Η μεταβολή του κύριου ("μικρού") ονόματος για συνειδησιακούς λόγους απασχολεί ολοένα και περισσότερους πολίτες. Από τη στιγμή που γνωστοποιήθηκε ότι η διαγραφή θρησκεύματος από τα ληξιαρχεία γίνεται με μια απλή δήλωση, υπήρξαν αιτήματα πολιτών για διαγραφή. Στη συνέχεια, αυτούς τους πολίτες απασχολεί το αίτημα της μεταβολής κύριου ονόματος που αντιστοιχεί σε ιερές μορφές του αρχικού θρησκεύματός τους. Ενώ όμως η διαγραφή του θρησκεύματος, όπως και η μεταβολή του επωνύμου, γίνονται με αιτήσεις προς την Διοίκηση, η μεταβολή του κύριου ονόματος αποφασίζεται με τελεσίδικη δικαστική απόφαση (άρθρ. 13 παρ. 1 Ν 344/1976).
Ο νόμος αναφέρει ότι το Δικαστήριο πρέπει να αποφασίσει το κατά πόσον υπάρχει "σπουδαίος λόγος", ο οποίος δικαιολογεί την μεταβολή του κύριου ονόματος. Υπάρχουν, για παράδειγμα, δικαστικές αποφάσεις που απορρίπτουν την μεταβολή του κύριου ονόματος όταν ο επικαλούμενος λόγος κρίνεται ήσσονος σημασίας. Δεν λείπουν πάντως και αποφάσεις κατά τις οποίες ένα μη εύηχο όνομα δικαιολόγησε τέτοια μεταβολή. Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση αφορά την μεταβολή του ονόματος "Γκόλφω", λόγω του προβλήματος που αντιμετώπιζε η αιτούσα από τον συσχετισμό της με ηρωϊδα διαφήμισης ανθρακούχου νερού! Λόγοι συνειδησιακοί πάντως, όπως είναι η μεταβολή του θρησκεύματος, έχουν ήδη κριθεί επαρκείς για την μεταβολή. Στην απόφαση 430/2003, το μονομελές πρωτοδικείο Πάτρας έκρινε ότι η μεταβολή του θρησκεύματος αποτελεί και σπουδαίο λόγο για την μεταβολή του κύριου ονόματος: "«…η βούληση του αιτούντος για μεταβολή του ονόματός του, ενόψει της ανωτέρω μεταβολής της θρησκευτικής του πίστης, κρίνεται δικαιολογημένη και επιβαλλόμενη από σπουδαίο λόγο, που συνδέεται άρρηκτα με την ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας του. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να γίνει δεκτή η υπό κρίση αίτηση του, ως και κατ` ουσία βάσιμη και να μεταβληθεί το κύριο όνομα αυτού, κατά τα ειδικότερα στο διατακτικό οριζόμενα...».
Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να αναθέσουν την σχετική εντολή σε πληρεξούσιο δικηγόρο, ο οποίος υποβάλλει το αίτημα στο δικαστήριο και το κοινοποιεί με δικαστικό επιμελητή στον αρμόδιο εισαγγελέα. Κατά την ημέρα της δικασίμου, προσκομίζονται όλα τα σχετικά έγγραφα που υποστηρίζουν το αίτημα και, στη συνέχεια, αναμένεται η έκδοση της απόφασης. Σε περίπτωση θετικής έκβασης, η τελεσίδικη απόφαση με την οποία διατάσσεται η μεταβολή του ονόματος προσκομίζεται στο ληξιαρχείο, το οποίο είναι υποχρεωμένο να προβεί στην σχετική μεταβολή.
Μια συζήτηση με την Νέλλη Παπαχελά, Αντιδήμαρχο Παιδείας και Ανάπτυξης του Δήμου Αθηναίων.
Ζει στην πλατεία Βικτωρίας και γνωρίζει τα προβλήματα της Αθήνας. Μας ενημερώνει για την απόφαση του Δ.Αθηναίων να απαλλάξει από τα δημοτικά τέλη τους επιχειρηματίες που καταστράφηκαν οι επιχειρήσεις τους και συζητά για την πρόθεση που είχε να συμμετέχει στη διαδήλωση της Κυριακής εναντίον της ψήφισης του νέου μνημονίου. Της επισημάναμε τον παραλογισμό που αντιμετωπίζουν τα καταστήματα με την παράταση μουσικής και το πρόβλημα που προκύπτει από την επέμβαση της αστυνομίας, όταν ήδη εκκρεμούν αιτήσεις για ανανέωση της απόφασης παράτασης.
Ως πρόεδρος της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής, μας ενημερώνει για το θεσμικό πλαίσιο και τις αρμοδιότητες αυτής της νέας επιτροπής που συγκροτείται βάσει του Καλλικράτη και τοποθετείται στο θέμα της αποτελεσματικής εφαρμογής των μεταρρυθμίσεων και της νέας αρχιτεκτονικής στην τοπική αυτοδιοίκηση, ένα χρόνο μετά.
Συζητήσαμε επίσης για το θέμα της μήνυσης του Δήμου Αθηναίων στην απόπειρα για κατάληψη του πνευματικού κέντρου και για το γενικότερο ζήτημα με τους αστέγους της πόλης. Ως υπεύθυνη για την εποπτεία των υπηρεσιών που αφορούν τα σχολεία του Δήμου, μας αναφέρει τις εξελίξεις που υπάρχουν για την ένταξη των παιδιών Ρομά σε αυτά, και καταθέτει την γνώμη της για τα πολυπολυτισμικά σχολεία.
Στέλεχος της Δημοκρατικής Αριστεράς, σχολιάζει τους συσχετισμούς στην πολυκομματική παράταξη που διοικεί τον Δήμο Αθηναίων, καθώς και για την στάση της ΔΗΜ.ΑΡ. απέναντι στις πολιτικές εξελίξεις, ιδίως μετά την άνοδο των ποσοστών στις δημοσκοπήσεις. Πιστή στην εντολή που της δόθηκε από τους δημότες, έχει επιλέξει να παραμείνει στο δημοτικό συμβούλιο.
Σήμερα βρέθηκα στο Πταισματοδικείο Αθηνών, σε μια αίθουσα όπου εκδικάζονταν οι αγορανομικές παραβάσεις των καφέ-μπαρ του κέντρου της πόλης. Στη συντριπτική πλειοψηφία των υποθέσεων, το θέμα ήταν το εξής: οι καταστηματάρχες είχαν υπερβεί το χρονικό όριο χρήσης μουσικής στα καταστήματά τους, το οποίο όμως τους είχε επιτραπεί με απόφαση του Δήμου Αθηναίων, η οποία είχε λήξει μεν, αλλά οι ίδιοι είχαν ήδη υποβάλλει αιτήσεις για ανανέωσή της. Στο μεσοδιάστημα, από την λήξη της άδειας μέχρι την έκδοση της ανανέωσης από τον Δήμου, τους είχαν επισκεφθεί αστυνομικά όργανα και είχαν βεβαιώσει παραβάσεις, παρόλο που οι καταστηματάρχες τους είχαν πει ότι δεν έφταιγαν οι ίδιοι, αλλά ο Δήμος Αθηναίων που είχε καθυστερήσει στην έκδοση των ανανεώσεων.
Άκουσα ότι ορισμένοι καταστηματάρχες συναντήθηκαν με την αρμόδια αντιδήμαρχο, η οποία τους είπε ότι δεν υπήρχε πρόβλημα με το Πταισματοδικείο, γιατί, πολύ απλά, θα πήγαιναν οι κατηγορούμενοι, θα έδιναν τις νέες άδειες του Δήμου και θα αθωώνονταν. Έτσι κι έγινε σε όλες τις περιπτώσεις που υπήρχε όντως νέα άδεια του Δήμου: αθωώθηκαν.
Αποτέλεσμα: η έλλειψη συντονισμού αστυνομίας και Δήμου Αθηναίων οδήγησε στο "σκαμνί" μια σειρά επαγγελματιών του κέντρου της πόλης, οι οποίοι έχασαν όλο το πρωί τους για μια καθαρά γραφειοκρατική κι αντιπαραγωγική διαδικασία. Επειδή η αστυνομία έσπευσε να βεβαιώσει τις παραβάσεις στο μεσοδιάστημα, κι επειδή ο Δήμος Αθηναίων δεν έχει κάποια αυτοματοποιημένη διαδικασία για την ρύθμιση του θέματος ή έστω για την παρέμβαση στην αστυνομία, ώστε να αναμένει μέχρι την έκδοση των ανανεώσεων.
Να λοιπόν ποιος φόρτωσε τα πινάκια αυτού του Δικαστηρίου με ανούσιες και λυμένες υποθέσεις: το Ελληνικό Δημόσιο, που δεν είναι σε θέση να συντονίσει τις ενέργειές του, με αποτέλεσμα να χάνονται παραγωγικές ώρες και των εργαζόμενων αλλά και των δικαστών, γραμματέων, αστυνομικών και δημοσίων κατηγόρων.
Ο αντίλογος λέει: "να μην κάνει η αστυνομία τη δουλειά της;" Να την κάνει, αλλά εκεί που χρειάζεται και όταν χρειάζεται. Όταν ο καταστηματάρχης σου επιδεικνύει τον αριθμό πρωτοκόλλου της αίτησης στο Δήμο και ο Δήμος είναι εκείνος που κωλυσιεργεί, δεν φταίει ο πολίτης. Ο πολίτης έχει κάνει ό,τι χρειάζεται. Ένας καλύτερος συντονισμός αστυνομίας και Δήμου θα έλυνε αυτό το θέμα με εύκολο τρόπο, ώστε να μην χάνονται άσκοπα παραγωγικές ώρες και για την αστυνομία και για την Δικαιοσύνη, αλλά και για τον πολίτη που πληρώνει τελικά και τους τρείς με τους φόρους και τα δημοτικά τέλη.
Σαν αντιστάθμισμα, ο ίδιος ο Δήμος θα έπρεπε προ πολλού να είχε στείλει αυτεπαγγέλτως στο Πταισματοδικείο τις ανανεώσεις των αδειών, ώστε αυτές οι υποθέσεις να οδηγηθούν κατευθείαν στο αρχείο, χωρίς να χρειάζεται να γίνει ολόκληρη δίκη για κάθε περίπτωση.
Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα "ΤΟ ΒΗΜΑ", ο δήμαρχος Αθηναίων κ. Γιώργος Καμίνης, σε ερώτηση για το εάν υπάρχει κάποια παρέμβαση που δεν έκανε και έχει μετανοιώσει απάντησε τα εξής:
«∆εν έχει προχωρήσει ο συνήγορος του δηµότη. Οµως, το απόλυτο επαγγελµατικό ασυµβίβαστο που απαιτεί η θέση, η αυξηµένη πλειοψηφία και η µυστικότητα της ψήφου στο δηµοτικό συµβούλιο, που ορίζει ο νόµος, αποθαρρύνουν επαγγελµατίες να αναλάβουν το ρίσκο της υποψηφιότητας».
Η απάντηση εγείρει τις παρακάτω επισημάνσεις.
Πρώτ' απ' όλα, δεν υπάρχει κανένα "απόλυτο επαγγελματικό ασυμβίβαστο". Ο νόμος του "Καλλικράτη" είναι σαφέστατος: " Ως προς το αξίωμα του συμπαραστάτη του δημότη ισχύουν τα κωλύματα και τα ασυμβίβαστα που προβλέπονται στο άρθρο 14 του παρόντος." Στο άρθρο 14 προβλέπονται συγκεκριμένες ασυμβίβαστες δημόσιες θέσεις, όχι "απόλυτο επαγγελματικό ασυμβίβαστο". Υπάρχει εξάλλου η διευκρινιστική εγκύκλιος του υπουργείου, κατά την οποία ο συμπαραστάτης του δημότη μπορεί να είναι δικηγόρος, χωρίς να προβλέπεται φυσικά αναστολή των καθηκόντων του. Ήδη υπάρχουν συμπαραστάτες που είναι εν ενεργεία δικηγόροι, όπως ο κ. Μπουλούκος, στην περιφέρεια Πελοποννήσου.
Έπειτα, η αυξημένη πλειοψηφία και η μυστικότητα της ψήφου είναι σημαντικές διασφαλίσεις για την ευρύτερη αποδοχή του προσώπου. Και ο συνήγορος του πολίτη επιλέγεται, κατά το άρθρο 101Α του Συντάγματος, είτε με ομοφωνία είτε με πλειοψηφία 4/5 των μελών της διάσκεψης των προέδρων της βουλής. Οπότε οι συγκεκριμένες προϋποθέσεις θα πρέπει να θεωρούνται εγγύηση δημοκρατικής επιλογής κι όχι ανάχωμα. Άλλωστε με αντίστοιχες διαδικασίες εξελέγη και ο κ. Καμίνης στη θέση του συνηγόρου του πολίτη, αν και με σαφέστατα μικρότερο εκλεκτορικό σώμα.
Εξάλλου, οι πολλές υποψηφιότητες για τη θέση που υπήρξαν κατά τις σχετικές διαδικασίες στον δήμο Αθηναίων δεν φαίνεται ότι επιβεβαιώνουν την εκτίμηση περί "αποθάρρυνσης επαγγελματιών" να αναλάβουν την θέση. Η ομάδα εργασίας που συντονίζω έχει μια ολοκληρωμένη πρόταση για την λειτουργία του θεσμού, καταρτισμένη από επαγγελματίες νομικούς και είχε προκαλέσει και το ενδιαφέρον μεγάλης εταιρίας παραγωγής λογισμικού για την δωρεάν παραχώρηση σχετικής ψηφιακής υποδομής για την υλοποίηση. Και ήταν μια πρόταση, η οποία καλύφθηκε από μέσα ενημέρωσης (βλ. Athens Voice, Καθημερινή) . Εξάλλου, με δική μας παρέμβαση ο δήμος κάλεσε και τους υπόλοιπους υποψήφιους στις σχετικές συνεδριάσεις του δημοτικού συμβουλίου, γιατί διαφορετικά δεν θα είχαν καν δικαίωμα εισόδου στο χώρο, εάν δεν είχαν παρακαλέσει κάποιον δημοτικό σύμβουλο να τους καλέσει με πρόσκληση.
Αυτό που πρέπει να κάνει ο Δήμαρχος είναι:
α) να δημοσιεύσει και πάλι σχετική προκήρυξη, όπως προβλέπεται από την σχετική εγκύκλιο του υπουργείου και
β) να οριστεί μια διαπαραταξιακή επιτροπή μελών του δημοτικού συμβουλίου, η οποία θα εξετάσει τις υποψηφιότητες, ακόμα και με συνεντεύξεις, και θα προετοιμάσει εισηγήσεις για κάθε πρόσωπο, προς το δημοτικό συμβούλιο. Έτσι θα διασφαλιστεί και η δημοκρατική προσέγγιση, αλλά και η διαφανής τήρηση των συγκεκριμένων διατάξεων του "Καλλικράτη" που επιβάλλουν αυξημένη πλειοψηφία.
Εμείς ως ενεργοί πολίτες, προς τους οποίους απευθύνθηκε ρητώς προεκλογικά ο δήμαρχος, έχουμε δηλώσει το "παρών" για να συνδράμουμε την πόλη στο συγκεκριμένο θέμα. Δείχνουμε επίσης τον δρόμο που πρέπει να ακολουθηθεί, για να δοθεί η λύση. Ένας δρόμος διαφάνειας, που ήδη έχει ακολουθηθεί και από άλλους δήμους, αλλά και από τον δήμο Αθηναίων. Έχουμε ήδη κάνει αρκετά βήματα για την δημιουργία του θεσμού στο Δήμο Αθηναίων, τώρα πρέπει και ο ίδιος ο Δήμος να προχωρήσει.
Σε δύο μέρες συμπληρώνεται ένα έτος από την νέα δημοτική αρχή στο Δήμο Αθηναίων, η οποία σηματοδοτήθηκε από μια ιστορική πολιτική αλλαγή: την μετάβαση της αυτοδιοίκησης της πόλης από δημοτικούς συνδυασμούς κεντροδεξιάς που κυριαρχούσαν από το 1986, σε έναν συνδυασμό ευρύτερης συμμαχίας με κεντρικό κορμό την τότε κυβερνώσα παράταξη και επικεφαλής τον μέχρι τότε συνήγορο του πολίτη. Ως συνήθως βέβαια, οι ονομαστικές πολιτικές αλλαγές δεν παρουσιάζουν και αρκετές ουσιαστικές διαφοροποιήσεις.
Στο παραπάνω προεκλογικό video, το οποίο αναρτήθηκε στο youtube στις 12.11.2010, ο επικεφαλής του συνδυασμού και σήμερα Δήμαρχος Αθηναίων κ. Γιώργος Καμίνης, δεσμεύτηκε για 7 επείγουσες προτεραιότητες για τους πρώτους 6 μήνες της νέας διοίκησης. Μια αποτίμηση λοιπόν του πρώτου έτους θα έπρεπε να ξεκινήσει από την τήρηση των 7 προτεραιοτήτων. Ας δούμε μία προς μία αυτές τις 7 προτεραιότητες:
1. "Φωτίζουμε δρόμους και πλατείες"
Αν και το ζήτημα ασφάλειας του δημότη είναι φυσικά κεντρικής σημασίας, προσωπικά έχω μια σοβαρή ένσταση όταν προτάσσεται μονοδιάστατα. Ο φωτισμός των δρόμων είναι αδιαπραγμάτευτη προϋπόθεση, ενώ στις πλατείες και πολύ περισσότερο στα πάρκα ανακύπτει το συμπληρωματικό αίτημα της ιδιωτικότητας σε δημόσιο χώρο, ατομικό δικαίωμα πολιτών που επίσης πρέπει να διασφαλίζεται, λαμβάνοντας υπόψη τις κουλτούρες ευπαθών κοινωνικών ομάδων, οι οποίες έχουν κι αυτές δικαιώματα στο δημόσιο χώρο. Eπομένως υπάρχει μια επί της αρχής ένσταση σε αυτή τη δέσμευση, που προτάσσεται ως η πρώτη από τις επείγουσες προτεραιότητες. Αλλά το θέμα μας εδώ είναι η υλοποίηση.
Έχω την εντύπωση ότι αυτή η δέσμευση δεν έχει τηρηθεί. Υπάρχουν δημότες και δημοτικοί σύμβουλοι που μου έχουν πει ότι ο Δήμος δεν έχει βάλει ούτε μία λάμπα. Ζω και εργάζομαι στο κέντρο και δεν έχω παρατηρήσει κάποια αλλαγή. Φίλος μου όμως μου είπε ότι στον Άγιο Παντελεήμονα έχουν γίνει κάποια σχετικά έργα φωτισμού. Αναμένουμε τα επίσημα στοιχεία που θα παρουσιαστούν στο δημοτικό συμβούλιο. Πείτε κι εσείς εάν θεωρείτε ότι αυτή η δέσμευση τηρήθηκε στους 6 πρώτους μήνες ή και αργότερα.
2. "Καθιερώνουμε δημοτικό αστυνομικό της γειτονιάς"
Η δέσμευση φέρεται ότι εφαρμόστηκε πιλοτικά στις αρχές Ιουλίου 2011, δηλαδή μετά το 6μηνο, σύμφωνα με δημοσιεύματα (βλ. εδώ κι εδώ). Όποιον κι αν έχω ρωτήσει στην Αθήνα, δεν έχει δει ή δεν ξέρει καν ότι υπάρχει δημοτικός αστυνομικός της γειτονιάς. Δεν έχει δημοσιευθεί κανένα απολύτως περιστατικό συμβολής του δημοτικού αστυνομικού της γειτονιάς σε κάποιο πρόβλημα, αλλά αυτό βέβαια δεν σημαίνει κι ότι δεν υπάρχει.
3. "Απελευθερώνουμε τα πεζοδρόμια και τις πλατείες από τις παράνομες χρήσεις"
Είναι γνωστό ότι έχει γίνει μια μεγάλη προσπάθεια για την παράνομη στάθμευση με ενεργοποίηση της δημοτικής αστυνομίας. Υπάρχουν βέβαια και αντιδράσεις από ορισμένους, ιδίως για τις ημέρες απεργιών στα μέσα μεταφοράς, οπότε θα έπρεπε να είχε επιδειχθεί ελαστικότητα. Το θέμα συζήτησα με τον αντιδήμαρχο δημοτικής αστυνομίας κ. Αβραντίνη, στην εκπομπή που κάναμε μαζί στο radiobubble . Το συζήτησα επίσης σε άλλη εκπομπή στο radiobubble και με τον κ. Αμυρά, δημοτικό σύμβουλο, ο οποίος επιμένει στο θέμα της προληπτικής επέμβασης της δημοτικής αστυνομίας, θεωρώντας αναποτελεσματικές τις κλήσεις.
Ωστόσο το πρόβλημα παραμένει μεγάλο. Είναι ένα θέμα για το οποίο έχουν δοθεί και νομικές μάχες στα δικαστήρια, ώστε να διασφαλιστεί το δικαίωμα στην περιπατητική ευθεία - έχω την τιμή να είμαι δικηγόρος πεζών σε αυτές τις υποθέσεις. Ο Δήμος μπορεί να κάνει πολύ περισσότερα σε αυτό το θέμα, όχι μόνο με τις κλήσεις αλλά και επιμένοντας στην διαμόρφωση μιας κουλτούρας νόμιμης χρήσης.
Η "εκκαθάριση" της πλατείας Συντάγματος το καλοκαίρι, τα ξημερώματα και με 8 συλλήψεις πολιτών από την αστυνομία νομίζω ότι απέχει πάρα πολύ από τη διαμόρφωση μιας τέτοιας κουλτούρας και προσιδιάζει περισσότερο σε χειρουργικές πρακτικές.
4. "Δημιουργούμε δημοτικές υπαίθριες αγορές στην θέση του παραεμπορίου"
Το παραεμπόριο και η εκμετάλλευση κυρίως αλλοδαπών σε αυτόν τον "κλάδο" είναι ένα φαινόμενο το οποίο έχει σαφέστατα χειροτερεύσει εντός του τελευταίου έτους. Εξάλλου, οι πληροφορίες από τον επίσημο διαδικτυακό τόπο του Δήμου Αθηναίων επιβεβαιώνουν ότι οι υφιστάμενες υπαίθριες αγορές στην Αθήνα είναι αυτές που ξέρουμε από πάντα.
5. "Προμηθευόμαστε 10.000 κάδους ανακύκλωσης"
Σύμφωνα με τα στοιχεία του διαδικτυακού τόπου του Δήμου Αθηναίων, οι τοποθετημένοι κάδοι είναι 4.000.
6. "Εξασφαλίζουμε μειωμένες τιμές στα τρόφιμα ημέρας σε συνεργασία με χονδρεμπόρους και σούπερ μάρκετ και διαθέτουμε τα προϊόντα στα συσσίτια του Δήμου"
Από συζητήσεις μου με δημοτικούς συμβούλους προκύπτει ότι αυτό δεν έχει προχωρήσει. Ενδεχομένως να υπάρχουν όμως εξελίξεις που δεν γνωρίζουν. Τα συσσίτια του Δήμου Αθηναίων διαθέτουν 3.500 μερίδες καθημερινά, ενώ η Αρχιεπισκοπή 10.000 μερίδες, σύμφωνα με τα στοιχεία της εφημερίδας "Έθνος". Ο δήμαρχος σε δήλωσή του ομιλεί για 1.200 άτομα καθημερινά (βλ. εδώ).
Σχετικά με τις δράσεις αλληλεγγύης του δήμου, υπάρχουν επίσης ακίνητα, τα οποία πρέπει να διατεθούν σε άστεγους.
7. "Αποκεντρώνουμε πόρους και αρμοδιότητες στα επτά δημοτικά διαμερίσματα. Έτσι δημιουργούμε επτά μικρούς δήμους"
Aυτά προβλέπονταν έτσι κι αλλιώς από τον "Καλλικράτη".
Θα μπορούσαμε να ξαναδιαβάσουμε αναλυτικά το πρόγραμμα του συνδυασμού "δικαίωμα στην πόλη", αλλά νομίζω ότι αρχικά θα αρκούσε η λογοδοσία της δημοτικής αρχής, για αυτές τις 7 επείγουσες προτεραιότητες. Η λέξη "λογοδοσία" υπήρχε εξάλλου στις προεκλογικές εξαγγελίες της εποχής και υπάρχει και θεσμική πρόβλεψη που περιλαμβάνει τη σχετική συζήτηση στο δημοτικό συμβούλιο.
Περιμένω, όπως φαντάζομαι και όλοι, τις απαντήσεις της δημοτικής αρχής στα ανωτέρω. Εύχομαι να διαψευσθώ, θα είμαι ο πρώτος που θα το παραδεχθώ και θα δημοσιεύσω τυχόν αντίθετα στοιχεία.
Θυμάμαι πάντως ότι ο κ. Καμίνης καλούσε τους ενεργούς πολίτες και τις οργανώσεις τους να συμπράξουν με τη νέα δημοτική αρχή. Είμαι συντονιστής μιας ομάδας εργασίας για τον νέο θεσμό του "συμπαραστάτη του δημότη" - μας έχουν "αντιγράψει" και αρκετές άλλες πόλεις- και από την αρχή αυτής της διαδικασίας έχουμε θέσει την ομάδα μας στην υπηρεσία του Δήμου, χωρίς ποτέ να υπάρξει κάποιου είδους ανταπόκριση, ακόμη κι όταν ζητήσαμε συνάντηση με τον δήμαρχο. Ήμουν υποψήφιος, χωρίς να είναι αυτοσκοπός βέβαια - δουλειά έχω. Απλώς δεν θέλαμε ως ομάδα να μείνουμε στη θεωρία.Η διαδικασία κηρύχθηκε άγονη, με ευθύνη των δημοτικών παρατάξεων οι οποίες δεν ασχολήθηκαν καν με το θέμα, ούτε διατύπωσαν κάποια συγκεκριμένη θέση για την ολοκληρωμένη πρόταση που παρουσιάσαμε, αλλά ύστερα από παρέμβαση του υπουργείου εσωτερικών μπορεί να επαναπροκηρυχθεί, χωρίς όμως να έχει γίνει μέχρι τώρα.
Εμείς πάντως είμαστε στη διάθεση του Δήμου Αθηναίων, όπως οφείλουμε ως κάτοικοι αυτής της πόλης.
Θεωρώ εξαιρετικά τιμητική την πρόσκληση από το Εθνικό Κέντρο για την παρουσίαση του συγκεκριμένου θέματος, σε ένα πάνελ μαζί με εμπειρότατους φορείς της κοινωνίας των πολιτών που μάχονται για την αρχή της ίσης μεταχείρισης.
Πριν από ένα έτος, έδωσα στην δημοσιότητα μια ολοκληρωμένη πρόταση για την οργάνωση και τη λειτουργία ενός νέου θεσμού που προβλέπεται από τον "Καλλικράτη", τον Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης (Συνήγορο των δημοτών), την οποία μπορείτε να δείτε επικαιροποιημένη εδώ.
Μαζί με μια ομάδα νομικών και ανθρώπων που ασχολούνται με την καταπολέμηση των διακρίσεων, μελετήσαμε την κατάστρωση του θεσμού στο νομοθετικό κείμενο, ερευνήσαμε την λειτουργία του Συνηγόρου του Δημότη σε άλλες πόλεις της Ευρώπης, λάβαμε υπόψη μας τα σοβαρότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι πολίτες στην Αθήνα και καταθέσαμε ένα κείμενο με συγκεκριμένες μεθόδους για την αποτελεσματική λειτουργία αυτής της καινοτομίας.
Μέσα στο έτος που πέρασε, σημειώνουμε τα εξής βήματα:
- Ο Δήμος Αθηναίων ακολούθησε την πρότασή μας για πρόσκληση των υποψηφίων Συμπαραστατών και εμφάνισή τους στο δημοτικό συμβούλιο. Έτσι αποφασίστηκε η αυτοπρόσωπη παρουσία των υποψηφίων στο δημοτικό συμβούλιο.
- Μια εταιρία πληροφορικής, αφού διάβασε την πρότασή μας, θέλησε να προσφέρει δωρεάν στον Δήμο Αθηναίων, το λογισμικό για την διαχείριση καταγγελιών που θα υποβάλλονται στον Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης (βλ. εδώ).
- Ήμουν υποψήφιος Συμπαραστάτης (μαζί με άλλα δέκα άτομα) και στις δύο ψηφοφορίες που έγιναν στις αρχές του 2011, παρατηρώντας ότι είναι ένα θέμα δεν έτυχε της δέουσας πολιτικής προετοιμασίας, καθώς δεν είχε προηγηθεί καμία συζήτηση ανάμεσα στις δημοτικές παρατάξεις για την υποστήριξη υποψηφίου που να συγκεντρώνει τα 2/3 των ψήφων, με αποτέλεσμα να κηρυχθεί άγονη η διαδικασία (βλ. Άκαρπη και η τελευταία ψηφοφορία για τον συμπαραστάτη).
- Η πρότασή μας είχε θετική υποδοχή από τον Τύπο και άλλα μέσα ενημέρωσης (βλ. εδώ κι εδώ).
-Το υπουργείο εξέδωσε μια εγκύκλιο που αναφέρει ότι οι δήμοι μπορούν να επαναπροκηρύσσουν την θέση μέχρι να συγκεντρωθεί η αυξημένη πλειοψηφία.
- Ο δήμος Αθηναίων δεν έχει επαναπροκηρύξει τη θέση.
- Την Παρασκευή 25.11.2011, ακριβώς έναν χρόνο μετά την δημοσίευση της πρότασης, έχω προσκληθεί από το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών για να παρουσιάσω στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων τον τρόπο με τον οποίο ο Συμπαραστάτης του Δημότη θα συμβάλλει στην καταπολέμιση των διακρίσεων.
Αυτό σημαίνει ότι, ένα χρόνο μετά την δημοσίευση της πρότασής μας, ενώ ως περιγραφόμενη μέθοδος έχει καρποφορήσει και παράγει αποτελέσματα, ως πρότυπο της λειτουργίας του θεσμού, οι κάτοικοι και οι δημότες της Αθήνας δεν έχουν την δυνατότητα να ασκήσουν τα νέα δικαιώματα επίλυσης των διαφορών με τον Δήμο, κατά παράβαση του Καλλικράτη.
Αυτό σημαίνει ότι όσοι έχουν αξιώσεις εναντίον του Δήμου Αθηναίων εξακολουθούν να απευθύνονται στην ήδη ασθμαίνουσα από φόρτο εργασίας Δικαιοσύνη, όπου θα περιμένουν τουλάχιστον τέσσερα χρόνια για να εκδικαστεί η υπόθεσή τους σε πρώτο βαθμό, ενώ αν υπήρχε Συμπαραστάτης του Δημότη, θα είχε υποχρέωση να κλείσει το θέμα το αργότερο εντός 30 ημερών (όπως αναφέρει ο Καλλικράτης).
Αυτό σημαίνει ότι η μοναδική δυνατότητα για εξωδικαστική επίλυση διαφορών που υπάρχει έναντι του Δήμου Αθηναίων είναι ο Συνήγορος του Πολίτη, ο οποίος όμως έχει το βάρος της επίλυσης διαφορών εναντιον όλου του δημόσιου τομέα, δεν επιλαμβάνεται διαφορών εφόσον έχουν παρέλθει 6 μήνες, αλλά ούτε και εάν είναι εκκρεμείς στην Δικαιοσύνη (βλ. Αρμοδιότητες του Συμπαραστάτη που δεν έχει ο Συνήγορος του Πολίτη).
Αυτό σημαίνει ότι ο Δήμαρχος Αθηναίων, ο κ. Γιώργος Καμίνης που υπήρξε ο ίδιος Συνήγορος του Πολίτη για 8 χρόνια, θα πρέπει να προκηρύξει εκ νέου την θέση, ώστε να μπορούν οι πολίτες να ασκήσουν τα νέα δικαιώματα που συνεπάγεται η εκλογή του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης.
Μια συζήτηση με τον Γιώργο Αμυρά. Αρχηγός δημοτικής παράταξης και μέλος του δημοτικού συμβουλίου του Δήμου Αθηναίων, δημοσιογράφος, θεατρικός συγγραφέας, ποδηλάτης. Πολιτικά, αυτοπροσδιορίζεται ως ανοιχτόμυαλος αστός.
Κάναμε μια σύντομη αναδρομή στις εξελίξεις που αφορούν τον Δήμο Αθηναίων το τελευταίο έτος. Μας μίλησε για την προεκλογική περίοδο, αλλά και για τα πρώτα προβλήματα που αντιμετώπισε το δημοτικό συμβούλιο. Αποκαλύπτει τα εκατομμύρια ευρώ που θα πληρώσουμε τα επόμενα έτη για τις στολές της δημοτικής αστυνομίας (!), την πρότασή του που έγινε δεκτή για την λειτουργία του παραδοσιακού καφενείου του Πικιώνη, αλλά και για τον ποδηλατόδρομο Ακαδημία Πλάτωνος - Γκάζι, τα ποδήλατα στο ΜΕΤΡΟ, καθώς και για τον ποδηλατικό γύρο της Αθήνας.
Μίλησε επίσης για την ΕΡΤ, στην οποία παρουσιάζει καθημερινή εκπομπή τα τελευταία χρόνια, καθώς και για εναλλακτικές δυνατότητες αξιοποίησής της.
Μια πολυεπίπεδη προσωπικότητα που εργάζεται μεθοδικά και ουσιαστικά για τον Δήμο της Αθήνας, προτείνοντας πολλές ιδέες και λύσεις για τα προβλήματα της πόλης μας.
Μια συζήτηση με τον Αντιδήμαρχο Αθηναίων, κ. Τάσο Αβραντίνη, αρμόδιο για ζητήματα δημοτικής αστυνομίας και πολεοδομίας.
Συζητήσαμε για την ελεγχόμενη στάθμευση και τις κλήσεις για παράνομο παρκάρισμα, για το θέμα της πλατείας Συντάγματος και των Ρομά του Βοτανικού, για την απελευθέρωση του επαγγέλματος της πορνείας, την συζήτηση περί εμμονής στη "νομιμότητα", για το πρόβλημα με τα σκουπίδια, τις άδειες των καταστημάτων για μουσική.
Ο Δήμος Αθηναίων διαθέτει έναν χρήσιμο διαδικτυακό τόπο (cityofathens.gr), ο οποίος χαρτογραφεί τις υπηρεσίες του και αποτελεί έναν επαρκή κατάλογο τηλεφώνων κι άλλων πρακτικών πληροφοριών. Ωστόσο, μέσα σε αυτόν δεν μπορεί κανείς να βρει τα πρακτικά των συνεδριάσεων του δημοτικού συμβουλίου, αλλά ούτε και τα video αυτών, μολονότι οι συνεδριάσεις μαγνητοσκοπούνται κανονικά από τις υπηρεσίες του Δήμου.
Η έλλειψη αυτή καθίσταται πιο σοβαρή ενόψει της μονομερούς ανάρτησης ανακοινώσεων και ομιλιών του Δημάρχου στην αρχική σελίδα, χωρίς οι ανακοινώσεις αυτές να περιορίζονται, ας πούμε, στις πιο θεσμικές παρεμβάσεις εκπροσώπησης, αφού επεκτείνονται - και κυρίως αφορούν- στις δηλώσεις με τις οποίες ο Δήμαρχος απαντάει στην αντιπολίτευση. Επί του παρόντος φερ' ειπείν, στην αρχική σελίδα του cityofathens.gr υπάρχουν κάποιες δηλώσεις του κ. Καμίνη από το χθεσινό δημοτικό συμβούλιο, στις οποίες απαντάει στις κατηγορίες περί απαγορεύσεων στον 9.84 κλπ (βλ. εδώ), πράγματα που είχε πει και σε συνέντευξη τύπου επ' αφορμή του Γύρου των Αθηνών και πάλι είχαν δημοσιευθεί στην ιστοσελίδα.
Γενικότερα, η χρήση των δημοσιεύσεων που αναρτώνται στην ιστοσελίδα του Δήμου Αθηναίων, πέρα δηλαδή από το καθαρά πληροφοριακό της περιεχόμενο, είναι αυτή ενός βήματος μονομερούς ενημέρωσης των ενδιαφερομένων για όσα "απαντά" ο Δήμαρχος στις στις επιθέσεις της αντιπολίτευσης, χωρίς όμως να παρατίθεται κάπου η αντίθετη άποψη, κάτι το οποίο θα καλυπτόταν με την ανάρτηση των πρακτικών συνεδριάσεων αλλά και των video των συνεδριάσεων και του υπόλοιπου υλικού.
Aντίθετα, η προσωπική πολιτική ιστοσελίδα του Δημάρχου (βλ. εδώ) περιέχει ως τελευταία ανανέωση της αρχικής σελίδας την κοπή πίτας τον Ιανουάριο, δηλαδή είναι έξι μήνες πίσω.
Έτσι, ο διαδικτυακός τόπος του Δήμου Αθηναίων δεν υπηρετεί την πολυφωνία και την σφαιρική ενημέρωση, ιδιότητες που πρέπει να χαρακτηρίζουν κάθε δημόσιο ενημερωτικό μέσο, αλλά έχει επιστρατευθεί μάλλον ως ένα επικοινωνιακό βήμα του Δημάρχου, υποκαθιστώντας έτσι την λειτουργία μιας προσωπικής ιστοσελίδας, όπως θα ήταν ένα blog (χωρίς όμως δυνατότητα σχολιασμού). Δεν είναι όμως αυτός ο ρόλος του διαδικτυακού τόπου ενός Δήμου, ο οποίος εξάλλου κατά τον Ν.3448/2006 ("Περαιτέρω χρήση πληροφοριών του δημόσιου τομέα") θα έπρεπε να περιέχει κάθε δημόσιο έγγραφο του Δήμου, μεταξύ των οποίων και τα πρακτικά συνεδριάσεων.
Βέβαια, όποιος επισκέπτεται την ιστοσελίδα του Συνηγόρου του Πολίτη (βλ. εδώ), η οποία είναι ίδια κι απαράλλακτη από το 2003 (και πιο παλιά) που ο κ. Καμίνης ανέλαβε την διεύθυνση της ανεξάρτητης αρχής, αντιλαμβάνεται ότι η σχέση του Δημάρχου με το διαδίκτυο περιορίζεται στην μονομερή χρήση του μέσου, αποκλείοντας δυνατότητες Web 2.0 και social media, παρά τις φιλότιμες προσπάθειες της προεκλογικής του σελίδας. Άλλο όμως είναι η δυνατότητα σχολιασμού κι άλλο είναι η υποχρέωση για ηλεκτρονική διάθεση των εγγράφων του Δήμου και φυσικά η δεοντολογική υποχρέωση των δημοσιογράφων που συντηρούν την ιστοσελίδα του Δήμου για πλήρη ενημέρωση του κοινού, χωρίς αποσπασματική μετάδοση της είδησης.
Η διάκριση ανάμεσα στις αρμοδιότητες του κράτους και της εκκλησίας αποτελεί ένα ζητούμενο παλιό όσο και το "Πνεύμα των Νόμων" του Μοντεσκιέ, ίσως και παλαιότερο. Ο κ. Καμίνης από τη θέση του Συνηγόρου του Πολίτη είχε συμβάλλει με ορισμένες παρεμβάσεις στην οριοθέτηση των εκκλησιαστικών εξουσιών σε σχέση με το ατομικό δικαίωμα της θρησκευτικής ελευθερίας, αλλά και σε σχέση με άλλα δικαιώματα.
(βλ. ενδεικτικά επιστολή του 2008 προς τον Υπουργό Παιδείας για το μάθημα των θρησκευτικών εδώ, το δελτίο τύπου του 2006 για την διάκριση ανάμεσα σε ονοματοδοσία και βάπτιση εδώ, Πόρισμα του 2005 για απομάκρυνση εικαστικού έργου ως προσβλητικού για τα θρησκευτικά συναισθήματα εδώ , Πόρισμα του 2004 για την ηχορρύπανση από τις καμπάνες εδώ , κ.α.)
Στη συνέχεια ο κ. Καμίνης παραιτήθηκε 1,5 χρόνο πριν τη λήξη της θητείας του από τη θέση του Συνηγόρου του Πολίτη (κενό που ακόμη δεν έχει καλυφθεί από την Πολιτεία) και κατήλθε υποψήφιος Δήμαρχος Αθηναίων, όπου και εξελέγη με το σύνθημα "Δικαίωμα στην πόλη", προσδίδοντας στην υποψηφιότητά του την ελπίδα της δράσης του υποστηρικτού των ανθρώπινων δικαιωμάτων και από τη θέση του αιρετού της τοπικής αυτοδιοίκησης. Άλλο βέβαια να είσαι ανεξάρτητη αρχή κι άλλο να είσαι αιρετός: υπάρχει η καθοριστική διαφοροποίηση που σχετίζεται με το πολιτικό κόστος. Η θέση του αιρετού εξαρτάται από πλειοψηφικούς συσχετισμούς που δεν έχουν καμία σχέση με την υπεράσπιση αντιδημοφιλών ανθρώπινων δικαιωμάτων. Γι' αυτό η ανάλυση τότε αφορούσε την νεο-λαϊκίστικη χρήση του όρου"δικαίωμα", για καθαρά προεκλογικούς λόγους (βλ. E-Lawyer: η νεο-λαϊκιστική επίκληση του κράτους δικαίου ως προεκλογικό στρατήγημα).
Πριν λίγες μέρες έγινε γνωστό ότι στον 9,84 φέρεται να δόθηκε εντολή από την νέα δημοτική αρχή να μην μεταδώσει τις ημέρες του Πάσχα τις εκκλησιαστικές λειτουργίες της Μεγάλης Εβδομάδας, και οι εκφωνητές να αποφύγουν την ευχή "Χριστός Ανέστη", αντικαθιστώντας το με το "Χρόνια Πολλά". Άλλη μια περίπτωση θεσμικής υποκρισίας: αν όχι "Χριστός Ανέστη", τότε γιατί "Χρόνια Πολλά";
Προσωπικά έχω υποστηρίξει σε δικαστήρια ότι δεν θα πρέπει να υπάρχουν στην αίθουσα του ακροατηρίου εικόνες της ορθόδοξης πίστης ή το ευαγγέλιο, επειδή με αυτά τα σύμβολα διακυβεύεται η εξωτερική ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, ιδίως όταν καλείται να αποφανθεί σε υποθέσεις διακρίσεων. Η σχετική υπόθεση ήδη εκκρεμεί στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και είναι ανεξάρτητη από την υπόθεση Lautsi που αφορούσε την ύπαρξη του Εσταυρωμένου σε σχολικές αίθουσες της Ιταλίας: άλλο η Δικαιοσύνη κι άλλο η εκπαίδευση. Εξάλλου η χώρα μας ήδη έχει καταδικαστεί για το απαράδεκτο φαινόμενο να πρέπει να αποκαλύψεις τις θρησκευτικές πεποιθήσεις σου σε δικαστήριο (βλ. ΕΔΔΑ Δημητράς κ.α. κατά Ελλάδας). Η αφαίρεση των συμβόλων από τις υποχρεωτικές διαδικασίες είναι όντως ένα βήμα προς την θρησκευτική ελευθερία. Ο 9,84 δεν είναι βέβαια κάποια "υποχρεωτική διαδικασία", είναι όμως ένα δημοτικό μέσο ενημέρωσης που χρηματοδοτείται από τους δημότες (μέσω της καταβολής των υποχρεωτικά καταβαλλόμενων δημοτικών τελών) κι επομένως θα πρέπει κι αυτό να διασφαλίζει την πλήρη πολυφωνία και απόσταση από τις θρησκευτικές παραδόσεις οποιασδήποτε θρησκείας.
Το θέμα όμως είναι ότι η συγκεκριμένη εντολή της δημοτικής αρχής δεν κατατείνει τελικά στην διάκριση κράτους - εκκλησίας, αλλά ούτε και στην ενίσχυση κάποιας έκφανσης της θρησκευτικής ελευθερίας. Αναλυτικά επ' αυτού έχει σχολιάσει η Γραμματέας της Ελληνικής Ένωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, κ. Κλειώ Παπαπαντολέων (βλ. TVXS: "Το "απαγορευμένο" Χριστός Ανέστη).
Ανεξάρτητα όμως από το αν όντως συμβάλλει ή όχι η απάλειψη του "Χριστός Ανέστη" από τον 9,84, φαίνεται ότι οι εντολές της δημοτικής αρχής για αποθρησκειοποίηση του δημοτικού ραδιοσταθμού δεν έχουν ακολουθηθεί. Διαβάζουμε στην ιστοσελίδα του 9,84 και ακούμε την αντίστοιχη εκφώνηση της είδησης "Αναστάσιμη Ελλάδα" (βλ. εδώ). Κείμενο - ποταμός, όσο τα εκατοντάδες ραδιοφωνικά "Χριστός Ανέστη" που φέρεται ότι θέλησε να απαγορεύσει η δημοτική αρχή.
Επομένως: η παρέμβαση της δημοτικής αρχής είναι μια τρύπα στο νερό, από απόψεως προστασίας ανθρώπινων δικαιωμάτων και χωρισμού κράτους - εκκλησίας.
Αποδεικνύεται για άλλη μια φορά λοιπόν ότι οι αιρετοί δεν είναι σε θέση να διασφαλίσουν τα ανθρώπινα δικαιώματα όσο οι ανεξάρτητοι, ακριβώς επειδή εξαρτώνται από την γνώμη των πλειοψηφιών που δεν είναι ποτέ φιλικές όταν αφορούν συμφέροντα άλλων, δηλαδή των μειοψηφιών. Το πολιτικό κόστος ακυρώνει εξ ορισμού οποιαδήποτε ρητορική για δίκαιη διοίκηση, με την κυριολεκτική κι όχι την "πολιτική" έννοια.
Καλεσμένος στην retrospectiva ο κ. Σπύρος Ευαγγελάτος (μπορείτε να την ακούσετε εδώ)
Μια συζήτηση για την διαδρομή και την αναστολή λειτουργίας του "ΑΜΦΙ-θεάτρου".
Ο κ. Ευαγγελάτος αναφέρει μεταξύ άλλων ότι ο Υπουργός Πολιτισμού ακόμη δεν έχει δεχθεί να τον συναντήσει και να συζητήσει την πρόταση του διακεκριμένου δάσκαλου του θεάτρου για διάθεση ενός χώρου ώστε να συνεχιστεί η πολύτιμη θεατρική προσφορά του. Επίσης, ενημερώνει ότι δεν έχει δοθεί ακόμη απάντηση από τον Δήμο Αθηναίων στην αντίστοιχη πρότασή του για τη δημιουργία ενός δημοτικού θεάτρου για την Αθήνα.
Συζητήσαμε επίσης για την απόρριψη από το Φεστιβάλ Αθηνών της παρουσίασης την παράστασης του "Φιλοκτήτη" του Σοφοκλή, σε μετάφραση Γεωργουσόπουλου, μουσική Θεοδωράκη, σκηνογραφία Πάτσα και σκηνοθεσία Ευαγγελάτου. Ο σκηνοθέτης δηλώνει ότι ακομη και σήμερα αν το Φεστιβάλ αποφάσιζε να δεχθεί τον "Φιλοκτήτη", θα υπήρχε ο χρόνος για την προετοινασία της παράστασης.
Μια απολαυστική συζήτηση, στην οποία προεξαγγέλλεται και η επικείμενη ανακοίνωση του κ. Ευαγγελάτου στην Ακαδημία Αθηνών, για μια σημαντική φιλολογική ανακάλυψη που έκανε στην Βενετία.
Μπορείτε επίσης να ακούσετε (εδώ) το αφιέρωμα στο "ΑΜΦΙ-θέατρο" που έγινε στην retrospectiva του προηγούμενου επεισοδίου.
Σήμερα το πρωί ενώπιον του Προέδρου Πρωτοδικών Αθηνών συζητήθηκε η υπόθεση της αίτησης προσωρινής διαταγής για να μην προχωρήσει η κατάχωση του βωμού του 12θέου που αποφασίσθηκε από τον Υπουργό Πολιτισμού κ. Γερουλάνο.
Στην διαδικασία άσκησε πρόσθετη παρέμβαση η Ελληνική Δράση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, η οποία είχε υποβάλει και την αρχική μηνυτήρια αναφορά πριν από ενάμιση μήνα περίπου, ώστε να μην θαφτεί το ανυπολόγιστης αξίας μνημείο. Η Ελληνική Δράση παρέστη με την πρόεδρό της στη σημερινή διαδικασία, δικηγόρο Ηλέκτρα - Λήδα Κούτρα, την οποία είχα τη χαρά να συνδράμω κατά την εκδίκαση της αίτησης προσωρινής διαταγής. Μαζί με την Ηλέκτρα είχαμε παραστεί και στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο προ ημερών, το οποίο γνωμοδότησε τότε υπέρ της κατάχωσης, ανοίγοντας το δρόμο στον Υπουργό για την έκδοση της σχετικής υπουργικής απόφασης (βλ. E-Lawyer: το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο και η αρχή της αναλογικότητας). Η Ελληνική Δράση άσκησε επίσης χθες αίτηση ασφαλιστικών μέτρων ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, επικαλούμενη παραβίαση των άρθρων 8 (σεβασμός ιδιωτικής ζωής), 9 (ελευθερία συνείδησης και θρησκευτική ελευθερία) και 13 (έλλειψη αποτελεσματικού ένδικου βοηθήματος).
Η διαδικασία της κατάχωσης του μνημείου ξεκίνησε χθες και σύμφωνα με πληροφορίες θα συνεχιζόταν και σήμερα.
Κατά την δίωρη περίπου εκδίκαση της αίτησης προσωρινής διαταγής σήμερα ακούστηκαν όλα τα επιχειρήματα από όλες τις πλευρές που παρέστησαν. Η επανακατάχωση παρουσιάζεται ως ενδεδειγμένη λύση για την προστασία του μνημείου, ενόψει της ανάγκης της λειτουργίας του ηλεκτρικού σιδηρόδρομου, με την ευχή ότι κάποτε θα μπορούσε να μετατοπιστεί ο ηλεκτρικός και να αναδειχθεί το μνημείο. Φυσικά, δεν υπάρχει καμία δέσμευση και κανένας ρητός χρονικός ορίζοντας, μόνο η ευχή. Οι ευχές όμως δεν συμβάλλουν σε μια ισόρροπη στάθμιση των δύο εννόμων συμφερόντων: πρόσβαση στο πολιτισμικό αγαθό αφενός, λειτουργία του σιδηροδρόμου αφετέρου. Χρειάζεται μια πιο προσεγμένη αντιμετώπιση ενόψει της αρχής της βιώσιμης ανάπτυξης, η οποία κατοχυρώνεται και στο Σύνταγμα, ώστε να εξυπηρετούνται και τα δύο έννομα αγαθά κι όχι μόνο το ένα εις βάρος του άλλου.
Η δική μου συμβολή περιορίστηκε στην συνοπτική ανάπτυξη όσων είχα αναφέρει και στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο. Όταν δόθηκε η δυνατότητα να εξετάσω την μάρτυρα της άλλης πλευράς, η ερώτησή μου ήταν με ποιο τρόπο θα διασφαλιζεται η δυνατότητα της οπτικής πρόσβασης του κοινού στο συγκεκριμένο μνημείο. Η απάντηση που δόθηκε από την μάρτυρα ήταν ότι πράττουν όσα έχει ορίσει το Υπουργείο με την απόφασή του, ενώ η αρχαιολόγος απάντησε ότι υπάρχει η πινακίδα που αναφέρει το σημείο στο οποίο θα υπάρχει καταχωμένος ο βωμός και ότι έχουν λάβει φωτογραφίες και έχουν ετοιμάσει τρισδιάστατα γραφικά που αποδίδουν το σύνολο του μνημείου. Με λίγα λόγια, το κράτος και οι οργανισμοί του ισχυρίζονται ότι διασφαλίζουν το συνταγματικό δικαίωμα του κοινού για πρόσβαση στο μνημείο μέσω μιας ταμπέλας και μέσω τρισδιάστατων απεικονίσεων.
Μόνη εξαίρεση, η παρουσία του κ. Κ.Διάκου, περιφερειακού συμβούλου, ο οποίος παρενέβη υπέρ των αιτούντων την προσωρινή αναστολή και μετέφερε την πρόθεση της Περιφέρειας Αττικής να συμβάλλει στην διάσωση και ανάδειξη του μνημείου, με σχετική επιχορήγηση, όπως κατέθεσε ότι είπε ο περιφερειάρχης κ. Σγουρός χθες, από τον πλεονασματικό προϋπολογισμό της περιφέρειας. Ο Δήμος Αθηναίων έλαμψε δια της απουσίας του, σε αυτή την τόσο σημαντική δίκη, η οποία αφορά το αρχαίο κέντρο της πόλεως, το κεντρικό σημείο από το οποίο υπολογίζονταν οι αποστάσεις στην αρχαία Αθήνα.
Πριν από λίγο έγινε γνωστό ότι ο Πρόεδρος Πρωτοδικών Αθηνών αποδέχθηκε το αίτημα για έκδοση προσωρινής διαταγής και αποφάσισε να απαγορευθεί προσωρινά κάθε εργασία επί του μνημείου, στην μορφή που ήταν στις 12 Απριλίου, δηλαδή πριν ξεκινήσει η διαδικασία της κατάχωσης. Η προσωρινή διαταγή ισχύει μέχρι τη συζήτηση της αίτησης των ασφαλιστικών μέτρων.
Χθες θα γινόταν η δεύτερη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου, με πρώτο θέμα (ανάμεσα σε άλλα 98), την εκλογή του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης. Τελικά δεν έγινε η συνεδρίαση λόγω των εξελίξεων με τους συμβασιούχους. O Δήμαρχος αρνήθηκε να προχωρήσει η διαδικασία του δημοτικού συμβουλίου με αυτές τις συνθήκες, εγείροντας το ζήτημα της στατικότητας του Μεγάρου με τόσο κόσμο μέσα, αλλά δήλωσε και ότι δεν είναι νομοθέτης για να λύσει το θέμα των συμβασιούχων. Δεν είναι νομοθέτης, είναι σεισμολόγος.
Από συζητήσεις που είχα με δημοτικούς συμβούλους προέκυψε ότι οι παρατάξεις δεν έχουν συνεννοηθεί για την εξεύρεση ενός προσώπου κοινής αποδοχής. Η αυξημένη πλειοψηφία 2/3 για την εκλογή του Συμπαραστάτη προϋποθέτει ευρύτερη συνεννόηση, καθώς ούτε η πλειοψηφία, αλλά ούτε και η αντιπολίτευση μπορεί να επιβάλλει τον εκλεκτό της.
Διαπίστωσα όμως ότι υπάρχει διάχυτη η αντίληψη ότι ο Συμπαραστάτης του Δημότη θα λειτουργεί "ανταγωνιστικά" προς τους δημοτικούς συμβούλους και ότι τον βλέπουν σαν ένα εκλογικά επικίνδυνο πρόσωπο, που θα μπορούσε να κατέβει μετά υποψήφιος σύμβουλος έχοντας χτίσει ήδη σχέσεις εμπιστοσύνης με τους δημότες. Εδώ βέβαια μια απάντηση έρχεται από τον ίδιο τον Καλλικράτη: ο Συμπαραστάτης του Δημότη δεν έχει δικαίωμα να θέσει υποψηφιότητα για δημοτικός σύμβουλος, ενώ δεν έχει δικαίωμα ούτε καν να επανεκλεγεί ως Συμπαραστάτης στην αμέσως επόμενη περίοδο. Το άρθρο 14 του Καλλικράτη το αναφέρει ρητά ως κώλυμα εκλογιμότητας:
"1. Δεν μπορούν να εκλεγούν ή να είναι δήμαρχοι, δημοτικοί σύμβουλοι, σύμβουλοι της δημοτικής ή τοπικής κοινότητας ή εκπρόσωποι της τοπικής κοινότητας:
(α)...
(β) Γενικοί Γραμματείς και υπάλληλοι των δήμων με οποιαδήποτε σχέση εργασίας και εάν υπηρετούν, καθώς και δημοτικοί συμπαραστάτες, στους δήμους όπου υπηρετούν."
Εξάλλου το άρθρο 77 αναφέρει ότι στη θέση του Συμπαραστάτη εκλέγεται πρόσωπο που δεν παρουσιάζει τα κωλύματα και ασυμβίβαστα του άρθρου 14. Άρα ως Συμπαραστάτης δεν μπορεί, κατά το άρθρο 77 να εκλεγεί κάποιος που υπηρετεί ήδη ως Συμπαραστάτης (απαγόρευση διαδοχικής επανεκλογής).
Παρ' όλ' αυτά, υπάρχουν οι φόβοι δημοτικών συμβούλων και παρατάξεων, ότι ο Συμπαραστάτης θα είναι κάποιος που θα συγκεντρώσει την εμπιστοσύνη των πολιτών και θα παρέμβει στη σχέση τους με τους ψηφοφόρους. Δεν είναι τυχαίο ότι η παράταξη του ΚΚΕ έχει πει ότι δεν είναι απαραίτητος αυτός ο θεσμός, αφού οι εργαζόμενοι εκπροσωπούνται από τα σωματεία τους, τις συνδικαλιστικές οργανώσεις και τους δημοτικούς συμβούλους, λες και ο Συμπαραστάτης είναι εκπρόσωπος κι όχι ανεξάρτητη αρχή.
Άκουσα μάλιστα ότι αναζητείται ένα ηλικωμένο πρόσωπο που θα έχει ολοκληρώσει την πορεία του, προκειμένου να μην γίνει ανταγωνιστικός σε σχέση με τους δημοτικούς συμβούλους. Να προσδώσει αυτός το κύρος του στον θεσμό κι όχι ο θεσμός το κύρος στο πρόσωπο.
Επομένως, αναζητείται κάποιος συνταξιούχος δικαστικός ή δήμαρχος (όπως έγινε στο Δήμο Παπάγου - Χολαργού , όπου εξελέγη ως Συμπαραστάτης ο προ πολλών ετών δήμαρχος), όπως έχει γίνει και σε άλλες ανεξάρτητες αρχές, προκειμένου ως ανώδυνο πρόσωπο να μην αγχώσει τους πολιτικούς διαχειριστές των δημόσιων πραγμάτων.
Η απάντηση σε όλα αυτά: διαφάνεια και δημοσιότητα. Καλέστε τους υποψηφίους και υποβάλλετέ τους ανοιχτά σε εξαντλητικό έλεγχο, με ερωτήσεις για το πως θα υλοποιήσουν τον θεσμό στην πράξη. Κάποτε πρέπει να κρίνουμε με βάση την ουσία και την ικανότητα, όχι τους τύπους και τις ιδιότητες, κι αυτή η διαδικασία είναι σχεδιασμένη για να αποδειχθεί αποκλειστικά και μόνον το κατά πόσον οι πολιτικοί έχουν επίγνωση της λειτουργίας των θεσμών που υπηρετούν.
Διαβάζουμε τις προτάσεις του Δημάρχου Αθηναίων για θέσπιση νομοθετικού πλαισίου που να προσδιορίζει τις επιτρεπόμενες διαδηλώσεις (βλ. εδώ). Είναι μια συνεπής στάση, καθώς το είχε υποστηρίξει και προεκλογικά (βλ. εδώ). Υποστηρίζει τη θέσπιση ενός εκτελεστικού του Συντάγματος νόμου, που να δίνει λύσεις για να "μην κλείνουν οι δρόμοι", να υποστηρίζει την "ανάγκη εξορθολογισμού των πορειών και διαδηλώσεων".
Πρωτ' απ' όλα, νομικό πλαίσιο "για να μην κλείνουν οι δρόμοι" υπάρχει. Ο ποινικός κώδικας ήδη προβλέπει το αδίκημα της παρακώλυσης συγκοινωνιών (άρθρο 292). Το κατά πόσον εφαρμόζεται δεν είναι πια ζήτημα της νομοθεσίας.
Έπειτα, ειδικός νόμος για τις διαδηλώσεις επίσης υπάρχει. Είναι τα ν.δ. 794/1971 (βλ. εδώ) και το β.δ. 269/1972 (βλ. εδώ), της Χούντας. Τα οποία είναι αντισυνταγματικά και πρέπει να καταργηθούν. Ένας νόμος που θα τα καταργεί, πράγματι, είναι απαραίτητος. Αλλά όχι ένας "νόμος για τις διαδηλώσεις", αφού ο νόμος για τις διαδηλώσεις πρέπει να είναι μόνο το Σύνταγμα.
Ας μην ξεχνάμε ότι το δικαίωμα στη διαδήλωση είναι συνταγματικό (άρθρο 11 Σ, βλ. εδώ) και ότι οι περιορισμοί του είναι επιτρεπτοί μόνον εφόσον προβλέπονται από το ίδιο το Σύνταγμα ή από νόμο κι εφόσον είναι σύμφωνοι με την αρχή της αναλογικότητας (άρθρο 25 παρ. 1 Σ. βλ. εδώ).
Επίσης το δικαίωμα στη διαδήλωση κατοχυρώνεται και ως ανθρώπινο δικαίωμα, από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (άρθρο 11 ΕΣΔΑ, βλ. εδώ).
Η υπερρύθμιση των ατομικών δικαιωμάτων, με αναλυτικές διατάξεις επιτρεπόμενων ή απαγορευόμενων υποπεριπτώσεων δεν βοηθά πάντοτε στην χαρτογράφηση της ελευθερίας. Γιατί σε αυτές τις περιπτώσεις η ελευθερία γίνεται απλώς το "παραθυράκι" του νόμου. Η ελευθερία πρέπει να είναι ο κανόνας, όχι η εξαίρεση.
Την Παρασκευή 18 Φεβρουαρίου 2011 τρία μέλη της ομάδας εργασίας (Γραμματίδης Χ., Παπανικολάου Π., Σωτηρόπουλος Β.) συναντηθήκαμε με εκπροσώπους της δημοτικής παράταξης "Ανοιχτή Πόλη" και την επικεφαλής κ. Ελένη Πορτάλιου. Κατά τη συνάντηση, παρουσιάσαμε την Πρόταση για την Οργάνωση και Λειτουργία του Θεσμού στον Δήμο Αθηναίων (βλ. εδώ), την υποψηφιότητα για τη θέση, καθώς και την επιστολή που καταθέσαμε στον Δήμαρχο για διαφάνεια κατά τη διαδικασία επιλογής του προσώπου, με κλήση των υποψηφίων σε αυτοπρόσωπη παρουσία στο δημοτικό συμβούλιο (βλ. εδώ). Η αντιμετώπιση εκ μέρους της "Ανοιχτής Πόλης" ήταν ιδιαίτερα θετική.
Την Τρίτη 22 Φεβρουαρίου 2011, τρία μέλη της ομάδας εργασίας (Γραμματίδης Χ., Κούτρα Η.-Λ., Σωτηρόπουλος Β.) συναντηθήκαμε με την πρόεδρο του Οργανισμού Νεολαίας και Άθλησης και δημοτική σύμβουλο κ. Παναγιώτα Ψαράκη. Ενημερώσαμε την πρόεδρο για την πρόταση, την υποψηφιότητα και το θέμα διαφάνειας που έχει τεθεί. Η αντιμετώπιση της ήταν ιδιαίτερα θετική.
Στο γραφείο Δημάρχου Αθηναίων κατατέθηκε σήμερα η παρακάτω επιστολή, με την ένδειξη "εξαιρετικά επείγον" (αρ. πρωτ. 027671/14.2.2011):
Θέμα: Διαφάνεια στην επιλογή του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης
Αξιότιμε κύριε Δήμαρχε,
Αποτελούμε μια ομάδα εργασίας, η οποία έχει επεξεργαστεί μιαν ολοκληρωμένη πρόταση για την οργάνωση και λειτουργία του θεσμού του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης στον Δήμο Αθηναίων (βλ. συνημμένο σχετικό). Η πρότασή μας αναρτήθηκε στο Διαδίκτυο, στην αρχική της μορφή, στις 25 Νοεμβρίου 2010 και είναι διαθέσιμη στον διαδικτυακό τόπο symparastatis.wordpress.com.
Eνημερωθήκαμε για την προκήρυξη της σχετικής θέσης στις 10.2.2011, σύμφωα με την οποία καλούνται οι ενδιαφερόμενοι να υποβάλλουν τις προβλεπόμενες από το άρθρο 77 του Καλλικράτη αιτήσεις, προκειμένου το Δημοτικό Συμβούλιο να επιλέξει το κατάλληλο πρόσωπο με απόφασή του στις 28.2.2011.
Σύμφωνα με την δική μας μελέτη - πρόταση, η οποία έχει γνωρίσει αποδοχή και έχει υιοθετηθεί από άλλους Δήμους, μια από τις γενικές αρχές κατά τις οποίες πρέπει να λειτουργεί ο Συμπαραστάτης του Δημότη και της Επιχείρησης είναι η αρχή της διαφάνειας και της αμεροληψίας. Προκειμένου να διασφαλιστεί η τήρηση αυτής της αρχής, θα πρέπει η επιλογή του προσώπου να διενεργηθεί ακολουθώντας αυτά τα προτάγματα.
Η επιλογή του προσώπου μόνο βάσει της υποβολής της αίτησής του κι ενός βιογραφικού σημειώματος, χωρίς καμία προηγούμενη επίσημη παρουσίασή του ενώπιον του Δημοτικού Συμβουλίου μάλλον ευνοεί παρασκηνιακές διεργασίες, οι οποίες τυπικώς μεν δεν είναι παράνομες, υπονομεύουν όμως την (ίδια την ελπίδα για) διαφανή και με ίσους όρους συμμετοχή των ενδιαφερομένων στην διαδικασία. Διακινδυνεύει δε και εν προκειμένω την καχυποψία των πολιτών απέναντι στο νέο θεσμό - πρόσωπο. Μια τέτοια εκκίνηση της λειτουργίας του, σημειολογικά ιδωμένη, δεν θα αποτελούσε ευοίωνο μήνυμα για την μετέπειτα πορεία του. Η ήδη κλονισμένη εμπιστοσύνη των δημοτών, τους οποίους εκπροσωπείτε, θα ανακτούνταν ίσως, αν διαπιστωνόταν η διάθεση ουσιαστικής αξιολόγησης της καταλληλότητας των υποψηφίων προσώπων, αρχής γενομένης από την ίδια την υπεύθυνη επιλογή του, όπως θα εκφραστεί και μέσα από την αυτοπρόσωπη παρουσία των υποψηφίων που το επιθυμούν στο Δημοτικό Συμβούλιο και την έκθεση των (προ)θέσεών τους, του σχεδίου δράσης τους, των συναφών με τη θέση γνώσεων και των προτάσεών τους πάνω σε νευραλγικά/προβληματικά σημεία του Δήμου μας.
Η σύγχρονη παρουσία των υποψηφίων ενώπιον του Δημοτικού Συμβουλίου ή των ορισθησομένων εκπροσώπων του και η διαδοχική τοποθέτησή τους επί θεμάτων που θα τεθούν - με την παράλληλη τήρηση πρακτικών, διαθέσιμων σε κάθε Αθηναία και Αθηναίο- θα είναι, εκτιμούμε, διαφωτιστική για το εκλεκτορικό σώμα και θα συντελέσει στη διαμόρφωση ουσιαστικής εικόνας περί καταλληλότητας των υποψηφίων. Παράλληλα, θα μπορούν και οι ενδιαφερόμενοι να ενημερωθούν μέσω των πρακτικών που τηρήθηκαν για την παρουσία των υποψηφίων και να κατανοήσουν την κρίση περί καταλληλότητας για την ανάδειξη ενός εκ των υποψηφίων σε μια θέση που αφορά άμεσα τους δημότες, σε μια θέση που υπάρχει για να τους προστατεύσει από την κακοδιοίκηση και την αυθαιρεσία.
Ο Συμπαραστάτης του Δημότη και της Επιχείρησης δεν πρέπει να καταντήσει ένας θεσμός που θα μείνει "στα χαρτιά". Ένα βιογραφικό και μια δήλωση βούλησης εκτιμούμε πως δεν είναι αρκετά για να οδηγήσουν το Δημοτικό Συμβούλιο στην κρίση περί "καταλληλότητας" και τη συνακόλουθη ανάδειξη του Συμπαραστάτη, ο οποίος παραμένει "πρόσωπο" - ένα πρόσωπο που πρέπει να διαθέτει επαρκεί τυπικά και ουσιαστικά προσόντα, κοινωνική αποδοχή, με όρεξη, δυνατότητα και χρόνο για παραγωγή έργου, ώστε να διεκδικήσει με τη δράση του την εμπιστοσύνη των Αθηναίων στο θεσμό της διαμεσολάβησης.
Γι' αυτούς τους λόγους, η ομάδα μας σας προτείνει, στο πλαίσιο των κατ' άρθρο 67 παρ. 7 του Καλλικράτη αρμοδιοτήτων σας για εισήγηση θεμάτων στην ημερήσια διάταξη της συνεδρίασης του Δημοτικού Συμβουλίου, να ζητήσετε να διενεργηθεί ακρόαση των υποψηφίων, ώστε να παρουσιάσουν ενώπιον του εκλεκτορικού σώματος τις απόψεις τους για το θεσμό.
Η ομάδα μας επιθυμεί να υποστηρίξει εμπράκτως την πρότασή της για την οργάνωση και λειτουργία του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης, με την υποβολή υποψηφιότητας εκ μέρους ενός μέλους της. Καθοριστικό κριτήριο, όμως, για τη νοηματοδόητηση της συμμετοχής μας στη σχετική διαδικασία θα είναι η διενέργεια μιας όσο το δυνατόν πιο ανοικτής συζήτησης, ώστε να μπορέσουμε εύλογα να θεωρήσουμε ότι η απόφαση θα ληφθεί πράγματι στο Δημοτικό Συμβούλιο, και όχι πριν ή έξω από αυτό, ως αποτέλεσμα της διαφανούς, αμερόληπτης, ουσιαστικής, υπεύθυνης, εκπροσωπούσας τους εκλογείς κρίσης του.
Με αφορμή τις πρόσφατες δράσεις της κοινωνίας των πολιτών, μια συζήτηση για την πρόσβαση στο δημόσιο χώρο, τις επιπτώσεις της παράνομης στάθμευσης, τους τρόπους ενάσκησης των δικαιωμάτων από τους πολίτες και την αποτελεσματικότητα των μέτρων που λαμβάνει η Πολιτεία.
Kαλεσμένοι της εκπομπής, η Πωλίνα Παπανικολάου και ο Κώστας Χαρβάτης.
Στην "Πλατεία Συντάγματος" ανάλυση του άρθρου 5 του Συντάγματος, για το δικαίωμα ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας και την προσωπική ελευθερία.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των "ΝΕΩΝ", ο νεοκλεγείς Δήμαρχος Θεσσαλονίκης φέρεται να γνωστοποίησε ότι "ο δήμος θα καταργήσει τις δωροεπιταγές που δίνει στους απόρους και το ποσό αυτό θα πάει στην Εκκλησία ως αρμόδια για τη στήριξη των ατόμων αυτών" (βλ. εδώ).
Εάν η δήλωση μεταφέρεται με ακρίβεια στην εφημερίδα και εάν τελικά ληφθεί σχετική απόφαση, θα πρόκειται για ένα σοβαρό θεσμικό ατόπημα, από πολλές απόψεις.
Η Εκκλησία αποτελεί έναν ομολογιακό οργανισμό, η αποστολή του οποίου συνίσταται στην διευκόλυνση ενάσκησης του δικαιώματος της θρησκευτικής ελευθερίας των προσώπων του συγκεκριμένου δόγματος . Το γεγονός ότι η ορθόδοξη Εκκλησία έχει αναπτύξει, στο πλαίσιο των διδαχών του χριστιανισμού, μια κοινωνική φιλανθρωπική δράση είναι γενικώς παραδεκτό. Ωστόσο, η λειτουργία της διέπεται από συγκεκριμένους ιερούς κανόνες, οι οποίοι αφορούν το ποίμνιο των ορθόδοξων χριστιανών κι όχι τον γενικό πληθυσμό.
Μια απόφαση του Δήμου Θεσσαλονίκης, κατά την οποία οι δικαιούχοι κοινωνικού επιδόματος απορίας θα πρέπει να διέλθουν από τη εκκλησιαστική διαδικασία/γραφειοκρατία της Μητρόπολης θα είναι αντίθετη στην θρησκευτική ελευθερία των τυχόν μη ορθόδοξων χριστιανών δικαιούχων. Ο Δήμος οφείλει να συγκροτεί διαδικασίες που θα εγγυώνται την πρόσβαση όλων σε αυτές, ανεξαρτήτως θρησκεύματος. Διότι μπορεί κάποιος άπορος που δεν είναι ορθόδοξος, να μην θέλει στην πραγματικότητα να διέλθει το κατώφλι της Μητρόπολης για να σιτιστεί. Δεν θα έχει όμως το δικαίωμα αυτής της επιλογής, εάν υποφέρει. Οπότε θα είναι υποχρεωμένος να χάσει κάθε συνειδησιακή αξιοπρέπεια, προκειμένου να ασκήσει ένα κοινωνικό του δικαίωμα, ώστε να επιβιώσει.
Όπως έχει δεχθεί το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, στις δημόσιες διαδικασίες από τις οποίες υποχρεωτικά θα διέλθει ένας πολίτης (όπως τα δικαστήρια και τα σχολεία), το κράτος δεν θα πρέπει να προβάλλει ένα συγκεκριμένο θρησκευτικό δόγμα, αλλά να τηρεί στάση θρησκευτικής ουδετερότητας. Διαφορετικά, τα χρήματα των φορολογούμενων θα διατίθενται για την προώθηση μιας συγκεκριμένης θρησκευτικής ομάδας κατά παράβαση της αρχής της ισότητας.
Σε δεύτερο επίπεδο, με μια τέτοια απόφαση ο Δήμος Θεσσαλονίκης ουσιαστικά θα χρηματοδοτήσει το φιλανθρωπικό έργο μιας συγκεκριμένης θρησκευτικής οργάνωσης. Αυτό σημαίνει ότι η απόφαση για επιχορήγηση της Εκκλησίας, αυθαίρετα, χωρίς δημόσια πρόσκληση ενδιαφερομένων οργανώσεων, με "απ' ευθείας ανάθεση" και χωρίς αντίστοιχη επιχορήγηση φιλανθρωπικών δραστηριοτήτων άλλων Εκκλησιών ή οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, θα συνιστά παράνομη ευνοϊκή διάκριση λόγω θρησκεύματος. Επομένως κι από την πλευρά της διοικητικής πρακτικής και της νομοθεσίας, θα είναι μία απόφαση που ενέχει στον πυρήνα της το στοιχείο της προτίμησης υπέρ μιας θρησκευτικής ομάδας κατ' αποκλεισμό όλων των υπόλοιπων ομάδων.
Σε ένα τρίτο επίπεδο, το σχέδιο "Καλλικράτης" προβλέπει μια σειρά θεσμικών λύσεων για την ενίσχυση της κοινωνικής δραστηριότητας των δήμων. Δεν είναι λοιπόν η Εκκλησία "αρμόδια για την στήριξη των ατόμων αυτών", αρμόδιος νομικά είναι ο Δήμος (και οι κεντρικές κρατικές αρχές). Η παράκαμψη όλων αυτών των νέων δυνατοτήτων και αρμοδιοτήτων, με την χρηματοδότηση της ορθόδοξης Εκκλησίας για την προώθηση του φιλανθρωπικού της έργου δεν μπορεί να θεωρηθεί συμβατή με το ανανεωτικό και εξορθολογιστικο πνεύμα του νομοθέτη του "Καλλικράτη".
Δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητο το πλαίσιο μέσα στο οποίο φέρεται ότι έγινε αυτή η δήλωση: η πρώτη συνάντηση του νέου Δημάρχου Θεσσαλονίκης με τον Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης, οι προσωπικές σχέσεις των οποίων ήταν ιδιαίτερα τεταμένες κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου. Ενώ ο νέος Δήμαρχος ακολουθεί την καλλικρατική νομοθεσία για πολιτική ορκωμοσία της νέας δημοτικής αρχής, προσπαθεί να συμβιβάσει τα πράγματα με την Εκκλησία, καλώντας τον Μητροπολίτη για κοπή της "βασιλόπιτας". Μια διαδικασία που εντάσσεται στο πλαίσιο της παράδοσης και της εθιμοτυπίας, χωρίς κάποιες ουσιαστικές επιδράσεις στο θεσμικό πλαίσιο (όπως θα ήταν λ.χ. η ορκωμοσία με θρησκευτική τελετή που θα συνιστούσε καταστρατήγηση της διάταξης του Καλλικράτη). Το πλαίσιο της φερόμενη δήλωσης είναι λοιπόν μια προσπάθεια επικοινωνιακής προσέγγισης του Δημάρχου με την Εκκλησία. Η προσέγγιση αυτή είναι βέβαια μια θεμιτή προσπάθεια, αλλά είναι ανεπίτρεπτο για τις επικοινωνιακές ανάγκες του Δημάρχου να παραβιάζονται διατάξεις ευρωπαϊκού και συνταγματικού δικαίου για τα ανθρώπινα δικαιώματα, αλλά και διατάξεις που ορίζουν την διαχείριση των χρημάτων του δημοτικού ταμείου.
Εάν λοιπόν είναι ακριβής η μεταφορά της δήλωσης κι αν όντως ληφθεί τέτοια απόφαση, θα είναι άλλη μια απόδειξη ότι τα πολιτικά πρόσωπα (ανεξάρτητα ή κομματικώς "εξαρτημένα") διαχειρίζονται τα δημόσια πράγματα με γνώμονα τις πλειοψηφικές τάσεις και τις περιστασιακές συγκυρίες και σκοπιμότητες. Τα ατομικά δικαιώματα και ο σεβασμός των διαδικασιών πολύ συχνά αποτελούν συχνά "λεπτομέρειες" μειωμένης σημασίας, απέναντι στην πολιτική και επικοινωνιακή σκοπιμότητα. Γι' αυτές ακριβώς τις αποκλίσεις που ενέχει το πολιτικό παιχνίδι από την νομιμότητα, την διαφάνεια και την ίση μεταχείριση, θεσπίζονται οι αντι-πλειοψηφικοί θεσμοί (non-majoritarian institutions), οι οποίοι καλούνται να επαναφέρουν την ισορροπία με διορθωτικές παρεμβάσεις. Σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης, ένας τέτοιος θεσμός είναι ο Συμπαραστάτης του Δημότη, ένα πρόσωπο με αρμοδιότητα να χειρίζεται ως ανεξάρτητος διαμεσολαβητής καταγγελίες θιγόμενων από δημοτικές υπηρεσίες (βλ. εδώ) καθώς και ο Ελεγκτής της Νομιμότητας, ένα πρόσωπο με αρμοδιότητα να εγκρίνει ή να απορρίπτει (με αποφασιστικό όμως λόγο) την νομιμότητα των αποφάσεων του δημοτικού συμβουλίου (βλ. εδώ).
Οι νέοι αντι-πλειοψηφικοί θεσμοί που προβλέπει ο Καλλικράτης, έχουν ως αποστολή να παρεμβαίνουν ακριβώς σε τέτοιες καταστάσεις αμεροληψίας των δημοτικών αρχών και παραβίασης ανθρώπινων δικαιωμάτων, επαναφέροντας την τάξη, πέρα από πολιτικές σκοπιμότητες. Το ζητούμενο είναι να ανταποκριθούν σε αυτήν την αποστολή, εκπληρώνοντας με ουσιαστική ανεξάρτησία τα καθήκοντά τους.
Στην Αθήνα υπάρχει η ομάδα εργασίας για τον Συμπαραστάτη των Αθηναίων, με την οποία έχουμε ετοιμάσει σχετική πρόταση (βλ. εδώ και εδώ) για την αποτελεσματική οργάνωση και λειτουργία του θεσμού. Θα ήταν χρήσιμο και στην Θεσσαλονίκη να ξεκινήσει μια τέτοια πρωτοβουλία, ώστε οι νέοι ανεξάρτητοι θεσμοί να οργανωθούν με βάση τα αιτήματα και την ενεργοποίηση των πολιτών κι όχι από κομματικά και πολιτικά γραφεία.
Στο blog στελεχών της Δημοτικής Αστυνομίας Αθήνας έχει αναρτηθεί ένα post για τον Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης στο Δήμο Αθηναίων. Το post ασχολείται με την πρόταση για τον Συμπαραστάτη των Αθηναίων που έχουμε καταθέσει εδώ και περίπου ένα μήνα (βλ. εδώ) και καταθέτει ορισμένες πολύ σημαντικές ιδέες για την οργάνωση του νέου θεσμού.
Ευχαριστούμε για αυτή την ανάρτηση και ήδη εξετάζουμε την ένταξη των ιδεών και των ενστάσεών σας στην τελική Πρόταση για τον Συμπαραστάτη των Αθηναίων.
Περιμένουμε τις προτάσεις και άλλων πολιτών κι εργαζομένων του Δήμου Αθηναίων και συνεχίζουμε τις συναντήσεις με θεσμικούς φορείς του οργανισμού τοπικής αυτοδιοίκησης.
