Μη με λες πατριώτη, αφεντικό να με λες – Οι “Απαράδεκτοι” για τη Μακεδονία

Δημοσιεύτηκε στην Κατιούσα

Ο Σπύρος είναι αριστερός, προβληματίζεται, έχει κι ένα Πολυτεχνείο πίσω του, αλλά εξοργίζεται με τον αλυτρωτισμό του Γιόρικ και κρατιέται να μην τον χτυπήσει. Αυτά εξάλλου είναι εθνικισμοί του κερατά, επικίνδυνα μονοπάτια, άλλο ο λαός κι άλλο οι επιλογές των ηγετών, που ακολουθούν ένα ανεξάρτητο προτσές…

Σε μια συνέντευξή της, η Δήμητρα Παπαδοπούλου είχε πει πως ήταν στην ΚΝΕ, αλλά έφυγε γιατί βαριόταν στα αχτίφ κι έκανε φασαρία. Στις πρώτες δουλειές της ως σεναριογράφος, ήταν φανερό και το ένα και το άλλο. Δεν είχε αφομοιώσει πολλά πράγματα για να αναλύσει και να εμβαθύνει, αλλά κάτι της είχε μείνει ως υπόβαθρο.

Το 92′ οι Απαράδεκτοι δεν έμειναν ανεπηρέαστοι από τον εθνικιστικό παροξυσμό και τα συλλαλητήρια για τη Μακεδονία. Οι περισσότεροι θυμούνται το τραγούδι με το μαέστρο, που έπαιξε αρκετά αυτές τις μέρες πολύ στα social media, αλλά ήταν σαφώς κατώτερο από το πρώτο, Γιουροβιζιονικό τραγούδι των “Απαράδεκτων” (ώπα-είπα, κράτσες-κρούτσες).



Δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι η Παπαδοπούλου απλώς σατιρίζει και δε συντάσσεται κατά βάθος με το γενικό κλίμα -όπως φαίνεται κι από το τραγούδι. Συναντάμε όμως πολλές οξυδερκείς στιγμές της και μαργαριτάρια που δείχνουν το κνίτικο παρελθόν της.

Η ιστορία έχει ως εξής. Ο διαχειριστής Χαλακατεβάκης έχει προσλάβει ένα Φυρομακεδόνα (ας το λέμε έτσι, χάριν συνεννόησης) για να του κάνει τις δουλειές. Το σενάριο δεν ξεφεύγει από το κυρίαρχο σωβινιστικό στερεότυπο και μας παρουσιάζει ένα Γιόρικ ψωμόλυσσα, ανεπρόκοπο, κουτοπόνηρο, με παράλογες αλυτρωτικές απαιτήσεις, που εκνευρίζει τους “Απαράδεκτους” φωνάζοντάς τους “πατριώτες”. Στον αντίποδα όμως σκιαγραφείται πολύ εύστοχα η δική μας πλευρά.



Οι Έλληνες ονειρεύονται μπίζνες στα Βαλκάνια και ξυπνάει το επιχειρηματικό τους δαιμόνιο, ψάχνοντας να ανοίξουν ένα μπακάλικο στα οικόπεδα του Γιόρικ -τώρα που οι γείτονες πεθαίνουν της πείνας. Σε ένα πρώτο γκεστάλτ, σατιρίζεται ο νεοπλουτισμός του Έλληνα μικροαστού, που ονειρεύεται να γίνει επιχειρηματίας, με το μικρό του κεφάλαιο. Σε ένα δεύτερο γκεστάλτ, μπορεί να υπάρχει ένας υπαινιγμός για την ενδιάμεση θέση του ελληνικού καπιταλισμού, σα μέγεθος, που παρά τους λεονταρισμούς του, δεν μπορεί να ανοίξει τίποτα καλύτερο παρά ένα μπακάλικο, με τη φιλοδοξία να γίνει αλυσίδα Σούπερ-Μάρκετ, όταν μεγαλώσει.

Σε μία από τις πρώτες σκηνές, ο Χαλακατεβάκης θυμώνει που ο Γιόρικ τον φωνάζει “πατριώτη”, γιατί προτιμά να τον φωνάζουν “αφεντικό”, με τη ματιά του να μαλακώνει και να ατενίζει το μέλλον. Οι μπίζνες είναι μπίζνες, και ο εθνικισμός-εθνικισμός. Μπορεί να μοιάζουν κάπως αντιφατικά, αλλά παντρεύονται ιδανικά και συμπληρώνουν το ένα το άλλο, στην πραγματικότητα.
Όπως έλεγε κι ένα γηπεδικό πανό: η Μακεδονία είναι ελληνική, αλλά στα Σκόπια έχει αμόλυβδη φτηνή…


Εκεί που βιώνεται πιο έντονα η αντίφαση είναι στο Σπύρο Παπαδόπουλο, που είναι αριστερός, έχει προβληματισμούς, έχει κι ένα Πολυτεχνείο πίσω του, και όλα αυτά του φαίνονται ανοησίες, επικίνδυνα πράγματα κι εθνικισμοί του κερατά. Κάτι που δεν τον εμποδίζει όμως να συμμετέχει -με μισή καρδιά έστω- στις εκδηλώσεις για τη Μακεδονία (σε αντίθεση με τους αυθεντικούς Λακεδαιμόνιους), να ανησυχεί για τις ελληνικές του ρίζες και να σπαράζει η ελληνική του ψυχή με τον αλυτρωτισμό του γείτονα Φυρομακεδόνα, που θεωρεί τη Θεσσαλονίκη δικιά του, και ο Σπύρος κρατιέται να μην τον χτυπήσει -αυτά εξάλλου είναι εθνικισμοί, επικίνδυνα μονοπάτια, άλλο ο λαός κι άλλο οι επιλογές των ηγετών, που ακολουθούν ένα ανεξάρτητο προτσές…

Ως χαρακτήρας, συμπυκνώνει διορατικά το περίεργο μίγμα του “αριστερού εθνικισμού” που υπήρχε ήδη στην εποχή του, αλλά βλέπουμε πολύ καθαρά σήμερα στο Λαφαζάνη, τη Ζωή, τον Μπιτσάκη, το Μίκη και τα άλλα παιδιά…

Και πλάι του, ο ζαμανφού μπαρόβιος και ένα απολίτικο αστροπελέκι, που από το μηδέν μετατρέπονται σε εθνικιστές ολκής. Η Ρένια μάλιστα είναι και με τον Καραμπελιά! Αλλά μόνο ο Σπύρος -ο “αριστερός”- λέει ανοιχτά τι ψηφίζει κι όλοι οι υπόλοιποι το παίζουν υπερκομματικοί κι υπεράνω…

Το επεισόδιο σατιρίζει εύστοχα τη μανία πολλών πατριωτών να βρούνε τις ρίζες τους στην εθνοτική σαλάτα των Βαλκανίων και του ευρύτερου χώρου. Το Γιάννη αρχικά τον απασχολεί το μαρούλι της δικής του σαλάτας κι αδιαφορεί για το Μακεδονομάχο παππού της Δήμητρας, αλλά στη συνέχεια παθαίνει “εθνική μελαγχολία”-κατάθλιψη, στην ιδέα πως μπορεί να είναι Τουρκόσπορος. Η Ρένια καμαρώνει για τη γιαγιά της που πήδηξε από το Ζάλογγο και την έβλεπε μια γειτόνισσα, ενώ η Δήμητρα λέει πως η σκούφια της κρατάει από την Αλεξάνδρεια (Γιδά) Ημαθίας, παίζοντας δημιουργικά με την καταγωγή της στην πραγατική ζωή από την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου.


Όλοι οι Έλληνες ψάχνουν μανιωδώς τις ρίζες τους κι ας μην είναι πολύ πρόθυμοι να φάνε φασολάδα και να ακούνε το Μενούση -κι άλλα δημοτικά- στη διαπασών, κάθε μέρα. Αλλά “παράδοση” είναι κι η πατριαρχία, να μαγειρεύει η γυναίκα, κι άλλα παρόμοια, που η Δήμητρα τα θεωρεί -και σωστά- “δουλοπαροικία…”

Στο τέλος οι Έλληνες, μονιασμένοι από τις εθνικές εκδηλώσεις τους -που θυμίζουν εθνική γιορτή και εκπομπές για το “ελληνικό Πάσχα”- κάθονται στο σαλόνι κι αρχίζουν να τρώγονται για τα πολιτικά, οπότε τους την λέει ο Γιόρικ που είναι ξένος (αν και “πατριώτης” κι αυτός). Η σκέψη της Παπαδοπούλου έχει ως ανώτατο όριο τη διχόνοια που χωρίζει τους Έλληνες σε στρατόπεδα. Υπάρχει βάση όμως σε όλα αυτά, καθώς αρκεί μια σπίθα (όχι του Μίκη) για να ανάψουν τα πνεύματα στο “ομόψυχο, πατριωτικό πλήθος”, που εύκολα μπορεί να αρχίσει να τσακώνεται πχ για τον Ολυμπιακό, την ΑΕΚ και τον ΠΑΟΚ.

Γκολάρες βάζουν και οι τρεις, για να θυμηθούμε το τραγούδι της αρχής και να κλείσουμε διαλεκτικά τον κύκλο. Ένα τραγούδι που συνδυάζει διαλεκτικά το οπαδικό, καρναβαλικό στοιχείο αυτών των συλλαλητηρίων (φουστανέλες, ΠΑΟΚ-Άρης-Ηρακλής κοκ). Και κλείνει με το υπέροχο “Ουστ”, που είναι σαν προφητική εικόνα από τα προσεχώς και τις πλατείες των Αγανακτισμένων.


Όσο για το στίχο-προτροπή “κόψτε το χαβαλέ”, ακούγεται μάλλον ως τραγική ειρωνεία από μια κατεξοχήν κωμική χαβαλεδιάρικη σειρά. Αλλά με το χαβαλέ μπορείς να πεις τελικά τα πιο σοβαρά πράγματα, από τα καλύτερα ως τα χειρότερα: να ρίξεις μύλο στο νερό του εθνικισμού ή να κάνεις μια τρομερή ανατομία της ελληνικής κοινωνίας και του εθνικισμού που την μαστίζει. Ή και τα δύο μαζί διαλεκτικά (ένωση και πάλη των αντιθέτων).

Από άλλο επεισόδιο, αλλά κολλάει με την επικαιρότητα...

Αλλά εντάξει, μια τέτοια ανάρτηση αξίζει κι αντίστοιχο φινάλε -λιγότερο “ξύλινο”.
-Τι έγινε ρε παιδιά; Πότε κοιμήθηκα αριστερός και ξύπνησα εθνικιστής; Τι ρεζιλίκια είναι αυτά;

Κάποιο άγαλμα που με είδε

Ψηφίδες της επικαιρότητας, ατάκτως ερριμμένες

Νομίζω πως δύσκολα μπορεί να βρει κανείς πιο γελοίο και θλιβερό συνάμα θέαμα από τον Τσίπρα να μιλάει στα αγγλικά ενάντια στους yesmen των θεσμών-εταίρων. Τουλάχιστον έκοψε την αμερικάνικη προφορά που είχε με το μίστερ Πρ-ρ-ρ-εζιντεντ, προφανώς γιατί τον μπέρδευε και γελοιοποιούνταν περισσότερο.

Δύσκολα επίσης μπορεί να βρει κανείς κάτι πιο βαρετό κι ανούσιο από την εκλογολογία των ημερών, που τροφοδοτείται από το 500άρικο στους συνταξιούχους και το σκηνικό σύγκρουσης (προσοχή στα καλτσόν παιδιά) με τους δανειστές που στήνει ο Σύριζα τις τελευταίες μέρες. Που δεν είναι σίγουρο ότι θέλει να χάσει την κουτάλα της εξουσίας τόσο σύντομα, αλλά μπορεί να διαλέξει αναγκαστικά μια ηρωική έξοδο και μια διαχειρίσιμη ήττα, που θα του αφήνει την ελπίδα πως θα επανέλθει. Όπως δεν είναι πολύ σίγουρο ότι η ΝΔ βιάζεται τόσο πολύ για τις εκλογές και δεν προτιμά να αφήσει το Σύριζα να υπογράψει και το επόμενο μνημόνιο, πριν έρθει στα πράγματα να το διαχειριστεί.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι μετά τους υψηλούς τόνους και τις εκλογές (κάπου μες στο 17' πιθανότατα) θα ψηφίσουν μαζί τα επόμενα μνημόνια, για να γεφυρώσουν το ιδεολογικό χάσμα που τους χωρίζει.

Δύσκολα μπορεί να βρει κανείς πιο γελοίο πρωτάθλημα από τη Σούπερ Λίγκα, που μπορεί να κάνει ακόμα και τον Κούγια να ψηλώσει και να φαίνεται μάγκας κι άνθρωπος με ευαισθησίες, που δεν τον αφήνουν οι αρχές να περάσει το πανανθρώπινο μήνυμά του στις φανέλες της ΑΕΛ. Αυτός όμως δεν υπακούει και πηγαίνει κόντρα στην εξουσία. Η οποία είναι πάντως με το μέρος του, γιατί κάτι τέτοια είναι βούτυρο στο ψωμί των στελεχών της ΔΦΑ, που θέλουν κι αυτοί να δείξουν πόσο ευαίσθητοι κι αριστεροί είναι, κι ο υφυπουργός αθλητισμού δε θα μπορούσε να εξαιρείται από τον κανόνα.

Την ίδια μέρα, η ΑΕΚ φιλοξενούσε εκατοντάδες προσφυγόπουλα στο ΟΑΚΑ, δείχνοντας πως δεν ξεχνά τις προσφυγικές ρίζες της και το ξεριζωμό της από την πόλη της και το γήπεδό της. Μόνο που καμιά φορά είναι καλύτερο να μην έχεις δικό σου γήπεδο, παρά να χάνεις τις αξίες σου για να γίνεις πιόνι στις επιδιώξεις του κάθε Μελισσανίδη. Κι αυτό είναι το πιο σημαντικό που δεν πρέπει να ξεχνά ο οπαδός μιας ομάδας, που θέλει να λογίζεται εναλλακτικός και διαφορετικός από το χυλό.

Μιας και μιλάμε για ανθρωπιά (εντός ή εκτός εισαγωγικών). Δύσκολα θα βρει κανείς πιο γελοία και προκλητική κίνηση από την πρωτοβουλία μιας ΜΚΟ να χαρίσει χριστουγεννιάτικα δέντρα σε άστεγους πους ζουν στο κέντρο της πόλης. Πάλι καλά που δε στόλισαν και τους ίδιους, για να μη χαλάνε την ευαίσθητη αισθητική μας, που πληγώνεται από τέτοιες σκληρές εικόνες, που ποδοπατούν βάναυσα τις αρχές των Ατενίστας. Και αυτό θεωρείται δείγμα ανθρωπιάς! Φοβερά πράγματα...

Παραμένουμε στην κατηγορία "πρόσφυγες" και τη βραδινή πορεία των Σύριων του City Plaza στην Αχαρνών, για τη σφαγή των αμάχων στο Χαλέπι! Και τα βέλη της κριτικής δεν αφορούν προφανώς αυτούς, αλλά τους Έλληνες που τους κινητοποίησαν.

Δύσκολα θα βρει κανείς πιο γελοίο πολιτικό σκεπτικό από αυτό της... ροζ αναρχίας για τα διεθνή θέματα. Όπως λέει κι ο καλοφαγάς φίλος, οι θέσεις του "χώρου" είναι εγγύηση, για να υποστηρίξει κανείς το αντίθετο και να είναι μέσα δια του ετεροπροσδιορισμού.
Μόνο που σε αυτήν την περίπτωση, δεν είναι τόσο αθώα ή γελοία τα πράγματα, ιδίως όταν σπεύδουν να ευθυγραμμιστούν με την ευρωνατοϊκή προπαγάνδα και να την αναπαραγάγουν με τον πιο κωμικό, απολίτικο τρόπο, για τα αθώα γυναικόπαιδα που σφαγιάζονται, ενώ εμείς συνεχίζουμε αμέριμνοι τη ζωούλα μας -μέχρι πρότινος, δε συνέβαινε προφανώς κάτι τέτοιο κι έπαιζαν πχ μαξιλαροπόλεμο, με τους δυτικούς να τροφοδοτούν τους αντάρτες με πούπουλα από τη Λιμνούπολη του Disney.

Αλλά αυτοί που θα νικούσαν αδιαμφισβήτητα στο διαγωνισμό γελοιότητας είναι οι Συριζαίοι από το Ινστιτούτο Ρόζα Λούξεμπουργκ, που δεν τους έφτασε το σπίλωμα της Ρόζας και φωτογραφίστηκαν μπροστά στο άγαλμα-μνημείο του Μαρξ και του Ένγκελς, που όπως φαίνεται, έχουν μείνει αγάλματα με τη ροζ βλακεία που κυκλοφορεί ελεύθερη στον κόσμο και τους επικαλείται πότε-πότε, έτσι, για να περνάει η ώρα.

Το πιο σημαντικό δίδαγμα για τους Συριζαίους, άλλωστε, είναι να πηγαίνουν αποκλειστικά σε σκοπευτήρια, μνημεία κι αγάλματα, όπου δε διατρέχουν τον κίνδυνο να σηκωθούν από το μνήμα τους και να τους πάρουν στο κυνήγι.

Το μόνο στιγμιότυπο που μπορεί να τους ανταγωνιστεί και να διεκδικήσει την πρώτη θέση είναι η σύναξη του "παλιού καλού Σύριζα" και η ομάδα-όνειρο του οπορτουνισμού, στην παρουσίαση του βιβλίου της Βαλαβάνη "η ανατροπή μιας ανατροπής" (την ανατροπή, ω ανατροπή). Εκεί όπου ο πιο αριστερός -για να φανταστείς- είναι ο Πι-Πι (κανονικά θα ήταν η Ραχήλ, αλλά απουσίαζε κι οι φήμες λένε πως τελευταία τα έσπασαν με τη Ζωή).

Κι εναλλακτικά, ο Αλαβάνος που θυμίζει τον Μπέζο στους Απαράδεκτους, σε ρόλο Μεγα-Αλέκου να τραγουδάει:
θα εκδικηθώ, σαν τρελό φορτηγό
Την ΕΟΚ και το ΝΑΤΟ, γιατί πιάσαμε πάτο
Έχω σχέδιο φευγάτο (Σχέδιο Β', το πιάσατε έτσι;)
δε θα κάνουν κουμάντο, θα το παίξω κομάντο
θα τους φάω το λαιμό

Φάε ένα μαλάκα

Ας δούμε μερικές αξιωματικές φράσεις για το μαλάκα της εβδομάδας, το Νίκο Κοτζιά.

Το να είσαι Κοτζιάς, προϋποθέτει βασικά να είσαι μαλάκας, αλλά είναι χειρότερη βρισιά, μετεξέλιξη της συγκεκριμένης έννοιας και της ποιότητάς της.

Όποιος το λέει πρώτος είναι, ειδικά αν είναι ταυτόχρονα και Κοτζιάς. Αλλά έχει ανάγκη να αποδείξει στον εαυτό του ότι δεν είναι. Σαν το Σπύρο στους Απαράδεκτους που μπλόκαρε άσχημα και δεν μπορούσε να ξεκολλήσει μόλις τον έλεγαν έτσι.
Δεν είμαι μαλάκααααας...



Υπαρξιακή αγωνία, όχι αστεία..

Ο Κοτζιάς είναι ο μαλάκας από το ηλίθιο ανέκδοτο με τον τύπο που πηγαίνει στο τσίρκο ανυποψίαστος, πέφτει ο προβολέας πάνω του, τον παρουσιάζουν, "κυρίες και κύριοι, ο μαλάκας", θέλει να ανοίξει η γη να τον καταπιεί, δεν ξέρει τι να απαντήσει, αλλά πηγαίνει, σπουδάζει κάτι, για να είναι ετοιμόλογος, και μετά από όλα αυτά το βασικό του επιχείρημα είναι κάτι σαν:
-Μαλάκας είσαι και φαίνεσαι...
Η πλάκα είναι πως τον Κοτζιά δεν τον έβρισε κανείς για να κλειδώσει, οπότε είναι απλώς μαλάκας, χωρίς ελαφρυντικό, από άποψη. Κι εξίσου μαλακίες είναι ο πολιτικός του λόγος και τα επιχειρήματά του.

Ο χοντρομαλάκας. Ο σοφιστικέ μαλάκας. Πολλά κιλά μαλάκας
Ή αλλιώς Νίκος Κοτζιάς. Τρεις μαλάκες σε έναν.

Ο Κοτζιάς είναι τόσο μαλάκας που τραγουδάει επί σκηνής με τους υπουργούς του ΝΑΤΟ we are the world. Ναι αλλά ποιος κόσμος; Ο παλιός κόσμος της εκμετάλλευσης που σαπίζει.
Μάλλον όχι. Ο Κοτζιάς είναι τόσο μαλάκας που έφυγε το 89' από το κόμμα, ντεμέκ από τα αριστερά, για να πάει μέσω Ναρ στο ΠαΣοΚ, και την ίδια στιγμή εξυμνούσε το πνεύμα της Περεστρόικα ενάντια στις σταλινικές μεθόδους της ηγεσίας.
Ή μάλλον όχι. Είναι τόσο μαλάκας που ως μυστικοσύμβουλος του ΓΑΠ έγραφε πως το πρόβλημα ανταγωνιστικότητας του ελληνικού καπιταλισμού μπορεί να λυθεί με άλλους τρόπους, πέρα από τη μείωση των μισθών και του εργατικού κόστους. Την ίδια μαλακία δηλ με την οποία μας πρήζει ακόμα και σήμερα το πολιτικό προσωπικό της αστικής τάξης, ανεξαρτήτως απόχρωσης, νεοφιλελέρες και σοσιαλδημοκράτες.

Ο Κοτζιάς παίρνει την πιο γνωστή ελληνική λέξη με τρία άλφα και την εξυψώνει για να γίνει μαλάκας πρώτης (ΑΑΑ) ποιότητας.
Ο Κοτζιάς είναι απλά και (κάθε άλλο παρά) ταπεινά μαλάκας. Κι αν είχε χιούμορ ο φοιτητής που τον αποστόμωσε, θα έπρεπε να του απαντήσει: είναι ο ιμπεριαλισμός ηλίθιε. Και να χωριστεί στα δύο το αμφιθέατρο και να φωνάζει η μία πτέρυγα στην άλλη.
-Είναι μαλάκας; -Ναι. -Είναι μαλάκας; -Ναι.
Είναι μαλάκας οέο είναι μαλάκας, είναι μαλάκας...

Ο Κοτζιάς είναι το είδος του μαλάκα, που αφού εξαργύρωσε το όποιο αγωνιστικό παρελθόν του, το επικαλείται για να βγει λάδι και μεγάλος αγωνιστής: η πορεία μου στο κίνημα ως αγωνιστής δε μου αφήνει περιθώρια παρά να σας πω: σκάσε μαλάκα...
Σώπα δάσκαλε, σώπα μαλάκα να ακούσουμε το παιδί.

Το μόνο πρόβλημα είναι πως ο Κοτζιάς δεν είναι απλός χειρώνακτας μαλάκας που αυτοϊκανοποιείται αλλά κυκλοφορεί με παλλόμενα πέη, αυτός κι οι συνάδελφοί του στην κυβέρνηση, για να μας τα χώσουν σε ανύποπτο χρόνο. Κι είναι σαν την κρίση, που είναι ένα τεράστιο παλούκι που οι αστοί το έχουν χωμένο στα πισινά τους και θέλουν να το βάλουν στα δικά μας.

Το ερώτημα είναι αν θα τους αφήσουμε να το κάνουν, διεκδικώντας απλά λίγη βαζελίνη για πιο ήπια προσαρμογή, ή θα αντιδράσουμε και θα πάψουμε να κάνουμε το μαλάκα, και να κλειδώνουμε σαν το Σπύρο Παπαδόπουλο. Που ήταν παλιά στο Πολυτεχνείο αλλά μετά τα ξεπούλησε όλα κι έγινε πολλά κιλά μαλάκας κι αυτός. Αλλά αυτή είναι μια άλλη ιστορία

Στα βράχια

Βράχο-βράχο τον καημό μου...

Υπό άλλες συνθήκες, θα έλεγα πως η ανατροπή (δεν είναι εκπομπή) με μάκη παπαδόπουλο, θα είχε περισσότερο ενδιαφέρον. Αλλά αυτό θα προϋπόθετε να τον αφήσουν κιόλας να κάνει μια ολοκληρωμένη τοποθέτηση –που δεν έπαιζε. Οπότε περιμένεις απλά το άλλο πρωί να δεις στο πόρταλ το συγκεντρωτικό βίντεο με όσο καθαρό χρόνο του έμεινε.

Οπότε χτες το μενού είχε βασικά τσίπρα στον ενικό. Όπου μπορεί να μη βγήκε καμιά μεγάλη είδηση, αλλά μας αποζημίωσε με άλλους τρόπους. Πχ με ομορφιές δημιουργικής ασάφειας για το δημοψήφισμα και το σχετικό ερώτημα που θα τεθεί και σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες της κε του μπλοκ θα είναι σαφώς το εξής: ναι ή όχι; Ο γαπ (με τη θέση για το δημοψήφισμα, γενικά κι αόριστα) τώρα δικαιώνεται.

Τι άλλο περιελάμβανε το μενού; Ενδιαφέρουσες παραδοχές πχ για το εμφια, που θα καταργηθεί, όταν… ωριμάσουν οι συνθήκες –δηλ του αγίου ποτέ. Κι ύστερα λένε εμάς για τη δευτέρα παρουσία.

Και αρκετές δόσεις χιούμορ και αυτοσαρκασμού, όταν πχ ο τσίπρας επανέλαβε την ατάκα ότι θα πρωτοτυπήσει ως πρωθυπουργός –εννοεί μάλλον τις πράξεις νομοθετικού περιεχομένου (πνπ) και το χαρτί της καμένης γης που παρέλαβε- και θα τηρήσει τις δεσμεύσεις του. Δηλ το πρόγραμμα της θεσσαλονίκης. Που από άμεσο πρόγραμμα των πρώτων ημερών, απέκτησε βάθος τετραετίας. Για να διαπιστώσουν εκ των υστέρων πως σε μια διαπραγμάτευση, θα αναγκαστείς να κάνεις κάποιους συμβιβασμούς και δε θα εφαρμόσεις εξ ολοκλήρου το πρόγραμμά σου (που θα ήταν άμεσα υλοποιήσιμο και κοστολογημένο). Αλλά εγώ δεν ανησυχώ, γιατί ο αλέξης είχε πει πως θα κρατάμε εμείς το νταούλι, για να δίνουμε ρυθμό στις αγορές. Κι αφού το είπε προεκλογικά, πάει να πει θα πρωτοτυπήσει και θα το τηρήσει.

Πώς να μην το ρίξει λοιπόν στο καλαματιανό ο διάδοχος του καλαματιανού σαμαρά και να μην επικεντρώσει στο mail χαρδούβελη, για να θυμίσει πως οι άλλοι είναι χειρότεροι.

Ο σύριζα εξακολουθεί να είναι αρκετά δυνατός στο επικοινωνιακό κομμάτι. Όταν βγήκε πχ στη φόρα η πρόθεση της κυβέρνησης για την… αξιοποίηση των αποθεματικών των ασφαλιστικών ταμείων και της αυτοδιοίκησης, έσκασε μαζί και το πυροτέχνημα για το φοροφυγά μπόμπολα, ως αντιπερισπασμός. Παρόλα αυτά έχει ήδη αρχίσει να φθείρεται και μέσα σε όλα φουντώνουν τα εκλογικά σενάρια. Οι κάλπες στο βάθος αχνοφαίνονται και μένει να δούμε τι λογιών θα είναι (εθνικές-βουλευτικές ή κάποιο δημοψήφισμα).

Ok, yes! Ok, yes! Πάει η χώρα σε εκλογές –που έλεγε κι ο μπέζος στους απαράδεκτους.

Ναι αλλά τι λόγο θα είχε μια φρέσκια κυβέρνηση να καταφύγει στις κάλπες; Έχουμε και λέμε –από τη σκοπιά του βασικού κυβερνητικού εταίρου.

Κατά πρώτον να ενισχύσει τη θέση του, τα ποσοστά του και σε ένα ευνοϊκό σενάριο, να σταματήσει να εξαρτάται από τους ανελ του καμμένου –που χρειάζονται ωστόσο κι ως άλλοθι, από μια άλλη άποψη. Κατά δεύτερον να καθαρίσει και να ελέγξει από καλύτερες θέσεις την κοινοβουλευτική του ομάδα και την εσωτερική αντιπολίτευση –αφού αυτές οι εκλογές θα διεξαχθούν με το σύστημα της λίστας. Και τρίτο (και μακρύτερο), για να πάρει επώδυνα μέτρα, με ανανεωμένη λαϊκή εντολή.

Το ίδιο βασικό σκεπτικό παραμένει και στα σενάρια για το δημοψήφισμα. Μπορεί να μην είναι σαφές το ακριβές ερώτημα ή τα πιθανά κέρδη της κυβέρνησης από μια τέτοια εξέλιξη, που μπορεί να προκαλούσε ρήγματα στο εσωτερικό της (και να δώσουν γραμμή για ψήφο κατά συνείδηση ή κατά συνιστώσα), αλλά για το αστικό πολιτικό σύστημα (και το σύριζα ειδικότερα) θα ήταν πολύ ωφέλιμο ένα εκβιαστικό δίλημμα, του τύπου κλείσιμο κι επικύρωση συμφωνίας ή… βράχια (λες και τώρα είμαστε σε κάποιο απάνεμο λιμάνι). Το οποίο με την καλλιέργεια του κατάλληλου κλίματος κινδυνολογίας, μπορεί να αποσπάσει μια λαϊκή εντολή-έγκριση για τη διαιώνιση αυτής της πολιτικής και του πλαισίου που την υπαγορεύει.

Σφάξε με αγά μου να αγιάσω, που λένε. Εξάλλου σε συνθήκες κρίσης, τα συμφέροντα του αγά και των υπηκόων του που θυσιάζονται είναι κοινά, όπως έχει πει κι ένας από τους μεγαλύτερους διανοητές της εποχής μας.

Οι υπαρκτές ενδοαστικές αντιθέσεις για το μίγμα της διαχείρισης, διογκώνονται σε υπέρμετρο βαθμό με τεχνητές (εν μέρει) οξύνσεις, που αξιοποιούνται για να φοβίσουν και να εγκλωβίσουν το λαό. Η κυβέρνηση κάνει πως συγκρούεται με τα συμφέροντα και αυτά με τη σειρά τους κάνουν πως θίγονται από την πολιτική της. Γι’ αυτό μας θεωρούν την τελευταία σοβιετική χώρα της ευρώπης.

Όσοι περίμεναν μια αριστερή κυβέρνηση που θα κρατάει το ρυθμό στις αγορές και θα φτιάξει ομελέτα χωρίς να σπάσει αυγά και να συγκρουστεί μαζί τους, οφείλουν να βγάλουν συμπεράσματα και να κάνουν έμπρακτα την αυτοκριτική τους. Και αυτό δεν είναι δασκαλίστικο κούνημα του δαχτύλου, αλλά η αδήριτη πραγματικότητα.

Μουσικές ταξιαρχίες

Όταν άνοιξε το κουτί της πανδώρας, ως πύλη του κακού, κράτησε μέσα του, φυλακισμένη στον πάτο, την ελπίδα και κάποιες νότες να τη συνθέσουν. Κι οι άνθρωποι, που σκορπίζουν τις δικές τους ελπίδες στους πέντε ανέμους, εναποθέτουν αυτή που τους απέμεινε στο πεντάγραμμο, για να την εκφράσουν, ενώ τα συναισθήματά τους είναι κατ’ εικόνα κι ομοίωση των τραγουδιών που φτιάχνουν –ή μάλλον το αντίστροφο.

Ζαχαρωμένα σοκολατόπαιδα, άγριοι κι ανήσυχοι στίχοι που ψάχνουν απεγνωσμένα να βρουν το στιλ τους, κλασικά απολιθώματα που αντιστέκονται στη φθορά του χρόνου, νευρικά και θορυβώδη μπιτάκια, που δεν μπορούν να μείνουν στον εαυτό τους και πρέπει να τα υποστούν οι πάντες γύρω τους στη διαπασών, ανάκατες, μπερδεμένες μελωδίες, εναλλακτικές ή μεταμοντέρνες, έντεχνες ευαισθησίες ή μίζερες κλάψες, κοκ.

Κάποιοι μένουν κολλημένοι χρόνια στις ίδιες κασέτες κι ακούγονται σαν αυτές, αναμασώντας χρόνια τώρα τα ίδια τσιτάτα μαζί με την ταινία. Άλλοι έρχονται με γυαλιστερό περιτύλιγμα, πολυτελή κασετίνα, κρυστάλλινη ποιότητα ήχου, αλλά κενοί χωρίς περιεχόμενο. Οι απλές μελωδίες και οι απλοί άνθρωποι μπορεί να κρύβουν μια ιδιοφυή σύλληψη, ενώ τα επιτηδευμένα και περίτεχνα άσματα να κρύβουν απλώς μια τρύπα στο νερό. Άλλα τραγούδια σε ξεσηκώνουν και σε κάνουν να ξεχυθείς στο δρόμο ή στην αγκαλιά κάποιου, κι άλλα σε οδηγούν σε βουβά εσωτερικά ξεσπάσματα και γίνονται στήριγμα, ο καλύτερος φίλος σου στις δύσκολες στιγμές.

Πολλές φορές κολλάμε με ανθρώπους και τραγούδια που δε μας αρέσουν κατά βάθος ή τουλάχιστον δε θέλουμε να το παραδεχτούμε, στον εαυτό μας πρωτίστως. Αλλά σύντομα ξεχωρίζει το πρόσκαιρο κόλλημα κι οι στάσεις της μιας βραδιάς (πχ στα μπουζούκια) από τον πραγματικό έρωτα με τους δίσκους που ακούς ξανά και ξανά κι ανακαλύπτεις συνεχώς καινούρια επίπεδα ανάγνωσης-ακοής, που δεν τα είχες προσέξει αρχικά.

Ποτέ δε θα ξαναβρείς βέβαια τη μαγεία της πρώτης φοράς, το χάσιμο και την απογείωση, είτε μείνεις σκόπιμα μακριά τους λίγο καιρό, για να τα ξεχάσεις και να τα πεθυμήσεις, να τα αναζητήσεις, είτε ακολουθήσεις την αντίστροφη τακτική και τις φάσεις του εξαρτημένου χρήστη, που αναζητά συνεχώς μεγαλύτερη δόση για διαρκώς μικρότερη απόλαυση, που χάνεται σταδιακά σαν το φεγγάρι, για να φτάσει στην ολική έκλειψη και να μείνει μόνο η ψεύτικη ανάγκη της εξάρτησης. Το συναίσθημα όμως δεν χάνεται, απλά εξελίσσεται και γίνεται κομμάτι του εαυτού μας, της προσωπικότητάς μας, πυξίδα που χωρίς αυτήν πελαγώνουμε και μένουμε λειψοί και μετέωροι.

Με τον καιρό ξεχωρίζουν και τα πρώιμα ακούσματα, οι πρώτες και παντοτινές αγάπες που μας άφησαν ανεξίτηλα τα σημάδια τους, από αυτά που αφήνουμε πίσω μας, γιατί εξελισσόμαστε και ντρεπόμαστε για τον εαυτό μας, που τα άκουγε και του αρέσανε κάποτε. Ήταν κι αυτά όμως (μουσικά) κομμάτια της προσωπικής μας διαδρομής, μικρά ζιγκ-ζαγκ και ξεστρατίσματα από την ανοδική εξελικτική γραμμή, που μας έφερε εδώ που είμαστε σήμερα. Άλλο αν κάποιοι συνεχίζουν να εξελίσσονται, σαν τα progressive κομμάτια κι άλλοι μένουν με τη βελόνα κολλημένη στα ίδια ρεφρέν.

Πώς είναι ο καρβέλας, λέει κάπου στους απαράδεκτους ο σπύρος, που βάζει εκατό φορές την ίδια λέξη: «φωτιά-φωτιά» και στο τέλος πλακώνει η πυροσβεστική; Άσε που η μελωδία είναι κλεμμένη από τους ramones. Somebody put something in my dream, όπως το παράκουγε λέει στα νιάτα του στην πρώτη ο ελευθεράτος, που του άρεσε πολύ έτσι ο στίχος και άργησε αρκετά να καταλάβει το λάθος του.

Η μουσική υπάρχει –ή γίνεται αισθητή δια της απουσίας της- στο λόγο μας, τις κινήσεις μας, στον αθλητισμό, στον τρόπο που λειτουργούμε γενικότερα. Κάθε άνθρωπος έχει το δικό του ρυθμό, τα (μουσικά) κλειδιά του, τα δικά του κρουστά στο στήθος του (εσωτερικά κι εξωτερικά), θέλει το χρόνο, τις παύσεις του, την κατάλληλη εισαγωγή και τις γέφυρες με άλλα ρεφρέν-άτομα. Τις στιγμές που σολάρει κάτω από τον προβολέα ή μένει δεύτερη φωνή στο βάθος, που βγάζει τις πιο δύσκολες συγχορδίες ή μοιάζει με ξεκούρδιστη κιθάρα. Μπορεί να κουμπώσει σε μια παρέα και να γίνει το πρώτο βιολί της ορχήστρας ή να μοιάζει παραφωνία σκέτη σε ένα περιβάλλον που δεν του ταιριάζει.

Η μουσική εξημερώνει τα ήθη, τα ανθρώπινα πάθη και τα ζώα ενίοτε. Και αντιστρόφως μπορεί να κάνει τους ανθρώπους να τραγουδούν σα σκυλιά και τα κανονικά σκυλιά (τα εκτός πίστας) να αλυχτούν με φάλτσο παράπονο από τη φασαρία. Γιατί η ελευθερία είναι συνήθως άγρια και η εξημέρωση έρχεται και ως μια μορφή σκλαβιάς, αν το δεις από τη σκοπιά του ζώου και της αρκούδας που χορεύει στο ρυθμό που της κρατάει το ντέφι του αφεντικού της.

Η μουσική, όπως ακριβώς ο άνθρωπος, είναι ένα γαϊτανάκι φυλών και διαφορετικών σχολών χωρίς σύνορα, όπου δεν έχει θέση ο ρατσισμός απέναντι σε κανένα είδος της και συνήθως οι πιο ωραίες συνθέσεις είναι οι «μιγάδικες» που παντρεύουν πολλά στοιχεία, αρκεί να μην περάσεις τα λεπτή, διαχωριστική γραμμή με το μεταμοντέρνο χυλό, που θέλει να τα έχει καλά με όλους και να παίρνει λίγο απ’ όλα, για να καταλήξει πολύ από τίποτα, ένα (πολύ) τίποτα που γεμίζει με το κενό του τα αυτιά και τα κακοποιεί.

Κι επειδή στο τέλος της ιστορίας, ο κακοφωνίξ είναι πάντα δεμένος και φιμωμένος (άρα ακίνδυνος) στο δέντρο, και δε νομίζω πως έχω κάποιο καλό ριφάκι ή ένα κύκνειο άσμα για εντυπωσιακό φινάλε και έξοδο, θα το κάνω απότομα, χωρίς επίσημες νότες και διαβουλεύσεις.

Finitο la musica.

Άμα θες να φύγεις, φύγε

Τι, δεν το ‘ξερες; Στις 26 φεύγουν! Βέβαια.. Έτσι λέει δηλ το κεντρικό σύνθημα του σύριζα εν όψει ευρωεκλογών.

Αλλά τι τα θες, και πάλι ο ανδρέας πιο μπροστά ήταν, πιο κιμπάρης αυτός. Στις 18 σοσιαλισμός, φώναζαν οι οπαδοί του. Και μάλιστα όχι το 81’, στις εκλογές της αλλαγής (18 οκτώβρη) που είχαν και δύναμη, αλλά από το 74’ κιόλας. Στις 17 (νοέμβρη) εκλογές, στις 18 σοσιαλισμός. Τότε που ο καραμανλής είχε βάλει τις εκλογές πάνω στην πρώτη επέτειο του πολυτεχνείου, για να επιστεγάσει τη «νίκη της δημοκρατίας» και να επισημοποιήσει το δίλημμα «καραμανλής ή τανκς». Ο σύριζα λοιπόν σήμερα είναι πολυφωνικός και δανείζεται συνθήματα από όλους τους πόλους του συστήματος. Πλασάρει το «τσίπρας ή χάος/μνημόνιο», σα νέος καραμανλής –ο οποίος είχε και τη στήριξη του αλησμόνητου «εσωτερικού» όταν έβαζε την ελλάδα στη στρούγκα της εοκ. Και αντιγράφει όλες τις τακτικές και τα συνθήματα του πασοκ, που είχε λεηλατήσει κι αυτό κάποτε με τη σειρά του τα δικά μας συνθήματα.

Σε μια πρόσφατη συζήτηση στο μπλοκ ο παπουτσωμένος γάτος έλεγε: μισή ντροπή (= ευθύνη) δική τους, μισή δική μας, για αυτή την κλοπή. Γιατί κάποια συνθήματα είχαν σοσιαλδημοκρατική χροιά κι αντανακλούσαν λανθασμένες πτυχές της στρατηγικής μας. Δεν είναι ακριβώς έτσι όμως –ή τέλος πάντων αυτή είναι η μισή αλήθεια. Ο σημερινός σύριζα δε νιώθει την ανάγκη να δανειστεί δικά μας συνθήματα. Θα μου πεις, πήγε προεκλογικά να το παίξει η ενσάρκωση του προγράμματος του 15^ου και της κυβέρνησης του ααδμ, αλλά αυτό ήταν στην πρώτη φάση του κυβερνητικού κρετινισμού του, άσε που πρέπει κάποιος να τους το σφύριξε, γιατί δεν είναι κι αρκετά έξυπνοι (ή διαβασμένοι) να το σκεφτούν από μόνοι τους. Ούτε αυτό σημαίνει κάτι για το πρόγραμμα του 15^ου συνεδρίου, ότι δηλ το 95’ που το ψηφίσαμε ήμασταν και λίγο σύριζα, ή ότι παλιότερα ήμασταν και λίγο πασοκ –άλλο αν κάποιοι που έφυγαν το 91’ ήταν βαθύ πασόκ τελικά.

Υπάρχει μια βασική διαφορά. Ο σύριζα ασθμαίνει πίσω από το πασοκ του ανδρέα, γιατί τότε εκείνο ένιωθε την ανάγκη να υπερκεράσει το κκε για να φανεί σοσιαλιστικό και να εγκλωβίσει συνειδήσεις: εοκ και νατο το ίδιο συνδικάτο, σοσιαλιστικός μετασχηματισμός, κοκ. Λες να το ρωτούσε κανείς σφε αναγνώστη, αν όλα αυτά είναι μαξιμαλιστικά και ουτοπικά, αν θα απομονωθούμε στους αδεσμεύτους χωρίς τη στήριξη των δυτικών, αν χρειάζονται ενδιάμεσα βήματα και μεταβατικοί στόχοι; Προφανώς όχι.

Το πασοκ της νέας εποχής αντιθέτως δε νιώθει καν την ανάγκη να δείξει λίγο ευρωσκεπτικισμό για τα μάτια του κόσμου, αν και έχει την πτέρυγα του λαφαζάνη για αυτό το σκοπό –αλήθεια ο πιλάφης μπορεί να μιλήσει άραγε για ενιαία ψήφο-στήριξη στο σύριζα παντού, σε όλες τις κάλπες και όλες τις περιφέρειες –όπως κάνουν οι κομμουνιστές; Ενώ το κυρίως κόμμα στρέφεται στα συνθήματα και τα στελέχη του νεότερου πασοκ –παίρνοντας εκδίκηση για τριάντα χρόνια πριν- και έχει βέβαια και το απαράμιλλο «η κρήτη θα φέρει σοκ στον πρετεντέρη». Που αν κρίνει κανείς από την έμπνευση κι από το πολιτικό παρελθόν του νησιού –κι αυτοί που το φώναξαν πασόκοι πρέπει να ‘τανε.

Στις 26 φεύγουν λοιπόν. Έτσι απλά. Ψηφίστε-σκουπίστε-τε-λειώ-σα-τε. Το τελευταίο συλλαβιστά, με το στιλ του αλέξη στην εκλογική φιέστα του συντάγματος, τον περασμένο ιούνη. Το ερώτημα βέβαια είναι ποιος ακριβώς φεύγει και πού ακριβώς πάει; Το χρέος; Τα δάνεια; Το μνημόνιο; Η ευρωπαϊκή ένωση; Ο καπιταλισμός; Οι καπιταλιστές μήπως; Όχι παιδιά, προς θεού, όχι τους καπιταλιστές, τους υγιείς επιχειρηματίες τους θέλουμε. Θα ψηφίσουμε κι απαγόρευση εξόδου κεφαλαίων από την χώρα, για να τους κρατήσουμε.

Και τι ακριβώς έρχεται από την άλλη; Εντάξει τα συνθήματα και τα σλόγκαν έχουν πάντα ένα βαθμό αφαίρεσης, αλλά δεν πρέπει να ξέρει ο πελάτης πριν αγοράσει το προϊόν; Τι είναι αυτό που θα έρθει; Ο σοσιαλισμός; Μια μεγάλη πορεία προς τα εκεί; Το τζόνι γουόκερ; (Η νύχτα φεύγει, ο αλέξης τσίπρας έρχεται). Έτσι κι αλλιώς, μετά το ταμείο ουδέν λάθος αναγνωρίζεται.

Φύγε από τη ζωή μου, είσαι η καταστροφή μου

Βαρέθηκα να χάνω και υπομονή να κάνω

Να αυτό μπορεί να παίζει και στις προεκλογικές συγκεντρώσεις του σύριζα. Θα μου πεις είναι θάνος καλλίρης και δεν κολλάει  πολύ με το προφίλ. Ναι αλλά έχει πάει στηγιουροβίζιον, οπότε ταιριάζει με τις ευρωεκλογές. Θα παίξει μετά και για τη μέρκελ το «είσαι μπελάς, γερμανός δικτάτορας, την καρδιά μου κυβερνάς», που συνοψίζει σε γενικές γραμμές το ζουμί από τις καθησυχαστικές ομιλίες του δραγασάκη σε επιλεγμένους γερμανούς βουλευτές. Εξάλλου και το σύνθημα του σύριζα «στις 26 φεύγουν», δεν είναι και πολύ πιο σοβαρό από τη μουσική του καλλίρη.

Kάποτε έχτιζα δυο γέφυρες τη μέρα
Τώρα η στράτα μου δεν πάει παραπέρα
Φεύγω, τώρα φεύγω

Φεύγω κι αφήνω πίσω μου συντρίμμια…

Γ. Μπόμπολας

Υπάρχουν διάφορα φευγάτα τραγούδια που μπορούν να αξιοποιηθούν βέβαια, όπως το «φύγε κι άσε με να απομείνω μόνος μου» και πολλά ακόμα. Νομίζω όμως ότι ο καλύτερος συνειρμός είναι με τη σκηνή από ένα επεισόδιο των απαράδεκτων, όπου η αριστοκράτισσα επιχειρηματίας (η αστική τάξη) φλερτάρει το σπύρο (η αριστερή κυβέρνηση) με το κομμουνιστικό παρελθόν και του τραγουδάει, προφέροντας απαλά τα σύμφωνα

Άσε με να φύγω σε παρακαλώ
Όλο και πιο λίγο κάθε μέρα ζω
Έγινα σκιά σου και σε ακολουθώ
Και σε ακολουθώ (2) μα θα χαθώ

{προσέξτε τους ιδιαίτερους συμβολισμούς με τον αστικό μύθο για τους τίμιους καπιταλιστές που ασφυκτιούν στην ελλάδα με τη γραφειοκρατία και τα χαμηλά κίνητρα για την επιχειρηματικότητα}

Οπότε ο σπύρος χειροκροτά με αβροφροσύνη και λέει να απαντήσει με το δικό του αγαπημένο τραγούδι από το ένδοξο, αγωνιστικό παρελθόν του, που το λέει α καπέλα κι αισθαντικά –πως είναι ρε παιδί μου η διεθνής στο σήμα του «κόκκινου»; Κάπως έτσι.

Μαύρα κοράκια με νύχια γαμψά,
Πέσανε πάνω στην εργατιά…

Μα αυτό είναι κομμουνιστικό, λέει φρίττοντας η αστούλα –που είναι η γυναίκα του «αριστερού» μπέζου στην πραγματικότητα. Ο σπύρος της εξηγεί τότε το παρελθόν του στο πολυτεχνείο, που είναι και το αγαπημένο του θέμα συζήτησης. Κι ακολουθεί ένας τρομερός διάλογος που συμπυκνώνει όλο το νόημα της τρέχουσας αντιπαράθεσης και της «κινδυνολογίας» για τα τρομερά και φοβερά πράγματα που σκοπεύει να κάνει τάχα μια αριστερή κυβέρνηση με κορμό σύριζα και μπακλαβά γωνία.

- Εγώ ήμουν πάππου προς πάππου δεξιά και τους σιχαινόμουν τους κομμουνιστάς.

-Μήπως συμπαθούσα εγώ τα καπιταλιστικά γουρούνια, ανεβάζει τους τόνους ο σπύρος.

Κι εκεί που λες πως πάει, ξεσπάθωσε η αριστερή κυβέρνηση (δηλ ο σπύρος), αρχίζει να λέει για την εθνική συμφιλίωση με το πασοκ –αν είχε χρόνο θα έπιανε και τον ιστορικό συμβιβασμό αλά ιταλιάνα με τον μπερλίνγκουερ, το γερμανό, που λέει κι ο παππούς από τον ενικό. Και οδεύουν ολοταχώς για το φιλί, που το αναβάλλουν την τελευταία στιγμή, γιατί ο σπύρος έχει αναστολές μη τυχόν προδώσει τη δημητρούλα (δηλ την εκλογική του βάση). Άλλο που δε θέλει όμως, κατά βάθος...

Κάπως έτσι θα χειριστεί μάλλον το θέμα και μια κυβέρνηση σύριζα. Καλά γελάτε εσείς τώρα, αλλά δεν καταλαβαίνετε γρι από τακτική και λεπτούς χειρισμούς. Αφού στις 26 θα φύγουν λέμε (αλλά πού θα βρουν καλύτερα;). Δε θα ‘ναι πια εδώ. Δεν υπάρχεις κι είσαι εδώ, που τραγουδούσε κι ο βασίλης.

Ο οποίος έκανε δήλωση (όχι φρονημάτων αλλά) εκλογικής στήριξης στο επαμ του καζάκη, μαζί με το βασίλη λέκκα. Για τον παπακωνσταντίνου όλοι είχαν ψυλλιαστεί κάτι για το ραγισμένο γυαλί στις σχέσεις μας, εφόσον δεν ερχότανε τόσο καιρό και στο φεστιβάλ, αλλά για να πω την αλήθεια, αλλού τον περίμενα να κολλήσει, βάση και του ρεύματος της εποχής. Όσο για τον άλλο βασίλη, όσοι είχαν ακούσει το από σκηνής παραλήρημά του (οι ξένοι φταίνε βασικά για όλα) στο πρόσφατο φεστιβάλ –γιατί αυτός συνέχισε να έρχεται και δεν τα είχαμε σπάσει- δε θα παραξενεύτηκαν τόσο από αυτήν την εξέλιξη.

Μεταξύ των υποψηφίων πάντως είναι και η κατερίνα μουτσάτσου, που είχε κάνει ένα σχετικό ντόρο με το πατριωτικά περήφανο βιντεάκι I am Hellene (είμαι ελληνίδα, που θα ‘λεγε και η μερκούρη). Το οποίο θα μπορούσανε να το αξιοποιήσουν και σαν προεκλογικό τους σποτάκι. Να δω τον καζάκη πρωταγωνιστή να λέει I am Hellene και τι στον κόσμο…

Τα συνθήματα του Πολυτεχνείου

Στον απόηχο της επετείου του πολυτεχνείου, η κε του μπλοκ καταπιάνεται με τα συνθήματα εκείνων των ημερών και της μέρας γενικότερα, καταθέτοντας κάποιες σχετικές σκέψεις και συνειρμούς.

Ψωμί-παιδεία-ελευθερία

Θυμάμαι στις φοιτητικές συνελεύσεις σχεδόν κάθε εισηγητής πλαισίου έπιανε λέξη προς λέξη το σύνθημα κι ανέλυε γιατί παραμένει επίκαιρο ως τις μέρες μας. Σήμερα ο κόσμος κοντεύει να πει το ψωμί ψωμάκι. Η εκπαίδευση παράγει μαζικά άνεργους πτυχιούχους, που έχουν σκάσει ένα σωρό λεφτά στην παραπαιδεία. Κι όσο για ελευθερία να φαν κι οι κότες. Ο καθένας έχει το ελεύθερο να κοιμηθεί κάτω από μια γέφυρα ή σε ένα υπερπολυτελές ξενοδοχείο, να βγάζει υπερκέρδη από μία επιχείρηση ή να τα παράγει για το αφεντικό του. Μπορεί η πράξη να χωλαίνει λίγο, αλλά κανείς δεν είναι τέλειος, ούτε καν ο κόσμος μας.

-Οι περισσότεροι εισηγητές σταματούσαν συνήθως εκεί κι άφηναν απέξω τα συνθήματα στους στύλους της πύλης του πολυτεχνείου, σε άψογη καθαρεύουσα: έξω αι ήπα, έξω το νάτο. Η πασπ μάλιστα είχε βγάλει μια αφίσα για την επέτειο, όπου όλως τυχαίως είχαν σβήσει με επεξεργασία στον υπολογιστή τα επίμαχα συνθήματα. Αλλά φέτος τερμάτισε τη λογική βάζοντας στην αφίσα της τον παύλο φύσσα (δίπλα στον τεμπονέρα). Αντίφα πασπ.

Κι έτσι κατάφερε να ξεπεράσει τα αλησμόνητα μπλουζάκια me gusta la paz (μου αρέσει η ειρήνη) που είχε βγάλει για τον πόλεμο του ιράκ, τη στιγμή που έβγαζε λάδι σε κάθε συνέλευση την κυβέρνηση για την ευγενική παραχώρηση της σούδας.

Me gusta simitis, me gustas tu.

Αλλά έπαιζε από τότε το γνωστό χαρτί: άλλο πασπ κι άλλο πασόκ. Και συνεχίζει να το παίζει ακόμα πιο έντονα σήμερα, που το πασόκ συρρικνώθηκε. Και ψάχνει νέο φορέα να «υιοθετήσει» πολιτικά τον ορφανό της μηχανισμό. Κι αν κρίνω από τα κοινά τους ενδιαφέροντα για το φότοσοπ, έχουν καλές πιθανότητες προς κουμουνδούρου μεριά.

Συνεπώς…

Έξω αι ηπα, έξω το νατο

Όσο κι αν αλλάζει η εκτίμησή μας για τη θέση και την ισχύ του ελληνικού καπιταλισμού, δε νομίζω ότι αναιρεί τον χαρακτηρισμό της χούντας ως –κατά βάση- αμερικανοκίνητης. Υπονοώντας όχι μια άβουλη, εξαρτημένη «εθνική αστική τάξη» που σύρθηκε πίσω από τις εξελίξεις, αλλά ακριβώς τη σύνδεση της τελευταίας με το «παιχνίδι» που παιζόταν σε διεθνή κλίμακα στα πλαίσια του «ψυχρού πολέμου».

…η χούντα δεν τελείωσε το 73’

Βασικά τελείωσε το 74’. Αλλά η δικτατορία των μονοπωλίων συνεχίζεται με άλλα κοινοβουλευτικά μέσα. Κι είναι ζήτημα αν το πολυτεχνείο κατάφερε έστω να γκρεμίσει την ανοιχτά δικτατορική της μορφή. Πέτυχε όμως να κάψει το χαρτί της κίβδηλης φιλελευθεροποίησής της. Κι αυτή η συμβολή ήταν πολύτιμη κι ανεξίτηλη –χώρια ότι καθόρισε τις κατακτήσεις και το ριζοσπαστισμό των πρώτων χρόνων της μεταπολίτευσης.

Εμπρός για της γενιάς μας τα πολυτεχνεία

…που θα αποτελειώσουν ό,τι άφησε στην μέση η προηγούμενη και δε θα ξεστρατίσουν στην εξαργύρωση των παράσημων του αγώνα και το ατομικό βόλεμα. Και δε θα μείνει στο γενικό επίπεδο της γενιάς –που έχει περιορισμένη αξία ως μεθοδολογικό εργαλείο- αλλά της τάξης, που αρνείται να γίνει δούλος του 21^ου αιώνα.

Το πολυτεχνείο δεν ήτανε γιορτή

Ο κατσαρός (αυτός ο προβοκάτορας) λέει κάπου στο βιβλίο του πως κάθε εξέγερση στην πραγματικότητα είναι μια λαϊκή γιορτή, με καθολική συμμετοχή και διονυσιακά χαρακτηριστικά, που την καθιστούν μαγική κι απρόβλεπτη. Συνεπώς δε θέλουνε θλιμμένους στη γιορτή τους, που να σκέφτονται και να προβληματίζονται, να σκοτώνουν το αυθόρμητο εξεγερσιακό πνεύμα με μίζερες θεωρίες και να το αντικαθιστούν την άγρια χαρά με ξενέρωτες έννοιες, όπως πειθαρχία και τη θυσία.

Μα πάνω απ’ όλα, το πολυτεχνείο δεν είναι μια επετειακή γιορτή, που ξεθωριάζει από τη λάμψη των επισήμων που το καπηλεύονται και ξεφτίζει από την πολλή χρήση σα δίσκος κι από τα πολλά κούφια ξύλινα λόγια. Ούτε μια τυπική σχολική γιορτή με τα τραγούδια και ποιηματάκια. Αν και είναι στο χέρι του καθηγητή να προσδώσει βάθος και νόημα στη σχολική εκδήλωση. Και συνήθως μόνο οι δικοί μας καθηγητές έχουν μεράκι κι έγνοια να αναλάβουν αυτή τη γιορτή.

…ρωτήστε και τους κνίτες δεν ήτανε εκεί

Η γνωστή αντικομμουνιστική μυθολογία των συντρόφων του κατσαρού και διάφορων συνοδοιπόρων πρόθυμων να πιστέψουν σχεδόν τα πάντα (ακόμα κι ότι η κνε δεν ήταν παρούσα στο πολυτεχνείο) με έμβλημα την περιβόητη πανσπουδαστική νο8. Κι η πλάκα είναι πως οι βασικοί πρωταγωνιστές του περιβόητου φύλλου και των ημερών της εξέγερσης, σκόρπισαν στα πέντε σημεία (δύο πολιτικές) του ορίζοντα, από ναρ μέχρι σύριζα και δεξιά του πασόκ. Κι οι πιο τίμιοι εξ αυτών εξακολουθούν ακόμα και σήμερα να υπερασπίζονται και να δικαιολογούν τα πεπραγμένα τους. Αλλά η «ρετσινιά» μένει σταθερά προσανατολισμένη προς το μόνιμο, διαχρονικό στόχο, όπου είναι βαλμένος να κοιτάει κι ο ανεμιστήρας με τη λάσπη: το κουκουέ.

Κάτω η χούντα, κάτω ο παπαδόπουλος

Θυμάμαι πάντα συνειρμικά μαζί με αυτά, έναν άλλο παπαδόπουλο, που ήταν κι αυτός στο πολυτεχνείο απέναντι από τα τανκς και το διηγούνταν με κάθε αφορμή στους απαράδεκτους (αλλά του έμεινε τελικά η απορία: «τι έγινε ρε παιδιά;»). Και την τελευταία σκηνή από το επεισόδιο με τον απατεώνα τζον βαρδαξή κουτρουμπέση, που εξανίσταται ο σπύρος κι αρχίζουν να φωνάζουν όλοι μαζί μετά απ’ αυτόν.

-Κάτω το κεφάλαιο. –Κάτω!

-Ζήτω η εργατική πρωτομαγιά! –Ζήτω!

-Ζήτω, δεν έχω κανένα πρόβλημα! Λέει κι ο κουτρουμπέσης.

Ποιο είναι το ηθικό δίδαγμα;

Να πέσει χίλιες φορές και να κουτρουμπέσει η χούντα του παπαδόπουλου, του ιωαννίδη, του σαμαρά… και πάει λέγοντας. Αρκεί να έχουμε καθαρό σχέδιο για το μετά, με τι θέλουμε να τους αντικαταστήσουμε. Εκτός κι αν μετράμε τις κυβερνήσεις που κουτρουμπέφτουνε (μα η αγάπη μένει), όπως τις μπεκάτσες οι κυνηγοί, για νάχουν να λένε ιστορίες από το κίνημα, χωρίς άλλο σοβαρό στόχο

Τόση μπάλα από την χούντα είχαμε να δούμε

Και τελευταίο για να πιάσουμε λίγο και τη στρόγγυλη θεά και το γουέμπλει επί χούντας. Για να το συνδέσουμε με το σοσιαλιστικό όραμα του σύριζα (μη γελάτε ρε) που περνά μέσα από την ενωμένη ευρώπη (εε) και τη ριζοσπαστική αλλαγή των δομών της. Και τι μας δίνει όλο αυτό σε σύνθημα; Μα είναι απλό.

Ελλάς Ευρώπη Σοσιαλισμός

Τόσες ντρίμπλες από τον ανδρέα τον παπατζή είχαμε να δούμε…

Dum Σπύρο spero

Αυτή την χρονιά εικοσαρίζουν μια σειρά επέτειοι μεγάλων γεγονότων. Η διάσπαση του κκε, η διάλυση της εσσδ, η ίδρυση της εαακ, το τελευταίο πρωτάθλημα του άρη στο μπάσκετ. Και το πρώτο επεισόδιο των απαράδεκτων στην ελληνική τηλεόραση.

Τι ήταν οι απαράδεκτοι; Η επιτομή του χαβαλέ. Ένα υστερόγραφο του 80 και της μεταπολίτευσης εν γένει, ως επισφράγισμα της δεκαετίας που καθιέρωσε τον χαβαλέ, ακόμα κι ως χαρακτήρα ταινίας, στο ρόδα, τσάντα και κοπάνα, στο πρόσωπο του μίμη φωτόπουλου με τις αριστερές καταβολές.

Γίνεται όμως να υπάρχει πολιτικός χαβαλές και δη αριστερός;
Αυτή ήταν η βασική ένσταση των «πούρων ιδεολόγων» της εποχής που απέρριψαν τη σειρά από θέση αρχής, ενάντια στο χαβαλέ κλίμα των καιρών και το απολιτίκ παρεΐστικο που έσπερνε. Σήμερα όμως που τα κοιτάμε από κάποια απόσταση και θερίζουμε θύελλες απολιτίκ νιρβάνας, η ματιά μας έχει μια δόση νοσταλγίας, γι’ αυτό που αργοπέθαινε, αλλά υπήρχε ακόμα ως δυναμική.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι κάθε εποχή έχει το χιούμορ που της αξίζει, σε ευθεία σχεδόν αναλογία –σε τελική ανάλυση- με το βαθμό πολιτικοποίησης, που διαμορφώνει το σενάριο, τους συντελεστές και το κοινό ενός έργου.

Τι διαφορετικό είχαν οι απαράδεκτοι;
Τον πρώτο τηλεοπτικό ρόλο ομοφυλόφιλου, που έσπαγε ένα ταμπού χρόνων, χωρίς να παρουσιάζει μια κραγμένη καρικατούρα, για να εκβιάσει το γέλιο. Για πολλούς η ερμηνεία του μπέζου ήταν και το κλειδί της επιτυχίας, που έκανε τη διαφορά.

Για άλλους ήταν το σενάριο της δήμητρας, που είχε περάσει ένα φεγγάρι κι απ΄την κνε –όπως κι η μισή ελλάδα άλλωστε. Ή ο νιτσεϊκός μηδενισμός του ζαμαν-φου βλάση, που είχε παίξει κάποτε στο ρόλο του τσε, σ’ ένα έργο για τους θαυμαστές του περόν και της βουγιουκλάκη.

Υπήρχε ακόμα ο χαλακατεβάκης, με τα συντηρητικά αντανακλαστικά του μικροαστού –που είκοσι χρόνια μετά μπορεί να τον οδήγησαν στις πλατείες. Γκεστ σταρ ο φιλιππίδης, στο ρόλο του τελευταίου συμπαθή μπάτσου, που κυνηγούσε τα ανατρεπτικά στιχάκια του καζαντζίδη, για μια κοινωνία άλληνε –τα φωνάζουμε και στο παμε, σα σύνθημα καμιά φορά. Κι η ρένια, το αστροπελέκι, το οποίο κλεισμένο σε κύκλο, μας δίνει το σήμα της κατάληψης, σαν κι αυτής στο φρικ άουτ –επεισόδιο που αναλύθηκε και σε προηγούμενη ανάρτηση.

Ουσιαστικά όμως τη διαφορά την κάνει ο σπύρος παπαδόπουλος, στο ρόλο του κομμουνιστή, που είναι ταμπού μεγαλύτερο κι από την ομοφυλοφιλία, και συνήθως βρίσκει χώρο στο γυαλί μόνο σα φτηνή καρικατούρα, χωρίς γέλιο κι έμπνευση. Κάτι που καθιστά το ρόλο μοναδικό για τα ελληνικά τηλεοπτικά δεδομένα.


Ο σπύρος είναι ο τυπικός κομμουνιστής της γενιάς του, που έχει γευτεί τα καλά του συστήματος και παλεύει με τη συνείδησή του, για να μην αφομοιωθεί, με τα κύματα της αντεπανάστασης και τις εξελίξεις που τον προσπερνούν. Θάλασσες μας ζώνουν, κύματα μας κλειούν. Και αυτός στη μέση, σαν αμήχανος οδυσσέας να προσπαθεί να καταλάβει. Τι έγινε ρε παιδιά; Γιατί βγήκε τόσο φτωχική η ιθάκη;

Αυτή είναι η αγαπημένη ατάκα του σπύρου. Μια κραυγή αγωνίας μόλις καλυμμένης κι υπαρξιακής, που συνοψίζει τις σκέψεις κάθε συντρόφου εν μέσω ανατροπών και συμπληρώνεται διαλεκτικά απ’ το ρητορικό ερώτημα: μας την πέσανε; Η εσωτερική βεβαιότητα ότι κάποια προδοσία παίχτηκε, και εμείς ψάχνουμε να βρούμε αν ήταν δούρειος ίππος ή κερκόπορτα.

Το δράμα του σπύρου δίνεται αυτούσιο στο επεισόδιο με τις βιντεοκασέτες και την παπαρήγα την καλή, με την τριβή με τις μάζες και τα λαϊκά αποφθέγματα που τα καταλαβαίνει ο κόσμος. Τη μετωπική αλέκα, που μιλάει ακόμα για εξάρτηση, έχει πάρει τον αέρα των καναλιών και τους τα λέει χύμα. Και τώρα τρέμουμε –που λέει ο λόγος- μη τυχόν αλλάξει, γιατί αυτήν τη μάθαμε και την αγαπήσαμε.

Ενίοτε μελετάμε τους λόγους της και στο βίντεο, σαν το σπύρο. Που όταν κάλεσε σπίτι του το σύντροφο της καθοδήγησης, να του δείξει πως δεν είναι οπορτούνα, αντί για την αλέκα του βγήκε τσόντα. Σαν εκείνη την πορεία στη θεσσαλονίκη, που κάποιοι είχαν κάνει τρικάκια με εικόνες πορνοπεριοδικών και τα πέταξαν τσόντα στα αισθησιακά συνθήματα των αναρχικών.

Κι όταν πήγε να δει πορνό με τη δημητρούλα για να φτιαχτούν, του βγήκε πάλι η αλέκα. Χωρίς γραμμή ο σπύρος δε γαμεί, που λεν κι οι εχθροί μας. Και τότε ξέσπασε σε λυγμούς. Γιατί ρε γαμώτο με κυνηγά παντού αυτό το κόμμα;
Το γνωστό σύνδρομο καταδίωξης κάθε κομμουνιστή απ’ τα χρόνια της παρανομίας, αντεστραμμένο σε συνθήκες νομιμότητας, που εσωτερικεύεται στην οργάνωση και τελικά στρέφεται εναντίον της.

Κατά βάθος όμως, καλό είναι να τα ‘χεις καλά με το κόμμα, όπως λέει ο σπύρος. (Γιατί;) Βρίσκεις άκρες από δω, από κει. (Πού;) Ξέρω γω, πουθενά. Έτσι το λέω.
Γενικώς οι κουκουέδες ως φάρα δε βολεύονται, σε διάφορα πόστα, ή με λιγότερο ουρανό. Θέλουν το καλό του κόμματος, γιατί το συνδέουν με το δικό τους και το καλό της τάξης τους. Χίλιοι καλοί χωράνε κι ένας ρούσης περισσεύει.

Σε τελική ανάλυση ο ρόλος του σπύρου είναι πιστό αντίγραφο της πραγματικής του ζωής. Αλλά η ενότητα βρίσκεται μες στη διαφορά και την πάλη των αντιθέτων. Ως χαρακτήρας στη σειρά είναι άκρως συμπαθής, ο ίδιος πάλι όχι. Ακολούθησαν βίους παράλληλους με το φασούλα. Ξεκίνησαν κομμουνιστές με μακριά, σγουρά μαλλιά για να καταλήξουν πλούσιοι, κουρεμένοι πασοκόγαβροι, που ‘ναι το χειρότερο είδος.

Αν γράφω ωστόσο αυτό το κείμενο, είναι γιατί ο σπύρος παπαδόπουλος είναι ίσως ο πλέον τυπικός εκπρόσωπος της γενιάς του πολυτεχνείου, που ξέχασε γιατί παλεύει κι αφομοιώθηκε από το σύστημα. Και γιατί η αγαπημένη του ατάκα στο σίριαλ –τι έγινε ρε παιδιά;- προσφέρεται για μια σειρά συνειρμούς για τη συγκυρία.

Ας αφήσουμε πίσω τα παιδιαρίσματα για τη μετώπη ή για ένα σκαλοπάτι κ ας δούμε σοβαρά τι μπορούμε να κάνουμε για να αντιμετωπίσουμε «τα παιδιά» που χτες στη θεσσαλονίκη στειλαν κόσμο στο νοσοκομείο, έτσι για εκτόνωση. Εμπρός στο δρόμο που χάραξε το πολυτεχνείο κι η θρυλική φωνή: πίσω απ’ τα παιδιά, πίσω απ’ τα παιδιά.

Ντύσου πρόχειρα και βγάλε το μαλόξ σου
Πες ο σύντροφος πως είμαι ο παιδικός σου

Ας κλείσουμε με λίγο σοσιαλιστικό σουρεαλισμό.

Μυκήνες, μυκήνες
Είστε από εκείνες
Που μ’ αρέσουν
Θέλω να πάω με το σπύρο
Να φάω κι ένα γύρο

Κι ως γνωστόν, ο τρίτος ο γύρος θα είναι ο τελικός. Βενσερέμος

Τι έγινε ρε παιδιά;

Τις τελευταίες μέρες πληθαίνουν τα σημάδια που δείχνουν πως η ώρα της κρίσεως πλησιάζει. Ο μάκης παπαδόπουλος εμφανίζεται στον σκάι –χωρίς καν να είναι προεκλογική περίοδος- κι ερεθίζει τον μέσο τηλεθεατή του αλαφούζου και πρώτα και κύρια το διευθυντή του καναλιού του. Δέκα μέρες πριν βγήκαν ο μπογιό και ο παφίλης ταυτόχρονα, στο ίδιο πάνελ με το δελαστίκ. Μια φαντασίωση έγινε πραγματικότητα, σα να τρως πίτα γύρο και πίτσα μαζί.

Η ελευθεροτυπία -φημολογείται ότι- πάει για κλείσιμο και βάζει ηρωικά τελευταία πρωτοσέλιδα, αποσύροντας τη στήριξή της στο γιωργάκη, μέχρι να πάρει το επόμενο δάνειο. Ο ρίζος έγραψε για το θάνατο του τζιαντζή. Στον τρίτο τόμο ίσως γίνει κι η πολιτική του αποκατάσταση –όχι όμως και κομματική.

Μια μερίδα του αστικού κόσμου μας προτιμά εκτός ευρωζώνης, και συνεχίζει να εφαρμόζει το μεταβατικό πρόγραμμα των αριστερών οικονομολόγων. Ενώ η αλέκα είπε στη βουλή στους πασόκους στο ύφος που καταλαβαίνουν να προσέξουν τις κολεγιές τους, για να μην πάθουν ό,τι κι ο αντρέας. Αλλά τι ακριβώς εννοούσε;

Η στρατιωτική ηγεσία άλλαξε εξ ολοκλήρου, στα πρότυπα του σεκ, βάση καταστατικού, που προβλέπει πως η καθοδηγητική ομάδα αντικαθίσταται όλη μαζί ή καθόλου –και πρακτικά το δεύτερο. Κάποιοι σφοι θυμήθηκαν τα παλιά κι έκαναν τη σύνδεση. Μετά τα ιουνιανά έρχεται το πραξικόπημα, κι ο γκαπ έβαλε τους δικούς του στο στράτευμα για να το ελέγξει. Να θυμηθώ να αγοράσω καλές πιτζάμες για τη μέρα που θα ‘ρθουν να μας πάρουν.

Εν τω μεταξύ οι πασόκοι έστειλαν στα αζήτητα το δημοψήφισμα για το ευρώ, όπου μπορεί να χάναμε πανηγυρικά, αλλά θα άνοιγε άλλου είδους πανηγύρι και θα φαινόταν καθαρά στον λαό η σημασία του συνθήματος πέντε κόμματα, δύο πολιτικές. Ο συν που είναι κάτι σαν δύο κόμματα με πέντε πολιτικές, θα πήγαινε να πατήσει με δύο πόδια σε τρεις βάρκες. Ενώ εμείς, βάση του νέου νόμου για τα δημοψηφίσματα, θα συνυπήρχαμε στην επιτροπή του όχι με τα μουλού και τους αντάρτες. Κι εκεί θα έβγαιναν τα μαχαίρια πισώπλατα, η κουβέντα θα γύριζε νομοτελειακά στο βρώμικο 89 και το ρεβιζιονιστικό 56, κι ο κόσμος που θα το ‘βλεπε, θα ‘ταν χαμένος στη μετάφραση.

Όλα ανεξαιρέτως τα στοιχεία συντείνουν στην έλευση της δευτέρας παρουσίας, της λαϊκής εξουσίας και του σοσιαλισμού, όπου ως γνωστόν μεταθέτουμε τα πάντα. Αλλά πλέον δε μοιάζουν τόσο μακρινά κι όσοι τα θεωρούν τέτοια, μάλλον τις μεταφυσικές τους ανησυχίες δείχνουν, παρά τον πολιτικό τους ρεαλισμό. Κι ούτε καν αναγνωρίζουν ως πρώτη παρουσία τον υπαρκτό, ή έστω ως προφήτη, παρά μόνο ως ιούδα που ασπάστηκε το μαρξισμό, για να τον προδώσει. Αλλά εμείς προσδοκούμε ανάσταση νεκρών, σοβιετικών επαναστάσεων κι ιδεών, που είναι πιο ζωντανές κι από εμάς τους ζωντανούς. Αλλιώς θα δώσουμε το φιλί της ζωής στον νεκροζώντανο καπιταλισμό, που ρουφάει σα βρικόλακας την υπεραξία της εργατικής τάξης, για να επιβιώσει και να αναπαραχθεί.

Κι οι ιστορικές αναλογίες συνεχίζονται.
Η πτώση του παπανδρέου θυμίζει την περί-πτωση της χούντας που δεν τελείωσε το 73’, αλλά ένα χρόνο μετά κι από τα πάνω –με τον αττίλα- για να προλάβουν την λαϊκή αντίδραση και να την καναλιζάρουν σε ψευτοδιλήμματα: καραμανλής ή τανκς, ευρώ ή δραχμή, κτλ.

Η νδ ζητάει προσωρινή, μεταβατική κυβέρνηση. Φαβορί για να αναλάβει επικεφαλής είναι ο κερένσκι. Ακούγονται επίσης τα ονόματα του ηλία ζούρου και του σάκη τσιώλη που ειδικεύονται στο παιχνίδι της μετάβασης (transition game). Ακούστηκε επίσης το όνομα του τραπεζίτη παπαδήμου, στα πρότυπα της οικουμενικής του ζολώτα. Αλλά η νουδου επιμένει για τον προσωρινό και περιορισμένο χαρακτήρα της κυβέρνησης αστικής ενότητας κι απορρίπτει τον όρο συγκυβέρνηση, με το ίδιο σκεπτικό που δεν είχαμε συγκυβέρνηση κι επί τζανετάκη. Άλλο καπέλο αν ήταν σωστή ή λάθος κίνηση.

Ο καρατζαφέρης ονειρεύεται να γίνει υπουργός, όπως το ίνδαλμά του, ο μεταξάς, στις αρχές του 36’. Την ίδια χρονία ο μεταξάς έγινε και δικτάτορας με τη συναίνεση της βουλής, που έπαυσε οικειοθελώς τις λειτουργίες της. Γιατί να μη γίνει κι ο εθνικόφρων καρατζαφύρερ, που έχει μεγαλύτερο ποσοστό απ’ το 4% των εθνικοφρόνων του μεταξά; Από αστική συναίνεση εξάλλου, άλλο τίποτα.

Οι ιστορικές αναλογίες αγγίζουν τις διαστάσεις του μύθου. Το πασόκ βλέπει τους βουλευτές του να το σκάνε σαν στυμφαλίδες κότες για να γλιτώσουν απ’ το ναυάγιο, αλλά παραμένει εφτάψυχο σα λερναία ύδρα, όσα κεφάλια βουλευτών κι αν του κόψεις. Κι εμείς καλούμαστε να διώξουμε τον κέρβερο της τρόικα με τα τρία κεφάλια –εε, πασοκ, δντ- και να καθαρίσουμε τον αστικό κόπρο του αυγεία, των σκανδάλων και της εκμετάλλευσης, όπως σε εκείνη την αφίσα των μπολσεβίκων με τον λένιν, που παίρνει την σκούπα και καθαρίζει τη ρωσία απ’ τους καπιταλιστές, τους τσαρικούς και κάθε λογής παράσιτα που κάθονται στο σβέρκο της κοινωνίας.


Κι αυτό θα γίνει όταν το ποτάμι της λαϊκής οργής, συναντήσει τον αλφειό και τα άλλα ρυάκια του λαϊκού μετώπου και γίνει χείμαρρος ορμητικός που θα παρασύρει στο διάβα του την αστική εξουσία και το πολιτικό της προσωπικό. Ίσως τότε ξεπλύνουμε τη ντροπή και για αγαλματάκι του ηρακλή που χαρίσαμε στο γκόρμπι για το έργο που επιτελούσε.

Μένεις λοιπόν αμήχανος μπροστά στη συγκυρία κι αναρωτιέσαι. Τι έγινε ρε παιδιά; Σαν το σπύρο από τους απαράδεκτους, που έπαιζε τον κομμουνιστή κι έβλεπε γύρω το σύμπαν του να καταρρέει. Τι έγινε ρε παιδιά, μας την πέσανε; Αλλά μετά έκανε εκείνη τη γελοία διαφήμιση, με το ευρώ καλύτερα, κι έτσι δε θα ‘ναι μαζί μας στην επιτροπή του όχι για το δημοψήφισμα. Άσε που τώρα οι ρόλοι αντιστράφηκαν.

Τι έγινε ρε παιδιά, καταρρέει το αστικό σκηνικό;
Ασφαλώς όχι. Ζορίζεται όμως, κι είναι αναγκασμένο να αρχίσει να καίει –απ’- τις πολιτικές του εφεδρείες. Κι αυτό που χρειάζεται δεν είναι να μπλέξουμε στον λαβύρινθο των υπόγειων διεργασιών του, αλλά να οργανώσουμε τη παρέμβαση του λαϊκού παράγοντα που δρα σαν καταλύτης για τα περαιτέρω. Χτες στη θεσσαλονίκη είχαμε αρκετό κόσμο, σήμερα στο σύνταγμα θα είναι ακόμα περισσότερος. Να δούμε όμως τι σχεδιασμό, θα έχουν και τα παιδιά...

Φρηκ Άουτ

Κι εναλλακτικός τίτλος: Μ for Μιζέρια. Σαν το V for Vendeta που έδειχνε ψες το βράδυ το σταρ που είναι πρωτοπόρο τούτες τις μέρες.

Μιζέρια για να ισοφαρίσει λίγη από την χαζοχαρά που κυκλοφορεί τριγύρω. Αν θέλετε να διαβάσετε κάτι κομμουνιστικά αισιόδοξο, δόξα τω φέισ-μπουκ και τω ελ ες ντι, το δίκτυο είναι γεμάτο με τέτοια κείμενα. Γιατί ελ ες ντι; Γιατί όταν το πάρεις βγάζεις συσσωρευμένη ενέργεια κι ύστερα μένεις τέζα για πολύ καιρό, σαν το κίνημα ένα πράγμα, εκτός από κάτι τροτσκιστές που έπεσαν στην χύτρα όταν ήταν μικροί και φαντασιώνονται παντού νίκες, άλλο αν τους διώχνει ο κόσμος στις πλατείες.

Κάτι αλλάζει είπε ο ομιλητής (ο καιρός, τα πουλιά πετάνε χαμηλά). Κάτι αλλάζει κι ο κόσμος κατεβαίνει στο δρόμο. Κι οι αναιρέσεις είναι μια προσπάθεια να συναντηθούμε.
Α ναι; Λάθος ραντεβού δώσαμε, αλλά δεν πειράζει. Τις άλλες μέρες όμως, πηγαίναμε εκεί που πήγαιναν όλοι, να νιώσουμε μέλος της παρέας.
-Μα αυτόν τον ξέρει κανείς;
-Όχι, πρώτη φορά τον βλέπω. Ποιος τον κάλεσε;

Κι έτσι καταλήγεις στο σιντριβάνι, στην κάτω πλατεία, όπου όλα σου είναι οικεία, γνωστοί-άγνωστοι μεταξύ μας. Πας να δεις μια λαϊκή συνέλευση, να μεθύσεις από το εξεγερσιακό άρωμα της πλατείας και νιώθεις σαν την καρέζη μεθυσμένη: Μπα! Σκοντάψαμε σε γνωστές φυσιογνωμίες... Κι η δεσποινίς διευθυντής της συζήτησης (που έχει ένα μούσι να, σαν τράγος) να αρχίζει τις σαχλίτσες, τις κορδελίτσες. Οπότε παμε να φύγουμε: Αθηνά-ααα... Αθηνά-ααα...

Και γιατί δε συναντηθήκαμε με το αυθόρμητο ρε αλέκο; Γιατί αυτό ανέβαινε με το ασανσέρ, ενώ εμείς κατεβαίναμε από τις σκάλες. Κι εμείς πήγαμε στην κάτω έξοδο του μετρό, ενώ αυτό βγήκε από πανεπιστημίου και βρήκε τους τρακόσιους. Αλλά μας έμεινε ο αλέκος.

Γιατί να σε χαλάσει όμως; Αφού κι εσύ τα ίδια λες κατά καιρούς. Για ανεξάρτητο κι ακηδεμόνευτο, χωρίς κόμματα κι εργατοπατέρες. Με άμεσα προτάγματα, όχι προοπτικές που χρονίζουν και θέλουν ζύμωση στις μάζες. Οπότε δέκα μέρες κοσκινίζουμε στο σύνταγμα.

Λείπουνε λέει τα κομματόσκυλα και πάνε άλλα σκυλάκια, αδέσποτα. Μαζί και κάτι άλλα που έβγαλαν το κολάρο να μη φαίνεται, αλλά τους έχουν μείνει τα σημάδια στο λαιμό. Μα το σημάδι στο λαιμό μου απ’ το κολάρο, θα μαρτυράει πως με στείλανε στη γυάρο. Αλλά άμα σε πιάσουν με πλακάτ στην τσάντα, σε διαπομπεύουν και γίνεσαι ρεζίλι των σκυλιών.

Ενώθηκε λοιπόν το σκυλολόι κι έγινε ολόκληρο μια σκυλίσια ουρά του κινήματος, που το εξυμνεί και το γλείφει, και κουνιέται συνέχεια δεξιά-αριστερά από την χαρά του, σαν το εκκρεμές του οπορτουνισμού. Κι είναι σαν αυτό που λέει ο βλαδίμηρος για τον κάουτσκι, τυφλοκούταβα που πάνε από δω κι από εκεί, και πότε-πότε σκοντάφτουν και σε καμιά αλήθεια, αλλά τα κάνουν μούσκεμα με τη μουσούδα τους και με τα σάλια από το γλείψιμο στο ακηδεμόνευτο.

Το κόμμα λέει, είναι σα σταματημένο ρολόι, που σπάνια λέει την αλήθεια και δεν κρατά επαφή με την πραγματικότητα. Ενώ οι άλλοι είναι πάντα επίκαιροι κι όπου φυσάει ο άνεμος. Καμιά φορά και στο σωστό σημείο, αλλά ουδέποτε σταθεροί. Τα φτερά στον άνεμο πετάνε για λίγο, αλλά ποτέ δε θα ‘ναι ικανά για την έφοδο στον ουρανό.

Και γιατί είναι τυφλά τα κουτάβια; Γιατί ο έρωτας είναι τυφλός κι αυτά ερωτεύονται οτιδήποτε κινείται χωρίς να ενδιαφέρονται για τον τελικό στόχο. Βρίσκουν φανταστικούς συντρόφους (ερωτικούς), δίνονται με πάθος και τρώνε χυλόπιτα απ’ την πραγματικότητα. Η αγωνία να δείξεις ότι ζεις, υπάρχεις, πως δεν είσαι μαγκούφης.
Σαν το ξέσπασμα του σπύρου στους απαράδεκτους: δεν είμαι μαλάκα-ααας. Που είναι ο μεγαλύτερος, υπαρξιακός φόβος κάθε κομμουνιστή, γι’ αυτό προσπαθεί να αποδείξει το αντίθετο, στον εαυτό του κυρίως.

Τυφλά επίσης γιατί το δίκιο το ‘χουνε οι εξεγερμένοι κι η δικαιοσύνη είναι τυφλή και κατά βάση αταξική. Τάξη; Ποια τάξη; Ποιος μίλησε για τάξη; Μα τι τη θέλετε λοιπόν αυτή την τάξη; Αφού ηττήθηκε, πάει, έχασε, ας την ξεχάσουμε, μαζί με τις οργανώσεις της, πολιτικές ή συνδικαλιστικές. Κι εσύ ψάχνεις να δεις πώς να την κάνεις δι’ εαυτή, αντί να γίνουμε αρχηγοί των ατάκτων.

Κάποιοι θυμούνται το μάη του 68 και την κομμούνα, τη στιγμή που το ψήφισμα της λαϊκής συνέλευσης καλεί όλη την κοινωνία να παλέψει για ισότητα-δικαιοσύνη κι αξιοπρέπεια. Ήξερα ότι μετά τις ανατροπές η τάση είναι να επιστρέψουμε στον ουτοπικό σοσιαλισμό του 19ου αιώνα, τότε που όλα ήταν ακόμα αγνά κι ο μπακούνιν στην πρώτη διεθνή. Αλλά δεν ήξερα ότι θα φτάναμε τόσο πίσω, στη γαλλική επανάσταση, διακόσια χρόνια πριν το αξέχαστο 89 κι εκατό πριν την ίδρυση της σοσιαλιστικής διεθνούς. Τον κάουτσκι και τον μπερνστάιν ουδείς αγάπησε, αλλά τις ιδέες τους πάρα πολλοί. Και τις αναμασάνε ακόμα και σήμερα, τάχα ως κάτι φρέσκο και ριζοσπαστικό.

Εν τω μεταξύ στην κατάληψη του παμε στο υπουργείο σήμερα, ήρθε ένας χίπστερ γείτονας από το σύνταγμα για να πει να χαμηλώσουν λίγο τη μουσική, γιατί κοιμήθηκε κάπως αργά, ή τουλάχιστον να την αλλάξουνε, αν γίνεται. Όπως στους απαράδεκτους, στο επεισόδιο με την κατάληψη, αλλά με αντεστραμμένους ρόλους.
Όπου η μουσική ενοχλεί έως και φρικάρει τους γείτονες και πάει η δήμητρα, γίνεται ένα με την παρέα, αλλάζει τη μουσική και βάζει μια κασέτα με άντζελα δημητρίου. Ντάξει μωρέ, την πάμε την τύπισσα, νο πρόμπλεμ, αλλά όχι νταλάρα, γιατί θέλει να τα πει όλα και μας την σπάει.

Ενώ ο σπύρος που είναι κομμουνιστής δυσκολεύεται να καταλάβει τα νέα κινήματα (τι κίνημα; άμα δεν έχεις πουλήσει εφημερίδα στ’ αγιάζι...), παίρνει τηλέφωνο έναν παλιό του καθοδηγητή για να πάρει οδηγίες κι όταν τελικά πάει στις μάζες για να παρέμβει, αρχίζει να τους μιλάει για την εξέγερση του πολυτεχνείου και τρώει κατάμουτρα ένα γιαούρτι (να του ‘ρθει;).
Πάλι καλά, γιατί παλιά μας πετούσαν γιαούρτια με πρόκες, αποφαίνεται η εμπειρία του παλαιοκομμουνιστή. Και να φανταστείς ότι τους είπε για το πολυτεχνείο, που υπηρετεί τον εθνικό συλλογικό μύθο του ακομμάτιστου κι ακηδεμόνευτου. Πού να τους έπιανε και τα πιο βαριά.

Όσο είναι εκεί η δήμητρα αναρωτιέται μήπως τους άρχισε πάλι τα κομμουνιστικά. Γιατί ξέρει και κάτι άλλο να πει; της λέει ο γιάννης. Έλα ντε.
Στο τέλος, κι ενώ όλος ο κόσμος είναι στο δρόμο, ο σπύρος μένει μαζί με τον χαλακατεβάκη, που είναι φιλοχουντικός κι έχει καλέσει το εκατό, κίνηση με την οποία ο σπύρος διαφωνεί ιδεολογικά. Αλλά η ταύτιση στο τέλος παραμένει.

Λίγο πριν διυλίζει τον κώνωπα μαζί με τον καθοδηγητή του κι αναλύει μεταξύ άλλων πόσα λιπαρά είχε το γιαούρτι. Κρίνοντας από το κίνημα και τους στόχους του, μάλλον ήταν λάιτ. Μηδέν οξέα, μηδέν λιπαρά. Ακόμα και το όνομα του καθοδηγητή έχει τη σημασία του όμως. Στάθης παπασταύρου. Πρόκειται πιθανότατα για κάποιο συγγενή του κύριλλου...

Αυτό με το γιαούρτι πάντως μπορούμε να το καθιερώσουμε κι εδώ στο μπλοκ, ως μια λαογέννητη μορφή, που συνδυάζει διαλεκτικά την αμεσοδημοκρατία με το δημοκρατικό συγκεντρωτισμό. Ας πούμε την επόμενη φορά που θα τρολάρει κάποιος –ακόμα κι εγώ- θα ρωτάει ένας: να του ‘ρθει; Κι οι υπόλοιποι θα αποφασίζουν και θα γράφουν όποιο όνομα θέλουν πάνω στο όστρακο. Υπ’ αριθμόν ένα υποψήφιος ο βουρνούκιος, που τον τελευταίο καιρό περνάει μεγάλα ζόρια με τη δουλειά και ξεσπάει στο διαδίκτυο.

Εν τω μεταξύ ο βουρνούκιος κι οι σύντροφοί του για να μιλήσουν στη λαϊκή συνέλευση, αφήνουν στην είσοδο την κομματική τους ταυτότητα, μαζί με τα προσωπικά τους αντικείμενα, και συστήνονται στο σώμα με το όνομά τους.
Πχ, γεια χαρά, σπύρο παπαδόπουλο με λένε.
–Ε χεστήκαμε τώρα πώς σε λένε, τι θέλεις;

Αυτό δηλ είπαν στον σπύρο. Στην πλατεία δεν το λένε, αλλά καμιά φορά το εννοούν. Και δεν είναι τυχαίο ότι στο σίριαλ μπήκε το μέγκα στην κατάληψη για να την καλύψει (δεν τρέχει τίποτα, το μέγκα είναι κολλητάρια! Φιλάκια στον κ. χατζηνικολάου!).
Σήμερα μόνο τα ονόματα έχουν αλλάξει.

Αν θέλετε κάποια πιο σύγχρονη τηλεοπτική σημειολογία με το κίνημα της πλατείας, μπορείτε να την αναζητήσετε στο πολιτικό επεισόδιο της σειράς κινουμένων σχεδίων «ουκ αν λάβοις» και το πολιτικό κόμμα που ίδρυσε ο μένιππος με τα αρχικά μαλάκας (δεν είμαι μαλάκα-αααας...). Το οποίο κέρδισε τις εκλογές έχοντας στο πρόγραμμά του δύο βασικές θέσεις: παροχή δωρεάν ίντερνετ -το σύνταγμα έχει- και νομιμοποίηση της φούντας –που έχει ήδη κατέβει ως πρόταση σε κάποια λαϊκή συνέλευση.
Ένα διονυσιακό καρναβάλι όπου έχουμε ντυθεί όλοι ακομμάτιστοι κι αγανακτισμένοι. Δε θέλουμε θλιμμένους στη γιορτή μας. Απαγορεύονται τα κόμματα, τα συνδικάτα κι ο ντέιβιντ από το μπέβερλι χιλς.

Ποιο είναι το συμπέρασμα απ’ όλα αυτά; Ότι ο ράστα-μαν απ’ το σύνταγμα μας επισκέφτηκε, αλλά δεν σκέφτηκε για ποιο λόγο πρώτη φορά σήμερα τα ματ της πλατείας ανησύχησαν και κινητοποιήθηκαν τόσο έντονα. Τα άλλα ηθικά διδάγματα, ας τα κρατήσουμε για επόμενο κείμενο. Με την υπόμνηση ότι είναι τα συμπεράσματα ενός κουκουέ, με την ευρεία έννοια, αλλά όχι του Κουκουέ. Το λέω για όσους τα διαβάσουν με κεκτημένη ταχύτητα κι αγανάκτηση απ’ τις πλατείες.

Βοηθητικά βίντεο για την κατανόηση του κειμένου

http://www.youtube.com/watch?v=0DCsNiRLAs0
http://www.youtube.com/watch?v=ABQqtovlqWU&feature=related

Κι εδώ ολόκληρο το επεισόδιο για τους μερακλήδες
http://www.youtube.com/watch?v=ZKW8Gui5HBI&feature=related
http://www.youtube.com/watch?v=zmFsAmt4aaY&feature=related
http://www.youtube.com/watch?v=OUNjeMW1PYI&feature=related

Εδώ κι η δεύτερη σειρά που αναφέρεται στο κείμενο
http://www.youtube.com/watch?v=3ILEFyWkxLw
http://www.youtube.com/watch?v=Z7d2tRsJWv4

Και μια ιδέα από την ταινία δεσποινίς διευθυντής
http://www.youtube.com/watch?v=LY3Ob-4veJs
http://www.youtube.com/watch?v=XHyTJi56sRE&feature=related

Για το σύντροφο άβερελ

Μπορεί στο σπίτι να μαλώνουμε συχνά για διάφορα πράγματα, αλλά κρατάμε πολιτικό πολιτισμό και τους χαρακτηρισμούς σε ένα επίπεδο: χαφιέ, προβοκάτορα, επαναστάτη του γλυκού νερού! Κι άλλα τινά παρόμοια. Θέλω να πω καμιά φορά τον άβερελ και σύγχρονο εκοφίτη, αλλά αυτό θα με έκανε αυτομάτως απόγονο των ες-ες, γιατί το μήλο κάτω από τη μηλιά θα πέσει.
Αν και αυτά δεν είναι κληρονομικά, ούτε παν με τη θεωρία του λυσένκο για τα επίκτητα χαρακτηριστικά που κληρονομούνται υπό προϋποθέσεις.

Ο κάσπερ λέει να ανοίξουμε ένα μπλοκ οικογενειακό και να μαλώνουμε εκεί. Αλλά το ίντερνετ είναι δύσκολο πράγμα για τον άβερελ. Με το ζόρι μπαίνει για κάνα στοίχημα όπου έχει κίνητρο. Είναι της παλιάς γενιάς που έχασε το τρένο της ετε και κατεβάζει τον τόνο σε όποια ξενική λέξη δε γνωρίζει (πχ ιντερνέτ).


Και τι πολιτικό modus vivendi υπάρχει στο σπίτι; Μα δε μιλάμε ποτέ γι’ αυτά. Σε απολιτίκ παρέες παίζει και να τα συζητάν περισσότερο. Ο χρυσός κανόνας της ειρηνικής συνύπαρξης, όπου καταλήγουν νομίζω σχεδόν όλοι οι ομοιοπαθείς. Κι αν πρόκειται για μια οικογένεια, μικροί-μεγάλοι, πάει κι έρχεται, δεν είναι και τόσο αφύσικο. Εξάλλου συνήθως δε μιλάμε γενικώς μεταξύ μας.

Αλλά αν είστε ζευγάρι, τι γίνεται; Που ο κομμουνιστής νιώθει πρωτίστως πολιτικό ον και με τέτοια κριτήρια ζευγαρώνει για να αναπαράγει το είδος του. Τέτοια είναι η γοητεία του, ο τρόπος ζωής του κι αν δε μπορεί να μιλά για πολιτική, τότε τι θα λένε με το σύντροφό του; Και δεν είναι μόνο τα καθαυτό πολιτικά, γιατί όλα εκεί καταλήγουν.
Εκτός κι αν διαλέξεις σύντροφο εκτός χώρου, οπότε αρχίζει άλλο τροπάρι. Κι άντε να δώσεις εξηγήσεις όταν αρχίσει να ζηλεύει το κόμμα και τον χρόνο που του αφιερώνεις. Ποια είναι αυτή η κόβα; Και τι παραπάνω έχει από μένα;

Κι έρχεται η κλασική ερώτηση να παίξει με ευαίσθητες χορδές.
Πώς και δε βγήκες πιο αριστερός από τον πατέρα σου; Γιατί συνήθως από κουκουέ πατέρα βγαίνουν εαακίτες και...
Οπότε με πιάνουν κι εμένα τα διαόλια μου και τους λέω πως αριστερά της αριστεράς είναι η δεξιά. Κι ύστερα πετιέται ο κομάντο για τον χαρίλαο και γίνεται το έλα να δεις του κλίμοφ.

Κι αφού ηρεμήσουν τα πνεύματα, τους εξηγώ ότι είχε φιλική συμμετοχή στην ανατροφή μου, με άφησε λάσκα και την πάτησε. Όπως κι οι δικοί μας δηλ. Κλασικοί κομουν-φιλελεύθεροι. Ενώ οι άλλοι πάνε μονοκούκι με τις σιδερένιες νομοτέλειες του νεύτωνα και το μήλο που πέφτει κάτω απ’ τη μηλιά, ή στην χειρότερη πάνω στο κεφάλι του νεύτωνα.

Η πρώτη μου εικόνα από τον άβερελ είναι στο μανάβικο. Εγώ είχα όρεξη να βοηθήσω σε στιλ μικρού νικόλα κι αυτός μου είπε να γεμίσω μια σακούλα με όσα μανταρίνια δεν είναι χτυπημένα και δεν έχουν σημάδια. Ακολούθησα πιστά τις οδηγίες, έβαλα τρία μανταρίνια στη σακούλα και του είπα ότι τα υπόλοιπα είναι σκάρτα και δεν αξίζουν. Κι αυτός πήρε τη σακούλα και τη γέμισε μόνος του. Καμία εμπιστοσύνη στο κριτήριο της βάσης.

Στις πρώτες πολιτικές κουβέντες, τα παραμύθια γίνονταν απλοϊκά σχήματα κι έπαιρναν την θέση της πραγματικότητας. Ο λένιν έπειθε, ενώ ο στάλιν έσφαζε. Μου παρουσίασε ένα τέρας σε πήλινα πόδια. Μια απλοϊκή εικόνα που κατέρρευσε σαν σοβιετία τα επόμενα χρόνια και δεν βρέθηκε ούτε ένα κύτταρο του μυαλού μου να την υπερασπίσει.
Κι όμως, καλά περνούσαμε με όλες αυτές τις παιδιάστικες αντιλήψεις. Όλα άσπρο-μαύρο (όνειρα κάνω). Από εδώ οι κακοί κι από εδώ το αίσθημά μου.

Η προσωπικότητα του άβερελ συμπυκνώνει μια σειρά αντιφάσεις.
Οργανωμένος ναρίτης (αντίφαση εν τοις όροις που λέει κι ο ευτύχης) κι οικοδόμος. Αυτό κι αν είναι αντίφαση εν τοις όροις. Η οποία τον καθιστά προστατευόμενο είδος κι αποτελεί διαβατήριο συμμετοχής για τα ψηφοδέλτια τους, για να τονίσουν τον προλεταριακό τους χαρακτήρα (παύση δέκα δεύτερα, όπως στις αμερικάνικες κωμωδιες και συνεχίζουμε).
Επειδή έκανε όμως ένα φεγγάρι υπεργολάβος, βρήκε ιδεολογικό άλλοθι για την τεμπελιά του και δεν ασχολήθηκε συνδικαλιστικά, γιατί δε θα έκανε λέει τα ίδια με τους κουκουέδες στο σωματείο.

Κατά τα άλλα, ντούρος αρνητής της ιδιωτικής τηλεόρασης στα πρώτα χρόνια της, δεν ήθελε να βλέπει ούτε απαράδεκτους. Το έχω ακούσει κι από άλλους αυτό. Εμένα σήμερα μπορεί να μου φαίνεται φοβερός χαρακτήρας ο σπύρος που συμπύκνωνε όλη την γκαντεμιά και την αμηχανία του κομμουνιστή της εποχής με το δωρικό: τι έγινε ρε παιδιά, μας την πέσανε; Κι επιπλέον μου θυμίζει και τα παιδικά μου χρόνια.

Η σειρά αυτή όμως έκανε επίσημη ιδεολογία το παρεΐστικο χαβαλέ και το έβαλε στο γυαλί. Με το ίδιο κριτήριο ο άβερελ απορρίπτει και τον κηλαηδόνη, που κι αυτός μετά τα μικροαστικά και τα μαθήματα πολιτικής οικονομίας, το γύρισε στο χαβαλέ, που ήταν κάτι σαν ιδεολογικό δόγμα της δεκαετίας –κι οι απαράδεκτοι ύστερα 80’ς είναι επί της ουσίας.

Τώρα όμως ακούει κάτι σαχλά έντεχνα και τρώει στη μάπα θορύβους που δεν τον αγγίζουν κάθε χρόνο στις αναιρέσεις. Ενώ στο σπίτι νανουρίζεται μπροστά στο κουτί, ό,τι βλακεία κι αν παίζει (από ζούγκλα μέχρι μεσημεριανά). Κι όταν του την κλείνουν έχει αντανακλαστικά παβλόφ κι αφυπνίζεται. Όχι μεταφορικά, η συνείδησή του. Στην κυριολεξία.

Του άβερελ το ντούρο του βγήκε μετά τη διάσπαση, μες στη μαύρη μαυρίλα της δεκαετίας του 90’. Έκανε και ταμίας για ένα φεγγάρι, αλλά σταμάτησε, γιατί τα πόστα πήγαιναν λέει εκ περιτροπής. Κι έκτοτε περιμένω να γυρίσει ο τροχός και να ξανάρθει η σειρά του να γίνει στέλεχος, αλλά μάλλον αργεί ακόμα, μέχρι να πάρουν όλοι, γιατί έχουν και μεγάλη οργανωτική.

Κι ήρθε το μιλένιουμ κι ο άβερελ άρχισε να αποστασιοποιείται, όχι από το ρεύμα, αλλά το καθημερινό τρέξιμο. Τον ξέβρασε το ρεύμα κι έγινε ένας μονοδιάστατος άνθρωπος, με νόβα, δικό του συνεργείο και πάμε στοίχημα. Μικροαστοί θα σας φάνε τα παιδιά σας.

Κι αφότου κόπηκε η επαφή με την πραγματικότητα, η βελόνα έμεινε κολλημένη στα ίδια σουξέ, αυτά που μάθαμε κι αγαπήσαμε. Κι όταν αρχίζουμε με τον πολιτικό μας πολιτισμό –πάντα μπροστά σε τρίτους, γιατί μεταξύ μας δε μιλάμε- λέει σαν βετεράνος πάντα τις ίδιες ιστορίες, για τον κόφφα και τη γιουγκοσλαβία. Ήμασταν λέει πάνω στις ράγες, κλείναμε συμβολικά τους νατοϊκούς κι ήταν κι αυτοί μαζί, αλλά ο δικός μας έδωσε σύνθημα να φύγουμε. Κι ο άβερελ είπε, σταματήστε, μη φεύγετε, μείνετε μαζί μας στο σύνταγμα! Κι η καρδιά των μισών ράγισε και κοντοστάθηκαν. Κάποιοι σιχτίρισαν κρυφά κι ίσως κάποιοι άλλοι να έκλαψαν μετά στο σπίτι τους από ντροπή.
Είκοσι χρόνια ρεύμα, οι ίδιες ιστορίες.

Για τα σημερινά είναι ζήτημα πόσα καταλαβαίνει. Τον ρώτησα να μου πει για τις δυο φράξιες μες στο ναρ και τελικά εγώ ήξερα περισσότερα. Ε να, απλώς δε δουλεύουν πολύ και τρώγονται με τα ρούχα τους. Μακάρι να ήταν τόσο απλό. Αλλά αυτό είναι που καταλαβαίνει ένας εργάτης από τους πλατφόρμερς του ρεύματος.

Κι είναι σε κάτι τέτοια που τον χαίρομαι περισσότερο, γιατί φαίνονται τα κατάλοιπα από την κουκουέ μόρφωσή του. Όπως σε μια συνδιάσκεψή τους που έφευγαν κι έρχονταν όποτε θυμούνταν, σα διήμερο εαακ, κι αυτός τα πήρε κι έκανε πρόταση να μην αφήσουν να ξαναμπούν όσοι βγαίνουν.

Ή σε μια πορεία που πέτυχε κάτι μπαχαλάκια να παίζουν πετροπόλεμο, γιατί στην πόλη δεν έχει πολλά δέντρα με σπουργίτια για να εκτονωθείς με τη σφεντόνα σου. Κι έτσι δίμετρος όπως είναι (εξ ου και το άβερελ) με μπράτσα οικοδόμου, τα άρπαξε σαν γατάκια από το λαιμό, τα πήρε και τα σήκωσε. Και να μου τα διηγούνται μετά κι εγώ να καμαρώνω κρυφά για τις σταλινικές του μεθόδους.

Κι είναι κι άλλα πολλά που δεν σου ‘πα. Για τη σύλληψή του στον ασεπ το 98’, που τον κυνήγησαν δικαστικά κι ήρθαν οι σύντροφοι από νομική κι ελμέ για αλληλεγγύη, και γεφυρώσαμε το χάσμα με μια άμστελ.
Ή για το φεστιβάλ όπου έρχεται βαρύ πεπόνι με χίλια ζόρια, αλλά συναντά πάντα ένα σωρό γνωστούς. Κι άλλα πολλά.

Προχτες λοιπόν ο άβερελ είχε γενέθλια. Μαζί με την επέτειο γενεθλίων της ρόζας και του θάνατου του συντρόφου με το μουστάκι. Τρία χρόνια μετά για την ακρίβεια. Μαζί με το εικοστό συνέδριο έδωσε σήμα ο μπαγάσας. Σημειολογία να σου πετύχει.

Αν τον δείτε αυτές τις μέρες, ή του μιλήστε στο τηλέφωνο, πείτε του καμιά καλή κουβέντα και για το μπλοκ. Όχι ότι ξέρει από αυτά, ή ότι θα το διαβάσει. Απλά να ξέρει τι παίζει. Γιατί στο σπίτι δε μιλάμε συχνά ξέρετε...

ΚομμουνΤρίβιαλ

Το σύμμαχο (φιλο)λαϊκό στρώμα διασκεύασε με επιτυχία γνωστό επιτραπέζιο κι έσπασε τον πάγο με την κομμουνόπολη. Με αφετηρία τα γραφεία, εντολές κι αποφάσεις της κε του κκε (προφέρεται όλο μαζί μία λέξη) κι όλες τις ιστορικές και καλτ φιγούρες του κομμουνιστικού κινήματος, από πολ ποτ μέχρι νίκο τεμπονέρα.
Ο τελικός νικητής του παιχνιδιού τιτλοφορείται κρατικό μονοπώλιο κι ελέγχει το εξωτερικό εμπόριο και τις εισροές κεφαλαίων κατά τη διάρκεια της νεπ.

Υπήρξαν σκέψεις για κομμουνιστική διασκευή του ρισκ και του στρατέγκο με χάρτη της ελλάδας και της θεσσαλονίκης, οι οποίες ωστόσο κόλλησαν στην υλοποίηση. Οι συνθήκες δεν είχαν ωριμάσει ακόμα.
Μετά τα γεγονότα των τελευταίων μηνών, θα παρουσίαζε ενδιαφέρον μια εκδοχή της κλασικής ναυμαχίας με λουδουκορεάτες κι αμερικανούς.

Αλλά το πιο δημοφιλές επιτραπέζιο είναι με διαφορά το παιχνίδι γνώσεων τρίβιαλ περσού. Οι λόγοι πιστεύω είναι προφανείς.
Μετά τη δεκαετία με τις βάτες οι οργανωμένες πρωτοπορίες του χώρου περνούν υπαρξιακή κρίση και βρίσκονται σε περίοδο αναζήτησης. Τα μέλη και τα στελέχη τους σχεδόν εσωτερικεύουν νομοτελειακά αυτή την υπαρξιακή αγωνία κι αναζητούν τρόπους επιβεβαίωσης της χρησιμότητάς τους στην κοινωνία. Εξ ου και το σύνθημα της κοε για μια χρήσιμη αριστερά.

Συνήθως αυτό γίνεται στα σταυρόλεξα και τα παιχνίδια γνώσεων. Η απόδειξη και η εσωτερική ικανοποίηση ότι τόσοι κόποι και διάβασμα δεν ήταν χωρίς αντίκρισμα.
Δεν πήγαν χαμένες οι γνώσεις για το λιγκατσόφ, τον τσουδερό και το 13ο συνέδριο.

Σε ένα επεισόδιο στους απαράδεκτους πηγαίνει η τετράδα σε ένα τηλεπαιχνίδι για να πάρει το αυτοκίνητο. Η αλιφέρη που παρουσιάζει τις τηλεφόλες –πριν μας πει: μην ξεχνάτε, σας αγαπώ- τους ρωτάει ποιος ήταν ο στάλιν. Ο σπύρος για να βοηθήσει τη δημητρούλα της λέει ότι κουβέντιαζαν για αυτόν ένα ολόκληρο βράδυ στη μύκονο. Αλλά τη δήμητρα την είχε πάρει ο ύπνος τότε και χάνει την ερώτηση.
Απαντάει ο σπύρος που είναι στην άλλη ομάδα κι ο γιάννης τον συγχαίρει: τόσα χρόνια κομμουνιστής, πρώτη φορά του χρησίμεψε κάπου.

Η κε του μπλοκ συναισθάνεται ότι το βάρος της αποστολής είναι τέτοιο που ξεφεύγει από στενά ατομικά όρια κι απαιτεί συλλογική προσπάθεια. Για αυτό απευθύνει ανοιχτό κάλεσμα σε κάθε σύντροφο αναγνώστη με μεράκι που ενδιαφέρεται να συνεισφέρει σε αυτή την προσπάθεια. Να βρούμε τρόπο επικοινωνίας, να φτιάξουμε μια τράπεζα ερωτήσεων και να την εμπλουτίζουμε τακτικά.

Η μεγαλύτερη πρακτική δυσκολία θα είναι ο διαχωρισμός σε θεματικές κατηγορίες που απαιτούν οι κανόνες του παιχνιδιού κι η συλλογή ερωτήσεων για την τέχνη, όπου η κε του μπλοκ έχει μαύρα μεσάνυχτα. Εκτός κι αν πρόκειται για γεγονότα με πολιτική προέκταση, σαν την αυτοκτονία του μαγιακόφσκι.

Παρακάτω ακολουθούν κάποιες ενδεικτικές ερωτήσεις. Έτσι για ξεκίνημα και ως μια πρόγευση για το κυρίως πιάτο που μπορεί να μην ακολουθήσει ποτέ. Αν δε θέλετε να δείτε τις απαντήσεις, για να δοκιμάστε τις γνώσεις σας, σταματήστε εδώ και πείτε σε κάποιον δικό σας, να σας τις διαβάσει χωρίς να δείτε την απάντηση.

1. Ποιος ήταν ο σοβιετικός πρέσβης στο λονδίνο την εποχή που υπογράφτηκε το σύμφωνο μολότοφ-ρίμπεντροπ; (Απάντηση: ο Ιβάν Μάισκι).
-Μπορεί να υπάρχει και διαβάθμιση στο επίπεδο δυσκολίας.
Πχ. Τι ήταν πολιτικά ο μάισκι πριν το 17’; (Απ: Μενσεβίκος).

2. Πόσες πλατφόρμες δόθηκαν για συζήτηση στο 13ο Συνέδριο του ΚΚΕ; (Απ: Δύο)
Με τι σκορ επικράτησε η αλέκα του δραγασάκη στην τελική ψηφοφορία για εκλογή νέου γγ; (Απ: 57-53).
Ποιος ήταν ο πιο αριστερός στην επιτροπή συγγραφής των θέσεων; (Απ: ο λαφαζάνης)!

Κατηγορία εξωκοινοβούλιο.

3. Κάθε πόσα χρόνια προβλέπει συνέδριο το καταστατικό του ναρ; (Απ: κάθε τρία χρόνια).
Η πρώτη απάντηση μπορεί να λειτουργήσει παραπλανητικά για τις επόμενες ερωτήσεις.
Πόσα χρόνια μετά την ίδρυσή του (τυπικά το 1990) έγινε το ιδρυτικό του συνέδριο; (Απ: Το 1998. δηλ οκτώ).
Πόσα συνέδρια έχει κάνει το ρεύμα μέσα σε 20 χρόνια ζωής; (Απ: Δύο).

4. Πώς ονομάζεται το –ας πούμε- όργανο της νεολαίας του ΕΕΚ του σάββα μιχαήλ; (Απ: Κονσερβοκούτι).
Πού παραπέμπει συνειρμικά; (Απ: στο Μελιγαλά).

(Υποκατηγορία μ-λ).
5. Ποιος ήταν ο πρώτος γραμματέας του κκε μ-λ; (Απ: ο πολύδωρος δανιηλίδης)
Αν δυσκολεύεται ο παίκτης να απαντήσει μπορεί βοηθητικά να βάλουμε και δεύτερη ερώτηση που να έχει την ίδια απάντηση.
Σε ποιον ανήκει η ιστορική φράση: κόμμα χωρίς δημοκρατικό συγκεντρωτισμό, είναι σαν πατσάς χωρίς τη σκατίλα; (Απ: στον πολύδωρο δανιηλίδη).

Υπάρχουν κι οι λεγόμενες ερωτήσεις παγίδα, που μπορεί να προσκρούουν σε κάποια πολύ ισχυρά στερεότυπα των συντρόφων. Πχ:
6. Ποιος ήταν ο πρώτος γραμματέας του κόμματος των μπολσεβίκων; (Απ: ο ΙΒ Στάλιν). Με το ΙΒ σε αυτή τη γραφή για να παραπέμπει σε θερμιδώρ και λουδοβίκους.

Ο λένιν δεν κατείχε ποτέ αυτό το αξίωμα –μολονότι ήταν ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης των μπολσεβίκων. Η θέση του γραμματέα εισήχθη ζώντος του λένιν μετά το πρώτο εγκεφαλικό. Κι έτσι είχαμε τα γνωστά με τις δυο διαθήκες και την υπόδειξη να αντικατασταθεί ο Ιβ από κάποιον σε όλα ίδιο, αλλά λιγότερο οξύθυμο στη σχέση του με τους συντρόφους.
Τελικά δε βρήκαμε άλλον με αυτά τα χαρακτηριστικά και κρατήσαμε την κληρονομιά μαζί με τον Ιβ και το στιλ του.

Κατηγορία σαβιέτσκι σαγιούζ (αγαπημένη)

7. Ποιος ήταν ο πρώτος ύμνος της Σοβιετικής Ένωσης; (Απ: η Διεθνής).
8. Πότε αναθεωρήθηκε το Σύνταγμα του 36’; (Απ: το 77’ επί Μπρέζνιεφ).
9. Ποιος ήταν ο πρόδρομος της NKVD; (Απ: η Γκε πε ου).
Διαβάθμιση δυσκολίας: τι σχέση είχε ο Στάλιν με την Κα γκε μπε; (Απ: καμία. Δημιουργήθηκε το 54’, ένα χρόνο μετά το θάνατό του).
10. Πότε γίνονταν κατά κανόνα, από τα χρόνια του λένιν ακόμα, οι συνεδριάσεις του πολιτμπιρό; (Απ: κάθε Πέμπτη, το πρωί).
Αυτό μας λέει τουλάχιστον στο βιβλίο του ο λιγκατσόφ και δεν υπάρχει ουδείς λόγος να αμφιβάλουμε για το πόσο τίμιος (οπορτουνιστής) ήταν.

Εν παρόδω, η κε του μπλοκ ενημερώνει όσους σφους αναγνώστες ενδιαφέρονται για το βιβλίο του γεγκόρ κουζμίτς, το αίνιγμα γκορμπατσόφ, ότι μπορούν να το βρουν στο υποκατάστημα της θεσσαλονίκης σε αρίστη κατάσταση.
Και δυο ράφια πιο κάτω μια παμπάλαια έκδοση –όχι της σύγχρονης εποχής- με το χρουτσοφικό πρόγραμμα και το καταστατικό από το ηρωικό 22ο συνέδριο του κκσε (1961) που με προτρέχουσα σύλληψη έβλεπε την έλευση του κομμουνισμού εντός της επόμενης εικοσαετίας.
Αν τα χάσετε, εσείς θα χάσετε.

Τελευταία ερώτηση μπόνους για φανατικούς αναγνώστες του μπλοκ.
Ποιος ήταν ο τελευταίος άνεργος στη σοβιετία; (Απ: ο μιχαήλ τσκούνοφ, το 1930)
Η διατύπωση μοιάζει με ανέκδοτο, αλλά δεν είναι (αν και αγνοούμε πχ το πώς πέθανε ο τελευταίος άνεργος στη σοβιετία).
Το μοναδικό ανέκδοτο εκείνα τα χρόνια ήταν να είναι κάποιος άνεργος. Και τώρα σε εμάς όλα αυτά φαίνονται σαν ανέκδοτο, γιατί η ανεργία τσακίζει και θερίζει νεανικά όνειρα.

Διαβάζουμε σε παλαιότερο –προ διετίας- κείμενο για τον μιχαήλ τσκούνοφ.
Γεννημένος στα 1905, από το 25' επιδοτούμενος από το ταμείο ανεργίας της ΕΣΣΔ στο κατατάχτηκε στα 1928 στον κόκκινο στρατό, όταν επέστρεψε έκανε αίτηση εργασίας (ήταν ο τελευταίος που έκανε σχετική αίτηση) και του βρήκαν δουλειά στο εργοστάσιο "ο κόκκινος βυρσοδέψης". Έκτοτε το ταμείο έκλεισε ελλείψει απασχόλησης!!

Εμένα αυτό που δε μου κολλάει είναι τι έγινε μετά με τους εργαζόμενους υπαλλήλους στο ταμείο ανεργίας. Αυτοί δεν έμειναν άνεργοι;