ΛΑΚΑΝ του ΖΙΖΕΚ

Σλάβοι Ζίζεκ 

ΛΑΚΑΝ 

Το βιβλίο **«Λακάν»** του Σλάβοϊ Ζίζεκ αποτελεί μια εξαιρετικά εκτεταμένη και εμπεριστατωμένη μελέτη του έργου του Ζακ Λακάν, ενός από τους πιο επιδραστικούς θεωρητικούς της ψυχανάλυσης και της φιλοσοφίας του 20ού αιώνα[2][4]. Ο Ζίζεκ, σλοβένος φιλόσοφος και κριτικός θεωρητικός, επιχειρεί όχι μόνο να υπερασπιστεί τη θεωρία του Λακάν απέναντι στις συχνές επικρίσεις, αλλά και να δείξει τη διαχρονική της ηθική αναγκαιότητα στο σύγχρονο κόσμο, όπου κυριαρχεί η επιταγή της απόλαυσης[2][4].

Το έργο εστιάζει σε βασικές λακανικές έννοιες, όπως το **Ιδεώδες Εγώ, το Ιδεώδες του Εγώ και το Υπερεγώ**, τις οποίες ο Ζίζεκ αναλύει και διασαφηνίζει σε σχέση με τη φροϋδική παράδοση. 

Ο ίδιος ο Λακάν κάνει μια αυστηρή διάκριση ανάμεσα σε αυτές:

- **Ιδεώδες Εγώ**: η εξιδανικευμένη, φαντασιακή εικόνα που έχει το υποκείμενο για τον εαυτό του — πώς θα ήθελε να είναι ή πώς θέλει να τον βλέπουν οι άλλοι.

- **Ιδεώδες του Εγώ**: ο φορέας που παρατηρεί και κρίνει το εγώ, δηλαδή το μεγάλο Συμβολικό Άλλο, το ιδανικό που το εγώ προσπαθεί να πραγματώσει.

- **Υπερεγώ**: η απαιτητική, τιμωρητική, και σε ορισμένες εκφράσεις σαδιστική πλευρά αυτού του φορέα, που λειτουργεί ως ηθικός κριτής με το αίσθημα της ενοχής[απόσπασμα][5].

Η δομική βάση αυτής της τριάδας για τον Ζίζεκ είναι η λακανική τριάδα του Φαντασιακού, του Συμβολικού και του Πραγματικού.

 Το Ιδεώδες Εγώ ανήκει στο φαντασιακό πεδίο, καθώς πρόκειται για την κατοπτρική εικόνα που έχει το υποκείμενο, ενώ το Ιδεώδες του Εγώ εντάσσεται στο συμβολικό, δηλαδή στον χώρο των κοινωνικών και γλωσσικών δομών που επηρεάζουν το υποκείμενο[απόσπασμα][4][5].

### Η έννοια της Απόλαυσης

Ένα από τα κεντρικά στοιχεία που αναδεικνύει ο Ζίζεκ είναι η λακανική αντίληψη της **απόλαυσης** ως κάτι πολύ διαφορετικό από την απλή ικανοποίηση των «αυθόρμητων τάσεων»..

 Η απόλαυση δεν ταυτίζεται με την ακατάπαυστη αναζήτηση ηδονής, αλλά μάλλον με την ηθική υποχρέωση να ακολουθούμε έναν «διεστραμμένο ηθικό κανόνα», που συχνά μάς επιβάλλει να μην απολαμβάνουμε σύμφωνα με το κυρίαρχο ιδεώδες

 Αυτή η θέση «συμπυκνώνει τον τρόπο με τον οποίο ο Λακάν αντιλαμβάνεται τον Φρόιντ» και αναδεικνύει την ηθική διάσταση της ψυχανάλυσης, που δεν λειτουργεί ως απλή θεραπεία αλλά ως διαδικασία απομυθοποίησης της κυρίαρχης επιταγής «Απόλαυσε!»[2][4].

### Η σημασία της ψυχανάλυσης σήμερα

Ο Ζίζεκ υπερασπίζεται την ψυχανάλυση ως μια ενεργή και ηθικά επίκαιρη πρακτική που μπορεί να αναδείξει τις δομές πίσω από τις κοινωνικές και υποκειμενικές ταυτότητες. 

Επισημαίνει τον τρόπο με τον οποίο η ψυχανάλυση απομυθοποιεί τις ιδέες περί «φυσιολογικής» σεξουαλικότητας και της απόλαυσης που μας επιτάσσεται από την κουλτούρα μας. .

Μέσα από αυτή την προοπτική, προσεγγίζει και την πολιτική, την ιδεολογία, και τον τρόπο που η κοινωνία διαμορφώνει τους κανόνες της επιθυμίας[2][4].

### Επιστημονική και φιλοσοφική διάσταση

Το βιβλίο δεν περιορίζεται απλώς σε ψυχαναλυτική ερμηνεία, αλλά χρησιμοποιεί ως εργαλεία διάφορες φιλοσοφικές και πολιτισμικές αναφορές, όπως τον Χέγκελ, τον Σαίξπηρ και τον Χίτσκοκ, για να φωτίσει τις λακανικές έννοιες στο θεατρικό, πολιτισμικό και ιδεολογικό πλαίσιο, γεγονός που αυξάνει τη διεπιστημονική αξία του έργου[4]. Ο Ζίζεκ διαβάζει τον Λακάν παράλληλα με τον μαρξισμό και την κριτική θεωρία, ώστε να κατανοήσει την υποκειμενικότητα μέσα στις κοινωνικές δομές εξουσίας[1][4].

> «Απόλαυση δε σημαίνει να ακολουθεί κανείς τις αυθόρμητες τάσεις του, αλλά μάλλον να υπακούει σε κάποιο αλλόκοτο και διεστραμμένο ηθικό καθήκον,  

> Αυτή η απλή, αν και αναπάντεχη, θέση συμπυκνώνει τον τρόπο με τον οποίο ο Lacan αντιλαμβάνεται τον Freud. Ο Freud χρησιμοποιεί τρεις διακριτούς όρους για τον φορέα που ωθεί το υποκείμενο να δράσει ηθικά: μιλάει για το Ιδεώδες Εγώ 1 (Idealich), για το Ιδεώδες του Εγώ (Ich-Ideal) και για το υπερεγώ (Über-Ich). Τείνει να ταυτίσει αυτούς τους τρεις όρους...  

> Ο Lacan εισάγει μια αυστηρή διάκριση ανάμεσα στους τρεις όρους:  

> το Ιδεώδες Εγώ είναι η εξιδανικευμένη εικόνα του εαυτού του υποκειμένου (το πώς θα ήθελα να είμαι, το πώς θα ήθελα να με βλέπουν οι άλλοι). Το Ιδεώδες του Εγώ είναι ο φορέας του οποίου το βλέμμα προσπαθώ να εντυπωσιάσω...  

> Το υπερεγώ, τέλος, είναι ο ίδιος φορέας, στην εκδικητική, σαδιστική τιμωρητική του διάσταση...  

> Η δομική αρχή που θεμελιώνει αυτούς τους τρεις όρους είναι σαφώς η λακανική τριάδα Φαντασιακό Συμβολικό-Πραγματικό: το Ιδεώδες Εγώ είναι φαντασιακό...  

> Το Ιδεώδες του Εγώ είναι συμβολικό, το σημείο της συμβολικής μου ταύτισης, το σημείο στον μεγάλο Άλλο από το οποίο παρατηρώ (και κρίνω) τον εαυτό μου.» (σελ. 123, απόσπασμα στο ερώτημα)

Αυτό το απόσπασμα υμνεί τη σημασία της χωριστής κατανόησης των τριών κεντρικών φροϋδικών-λακανικών εννοιών, που αποδεικνύουν πώς το υποκείμενο είναι εγκλωβισμένο σε έναν καθρέφτη φαντασιακότητας (Ιδεώδες Εγώ), στην κοινωνική/γλωσσική επιτηρητική δύναμη του Άλλου (Ιδεώδες του Εγώ), και σε έναν αυστηρό, τιμωρητικό μηχανισμό ελέγχου (Υπερεγώ). 

Με άλλα λόγια, η απόλαυση δεν είναι απλή ικανοποίηση βιολογικών ορμών, αλλά συμμόρφωση σε έναν ψυχολογικό και ηθικό μηχανισμό που καθορίζει την υποκειμενική ταυτότητα. Η λακανική διάκριση απεικονίζει μια στρατηγική ανάγνωσης της ηθικής ψυχανάλυσης που διαφεύγει της απλής βιολογικής κατανόησης της ηδονής. Αυτή η ανάλυση αποτελεί την καρδιά της ερμηνείας του Ζίζεκ, που συνδέει ψυχανάλυση με πολιτική και ιδεολογία[5][4].

### Συνολική εικόνα

Ο Ζίζεκ με το βιβλίο *«Λακάν»* ξαναζωντανεύει τη σκέψη ενός μεγάλου στοχαστή, παρουσιάζοντας τη λακανική ψυχαναλυτική θεωρία ως εργαλείο όχι μόνο κλινικής θεραπείας αλλά και φιλοσοφικής και κοινωνικής κριτικής. 

Η ανάλυση της ηθικής, της υποκειμενικότητας και της απόλαυσης συνιστά ένα ισχυρό πρίσμα για την κριτική των σύγχρονων ιδεολογιών και των κοινωνικών πρακτικών.

Το έργο είναι απαραίτητο για όσους ενδιαφέρονται για ψυχανάλυση, φιλοσοφία, πολιτική θεωρία και κριτική θεωρία, προσφέροντας μια βαθιά και πολυεπίπεδη ανάγνωση που επανατοποθετεί τον Λακάν στο κέντρο της σύγχρονης σκέψης[2][4].

Παραπομπές:

[1] Σλάβοϊ Ζίζεκ - Βικιπαίδεια https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A3%CE%BB%CE%AC%CE%B2%CE%BF%CF%8A_%CE%96%CE%AF%CE%B6%CE%B5%CE%BA

[2] Λακάν - Slavoj Zizek - 9789601628929 | Protoporia.gr https://www.protoporia.gr/zizek-slavoj-lakan-315928.html

[3] Σλάβοϊ Ζίζεκ/ Slavoj Zizek: «Χρειαζόμαστε την Ευρώπη όσο ποτέ ... https://zenithmag.wordpress.com/2017/07/06/%CF%83%CE%BB%CE%AC%CE%B2%CE%BF%CF%8A-%CE%B6%CE%AF%CE%B6%CE%B5%CE%BA-slavoj-zizek-%CF%87%CF%81%CE%B5%CE%B9%CE%B1%CE%B6%CF%8C%CE%BC%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%B5-%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%B5%CF%85%CF%81/

[4] Λακάν - Slavoj Žižek | Public βιβλία https://www.public.gr/product/books/greek-books/anthropology-social-sciences/philosophy/lakan/0381614

[5] ΛΑΚΑΝ / ZIZEK SLAVOJ https://www.politeianet.gr/books/9789601628929-zizek-slavoj-patakis-lakan-202329

[6] ΛΑΚΑΝ - ebibliopanorama.gr https://ebibliopanorama.gr/%CE%A8%CE%A5%CE%A7%CE%9F%CE%9B%CE%9F%CE%93%CE%99%CE%91/13395-%CE%BB%CE%B1%CE%BA%CE%B1%CE%BD-9789601628929.html

[7] Slavoj Žižek - Όλα τα βιβλία | metabook.gr https://metabook.gr/search?query=Slavoj+%C5%BDi%C5%BEek

[8] ΛΑΚΑΝ - Βιβλιοπωλείο Πολιτεία https://www.politeianet.gr/el/products/9789601628929-slaboi-zizek-patakhs-lakan

[9] THE SUBLIME OBJECT OF IDEOLOGY / ZIZEK SLAVOJ - Πολιτεία https://www.politeianet.gr/books/9781844673001-zizek-slavoj-verso-books-the-sublime-object-of-ideology-183851

[10] SLAVOJ ZIZEK: Βιβλία & Βιογραφία - Βιβλιοπωλείο Πολιτεία https://www.politeianet.gr/el/contributor/zizek-slaboi

Η ΛΑΚΑΝΙΚΗ ΕΝΝΟΙΑ της Ραφής στον κινηματογράφο

 Η ΛΑΚΑΝΙΚΗ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗς ΡΑΦΗΣ ( στον κινηματογράφο

Σελ.411,412,413 

SUSAN HAYWARD

ΟΙ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΤΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

Ρίτα Κολαΐτη

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ Κατερίνα Κακλαμάνη

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΤΑΚΗ

( 1996 ) 2006 

ΡΑΦΗ

Ο όρος κυριολεκτικά, σημαίνει το ράμμα (σε μια τομή ή τραύμα με την ιατρικη έννοια του  όρου). Στη θεωρία του κινηματογράφου, το σύστημα της ραφής κατέληξε να σημαίνει, στην απλούστερη σημασία του, την «ένωση» του   θεατή με το φιλμικό κείμενο. 

Ως έννοια της κριτικής, εισήχθη στις κινηματοαφικές μελέτες από θεωρητικούς, με πρώτο τον Jean-Pierre Oudart (1977), και βασίστηκε σε μελέτες για την παιδική ψυχανάλυση που εκπόνησε ο Jacques lacan  κατα  τη δεκαετία το 1960 

.Αξίζει  να σημειωθεί ότι ο Lacan είχε επιντρωθει  και στην ψυχολογία του αγοριού  και ότι οι φεμινίστριες οπαδοί του Lacan Cixous, Luce Trigaray και Julia Kristeva- είναι εκείνες που έφεραν την ψυχο σεξουαλική εξέλιξη του κοριτσιού στο επίκεντρο του προβληματισμού.

 Κατά παρεμφερή τρόπο, μέχρι πρόσφατα, όσον αφορά την εφαρμογή της στις κληματογραφικές μελέτες, οι θεωρητικοί του κινηματογράφου αγνοούσαν εντελώς την περίπτωση της γυναίκας-θεατή

. Η φεμινιστική θεωρία του κινηματογράφου όμως αποκατέστησε σε μεγάλο βαθμό αυτή την ανισορροπια 

Ο Lacan χρησιμοποίησε τον όρο ραφή, για να σηματοδοτήσει τη σχέση μεταξύ συνειδητού και ασυνειδήτου, την οποία στη συνέχεια θεώρησε μια διαταραγμένη συνάφεια ανάμεσα σε αυτά που όρισε ως φαντασιακή και συμβολική -ταξη η- δύο τάξεις που, μετά τη νηπιακή ηλικία, συνυπάρχουν πάντα. 

Στην αρχικη  του έκφανση το Φαντασιακό αντιστοιχεί στη νηπιακή περίοδο της ζωής του παιδιού, όταν αυτό κοιτάζει για πρώτη φορά το είδωλό του στον καθρέφτη και βλέπει τον εαυτό του ως ενιαία οντότητα

. Αυτή η περίοδος, την οποία ο Lacan ονομάζει «το στάδιο του καθρέφτη», 

σηματοδοτεί την πρώτη φάση όπου το παιδι αποκτά ταυτότητα χωριστή από τη μητέρα και σηματοδοτεί επίσης την πρώτη  κατανόηση του χώρου, της απόστασης και της θέσης εκ μέρους του παιδιού. 

Αυτή είναι μια προ-οιδιπόδεια στιγμή.

 Είναι μια στιγμή καθαρής jouissance" ή αγαλλίασης (βλ. ψυχανάλυση) και ναρκισσισμού, κατά την οποία το παιδί, σταματημένο στην αγκαλιά της μητέρας του μπροστά στον καθρέφτη, βλέπει ή αιοθάνεται τον εαυτό του ως ενοποιημένη οντότητα στο κέντρο του κόσμου. 

Η συγγκεκριμένη στιγμή

 όμως δεν μπορεί να διαρκέσει 

και επέρχεται μια δεύτερη στιγμή, επίσης στο στάδιο του καθρέφτη, όπου το παιδί αναγνωρίζει τη διαφορά του ή την ομοιότητα με τη μητέρα και αισθάνεται την απουσία και την απώλειας μητέρας – αφού ταυτοποιείται ως κάτι το ξεχωριστό από αυτήν.

Σελ 411 

Σε αυτή τη συγκυρία, σύμφωνα με τον Lacan,

 το οιδιπόδειο σύμπλεγμα  παίζει τον ρόλο του εξαφανίζοντας το στάδιο του καθρέφτη και ωθώντας το  παιδί προς το. Συμβολικό.

 Με την είσοδο τους στο Συμβολικό, αμφότερα τα παιδιά - αγόρι και κορίτσι θα αισθανθούν διχασμένα και μη ενιαία.

 Τώρα και τα δύο φύλα προσπαθούν να σηματοδοτήσουν τους εαυτούς τους 

μέσω  της γλώσσας, αυτού που βρίσκεται έξω από τον εαυτό τους 

( η γλώσσα / το Όνομα  Πατρός). 

 Το Συμβολικό γίνεται πλέον το Άλλο ( που ο Lacan σημαίνει με κεφαλαίο «Α»). 

Το υποκείμενο εκπροσωπεί τον εαυτό του στο  πεδίο του  Άλλου (γλώσσα) – με κεφαλαίο «Α», επειδή πρόκειται για το Όνομα του Πατρός. 

Σε αυτή την πρώτη αίσθηση κατακερματισμού προστίθεται και μια άλλη που γίνεται αισθητή από το γεγονός ότι το  υποκείμενο ουδέποτε μπορεί να εκπροσωπηθεί   πλήρως στον λόγο, 

εφόσον ο λόγος δεν μπορεί να αντανακλά  καταπιεσμένη άρρητη επιθυμία για την μητέρα η τον πατέρα 

Το υποκείμενο, εκπροσωπώντας τον εαυτό του, μπορεί μόνο να το πράξει με το κόστος του διχασμού (συνειδητό/ασυνείδητος εαυτός/Άλλο).    

Η διαφορά ανάμεσα στα δύο φύλα είναι, ασφαλώς, ο βαθμός διχασμού  η κατακερματισμού 

Αυτό βρίσκεται  σε ευθύ συσχετισμό με την υπεροχή του ως υποκείμενου μέσα και από αυτή τη γλώσσα.

 Το αγόρι μπορεί να αποτελεί μέρος της στο πεδίο του Άλλου, εφόσον ακολουθεί το όνομα του πατέρα, 

έστω και αν διατρέχει πάντα τον κίνδυνο του ευνουχισμού από το κεφαλαίο «Α» -απο όπου και  το. κεφαλαίο γράμμα (που συμβολίζει τη μεγάλη τιμωρία).

 Το ανέκαθεν ενουχισμένο κορίτσι είναι αποκλεισμένο από αυτήν•όμως, ως αντάλλαγμα βρίσκεται πάντα στη θέση να επιθυμεί διπλά 

Για να επανέλθουμε στο γενικό ζήτημα του διχασμού, καθώς το (συνειδητά υποκείμενο επιδιώκει να εκπροσωπήσει τον εαυτό του στο πεδίο του  Άλλου ,το  πράττει με τίμημα την έλευση μετά την πράξη ή τη λέξη από τη χρονική στιγμή που   το (ασυνείδητο) υποκείμενο είναι ήδη απόν, αλλά έχοντας γίνει κάτι άλλο, μια κατάσταση που ο Lacan (1977: 304) αναφέρει ως «μελλοντικό παρεθόν» (βλ. εκφορά και απουσία/παρουσία). 

Με άλλα λόγια, το συνειδητό υποκείμενο προφέρει ή εκφέρει ένα «εγώ» και τοποθετείται ως «εγώ» 

(το ομιλούν υποκείμενο γίνεται παρουσία). 

Το ασυνείδητο υποκείμενο όμως βρίσκεται ήδη  πέρα από αυτό το «εγώ» και γίνεται κάτι άλλο

 (το ομιλούν υποκείμενο γίνεται τώρα απόν).

 Καθώς το ομιλούν υποκείμενο χάνεται, γίνεται απώλεια ή έλλειψη θα προσπαθήσει να ανακτήσει τον εαυτό του ως ενοποιημένης οντότητας, την εξιδανικευμένη εικόνα του Φαντασιακού. 

Όμως, αυτή η εξιδανικευμένα εικόνα είναι μια ανάκληση εκείνου του πρώτου ειδώλου στον καθρέφτη και της ταύτισης 

του παιδιού με τη δική του κατοπτρική εικόνα.

 Με άλλα λόγια ,αυτή η εικόνα  είναι εξωτερική, με το  υποκείμενα ιδωμένο  απέξω  ( και  όχι από μέσα)  

Συνεπώς είναι το υποκείμενο όπως φαντάζεται ότι το βλέπουν οι άλλοι 

Ο Lacan διατείνεται ότι αυτό είναι το σημείο όπου ·  τον υποκείμενο βρίσκεται αντιμέτωπος με  τη διχασμένη αντίληψη του εαυτού  

 Η εικόνα του εαυτού είναι πιστή αλλά και  παραπλανητική. Είναι το ίδιο αλλά και αλλά

Το υποκείμενο αναγνωρίζει αλλά  και παρανοεί τον εαυτό του ως εαυτό και συνάμα ως άλλο. 

Η απόπειρα παραγωγής  η ανά  παραγωγής αυτής της εικόνας. συνεπιφερει  παρανόηση του εαυτού - του εαυτού όπως δεν μπορεί να είναι  και άλλο.Και σε αυτόν ακριβώς την συγκυρία επέρχεται  η σύνδεση την οποία ο Lacan ορίζει ως ραφή-ανάμεσα στο Φαντασιακό και στο Συμβολικό, για να κλείσει το κενό που έχει ανοίξει το ρήγμα στην ταυτότητα   του υποκειμένου (ανάμεσα στην αναγνώριση και την παράγνωριση  και ανάμεσα στο συνειδητό και το ασυνείδητο).

Σύνοψη

Το 

Συμβολικό δεν «εκτοπίζει» το Φαντασιακό, αλλά λειτουργεί ως ρυθμιστής του  και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο δύο τάξεις περιγραφονται ως διαρκώς συνυπάρχουσες 

Η  συνύπαρξη μπορεί κάλλιστα να συνοψιστει  το με τον ακόλουθο τρόπο. 

Η αρχική jouissance ή αγαλλίαση, που γίνεται αισθητή στο στάδιο του καθρέφτη, σύντομα απειλείται από τη συνειδητοποίηση του παιδιού ότι δεν είναι ένα ενοποιημένο ον στο κέντρο του κόσμου, 

αλλα μέρος μιας ευρύτερης κοινωνικής και συμβολικής τάξης εντός και έναντι της οποίας το άτομο προσπαθεί να ορίσει την ταυτότητά του – συμπεριλαμβανομενης της.  επαναβεβαίωσής του ως ενοποιημένου όντος. Ως εκ τούτου, συναγεται ότι η ψυχή δεν είναι μια απλοποιημένη οντότητα, καθώς αμφιρρέπει ταση στην επιθυμία για το ιδεώδες του ενοποιημένου όντος του Φαντασικου - και στη γνώση που επιβάλλει το Συμβολικό ότι συντίθεται από πολλές συγκλίνουσες δυνάμεις. Με ψυχαναλυτικούς όρους επομένως η ραφή νοείται  ως προσπάθεια του «εγώ» να συνενώσει αυτές τις δύο τάξεις, να γεμίσει το κενό της ρήξης που προκαλείται σαφώς από αυτές τις δύο τάξεις, να τις ενοποιησει, παρά να τις αφήσει να διχαστούν χωριστά κι έτσι (όπως εύλογα υπο- σμεί να διχάσει την ψυχή. (Για περαιτέρω μελέτη σχετικά με τις θέσεις Lacan, Bl. Grosz, 1990.)

Το Άρρητο ..

 .Υπάρχει πολλές φορές στην άκρη της γλώσσας μας , εκεί που πάμε να περιγράψουμε κάτι που βιώσαμε και δεν τα καταφέρνουμε γιατί κάτι Λείπει, κάτι που δεν μπορούμε να το πούμε όμως μας γαργαλαει  τη γλώσσα και μας θυμίζει κάτι το γαργαλιστικα ηδονικο και πελώριο ,κάτι άλλο από αυτό που ήδη λέμε : λες και κρύβεται  το κουκούτσι του πράγματος  που λέμε και επιπλέον μετακινείται διαρκώς ,αναπηδωντας σαν μπαλάκι του τέννις, υπάρχει μέσα μας το κουκούτσι της ύπαρξης  μας που ενω λέμε κάτι αυτό το κουκούτσι μένει Αλεχτο και μας τραβάει από το πόδι   και μας λέει : " Ει.!   Πρόσεξε με " Μιλα για μένα " .                                                                       Όμως εμείς δεν μπορούμε να μιλήσουμε για αυτό και , γι'αυτό σωπαίνουμε : Η γλώσσα δεν μπορεί να μιλήσει για αυτό.                                                            Την ύπαρξη μας μπορούμε μόνο να συν- αισθανθουμε

Η ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΜΑΛΙΣΤΑ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΟ ΧΟΛΙΓΟΥΝΤ. Καλο για να σκεφτούμε και το πέρασμα από την κοινωνία της ΑΥΤΟΥΠΕΡΒΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΑΥΤΟΠΡΑΓΜΑΤΩΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ.

 SLAVOJ ŽIŽEK: ΛAKAN

Η ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΜΑΛΙΣΤΑ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΟ ΧΟΛΙΓΟΥΝΤ. Καλο για να σκεφτούμε και το πέρασμα από την κοινωνία της ΑΥΤΟΥΠΕΡΒΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΑΥΤΟΠΡΑΓΜΑΤΩΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ. ..

Οι Κόκκινοι εισάγουν την Οκτωβριανή Επανάσταση –το πιο τραυματικό ιστορικό γεγονός για το Χόλιγουντ - στο χολιγουντιανό συμπαν σκηνοθετώντας την ως μεταφορικό φόντο στη σεξουαλική πράξη που διαδραματίζεται ανάμεσα στους δύο πρωταγωνιστές της ταινίας, τον Τζον Ρηντ (τον οποίο παίζει ο ίδιος ο Warren Beatty) και την ερωμένη του (την Diane Keaton). . Στην ταινία, η Οκτωβριανή Επανάσταση λαμβάνει χώρα αμέσως μετά από μια κρίση στη σχέση τους. Εκφωνώντας έναν φλογερό επαναστατικό λόγο στο ταραχώδες πλήθος, ο Beatty υπνωτίζει την Keaton • οι δυο τους ανταλλάσσουν ερωτικές ματιές και οι κραυγές του πλήθους λειτουργούν ως μεταφορά για την αναβίωση του ερωτικού πάθους. Οι μυθικές σκηνές της επανάστασης (οι διαδηλώσεις στους δρόμους, επιδρομή στα Χειμερινά Ανάκτορα) εναλλάσσονται με σκηνές του ζευγαριού να κάνει έρωτα, ενώ το πλήθος στο βάθος τραγουδάει τη Διεθνή. Οι σκηνές του πλήθους χρησιμεύουν ως κοινότοπες μεταφορές της σεξουαλικής πράξης: όταν το μαύρο πλήθος πλησιάζει και κυκλώνει τη φαλλική γραμμή του τραμ, για παράδ;ειγμα, δεν πρόκειται για μεταφορική απεικόνιση της Keaton, η οποία παίζει τον ενεργητικό ρόλο στη σεξουαλική πράξη, σκαρφαλωμένη πάνω στον Beatty; Εδώ έχουμε την ακριβώς αντίθετη διαδικασία από τον σοβιετικό σοσιαλιστικό ρεαλισμό, όπου οι εραστές θα βίωναν τον έρωτά τους ως συνεισφορά στον αγώνα για τον σοσιαλισμό, δίνοντας όρκο να θυσιάσουν όλες τις ιδιωτικές τους απολαύσεις για τον επαναστατικό σκοπο και να ενωθούν με τις μάζες: στους Κόκκινους, αντιθέτως, η ίδια η επανάσταση παρουσιάζεται ως μεταφορά μιας επιτυχημένης σεξουαλικής συνεύρεσης.

Η διαδεδομένη κοινοτοπία, που αποδίδεται συνήθως στην ψυχανάλυση, ότι η σεξουαλικότητα αποτελεί την κρυμμένη καθολική αναφορά κάθε ανθρώπινης πράξης ό,τι κι αν κάνουμε, σκεφτόμαστε «αυτό»- εδώ αντιστρέφεται: εδώ είναι το πραγματικό σεξ που, προκειμένου να γίνει αποδεκτό, πρέπει να φιλτραριστεί μέσα από την ασεξουαλική οθόνη της Οκτωβριανής Επανάστασης. Αντί για το παροιμιώδες «Κλείσε τα μάτια σου και σκέψου την Αγγλία!», εδώ έχουμε το «Κλείσε τα μάτια σου και σκέψου την Οκτωβριανή Επανάσταση!». Η λο-γική είναι η ίδια με αυτή της ινδιάνικης φυλής που ανακάλυψε ότι όλα τα όνειρα έχουν κάποιο κρυφό σεξουαλικό νόημα – όλα εκτός από αυτά που αφορούν ανοιχτά το σεξ: σ' αυτά πρέπει να ψάξεις να βρεις κάποιο άλλο νόημα. (Στα κρυφά ημερολό γιά του, που ανακαλύφθηκαν πρόσφατα, ο Wittgenstein ανα- φέρει ότι, όταν αυνανιζόταν στο μέτωπο κατά τον Πρώτο Πα γκόσμιο Πόλεμο, σκεφτόταν μαθηματικά προβλήματα.) Το ίδιο ισχύει και στην πραγματική ζωή με το επονομαζόμενο πραγ- ματικό σεξ: χρειάζεται κι αυτό κάποια φαντασματική οθόνη.

Σελ

80 - 81

Από το

ΤΟ ΛΑΚΑΝΙΚΟ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΩΣ ΕΝΑ ΧΙΤΣΚΟΚΙΚΟ ΜΑΚΓΚΑΦΙΝ

 ΤΟ ΛΑΚΑΝΙΚΟ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΩΣ ΕΝΑ ΧΙΤΣΚΟΚΙΚΟ ΜΑΚΓΚΑΦΙΝ

ΑΠΟ

Slavoj Žižek Το υψηλό αντικείμενο της ιδεολογίας

Μετάφραση Bικυ Ιακώβου Επιμέλεια Γιαννης Σταυρακάκης ( 1989)

SCRIPTA 2006

Με την ανάπτυξη της λακανικής διδασκαλίας κατά τις δεκαετίες του 1960 και του 1970, εκείνο που αποκαλεί ο Λακάν "το Πραγματικό" πλησιάζει όλο και περισσότερο εκείνο που ,τη δεκαετία του 1950, ονόμαζε Φαντασιακό. Ας εξετάσουμε την περίπτωση του τραύματος, τη δεκαετία του 1950, στο πρώτο Σεμινάριο, το τραυματικό συμβάν ορίζεται ως μια φαντασιακή οντότητα η οποία δεν έχει επαρκώς συμβολοποιηθεί, δεν έχει αποκτήσει δηλαδή θέση εντός του συμβολικού σύμπαντος του υποκειμένου (Lacan, 1988, κεφ. 12). Κατά τη δεκαετία του 1970, όμως, το τραύμα είναι πραγματικό αποτελεί έναν σκληρό πυρήνα ανθιστάμενο στη συμβολοποίηση ,•το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι δεν έχει σημασία αν είχε μια θέση, αν" πράγματι συνέβη" στην αποκαλούμενη πραγματικότητα: σημασία έχει απλώς το ότι παράγει μια σειρά από δομικές επιπτώσεις (μεταθέσεις, επαναλήψεις, κλπ.). Το Πραγματικό είναι μια οντότητα οποία θα πρέπει να κατασκευαστεί εκ των υστέρων ούτως ώστε να καταφέρουμε να εξηγήσουμε τις διαστρεβλώσεις στο συμβολική δομή.

Το πιο διάσημο φροϋδικό παράδειγμα μιας τέτοιας πραγμα τικής οντότητας είναι φυσικά η αρχέγονη πατροκτονία: θα στερούνταν νοήματος να αναζητήσουμε τα ίχνη της στην προϊστορική πραγματικότητα, παρ' όλα αυτά όμως θα πρέπει να την προϋποθέσουμε αν θέλουμε να εξηγήσουμε την παρούσα κατά σταση πραγμάτων. Το ίδιο ισχύει για τον πρωταρχικό αγώνα μέχρι θανάτου ανάμεσα στον (μελλοντικό) κύριο και τον υπηρέτη στη Φαινομενολογία του πνεύματος του Χέγκελ: στερείται νοήματος η προσπάθεια να εντοπίσουμε πότε θα μπορούσε να είχε λάβει χώρα το συμβάν αυτό. Το ζήτημα είναι τελικά ότι θα πρέπει να προϋποτεθεί, ότι αποτελεί ένα φαντασιωτικό σε νάριο που υπονοείται από το γεγονός και μόνο ότι οι άνθρωπο εργάζονται συνιστά τον διυποκειμενικό όρο της λεγόμενης «εργαλειακής σχέσης με τον κόσμο των πραγμάτων». Το παράδοξο του λακανικού Πραγματικού επομένως είναι πως συνιστά μιαν οντότητα η οποία, μολονότι δεν υπάρχει ( με την έννοια του να «υπάρχει πραγματικά», να λαμβάνει χώρα

στην πραγματικότητα), διαθέτει μια σειρά ιδιοτήτων - ασκεί μια κάποια δομική αιτιότητα, μπορεί να παράγει μια σειρά επιπτώσεις στη συμβολική πραγματικότητα των υποκειμένων. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο είναι δυνατόν να το προσεγγίσουμε μέσα από μια πληθώρα πολύ γνωστών ανεκδότων βασισμένων στα ίδια μοτίβα: «Εδώ είναι ο τόπος στον οποίο ο δούκας του Ουέλινγκτον είπε τα περίφημα λόγια του;» -«Ναι, εδώ είναι ο τόπος, αλλά ουδέποτε είπε αυτά τα λόγια»- τα λόγια που δεν ειπώθηκαν ποτέ είναι το λακανικό Πραγματικό. Μπορούμε να αναφέρουμε παραδείγματα ad infinitum «Ο Σμιθ όχι μόνο δεν πιστεύει στα φαντάσματα αλλά ούτε καν τα φοβάται».... φτα νοντας μέχρι και τον Θεό τον ίδιο, ο οποίος, σύμφωνα με τον Λακάν, ανήκει στο Πραγματικό: «Ο Θεός συγκεντρώνει όλα τα χαρακτηριστικά της τελειότητας, εκτός από ένα: δεν υπάρχει» Με την έννοια αυτή, το λακανικό sujet suppose savoir (το υποκείμενο που υποτίθεται ότι γνωρίζει) αποτελεί επίσης μια πραγματική οντότητα: δεν υπάρχει, αλλά προκαλεί την αποφα σιστική στροφή στην πορεία της ψυχαναλυτικής θεραπείας.

Τελευταίο παράδειγμα που αξίζει να αναφερθεί: το διάσημο ΜακΓκάφφιν, το χιτσκοκικό αντικείμενο, η καθαρή πρόφαση που μοναδικός της ρόλος είναι να θέσει σε κίνηση την ιστορία, δίχως να είναι καθ' εαυτήν «τίποτε απολύτως». Η μοναδική ση μασία του ΜακΓκάφφιν έγκειται στο γεγονός ότι έχει κάποια σημασία για τους ήρωες, ότι οφείλει να φαντάζει ζωτικής σπουδαιότητας γι' αυτούς. Είναι γνωστό το αρχικό ανέκδοτο: δύο άνδρες κάθονται σ' ένα τρένο ο ένας ρωτά: «Τι είναι εκεί να το πακέτο πάνω στο ράφι για τις αποσκευές;», «Α, είναι ένα ΜακΓκάφφιν». «Τι είναι το Μακ Γκάφφιν;» «Νά, είναι ένα μηχάνημα για να παγιδεύονται λιοντάρια στα σκοτσέζικα Highlands». «Μα δεν υπάρχουν λιοντάρια στα σκοτσέζικα Highlands». «Ε, τότε λοιπόν δεν υπάρχει ΜακΓκάφφιν». Υ πάρχει και μια άλλη, πολύ πιο αποκαλυπτική εκδοχή, που δεν διαφέρει από την προηγούμενη παρά μόνον στην τελευταία φράση: «Βλέπετε λοιπόν πόσο αποτελεσματικό είναι!» Αυτό είναι το ΜακΓκάφφιν, ένα καθαρό τίποτα, το οποίο μολαταύτα είναι αποτελεσματικό .Σελίδες 262 - 263

Αρχή ευχαρίστησης vs Jouissance

·

λοιπόν : ειναι εντελώς αντιθετες η υποθεση του Φρόυντ για την αρχή της ευχαριστησης - που στηριζεται στην τάση ολων μας να αποφευγουμε τον πόνο και την δυσαρέσκειά ,απο την Jouissance του Λακαν ..Η δευτερη αφορα ακριβως στην Υπερβολή ευχαρίστησης στην απόλαυση της Οδυνηρης Ηδονης , της Ηδονης ως Οδυνης .. Η πρωτη προστατευει τα τοιχώματα του ατομου η δεύτερη τα διαμελιζει.. Η αρχή της ευχαριστησης αντιτίθεται στην ορμή θανατου , η Jouissance ειναι '' το μονοπάτι προς τον θανατο''

ΑΠΟ ΤΟ ΟΙ ΨΥΧΩΣΕΙΣ του Λακάν

 ΑΠΟ ΤΟ ΟΙ ΨΥΧΩΣΕΙΣτου Λακάν .

Διεισδύει, αναλύει και αποσαφηνίζει πλείστα βασανιστικά "ερωτηματικά".

Πολύ ενδιαφέρον!!!

"Το ότι ο κόσμος του ανθρώπου είναι ένας κόσμος γεμάτος αντικείμενο βασίζεται στο ότι το αντικείμενο του ανθρώπινου ενδιαφέροντος είναι το αντικείμενο της επιθυμίας του άλλου.

Πώς είναι δυνατόν κάτι τέτοιο; Είναι επειδή το ανθρώπινο εγώ είναι ο άλλος, και επειδή αρχικά το υποκείμενο είναι εγγύτερα στη μορφή του άλλου παρά στην ανάδυση της δικής του τάσης.

Στην αρχή είναι ασυνάρτητο σύναγμα επιθυμιών-αυτό είναι το αληθινό νόημα της έκφρασης κατακερματισμένο σώμα- και η πρώτη σύνθεση του ego είναι στην ουσία alter ego, είναι αλλοτριωμένη. Το επιθυμούν ανθρώπινο υποκείμενο συγκροτείται με επίκεντρο τον άλλο, ο οποίος του παρέχει την ενότητά του, και το υποκείμενο πρωτοπλησιάζει το αντικείμενο ως αντικείμενο της επιθυμίας του άλλου.

Αυτό ορίζει, στο εσωτερικό της σχέσης της ομιλίας, κάτι που έχει διαφορετική προέλευση-είναι ακριβώς η διάκριση του φαντασιακού και του πραγματικού.

Το αντικείμενο περικλείει μια αρχέγονη ετερότητα επειδή αρχικά είναι αντικείμενο αντιπαλότητας και ανταγωνισμού. Δεν ενδιαφέρει παρά ως αντικείμενο της επιθυμίας του άλλου."

...............................…..

"Το ότι η επιθετική σχέση παρεμβαίνει στο μόρφωμα που λέγεται εγώ, γίνεται επειδή είναι συστατικό του, επειδή το εγώ είναι πλέον αφ'εαυτού ένας άλλος, επειδή εγκαθιδρύεται μέσα από μια δυαδικότητα που είναι εσωτερική στο υποκείμενο. Το εγώ είναι ο κύριος τον οποίο το υποκείμενο βρίσκει σ'έναν άλλο, και ο οποίος εγκαθιδρύεται ως κυριαρχική λειτουργία στα ενδόμυχά του.

Το ότι σε κάθε σχέση, και ερωτική, με τον άλλο, υπάρχει κάποιος απόηχος τούτης της σχέσης αποκλεισμού, ή αυτός ή εγώ, γίνεται επειδή στο φαντασιακό επίπεδο, το ανθρώπινο υποκείμενο είναι έτσι συγκροτημένο που ο άλλος τείνει πάντα να ξαναπάρει την κυριαρχική του θέση σε σχέση με αυτό, επειδή μέσα του υπάρχει ένα εγώ που του είναι πάντα εν μέρει αλλότριο, ένας κύριος ριζωμένος μέσα του πάνω απ'όλες τις κλίσεις του, τις συμπεριφορές του, τα ένστικτά του, τις ενορμήσεις του. Δεν κάνω τίποτε άλλο εδώ παρά να εκφράζω, με τρόπο λίγο αυστηρότερο και που αναδεικνύει το παράδοξο, το γεγονός ότι υπάρχουν συγκρούσεις μεταξύ των ενορμήσεων και του εγώ, και ότι πρέπει να κάνει μια επιλογή. Υπάρχουν κάποιες που υιοθετεί, άλλες που δεν υιοθετεί, είναι αυτό που ονομάζουν, ποιός ξέρει γιατί, συνθετική λειτουργία του εγώ, αφού αντιθέτως αυτή η σύνθεση δεν γίνεται ποτέ-θα ήταν καλύτερα να λέγαμε κυριαρχική λειτουργία.

Και αυτός ο κύριος, πού είναι; Είναι μέσα, είναι έξω; Είναι πάντοτε ταυτόχρονα και μέσα και έξω, να γιατί κάθε αμιγώς φαντασιακή ισορροπία με τον άλλο πάσχει πάντα από μια θεμελιακή αστάθεια."

....................................

"Ζούμε σε μια κοινωνία όπου η δουλεία δεν αναγνωρίζεται. Είναι ωστόσο σαφές, για κάθε κοινωνιολόγο ή φιλόσοφο, ότι δεν έχει διόλου καταργηθεί. Αυτό γίνεται μάλιστα αντικείμενο διεκδικήσεων που είναι πασίγνωστες. Είναι επίσης σαφές ότι η υποδούλωση όχι μόνο δεν έχει καταργηθεί, αλλά έχει, θα λέγαμε, γενικευτεί στην κοινωνία μας.

Εκείνοι που ονομάζουμε εκμεταλλευτές διατηρούν εξίσου μια σχέση υπόδουλων απέναντι στο σύνολο της οικονομίας, όπως και ο κοινός θνητός. Έτσι, η διπολικότητα κυρίου-δούλου γενικεύεται στον εσωτερικό κόσμο του κάθε μέλους της κοινωνίας μας."

Μπορώ να αναπολησω ...

 Μπορώ να αναπολησω  με την φαντασία μου μια στιγμή μοναδικής απόλαυσης αλλά  δεν μπορώ να την περιγράψω με λέξεις .                                   Διότι, η προσωπική μου απόλαυση, ενέχει ένα μυχιο πυρήνα , ενα κουκούτσι που ανήκει στο πεδίο του πραγματικού: δεν περιγράφεται παρά μόνο προσεγγίζεται με μεταφορές.

ιδεώδες εγώ , ιδεώδες του εγώ , υπερ. εγώ, Νόμος και επιθυμία

 

Ο Νόμος εσωτερικεύεται:

«Ποια μέσα χρησιμοποιεί Ο πολιτισμός  για να αναχαιτίσει την επιθετικότητα» -αναρωτιέται ο Φρουντ- ΄"για να την κάνει ακίνδυνη  και ίσως να την εξουδετερώσει; Συμβαίνει κάτι πολύ περίεργο.Η επιθετικότητα ενδοβάλλεται, εσωτερικευται, και στην πραγματικότητα  ξαναστέλνεται εκεί από όπου προήλθε, δηλαδή απευθύνεται ενάντια στο Εγώ του ατόμου. Εκεί παραλαμβάνεται από ένα μέρος του Εγώ, που αντιπαρατίθεται στο υπόλοιπο Υπερεγώ και ασκεί τώρα  ως «ηθική συνείδηση » απέναντι στο Εγώ την ίδια επιθετική ορμή , που το Εγώ θα την ασκούσε ευχαρίστως πάνω σε αλλά, ξένα άτομα. Την ένταση ανάμεσα στο αυστηρό Υπερεγώ και στο υποταγμένο σε αυτό Εγώ την ονομάζουμε ένοχη συνείδηση. Εκφράζεται ως ανάγκη για τιμωρία. Ο πολιτισμός δαμάζει δηλαδή την επικίνδυνη  επιθετική τάση του ατόμου με το να το αποδυναμώνει , να το αφοπλίζει , και με μια αρχή που τοποθετεί στο εσωτερικό του, σαν φρουρά σε κατεχόμενη  πόλη, να το επιτηρεί»[

  Αυτή η «εσωτερική Φρουρά –κατά  Φρουντ , είναι το Υπερεγώ. Όπως μας θυμίζει ο Ζιζεκ, ο Λακάν εισάγει μια αυστηρή διάκριση ανάμεσα στους τρεις όρους:

Το Ιδεώδες Εγώ είναι η εξιδανικευμένη εικόνα του εαυτού, του υποκειμένου,το πως θα ήθελα να είμαι, το πως θα ήθελα να με βλέπουν οι άλλοι .

 Το Ιδεώδες του εγώ είναι ο φορέας του οποίου το βλέμμα προσπαθώ να εντυπωσιάσω με την εικόνα του εγώ, ο μεγάλος Άλλος που με επιτηρεί και με ωθεί να κάνω ότι καλλίτερα μπορώ , το ιδανικό που προσπαθώ να ακολουθήσω και να πραγματώσω . Το υπερεγώ τέλος είναι ο ίδιος φορέας , στην εκδικητική , σαδιστική ,τιμωριτική του διάσταση .

 Η δομική αρχή που θεμελιώνει αυτούς τους τρεις όρους είναι σαφώς η Λακανική τριάδα: Φαντασιακό – Συμβολικό –Πραγματικό : το Ιδεώδες εγώ είναι φαντασιακό  αυτό που ο Λακάν αποκαλεί "μικρό άλλο», η εξιδανικευμένη εικόνα του εγώ μου. Το Ιδεώδες του Εγώ είναι συμβολικό, το σημείο της συμβολικής  μου ταύτισης, το σημείο στον μεγάλο Άλλο από το οποίο παρατηρώ και (κρίνω)  τον εαυτό μου^[2] 

Είναι εκείνη η σαδιστική και άσεμνη αρχή που επιτηρεί το εγώ με τις καλές και κακές αξιώσεις του ,το τιμωρεί όταν δεν εκτελεί τις διαταγές του ,και το αμείβει όταν υποτάσσεται σε αυτό. Το εγώ έτσι πέφτει σε μαζοχιστική εξάρτηση από το υπερεγώ και απολαμβάνει τις τιμωρίες του. ^[3]

  Ο Πατέρας είναι εκείνος που επιβάλλει αυτόν τον νόμο στο υποκείμενο ,μεσω απο το Σύμπλεγμα του Οιδίποδα : η πατρική δράση (΄ή πατρική ΄λειτουργία ) δεν είναι παρά το όνομα αυτού του απαγορευτικού και νομοθετικού ρόλου. Το οιδιπόδειο σύμπλεγμα  αντιπροσωπεύει τη ρύθμιση της επιθυμίας από τον νόμο . Πρόκειται για τον νόμο της Αρχής  της Ηδονής , η οποία προστάζει το υποκείμενο  να « Απολαμβάνει όσο λιγότερο γίνεται !»και ετσι τα διατήρησε μια ασφαλή απόσταση από το Πράγμα. ^[4]Η σχέση ανάμεσα στον νόμο και την επιθυμία είναι, εντούτοις σχέση διαλεκτική: καθώς «η επιθυμία είναι το αντίστροφο του νόμου». Αν τελικά ο νόμος επιβάλλει όρια στην επιθυμία , είναι επίσης αλήθεια ότι ο νόμος δημιουργεί την επιθυμία θέτοντας την απαγόρευση. Η επιθυμία είναι κατ¨ ουσία μια επιθυμία για υπέρβαση, και για να υπάρξει υπέρβαση είναι ανάγκη να υπάρξει πρώτα απαγόρευση .

Δεν είναι λοιπόν ακριβές ότι υπάρχει μια από τα πριν δεδομένη επιθυμία την οποία  ρυθμίζει ο νόμος  εκ των υστερών.Η επιθυμία γεννιέται από την διαδικασία ρύθμισης και  εκείνο που παρατηρούμε εδώ  είναι ο στενός δεσμός ανάμεσα την επιθυμία κι τον Νόμο .Αν ο νόμος είναι στενά συνδεδεμένος με τον πατέρα , αυτό δεν συμβαίνει μόνο επειδή ο πατέρας  είναι εκείνος που επιβάλλει τον νόμο , αλλά και επειδή ο νόμος γεννιέται από τον φόνο του πατέρα . Αυτό διαφαίνεται καθαρά στον μύθο του Πατέρα της πρωτόγονης  ορδής, τον οποίο αφηγείται ο Φρουντ στο Τοτέμ και Ταμπού. Στον Μύθο αυτόν ,ο φόνος του πατέρα, όχι μόνο δεν απελευθερώνει τους γιους του από τον νόμο αλλά ενδυναμώνει τον νόμο που απαγορεύει την αιμομιξία^[5]

---

[1] Σιγκμουντ Φρουντ  Ο πολιτισμός πηγή δυστυχίας  μτφ Γιώργος Βαμβαλής , Επίκουρος , Αθήνα Γ έκδοση 2005

[2] Zizek Λακάν  Μτφρ Δημητρης  ΚαγιαλάρΗς   Κωνσταντινος ΠαπαδΑκαής , εκδοσεις Παττακη  2007

[3] Θανος Λίποβατς Δοκίμιο για την Γνώση και τον Γνωστικισμό 

[4] Dylan Evans , Εισαγωγικό Λεξικο της Λακανικής Ψυχαναλυσης , μτφρ Γιάννης Σταυρακάκης , Ελληνικ΄Γραμματα Αθήνα 2005 

^[5] Dylan Evans , Εισαγωγικό Λεξικο της Λακανικής Ψυχαναλυσης , μτφρ Γιάννης Σταυρακάκης , Ελληνικ΄Γραμματα Αθήνα 2005 

 

Π. Θ

 

αυτο ,το θεώρημα της μη πληρότητας το λεει με αλλα λόγια ο Λακάν : ”Λεω ολη την αλήθεια αλλά ποτε Ολόκληρη”

 αυτο ,το θεώρημα της μη πληρότητας

το λεει με αλλα λόγια ο Λακάν : ”Λεω ολη την αλήθεια αλλά ποτε Ολόκληρη”

, Γιατί δεν φθανουν οι Λεξεις

(εννοουσε (μάλλον) οτι για να πεις ολοκληρη την αλήθεια θα χρειαζοταν ολες οι λεξεις που πλασθηκαν απο καταβολής Κοσμου …και πάλι δεν θαφτανε )

Ειναι σαν να προσπαθεις να χωρεσεις τη θαλασσα σε μια Δαχτυλίθρα ..

- Αναλογα ο Μπορχες φαντασθηκε μια Αυτοκρατορια οπου οι Χαρτογραφοι της, ειχαν για ονειρο τους να φτιαξουν το τελειο και ακριβεστερο Χαρτη…

Φτιαχνανε Χαρτες ολο και Μεγαλύτερους … Ωσπου φτιαξανε τον Τελειο Χαρη που εδειχνε επακριβώς ολη την Αυτοκρατορια ..Μονο που εμφανισθηκε ενα μικρο Προβλημα …, Ηταν Τοσο μεγαλος Οσο Ολη η Αυτοκρατορια …

… Η Γλωσσα ( και η καθε αποδειξη ) Παντα θα υπολειπεται της Αληθειας … Και αυτή η Διαφορά , αυτο το Υπολοιπο που Παντα μενει ειναι Ισως ο … Θεος )

(γιαυτο -ισως και οι Μυστικοι Καβαλλιστες ισχυριζονταν οτι το Αληθινό Ονομα του Θεου πρεπει να μεινει μυστικό και αν καποιος το προφερει ο Κοσμος ολος θα γκρεμισθει! )

Για μια Ερμηνεία του Παροντισμου μας

 Για μια ερμηνεία του  Παροντισμου  μας              Μας έχει μείνει η εικόνα του Υπερεγώ από την εποχή του Φρόυντ : Το Υπερεγώ ως η εσωτερικευμενη γονεϊκή- κοινωνική  επιταγη που ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΙ την άμεση ικανοποίηση της επιθυμίας .Έτσι οικοδομείται ο πολιτισμός -συμφωνα με τον Φρόυντ - με την μετάθεση  της ικανοποίησης .Γι'αυτό και η " δυσφορία στον Πολιτισμό " καθως η Αρχή της πραγματικότητας αναστέλλει την αρχή της Ευχαρίστησης .  Διότι η αρχή της Ευχαρίστησης προϋποθέτει την άμεση , εδώ και τώρα  ικανοποίηση , ενώ ο Πολιτισμός , - κατά Φρόυντ - την μετάθεση της ικανοποίησης στο Μέλλον......                                                               Όμως ,στην εποχή μας έχει επισυμβεί μια  ανθρωπολογική -και εσωτερική -μεταλλαξη : Το Υπερεγώ ,ακόμα και ως απλή γονεϊκή επιταγή δεν εγκαλει πλέον σε αναβολη της απόλαυσης αλλά αντίθετα : Στην άμεση ικανοποίηση της ..           Στην εποχή μας όλο και περισσότερο το άγχος του μικρού παιδιού μπροστά στην αρχή της πραγματικότητας _- το άγχος αποχωρισμού συμμαχεί με το άγχος των Γονέων : Μήπως δεν απολαμβάνει αρκετα το Παιδί μου : Έτσι, η επιταγή του Υπερεγώ : μην απολαμβάνεις  , μετατρέπεται σε ΑΠΟΛΑΥΣΕ( βλ σχετικά Γιάννη Σταυρακάκη ,διαφορα κείμενα )  . ..... Και μάλιστα ,απόλαυσε τώρα.. .....                                 Εδώ και τώρα .                                                               Φυσικά ,η απόλαυση εδώ και τώρα , που συναντιέται με την εμπορευματοποίηση των πάντων και την καταναλωτική κοινωνία , πέρα από το ότι ακυρώνει κάθε σχεδόν σχέδιο για το μέλλον , άρα και το ίδιο το Μέλλον , συναντά - συνδεδεμένη καθώς είναι με έναν όλο και πιο ακραίο ατομικισμό - την απόλαυση του άλλου , του κάθε Άλλου ..Έτσι ο άλλος ,ο κάθε άλλος γίνεται δυνάμει  εχθρός .Η δική μου απόλαυση προϋποθέτει είτε την εργαλειοποιηση του  ως πηγής Υπεραξίας και Υπεραπολαυσης  είτε τον παραμερισμό η και εξόντωση του.Ετσι οδηγούμαστε σε έναν  Bellum omnium contra omnes όπου  Homo  homini lupus ...                Φυσικά ο Λεβιάθαν του Χομπς είναι το επόμενο στάδιο , αυτό που έρχεται .                                 Πέτρος Θεοδωρίδης. 

..

Περί ...Πατέρα και Ονόματος του Πατέρα και....

Περί ...Πατέρα και Ονόματος του Πατέρα και.... Υπάρχει ο πραγματικός πατέρας , με σάρκα και οστά , τρωτός , αληθινός με τα προβλήματα του τις αδυναμίες και τις αμαρτίες του Και Υπάρχει και το Όνομα του Πατερα ,το κατά ΛΑΚΆΝ , ο πατέρας ως σημαίνον... Ο πραγματικός πατέρας κάποτε πεθαίνει και φεύγει Το Όνομα του Πατέρα είναι αθάνατο Ο πραγματικός πατέρας πονάει όπως και το παιδί , συμπάσχει , φοβάται και τρέμει Το Όνομα του Πατέρα είναι ατρόμητο και ενίοτε Τρομαχτικό .. Το παιδί τρέμει την οργή του ..Αλλά και τον θαυμάζει απεριόριστα . Αυτό το μείγμα τρόμου και θαυμασμού λέγεται Δέος Ο πραγματικός Πατέρας είναι άνθρωπος .. Το Όνομα του Πατέρα είναι Θεός// Προχτές , στο Αλεξ , λίγο πριν αρχίσει η ταινία είδα μια διαφήμιση : Ένας γλυκός πατέρας είναι με τον μικρό του γιο στην εξοχή ,. Οι Δυο τους . Κατασκήνωση.. Ο πατέρας το δείχνει τα αστέρια ... Ο Μικρός θαυμάζει απεριόριστα τον Πατέρα: ''Τα ξέρεις όλα μπαμπά !! του λέει ''....(αχ! Τόχω πάθει κι εγώ μικρός αυτό με τα αστέρια ) και τελικά η διαφήμιση ήταν της Τράπεζας Πειραιώς ΄΄Στεγαστικό Δάνειο '' Στη εποχή μας Το όνομα του Πατέρα είναι το πανταχού Παρόν πνεύμα του Καπιταλισμού .. Και ποια η Κατηγορηματική προσταγή του (ονοματος) του Πατέρα; ΠΑΡΕ ΔΑΝΕΙΟ Πέτρος Θεοδ. ''

η ταινία Don’t Look-up μου θύμισε πολλές άλλες από άλλες εποχές:

η ταινία Don’t Look-up  μου  θύμισε πολλές άλλες από άλλες εποχές: Το Πεντάγωνο καλεί Μόσχα , την ταινία Μελαγχολία του Τριαρς , την ταινία Ridicule του Lecont , ακόμα και το τέλος της μου θύμισε το Ζαμπρινσκι Ποιντ του Αντονιονι … Μονο που η ταινία αυτή που μιλά για το τέλος του κόσμου είναι προσαρμοσμένη στην εποχή μας , εποχή της Διασκέδασης Μέχρι θανάτου σύμφωνα με το βιβλίο του Νιλ Ποστμαν , όπου η είδηση για το επικείμενό τέλος του κόσμου λόγω της επικείμενης πρόσκρουσης με έναν κομήτη , πρέπει για να φτάσει στην Προέδρο των ΗΠΑ , στο Κοινό και σε κάθε αρμόδιο η μη αρμόδιο πρέπει πρώτα να διαπεράσει τον σκληρό πυρήνα της Infotainment , της Τηλεδιασκεδασης όπου και οι πιο θανάσιμες ειδήσεις οφείλουν να γίνουν εύπεπτες και γελοίες. Η ταινία δείχνει βέβαια και την εποχή της Πανδημίας , το πως η επιστήμη προσαρμόζεται στην Εξουσία – η μάλλον γίνεται Γελωτοποιός της εξουσίας .. Δείχνει και τον υστερικό καπιταλισμό της εποχής μας, τον Μίδα που ότι πιάνει το μετατρέπει σε χρυσάφι με αποτέλεσμα την απόλυτη καταστροφή Πέτρος Θεοδ.

Την ύπαρξη μας μπορούμε μόνο να συν- αισθανθούμε

 

Υπάρχει πολλές φορές στην άκρη της γλώσσας μας , εκεί που πάμε να περιγράψουμε κάτι που βιώσαμε και δεν τα καταφέρνουμε γιατί κάτι Λείπει, κάτι που δεν μπορούμε να το πούμε όμως μας γαργαλάει τη γλώσσα και μας θυμίζει κάτι το γαργαλιστικα ηδονικό και πελώριο , κάτι άλλο από αυτό που ήδη λέμε : λες και κρύβεται το κουκούτσι του πράγματος που λέμε και επιπλέον μετακινείται διαρκώς ,αναπηδώντας σαν μπαλάκι του τένις, υπάρχει μέσα μας το κουκούτσι της ύπαρξης μας που ενώ λέμε κάτι αυτό το κουκούτσι μένει Αλεχτο και μας τραβάει από το πόδι και μας λέει : " Ει.! Πρόσεξε με " Μίλα για μένα " .Όμως εμείς δεν μπορούμε να μιλήσουμε για αυτό και , γι’ αυτό σωπαίνουμε : Η γλώσσα δεν μπορεί να μιλήσει για αυτό. Την ύπαρξη μας μπορούμε μόνο να συν- αισθανθούμε