Όσα ξέρουν οι κομμουνιστές

Μια εικόνα χίλιες λέξεις.

Πηγή: Α.Ο. (aka σωσίας Φιντέλ στην Ελλάδα)

Ακολουθούν χίλιες πεντακόσιες τουλάχιστον, σε γραπτή μορφή.

Πρόλογος-εισαγωγή

Η επικαιρότητα τρέχει χωρίς να κοιτά τη δική σου μελαγχολία. Τους ρυθμούς σου, την ανάγκη να επεξεργαστείς τα γεγονότα για να τα χωνέψεις. Να τα δεις σε βάθος, να αποκτήσεις πολιτική άποψη, να βγάλεις συμπεράσματα που δεν είναι έτοιμα από πριν. Να αφήσεις σκέψεις στο χαρτί, σαν χρονογράφημα, αντί για μερικά τουί σε μια οθόνη, που πρέπει διαρκώς να ανανεώνει το περιεχόμενό της, για να δείχνει πως έχει τάχα περιεχόμενο.

Ας δούμε, ασθμαίνοντας πίσω τους, μερικά γεγονότα -και πώς μπορεί να προσαρμοστεί η κε του μπλοκ στη μικρή φόρμα.

Κυρίως θέμα

Ο θυμόσοφος ΓΓ είπε στον Κοτρώτσο πως η κυβέρνηση Μητσοτάκη και η ευρωατλαντική συμμορία είναι κώλος και βρακί με θεοκρατικά καθεστώτα στη Μέση Ανατολή (συνεργάζονται οικονομικά και πολιτικά), χωρίς να διευκρινίζει ωστόσο την ακριβή κατανομή ρόλων (ποιος είναι κώλος και ποιος βρακί), δείχνοντας πως είναι νύχι-κρέας με τη γλώσσα του λαού -για να μην πούμε κώλος-βρακί με τους αγώνες των σύγχρονων «αβράκωτων».

***

Στο ΕΚΑ αναδείχτηκε νέα διοίκηση, με πρόεδρο τον Στεφανάκη -ο πάγος έσπασε κτλ. Κάτι που δεν αρκεί (ούτε λίγο) για να ροδίσει το μέλλον μας, όπως δείχνουν τα πράγματα στην ΑΔΕΔΥ, όπου η πρόταση για απεργία δεν πέρασε γιατί οι δυνάμεις της ΑΝΤΑΡΣΥΑ επέμειναν στη δική τους πρόταση-σχεδιασμό για 48ωρη. Και αυτό μπορεί να προστεθεί στο πάνθεο με τους αστικούς μύθους -πχ ότι για μια ψήφο δεν έγιναν τα ελληνικά η επίσημη γλώσσα των ΗΠΑ. Μόνο που εδώ δεν είναι μύθος και είναι μάλλον μικροαστικός, στη λογική «48ωρη ή τίποτα».

Το βασικό βέβαια είναι πως τα Νατοϊκά παραμένουν η επίσημη γλώσσα της ελληνικής κυβέρνησης και αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει με μια ψήφο, ούτε με μια αλλαγή κυβέρνησης.

Τι επικαλείται ο Μητσοτάκης για να στείλει φρεγάτες κτλ στην Κύπρο; Το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ που μιλά για βοήθεια μεταξύ χωρών-μελών του Οργανισμού. Η Κυπριακή Δημοκρατία δεν είναι τέτοιο, είναι όμως η Βρετανία, που έχει στρατιωτικές βάσεις στο νησί, οι οποίες θεωρούνται και τυπικά βρετανικό έδαφος. Και δύσκολα μπορούν να θεωρηθούν «κομμάτι του ελληνισμού», όπως είπε ο Μητσοτάκης στη Βουλή, ψάχνοντας πρόσχημα για την εμπλοκή στον πόλεμο.

***

Ο ΓΓ αποκάλυψε σε δημοσιογραφικό πηγαδάκι πως δύο από τα τέσσερα ιρανικά (;) drone που αναχαιτίστηκαν στην Κύπρο προορίζονταν για τη βάση της Σούδας. -Έχετε πληροφορίες; τον ρώτησαν. Το ξέρουμε! απάντησε. Και ούτε μία λαλίστατη κυβερνητική πηγή δε βγήκε να τον διαψεύσει, ενώ ο Δένδιας είπε σε τηλεοπτική συνέντευξη πως δεν έχει τέτοια πληροφορία -χωρίς να την διαψεύσει ούτε αυτός.

Όσα ξέρουν οι κομμουνιστές, δεν τα ξέρει ο κόσμος όλος -και ούτε πρέπει να τα μάθει, με «περιττές» συζητήσεις στη Βουλή. Και πού τα μαθαίνουν όλα πια αυτοί οι κομμουνιστές; Έχουν τις πηγές τους, ακόμα και στο βαθύ κράτος, όπως έδειξε τις προάλλες και η συγκλονιστική μαρτυρία ενός πρώην λιμενικού για το προσφυγικό και τις επαναπροωθήσεις.

Εκτός από τους νατόγκαβλους απόστρατους καραβανάδες που παρελαύνουν αυτές τις μέρες στα κανάλια για να μας πουν υπεύθυνα πως δεν κινδυνεύουμε -και άντε να πουν το αντίθετο και να τρέχουν για την εκκένωση της Σούδας, των Χανίων και της μισής Κρήτης-, υπάρχει και ένας άλλος κόσμος στις Ένοπλες Δυνάμεις -ακόμα και στα Σώματα Ασφαλείας. Ο οποίος δεν εκδηλώνεται, για ευνόητους λόγους, ή δε βρίσκει θέση στα κανάλια, για ακόμα πιο ευνόητους λόγους.
Μπορεί όμως να τον δει κανείς στις σελίδες του Ρίζου, με το ρεπορτάζ από την εκδήλωση στο ΣΕΦ και την απόδοση τιμής σε παλιούς αγωνιστές -με τους απογόνους τους να παραλαμβάνουν τιμητικά διπλώματα, εκτός από μια περίπτωση, όπου δε βρέθηκαν γνωστοί συγγενείς και το δίπλωμα θα φυλαχτεί στην έδρα της Κετουκε.

***

Το Τουντέχ δεν είναι απαραίτητα κομμουνιστικό κόμμα (χωρίς το απαραίτητα). Αυτοί που ξεχνάν τις σφαγές και τις διώξεις των κομμουνιστών στο Ιράν είναι σίγουρα κομμουνιστές;
Ίσως όσο και αυτοί που ανασύρουν τη συζήτηση περί Αγιατολάχ και θεοκρατίας στη σημερινή συγκυρία. Αλλά δεν τους περισσεύουν λόγια κριτικής για τις δυτικές θεοκρατίες, που έχουν για θεό τους το χρήμα, τις βόμβες, την εξουσία και προώθησαν-επέβαλαν αυτές τις αξίες σε όλον τον πλανήτη. 

Τι μπορεί να είναι κάτω και από τους gusanos στη Φλόριντα, στα κατώτερα κλιμάκια-καζάνια της επίγειας κόλασης; Ίσως οι Ιρανοί που πανηγυρίζουν μπροστά στις κάμερες, όχι το τέλος μιας θεοκρατίας, αλλά τα ιμπεριαλιστικά εγκλήματα, χορεύοντας στον ρυθμό στο ταψί του Τραμπ, με τη γλοιώδη χάρη ενός Χλαπάτσα. Πώς να λένε άραγε στα φαρσί το «θα σας δείξω εγώ, θα δείτε τι θα πάθετε»;
Dance me to the end of world...

***

Η Μάγδα αφιέρωσε τη νίκη του Παύλου και του αντιφασιστικού κινήματος σε όλα τα θύματα του ναζισμού και προπαντός στους 200 της Καισαριανής, σκορπώντας ρίγη συγκίνησης σε όσους την άκουγαν.
Ο φασισμός δεν πρόκειται να πεθάνει μόνος του, ούτε βέβαια θα του κάνει ευθανασία μια δικαστική απόφαση. Θα τον τσακίσουν, όμως, όσοι έχουν το ψυχικό σθένος της Μάγδας, το αλύγιστο φρόνημά της και τη συνείδηση να συνδέσουν τη δική τους υπόθεση με έναν συλλογικό αγώνα, το μεγάλο, το ωραίο, το συγκλονιστικό.

Μία μέρα αργότερα, ο κόσμος ανατριχιάζει και πάλι με τα νέα ντοκουμέντα που έρχονται στη δημοσιότητα. 

Αυτή η φωτογραφία από τη στιγμή της εκτέλεσης. Αυτές οι υψωμένες γροθιές, που περιφρονούν τον θάνατο και τον φασισμό. Αυτός ο τόπος, αυτό το κόμμα, αυτά τα δέντρα που δε βολεύονται με λιγότερο ουρανό και ετοιμάζουν την έφοδό τους. Αυτό το τραγούδι των Κοινών Θνητών, που υμνεί τους Κοινούς Αθάνατους 200 και βγήκε την ίδια μέρα!

Εντάξει, ήρωες, καθαρά βλέμματα, σφιγμένες γροθιές. Έρπη όμως έβγαλε κανείς τους ή δεν υπέφεραν τόσο;

Μιας και δεν είμεθα ιστότοπος-site-, ελπίζω να μη θεωρηθεί εμπορική διαφήμιση. Είναι πάντως μια καλή ευκαιρία να πάρετε (όσοι ενδιαφέρεστε) τις επόμενες μέρες, σε καλή τιμή από τον Γκούτεμπεργκ, το «Πούτζι», μια μυθιστορηματική βιογραφία ενός καλλιεργημένου μεν ανθρωπάκου δε (όπως ήταν το παρανόμι του), που «υπέκυψε» στην πολιτική γοητεία των Ναζί και τα έσπασε μαζί τους για λάθος λόγους, χωρίς τη θέλησή του και χωρίς να αποκηρύξει ποτέ τις ιδέες του ή τον θαυμασμό του για τον Φύρερ.
Δε χρειάζονται μεγαλοστομίες του τύπου «απαραίτητο ανάγνωσμα» κτλ, είναι όμως χρήσιμο και επίκαιρο, με λογοτεχνική γραφή και πολιτικό άλλοθι, σαν αυτά που αρέσουν στην κε του μπλοκ -και ενδεχομένως στους αναγνώστες της.

***

Ξεφυλλίζεις με κλικ το όργανο, πέφτεις πάνω στο όνομά του, ζουμάρεις αμέσως στην είδηση από τη χώρα των Κιμ.
Ειδικότερα, ο Κιμ Γιονγκ Ουν ισχυρίστηκε ότι «ένας πύραυλος είναι αρκετός για να σβήσει» το Ισραήλ, τονίζοντας τις δυνατότητες του πυρηνικού και βαλλιστικού οπλοστασίου της Βόρειας Κορέας.

Από μικρό (κράτος) και από «τρελό» μαθαίνεις την αλήθεια, λες μέσα σου και συνεχίζεις την ανάγνωση.

Με την αναφορά «ένας πύραυλος είναι αρκετός για να σβήσει» το Ισραήλ, ο Κιμ χρησιμοποιεί την ίδια ακραία ρητορική που είχε στις προηγούμενες αντιπαραθέσεις του με τη «Δύση».
Εντάξει τώρα, πετάει. Δυο απλωτές με τα χέρια κάνει και ξαναπέφτει.

***

Πόσο συχνά ακούς τη φράση «είναι ζήτημα ζωής και θανάτου»; Και πόσες φορές πλησιάζει την κυριολεξία, όπως για τους απεργούς ναυτεργάτες που απαιτούν την ασφαλή επιστροφή των συναδέλφων τους από την εμπόλεμη ζώνη; Ένας από τους πιο σημαντικούς απεργιακούς αγώνες (που πέρασε στα ψιλά των εφοπλιστικών ΜΜΕ), για να νικήσει η τάξη μας και η ζωή. Αυτή που δεν έχουμε πια στη Δραπετσώνα με τα καζάνια του θανάτου.

Έχουμε και λέμε.

Ο Μελισσανίδης μολύνει τη θάλασσα και την ατμόσφαιρα με τα καζάνια του θανάτου. Η ΕφΣυν είναι μαχητική, αποκαλυπτική εφημερίδα. Οπότε θα έχει αύριο πρωτοσέλιδο θέμα τη ροή των λαδιών στην Oil One.
Όχι...

Ο Μελισσανίδης κάνει χρυσές μπίζνες με τον πόλεμο. Η ΕφΣυν στηρίζει τον Αλέξη και δεν έχει χώρο για φωνές που του ασκούν κριτική. Ο Τσίπρας θα πάρει πρωτοβουλίες για να σταματήσει τον πόλεμο και την εμπλοκή της χώρας.
Ούτε...

Το βαθύ Τουίτερ αποθέωνε τον σοσιαλιστή Πέδρο Σάντσεθ, που ύψωσε ανάστημα. 11 χρόνια πριν αποθέωνε την ελπίδα που έρχεται. Έβαλε όμως μυαλό από την κωλοτούμπα της «Πρώτης Φοράς Αριστερά» και δεν την ξαναπατά τώρα.
Χμμ...

Ο Σάντσεθ φωτογραφιζόταν δίπλα στον Ζελένσκι με φόντο την Γκερνίκα -μαρτυρικό τόπο για τα θύματα των Ναζί. Ο Αλέξης πόζαρε δίπλα στον σατανικά καλό Τραμπ, για την ειρήνη και τη δημοκρατία. Η ελπίδα είναι ένα πιάτο που τρώγεται ξαναζεσταμένο.
Βφκστφτ...

Πάντα έρχεται μια μικρή λεπτομέρεια, πχ τα γεγονότα, να σου χαλάσει μια ωραία λογική ακολουθία. Μία τελευταία προσπάθεια.

Ο Σάντσεθ έβαλε βέτο για τις Νατοϊκές βάσεις (που φεύγουν, που μένουν) επί ισπανικού εδάφους. Η Ισπανία έστειλε φρεγάτα στην Κύπρο και βλέπει θετικά τις επιχειρήσεις σε ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο. Ο Ανδρέας καμαρώνει από ψηλά την Πασοκιά (ι ελ σοθιαλίσμο) αλά ισπανικά και θυμάται το αγαπημένο του ισπανικό μόριο «θα», που έλεγε και ο Χάρρυ Κλυνν στο Nάτην, Φάτην.
Κάτι κάναμε τελικά.

***

Το άλλο το έμαθες;
Εντάξει, πρέπει να κλείσουμε, ας μείνουμε στα σημαντικά.
Πλάκωσαν οι αναρχικοί τους Αρασίτες στη Σαλούγκα.
Αυτό απαιτεί ένα άλλο κείμενο, ας κρατήσουμε τα ήσσονος σημασίας εδώ.

Επίλογος

Αυτό είναι μια ιδέα που μπορεί μελλοντικά να την αναπτύξω σε ξεχωριστό κείμενο, μπορεί να μπει και εδώ όμως ως ένα ερώτημα στους εαυτούς μας: αν και ποιον ενδιαφέρει η πολιτική σήμερα -και αν-με ποιον τρόπο ενδιαφέρει και εμάς τους ίδιους. Τι είναι πολιτική, πόσοι γοητεύονται από την τέχνη της, πόσοι σφοι έχουν πολιτική σκέψη και δράση. Πόσο μας αφορά μια μίζερη πολιτική επικαιρότητα, καταιγιστική και κουραστική, φιλτραρισμένη από διάφορους μηχανισμούς και τρολ της δεκάρας. Γιατί να ενδιαφέρει τον λαό ένα πεδίο στο οποίο δεν έχει ουσιαστική συμμετοχή, καθορίζει μεν τη ζωή του, αλλά δεν μπορεί να το καθορίσει αυτός, στο δοσμένο πλαίσιο.

Σε κάθε περίπτωση, ο πόλεμος τον αφορά άμεσα -ακόμα και όσους δεν το καταλαβαίνουν ή όσους σκέφτονται μόνο ένα πιθανό πλήγμα στον τουρισμό και την τσέπη τους ή την τιμή της βενζίνης. Μια κυβέρνηση που αρνείται να φέρει το θέμα προς συζήτηση στη Βουλή είναι δεδομένα μέρος του προβλήματος και οργανωτής της μαζικής αδιαφορίας προς την πολιτική. Και αυτό ίσως είναι ό,τι χρειάζεται να ξέρει κανείς, για να καταλάβει τις προθέσεις της γύρω από την επιστολική ψήφο και τη συμμετοχή του «κυρίαρχου λαού» στα πολιτικά δρώμενα.

***

Τις επόμενες ημέρες η κε του μπλοκ θα αδυνατεί αντικειμενικά να (παρ)ακολουθεί τις εξελίξεις της επικαιρότητας με κείμενα. Μπορεί να ανέβει κάποιο κονσέρβα -καλώς εχόντων των πραγμάτων. Ελπίζω να μην είναι εντελώς ανεπίκαιρο και βασικά να μην ξεσπάσει στο ενδιάμεσο ο Γ’ Παγκόσμιος.

Κλείνουμε όπως ξεκινήσαμε, με αυθόρμητα μηνύματα στους τοίχους, για τη Ρόζα, τον Σήφη και τις επετείους της ημέρας -5 Μαρτίου.

200 χαρταετοί - Στης Καισαριανής τον τοίχο

Ξέρεις τι είναι να έχει τέτοια ωραία μέρα, χαρά λαού, λες και είναι Πρωτομαγιά (του ’44) κι εσύ να λείπεις; Να βγαίνει ο κόσμος για ηλιακό προσκύνημα, να φωτοσυνθέσει σε πάρκα και αλσύλλια, να διώξει την υγρασία από τις αρθρώσεις και την κλεισούρα από την ψυχή του. Να γεμίζει το Σκοπευτήριο παρέες, οικογένειες, παιδικές φωνές, ακόμα και φασαίους που παραγγέλνουν καλαμαράκια από το Efood. Να γιορτάζει η φύση, να θριαμβεύει η ζωή, να έρχεται η άνοιξη με πολλά διάπλατα παράθυρα. Και 200 χαρταετοί να κάνουν έφοδο στον ουρανό της Καισαριανής, αλλά να μη φεύγουν πολύ ψηλά, κουβαλώντας κάτι από το φορτίο του χώρου και το βάρος της συγκίνησης.

Να γίνεται ο τοίχος στην Καισαριανή τέρμα, για το παιχνίδι των παιδιών και όχι για τη ζωή τους, όπως του 14χρονου Ανδρέα Λυκουρίνου, που ήταν ήδη «σεσημασμένος αντιστασιακός» στα 13 του, όταν τον συνέλαβαν (και εσύ να σκέφτεσαι αν είσαι ακόμα νέος στα 40 και αν έχεις αφήσει τίποτα πίσω σου -ή αν είναι αρκετά ώριμα τα παιδιά του Γυμνασίου να ξέρουν για τι παλεύουμε και να δώσουν βιογραφικό στην ΚΝΕ).
Να μη γίνεται ο τοίχος σύνορο του κόσμου (όπως έγραφε ο Βάρναλης), ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο, στον άνθρωπο και τον φασίστα, παρά μόνο ανάμεσα στο γλέντι της Καθαράς Δευτέρας και την κατάνυξη, που σου επιβάλλει αυθόρμητα η ατμόσφαιρα του χώρου -μια αύρα μοναδική, σχεδόν υλική μα αόρατη, που θα την ζήλευε και η τσιμεντωμένη Ακρόπολη, υποκλινόμενη στη δική μας «Ακρο»...
Αλλά κυρίως να σπάει ο τέταρτος τοίχος για το κοινό, που βρίσκει καταφύγιο και ηρεμία στο Σκοπευτήριο, χαίρεται τον χώρο, τον κάνει δική του υπόθεση, και υψώνει δικό του (αντιφασιστικό) τείχος προστασίας από τις ακρίδες της εμπορευματοποίησης και όσους τον βλέπουν ως πεδίο βολής -για τα κέρδη τους ή στην κυριολεξία, πχ ο Κούβελος.

Να βλέπεις τους σφους με τα περιβραχιόνια, που χρεώθηκαν να ανοίξουν τον χώρο, θυσιάζοντας μια αργία -ελάχιστος φόρος τιμής για όσους θυσίασαν τη ζωή τους για έναν καλύτερο κόσμο -όπου η ζωή δε θα είναι απλώς επιβίωση, κι αυτό με αμφίβολα αποτελέσματα. Και τους επισκέπτες που πήγαιναν ενθουσιασμένοι, σαν καλά μαθητούδια, να πουν το μάθημα* που πήραν αυτές τις μέρες. Και να απορήσουν ρητορικά γιατί δε μαθαίνουμε τίποτα για τους 200 στο σχολείο και πόσο συναρπαστικό θα ήταν για τα παιδιά ένα μάθημα Ιστορίας, που θα έλεγε την αλήθεια.

*Πχ ότι οι περισσότεροι από τους 200 δεν ήταν τυπικά «Αντιστασιακοί» -όπως τους έλεγαν ντροπαλά όσοι αρνούνταν συνειδητά να τους πουν κομμουνιστές- γιατί ήταν κρατούμενοι από τα χρόνια του Μεταξά και των διαδόχων του, που τους παρέδωσαν στις αρχές κατοχής (το κράτος έχει συνέχεια και τους ίδιους εχθρούς). Ή ότι ο Μεταξάς σημείωνε στο ημερολόγιό του πως είναι φυσικό τα παραθαλάσσια κράτη, σαν την Ελλάδα, να συμμαχούν με τους Βρετανούς, ενώ άλλα στην ηπειρωτική Ευρώπη με τη ναζιστική Γερμανία. Real politic...

Και τι άλλο μάθαμε σήμερα, παιδιά -μικρά και μεγάλα;

Πήγαμε στο Μουσείο της Αντίστασης -αυτό που «δεν υπάρχει» και θέλουν να το ιδρύσουν τα ΑΣΚΙ και ο Δούκας. Μάθαμε για τη βρετανική επέμβαση τον Δεκέμβρη, που ξεπέρασε σε αγριότητα τα ναζιστικά μπλόκα, πχ με βόμβες σε νοσοκομεία και άσυλα για παιδιά. Για τις εκτελέσεις που ξεκίνησαν τον Μάη του ’42 και αυξάνονταν εκθετικά όσο πιο φανερό γινόταν ότι οι μέρες της Κατοχής στη χώρα μας είναι μετρημένες -μια αλήθεια απαράγραπτη που δείχνει την κτηνωδία των κατακτητών, αλλά και των συνεργατών τους που αγωνιούσαν για το μέλλον τους (ένα δικέφαλο τέρας, που κανένα πονηρό αφήγημα δεν μπορεί να παραγράψει τις ευθύνες του). 

Για τις γυναίκες που εκτελέστηκαν, όπως η Αθηνά Χατζηεσμέρ και η Ηρώ Κωνσταντοπούλου, πριν καν περάσουν το κατώφλι της ενηλικίωσης. Και η Καίτη Βιτιβίλια, που δεν την πρόδωσε απλά ο δωσίλογος συνάδελφός της, αλλά της έβαλε κρυφά στο συρτάρι μια εφημερίδα του ΕΑΜ, για να την πιάσουν τα αφεντικά του. Και για τις Ξένη και Στάσα Βαρδάκη, που ήταν μέλη της ΟΠΛΑ, προφανώς από την ίδια οικογένεια, και έπαιρναν εκδίκηση για το αίμα των συναγωνιστριών τους. Και αν ζούσαν σήμερα, ίσως περιλάμβαναν τα τρολ που λέγανε με ύφος πως δεν υπήρχαν γυναίκες μεταξύ των 200, οπότε τα χαρακτικά που τις απεικονίζουν ήταν σκέτη προπαγάνδα...

Για τη μακάβρια στατιστική της Κατοχής και τους 260 χιλιάδες νεκρούς λόγω ασιτίας -που κάνουν πως τα αγνοούν κάτι θρασύδειλα ανθρωπάκια όπως ο Τζήμερος, όταν αναρωτιούνται ποια ήταν η αξία και το ισοζύγιο της Εαμικής Αντίστασης, που επέφερε μόνο... βαριά αντίποινα. Αλλά το ΕΑΜ μας έσωσε απ’ την πείνα, την επιστράτευση για το Ανατολικό Μέτωπο, την επέκταση της βουλγαρικής ζώνης. Οργάνωσε και έσωσε έναν λαό, που δεν κάθισε φρόνιμα να τον σφάξουν για να αγιάσει μετά θάνατον.

Κι ύστερα, είδαμε τόσα τεκμήρια. Την τούφα από τα μαλλιά ενός αγωνιστή, που έκοψε η μητέρα του λίγο πριν την εκτέλεση, για να έχει ένα ενθύμιο. Την κουρελού του Άρη -που ήταν σα να καθόταν μαζί μας, να τσιμπάει από τους μεζέδες της ημέρας. Την παιδική ζωγραφιά με τους 200, δίπλα σε μια φωτογραφία τους. 

Αλλά και μια παλιότερη (!) φωτογραφία, που θρυλείται πως δείχνει την τελευταία εικοσάδα, χαμογελαστή και στον θάνατο -και μπορεί να ’ταν η μόνη γνωστή φωτογραφία τους μέχρι πρότινος, αν και δεν έχει αποδειχτεί τι ακριβώς απεικονίζει. Κάτι που μας μαρτυρά, μεταξύ άλλων, πόσο δύσκολη, μακροχρόνια διαδικασία είναι η ταυτοποίηση, μέσω παλιών φωτογραφιών.

Αλλά και τα συγκινητικά μηνύματα στο βιβλίο επισκεπτών. Των Ισπανών καθηγητών από τη Λεόν. Των Γερμανών που προσπαθούν να διαχειριστούν τη μνήμη και το ναζιστικό παρελθόν της χώρας τους, ως επισκέπτες μιας άλλης χώρας που έχει ως επίσημη γραμμή της την ιστορική αμνησία. Του Βόσνιου για τους ήρωες, τη Γιουγκοσλαβία και τη Σρεμπρένιτσα. Διαβάζεις πόσο βαθιά εντύπωση άφησε η επίσκεψη στα παιδιά από το ΕΠΑΛ Περιστερίου και τον φοιτητικό σύλλογο της Φιλοσοφικής. Διαβάζεις τι έγραψε ένα μικρό Πρωτάκι, που πήρε το πρώτο μάθημά του για την ιστορία του τόπου -πριν του μάθουν πως η ιστορία είναι αέναη και στείρα αποστήθιση.

Διαβάζεις την απορία «πώς φυτρώνουν ταπεινά λουλουδάκια σε έναν τόπο φρίκης» -ίσως γιατί η φύση ξέρει πως χωρίς ομορφιά και ελπίδα δεν υπάρχει ζωή. Την αφιέρωση «ήρωες με 12 ζωές» για τους 200. Και το λιτό μήνυμα της ανιψιάς του Ιωάννη Θεολόγου που παρέδωσε και αρχειακό υλικό στο Δήμο Καισαριανής. Και προς το τέλος το μήνυμα ενός Νίκου Καρανίκα, που -σε αντίθεση με τον συνονόματό του- δεν έγινε πολιτικός φίλος και θαυμαστής του (Σπυρ)Άδωνη.

Ο οποίος Άδωνης λυσσάει με κάθε είδους ντοκουμέντα, ιστορικά και σύγχρονα. Και μας κουνά με στόμφο το δάχτυλο: αν οι κομμουνιστές διαστρεβλώνουν τις εικόνες (από την «επίθεση» που δέχτηκε στη Νίκαια), φανταστείτε τι προπαγάνδα κάνουν για ιστορικά γεγονότα, όταν δεν υπάρχει βίντεο. Και δε θέλει πολύ μυαλό να καταλάβεις πως βγάζει φλύκταινες για το χαστούκι που δέχτηκε -όχι από τους γιατρούς, αλλά από τις φωτογραφίες με τους 200. Κι αν πετά τόσο χυδαία ψέματα, όταν υπάρχει οπτικό υλικό (που τον δείχνει να δίνει εντολές στην αστυνομία και να τραμπουκίζει έναν γιατρό), φαντάσου τι βατράχια εκστομίζει για την Ιστορία, δηλ για περιόδους και γεγονότα όπου δεν υπήρχε βίντεο.

Μπορεί, όμως, να βρει παρηγοριά στη συντροφιά με τον Τζήμερο. Ή τον Καλύβα, που πνίγει τον πόνο του στο δηλητήριο του αντικομμουνισμού και αποφαίνεται, σαν το τελευταίο τρολ του Μαξίμου, ότι: οι φωτογραφίες των 200 παράγουν πολιτική χειραγώγηση. Ότι οι κομμουνιστές δεν ήταν μόνο θύματα αλλά και θύτες. Δεν έκαναν Αντίσταση, αλλά επανάσταση. Και πως υπήρξαν εκτελεσμένοι αντιστασιακοί, όπως η Λέλα Καραγιάννη, που δεν έγιναν viral, γιατί δεν ήταν κομμουνιστές. Στον λίβελό του βάζει μια εικόνα του ναζί λοχία-φωτογράφου, για να αποφύγει την πολιτική χειραγώγηση της φωτογραφίας των 200, που χαμογελούν σαρδόνια σαν θύτες, σαν νικητές της Ιστορίας. Και βασικά για να δείξει πως «αποστασιοποιημένη επιστήμη» είναι βασικά να παίρνεις αποστάσεις από το λαϊκό κίνημα.

Κι αν καταφέρνεις να σε μισούν και να σε φοβούνται, ακόμα και πεθαμένο οι απόγονοι των δωσίλογων, τότε έχεις κάνει κάτι καλά. Αν λείπεις αλλά καταφέρνεις να γεμίζεις ζωή και δραστηριότητες το Θυσιαστήριο, να είναι ένας χώρος γεμάτος παιδιά που παίζουν και μαθαίνουν (με την τάξη τους και για την τάξη τους), να ρίχνεις τον σπόρο της γνώσης (που δεν είναι ποτέ νεκρή) και του αγώνα (που δίνει πάντα καρπούς)... Αν λείπεις αλλά έχεις κάνει το Σκοπευτήριο έναν χώρο όπου ο κόσμος έρχεται να φάει, να ξαπλώσει, τον νιώθει σπίτι του, και δε φοβάται μη φωνάξει ή γελάσει και τον «βεβηλώσει», όπως άλλους τόπους μνήμης με στείρα μουσειακή προσέγγιση... Τότε ο αγώνας σου δεν μπαίνει σε μουσείο. Τότε όλα μοιάζουν με ποίημα του Ρίτσου. Τότε δεν είναι τίποτα να λείπεις. Και θα είσαι για πάντα μέσα σ’ όλον τον κόσμο. Σε όλα εκείνα, που γι’ αυτά έχεις λείψει.

Υστερόγραφο

Εκτός από τον Καρανίκα, ο Άδωνης θα μπορούσε να βρει παρηγοριά και σε άλλους φίλους με ριζοσπαστικό πρόσημο, από τον Κώστα μέχρι τον Ιάσωνα -που θαυμάζει το «Πλατεία Λένιν, Πρώην Συντάγματος» και λέει πως το ΚΚΕ άφηνε σκόπιμα τους κρατούμενους στο Χαϊδάρι, γιατί είχαν μεγάλη αξία σε επίπεδο προπαγάνδας. Αλλά αυτά ίσως χωρέσουν σε κάποιο άλλο κείμενο.

Υστερόγραφο 2

Αύριο ο Δήμος Καισαριανής κάνει τα αποκαλυπτήρια του μνημείου για τα θύματα των Τεμπών. Αλλά ίσως κάποιοι προτιμήσουν τη βιβλιοπαρουσίαση του Θ.Ν. στον σύλλογο Παρνασσού, με αφήγηση αποσπασμάτων από τη Βασιλεία Παπαρήγα και αρκετούς ακόμα «ασώτους» του Φλεβάρη (και του Νοέμβρη) στο πάνελ. Αυτά είναι σοβαρά διλήμματα...

Ένας δεν ήταν μα διακόσιοι

Έχω ένα σοβαρό-συγκινητικό μέρος και ένα χαβαλεδιάρικο. Ποιο θέλετε να διαβάσετε πρώτο;
-Ξεκίνα σοβαρά, για να κάνεις ευχάριστο (;) φινάλε τρολάροντας.

Ωραία (;).

Ένας δεν είναι μα χιλιάδες. Και οι διακόσιοι της Καισαριανής έγιναν εκατοντάδες χιλιάδες και άλλοι τόσοι γύρω από το ΕΑΜ και τη λαοκρατία. Κάποτε ο Πέρσης βασιλιάς είχε μια επίλεκτη φρουρά από 10 χιλιάδες «Αθάνατους», όπου για κάθε νεκρό πολεμιστή υπήρχε άμεσος αντικαταστάτης και δε λιγόστευαν ποτέ. Οι διακόσιοι κέρδισαν τη δική τους θέση στην αθανασία, γιατί ο καθένας τους ενέπνευσε χιλιάδες άλλους να μπουν στις γραμμές μας και να αναπληρώσουν το κενό τους: Ένας στο χώμα, χιλιάδες στον αγώνα. Κι έγιναν λίπασμα της λευτεριάς -κι ας έμεινε μισή. 

Γιατί όπως είπε ένας μαθητής: «νόμιζαν ότι τους σκότωσαν, αλλά τους έκαναν αθάνατους και σήμερα όλη η Ελλάδα μιλάει για αυτούς».
Τώρα είναι δικός σου αυτός ο δρόμος.
Κι αυτή η απρόσμενη εμφάνιση των ξεχασμένων φωτογραφιών έχει κάτι από το θαύμα της Ανάστασης, σαν βίωμα. Θανάτω, θάνατον πατήσαντες. Περιμένετε εσείς το Πάσχα και τη Δευτέρα Παρουσία...

Η πλατεία Μακρή γεμίζει από νωρίς. Ελάχιστοι έχουν χρέωση, οι πιο πολλοί το νιώθουν χρέος τους -στη ζωή, στους 200, στον θάνατό τους που πάτησε τον θάνατο. Κι είναι όλοι τους εδώ, 200 από εμάς, σηκώνονται πικέτες με τα ονόματά τους, άπαντες παρόντες. Γιατί αν έχεις λείψει για ό,τι πρέπει, θα ’σαι για πάντα μέσα σε όλα εκείνα που γι’ αυτά έχεις λείψει -όπως λέει ο Ρίτσος.

Ζούμε μεγάλες στιγμές, τις πιο συγκινητικές μέρες από όσο θυμάμαι -είπε ένας από τους (βιολογικούς και πολιτικούς) απογόνους στο βήμα. Ίσως είναι υπερβολή, αλλά ποιος να του φέρει αντίρρηση -όλοι το ίδιο νιώθουν.
Μας είπε για την ξαφνική εμφάνιση «αυτών των τύπων, που περπατάνε ένα πρωινό στην Καισαριανή σα να έχουν βγει βόλτα στο πάρκο». Για το ψυχικό τους σθένος, που δεν είναι γνώρισμα μόνο των κομμουνιστών, αλλά είναι κυρίως δικό τους. Και για την απάντηση που δίνουν οι φωτογραφίες στη θεωρία των δύο άκρων. Από τη μια οι 200 και από την άλλη οι εκτελεστές τους. Από τη μια οι 27 εκ. σοβιετικοί νεκροί και από την άλλη οι χιτλερικοί εισβολείς. Αυτά τα «άκρα» θέλουν να εξισώσουν. 

Κι ύστερα πήγε να αναζητήσει τη συντρόφισσα με το όνομα του παππού του (και το δικό του) για να βγει μαζί της μια φωτογραφία.

Ο Κατημερτζής ήταν μικρό παιδάκι εκείνη την Πρωτομαγιά και θυμάται να απορεί πώς γίνεται να τραγουδάνε οι άνθρωποι που πάνε για εκτέλεση». 88 χρονών σήμερα, πάντα μάχιμος και οργανωμένος, ψάχνει σταθερά να βρει τι είναι αυτό που τους έδωσε τόση τόλμη και θάρρος.
Ενώ η Αθηνά Ζύμαρη είπε πως οι σφαίρες αυτές, εναντίον των 200, ήταν σκυτάλες για τους επόμενους. Γιατί όπως είπε ο σφος από τη νεολαία, οι 200 δε θέλουν να τους τιμήσουμε, αλλά να συνεχίσουμε και να νικήσουμε!

Είπε ακόμα -ο σφος απο τη νεολαία- για την αιμάτινη γραμμή που κυλούσε στους δρόμους της Καισαριανής και χωρίζει μέχρι σήμερα δύο διαφορετικούς κόσμους, του φασισμού και της εκμετάλλευσης από αυτούς που παλεύουν να ξημερώσουν καλύτερες μέρες.
Αυτές είναι οι δικές μας κόκκινες γραμμές και καμία μνημονιακή αριστερά δεν μπορεί να τις αγγίξει και να τις ευτελίσει -με στεφάνια και κούφιες επικλήσεις.

Κι όταν μίλησε ο Τάτσης από την κετουκε και είπε ότι η ΚΟΑ «ανακοινώνει τα εξής...», κόπηκαν οι ψίθυροι, πάγωσε ο χρόνος και όλοι περίμεναν να ακούσουν.
Το ΚΚΕ αναλαμβάνει την αποκατάσταση του μνημείου. Εθελοντές σφοι θα κρατούν με βάρδιες ανοιχτό και επισκέψιμο το μνημείο κάθε Κυριακή. Θα συγκροτηθούν συνεργεία σφων οικοδόμων, μηχανικών κτλ για την καλύτερη συντήρηση του μνημείου. Θα γίνουν οργανωμένες επισκέψεις στο Μουσείο Εθνικής Αντίστασης και στο Μπλοκ 15 του Χαϊδαρίου, μια συναυλία πριν την Πρωτομαγιά και μια μεγάλη συγκέντρωση αλληλεγγύης στην Κούβα -που συγκινείς τους πάντες, όσοι και οι 200.

Με τόσο ενθουσιασμό, που τον άγγιζες πηχτό στην ατμόσφαιρα, θα βρίσκαμε πρόθυμους εθελοντές για τα πάντα: για να φέρουν τις εικόνες απ' το Βέλγιο, να τις κλέψουν στη διαδρομή από το αεροδρόμιο για να τις παραδώσουν στο ΚΚΕ και το αρχείο του, ακόμα και να κυνηγήσουν απογόνους των δωσίλογων στις πέντε ηπείρους -όπως κάποτε η Μοσάντ με τον Άιχμαν. Ή βασικά σαν μια διεθνή ΟΠΛΑ, που είναι ανάγκη των καιρών.

Το ποτάμι ξεχύνεται στους δρόμους, σα να τρέχει προς τον θάνατο με βλέμμα καθαρό, οι φωνές πιο δυνατές από ποτέ, η πόλη στο πόδι, η γειτονιά στο παράθυρο και στα μπαλκόνια, τα σκοτάδια γίνονται λάμψη, ένα πλάνο από ψηλά θα ήταν σινεμά και ποίηση μαζί, οι σφοι να τρέχουν σα να παίζουν στην Αναπαράσταση, στο παλκοσένικο της ιστορίας, που τρέχει μαζί μας στον δρόμο -πάρτε κομπάρσους εσείς για τις σκηνές.

Μπαίνουμε στο Σκοπευτήριο με βήμα, ο ήχος κλείνει απότομα, ιερός χώρος, υποβλητική ατμόσφαιρα, απαράμιλλη αύρα -το σινεμά είναι μια φτωχή απομίμηση της ζωής. Ένα λεπτό σιγής, ακούγεται μόνο το βέβηλο drone, επέσατε θύματα αδέρφια εσείς, ένας γέροντας ψέλνει μόνος του τη Διεθνή, χάνει τα λόγια του, παιδιά κοιτάνε πάνω στους ώμους των γονιών τους, γίγαντες πατάνε πάνω σε άλλους γίγαντες, στον τοίχο προβάλλεται μια φωτογραφία από τους 200, περιμένει τα ονόματά τους, τις πικέτες τους, τους επόμενους, ο τοίχος είχε τη δική του ιστορία, κάποιοι την έγραψαν στον δρόμο, με πάλη ταξική και ανυπακοή, διότι δε συνεμορφώθησαν...

Βγαίνοντας πέφτουμε πάνω στο σπουδαίο κατόρθωμα των φασιστοειδών, της μαύρης νύχτας του αιώνα μας τα καμώματα. Κέρδισαν 15 λεπτά δημοσιότητας, αλλά ακόμα απορούν γιατί δε θα τους γράψει ποτέ η ιστορία, παρά μόνο με την πλάτη στον φακό και μια κουκούλα στο κεφάλι.

-.-.-

Δεύτερο μέρος
Μπορείτε να διακόψετε την ανάγνωση εδώ
Συνεχίζετε με δική σας πολιτική ευθύνη

Ένας δεν ήταν, μα διακόσιοι.

Ναι αλλά ο Σκλάβαινας από το γνωστό Σύμφωνο («πολιτικής συμβίωσης» με τους Φιλελεύθερους του Σοφούλη, που δεν προχώρησε ποτέ στην πραγματική ζωή) υπέγραψε δήλωση.

Και αργότερα προσέγγισε το ΕΑΜ και πέθανε φωνάζοντας ζήτω το ΚΚΕ. Τι να κάνουμε τώρα; Να λέμε οι 199+1 της Καισαριανής, λες και είναι λάιφ-στάιλ άρθρο για εστιατόρια και αξιοθέατα; Τα 9+1 μυστικά της μακροζωίας στην Κατοχή: μην οργανώνεστε στο ΚΚΕ, να σιτίζεστε από τρία συσσίτια, όπως ο Μητσοτάκης.

Ναι αλλά ήταν και 10 αρχειομαρξιστές, που δεν ήταν μέλη-στελέχη του ΚΚΕ, και τους είχαν απομονωμένους στην Άκρο.

Πείτε τα όλα! Βασικά τους δικούς μας τους έπαιρναν για εκτέλεση σε 19άδες. Τους άλλους τους εκτέλεσαν χωριστά, για να μη χυθεί το αίμα τους μαζί με των δικών μας και ανακατευτούν.

Καλά εσύ κοροϊδεύεις (ναι αλλά εσύ το ξεκίνησες).
Αλλά εσείς λέτε για 200 κομμουνιστές.

Και δε χαίρεστε γι’ αυτό; Πού θα ξαναβρείτε τέτοια μεγαθυμία; Τι άλλο να κάνουμε δηλαδή; Να φωνάζουμε «ΕΑΜ-ΕΛΑΣ-ΕΠΟΝ-ΟΚΔΕ-ΔΣΕ»; Να δανείσουμε μερικά μέλη στις τροτσκιστικές γκρούπες για να φτάσουν τα 200;

Όταν μιλάς για ιδιοκτησιακή λογική, το χειρότερο δεν είναι η κουβέντα περί κατοχής τους (απλή συνωνυμία με το κυρίως κατοχικό σύνδρομο) αλλά ότι τους βλέπεις σαν εμπορεύματα που τα «εξαργυρώνει πολιτικά το ΚΚΕ» και κρατάει τα ποσοστά του -όπως έγραψε στον τοίχο του ο Παπαδάκης. Κι ύστερα πας στον μπουφέ της ιστορίας -όπως έλεγε η Ρόζα- και επιλέγεις: οι 200 δικοί μας (δηλαδή όλων), η Βάρκιζα του σταλινικού ΚΚΕ, κοκ.

--Άραγε αγγίζουν καθόλου όλα αυτά τις νέες γενιές;
Ασφαλώς. Με τρέντι, σύγχρονους όρους, οι φωτογραφίες είναι τρελό content και έχουν δημιουργήσει μεγάλο hype.

Άσε που παθαίνουν υστερία τα δεξιά τρολ και ξέρουν τι γραμμή να βάλουν. Ότι οι 200 ήταν γενικά πατριώτες και όχι ειδικά κομμουνιστές; Ή ότι ήταν εθνοπροδότες (που πέθαναν για την πατρίδα) και πράκτορες της Μόσχας, οπότε κομμουνιστές; Και τέλος πάντων τι να συγκρίνουν και τι να αντιπαρατάξουν σε αυτές τις φωτογραφίες με το καθαρό βλέμμα; Το δικό τους αγέρωχο duck-face και τα φίλτρα στη σέλφι με το αφεντικό τους;

Δεν είναι όμως πως δε συγκινούνται με παλιές, ασπρόμαυρες φωτογραφίες αγωνιστών. Απλώς προτιμούν αυτές με τα κομμένα κεφάλια, τους φανοστάτες, τους απαγχονισμένους κτλ.

--Στα προεόρτια της δικής μας συγκέντρωσης, οι σφοι της Σπουδάζουσας έκαναν διανομή ρόλων με τις πικέτες -που είχαν ψιλές και δασείες, αλλά ήταν σαν καινούριες, σαν επιχρωματισμένες φωτογραφίες.

-Ναπολέων Σουκατζίδης; Α, εσύ πήρες τον «σελέμπριτι».
-Εσύ τι έχεις ντυθεί;
-Εγώ Ταλαίπωρος, που δεν τον ήθελε κανείς. Λες να μου φόρτωσαν κάναν τροτσκιστή;
-Όχι, αγρότης από τη Σάμο ήταν, έγραψε και η Ρίτσου για αυτόν.
-Εντάξει, αλλά να ξέρεις ότι ο Σουκατζίδης ήταν φαλακρός. Και η πραγματική ζωή είναι πολύ πιο πεζή και ποιητική μαζί από τις εύκολες σκηνές του κυρ-Παντελή.
-Καλά, καλά, μόνο μη βάλεις την πικέτα πίσω στην τσάντα. Θα σε περάσουν όντως για Τροτσκιστή.

-Πού πάμε τώρα με τις πικέτες;
-Στο Σκοπευτήριο. Για εκτέλεση. Έχεις κάποιο Τελευταίο Σημείωμα;
-Γράψε. Η πάλη των τάξεων παραμένει ιστορικά αδικαίωτη, ενώ η διεθνής καπιταλιστική μεθοδολογία... (και μετά μας έστησαν στον τοίχο, όρκο παίρνω καλοί άνθρωποι ήτανε, ακόμα και οι τροτσκιστές).

-Κάποια τελευταία επιθυμία μήπως;
-Να δικαιωθεί η πάλη των τάξεων.
-Χμμ. Κάτι πιο άμεσο;
-Δεν πέφτουμε στην παγίδα με το μίνιμουμ πρόγραμμα και ζητάμ...
-Δηλαδή τίποτα;
-Να αποκατασταθεί ο Κάππος.
-Πού κολλάει ο Κάππος τώρα;
-Στη συγκέντρωση για την Κούβα. Της έδινε τη μισή του σύνταξη.
-Πολιτική ή κομματική αποκατάσταση;
-Πολιτική σίγουρα. Ίσως και κομματική αν κριθεί ότι δε λειτουργούσαν σωστά τα καθοδηγητικά όργανα και μας φόρεσαν καπέλο το «Κοινό Πόρισμα» με την ΕΑΡ.
-Καλώς, θα το δούμε στον επόμενο τόμο του Δοκιμίου.

--Ναι αλλά σιγά μη δώσει το κράτος στο Κόμμα το αρχειακό υλικό. Θα το πάρει και θα το θάψει κάπου ή θα βρει μια μεσοβέζικη λύση. Πχ έξι μήνες σε εμάς και έξι μήνες στον Άδη.

--Υποβλητικό λεπτό σιγής. Ένα κινητό χτυπά την πιο ακατάλληλη στιγμή. Σαν το εναλλακτικό τέλος που πρότεινε ένα παιδί στην Άλκη Ζέη για τον Μεγάλο Περίπατο του Πέτρου. Την ώρα που ο Ναζί στρατιώτης θα σημάδευε το παιδί, θα χτυπούσε το κινητό του και θα τον διέκοπτε. Γιατί και το κινητό θέλει τον Γερμανό του!

-Ναι αλλά δε λέτε τίποτα για εκείνα τα «ρεπορτάζ» για τη σχέση του ΚΚΕ με τον Γερμανό και τη Μίνι-Πράις Φόουν και...
-Φτάνει. Τέλος. Όχι άλλο κάρβουνο!

Πόση ιστορία αντέχεις;

Τελικά γίνονται πράγματα σε αυτή τη χώρα, Βάνα μου. Άλλα εντός προγράμματος και άλλα τελείως απρόβλεπτα. Τι να σου πρωτοπώ και τι να πιστέψεις. Έτσι και αλλιώς λίγα από αυτά σε ενδιαφέρουν.

Ναι, τι θέλετε; Τα οχυρά της Νάουσας; Δεν υπάρχουν πια. Και όλοι οι Μπουραντάδες πέσαν πτώματα (ε-ε-ε, πέσαν πτώματα, θυελλώδικα χειροκροτήματα).

Σας προκαλούμε να βρείτε ένα οχυρό στην ευρύτερη περιοχή της Νάουσας. Δεν μπορείτε, γιατί δεν υπάρχουν πια. Ούτε Μπουραντάδες (ε-ε-ε, ουρανομήκεις επιδοκιμασίες). Κι αν κάποιος έχει κάποια παλιά φωτογραφία τους, είναι συλλεκτική. Ας την ανεβάσει στο e-bay να κονομήσει. Μπορεί να υπάρχουν και τίποτα απόγονοι των οχυρών, μπετόστοκοι, μπετόβλακες κτλ και να ανησυχούν μην έχουν την τύχη τους.

Προφανώς υπάρχουν ακόμα ένα σωρό οχυρά που προστατεύουν την αστική εξουσία. Αλλά πέφτουν σαν ντόμινο, με τη σειρά, ή αρχίζουν να τρίζουν οι βάσεις τους. First we take Manhattan, then we take ΑΔΕΔΥ. Αύριο, ποιος ξέρει τι άλλο;

Και εδώ αρχίζουν οι πρώτες ενστάσεις. Από πότε είμαστε με τη σταδιακή κατάληψη οχυρών και τον Πόλεμο Θέσεων του Γκράμσι (τώρα που έφυγε και ο Ρούσης); Και πότε θα ωριμάσουν οι συνθήκες για το μεγάλο άλμα; Και εγώ πότε θα γίνω μάνα (του αγώνα); Βάστα μάνα και θα γίνει το μεγάλο πήδημα. ΓΣΕΕ και ΚΚΕ ήταν αδέλφια δίδυμα, καταστατικά μιλώντας, μέχρι που την κατέλαβαν κρατικοδίαιτοι εργατοπατέρες και την κρατούν με διάφορες μικρές νοθείες και μικρά πραξικοπήματα -δις ιζ ε κουπ.

Υπάρχει και ο αντίλογος που τα μηδενίζει όλα, όπως η αλεπού τα κρεμαστάρια. Και τι έγινε που βγαίνει πρώτη η Πανσπουδαστική (αφού δε νίκησαν οι καταλήψεις για το άρθρο 16); Και τι έγινε που βγήκε πρώτη η ΔΗΠΑΚ στην ΟΕΝΓΕ και την ΕΙΝΑΠ; Και τι έγινε που βγήκε πρώτη η ΕΣΑΚ στην ΑΔΕΔΥ; Και τι έγινε που βγήκε πρώτη η ΔΑΣ στο ΕΚΑ; Και τι έγινε που ανέβηκαν τα ποσοστά του ΚΚΕ; Και τι έγινε που έχει έξι κόκκινους δήμους -αφού δεν υπάρχουν σοσιαλιστικές νησίδες;

Όλα σχετικά είναι. Αύριο-μεθαύριο δε θα έχει σημασία αν πάρουμε πχ την ΟΛΜΕ. Ή σε ένα βάθος χρόνου τη ΓΣΕΕ -ιδίως αν προχωρήσει η αποσύνθεση της ΠΑΣΚΕ και της σάπιας συνδικαλιστικής μαφίας. Ή αν αλλάξουν απότομα οι συσχετισμοί στο κοινοβούλιο -όπως έλεγε και ένα παλιό πρόγραμμα, και ας μην είναι καθόλου πιθανό. Ή αν αρχίσουν οι πιο ενδιαφέρουσες διαδικασίες, αλλά σε μία μόνο χώρα του κόσμου. Ή αν αρχίσει να κοκκινίζει η πλάση, αλλά δεν απονεκρωθεί αμέσως το κράτος -γιατί είδαμε τι έγινε και στη Σοβιετία. Και πάει λέγοντας και απαξιώνοντας...

Ευτυχώς γι’ αυτούς, απέχουμε πολύ από όλα αυτά. Μπορείς να καταλάβεις όμως ότι κάτι γίνεται, να νιώσεις τις τεκτονικές πλάκες, τους σεισμούς που μέλλονται να έρθουν, τις πρώτες ρωγμές στο παγωμένο τοπίο, να αναφωνήσεις: και όμως κινείται!

Το αποτέλεσμα στις αρχαιρεσίες του ΕΚΑ είναι μια μικρή πρόγευση για όσα μπορούν να γίνουν. Με τη μεγαλύτερη συμμετοχή αντιπροσώπων των τελευταίων δεκαετιών. Με συνεχή άνοδο σε ψήφους και ποσοστά, υπερδιπλάσια δύναμη από τη δεύτερη ΠΑΣΚΕ -του πυγμάχου συνδικαλιστή, που δεν ξέρω αν εκλέχτηκε, σε αντίθεση με τον λαοφιλή συνδικαλιστή ηγέτη Παναγόπουλο. Ακόμα και αν μαζέψουν τα κομμάτια τους, οι «δικέφαλες» ΠΑΣΚΕ-ΔΑΚΕ -που διασπάστηκαν για να ελέγξουν τη δυσαρέσκεια και τις διαρροές-, μένουν καθαρά πίσω. Ενώ πέφτει -στο σύνολο- ο ενιαίος, επανενωμένος ΣΥΡΙΖΑ (που είχε διαρροές προς το ΠΑΣΟΚ του Ανδρουλάκη) και το διασπασμένο εξωκοινοβούλιο. Κι αν δεν ακούσατε τίποτα για τόσες ανακατατάξεις και μπουρμπουλήθρες στον (μικρο)αστικό χυλό, παρά μόνο για τους δεκάδες συνδικαλιστές και τα σωματεία που «χάνει το ΠΑΜΕ», δε θέλει πολλή φαντασία (στην εξουσία) για να βρειτε τους λόγους.

Τέλος πάντων, 11 αυτοί, 20 εμείς. Μόνοι τους και όλοι μας. Με περισσότερους αγώνες, συσπείρωση, σχέδιο, ελπίδα. Και με λιγότερα αστικά οχυρά -της Νάουσας πχ δεν υπάρχουν πια. Εφεξής αν δεν περνάει κάποια απεργιακή πρόταση, θα εκτίθενται χειρότερα -με βάση τα απλά μαθηματικά. Τα καλύτερα έρχονται. Και να ετοιμάζονται τα υπόλοιπα οχυρά...

Αν και... Αυτό το δέντρο δεν το λέγανε υπομονή!

-.-

Καθαρά βλέμματα, υψωμένες γροθιές, περήφανη στάση, που δεν την αλλάζει ο θάνατος -να γίνω αθάνατος. Δεν είναι κάτι που δε γνωρίζαμε, κάτι που μας εκπλήσσει. Άλλο όμως να βλέπεις χαρακτικά, δραματοποιημένες σκηνές, να διαβάζεις μαρτυρίες και λογοτεχνικές περιγραφές, και άλλο τα φωτογραφικά ντοκουμέντα από τις τελευταίες τους στιγμές, όπου νιώθεις να σου μιλά ψιθυριστά στο αυτί η ιστορία.

Ανατριχίλα, ρίγη συγκίνησης και μια άτυπη άμιλλα στους τοίχους των σφων για ένα σχόλιο που θα σε αποτελειώσει, για έναν φόρο τιμής στους 200, που είναι σα να ξαναβγήκαν στη σκηνή για μια τελευταία υπόκλιση. Εδώ πολλοί σφοι συγκινήθηκαν με τη χοντροκομμένη τέχνη του Βούλγαρη (την αργή κίνηση στην εκτέλεση, το τρικούβερτο γλέντι με τη λαϊκή ορχήστρα στις φυλακές, το ομορφόπαιδο που δεν έφερνε ούτε λίγο στον Σουκατζίδη). Δε θα συγκινούνταν με ένα τέτοιο συγκλονιστικό ντοκουμέντο; Είμαστε μαρξιστές, με τον διαλεκτικό υλισμό, αλλά είμαστε εξόχως συναισθηματικοί, τι να κάνουμε; Και το συναίσθημα μια προέκταση της ύλης είναι...

Η σημασία των φωτογραφιών επιβεβαιώνεται και απ’ την ανάποδη, από τις αντιδράσεις του (μικρο)αστικού τόξου. Τα φασιστο-τρολ της κυβέρνησης ξερνούσαν «καλά τους έκαναν τους προδότες» (όταν δεν αμφισβητούσαν απλώς την αυθεντικότητα των φωτό), ομολογώντας οικειοθελώς πως δε λιποτάκτησαν ποτέ από το στρατόπεδο των δωσίλογων. Την ίδια στιγμή ένα τάγμα ομοϊδεατών βανδάλιζε μια πλάκα για τους 200 στο Σκοπευτήριο, μεταφράζοντας το ναζιστική δηλητήριο σε πράξεις. Ενώ -άσχετο, αλλά βασικά σχετικό- η πρυτανεία του ΑΠΘ δε συμφώνησε με τη διοργάνωσης μιας εκδήλωσης για την ΕΠΟΝ, γιατί δεν αφορούσε την πανεπιστημιακή κοινότητα. Κι εμείς έχουμε απαιτήσεις να ασχοληθούν σοβαρά με τους ομαδικούς τάφους στο Γεντί Κουλέ -σαν «κοινότητα», που δε θέλει καμία σχέση με τα κοινά...

Το δίδυμο μετριοπαθές αδέρφι της σοσιαλδημοκρατίας μυρίστηκε ψητό. Ο Χρηστίδης του ΠΑΣΟΚ είπε ότι οι 200 θυμίζουν πως η δημοκρατία κι η ελευθερία δεν είναι αυτονόητες -να ξέρουν επιτέλους κι αυτοί γιατί θυσιάστηκαν. Ο Αλέξης έκανε παρέμβαση στον Κακλαμάνη και δε λέει να αφήσει τους 200 ήσυχους, να μη χορεύουν στον τάφο τους -με νταούλι και ζουρνά, για να μην ξεχνιόμαστε. Ενώ ο Βαρουφάκης έκανε ένα τουί για τους 200 της Καισαριανής, αλλά στα αγγλικά ξέχασε βολικά την πολιτική τους ιδιότητα, για να μην αναστατωθεί το φιλελέφτ κοινό του. 

Στον χορό μπαίνουν και όσοι βρήκαν αφορμή στον τοίχο της Καισαριανής να γεμίσουν τον δικό τους τοίχο με εμπάθεια για το ΚΚΕ και την «ιδιοκτησιακή λογική» του για τους 200 της Καισαριανής, ενώ κάποιοι ήταν τροτσκιστές, «μόνο» 180 - 190 ήταν μέλη του, Ακροναυπλιώτες, κατά άλλους «έγκυρους αναλυτές» 170 ή ακόμα λιγότεροι. Βασικά όσο πάνε και λιγοστεύουν, ίσως τους διαγράφει ο Περισσός μετά θάνατον, γιατί δεν πήραν άδεια να φωτογραφηθούν.

Παράλληλα ξεκίνησε η δύσκολη προσπάθεια της ταυτοποίησης των εικονιζόμενων προσώπων, ενώ υπάρχουν αναλυτικά βιογραφικά για καθέναν από τους 200 εκτελεσμένους κομμουνιστές. Το πιο δύσκολο για κάποιους είναι να δεχτούν την κομματική τους ιδιότητα κι ότι ήταν κρατούμενοι της δικτατορίας του Μεταξά, που τους παρέδωσε στις κατοχικές αρχές. Κι ότι οι 200 δεν ήταν τυχαία διαλεγμένοι από τον σωρό, αλλά πρωτοπόρα στελέχη, από το μπλοκ 15 του Χαϊδαρίου, που πρωτοστάτησαν στην αντιστροφή του κλίματος, για να σηκώσουν ανάστημα όλοι οι κρατούμενοι του στρατοπέδου. Και γι’ αυτό ακριβώς τιμάμε ειδικά τους 200 -από τους εκατοντάδες εκτελεσμένους εκείνης της χρονιάς.

Και ενώ η αρχειακή τύχη του υλικού θα κριθεί τις επόμενες ημέρες, οι φωτογραφίες βρίσκονται ήδη στα χέρια και τις οθόνες όλου του κόσμου. Κι ενώ θες να γενικεύσεις για την «κοινοκτημοσύνη του διαδικτύου» και τις πρωτόγνωρες δυνατότητες που μας προσφέρει, έρχονται οι αμφίβολης αισθητικής επιχρωματισμοί και η ετεροντροπή (κριντζάρισμα) για τα κακόγουστα βίντεο που... «ζωντανεύουν τις εικόνες» με τεχνητή νοημοσύνη, να σου χαλάσουν έναν ωραίο συλλογισμό. Κι όταν ο Ρίτσος έλεγε να σμίξουμε με τον κόσμο, να γίνουμε απλοί και να χαμογελάνε οι άλλοι λέγοντας «τέτοια ποιήματα σου φτιάχνω εκατό την ώρα», είχε υπόψη του νοήμονα όντα, που δε θα έκαναν κατάχρηση της ΤΝ, για να καλύψουν το δικό τους κενό.

Πέρα από τη συγκίνηση (που βαραίνει τα μάτια) και τη βλακεία (που βαραίνει το μυαλό), υπάρχει η ουσία. Το ΚΚΕ ζήτησε να παραδοθεί το αρχειακό υλικό στον λαό και τα Μουσεία Εθνικής Αντίστασης, αντίστοιχο αίτημα κατέθεσαν οι Δήμοι Χαϊδαρίου και Καισαριανής, το portal δημοσίευσε την επιστολή του απογόνου ενός από τους 200, με ανάλογο περιεχόμενο, ενώ ο Γόντικας στη χτεσινή εκδήλωση είπε πως θα κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας, για να τις πάρουμε.

Κι εκεί υπήρχε μια «αντίφαση». Γιατί οι 200 ήταν η απόδειξη πως δεν μπαίνουνε τα όνειρα σε πλειστηριασμό (δεν παίχτηκε η παρτίδα μας ακόμα). Ενώ τα φωτογραφικά τεκμήρια μπήκαν σε δημοπρασία και η τιμή τους ανέβηκε σύντομα σε δυσθεώρητα επίπεδα. Ένα αν-επίσημο κάλεσμα θα ήταν αρκετό για να συγκεντρωθεί μες σε μια μέρα, ένα επαρκές ποσό για να αποκτηθεί το υλικό, το ζήτημα όμως είναι γιατί να νομιμοποιήσουμε με τη συμμετοχή μας μια τέτοια διαδικασία. Δεν μπαίνουν τα τεκμήρια σε πλειστηριασμό...

Βασικά ήταν δουλειά του κράτους να διακόψει τη δημοπρασία, αξιώνοντας να αποκτήσει το υλικό. Και όλως παραδόξως, αυτό ακριβώς έγινε, ενάντια σε κάθε πρόβλεψη -ή τουλάχιστον τη δική μου. Πώς να πιστέψεις ότι ένα κράτος με άκρως δωσιλογικές, αντικομμουνιστικές παραδόσεις θα έκανε μια τέτοια κίνηση -έστω υπό πίεση; Ας του δούμε στην πράξη -με τι όρους θα υλοποιηθεί- και το πιστεύουμε-αποτιμούμε σε δεύτερο χρόνο.

-.-

Μες στο Σαββατοκύριακο κυκλοφόρησε και η διακήρυξη της Κετουκε για τα 80χρονα του ΔΣΕ. Κι ήταν και η επέτειος από το 1ο Συνέδριο της ΚΝΕ, με το συγκινητικό βίντεο (που δεν έχει ανέβει ακόμα, ίσως γιατί φοβόμαστε μην το περιλάβει κανείς με ΤΝ), τα αποσπάσματα από την παρέμβαση του Φλωράκη, την αιώνια Φαραντούρη να καθηλώνει το κοινό ενώ ήταν καθηλωμένη σε μια καρέκλα, τον Γόντικα ως ζωντανό κρίκο της ιστορίας, ανάμεσα στο παρελθόν και το μέλλον. Αλλά ούτε ένα γαλάζιο κασκέτο (θα το προσθέσουμε αργότερα με ΤΝ).

Αλλά πόση ιστορία να χωρέσει σε ένα διήμερο και σε ένα κείμενο;

Ένας δεν ήταν, μα διακόσιοι

Δεν είναι υπερβολή. Όποια πέτρα κι αν σηκώσεις σε αυτόν τον τόπο, θα βρεις κάποιο αποτύπωμα του λαού του και των αγώνων του. Της Αντίστασης. Του κόμματος με τα τρία κόκκινα γράμματα, που έγινε η ψυχή της. Αν σκύψεις λίγο και αφουγκραστείς τα ματωμένα χώματα, τους τοίχους με τα σημάδια από τις σφαίρες, θα ακούσεις να σου ψιθυρίζουν τις ιστορίες τους, που φτιάχνουν την ιστορία αυτής της γωνιάς και του κόσμου. Κι αν κάνεις λίγη ησυχία θα ακούσεις τις τεκτονικές πλάκες της Ιστορίας να κινούνται. Θα αισθανθείς τους σεισμούς που μέλλονται να έρθουν.

Εκτός κι αν είσαι στην Καισαριανή, το μικρό Στάλινγκραντ της Ελλάδας -είναι κι αυτή μια σοβιετική γωνιά. Εκεί που οι τοίχοι δεν ψιθυρίζουν, δε μιλάνε απλώς. Εκεί η Ιστορία παραμονεύει σε κάθε γωνιά, στήνει καρτέρι σε όσους παν να την ξαναγράψουν και βροντοφωνάζει, θαρρείς με μεγάφωνο ή μάλλον με χωνί, όπως τότε. ΕΑΜ-ΕΛΑΣ-ΕΠΟΝ. Ο δρόμος των λαών είχε τη δική του ιστορία. Κάποιοι την έγραψαν στης Καισαριανής τον τοίχο με το αίμα τους.

Ο μόνος τρόπος να μην την ακούσεις είναι να βάλεις ωτοασπίδες στα αυτιά, σαν τους συντρόφους του Οδυσσέα, που υπέκυψαν τελικά στις σειρήνες του συστήματος και αποδεκατίστηκαν, αφήνοντάς τον μόνο του, στη μοναξιά του πιονέρου και της οργανωμένης πρωτοπορίας. Ή σαν τα μέλη της Σκοπευτικής Εταιρείας, που λέρωνε σα μίασμα το Σκοπευτήριο και χρειάστηκαν αγώνες για να καθιερωθεί ως τόπος μνήμης -με πολυήμερη κατάληψη επί ΠΑΣΟΚ το ’83- και να φύγει η εταιρεία το ’16, στα χρόνια του δεύτερου ΠΑΣΟΚ, που η ιστορία επαναλήφθηκε σαν φάρσα, με την κατάθεση στεφάνου από τον Αλέξη, πριν καταλήξουμε στην φαρσοτραγωδία του Στεφάνου, σε ρόλο αριστερού εφοπλιστή.

Κι αν κάνεις λίγη ησυχία, μπορεί να ακούσεις τα κόκαλα των συντρόφων τα ιερά, των 200 -και όχι μόνο- κομμουνιστών να τρίζουν σε κάθε επίσκεψη ροζ αριστεροκάπηλων, που θεωρούν ιερή συμμαχία το ΝΑΤΟ και την ΕΕ.

Κι αν δεις προσεκτικά το σύνθημα στην πρόσοψη του Μουσείου Εθνικής Αντίστασης, θα βρεις τη διαφορά που κάνει τη διαφορά. Πως μπαίνει πρώτα ο ΕΛΑΣ ως ένοπλο τμήμα, αυτό ακριβώς που αποκηρύσσουν με «απεταξάμην» οι κήρυκες του γλυκερού αφηγήματος, για μια ομελέτα χωρίς σπασμένα αυγά. Κι αν ζούσαν τότε, με τον βοναπαρτισμό που τους διακρίνει -και δεν τους αφήνει να κρυφτούν-, θα είχαν το τέλος ενός άλλου πάλαι ποτέ σοσιαλιστή, φαφλατά και προπαντός φασίστα, που το δείχνουν συμβολικά τα κορίτσια στο βάθος της εικόνας. Κι είδε τη Σκάλα του Μιλάνου ανάποδα...

Βοναπάρτηδες το κίνημα ξέβρασε πολλούς. Αλλά -σε πλήρη αντίθεση με αυτούς- Ναπολέων ήταν ένας, μοναδικός και Σουκατζίδης. Ένας αλλά (Ναπο)λέων. Μοναδικός στο ήθος, τις γνώσεις και τις ικανότητες. Και την αυτοθυσία του, τη συγκλονιστική, την απαράμιλλη, που μιλάει από μόνη της για το ποιόν του και τις αξίες του. Και δε χρειάζεται φτιασίδια, υπερβολές και σεναριακές ευκολίες για να αναδειχθεί, ούτε να τον «ντουμπλάρεις» με έναν γοητευτικό ηθοποιό, γιατί γράφει καλύτερα στην κάμερα από τη δική του φαλάκρα. Αλλά αυτό να ’ταν το πρόβλημα της ταινίας του κυρ-Παντελή.

Όχι, δεν ήταν απλώς 200 πατριώτες, γιατί τους παρέδωσαν Έλληνες για εκτέλεση, οι φασίστες στους ομοϊδεάτες τους, σαν τελετή παραλαβής-παράδοσης, συμπατριώτες στο έθνος των εκμεταλλευτών, που μισούν από κοινού όσους σηκώνουν κεφάλι, ανάστημα, για να φέρουν τα πάνω-κάτω (όπως με τον Μουσολίνι). Αποβράσματα που έδιναν όρκο στον Φύρερ αντί να τον πολεμάνε. Μα φασίστας να πυροβολά φασίστα; Ούτε στο σινεμά τέτοια πράγματα...

Κι αν υπάρχει κάτι επίκαιρο σήμερα, είναι πχ ο βρικόλακας της Ενωμένης Ευρώπης που πίνει το αίμα των λαών. Και η πρώτη φορά που εμφανίστηκε στην ιστορία ήταν επί ναζιστικής Γερμανίας, μια καπιταλιστικά ενοποιημένη Ευρώπη, με (μισθωτούς) σκλάβους και πάμφθηνο εργατικό δυναμικό, που έχει κοινές αξίες και ιδεολογία με τη σύγχρονη. Και εδώ ο συνδετικός κρίκος δεν είναι εθνικός (η Γερμανία) αλλά ταξικός.

-Τιμάμε τους 200 της Καισαριανής, χωρίς να αποχρωματίζουμε την επέτειο, έλεγε μια σφισσα στο άνοιγμα μιας από τις εκδηλώσεις των ημερών στο Σκοπευτήριο, κι ένιωθες (βασικά εγώ) τα καρφιά να σημαδεύουν σαν πρόκες τον Βούλγαρη, σε μια εκδίκηση των «Εαμοβούλγαρων» που ήταν κομμουνιστές και για αυτό πατριώτες, αλλά δε ντρέπονταν να πουν το πρώτο, ούτε το ψιθύριζαν μονολογώντας, αλλά το βροντοφώναζαν μπρος στο απόσπασμα, με το χωνί και τις πράξεις τους, σαν την Ιστορία που έγραψαν (και δεν ξαναγράφεται ούτε στρογγυλεύεται).

Και όχι, δεν είναι θέμα κομματικού πατριωτισμού. Στους 200 υπήρχαν και κάποιοι τροτσκιστές ή δηλωσίες που είχαν διαγραφεί. Ήταν όμως Ακροναυπλιώτες, ψημένοι στο καμίνι των αγώνων, της πάλης ενάντια στην καταστολή, τις φυλακές και τα βασανιστήρια, και όχι απλά 200 παρμένοι από τον χυλό. 200 ατσάλινοι πρωτοπόροι, που οργάνωσαν το ηθικό και την αντίσταση στο κολαστήριο του Χαϊδαρίου, καταφέρνοντας να αντιστρέψουν το κλίμα της ηττοπάθειας. 200 που έπεσαν για τη ζωή, πάτησαν τον θάνατο με τον δικό τους θάνατο, ταπείνωσαν τους διώκτες τους με τις πράξεις τους και κέρδισαν την αθανασία, όχι με κάποια ανάσταση νεκρών στην οποία δεν πίστεψαν ποτέ -όπως είπε κι ο Μπελογιάννης στην απολογία του- αλλά δίνοντας όρκο αίματος στην επανάσταση, που ήταν βέβαιοι πως θα νικήσει. Κι αυτός είναι ο λόγος -πέρα από την εμβληματική ημερομηνία- που η δική τους μαζική εκτέλεση μνημονεύεται περισσότερο από άλλες, που τότε ήταν στην ημερήσια διάταξη -και αυτή έλεγε να εκτελεστούν 200 κομμουνιστές, όχι γενικά πατριώτες.

200 κομμουνιστές για έναν Γερμανό στρατηγό -και τη συνοδεία του. Ένας δεν ήταν, μα χιλιάδες. Και διακόσιοι που έγιναν μια γροθιά και ένα με τον γίγαντα λαό που θεριεύει. Κι έγινε πράξη το σύνθημα «ένας στο χώμα, χιλιάδες στον αγώνα». 200 στο Σκοπευτήριο, εκατοντάδες χιλιάδες μέλη στο ΚΚΕ και στο ΕΑΜ, ακολουθώντας τη διαλεκτική του αγώνα: να πέφτουν οι ήρωες αλλά να αυξάνονται και να πληθύνονται, να ρίχνουν το λίπασμα της λευτεριάς και να «φυτρώνουν» χιλιάδες στη θέση τους, κατ’ εικόνα και ομοίωσή τους.

Γιατί όμως τους τιμούν και τους θυμούνται μόνο οι κομμουνιστές; Γιατί δεν τους τίμησε ποτέ το ελληνικό κράτος ως θύματα της ναζιστικής κατοχής;

Μα ποιος ακριβώς να τους τιμήσει; Το κράτος που τους κυνήγησε με το Ιδιώνυμο και τους έστειλε εξορία στα ξερονήσια -πριν ανακαλύψει την τουριστική κότα με τα χρυσά αυγά, που καταστρέφει τις παραλίες; Το κράτος που τους έκλεισε στα μπουντρούμια και τους παρέδωσε στους κατακτητές; Που φόρεσε γερμανική στολή για να τους πολεμήσει - εξοντώσει και υποδέχτηκε σαν «ελευθερωτές» τους Βρετανούς που το γλίτωσαν από τον «ζυγό» της Αντίστασης; Που έστησε άγαλμα της προμάχου Αθηνάς στο Πεδίο του Άρεως για να τιμήσει τους Βρετανούς, τους Αυστραλούς και τους Νεοζηλανδούς, που προστάτεψαν την πόλη από τον ΕΛΑΣ;

Υπάρχει ένα πολύ γλαφυρό επεισόδιο εκείνης της μέρας, στο Κολωνάκι. Το μεταφέρει η Λητώ Καντακουζηνού στο βιβλίο που έγραψε για τον άνδρα της και είναι απολύτως ενδεικτικό για το ταξικό ένστικτο και τις αντιδράσεις των αστών της περιοχής.

4 του Μάη, 1944. Ο Βαλής φόρεσε τη μαύρη γραβάτα του, ντύθηκα κι εγώ στα μαύρα και βγήκαμε όξω να συναντήσουμε κανά φίλο να μοιραστούμε τον πόνο μας. Στην πλατεία Κολωνακίου πέσαμε πάνω σε κάτι γνωστούς. «Γιατί μαυροντυμένοι; Τι σας συμβαίνει;» ρώτησαν ανήσυχοι.
«Διακόσιοι Έλληνες τουφεκίστηκαν σήμερα και μας ρωτάτε τι μας συμβαίνει; Σήμερα όλοι οι Έλληνες έπρεπε να μαυροντυθούμε».
«Άγγελε, δεν είσαι με τα καλά σου. Δεν ξέρετε, λοιπόν, ότι όλοι αυτοί ήτανε κομμουνισταί;»
Παγώσαμε. «Δεν ξέρω κι ούτε μ’ ενδιαφέρει. Έλληνες ήταν και πολεμούσαν τον εχθρό. Και σαν Έλληνες έχουμε το χρέος να τους πενθούμε!»
«Άγγελε, πρόσεξε, στραβό δρόμο πήρες, όλοι αυτοί θέλουν να πιον το αίμα μας».
«Τους Γερμανούς, θέλετε να πείτε...»
«Άσ’ τους Γερμανούς, πόλεμο κάνουν οι άνθρωποι. Τους άλλους, αυτούς που πενθείτε σήμερα, αυτούς να φοβάστε. Αυτοί μια μέρα θα μας πάρουνε το βιος μας, αυτοί. Άκουσε καλά αυτό που σου λέμε. Άσε τους ρομαντισμούς και σκέψου πιο ρεαλιστικά».
Ο Βαλής τούς κεραυνοβόλησε με κείνο το αυστηρό και ντρέτο βλέμμα του και δίχως μιλιά τούς γυρίσαμε την πλάτη. «Πάμε πίσω στο σπίτι μας, Λητώ...»
Με τους γονείς μας, το ίδιο θλιμμένοι, τα λέγαμε στο σαλόνι. «Σήμερα, πατέρα, δεχτήκαμε με τη Λητώ διπλό χτύπημα. Η εκτέλεση των παλικαριών στην Καισαριανή και η εκτέλεση μιας μερίδας της κοινωνίας μας. Αυτής που συναναστρεφόμαστε. Και να φανταστεί κανείς ότι είναι άνθρωποι αξίας, έντιμοι, αξιοπρεπείς. Μπροστά στο φόβο, όμως, μιας υλικής καταστροφής, χάσανε μεμιάς την ανθρωπιά τους».

Με αυτό το επεισόδιο άνοιξε την εισήγησή του ο Γκίκας στη βιβλιοπαρουσίαση του βιβλίου του Τζόκα για τον Σουκατζίδη και τις ρίζες του, υπό τη μορφή ιστορικού μυθιστορήματος -πιθανότατα εμπλουτισμένο σε σχέση με το θεατρικό που είχε γράψει πριν κάποια χρόνια με αντίστοιχη θεματική και ελπίζω καλύτερο από το ιστορικό μυθιστόρημα που έγραψε για την οικογένεια του «κιτρινόμαυρου» αλλά βασικά «κόκκινου» Σπύρου Κοντούλη, που είχε κι αυτός μικρασιάτικες ρίζες.

Κι αν σε αυτήν την παρουσίαση συγκεντρώθηκαν περίπου 200 άτομα -για τον συμβολισμό του πράγματος ίσως- την επόμενη μέρα στον τοίχο της Καισαριανής ήρθαν εκατό για κάθε έναν από τους διακόσιους -για τον συμβολισμό ίσως κι αυτό- και στριμώχτηκαν στον τοίχο και όπου έβρισκαν, για τη συναυλία του Λεοντή. Εσύ έμενες με την απορία πώς χωρούσαν εκεί τα πρώτα Φεστιβάλ και οι παλιότεροι μάς έδιναν τα φώτα τους για το πώς ήταν διαμορφωμένος ο χώρος τότε και πώς αξιοποιήθηκε το γήπεδο -πριν χτιστεί το κλειστό της Νήαρ Ηστ, σε μια περιοχή που συνεχίζει να αντιστέκεται στη βαρβαρότητα του Φαρ Ουεστ, που βαφτίστηκε «πολιτισμένος δυτικός κόσμος».

Το ίδιο επεισόδιο (από το Κολωνάκι) αναφέρει και ο Χαραλαμπίδης στο βιβλίο του για τους δωσίλογους. Το οποίο κάνει ένα μικρό ξεπλυματάκι στον Έβερτ της εποχής, γιατί -λέει- το Σώμα του οποίου ήταν επικεφαλής δεν είχε τόσο ενεργή κι εκτεταμένη ανάμιξη σε δωσιλογικές ενέργειες -και οι Μπουραντάδες, κύριε; Αλλά το βασικό του πλεονέκτημα, σε σχέση με την οπτική του «Τελευταίου Σημειώματος» πχ, είναι ότι κάνει ανοιχτά λόγο για την «εθνική κατοχή», που ’χε Έλληνες πρωταγωνιστές, πολιτικά και ταξικά κριτήρια, υπερβάλλοντα αντικομμουνιστικό ζήλο που υπεραίβενε οικειοθελώς τις απαιτήσεις των κατακτητών, και βασικά πολύ μεγαλύτερη έκταση από ό,τι φανταζόμαστε, πιστεύουμε ή τέλος πάντων διδασκόμαστε στα σχολεία -αν το διδασκόμαστε κι αυτό.

Για όλους αυτούς, τις οικογένειές τους και προπαντός τους πολιτικούς απογόνους τους, ίσως είναι κάπως δύσκολο να βρουν τη σωστή πλευρά της ιστορίας σε ένα εκτελεστικό απόσπασμα, με τους αντιστασιακούς από τη μια πλευρά και τους Ναζί από την άλλη να τους σημαδεύουν με τις κάννες των όπλων τους. Ξέρουν πάντα όμως να βρίσκουν εκείνη την πλευρά που υπηρετεί καλύτερα την τσέπη τους και το συμφέρον τους, ως ύψιστο ιδανικό και ιδεολογία...

ΥΓ: Λίγα πράγματα είναι πιο ωραία από το να βλέπεις να γίνεται πράξη το σύνθημα "δεν είναι αργία, είναι απεργία" για την Πρωτομαγιά, όπως την περασμένη Τετάρτη. Αντί άλλης ανταπόκρισης, αφήνω ως πρόταση το μπλουζάκι που φορούσε ένας σφος φοιτητής στο μπλοκ του ΜΑΣ, από τα γνωστά και μη εξαιρετέα Κουτσουμπίνια, που φτιάχνει το Λειρί του Κόκορα...