Nicholas Murray – Κάφκα αναδημοσίευση απο το Μπλογκ Πανδοχείο

Nicholas Murray – Κάφκα

By pandoxeio 

 Ο χωρομέτρης της αγωνίας

Όταν ήταν πια ξεκάθαρο μες στον οργανισμό μου ότι το γράψιμο είναι η πλέον αποδοτική κατεύθυνση της φύσης μου, τα πάντα άρχισαν να συνωστίζονται προς τα κει κι αφήσανε να στέκουνε κενές όλες οι ικανότητες που κατευθύνονταν στις χαρές της γενετήσιας ορμής, της βρώσης, της πόσης, του φιλοσοφικού στοχασμού, της μουσικής πρωτίστως. Άρχισα ν’ απισχαίνομαι προς όλες αυτές τις κατευθύνσεις. Αυτό ήταν απαραίτητο, επειδή οι δυνάμεις μου στο σύνολό τους ήσαν τόσο λιγοστές, ώστε μόνο συγκεντρωμένες μπορούσαν να υπηρετήσουν κάπως τον σκοπό του γραψίματος …. [σ. 147]

Ο συγγραφέας που στο έργο επισκόπησε με αγωνία το όριο μεταξύ ατομικής και κοινωνικής εμπειρίας γεννήθηκε σε μια θνήσκουσα αυτοκρατορία, την γλώσσα της οποίας ως Γερμανός της Πράγας χρησιμοποίησε ως όχημα της συγγραφικής του τέχνης, ενώ την ίδια στιγμή έζησε τη γέννηση της νέας Δημοκρατίας της Τσεχοσλοβακίας προτού βυθιστεί στην ναζιστική και στην σταλινική τυραννία. Ο Κάφκα αντιμετωπίστηκε ανάλογα με την οπτική γωνία και ιδεολογική σκοπιά του καθενός: αλληγοριστής θρησκευτικών θεμάτων, συγγραφέας του υπαρξισμού και του παραλόγου κ.ο.κ. Υπήρξε όμως και συνεχίζει να είναι ένα διαφυγόν υποκείμενο, μια άπιαστη λογοτεχνική προσωπικότητα.

Στην περίπτωσή του συνηθίζουμε να βλέπουμε μόνο την μία πλευρά και να αγνοούμε πλήρως την άλλη· είναι περισσότερο γνωστός ως μια νευρασθενική καρικατούρα που μόνιμα υποφέρει και όχι ως ένας ζωντανός άνθρωπος με φίλους, μέλος σ’ έναν ενεργό κύκλο αξιόλογων συγγραφέων και διανοούμενων, έστω κι αν τα μείζονα μυθιστορήματά του παρέμειναν αδημοσίευτα όσο ζούσε· τον φανταζόμαστε δε κυρίως να βασανίζεται από προσωπικούς φόβους και μοναχικά άγχη, αγνοώντας πως, παράλληλα μ’ εκείνα, αγαπήθηκε από όλους όσοι ήλθαν σε επαφή μαζί του αλλά και πόσο χαιρόταν την συντροφιά των γυναικών, για τις οποίες ήταν και ιδιαίτερα ελκυστικός.

Τα πρώτα κεφάλαια της βιογραφίας παρουσιάζουν με ανάγλυφο και λεπτομερή τρόπο αφενός το οικογενειακό περιβάλλον – μήτρα απ’ όπου προήλθε η βαθειά του αμφιθυμία απέναντί στην οικογένειά του αλλά και η τρομακτική κλειστοφοβία του Γκρέγκορ Σάμσα της Μεταμόρφωσης και αφετέρου το περιβάλλον της Βοημίας και της Πράγας ειδικότερα, που έβριθαν από πολιτικές και εθνικές εντάσεις. Χωρίς να είναι ένας ιδεολογικός ή προγραμματικός συγγραφέας, o Κάφκα είχε πάντα οξυμένη πολιτική συνείδηση, μια συμπάθεια για τον αδύναμο και μια δυσπιστία απέναντι στον ισχυρό. Η βιογράφηση των σχολικών του χρόνων έχει ανάλογο ενδιαφέρον, ιδίως όσον αφορά τις αναγνώσεις και τους προβληματισμούς του – για παράδειγμα ήδη από το Γυμνάσιο ήταν φανατικός αναγνώστης κοινωνιολογικών περιοδικών και μηνιαίων επιθεωρήσεων της διανόησης, μια συνήθεια που διατήρησε σε όλο τον βίο του.

Η σχέση με τον πατέρα του, στα μάτια του οποίου – και κατ’ επέκταση ενώπιον όλου του κόσμου – ένοιωθε σωματικά κατώτερος, υπήρξε, ως γνωστόν, βαθύτατα καθοριστική. Είναι χαρακτηριστική μια από τις πρώιμες σχετικές εγγραφές του: Εσύ αποκτούσες για μένα την αινιγματικότητα που έχουν όλοι οι τύραννοι που το δίκιο τους εδράζεται στο πρόσωπό τους και όχι στη σκέψη. Ο πατέρας ταυτίζεται με παντοδύναμο κριτή που χρησιμοποιεί μια σειρά ανάλογων λεκτικών μέσων για την διαπαιδαγώγηση: ειρωνεία, καγχασμός, απειλές αλλά και αυτοκατηγορίες.

Ο Κάφκα δεν απώλεσε ποτέ την πεποίθησή του ότι σύνολη η πορεία της ζωής του αποφασίστηκε μέσα στα πνιγηρά δωμάτια του πατρικού του σπιτιού – για τον λόγο αυτό η διασύνδεση μεταξύ του παιδικού του κόσμου και της ώριμης μυθοπλασίας του δεν πρέπει να υποτιμηθεί, καθώς εντοπίζεται μια εντυπωσιακή αναλογία θεμάτων στη ζωή και την τέχνη του. Ακόμα κι αν συγχωρήσουμε έναν βαθμό υπερβολής ή παράνοιας, τα μυθοπλαστικά δημιουργήματα του Κάφκα διέπονται συχνά από ένα σύστημα σκέψης και αντίληψης ανάλογο με τον εφιαλτικό κόσμο του φόβου, της αβεβαιότητας και της ενοχής που περιγράφει στην επιστολή προς τον πατέρα του. Η σύγκρουσή τους καθόρισε και τον ίδιο τον σκληρό τρόπο με τον οποίο ο συγγραφέας δεν έπαυσε να κρίνει τον εαυτό του αλλά και τους άλλους.

Κάποια βιβλία επενεργούν σαν κλειδί για άγνωστες αίθουσες του δικού μας πύργου έγραφε σε μια επιστολή του το 1903. Η γραφή ήταν για τον Κάφκα ένα ουσιώδες μέσο επίγνωσης του εαυτού του. Είναι καλό όταν μπορεί κανείς να κρυφτεί από τον εαυτό του θαμμένος μες στις λέξεις, αλλά ακόμα καλύτερο είναι όταν μπορεί να στολιστεί και να πλουμιστεί με λέξεις, μέχρι να γίνει ένας άνθρωπος, όπως το επιθυμεί μες στην καρδιά μου. [σ. 84]. Παρέμεινε φανατικός αναγνώστης επιστολών και βιογραφιών συγγραφέων, ενίοτε προτιμώντας τα αντί των ίδιων των έργων τους, στοιχείο άλλωστε που ενισχύει την βάση για να αντιμετωπίζονται οι δικοί του τόμοι επιστολών και ημερολογίων «ως έργα γραμμένα με την ευμήχανη πληρότητα έργων τέχνης». Παράλληλα διάβαζε ιδιαίτερα το λογοτεχνικό του είδωλο Χάινριχ φον Κλάιστ.

Κατά την υπαλληλική του σταδιοδρομία γνώρισε τον αδηφάγο κόσμο της γραφειοκρατίας, ασκήθηκε στην «παθητική ανθεκτικότητα», έζησε ως υπεύθυνος βιομηχανικών ατυχημάτων τις ταλαιπωρίες και τους τραυματισμούς των εργατών και άντλησε μεγάλος μέρος της γνώσης του για τον κόσμο αλλά και των σκεπτικιστικών  και πεσιμιστικών ιδεών από την εμπειρία του στο γραφείο. Ο εμβαπτισμός του στο δημοσιοϋπαλληλικό χαρτοβασίλειο του ενέπνευσε τους γραφειοκρατούμενους εφιάλτες της Δίκης. Ήταν θέμα χρόνου η συστολή και η μοναχικότητά του να μεταμορφωθούν σ’ εκείνη την τρομερή, υπαρξιακή μοναξιά και στον ψυχικό σπαραγμό της αγωνίας με τα οποία η ώριμη γραφή του αντιμετώπισε τον κόσμο. Την ίδια στιγμή η σχολαστική προσέγγιση της τροφής τον οδηγούσε στην χορτοφαγία.

Η διαρκής αποτυχία του να εναρμονισθεί με τον κόσμο, γράφει ο Murray [σ. 301], να συμφιλιωθεί με την εργασία του, να εξασφαλίσει μια σωστή έγγαμη σχέση, να βρει (παρ’ όλα εκείνα τα σανατόρια, τις δίαιτες, τις γυμναστικές ασκήσεις γυμνός στο ανοιχτό παράθυρο, τις κωπηλασίες και το κολύμπι) καλή υγεία […] και ανανέωση ενός σώματος, με το οποίο δεν ένιωθε ποτέ άνετα, του φαινόταν ότι δεν οφειλόταν σε δικό του σφάλμα. Και τέλος, το γράψιμο, το οποίο θεωρούσε μοναδικό μέσο διαφυγής, μοναδικό μέσο πλήρωσης, μοναδικό σκοπό της ζωής του, δεν τον λύτρωνε πάντα από ένα αίσθημα αποτυχίας και ενοχής. Στο τέλος της ζωής του μάλιστα ζήτησε να καταστραφεί το έργο του, έτσι ώστε να μην απομείνει τίποτα από τις ατελέσφορες απόπειρές του, να ζήσει μέσω της γραφής σε αρμονία με τον κόσμο.

Σε ένα χωρίο του ημερολογίου του ο Κάφκα δηλώνει ότι η αϋπνία του προέρχεται από μια έντονη επίγνωση αυτού που διακυβευόταν στο γράψιμό του, αυτού για το οποίο ήταn ικανός, φθάνει μόνο να μπορούσε να το φέρει εις πέρας: Πιστεύω ότι η αϋπνία αυτή έρχεται μόνο και μόνο επειδή γράφω. Διότι όσο λίγο κι όσο άσχημα κι αν γράφω, γίνομαι πάντως ευαίσθητος μ’ αυτούς τους μικρούς κλονισμούς, νιώθω ιδιαίτερα κατά το βράδυ κι ακόμη περισσότερο το πρωί την έλευση, τη μεγάλη πιθανότητα σπουδαίων καταστάσεων να με ανοίγουνε, που θα μπορούσανε να με κάμουν ικανό για τα πάντα και μ’ όλο τον θόρυβο που έχω μέσα μου και που δεν έχω χρόνο να τον ορίσω δε βρίσκω ύστερα καμία ησυχία. [σ. 130 - 131]

Η έρευνα του Murray είναι πλήρης και εξαντλητική. Εκθέτει, σχολιάζει και αναλύει όλα τα διαθέσιμα στοιχεία που μπορούν να συγκροτήσουν μια πλήρη βιογραφία. Είναι γνωστό ότι η άρνηση του Μαξ Μπροντ να εκτελέσει την τελευταία επιθυμία του Κάφκα να καταστραφεί σύνολο το ανέκδοτο έργο του, πρόσφερε στον κόσμο τα τρία μείζονα μυθιστορήματα, μεγάλο μέρος των συντομότερων μυθοπλαστικών έργων του, τις επιστολές και τα ημερολόγια. Ο βιογράφος βυθίζεται αύτανδρος στον αρχειακό κόσμο των καφκικών γραπτών. Παρουσιάζει με εμβρίθεια τα έργα του συγγραφέα αλλά και τις σχέσεις του με τις γυναίκες της ζωής του, εφόσον άλλωστε επρόκειτο για επιστολιμιαίες ερωτικές σχέσεις που ενέπνευσαν αμέτρητα γραπτά. Διόλου τυχαία επιλέγει να τιτλοφορήσει τρία από τα τέσσερα κεφάλαια του τόμου με τα ονόματά τους: Φελίτσε, Μιλένα, Ντόρα.

Η πιθανή ευτυχία βαίνει όλο και περισσότερο προς το απίθανο, διάγω ένα τρομερό υποκατάστατο ζωής [σ. 140]

Εκδ. Ίνδικτος, 2005, μτφ. Ξενοφών Κομνηνός – Αλέξανδρος Κυπριώτης, σελ. 522

Περιλαμβάνονται: πρόλογος του συγγραφέα στην ελληνική έκδοση, σημείωμα των μεταφραστών, βιβλιογραφία χωρισμένη στις κατηγορίες A. Franz Kafka, B. Σχετικά με τον Φραντς Κάφκα, Γ. Ενδεικτική βιβλιογραφία του Φραντς Κάφκα στα ελληνικά, Δ. Διαδικτυακοί τόποι για τον Φραντς Κάφκα. Ακόμα: χρονολόγιο Κάφκα, ευρετήριο ονομάτων και έργων και 106 μαυρόασπρες φωτογραφίες, με επεξηγηματικές λεζάντες, κατανεμημένες σε γυαλιστερά ένθετα. [Nicholas Murray – Kafka, 2004]

About these ads

Στην αποικία των τιμωρημένων Φραντς Κάφκα,

 

''....Θεωρώ βασικό χαρακτηριστικό αυτού του κόσμου τη σαθρότητα του. Αν θέλω να αγωνιστώ ενάντια σ’ αυτόν τον κόσμο, πρέπει να προσβάλλω το βασικό του χαρακτηριστικό, δηλαδή τη σαθρότητά του». Franz Kafka Στη «Σωφρονιστική Αποικία» ένας ερευνητής επισκέπτεται μια αποικία, αποδεχόμενος την πρόσκληση του διοικητή της με σκοπό να παρακολουθήσει μια δημόσια εκτέλεση. Υποψήφιο θύμα ένας στρατιώτης, ο οποίος τιμωρήθηκε για απειθαρχία και ανυπακοή ανωτέρου. Ο στρατιώτης θα υποστεί ένα φριχτό βασανιστήριο. Ένας εγγραφέας θα χαράξει πάνω στο κορμί του το απόσπασμα του νομικού κώδικα που παρέβη. Υπεύθυνος για τη σωστή λειτουργία -του φριχτού στη σύλληψη μέσου βασανισμού και πολύπλοκου στη χρήση- μηχανήματος είναι ένα αξιωματικός ο οποίος γεμάτος περηφάνια εξηγεί στον επισκέπτη πώς το μηχάνημα αυτό με τη βοήθεια ειδικών βελόνων και κατάλληλου προγραμματισμού χαράσσει στο κορμί του τιμωρημένου την εκάστοτε ποινή.

Στη συνέχεια και μετά από μία μακρά συζήτηση του αξιωματικού με τον επισκέπτη, και αφού γίνεται αντιληπτό ότι ο επισκέπτης δεν ενθουσιάζεται από τον τρόπο λειτουργίας του μηχανήματος και συγχρόνως δεν θεωρεί αναγκαία την ύπαρξη μιας τέτοιας μεθόδου, ο αξιωματικός απελευθερώνει τον κατάδικο και παίρνει αυτός τη θέση του. Η επίδειξη του μηχανήματος θα γίνει πάνω στο σώμα του τελευταίου υπερασπιστή του. Η ποινή που θα χαραχτεί τώρα στο δικό του κορμί είναι: «να είσαι δίκαιος». Εξαιτίας, όμως, μιας απροσδόκητης βλάβης, το μηχάνημα αρχίζει να λειτουργεί ακανόνιστα με αποτέλεσμα να καταξεσχίσει το σώμα του αξιωματικού.

Είναι νομίζω προφανές από τα παραπάνω, το πόσο τρομακτικά επίκαιρο είναι το διήγημα του στις μέρες μας. Σ’ αυτό το κείμενο που γράφτηκε το 1914, κατά τη διάρκεια των διακοπών του κι ενώ σκόπευε να δουλέψει το μυθιστόρημα του τη «Δίκη», ο Τσέχος συγγραφέας χρησιμοποιεί κατά την πάγια τεχνική του το μοτίβο του χρονικά και χωροταξικά απροσδιόριστου για να προβληματιστεί και να προβληματίσει σε γενικότερο επίπεδο.

Το γραπτό του Kafka έχει το χάρισμα της οργανικής μετάβασης απ’ το ειδικό στο γενικό. Μέσα από μια συγκεκριμένη ιστορία, ο προβληματισμός επεκτείνεται θέτοντας αλλά και αναζωπυρώνοντας ζητήματα οντολογικού περιεχομένου.

Ο Μισέλ Φουκώ μας παρέχει πληροφορίες για τη λαμπρή ιεροτελεστία των βασανιστηρίων καθώς και τον δημόσιο χαρακτήρα τους σε πολύ παλιότερες εποχές.«Τα βασανιστήρια, δεν αποκαθιστούν τη δικαιοσύνη, ενισχύουν την εξουσία. Από τη μία ο καταδικασμένος φέρει επάνω στο σώμα του ισοβίως την απόφαση της τιμωρίας του, και από την άλλη η κοινωνία αναγνωρίζει τον αποκλίνοντα – τιμωρημένο. Ο νόμος γραμμένος στο σώμα είναι μια αξέχαστη ανάμνηση. Άλλωστε, τη σκληρότητα του νόμου κανένας δεν επιτρέπεται να την ξεχάσει [...]υπάρχει μια επικοινωνία ανάμεσα στο αδίκημα και την τιμωρία. Τα βασανιστήρια είναι το αποτέλεσμα ενός μηχανισμού της εξουσίας που υπερηφανεύεται για την δύναμή της πάνω στα σώματα και ταυτόχρονα αντλεί νέα δύναμη από αυτά. Η παραμικρή ανυπακοή θεωρείται προμήνυμα ανταρσίας και πρέπει να τιμωρηθεί παραδειγματικά. Το βασανισμένο κορμί αποτελεί εσαεί πειστήριο της νίκης της εξουσίας. »

Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο, ο Kafka πραγματεύεται στη «Σωφρονιστική αποικία» αυτό το παλιό αλλά πανταχού παρόν ζήτημα του βασανισμού. Η σχέση του έργου με όλες τις μορφές ολοκληρωτισμού, εξορίας, εγκλεισμού ή βασανισμού είναι παραπάνω από προφανής. Η φανερή του συγγένεια με το συγκεκριμένο ζήτημα των βασανιστηρίων ανθρώπου από άνθρωπο για παραδειγματισμό είναι τρομακτικά αναγνωρίσμη και διαχρονική....''

πηγη :

Η «Σωφρονιστική Αποικία» του Kafka στον Χώρο Ιστορικής Μνήμης 1941-1944 της οδού Κοραή.

Michael Kolhaas του Χάινριχ Φον Κλάιστ. αναδημοσιευση απο τον Radical desire

Michael Kolhaas

Διάβασα εχθές μονορούφι --μού πήρε περίπου 4 ώρες-- το Μίκαελ Κολχάας του Χάινριχ Φον Κλάιστ. Η νουβέλα αφορά το ζήτημα νόμου, δικαιοσύνης και βίας στα ιστορικά συμφραζόμενα της θρησκευτικής μεταρρύθμισης του 16ου αιώνα. Ένας φιλήσυχος και άκρως νομοταγής έμπορος αλόγων αδικείται κατάφωρα από έναν ευγενή, που προκαλεί ζημιές σε δύο άλογά του, και όταν αποτυγχάνει να βρει το δίκιο του δια της νομικής οδού, και η γυναίκα του πεθαίνει στην προσπάθειά της να τον βοηθήσει να προσεγγίσει τις αρχές, εκδίδει διάταγμα με το οποίο χρίζει τον εαυτό του εκτός κράτους και νόμου και μεταμορφώνεται σε αρχάγγελο-τιμωρό της αδικίας (εξού και η συμβολική σημασία του "Μιχαήλ"), αρχίζοντας έναν ανελέητο πόλεμο που τον οδηγεί σε συνεταιρισμό με αποκτηνωμένους εγκληματίες, αδίστακτες σφαγές και εμπρησμούς -- κι όλα αυτά με μοναδικό στόχο να εξαναγκαστούν οι αρχές να εκδικάσουν δίκαια και με διαδικαστική διαφάνεια την αγωγή του. Στο τέλος, και μετά από πολύπλοκες διπλωματικές και νομικές αμφιταλαντεύσεις και συμβιβασμούς (που γίνονται απαραίτητοι γιατί ο Κολχάας έχει γίνει επικίνδυνα λαοφιλής), ο πρωταγωνιστής δικαιώνεται πλήρως στις νομικές του απαιτήσεις αλλά καταδικάζεται ταυτόχρονα σε θάνατο για όσα χρειάστηκε να κάνει ώστε να εισακουστεί από τον νόμο. Πεθαίνει ευτυχής και χωρίς ενοχές για τίποτε, με την λάμα του δήμιου να είναι επίσης το τιμητικό χρίσμα της δικαίωσής του, της επιτυχίας του σε αυτό που ο καφκικός Κ. δεν θα κατορθώσει ποτέ, να περάσει το αφιλόξενο και απόμακρο κατώφλι του νόμου (ο Κολχάας δεν κληροδοτεί ντροπή αλλά τιμή στους γιούς του, και η μακρά ευημερία των απογόνων του είναι το θέμα της τελευταίας πρότασης της νουβέλας).

Ο Κλάιστ --που αυτοκτόνησε πένης και εξαθλιωμένος-- είναι ο Κάφκα χωρίς την ειρωνική δυσπιστία απέναντι στην παράδοση. 'Οπως ακριβώς ο Κ., ο Κολχάας παίρνει τα πάντα απόλυτα σοβαρά. Αλλά στην περίπτωσή του, το να παίρνεις τα πράγματα σοβαρά είναι ανατρεπτικό για τα πράγματα και όχι υπονομευτικό για σένα. Η δράση του Κολχάας έχει πραγματικές προσωπικές και ιστορικές συνέπειες, αναταράσσει την διάταξη του κόσμου του. Το τελικό αποτέλεσμα της δράσης αυτής βέβαια είναι παράδοξο και ειρωνικό, όπως επίπονα και προκλητικά ειρωνικό είναι το γεγονός ότι είναι ακριβώς ο απόλυτος και αδιαπραγμάτευτος σεβασμός του ήρωα για την έννομη τάξη που τον αναγκάζει να την καταλύσει με καταστροφική βία. Αλλά η ειρωνεία στον Κλάιστ είναι τόσο αδιόρατη, τόσο δύσκολο να αποδοθεί στην απόσταση του αφηγητή από τον χαρακτήρα του και τον κόσμο που τον περιβάλλει, ώστε να μην είναι ποτέ ακριβώς ειρωνεία, γεγονός που δημιουργεί την δευτερογενή ειρωνεία της ειρωνείας που παρ' όλα αυτά δεν εκλαμβάνεται καθόλου ως τέτοια απ' τον αφηγητή.

Αυτό το φαινόμενο παρεπηδημεί στον Κλάιστ, που στην "Μαρκησία του Ο" γράφει για μια έγκυο που αρνείται πεισματικά ότι είχε ποτέ σεξουαλική επαφή, και το κάνει χωρίς ειρωνεία για το εντελώς παράδοξο του ισχυρισμού, αλλά και χωρίς να παραδίδεται σε εύκολες χριστιανολογικές αναλογίες. Υπάρχουν πάντα αδιευκρίνιστα πράγματα για τούς ήρωές του, αλλά μπροστά σ' αυτό το αδιευκρίνιστο ο Κλάιστ κατεβάζει το βλέμμα με την ταπεινοφροσύνη κάποιου που παραδέχεται --ρητά, αρκετές φορές-- πως ορισμένα πράγματα είναι τελεσίδικα δυσερμήνευτα. Αυτή η ταπεινοφροσύνη δυναμώνει τον σκληρό πυρήνα των έργων του, και που δεν είναι άλλος από την βίαια επιμονή του πραγματικού, την υπομονετική ανάδειξη ενός στοιχείου στην ανθρώπινη συμπεριφορά που δεν μπορεί να αναλυθεί (δηλαδή επίσης να διαλυθεί, να αποσυναρμολογηθεί) με όρους αιτιατότητας, ψυχολογίας, βιωμάτων, κλπ. Ο κόσμος του Κλάιστ είναι ταυτόχρονα απόλυτα εξηγήσιμος και ύπουλα ακατανόητος: τα πράγματα δείχνουν να είναι συναρμολογημένα λογικά, αλλά την ίδια στιγμή η λογική της συναρμολόγησής τους φαντάζει λογικά απίστευτη. Είναι αυτή η ανεξάλειπτη διττότητα άτεχνης, ρομαντικής αφέλειας (τα πάντα είναι πιστευτά) και προμελετημένης ερμηνευτικής/γνωσιακής καχυποψίας (τίποτε δεν είναι εντελώς διαφανές) που δίνει σε όλα του τα κείμενα την αίσθηση του άχρονου, ή μάλλον του ιστορικά εξόριστου και απόβλητου, κάτι το οποίο τον έκανε ίσως ακόμα αγαπητότερο στον μακρινό και απρόσμενό του απόγονο που λέγεται Φραντς Κάφκα.*

* Η εκλεκτική συγγένεια της Δίκης με το Μίκαελ Κολχάας είναι επίσης συγγένεια μεταξύ επιστροφών του γράμματος: ο αναδιπλασιασμός του "K" ανάμεσα σε συγγραφέα και χαρακτήρα στην πρώτη περίπτωση (Κλάιστ, Κόλχαας), επιστρέφει εμβληματικά και ανεξίτηλα στην δεύτερη (Κάφκα, Κ.)

Ολοι μαζί οι αγαπημενοι σας :O Kafka ,ο Βέλτσος, o Καρλ Σμιτ ο Αγκάμπεν και η Ελλάς ως εξιλαστηριο θύμα (απο το ΒΗΜΑ)

Γιώργος Βέλτσος 

Το εξιλαστήριο θύμα

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ:  26/02/2012, 05:45

 

Το πιθανότερο σενάριο συγκυβέρνησης θα είναι ο πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς να αναθέσει το χαρτοφυλάκιο του υπουργείου Δικαιοσύνης στον Βενιζέλο με αναπληρωτή υπουργό τον Λοβέρδο για να ξεμπερδεύει. Τότε οι δύο έγκριτοι συνταγματολόγοι ίσως μπορέσουν να μας πουν κάτι περισσότερο για τη νομιμότητα της δανειακής σύμβασης που υπερασπίστηκαν.

Εχθές, ιερεμιάδες κινδύνων. Σήμερα, μετά τις Βρυξέλλες, τροπαιούχοι με κομμένη την ανάσα. Αύριο, αντιπολιτευόμενοι στη συμπολίτευση, θα θυμηθούν, ελπίζω, δυο-τρεις λεπτομέρειες συνταγματικής τάξεως: την «κακοποίηση», φέρ' ειπείν, του άρθρου 22 του Συντάγματος για λόγους «εθνικού συμφέροντος». Ή την αντισυνταγματική ρήτρα προτεραιότητας εξόφλησης των δανειστών μας.

Θα αναγνωρίσουν επίσης ότι η ισχύς του νέου μνημονίου επιβάλλεται όχι επειδή το υπερψήφισε η Βουλή αλλά διότι μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης (άτακτη χρεοκοπία) υπερκάλυψε τη συνθήκη εγκυρότητάς του. Αυτή την εξήγηση περιμένω από τους παλαιούς συναδέλφους των οποίων το πολιτικό άγχος εξάλειψε την επιστημονική νεύρωση. Πώς δηλαδή μια εξαίρεση, ενώ δεν επέβαλε την αναστολή του Συντάγματος, επέφερε την προσβολή του; Πώς το εφάρμοσε απεφαρμόζοντάς το διά της μετατροπής του σε δίκαιο ορισμένης κατάστασης;

Γνωρίζω ότι οι ερωτήσεις αυτές παραπέμπουν στη θέση του Καρλ Σμιτ: «Η εξαίρεση είναι πιο ενδιαφέρουσα από την κανονική περίπτωση. Το κανονικό δεν αποδεικνύει τίποτα, η εξαίρεση αποδεικνύει τα πάντα». Το γνωρίζω και το γνωρίζουν οι δύο εξαιρετικοί συνταγματολόγοι. Αφήνουν όμως ανοικτό για μετά τις εκλογές το εξής ερώτημα:

- Αν μεταξύ δύο δικαιικών απαιτήσεων η εξαίρεση μετατοπίζει το διακύβευμα στο όριο μεταξύ εκείνου που βρίσκεται εντός δικαίου και εκείνου που τοποθετείται εκτός, τότε ποιος ο λόγος της νομιμότητας; Κυρίως όταν ο κανόνας μετατρέπεται σε εξαίρεση προκειμένου να δημιουργήσει «δίκαιο» (νόμος) χωρίς να έχει «δίκιο» (δικαιοσύνη); Διότι «δίκιο» μπορείς να έχεις όταν φέρ' ειπείν θέτεις το δίλημμα «συντεταγμένη ή ασύντακτη χρεοκοπία». Αλλά δεν έχεις «δίκαιο» όταν αναστέλλεις τον κανόνα τη στιγμή που τον διατηρείς ως εξαίρεση.

Το παράδοξο της Δημοκρατίας συνίσταται στο ότι αρκεί ο νόμος να φυλάσσεται χωρίς να φυλάσσει, όπως στον Κάφκα. Το καφκικό της ζωής στη μνημονιακή Ελλάδα δεν έγκειται στο ότι η δανειακή σύμβαση της επιβάλλει το απεχθές αλλά ότι την αφήνει δήθεν ελεύθερη να επιλέγει.

Φοβάμαι πως στο εξής θα είμαστε όλο και περισσότερο οι άεργοι (όχι υποχρεωτικά άνεργοι) των οποίων η αργία αποδίδει τη μορφή της «γυμνής ζωής» σε ό,τι ο Αγκαμπεν ονομάζει «απόκλιση της πολιτικής του καιρού μας»: το στρατόπεδο. Θα ζήσουμε στρατοπεδευμένοι το τέλος της ιστορίας της Ευρώπης, τώρα που «είμαστε όλοι Ελληνες», τώρα που ένας από εμάς (Ελληνας, Πορτογάλος, Ισπανός) θα ζει άστεγος κάτω από τις αψίδες της πλατείας Μαγιόρ ή τις στοές της Σταδίου.

Ενα εξιλαστήριο θύμα πλανιέται πάνω από την Ευρώπη. Η ευρωπαϊκή οικογένεια εν ονόματι της Ευρώπης δεν θα το αφήσει να θυσιαστεί. Απλούστατα θα το βοηθήσει ώστε να αφανιστεί από μόνο του. Αλλωστε αυτό είναι ο φεντεραλισμός κατά Πάγκαλο: Να πεθαίνεις και στη Μαδρίτη το ίδιο.

καλά ρε ... Ειναι .(η ηταν ).βουλευτής η ...Πέμη Ζούνη;

«Οχι» από Λούκα, παραιτήθηκαν Πέμη Ζούνη και Δ. Βαρβαρίγος
'' Σε ομιλία της στην συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΠαΣοΚ το Σάββατο η Πέμη Ζούνη χαρακτήρισε τα μέτρα άδικα και τόνισε ότι δεν πρόκειται να τα ψηφίσει. «Μετά απο δυόμισι χρόνια προσπαθειών, δεν υπηρέτησα την Ελλάδα» είπε χαρακτηριστικά. Η κυρία Ζούνη εκλεγόταν στην Α' Αθηνών. Πρώτη επιλαχούσα είναι η Άννα Βαγενά.''

Λίαν Προσεχώς : Ο Στρός Λα Κάντ ως Μαρτυρας της επιθυμιας

Μόνο στη Σπηλιά
.. Μια αναρτηση που θα αφησει εποχή
.
Τι θα γίνει;
Χαμός

(οπου θα επιστρατευονται ο Κάντ(η κριτική του Πρακτικου λόγου ,το παραδειγμα με τον λάγνο και την αγχόνη)  Ο Λακάν ( Η επιθυμια , η απαγορευση και ο Νόμος) , Ο Μαρκησιος Ντε Σνατ(Σαντ) , η Μαρια Βονοπάρτη  ο Εντγκαρ Αλλαν Πόε(Το ταξίδι του Αρθουρ Γκορνομ Πυμ) , και ο Καφκα ( Η Δικη , η Αποικια των Τιμωρημένων ) για να εξηγησουν το πώς  ο Στρος Καν , αν  εκανε οτι εΚΑΝε,  το εΚΑΝε οχι Παρά αλλά Εξαιτιας  της απαγόρευσης  καθώς και το γιατί  σηκωθηκε κι εφυγε απο το γευμα  ταχα για να παει στο μερος ενώ αυτος γυρισε στο ξενοδοχειο -με κομενη την ανασα-για να το Καν ,γιατι -αυτος ο τόσο τακτικός ξεχασε το κινητό του και γιατί τωρα που βρισκεται αντιμετωπος με την Αυστηροτητα του Νόμου εχει ζωγραφισμένη στο προσωπο του αυτήν την εκφραση Υπερτατης απολαυσης ..

Λοιπόν ετοιμοι; Προσδεθηκατε ; Αρχιζει η Περιηγηση στα Μυστικά Αδυτα της Ηδονής με το ΤρΕνακι της Επιθυμιας και του Τρόμου . Αβάντι Μαεστρο : Ας Αρχισει η Μουσική ..ΠΑΜΕ (ΟΧΙ ΤΟ πΑΜΕ ..ΠΑΜΕ..

1. α

Τ α Προκαταρκτικά : ο  Μαρκησιος Ντε Καν η Απαγορευση και η Επιθυμια.....