ε. Θρασύβουλο Στανίτσα και Άρχοντα Λαμπαδάριο Νικόλαο Δανιηλίδη. 

Μία ηχογράφηση που πραγματοποιήθηκε στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι, στα 1959.

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ ΥΜΝΟΥ "ΤΗ ΥΠΕΡΜΑΧΩ..." ΑΠΟ ΤΟΝ π. ΓΕΩΡΓΙΟ ΤΣΕΤΣΗ

Ο Μέγας Πρωτοπρεσβύτερος της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας π. Γεώργιος Τσέτσης, έχει ηχογραφήσει στην περίφημη σειρά "Σύμμεικτα Εκκλησιαστικής Μουσικής" που εξέδωσε ο Μανόλης Κ. Χατζηγιακουμής, και το αργό, αρχαίο μέλος του "Τη υπερμάχω...", σε ήχο πλ. δ', το οποίο περιλαμβάνεται στο 2ο CD με ύμνους της Μ. Τεσσαρακοστής και κυκλοφορεί μαζί με το 3ο CD που περιέχει ύμνους της Μ. Εβδομάδος. Μια ηχογράφηση του 1998. 

Ο Μανόλης Χατζηγιακουμής σχολιάζει γι' αυτές τις ερμηνείες του π. Γεωργίου Τσέτση:

"Ιδιαίτερα πρέπει να τονιστούν τα παλαιά αργά (και ζωντανά ακόμη) μέλη, το Κοντάκιο του Μ. Κανόνα Ψυχή μου, ψυχή μου ηχ πλ β', Το προσταχθέν μυστικώς ηχ πλ δ' και το Τη υπερμάχω στρατηγώ ηχ πλ δ' του Ακαθίστου, τα Μεγάλα Προκείμενα, το Κατευθυνθήτω ηχ πλ β' των Προηγιασμένων, και άλλα. Οι ερμηνείες αυτές του πατρός Γεωργίου Τσέτση στα μέλη της Μ. Τεσσαρακοστής και της Μ. Εβδομάδας αποτελούν ένα λαμπρό δείγμα όχι μόνο της μεγάλης Πατριαρχικής μουσικής παράδοσης, αλλά και του αυθεντικού (και ιστορικού) τρόπου ερμηνείας, γενικότερα, των Εκκλησιαστικών μελών. Στην πραγματικότητα, αποτυπώνουν τη μεγάλη περίοδο ακμής (1939-1959) των Πατριαρχικών χορών (και του Ελληνισμού της Πόλης γενικότερα), την οποία ελάμπρυναν ο Κωνσταντίνος Πρίγγος ως Άρχων πρωτοψάλτης και ο Θρασύβουλος Στανίτσας ως Άρχων λαμπαδάριος. Από την άποψη αυτή αποτελούν ταυτόχρονα και ένα πολύτιμο ιστορικό τεκμήριο. Επίσης, προβάλλουν ως ιδεώδες παράδειγμα σύζευξης του παραδοσιακού με το ζωντανό και ενεργό ψαλτικό ιδίωμα. Στη συγκεκριμένη περίπτωση η «παράδοση» δεν αποτελεί απλώς ένα ανώδυνο μιμητικό αποτύπωμα, αλλά μιαν, κοινωνικά και ιστορικά, δυναμική ανανεωτική πραγματικότητα. Γι’ αυτό και η συγκεκριμένη ηχογράφηση υπερβαίνει την απλή λειτουργική και ψαλτική σημασία. 
Oι εκτελέσεις όλες του πατρός Γεωργίου Τσέτση αναδεικνύουν παντού το πλούσια μελισματικό, δωρικό, επιβλητικό, αλλά, ταυτόχρονα, κατανυκτικό και τόσο ήπιο αναντικατάστατο πατριαρχικό ύφος". 

"ΑΝΩΘΕΝ ΟΙ ΠΡΟΦΗΤΑΙ" ΜΕ ΤΗΝ ΧΟΡΩΔΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΜΟΥΣΙΚΟΦΙΛΩΝ ΠΕΡΑΝ (1963)

Στα «Πατριαρχικά Μουσικά Αρχεία» που εκδόθηκαν από το Κέντρον Ερευνών και Εκδόσεων, σε επιμέλεια Μανόλη Κ. Χατζηγιακουμή και είναι ζωντανές ηχογραφήσεις, οι οποίες έχουν πραγματοποιηθεί κυρίως στον Πατριαρχικό Ναό, και σε ορισμένους άλλους Ενοριακούς της ευρύτερης Κωνσταντινούπολης, το τελευταίο, 15ο cd, περιλαμβάνει μια εξαιρετική ηχογράφηση. 

Η Χορωδία του Συνδέσμου Μουσικοφίλων Πέραν στην Γαλλική Ένωση / Union Française. Μια συναυλία του 1963, την οποία διευθύνει ο μακαριστός Άρχων Πρωτοψάλτης της Μ.τ.Χ.Ε. Θρασύβουλος Στανίτσας. 

Παραθέτουμε εδώ το Άνωθεν οι προφήται, ήχος βαρύς, Ιωάννου Κουκουζέλη (το συντετμημένο Κωνσταντίνου πρωτοψάλτου). Πρόκειται πραγματικά για ιστορική ηχογράφηση.