Oμιλία για τον Συμπαραστάτη του Δημότη

Σήμερα είχα την χαρά να παρουσιάσω την πρόταση για τον Συμπαραστάτη του Δημότη στο πλαίσιο της διημερίδας του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών για την καταπολέμηση των διακρίσεων, στο πνευματικό κέντρο του Δήμου Αθηναίων.

Θεωρώ εξαιρετικά τιμητική την πρόσκληση από το Εθνικό Κέντρο για την παρουσίαση του συγκεκριμένου θέματος, σε ένα πάνελ μαζί με εμπειρότατους φορείς της κοινωνίας των πολιτών που μάχονται για την αρχή της ίσης μεταχείρισης.

Σήμερα συμπληρώνεται ακριβώς ένα έτος από την δημοσιοποίηση της συγκεκριμένης πρότασης, στην ιστοσελίδα www.symparastatis.wordpress.com. Mία πρόταση που ήδη έχει συμβάλλει στην διαμόρφωση του θεσμού σε άλλες πόλεις της Ελλάδας και έχει απασχολήσει και τα μέσα ενημέρωσης.

Ωστόσο, ένα χρόνο μετά, ο Δήμος Αθηναίων δεν έχει ακόμη ενεργοποιήσει τον συγκεκριμένο θεσμό.

Την παρουσίαση slideshow που έγινε στη διημερίδα μπορείτε να δείτε εδώ (.ppt).

Ένα απόσπασμα της ομιλίας μου μπορείτε να ακούσετε εδώ:

Νέα δικαιώματα των πολιτών στον Δήμο Αθηναίων

Πριν από ένα έτος, έδωσα στην δημοσιότητα μια ολοκληρωμένη πρόταση για την οργάνωση και τη λειτουργία ενός νέου θεσμού που προβλέπεται από τον "Καλλικράτη", τον Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης (Συνήγορο των δημοτών), την οποία μπορείτε να δείτε επικαιροποιημένη εδώ.

Μαζί με μια ομάδα νομικών και ανθρώπων που ασχολούνται με την καταπολέμηση των διακρίσεων, μελετήσαμε την κατάστρωση του θεσμού στο νομοθετικό κείμενο, ερευνήσαμε την λειτουργία του Συνηγόρου του Δημότη σε άλλες πόλεις της Ευρώπης, λάβαμε υπόψη μας τα σοβαρότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι πολίτες στην Αθήνα και καταθέσαμε ένα κείμενο με συγκεκριμένες μεθόδους για την αποτελεσματική λειτουργία αυτής της καινοτομίας.

Μέσα στο έτος που πέρασε, σημειώνουμε τα εξής βήματα:

- Ο Δήμος Αθηναίων ακολούθησε την πρότασή μας για πρόσκληση των υποψηφίων Συμπαραστατών και εμφάνισή τους στο δημοτικό συμβούλιο. Έτσι αποφασίστηκε η αυτοπρόσωπη παρουσία των υποψηφίων στο δημοτικό συμβούλιο.

- Η πρότασή μας ακολουθήθηκε από άλλους Δήμους και Συμπαραστάτες και ο θεσμός έχει χτιστεί σε αρκετές περιοχές με γνώμονα την μεθοδολογία που προσδιορίσαμε στην πρότασή μας (βλ. έγγραφο Δημόυ Σπάρτης, έγγραφο Δημάρχου Μονεμβασιάς, site Συμπαραστάτη του Δημότη στο Δήμο Κεφαλλονιάς, site του Συμπαραστάτη στο Δήμο Χαλκιδέων), ενώ υπήρχαν και περιπτώσεις μερικής αναπαραγωγής της πρότασης απο δημοτικές παρατάξεις (βλ. Πρόταση οργάνωσης και λειτουργίας του θεσμού στη Χίο)

- Μια εταιρία πληροφορικής, αφού διάβασε την πρότασή μας, θέλησε να προσφέρει δωρεάν στον Δήμο Αθηναίων, το λογισμικό για την διαχείριση καταγγελιών που θα υποβάλλονται στον Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης (βλ. εδώ).

- Ήμουν υποψήφιος Συμπαραστάτης (μαζί με άλλα δέκα άτομα) και στις δύο ψηφοφορίες που έγιναν στις αρχές του 2011, παρατηρώντας ότι είναι ένα θέμα δεν έτυχε της δέουσας πολιτικής προετοιμασίας, καθώς δεν είχε προηγηθεί καμία συζήτηση ανάμεσα στις δημοτικές παρατάξεις για την υποστήριξη υποψηφίου που να συγκεντρώνει τα 2/3 των ψήφων, με αποτέλεσμα να κηρυχθεί άγονη η διαδικασία (βλ. Άκαρπη και η τελευταία ψηφοφορία για τον συμπαραστάτη).

- Η πρότασή μας είχε θετική υποδοχή από τον Τύπο και άλλα μέσα ενημέρωσης (βλ. εδώ κι εδώ).

-Το υπουργείο εξέδωσε μια εγκύκλιο που αναφέρει ότι οι δήμοι μπορούν να επαναπροκηρύσσουν την θέση μέχρι να συγκεντρωθεί η αυξημένη πλειοψηφία.

- Ο δήμος Αθηναίων δεν έχει επαναπροκηρύξει τη θέση.

- Την Παρασκευή 25.11.2011, ακριβώς έναν χρόνο μετά την δημοσίευση της πρότασης, έχω προσκληθεί από το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών για να παρουσιάσω στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων τον τρόπο με τον οποίο ο Συμπαραστάτης του Δημότη θα συμβάλλει στην καταπολέμιση των διακρίσεων.

Αυτό σημαίνει ότι, ένα χρόνο μετά την δημοσίευση της πρότασής μας, ενώ ως περιγραφόμενη μέθοδος έχει καρποφορήσει και παράγει αποτελέσματα, ως πρότυπο της λειτουργίας του θεσμού, οι κάτοικοι και οι δημότες της Αθήνας δεν έχουν την δυνατότητα να ασκήσουν τα νέα δικαιώματα επίλυσης των διαφορών με τον Δήμο, κατά παράβαση του Καλλικράτη.

Αυτό σημαίνει ότι όσοι έχουν αξιώσεις εναντίον του Δήμου Αθηναίων εξακολουθούν να απευθύνονται στην ήδη ασθμαίνουσα από φόρτο εργασίας Δικαιοσύνη, όπου θα περιμένουν τουλάχιστον τέσσερα χρόνια για να εκδικαστεί η υπόθεσή τους σε πρώτο βαθμό, ενώ αν υπήρχε Συμπαραστάτης του Δημότη, θα είχε υποχρέωση να κλείσει το θέμα το αργότερο εντός 30 ημερών (όπως αναφέρει ο Καλλικράτης).

Αυτό σημαίνει ότι η μοναδική δυνατότητα για εξωδικαστική επίλυση διαφορών που υπάρχει έναντι του Δήμου Αθηναίων είναι ο Συνήγορος του Πολίτη, ο οποίος όμως έχει το βάρος της επίλυσης διαφορών εναντιον όλου του δημόσιου τομέα, δεν επιλαμβάνεται διαφορών εφόσον έχουν παρέλθει 6 μήνες, αλλά ούτε και εάν είναι εκκρεμείς στην Δικαιοσύνη (βλ. Αρμοδιότητες του Συμπαραστάτη που δεν έχει ο Συνήγορος του Πολίτη).

Αυτό σημαίνει ότι ο Δήμαρχος Αθηναίων, ο κ. Γιώργος Καμίνης που υπήρξε ο ίδιος Συνήγορος του Πολίτη για 8 χρόνια, θα πρέπει να προκηρύξει εκ νέου την θέση, ώστε να μπορούν οι πολίτες να ασκήσουν τα νέα δικαιώματα που συνεπάγεται η εκλογή του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης.

Άκαρπη και η τελευταία συνεδρίαση για τον Συμπαραστάτη των Αθηναίων

Περατώθηκε πριν από λίγο η δεύτερη και τελευταία - κατά Καλλικράτη - προβλεπόμενη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Αθηναίων για την εκλογή του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης. Ασχολούμαι ερευνητικά με τον συγκεκριμένο θεσμό περίπου ένα χρόνο, πριν δηλαδή καν ψηφιστεί ο "Καλλικράτης" και ήμουν από τους αισιόδοξους ότι όχι μόνο θα μπορέσει να αναδειχθεί ένα πρόσωπο - που το χρειάζονται όλοι για να λύνει προβλήματα και να αποφορτίζει άλλες υπηρεσίες και θεσμούς - αλλά και ότι δεν θα υπήρχε τόσο μεγάλο πρόβλημα στην διαδικασία της ανάδειξής του.

Στο τέλος της προηγούμενης συνεδρίασης, της 28ης Φεβρουαρίου (βλ. εδώ), είχαν γίνει κάποιες νύξεις για να συνεννοηθούν οι παρατάξεις του Συμβουλίου, προκειμένου να βρεθεί ένα πρόσωπο κοινής αποδοχής, ώστε να συγκεντρωθεί η αυξημένη πλειοψηφία που προβλέπει ο νόμος (ο Συμπαραστάτης εκλέγεται με τις ψήφους των 2/3 του Συμβουλίου, επομένως δεν αρκούν οι ψήφοι των δημοτικών συμβούλων της πλειοψηφούσας παράταξης). Τελικά δεν κατέστη εφικτό να επιτευχθεί αυτή η συνεννόηση.

Σήμερα συζητήθηκε ότι το Υπουργείο Εσωτερικών επεξεργάζεται κάποια νομοθετική διάταξη, ώστε να "χαλαρώσει" λίγο η αυστηρότητα αυτής της διαδικασίας, ώστε να κατορθώσει να εκλεγεί κάποια στιγμή, στο μέλλον, Συμπαραστάτης και στους Δήμους που η διαδικασία απέβη άκαρπη όπως και στην Αθήνα. Η παράταξη του κ. Κακλαμάνη απείχε από την ψηφοφορία, ενώ η Ανοιχτή Πόλη και η παράταξη του κ. Αμυρά ζήτησαν αναβολή της διαδικασίας, η οποία δεν δόθηκε και τελικά απείχαν και αυτοί από την ψηφοφορία.

Ο θεσμός αντιμετωπίζεται με δυσπιστία από τις παρατάξεις της Λαϊκής Συσπείρωσης (υποστηρίζεται από το ΚΚΕ) και της "Ανταρσία στις γειτονιές της Αθήνας" (υποστηρίζεται από την ΑΝΤΑΡΣΥΑ), επειδή θεωρούν ότι οι αιρετοί δημοτικοί σύμβουλοι είναι επαρκείς για να εκπροσωπήσουν τους δημότες - προφανώς δεν έχουν αντιληφθεί τη διαφορά ανάμεσα σε ανεξάρτητη αρχή, η οποία δεν "εκπροσωπεί" αλλά παρεμβαίνει ως τρίτος, και σε αντιπροσωπευτικό πολιτικό θεσμό (όπως είναι το δημοτικό συμβούλιο).

Ήμουν ένας εκ των υποψηφίων και στη σημερινή διαδικασία, υποστηρίζοντας την "Πρόταση για την Οργάνωση και Λειτουργία του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης στον Δήμο Αθηναίων" την οποία δημοσιοποιήσαμε από τις 25.11.2010 (βλ. εδώ) . Με δική μας μεταγενέστερη πρόταση, η δημοτική αρχή αποφάσισε να καλέσει τους υποψηφίους, ενώ αρχικά δεν είχε καν προβλεφθεί η δυνατότητα να παραστούν στην αίθουσα συνεδρίασης (βλ. εδώ και εδώ). Η πρότασή μας έχει ακολουθηθεί από πολλούς Δήμους, αλλά και από εκλεγμένους Συμπαραστάτες, οι οποίοι στις συνεντεύξεις τους και σε φυλλάδια με το όραμά τους έχουν υιοθετήσει τις Γενικές Αρχές Λειτουργίας (βλ. εδώ) , αλλά και την Μέθοδο των Τριών Σταδίων παρέμβασης για την επίλυση των προβλημάτων (τηλεφωνική παρέμβαση εντός 24 ωρών, επιτόπια παρέμβαση στην ελεγχόμενη δημοτική υπηρεσία, έκδοση πορίσματος βλ. εδώ). Προσωπικά δέχομαι σχεδόν καθημερινά τηλεφωνήματα από Συμπαραστάτες, υποψήφιους Συμπαραστάτες, αλλά και δημοτικούς φορείς προκειμένου να συνδράμουμε με τις μελέτες που έχουμε κάνει για το θεσμό. Είναι πολύ ευχάριστο ότι η Ομάδα Εργασίας για τον Συμπαραστάτη των Αθηναίων καθιέρωσε ένα πρότυπο που ακολουθείται σήμερα σε όλη τη χώρα. Είναι όμως και δυσάρεστο ότι αυτό δεν αναγνωρίστηκε ακόμη από τον Δήμο Αθηναίων.

Η πρότασή μας ενέπνευσε μια εταιρία ανάπτυξης λογισμικού να προχωρήσει σε χορηγία προς τον Δήμο Αθηναίων του λογισμικού που ανάπτυξε για μια ανεξάρτητη αρχή, με τις απαραίτητες δωρεάν τροποποιήσεις και δωρεάν συντήρηση (βλ. εδώ).

Παρ' όλ' αυτά, οι δημοτικοί σύμβουλοι φοβούνται ότι ένας δυναμικός Συμπαραστάτης μπορεί μετά να κατέβει στις εκλογές και να τους πάρει τις ψήφους, κατεβαίνοντας ως υποψήφιο (βλ. εδώ). Γι' αυτό και πάλι σήμερα άκουσα ότι θα ήθελαν να προτιμήσουν κάποιον φτασμένο, ει δυνατόν και συνταξιούχο.

Μέσα στις επόμενες εβδομάδες και ύστερα από την νομοθετική εξέλιξη που αναμένεται από το Υπουργείο Εσωτερικών, η ομάδα μας θα επανέλθει με μια ακόμη πρόταση για την Οργάνωση και Λειτουργία του θεσμού προς τον Δήμο Αθηναίων.

Eδώ μπορείτε να δείτε μια παρουσίαση της Πρότασης, μετά την προηγούμενη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου.

Αναζητείται συνταξιούχος για Συμπαραστάτης του Δημότη

Χθες θα γινόταν η δεύτερη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου, με πρώτο θέμα (ανάμεσα σε άλλα 98), την εκλογή του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης. Τελικά δεν έγινε η συνεδρίαση λόγω των εξελίξεων με τους συμβασιούχους. O Δήμαρχος αρνήθηκε να προχωρήσει η διαδικασία του δημοτικού συμβουλίου με αυτές τις συνθήκες, εγείροντας το ζήτημα της στατικότητας του Μεγάρου με τόσο κόσμο μέσα, αλλά δήλωσε και ότι δεν είναι νομοθέτης για να λύσει το θέμα των συμβασιούχων. Δεν είναι νομοθέτης, είναι σεισμολόγος.

Από συζητήσεις που είχα με δημοτικούς συμβούλους προέκυψε ότι οι παρατάξεις δεν έχουν συνεννοηθεί για την εξεύρεση ενός προσώπου κοινής αποδοχής. Η αυξημένη πλειοψηφία 2/3 για την εκλογή του Συμπαραστάτη προϋποθέτει ευρύτερη συνεννόηση, καθώς ούτε η πλειοψηφία, αλλά ούτε και η αντιπολίτευση μπορεί να επιβάλλει τον εκλεκτό της.

Διαπίστωσα όμως ότι υπάρχει διάχυτη η αντίληψη ότι ο Συμπαραστάτης του Δημότη θα λειτουργεί "ανταγωνιστικά" προς τους δημοτικούς συμβούλους και ότι τον βλέπουν σαν ένα εκλογικά επικίνδυνο πρόσωπο, που θα μπορούσε να κατέβει μετά υποψήφιος σύμβουλος έχοντας χτίσει ήδη σχέσεις εμπιστοσύνης με τους δημότες. Εδώ βέβαια μια απάντηση έρχεται από τον ίδιο τον Καλλικράτη: ο Συμπαραστάτης του Δημότη δεν έχει δικαίωμα να θέσει υποψηφιότητα για δημοτικός σύμβουλος, ενώ δεν έχει δικαίωμα ούτε καν να επανεκλεγεί ως Συμπαραστάτης στην αμέσως επόμενη περίοδο. Το άρθρο 14 του Καλλικράτη το αναφέρει ρητά ως κώλυμα εκλογιμότητας:

"1. Δεν μπορούν να εκλεγούν ή να είναι δήμαρχοι, δημοτικοί σύμβουλοι, σύμβουλοι της δημοτικής ή τοπικής κοινότητας ή εκπρόσωποι της τοπικής κοινότητας:

(α)...

(β) Γενικοί Γραμματείς και υπάλληλοι των δήμων με οποιαδήποτε σχέση εργασίας και εάν υπηρετούν, καθώς και δημοτικοί συμπαραστάτες, στους δήμους όπου υπηρετούν."

Εξάλλου το άρθρο 77 αναφέρει ότι στη θέση του Συμπαραστάτη εκλέγεται πρόσωπο που δεν παρουσιάζει τα κωλύματα και ασυμβίβαστα του άρθρου 14. Άρα ως Συμπαραστάτης δεν μπορεί, κατά το άρθρο 77 να εκλεγεί κάποιος που υπηρετεί ήδη ως Συμπαραστάτης (απαγόρευση διαδοχικής επανεκλογής).

Παρ' όλ' αυτά, υπάρχουν οι φόβοι δημοτικών συμβούλων και παρατάξεων, ότι ο Συμπαραστάτης θα είναι κάποιος που θα συγκεντρώσει την εμπιστοσύνη των πολιτών και θα παρέμβει στη σχέση τους με τους ψηφοφόρους. Δεν είναι τυχαίο ότι η παράταξη του ΚΚΕ έχει πει ότι δεν είναι απαραίτητος αυτός ο θεσμός, αφού οι εργαζόμενοι εκπροσωπούνται από τα σωματεία τους, τις συνδικαλιστικές οργανώσεις και τους δημοτικούς συμβούλους, λες και ο Συμπαραστάτης είναι εκπρόσωπος κι όχι ανεξάρτητη αρχή.

Άκουσα μάλιστα ότι αναζητείται ένα ηλικωμένο πρόσωπο που θα έχει ολοκληρώσει την πορεία του, προκειμένου να μην γίνει ανταγωνιστικός σε σχέση με τους δημοτικούς συμβούλους. Να προσδώσει αυτός το κύρος του στον θεσμό κι όχι ο θεσμός το κύρος στο πρόσωπο.

Επομένως, αναζητείται κάποιος συνταξιούχος δικαστικός ή δήμαρχος (όπως έγινε στο Δήμο Παπάγου - Χολαργού , όπου εξελέγη ως Συμπαραστάτης ο προ πολλών ετών δήμαρχος), όπως έχει γίνει και σε άλλες ανεξάρτητες αρχές, προκειμένου ως ανώδυνο πρόσωπο να μην αγχώσει τους πολιτικούς διαχειριστές των δημόσιων πραγμάτων.

Η απάντηση σε όλα αυτά: διαφάνεια και δημοσιότητα. Καλέστε τους υποψηφίους και υποβάλλετέ τους ανοιχτά σε εξαντλητικό έλεγχο, με ερωτήσεις για το πως θα υλοποιήσουν τον θεσμό στην πράξη. Κάποτε πρέπει να κρίνουμε με βάση την ουσία και την ικανότητα, όχι τους τύπους και τις ιδιότητες, κι αυτή η διαδικασία είναι σχεδιασμένη για να αποδειχθεί αποκλειστικά και μόνον το κατά πόσον οι πολιτικοί έχουν επίγνωση της λειτουργίας των θεσμών που υπηρετούν.

Αυτοπρόσωπη παρουσία υποψήφιων Συμπαραστατών στην Αθήνα

Πριν λίγο δέχθηκα ένα τηλεφώνημα από τον Δήμο Αθηναίων. Με καλούσαν στη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου που θα γίνει τη Δευτέρα, για την επιλογή του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης.

Πρόκειται για μια σημαντική μεταστροφή του Δήμου Αθηναίων, ο οποίος κατά την προηγούμενη συνεδρίαση (28.2.2011) δεν είχε απευθύνει προσκλήσεις, με αποτέλεσμα να παρευρίσκονται μόνον οι έξι (6) από τους συνολικά δώδεκα (12) υποψήφιους. Σημειωτέον ότι η είσοδος στο μέγαρο της πλατείας Κοτζιά είναι αυστηρά ελεγχόμενη και εάν κάποιος δεν είναι εφοδιασμένος με πρόσκληση από δημοτικό σύμβουλο ή παράταξη δεν επιτρέπεται να εισέλθει στο χώρο.

Η ομάδα εργασίας για τον Συμπαραστάτη των Αθηναίων είχε εντοπίσει αυτό το πρόβλημα αδιαφάνειας και είχε υποβάλει από τις 14.2.2011 στον Δήμαρχο ένα έγγραφο με το οποίο ζητούσε την αυτοπρόσωπη παρουσία των υποψηφίων στο δημοτικό συμβούλιο, ώστε η διαδικασία να έχει την απαιτούμενη δημοσιότητα και να τηρηθούν στοιχειώδεις κανόνες διαφάνειας (βλ. εδώ). Αρχικά, η πρότασή μας δεν ελήφθη υπόψη με αποτέλεσμα η πρώτη συνεδρίαση να γίνει κεκλεισμένων των θυρών για τους υποψηφίους, εκτός φυσικά από την περίπτωση όσων είχαν εξασφαλίσει την είσοδο στη διαδικασία με κάποια πρόσκληση (βλ. εδώ για την πρώτη συνεδρίαση).

Τώρα όμως που επίκειται η δεύτερη -και τελευταία, κατά τον Καλλικράτη- συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου για την επιλογή του Συμπαραστάτη, επικράτησε η άποψη που υποστηρίζουμε από την αρχή: ανοικτές, διαφανείς διαδικασίες.

Ωστόσο, οι ανοικτές διαδικασίες θα πρέπει να αφορούν και τη διαβούλευση των δημοτικών παρατάξεων, η οποία σαφώς και απαιτείται, δεδομένης της αυξημένης πλειοψηφίας που επιβάλλει ο Καλλικράτης για την επιλογή του προσώπου κοινής αποδοχής. Εφόσον λοιπόν η τυχόν διαβούλευση και οι πιθανές συνεννοήσεις εκτός, πριν και πέραν του δημοτικού συμβουλίου δεν έχουν γνωρίσει δημοσιότητα και δεν έχουν γίνει με όρους διαφάνειας (λ.χ. έστω εκ των υστέρων ανακοινώσεις), μια αδιαφανής επιλογή του προσώπου δεν "θεραπεύεται" με μόνη την παρουσία των ανθυποψηφίων του στο δημοτικό συμβούλιο.

Γι' αυτό, μπορεί μεν έγινε ένα σημαντικό πρώτο βήμα, αλλά αυτό αποτελεί το minimum.

Μια παρουσίαση για τον Συμπαραστάτη των Αθηναίων μπορείτε να δείτε εδώ:

H πρώτη ψηφοφορία για τον Συμπαραστάτη του Δημότη στο Δ.Αθηναίων

Xθες στο Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Αθηναίων έγινε η πρώτη συζήτηση και η πρώτη απόπειρα για την ανάδειξη της ανεξάρτητης δημοτικής αρχής, του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης. Υπήρξαν δώδεκα (12) υποψηφιότητες, ανάμεσα στις οποίες και η δική μου, στην οποία υποστήριξα την δουλειά που έχουμε δημοσιεύσει από τον Νοέμβριο του 2010 ως ομάδα εργασίας για την οργάνωση και λειτουργία του νέου θεσμού. Την πρόταση μπορείτε να δείτε εδώ: http://symparastatis.wordpress.com/

Συνοπτικά, σε αυτήν την πρόταση υποστηρίζουμε ότι ο Συμπαραστάτης πρέπει να λειτουργήσει με όρους αμεροληψίας, διαφάνειας και ίσης μεταχείρισης. Γι' αυτό υποστηρίζουμε ότι πρέπει να διευκολυνθούν όλες οι κοινωνικές ομάδες να υποβάλλουν καταγγελίες σε αυτόν, πράγμα που θα επιτευχθεί, μεταξύ άλλων, με την επιστράτευση της "Γραμμής του Δημότη" (που ήδη λειτουργεί από το 2003), αλλά και με τη λειτουργία μιας δυναμικής ιστοσελίδας για τη διαδικτυακή υποβολή και παρακολούθηση καταγγελιών (για την οποία ήδη υπάρχει η διάθεση δωρεάς μιας εταιρίας που κατασκεύασε το σχετικό λογισμικό για την ΑΔΑΕ, βλ. εδώ).

Για την αποτελεσματικότητα του θεσμού, υποστηρίζουμε τη μέθοδο των τριών βημάτων: (α) με τη λήψη της καταγγελίας άμεση τηλεφωνική ενημέρωση της εγκαλούμενης δημοτικής υπηρεσίας για να λύσει το πρόβλημα, (β) εντός 2 ημερών επιτόπια παρουσία του Συμπαραστάτη στην εγκαλούμενη υπηρεσία για τη λύση του προβλήματος και (γ) πόρισμα που δίνεται στη δημοσιότητα σε περίπτωση που δεν επιλυθεί το πρόβλημα.

Επειδή τα προβλήματα του Δ. Αθηναίων κατηγοριοποιούνται σε συνήθεις κατηγορίες, προτείνουμε τον ορισμό έξι ειδικών συμπαραστατών, για θέματα περιβάλλοντος, αλλοδαπών, σεξουαλικών διακρίσεων, ατόμων με αναπηρία, πολιτισμού και κοινωνικών υπηρεσιών.

Στην σημερινή διαδικασία, όταν μου δόθηκε ο λόγος, επισήμανα ότι θα έπρεπε όλοι οι υποψήφιοι να είχαν κληθεί επισήμως από το δημοτικό συμβούλιο, όπως ζητήσαμε γραπτώς και από τον Δήμαρχο πριν 15 μέρες (βλ. εδώ κι εδώ). Οι παρόντες υποψήφιοι ήταν περίπου οι μισοί, ενώ η είσοδος στο συμβούλιο επιτρέπεται μόνον κατόπιν προσκλήσεως. Στη δική μου περίπτωση, είχε την καλοσύνη να με προσκαλέσει ο κ. Αμυράς, ενώ από την ομάδα μας παρέστη και ο Χρήστος Γραμματίδης, με πρόσκληση του κ. Κωνσταντίνου.

Ο κ. Κακλαμάνης, επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης επισήμανε ότι ο Καλλικράτης προβλέπει δύο ψηφοφορίες για την ανάδειξη του Συμπαραστάτη, υπογραμμίζοντας ότι εάν δεν επιτευχθεί η επιλογή στη δεύτερη ψηφοφορία, η Αθήνα δεν θα αποκτήσει Συμπαραστάτη. Η επισήμανσή του συνοδεύτηκε από την παρατήρηση ότι δεν έχει προηγηθεί κάποια επί της ουσίας συζήτηση των δύο μεγαλύτερων δημοτικών παρατάξεων, ώστε να βρεθεί ένα πρόσωπο κοινής αποδοχής.

Μετά τις τοποθετήσεις των παρόντων υποψηφίων, ξεκίνησε η διαδικασία της ψηφοφορίας, από την οποία απείχε η παράταξη της Λαϊκής Συσπείρωσης. Αλλά και η παράταξη της μείζονος αντιπολίτευσης ("Αθήνα πόλη της ζωής μας") με επικεφαλής τον κ. Κακλαμάνη, επέλεξαν να ψηφίσουν "παρόντες". Όπως ήταν αναμενόμενο, η αυξημένη πλειοψηφία των 2/3 (32 ψήφοι) δεν ήταν δυνατόν να επιτευχθεί. Η δική μας πρόταση έλαβε 3 ψήφους. Μετά από αυτό ο κ. Κακλαμάνης ζήτησε να γίνει η δεύτερη και τελευταία ψηφοφορία. Ο κ. Καμίνης είπε ότι η δεύτερη ψηφοφορία θα γίνει σε επόμενη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου, αφού γίνουν συνεννοήσεις για την εξεύρεση ενός προσώπου κοινής αποδοχής.

Η πρόταση μας για την οργάνωση και λειτουργία του θεσμού στον Δήμο Αθηναίων εξακολουθεί και σήμερα να παραμένει η μόνη συγκεκριμένη και γνωστή ανάλυση για τον Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης. Τίποτε δεν αποκλείει φυσικά να εμφανιστεί μια καλύτερη πρόταση. Η ομάδα μας κι εγώ προσωπικά υπερασπιζόμαστε αυτή την ορθολογική και διαφανή πρόταση και καλούμε κάθε δημοτικό σύμβουλο, αλλά και τις δημοτικές παρατάξεις, να την στηρίξουν, αναγνωρίζοντας ότι πρόκειται για μια πρωτοβουλία πολιτών με μόνο σκοπό την πραγματική και αποτελεσματική λειτουργία του νέου θεσμού.

Ανοικτό λογισμικό για τον Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης

Η πρόταση για τον Συμπαραστάτη των Αθηναίων (βλ. εδώ) ενέπνευσε την εταιρία ανάπτυξης λογισμικού Agilis S.A. ώστε να διαθέσει το λογισμικό που είχε αναπτύξει για τις ανάγκες μιας ανεξάρτητης αρχής (της ΑΔΑΕ), προσαρμόζοντάς το δωρεάν για την λειτουργία του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης του Δήμου Αθηναίων.

Χαιρετίζουμε αυτήν την εξαιρετική πρωτοβουλία, η οποία συνδέεται και με το γενικότερο αίτημα για ανοικτό λογισμικό στον δημόσιο τομέα και αναμένουμε την απάντηση της ΑΔΑΕ, η οποία καλείται τώρα να παραχωρήσει την άδεια για την επαναχρησιμοποίηση του πηγαίου κώδικα (καθώς είναι δικαιούχος της πνευματικής ιδιοκτησίας) για τις ανάγκες των ανεξάρτητων αρχών και των Συμπαραστατών του Δημότη και της Επιχείρησης σε όλη τη χώρα.

Η ομάδα εργασίας για τον Συμπαραστάτη των Αθηναίων είναι ιδιαίτερα ευτυχής που ενέπνευσε την εταιρία αυτή να διαθέσει πόρους κι εργασία υπέρ του γενικού δημοτικού συμφέροντος. Η πρότασή μας άνοιξε το δρόμο για την εξασφάλιση για το νέο θεσμό υποδομών ανοικτού λογισμικού, στην κατεύθυνση της πλήρους αξιοποίησης των σύγχρονων τεχνολογιών, στην μάχη για την καταπολέμηση της κακοδιοίκησης και για την καλύτερη δυνατή εξυπηρέτηση των πολιτών.

Η πλήρης ανακοίνωση της Agilis έχει ως εξής:

Ανοικτό Λογισμικό για τον Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης

Η Agilis ήταν πάντα δημότης του Δήμου Αθηναίων. Όχι γιατί εκεί έχει την έδρα της, σύμφωνα με το καταστατικό της, ούτε γιατί γεννήθηκε και μεγάλωσε στο κέντρο της πόλης. Αλλά γιατί επιμένει να μένει και να «επιχειρεί» στο κέντρο της Αθήνας, μέσα στην δημιουργική βοή της πόλης, παρά τα προβλήματα στην μετακίνηση, την υποβάθμιση στην ποιότητα της καθημερινής ζωής και εργασίας, τις κακές υποδομές. Ίσως γιατί όλα αυτά είναι δευτερεύοντα μπροστά στην δημιουργικότητα που σου χαρίζει η πόλη και οι άνθρωποί της, όταν τους συναναστρέφεσαι καθημερινά.

Σαν κάθε ενεργός πολίτης, μια επιχείρηση πρέπει να νοιάζεται την πόλη της. Όχι στα πλαίσια οργανωμένων πολιτικών «εταιρικής κοινωνικής ευθύνης», αλλά απλά για να της επιστρέφει μέρος τουλάχιστον όσων παίρνει από αυτήν.

Η επερχόμενη επιλογή του προσώπου που θα αναλάβει τον θεσμικό ρόλο του «Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης» στον Δήμο Αθηναίων, αλλά κυρίως, η πρωτοβουλία της υποψηφιότητας του Β. Σωτηρόπουλου, με την κατάθεση μιας συγκεκριμένης πρότασης για την οργάνωση και την λειτουργία του θεσμού (βλ.http://symparastatis.wordpress.com) και ο δημόσιος διάλογος που ξεκίνησε με αφορμή αυτήν την πρωτοβουλία, μας θύμισε αίφνης την ευθύνη μας αυτή.

Λόγω των αυξημένων αρμοδιοτήτων που έχει πλέον ο Δήμος, όσον αφορά όχι μόνον στην καθημερινότητα των πολιτών, αλλά και στην καθημερινή επιχειρηματικότητα, το στοίχημα της επιτυχίας του θεσμού είναι εξαιρετικά σημαντικό. Όσο σημαντικό είναι και το αίτημα των πολιτών και των επιχειρήσεων για διαφάνεια, νομιμότητα και προστασία από πιθανή αυθαιρεσία.

Με την εμπειρία μας στον σχεδιασμό και στην ανάπτυξη πληροφοριακών συστημάτων για την δημόσια διοίκηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στην Ελλάδα, είμαστε σε θέση να ξέρουμε καλά ότι στην εποχή μας τέτοια στοιχήματα κερδίζονται στην πράξη μόνο όταν οι άνθρωποι που τα αναλαμβάνουν στηρίζονται στην κατάλληλη τεχνική υποδομή. Ο Συμπαραστάτης του Δημότη και της Επιχείρησης, και οι συνεργάτες του, πρέπει να μπορούν να εκμεταλλευτούν κάθε δυνατότητα που τους δίνει η τεχνολογία, με ένα σύστημα που όχι μόνο θα διεκπεραιώνει αποτελεσματικά την δουλειά τους, αλλά και θα διευκολύνει την υποβολή καταγγελιών με κάθε διαθέσιμο τρόπο· θα εξασφαλίζει την ανωνυμία και την προστασία των προσωπικών δεδομένων· θα επιτρέπει τον απρόσκοπτο έλεγχο της προόδου κάθε καταγγελίας, όχι μόνο από τον άμεσα εμπλεκόμενο πολίτη αλλά και από κάθε ενδιαφερόμενο, διασφαλίζοντας έτσι την διαφάνεια· και θα διασφαλίζει έλεγχο και λογοδοσία καταγράφοντας κάθε βήμα της διεκπεραίωσης μιας καταγγελίας.

Εξ' άλλου, από την εμπειρία μας στην ανάπτυξη λογισμικού για λογαριασμό οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο ύστερα παραχωρείται ελεύθερα ως Ελεύθερο Λογισμικό / Λογισμικό Ανοικτού Κώδικα σε οποιονδήποτε δημόσιο οργανισμό (βλ. http://www.osor.eu), είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε την αποτελεσματικότητα αυτού του νέου τρόπου ανάπτυξης δημόσιων έργων πληροφορικής. Έχοντας δει την δουλειά μας να αξιοποιείται σε όλη την Ευρώπη ως λογισμικό ανοικτού κώδικα, για μας ο νέος θεσμός είναι και μια ευκαιρία να δοκιμάσουμε και στην Ελλάδα την αποτελεσματική συνέργεια του Δημόσιου Τομέα και της αγοράς πληροφορικής μέσω ελεύθερου λογισμικού.

Στην Agilis, είχαμε την ευκαιρία να σχεδιάσουμε και αναπτύξουμε ένα τέτοιο σύστημα διαχείρισης υποθέσεων-καταγγελιών για την Ανεξάρτητη Αρχή Διασφάλισης Απορρήτου Επικοινωνιών (ΑΔΑΕ), το οποίο υλοποιεί σχεδόν όλες τις παραπάνω ουσιαστικές απαιτήσεις. Όπως γίνεται συνήθως, θα μπορούσαμε να αξιοποιήσουμε αυτήν την ίδια την λύση, περιμένοντας απλά την ευκαιρία να ξανα-αναπτύξουμε από την αρχή το ίδιο σύστημα μέσω ενός επόμενου παρόμοιου διαγωνισμού.

Όμως, με την πρωτοβουλία μας αυτή, η Agilis και οι άνθρωποί της, καλούμε την ΑΔΑΕ να παραχωρήσει και τυπικά ως Λογισμικό Ανοικτού Κώδικα την πνευματική ιδιοκτησία του πηγαίου κώδικα, προς χρήση από οποιαδήποτε άλλη Ανεξάρτητη Αρχή, συμπεριλαμβανομένων των Συμπαραστατών Δημοτών και Επιχειρήσεων των Δήμων της Ελλάδας.

Από την μεριά μας, δεσμευόμαστε να προσφέρουμε τις προσαρμογές και προσθήκες που τυχόν θα χρειαστούν για την λειτουργία του συστήματος στον Δήμο Αθηναίων, καθώς και να παρέχουμε την τεχνογνωσία μας, που πηγάζει από την σύλληψη, τον σχεδιασμό και την υλοποίηση του συστήματος αυτού, στον μελλοντικό «Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης» του Δήμου Αθηναίων για την αποτελεσματική εγκατάσταση, τη λειτουργία του και την εξέλιξή του.

Επίσης, θα θέλαμε να καλέσουμε την ελληνική κοινότητα Ελεύθερου Λογισμικού / Λογισμικού Ανοικτού Κώδικα να μας βοηθήσει σε αυτό το πείραμα συνεργασίας επιχειρήσεων - δημοσίου τομέα μέσω ελεύθερου λογισμικού.

Πηγή: http://agilis.posterous.com/44084091

AthensVoice: Ο Συμπαραστάτης στο πλευρό του δημότη, κόντρα στο "τέρας"

Της Λένας Χουρμούζη

Δημότες «εγνωσμένου κύρους και εμπειρίας» καλούνται να βοηθήσουν τους συμπολίτες τους και τις επιχειρήσεις και να χτυπήσουν τη γραφειοκρατία. Η A.V. παρουσιάζει το νέο θεσμό που ήρθε το 2011 με τον «Καλλικράτη».Το νέο πλαίσιο λειτουργίας για τους Δήμους και τις Περιφέρειες τέθηκε σε ισχύ τον Ιανουάριο με στόχο να βελτιώσει τις υπηρεσίες που παρέχονται στον δημότη. Κεντρική θέση σε αυτό το «πακέτο» έχει ένας ολοκαίνουριος θεσμός: ο «Συμπαραστάτης του Δημότη και της Επιχείρησης».

Τι θα κάνει; O ‘Συμπαραστάτης’ θα καταγράφει και θα καταγγέλλει τα φαινόμενα δημοτικής κακοδιοίκησης, περιπτώσεις δηλαδή που ο πολίτης ταλαιπωρείται από υπηρεσίες, νομικά πρόσωπα και επιχειρήσεις του Δήμου. Στόχος του θα είναι η καλύτερη εξυπηρέτηση του δημότη ή του επιχειρηματία. Όταν λοιπόν ο Συμπαραστάτης παίρνει κάποια καταγγελία θα πρέπει, εντός 30 ημερών, να απαντήσει. Ο ρόλος του είναι επικουρικός του Συνηγόρου του Πολίτη. Και στο τέλος του έτους όπως ο Συνήγορος θα συντάσσει έκθεση, η οποία θα παρουσιάζεται από τον ίδιο και θα συζητείται στην ειδική δημόσια συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου για τον απολογισμό της δημοτικής αρχής, εντός 30 ημερών από την υποβολή της. Παράλληλα θα μπορεί να κάνει προτάσεις για τη βελτίωση της δημοτικής διοίκησης και των σχέσεών της µε το κοινό, τόσο στο πλαίσιο της ετήσιας έκθεσής του αλλά και με δική του πρωτοβουλία. Η ετήσια έκθεση, οι προτάσεις και οι συζητήσεις του Συμπαραστάτη με την δημοτική αρχή θα αναρτώνται υποχρεωτικά στην ιστοσελίδα του δήμου.

Πώς γίνεσαι; Καταρχάς η νέα τοπική αυτοδιοίκηση θα πρέπει να προκηρύξει τη θέση στην ιστοσελίδα του Δήμου. Αυτό θα γίνει μετά την 1η Ιανουαρίου. Η επιλογή του πρώτου «Συμπαραστάτη» θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του Μαρτίου. Οι υποψηφιότητες υποβάλλονται µε δήλωση που κατατίθεται στο προεδρείο του δημοτικού συμβουλίου κατά την έναρξη της διαδικασίας επιλογής. Ο υποψήφιος δεν μπορεί να είναι εκλεγμένος στον δήμο, σε περιφέρεια ή στη Βουλή. Το δημοτικό συμβούλιο θα εξετάσει τις υποψηφιότητες και μετά θα ψηφίσει, μυστικά. Ο «Συμπαραστάτης» πρέπει να εκλεγεί με πλειοψηφία των δύο τρίτων του δημοτικού συμβουλίου, επομένως θα χρειαστεί ευρύτερη συναίνεση. Η θητεία του συμπαραστάτη ακολουθεί τη θητεία των δημοτικών αρχών.

Ποιος μπορεί να γίνει; Οποιαδήποτε, σύμφωνα με τον Καλλικράτη αρκεί να είναι πρόσωπο «εγνωσμένου κύρους και εμπειρίας».

Θα πληρώνεται; Ναι, θα λαμβάνει αντιμισθία ισόποση µε την αντιμισθία του προέδρου του δημοτικού συμβουλίου. Δηλαδή γύρω στα €2.500.

---

Υπάρχει e-νδιαφέρον

Ο δικηγόρος, Βασίλης Σωτηρόπουλος, γνωστός στην μπλογκόσφαιρα ως e-lawyer, μαζί με μια ομάδα πέντε ατόμων που συνεχώς μεγαλώνει οργανώθηκαν. Δε θέλουν να αφήσουν καμμία πιθανότητα ο καινούργιος θεσμός να κακοπάθει από τη γραφειοκρατία. Ο Βασίλης έχει κυριολεκτικά ξεκοκαλίσει το νόμο και είναι σε θέση να λύσει τις απορίες μου.

Καταρχάς θέλεις να γίνεις ο πρώτος Συμπαραστάτης του Δημότη;

«Δεν έχω υποβάλει υποψηφιότητα διότι ακόμα δεν έχει προκηρυχθεί η θέση. Οι περισσότεροι στην ομάδα εργασίας είμαστε νομικοί και έχουμε εμπειρία στην υπεράσπιση των συμφερόντων του δημότη και γενικά του πολίτη απέναντι στην αυθαιρεσία των δημοτικών υπηρεσιών. Γνωρίζουμε πόσο δύσκολο είναι να βρει κανείς το δίκιο του στα δικαστήρια. Οι υποθέσεις του δήμου Αθηναίων δικάζονται στα διοικητικά δικαστήρια μετά από πέντε χρόνια. Εστιάζουμε πολύ στο θέμα της ταχύτητας. Ο Συνήγορος του Πολίτη είναι μια αξιόλογη δημόσια υπηρεσία, η οποία έχει προσφέρει λύσεις. Δυστυχώς έχει να κάνει με το τέρας της γραφειοκρατίας στον ευρύτερο δημόσιο τομέα σε όλη την ελληνική επικράτεια. Άρα είναι όντως χρήσιμος ο Συμπαραστάτης του Δημότη, ο οποίος θα είναι σε πιο μεγάλη συνάφεια με τις δημοτικές υπηρεσίες και θα παρακολουθεί μόνο αυτές. Ως ομάδα έχουμε θέσει ορισμένα πρότυπα σημαντικά για τη λειτουργία και την αποτελεσματικότητα του θεσμού πέρα από αυτά που ορίζει το άρθρο 77 του Καλλικράτη. Επίσης θέτουμε όσα θέλουμε ως δημότες να δούμε να γίνονται από τον Συμπαραστάτη».

Ποια είναι αυτά τα πρότυπα και τα θέλω σας ως δημότες;

Η πρότασή μας στηρίζεται σε τρία βήματα:
α. Με την παραλαβή της καταγγελίας αμέσως κλήση – ενημέρωση στην καταγγελλόμενη δημοτική υπηρεσία εντός 24 ωρών. Ζητάμε έστω και τηλεφωνικά να δοθεί μια λύση.
β. Έπειτα από δύο – τρεις ημέρες και εφόσον δεν έχει συμμορφωθεί η υπηρεσία, μετάβαση στον ίδιο το χώρο για συζήτηση με τον διευθυντή τους για να βρεθεί η κοινή λύση.
γ. Εάν και πάλι δε βρεθεί λύση θα συντάξουμε πόρισμα δηλαδή γραπτό κείμενο που θα καταγράφει τις προσπάθείες μας, τη βασιμότητα του παραπόνου του δημότη και κοινοποίηση στο δημοτικό συμβούλιο και ανάρτηση στο διαδίκτυο. Είναι ένας αγώνας δρόμου. Φίλοι στον Συνήγορο του Πολίτη μας είπαν ότι αυτά που ζητάμε είναι στα όρια του ανέφικτου. Όμως με εξειδίκευση και τη συνδρομή των υφισταμένων δημοτικών υπηρεσιών όλα γίνονται».

Τι θα πει «πρόσωπο εγνωσμένου κύρους και εμπειρίας»;

«Μια συνηθισμένη έκφραση για τους νόμους που ορίζουν ποιοι τοποθετούνται στις ανεξάρτητες αρχές. Δίνει μεγάλη ευχέρεια για το πώς θα κριθεί αυτός που έχει τα κριτήρια. Τα κριτήρια πρέπει να είναι η εμπειρία και η σχέση με το διοικητικό δίκαιο, ειδικά με το δίκαιο της τοπικής αυτοδιοίκησης και ακόμα ειδικότερα στην Αθήνα με τους πέντε τομείς που θεωρούμε ότι είναι πιο κρίσιμοι (αλλοδαποί, αλλογενείς, ειδικές ανάγκες, περιβάλλον). Επίσης να έχει γνώση και σχέση με τις διαδικασίες που αντιμετωπίζουν οι επιχειρηματίες, όπως η έκδοση αδειών».

Αφού έχουμε Συνήγορο, γιατί χρειάζεται και Συμπαραστάτης;

«Καταρχάς δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως αξίωμα. Δεν είναι εισαγγελέας, ούτε ο ελεγκτής της νομιμότητας. Είναι ένας φορέας που δέχεται παράπονα, αναπτύσσει μια αμφίδρομη σχέση με τον δημότη στην τριγωνική δομή: Δημοτικό Συμβούλιο – Συμπαραστάτης - Δημότες. Είναι μια δύσκολη αποστολή. Δεν έγινε για να βολέψουμε κάποιον που δεν κατάφερε να εκλεγεί. Το πρόβλημα είναι η έλλειψη προηγούμενης εμπειρίας. Δεν υπάρχει υπόβαθρο είναι ένας παρθένος τομέας. Η μόνη εμπειρία προ έρχεται από την ανεξάρτητη αρχή του Συνηγόρου του Πολίτη. Είναι πολύ ευτυχής η συγκυρία της εκλογής του κ. Καμίνη διότι από την αρχή έχει καλέσει τους ενεργούς πολίτες να συμβάλουν με δικές τους προτάσεις για τον εξορθολογισμό του δήμου Αθηναίων και να δοθούν λύσεις».

Ποια κρίνεις απαραίτητα ως εφόδια;

«Ο δημοτικός διαμεσολαβητής πρέπει να έχει καλή εποπτεία του πώς λειτουργεί η δημοτική αρχή στην Αθήνα. Βασική θεωρώ την αναγνωρισιμότητα. Είναι σημαντική στο σημείο που κάποιος ή κάποια υπηρεσία δε θα συμμορφώνεται. Ο Συμπαραστάτης πρέπει να μπορεί να έχει την πρόσβαση για παράδειγμα σε ορισμένα μέσα ενημέρωσης, μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να δημοσιοποιήσει τις απόψεις του σε σχέση με τη συμμόρφωση μιας υπηρεσίας. Αλλά ακόμα και στο ίδιο το δημοτικό συμβούλιο να έχει το έρμα της αξιοπιστίας και ότι αυτά που θα πει να έχουν μια βαρύτητα ως τεκμηρίωση».

Υπάρχει ασυμβίβαστο για τον Συμπαραστάτη;

«Ο Καλλικράτης ενώ σε άλλες θέσεις όπως ο Ελεγκτής της Νομιμότητας προβλέπει το ασυμβίβαστο της ιδιότητας του δικηγόρου για τον Συμπαραστάτη του Δημότη δεν το προβλέπει. Η έμμισθη θέση δεν είναι κίνητρο. Τουλάχιστον όχι το δικό μου. Πιστεύω ακλόνητα ότι πρέπει να υπάρχει απόλυτη συγκέντρωση αυτού του προσώπου που θα αναλάβει την αποστολή σε αυτό. Δεν πρέπει να εργάζεται σε άλλες θέσεις. Να μην έχει συγκρούσεις συμφερόντων με άλλους ανθρώπους».

Είναι ένας θεσμός κομμένος και ραμμένος για νομικούς;

«Υπάρχει η τάση να τους ενδιαφέρει. Η επίλυση διαφορών είναι στην καρδιά της αποστολής των δικηγόρων. Έχουμε μια τριβή».

Πηγή: Αthens Voice

Yποσημείωση: η συζήτηση έγινε αρκετό καιρό πριν, όταν δεν είχε ακόμη υποβληθεί η υποψηφιότητα.

Συναντήσεις της ομάδας εργασίας για τον Συμπαραστάτη των Αθηναίων με φορείς του Δήμου

Την Παρασκευή 18 Φεβρουαρίου 2011 τρία μέλη της ομάδας εργασίας (Γραμματίδης Χ., Παπανικολάου Π., Σωτηρόπουλος Β.) συναντηθήκαμε με εκπροσώπους της δημοτικής παράταξης "Ανοιχτή Πόλη" και την επικεφαλής κ. Ελένη Πορτάλιου. Κατά τη συνάντηση, παρουσιάσαμε την Πρόταση για την Οργάνωση και Λειτουργία του Θεσμού στον Δήμο Αθηναίων (βλ. εδώ), την υποψηφιότητα για τη θέση, καθώς και την επιστολή που καταθέσαμε στον Δήμαρχο για διαφάνεια κατά τη διαδικασία επιλογής του προσώπου, με κλήση των υποψηφίων σε αυτοπρόσωπη παρουσία στο δημοτικό συμβούλιο (βλ. εδώ). Η αντιμετώπιση εκ μέρους της "Ανοιχτής Πόλης" ήταν ιδιαίτερα θετική.

Την Τρίτη 22 Φεβρουαρίου 2011, τρία μέλη της ομάδας εργασίας (Γραμματίδης Χ., Κούτρα Η.-Λ., Σωτηρόπουλος Β.) συναντηθήκαμε με την πρόεδρο του Οργανισμού Νεολαίας και Άθλησης και δημοτική σύμβουλο κ. Παναγιώτα Ψαράκη. Ενημερώσαμε την πρόεδρο για την πρόταση, την υποψηφιότητα και το θέμα διαφάνειας που έχει τεθεί. Η αντιμετώπιση της ήταν ιδιαίτερα θετική.

Αύριο θα συναντηθούμε με τον κ. Γεώργιο Μπρούλια, πρόεδρο της Αναπτυξιακής Εταιρίας του Δήμου Αθηναίων, και δημοτικό σύμβουλο. 

Παλαιότερες συναντήσεις: 

9.12.2010: Συνάντηση με Γ. Αμυρά για τον Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης (βλ. εδώ). 

16.12.2010: Συνάντηση με τον Διευθυντή της Δημοτικής Αστυνομίας για τον Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης (βλ. εδώ). 

23.1.2011: Παρουσίαση του θέματος στα "Πρόσωπα" του Γρηγόρη Βαλλιανάτου (βλ. εδώ) 

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ: Στα σκαριά ο Συμπαραστάτης του Δημότη

Της Λινας Γιανναρου

Κατατέθηκε η πρώτη υποψηφιότητα για τη θέση του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης στον Δήμο Αθηναίων, ένα θεσμό που εισήγαγε ο «Καλλικράτης», με στόχο την εξωδικαστική επίλυση διαφορών ανάμεσα στους πολίτες και τις δημοτικές υπηρεσίες: έναν «μίνι» Συνήγορο του Πολίτη που θα παρεμβαίνει και με προτάσεις για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των δημοτών.

Πρώτος δήλωσε «παρών» για τη θέση ο Βασίλης Σωτηρόπουλος, δικηγόρος και διαχειριστής του γνωστού νομικού ιστολογίου «E-lawyer», ο οποίος, πλαισιωμένος από μία εκλεκτή ομάδα εργασίας (Χρήστος Γραμματίδης, Ερα Αρχοντάκη, Μαρίνα Γαλανού, Ηλέκτρα-Λήδα Κούτρα), έχει επεξεργαστεί μια ολοκληρωμένη πρόταση για την οργάνωση και λειτουργία του θεσμού, η οποία έχει αναρτηθεί στο Διαδίκτυο από τις 25/11/2010 (symparastatis. wordpress. com). «Ανταποκριθήκαμε ως ομάδα ενεργών πολιτών στο κάλεσμα της νέας δημοτικής αρχής για ανάπτυξη πρωτοβουλιών και υποβάλαμε αυτήν την πρόταση. Ως δικηγόρος έχω συμπαρασταθεί σε πολίτες έναντι της κρατικής αυθαιρεσίας συχνά αφιλοκερδώς. Τώρα υπάρχει η δυνατότητα να το κάνω και θεσμικά», ανέφερε μιλώντας στην «Κ» ο κ. Σωτηρόπουλος.

Ο Δήμος Αθηναίων προκήρυξε τη θέση στις 10 Φεβρουαρίου 2011, ενώ, όπως ανακοινώθηκε, το Δημοτικό Συμβούλιο θα επιλέξει το κατάλληλο πρόσωπο με απόφασή του στις 28.2.2011. Εντύπωση προκαλεί πάντως το γεγονός ότι, σύμφωνα με τη σχετική προκήρυξη, η επιλογή του προσώπου θα γίνει μόνο βάσει της υποβολής της αίτησής του, χωρίς δηλαδή επίσημη παρουσίασή του ενώπιον του Δημοτικού Συμβουλίου. «(Αυτό) μάλλον ευνοεί παρασκηνιακές διεργασίες, οι οποίες τυπικώς μεν δεν είναι παράνομες, υπονομεύουν όμως τη διαφανή και με ίσους όρους συμμετοχή των ενδιαφερομένων στη διαδικασία», ανέφερε σε επιστολή του προς τον δήμαρχο Αθηναίων κ. Γ. Καμίνη ο κ. Σωτηρόπουλος, εκ μέρους της Ομάδας Εργασίας. «Ενα βιογραφικό και μια δήλωση βούλησης εκτιμάμε πως δεν είναι αρκετά για να οδηγήσουν το Δημοτικό Συμβούλιο στην κρίση περί “καταλληλότητας” και τη συνακόλουθη ανάδειξη του Συμπαραστάτη, ο οποίος παραμένει “πρόσωπο” - ένα πρόσωπο που πρέπει να διαθέτει επαρκή τυπικά και ουσιαστικά προσόντα, κοινωνική αποδοχή, με όρεξη, δυνατότητα και χρόνο για παραγωγή έργου».

Η πρόταση της ομάδας των δικηγόρων προβλέπει ο Συμπαραστάτης να επικοινωνεί άμεσα τηλεφωνικώς με την καταγγελλόμενη από τον δημότη υπηρεσία, να μεταβαίνει εντός τριών ημερών, το αργότερο, στην καταγγελλόμενη υπηρεσία, με σκοπό τη διά ζώσης διερεύνηση των περιθωρίων διαμεσολάβησης και στη συνέχεια να συντάσσει το σχετικό πόρισμα.

Πηγή: Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Διαφάνεια στην επιλογή του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης

Στο γραφείο Δημάρχου Αθηναίων κατατέθηκε σήμερα η παρακάτω επιστολή, με την ένδειξη "εξαιρετικά επείγον" (αρ. πρωτ. 027671/14.2.2011):

Θέμα: Διαφάνεια στην επιλογή του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης

Αξιότιμε κύριε Δήμαρχε,

Αποτελούμε μια ομάδα εργασίας, η οποία έχει επεξεργαστεί μιαν ολοκληρωμένη πρόταση για την οργάνωση και λειτουργία του θεσμού του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης στον Δήμο Αθηναίων (βλ. συνημμένο σχετικό). Η πρότασή μας αναρτήθηκε στο Διαδίκτυο, στην αρχική της μορφή, στις 25 Νοεμβρίου 2010 και είναι διαθέσιμη στον διαδικτυακό τόπο symparastatis.wordpress.com.

Eνημερωθήκαμε για την προκήρυξη της σχετικής θέσης στις 10.2.2011, σύμφωα με την οποία καλούνται οι ενδιαφερόμενοι να υποβάλλουν τις προβλεπόμενες από το άρθρο 77 του Καλλικράτη αιτήσεις, προκειμένου το Δημοτικό Συμβούλιο να επιλέξει το κατάλληλο πρόσωπο με απόφασή του στις 28.2.2011.

Σύμφωνα με την δική μας μελέτη - πρόταση, η οποία έχει γνωρίσει αποδοχή και έχει υιοθετηθεί από άλλους Δήμους, μια από τις γενικές αρχές κατά τις οποίες πρέπει να λειτουργεί ο Συμπαραστάτης του Δημότη και της Επιχείρησης είναι η αρχή της διαφάνειας και της αμεροληψίας. Προκειμένου να διασφαλιστεί η τήρηση αυτής της αρχής, θα πρέπει η επιλογή του προσώπου να διενεργηθεί ακολουθώντας αυτά τα προτάγματα.

Η επιλογή του προσώπου μόνο βάσει της υποβολής της αίτησής του κι ενός βιογραφικού σημειώματος, χωρίς καμία προηγούμενη επίσημη παρουσίασή του ενώπιον του Δημοτικού Συμβουλίου μάλλον ευνοεί παρασκηνιακές διεργασίες, οι οποίες τυπικώς μεν δεν είναι παράνομες, υπονομεύουν όμως την (ίδια την ελπίδα για) διαφανή και με ίσους όρους συμμετοχή των ενδιαφερομένων στην διαδικασία. Διακινδυνεύει δε και εν προκειμένω την καχυποψία των πολιτών απέναντι στο νέο θεσμό - πρόσωπο. Μια τέτοια εκκίνηση της λειτουργίας του, σημειολογικά ιδωμένη, δεν θα αποτελούσε ευοίωνο μήνυμα για την μετέπειτα πορεία του. Η ήδη κλονισμένη εμπιστοσύνη των δημοτών, τους οποίους εκπροσωπείτε, θα ανακτούνταν ίσως, αν διαπιστωνόταν η διάθεση ουσιαστικής αξιολόγησης της καταλληλότητας των υποψηφίων προσώπων, αρχής γενομένης από την ίδια την υπεύθυνη επιλογή του, όπως θα εκφραστεί και μέσα από την αυτοπρόσωπη παρουσία των υποψηφίων που το επιθυμούν στο Δημοτικό Συμβούλιο και την έκθεση των (προ)θέσεών τους, του σχεδίου δράσης τους, των συναφών με τη θέση γνώσεων και των προτάσεών τους πάνω σε νευραλγικά/προβληματικά σημεία του Δήμου μας.

Η σύγχρονη παρουσία των υποψηφίων ενώπιον του Δημοτικού Συμβουλίου ή των ορισθησομένων εκπροσώπων του και η διαδοχική τοποθέτησή τους επί θεμάτων που θα τεθούν - με την παράλληλη τήρηση πρακτικών, διαθέσιμων σε κάθε Αθηναία και Αθηναίο- θα είναι, εκτιμούμε, διαφωτιστική για το εκλεκτορικό σώμα και θα συντελέσει στη διαμόρφωση ουσιαστικής εικόνας περί καταλληλότητας των υποψηφίων. Παράλληλα, θα μπορούν και οι ενδιαφερόμενοι να ενημερωθούν μέσω των πρακτικών που τηρήθηκαν για την παρουσία των υποψηφίων και να κατανοήσουν την κρίση περί καταλληλότητας για την ανάδειξη ενός εκ των υποψηφίων σε μια θέση που αφορά άμεσα τους δημότες, σε μια θέση που υπάρχει για να τους προστατεύσει από την κακοδιοίκηση και την αυθαιρεσία.

Ο Συμπαραστάτης του Δημότη και της Επιχείρησης δεν πρέπει να καταντήσει ένας θεσμός που θα μείνει "στα χαρτιά". Ένα βιογραφικό και μια δήλωση βούλησης εκτιμούμε πως δεν είναι αρκετά για να οδηγήσουν το Δημοτικό Συμβούλιο στην κρίση περί "καταλληλότητας" και τη συνακόλουθη ανάδειξη του Συμπαραστάτη, ο οποίος παραμένει "πρόσωπο" - ένα πρόσωπο που πρέπει να διαθέτει επαρκεί τυπικά και ουσιαστικά προσόντα, κοινωνική αποδοχή, με όρεξη, δυνατότητα και χρόνο για παραγωγή έργου, ώστε να διεκδικήσει με τη δράση του την εμπιστοσύνη των Αθηναίων στο θεσμό της διαμεσολάβησης.

Γι' αυτούς τους λόγους, η ομάδα μας σας προτείνει, στο πλαίσιο των κατ' άρθρο 67 παρ. 7 του Καλλικράτη αρμοδιοτήτων σας για εισήγηση θεμάτων στην ημερήσια διάταξη της συνεδρίασης του Δημοτικού Συμβουλίου, να ζητήσετε να διενεργηθεί ακρόαση των υποψηφίων, ώστε να παρουσιάσουν ενώπιον του εκλεκτορικού σώματος τις απόψεις τους για το θεσμό.

Η ομάδα μας επιθυμεί να υποστηρίξει εμπράκτως την πρότασή της για την οργάνωση και λειτουργία του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης, με την υποβολή υποψηφιότητας εκ μέρους ενός μέλους της. Καθοριστικό κριτήριο, όμως, για τη νοηματοδόητηση της συμμετοχής μας στη σχετική διαδικασία θα είναι η διενέργεια μιας όσο το δυνατόν πιο ανοικτής συζήτησης, ώστε να μπορέσουμε εύλογα να θεωρήσουμε ότι η απόφαση θα ληφθεί πράγματι στο Δημοτικό Συμβούλιο, και όχι πριν ή έξω από αυτό, ως αποτέλεσμα της διαφανούς, αμερόληπτης, ουσιαστικής, υπεύθυνης, εκπροσωπούσας τους εκλογείς κρίσης του.

Με εκτίμηση,

Για την Ομάδα εργασίας,

Βασίλης Σωτηρόπουλος

"Πρόσωπα" με τον Γ.Βαλλιανάτο

Εν ενεργεία δικηγόρος ως συμπαραστάτης του δημότη

Ενώ σε διάφορους δήμους προκηρύσσεται η θέση του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης, προκύπτουν διάφορα ερωτήματα σχετικά με τις ασυμβίβαστες ιδιότητες, αλλά και τις θετικές ιδιότητες που πρέπει να παρουσιάζουν οι υποψήφιοι. (βλ. για τα κωλύματα και ασυμβίβαστα εδώ).

Ένα βασικό ερώτημα είναι εάν ο Συμπαραστάτης του Δημότη μπορεί να είναι νομικός και διατυπώθηκε αντιρρήση ως προς το ότι μπορεί να είναι ένας εν ενεργεία δικηγόρος.

Αν αναζητήσουμε το άρθρο 14 του "Καλλικράτη" που προβλέπει τα κωλύματα και τα ασυμβίβαστα θα δούμε ότι με ρητό και κατηγορηματικό τρόπο ο νομοθέτης δεν θεωρεί λόγο αναστολής του επαγγέλματος του δικηγόρου, του συμβολαιογράφου ή των μελών Δ.Ε.Π. την ιδιότητα του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης. Μόνο για τους δημάρχους (των δήμων άνω των 10.000 κατοίκων) ο Καλλικράτης επιβάλλει την αναστολή των επαγγελματικών δραστηριοτήτων. Αντίθετα, για τον "Ελεγκτή της Νομιμότητας", θεσμό για τον οποίο ο Καλλικράτης έχει προβλέψει ότι είναι πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης, ισχύει η αναστολή επαγγέλματος.

Διότι είναι προφανές ότι μια επαγγελματική τάξη η οποία ασχολείται κατ' εξοχήν με την επίλυση διαφορών είναι αυτή των δικηγόρων, οι οποίοι σαφέστατα και δεν θα μπορούσαν να εξαιρεθούν από την υποψηφιότητα για μια τέτοια θέση.

Επίσης, αποτελεσματικότεροι Συμπαραστάτες θα είναι οι δικηγόροι που δεν έχουν αποστασιοποιηθεί από τα τεκταινόμενα της αγοράς, αλλά παραμένουν εν ενεργεία και βρίσκονται σε τριβή με τις "πραγματικές" συνθήκες, σε αντίθεση με διάφορους θεωρητικούς που ενδεχομένως απλώς θα επιχειρήσουν να περιβάλλουν με θεσμικό κέλυφος τις όποιες ερμηνευτικές εκδοχές τους, μακριά βέβαια από την τρέχουσα καθημερινότητα και με άγνοια των υπαρκτών προβλημάτων των δημοτών.

Όσο για το επιχείρημα ότι δήθεν ο μάχιμος δικηγόρος που οριστεί Συμπαραστάτης θα το κάνει για αλίευση πελατείας, υπάρχει μια πολύ απλή νομική απάντηση, η οποία συμπυκνώνεται στις λέξεις "σύγκρουση συμφερόντων" (conflict of interest): ο Συμπαραστάτης δεν επιτρέπεται να αναλαμβάνει καταγγελίες πελατών του και δεν θα επιτρέπεται να "πελατοποιεί" τους δημότες που προσφεύγουν σε αυτόν.

Εκτός αν θέλουμε άλλον ένα γραφειοκρατικό θεσμό που θα στελεχωθεί από ακαδημαϊκούς.

Επικαιροποιημένη πρόταση για τον Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης

Στις 25 Νοεμβρίου 2010 δώσαμε στη δημοσιότητα μια πρόταση για την οργάνωση του "Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης" στον Δήμο Αθηναίων (βλ. εδώ). Είχαμε λάβει υπόψη τα δεδομένα και την εμπειρία από τη λειτουργία του θεσμού σε άλλες πόλεις της Ευρώπης (βλ. εδώ), την μεθοδολογία του Συνηγόρου του Πολίτη, αλλά και τις δικές μας προσδοκίες, ως άνθρωποι που ζούμε και εργαζόμαστε στην Αθήνα, για την καλή λειτουργία του νέου θεσμού.

Η πρόταση συζητήθηκε και ακολούθησε διάλογος με διάφορες πλευρές, οι οποίες μας έδωσαν τις δικές τους ιδέες (βλ. εδώ κι εδώ) τις οποίες επεξεργαστήκαμε και προσθέσαμε στην πρότασή μας. Αυτή τη στιγμή έχουμε καταλήξει στην 6η έκδοση της πρότασης, η οποία έχει εμπλουτιστεί με πολύτιμες και χρήσιμες παρατηρήσεις, με αποτέλεσμα να αποτελεί ίσως την πιο ολοκληρωμένη εργασία που έχει καταρτιστεί μέχρι στιγμής για τον νέο θεσμό. Είναι ιδιαίτερα τιμητικό ότι δήμοι από όλη τη χώρα έχουν έρθει σε επικοινωνία μαζί μας, για να αντλήσουν πληροφορίες για τον συμπαραστάτη του δημότη και της επιχείρησης.

Έτσι, σήμερα μπορείτε να διαβάσετε την επικαιροποιημένη πρόταση για τον Συμπαραστάτη των Αθηναίων, στο symparastatis.wordpress.com.

Σύμφωνα με τον Καλλικράτη, η επιλογή του προσώπου πρέπει να γίνει εντός 2 μηνών από την εγκατάσταση της νέας δημοτικής αρχής. Θα παρακολουθήσουμε λοιπόν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τις εξελίξεις σε όλη τη χώρα σχετικά με τις επιλογές των συμπαραστατών του δημότη και της επιχείρησης και ήδη αναρούμε το σχετικό υλικό στο group στο facebook (εδώ)

Διαβάστε σχετικά:

Ποιος επιλέγει τον Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης;

Κωλύματα και Ασυμβίβαστα του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης

Τι είναι "κακοδιοίκηση";

Αρμοδιότητες του Συμπαραστάτη που δεν έχει ο Συνήγορος του Πολίτη

To blog των στελεχών της δημοτικής αστυνομίας για τον Συμπαραστάτη

Στο blog στελεχών της Δημοτικής Αστυνομίας Αθήνας έχει αναρτηθεί ένα post για τον Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης στο Δήμο Αθηναίων. Το post ασχολείται με την πρόταση για τον Συμπαραστάτη των Αθηναίων που έχουμε καταθέσει εδώ και περίπου ένα μήνα (βλ. εδώ) και καταθέτει ορισμένες πολύ σημαντικές ιδέες για την οργάνωση του νέου θεσμού.

Ευχαριστούμε για αυτή την ανάρτηση και ήδη εξετάζουμε την ένταξη των ιδεών και των ενστάσεών σας στην τελική Πρόταση για τον Συμπαραστάτη των Αθηναίων.

Περιμένουμε τις προτάσεις και άλλων πολιτών κι εργαζομένων του Δήμου Αθηναίων και συνεχίζουμε τις συναντήσεις με θεσμικούς φορείς του οργανισμού τοπικής αυτοδιοίκησης.

Συνάντηση με τον Διευθυντή της Δημοτικής Αστυνομίας για τον "Συμπαραστάτη των Αθηναίων"

Σήμερα συναντήθηκα με τον κ. Κρασσά, Διευθυντή της Δημοτικής Αστυνομίας του Δήμου Αθηναίων, στο γραφείο του στην οδό Αγίου Κωνσταντίνου.

Αντικείμενο της συνάντησης ήταν ο νέος θεσμός του "Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης" και η πρόταση της ομάδας εργασίας για την οργάνωση και λειτουργία του Συμπαραστάτη των Αθηναίων (βλ. εδώ).

Ενημέρωσα τον κ. Κρασσά για τις αρμοδιότητες που αναθέτει ο "Καλλικράτης" στο νέο θεσμό διαμεσολαβητικής επίλυσης διαφορών, δεδομένου ότι η Δημοτική Αστυνομία αποτελεί μια υπηρεσία του Δήμου, η οποία εμπίπτει στο πεδίο δράσης του Συμπαραστάτη. Στο πλαίσιο της συνάντησης του μετέφερα, ως κάτοικος του κέντρου, ορισμένα παράπονα που έχουμε από τη Δημοτική Αστυνομία, κυρίως ως προς το θέμα της παράνομης στάθμευσης.

Ο Διευθυντής άκουσε με ιδιαίτερο ενδιαφέρον την προοπτική της λειτουργίας του Συμπαραστάτη και μου ανέφερε προβλήματα που αντιμετωπίζει η Δημοτική Αστυνομία. Του επισήμανα ότι ο Συμπαραστάτης έχει αρμοδιότητα και για τις δικές τους υποθέσεις, καθώς δεν υπάρχει αποκλεισμός για την μεσολάβηση σε υπηρεσιακά θέματα (όπως υπάρχει στην αρμοδιότητα του Συνηγόρου του Πολίτη, βλ. εδώ) κι ότι προτάσεις για επίλυση των προβλημάτων της Δημοτικής Αστυνομίας μπορούν να έρθουν με ειδική έκθεση του Συμπαραστάτη στο Δημοτικό Συμβούλιο.

Στο τέλος της συνάντησης, ο Διευθυντής εξέφρασε την υποστήριξή του στο νέο θεσμό και την πρόθεσή του να συνεργαστεί με τον Συμπαραστάτη για την βελτίωση της ποιότητας ζωής στον Δήμο Αθηναίων.

Ενημερωθείτε για τις εξελίξεις που αφορούν τον Συμπαραστάτη του Δημότη και της επιχείρησης, μέσω της σχετικής σελίδας στο facebook.

Κωλύματα και ασυμβίβαστα του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης

Ένα κρίσιμο ζήτημα για την επιτυχία και την αποτελεσματικότητα του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης είναι η ανεξαρτησία του από τις δημοτικές αρχές. Ως δημοτικός διαμεσολαβητής, ο Συμπαραστάτης πρέπει να παρέχει τα εχέγγυα ότι θα λειτουργεί με αμεροληψία και διαφάνεια, κι όχι ως προπέτασμα καπνού για την συγκάλυψη της κακοδιοίκησης, όπως έχει καταγγελθεί σε ορισμένες περιπτώσεις στο εξωτερικό (βλ. εδώ: ο Συμπαραστάτης του Δημότη σε πόλεις της Ευρώπης).

Ο Καλλικράτης προβλέπει στο άρθρο 77 ότι ως Συμπαραστάτης δεν μπορεί να εκλεγεί "αιρετός δήμου, περιφέρειας ή βουλευτής" και παραπέμπει στα κωλύματα και ασυμβίβαστα του άρθρου 14. Αυτό σημαίνει ότι ένας εκλεγμένος δημοτικός ή περιφερειακός σύμβουλος δεν μπορεί να θέσει υποψηφιότητα. Ακόμη κι αν ο σύμβουλος παραιτηθεί από την ιδιότητά του αυτή, εφόσον ανήκει σε δημοτική παράταξη που εκπροσωπείται στο δημοτικό συμβούλιο, δυσχερώς μπορεί να υποστηριχθεί ότι η ιδιότητά του αυτή είναι συμβατή με την υποχρέωση ανεξαρτησίας απέναντι στις δημοτικές αρχές. Ένας παραιτηθείς δημοτικός σύμβουλος δεν μπορεί να είναι ανεξάρτητος ως προς την δημοτική παράταξη με το ψηφοδέλτιο της οποίας εξελέγη. Εάν εκλεγεί τελικά και Συμπαραστάτης του Δημότη, υπάρχει ο κίνδυνος της σύγκρουσης συμφερόντος και του φαινομένου της σύγχυσης ελεγχομένου - ελεγκτή.

Τα ίδια ισχύουν και για τις κατηγορίες ασυμβίβαστων ιδιοτήτων που αναφέρονται στο άρθρο 14 του Καλλικράτη. Εξαίρεση αναγνωρίζεται από το ίδιο άρθρο για τους υπαλλήλους και διευθυντικά στελέχη του Δημοσίου, εφόσον έχουν παραιτηθεί εντός 18μήνου πριν από τη διενέργεια των δημοτικών εκλογών. Ειδικά για τις δημοτικές εκλογές του Νοεμβρίου 2010 ίσχυαν τα κωλύματα του άρθρου 29 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων (βλ. εδώ).

Είναι σημαντικό, κατά την έναρξη της λειτουργίας αυτού του νέου χρήσιμου θεσμού να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στη διασφάλιση της ανεξαρτησίας των προσώπων. Πρέπει να γίνει αντιληπτό ότι ο Συμπαραστάτης του Δημότη και της Επιχείρησης δεν αποτελεί άλλο ένα "αξίωμα", με την κλασική έννοια του όρου, αλλά μια πολύ σοβαρή αποστολή με οιονεί δικαιοδοτικές αρμοδιότητες. Γι' αυτό ο θεσμός δεν θα πρέπει να αξιοποιηθεί για την τακτοποίηση "ημετέρων", καθώς αυτό θα συνιστούσε καταστρατήγηση των διατάξεων του Καλλικράτη, αλλά και της ίδιας της αποστολής του θεσμού.

Στην Πρότασή μας για τον Συμπαραστάτη των Αθηναίων (βλ. εδώ), έχει δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στην ανεξαρτησία και την αμεροληψία του θεσμού, υπογραμμίζοντας και υποστηρίζοντας ιδιαίτερα την λειτουργία του σύμφωνα με τις αρχές της ίσης μεταχείρισης και της διαφάνειας.

O Συμπαραστάτης του Δημότη σε πόλεις της Ευρώπης

Ο νέος θεσμός του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης που εισάγεται με τον "Καλλικράτη" σε δήμους άνω των 20.000 κατοίκων (βλ. εδώ), έχει μια αξιόλογη προϊστορία σε χώρες της δυτικής αλλά και της ανατολικής Ευρώπης. Ας σημειώσουμε ότι στις δυτικές χώρες δεν έχουν φοβηθεί να χρησιμοποιήσουν ευθέως τον όρο Ombudsman/ombudswoman, δηλαδή τον αντίστοιχο όρο του "Συνηγόρου του Πολίτη", ο οποίος αν και παραπλανητικός κι έμφυλος (όλοι άντρες είναι;), αποφεύχθηκε επιμελώς στον "Καλλικράτη", αν και στο προσχέδιο νόμου ο θεσμός αναφερόταν ως "Συνήγορος του Δημότη".

Στοιχεία από την λειτουργία αυτών των ευρωπαϊκών Συνηγόρων του Δημότη έχουν ενταχθεί στην Πρόταση που έχει δημοσιοποιήσει η ομάδα εργασίας μας για τον "Συμπαραστάτη των Αθηναίων" (βλ. εδώ).

Στην Βουλγαρία, από το 1998 υπάρχει ο αντίστοιχος θεσμός σε επίπεδο δήμου. Το 2001, το δημοτικό συμβούλιο της Σόφιας αποφάσισε την ίδρυση του Δημοτικού Μεσολαβητή για το Κοινό και ψήφισε τον κανονισμό λειτουργίας και αρμοδιοτήτων του. Αρχικά ο θεσμός ιδρύθηκε με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, αναμένοντας την νομοθετική του επικύρωση από το Κοινοβούλιο (που ήλθε το 2004). Σε αυτό το πειραματικό στάδιο, η θητεία ορίστηκε διετής και αποκλείσθηκε η δυνατότητα ανανέωσης της για πέρα από μία ακόμη φορά. Αποστολή του Δημοτικού Μεσολαβητή είναι η εξέταση καταγγελιών που υποβάλλουν φυσικά πρόσωπα, ανεξάρτητα από την ιθαγένειά τους, καθώς και νομικά πρόσωπα και οργανισμοί, εναντίον παράνομων και παράλογων πράξεων των δημοτικών αρχών, παραβιάσεων δικαιωμάτων, καταστρατήγησης διαδικασιών, αδικιών, καθυστερήσεων, προσβολής της αξιοπρέπειας των πολιτών. Με μια λέξη: εναντίον της κακοδιοίκησης (βλ. E-Lawyer: τι είναι κακοδιοίκηση;) Επιπλέον όμως, ο Δημοτικός Μεσολαβητής έχει κι εξουσίες εκπροσώπησης των πολιτών ενώπιον των δικαστηρίων και δημόσιων αρχών, μια αρμοδιότητα που δεν προβλέπεται για τον Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης. (Πηγή: εδώ). Τον Απρίλιο του 2008, ο Δήμος Σόφιας κήρυξε την έναρξη προεκλογικής περιόδου για την εκλογή του Δημοτικού Μεσολαβητή, με προσόντα εκλογιμότητας αντίστοιχα με αυτά για τους υποψήφιους δημοτικούς συμβούλους (βλ. εδώ). O θεσμός λειτουργεί σε πάνω από 10 πόλεις της Βουλγαρίας (βλ. εδώ κατάλογο Δημοτικών Μεσολαβητών).

Σε πόλεις της Ολλανδίας ο θεσμός λειτουργεί με πολύ καλή διαδικτυακή παρουσία. Ο Συνήγορος του Δημότη στο Άμστερνταμ (με αρμοδιότητα και για άλλες ολλανδικές κοινότητες), καλεί τους δημότες να υποβάλλουν την καταγγελία τους διαδικτυακά και δημοσιεύει τα πορίσματα στην ιστοσελίδα του, φυσικά με απάλειψη των προσωπικών δεδομένων (βλ. εδώ την ιστοσελίδα στην Αγγλική έκδοση). Η οργάνωση του γραφείου του Συνηγόρου του Δημότη αποτελείται από ένα front office κι ένα back office. Στο front office εργάζονται τα άτομα που συλλέγουν καταγγελίες σε γραπτή, τηλεφωνική, τηλεομοιοτυπική μορφή ή μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Πρόκειται για το γραφείο το οποίο έρχεται σε επαφή με το κοινό. Στο back office απασχολούνται δέκα άτομα, τα οποία εξετάζουν τις καταγγελίες και οργανώνουν την διαμεσολάβηση με τις δημοτικές υπηρεσίες, για την επίλυση των παραπόνων. Αυτά τα άτομα επισκέπτονται τις δημοτικές υπηρεσίες για την εξεύρεση λύσεων στα προβλήματα που έχουν καταγγελθεί (βλ. εδώ την οργάνωση του γραφείου του Συνηγόρου του Δημότη). Αυτή η οργανωτική δομή έχει ακλουθηθεί και στην πρόταση για τον "Συμπαραστάτη των Αθηναίων" (βλ. εδώ). Αντίστοιχος θεσμός λειτουργεί στη Χάγη (βλ. εδώ) και στην Ουτρέχτη (βλ. εδώ).

Στην Ιταλία, σε κάθε περιφέρεια, πόλη και περιοχή υπάρχουν τοπικοί μεσολαβητές διοίκησης, οι Difensori civici regionali. (βλ. λ.χ. εδώ την Συνήγορο στην Τοσκάνη). Δεν υπάρχει όμως Συνήγορος του Πολίτη σε εθνικό επίπεδο.

Στην Αγγλία υπάρχει ο θεσμός του Local Gonvernment Ombudsman (βλ. εδώ). Μεγάλες πόλεις - περιοχές υπάγονται στην διαμεσολαβητική αρμοδιότητα τριών προσώπων - ombudspersons. Δεν υπάρχει δηλαδή ένας για κάθε πόλη, αλλά μια επιτροπή με αρμοδιότητα διαμεσολάβησης για δημοτικά - περιφερειακά θέματα στην Αγγλία. Ο θεσμός έχει δεχθεί έντονη κριτική: τα 2/3 των προσφευγόντων είναι δυσαρεστημένο και υπάρχουν κατηγορίες για συγκάλυψη παρανομιών από τους τοπικούς συνηγόρους και αμφισβήτηση της ανεξαρτησίας τους απέναντι στα δημοτικά συμβούλια. Και αδιαφάνεια: το 2004-2005 υπήρξε δημοσιοποίηση πορισμάτων μόλις επί του 1.71% των υποθέσεων που χειρίστηκαν οι συνήγοροι Στο 25,29% των υποθέσεων, υπήρξε "κλείσιμο" και ικανοποίηση κατά την κρίση των συνηγόρων, και των καταγγελλόντων. Η υπηρεσία του Local Gonvernment Ombudsman όμως αναφέρει ότι μόνο το 1% των συστάσεών του δεν ακολουθείται από τα δημοτικά συμβούλια! (βλ. εδώ κριτική στην Wikipedia). Αυτές είναι σοβαρές παθογένειες, οι οποίες πρέπει να αντιμετωπιστούν με θεσμικό τρόπο εξ αρχής. Γι' αυτό κι εμείς στην πρότασή μας για τον "Συμπαραστάτη των Αθηναίων" θεωρούμε ότι κάθε πόρισμα πρέπει να δίνεται στη δημοσιότητα (βλ. εδώ).

Η οργάνωση του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης σε όλους τους δήμους του "Καλλικράτη" θα πρέπει λοιπόν να γίνει λαμβανομένων υπόψη των βέλτιστων πρακτικών που ακολουθούνται εδώ και χρόνια από τους αντίστοιχους θεσμούς σε άλλες χώρες. Μην αρκεστούμε δηλαδή στο minimum που προβλέπει ο Καλλικράτης, αλλά να επιδιώξουμε το maximum, όπως συμβαίνει σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις.

Ταυτόχρονα, θα πρέπει αυτή η οργάνωση να αποφεύγει τα καταγεγραμμένα προβλήματα που καθιστούν αναποτελεσματικό το θεσμό, όπως η έλλειψη ανεξαρτησίας του Συμπαραστάτη (όπως θα συμβαίνει εάν πρόκειται για πρώην δημοτικό υπάλληλο ή πρόσωπο με στενή σχέση με τις δημοτικές αρχές), αλλά και η έλλειψη αδιαφάνειας (όπως όταν αποκρύπτονται τα πορίσματα από την κοινή γνώμη).

Συνάντηση με Γ.Αμυρά για τον "Συμπαραστάτη των Αθηναίων"

Σήμερα το απόγευμα συναντηθήκαμε με τον επικεφαλής του δημοτικού συνδυασμού "Επιμένουμε Αθήνα" και νέο δημοτικό σύμβουλο κ. Γιώργο Αμυρά, τρία μέλη της ομάδας εργασίας για τον "Συμπαραστάτη των Αθηναίων" (Έρα Αρχοντάκη, Χρήστος Γραμματίδης και Βασίλης Σωτηρόπουλος).

Ο κ. Αμυράς ήταν ενήμερος για την πρότασή μας και έδωσε και ο ίδιος ιδέες για την αποτελεσματική δράση του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχειρησης του Δήμου Αθηναίων. Συμφώνησε με τον βασικό άξονα της πρότασής μας για αμεσότητα των παρεμβάσεων του Συμπαραστάτη, ώστε να μην υποβαθμιστεί σε έναν γραφειοκρατικό οργανισμό, και μας ενημέρωσε για τις πρωτοβουλίες της δικής του ομάδας για ακτιβιστικές δράσεις διεκδίκησης του δημόσιου χώρου και δημιουργίας "κεκτημένων" για τους δημότες της Αθήνας.

Οι προτάσεις του όσον αφορά τον Συμπαραστάτη θα ενταχθούν στο τελικό κείμενο της πρότασής μας, η οποία θα προωθηθεί και στο δημοτικό συμβούλιο.

Εδώ μπορείτε να δείτε την πρόταση όπως είχε διαμορφωθεί μέχρι και χθες (5ο draft), εδώ μπορείτε να επισκεφθείτε το blog της πρότασης κι εδώ μπορείτε να δηλώσετε την υποστήριξή σας στο facebook.

Ποιος επιλέγει τον Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης

Παρακολουθώντας τις εξελίξεις σε διάφορες πόλεις, για την επιλογή του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης, διαπιστώνει κανείς να καταγγέλλονται παρασκηνιακές συμφωνίες, προώθηση "ημετέρων", υποστήριξη πρώην ανθυποψηφίων και διάφορες τέτοιες αδιαφανείς καταστάσεις. Τα φαινόμενα αυτά επισημαίνονται από διάφορα blogs, στα οποία τελικά παρουσιάζεται ότι αυτός που αποφασίζει για το πρόσωπο που θα επιλεγεί ως Συμπαραστάτης είναι ο Δήμαρχος. Αυτό είναι ήδη μια πρώτη στρεβλή εφαρμογή του "Καλλικράτη".

Ο Συμπαραστάτης του Δημότη και της Επιχείρησης δεν επιλέγεται από τον Δήμαρχο. Εκλέγεται από το δημοτικό συμβούλιο και μάλιστα με την αυξημένη πλειοψηφία των 2/3. Η ψηφοφορία που διενεργείται στο δημοτικό συμβούλιο είναι μυστική, ώστε να διασφαλιστεί η πραγματική γνώμη των εκλεκτόρων απέναντι στις υποψηφιότητες για τη θέση του Συμπαραστάτη. Ο ίδιος ο Καλλικράτης λοιπόν δημιουργεί εγγυήσεις για να αποτραπεί η "κομματική πειθαρχία" όσον αφορά την επιλογή του προσώπου του Συμπαραστάτη. Ακριβώς, επειδή ο Συμπαραστάτης δεν επιτρέπεται να είναι ένα "αρεστό" πρόσωπο, δηλαδή δεν πρέπει να επιλέγεται με κριτήριο την σχέση του με την Δημοτική Αρχή, αντιθέτως, πρέπει να είναι ένα πρόσωπο απόλυτα ανεξάρτητο από τα πολιτικά "παιχνίδια" που υπάρχουν στο Δήμο. Γιατί διαφορετικά θα είχαμε ταύτιση ελέγχοντος και ελεγχομένου.

Αξίζει να σημειώσουμε ότι στο αρχικό σχέδιο του "Καλλικράτη" που έδωσε η Κυβέρνηση σε δημόσια διαβούλευση, ως Συμπαραστάτης ("Συνήγορος του Δημότη") οριζόταν ένας από τους δημοτικούς συμβούλους! Ύστερα από έντονες αντιρρήσεις του κοινού που σχολιάζει στο opengov.gr διαπιστώθηκε ότι μια τέτοια επιλογή θα ήταν εξ αρχής αντι-λειτουργική, αφού θα ταυτιζόταν ο ελέγχων με τον ελεγχόμενο. Τελικά στο σχέδιο του "Καλλικράτη" που ψηφίστηκε από τη Βουλή, η αντίρρηση αυτή θεσπίστηκε νομοθετικά κι έτσι Συμπαραστάτης δεν μπορεί να εκλεγεί κάποιο αιρετό πρόσωπο. Πρόκειται για μια διάταξη που ενισχύει τον ανεξάρτητο χαρακτήρα του θεσμού κι αυτό πρέπει να γίνει ιδιαίτερα σεβαστό από τα δημοτικά συμβούλια, καθώς απηχεί την γενικότερη επιλογή της κοινωνίας: ο Συμπαραστάτης δεν πρέπει να έχει καμία απολύτως προηγούμενη σχέση με τον Δήμαρχο και την "κυβερνώσα" δημαρχιακή παράταξη.

Προκειμένου να τηρηθούν οι όροι ανεξαρτησίας για την επιλογή του κατάλληλου προσώπου για την αποστολή του Συμπαραστάτη, ιδιαίτερο ρόλο έχει η παρακολούθηση των σχετικών διαδικασιών από τα μέσα ενημέρωσης και κυρίως από την Κοινωνία των Πολιτών. Τα ίδια τα τοπικά μέσα ενημέρωσης, αλλά και τα blogs που ασχολούνται με ζητήματα τοπικής αυτοδιοίκησης θα πρέπει να τονίζουν ότι τον Συμπαραστάτη δεν τον διορίζει ο Δήμαρχος, αλλά αντίθετα, τον εκλέγει το δημοτικό συμβούλιο με αυξημένη πλειοψηφία και μυστική ψήφο. Είναι ένα από τα ελάχιστα θέματα, στα οποία η Αντιπολίτευση έχει αποφασιστικό λόγο.

Διότι δεν θα πρέπει να "νομιμοποιηθούν" καταστάσεις που στρεβλώνουν τον Καλλικράτη, όπως "νομιμοποιήθηκαν" καταστάσεις που στρέβλωσαν συνταγματικές διαδικασίες ευνοώντας το πρωθυπουργοκεντρικό σύστημα στην κεντρική πολιτική σκηνή.