ΙΑΚΩΒΟΣ ΚΑΜΠΑΝΕΛΛΗΣ-ΜΑΟΥΤΧΑΟΥΖΕΝ “Ο Δραπέτης” καναλι

http://www.youtube.com/watch?v=9cVxbAMp09Q

Κανάλι

Ιάκωβος Καμπανέλης : “Ο Δραπέτης”

Ταβέρνα του Σταμάτη, Βυρό Κέρκυρας
Μιχάλης Παγκράτης, Χρήστος Χαλικιόπουλος
Αύγουστος 2008 Mαουτχάουζεν (The Balad of Mauthausen) ονομάστηκε ο κύκλος τραγουδιών του Μίκη Θεοδωράκη, τα οποία αποτελούν μελοποίηση -κατά κύριο λόγο- του αφηγηματικού έργου Μαουτχάουζεν του Ιάκωβου Καμπανέλλη, στο οποίο περιγράφεται ο έρωτας δύο κρατουμένων στο ομώνυμο στρατόπεδο συγκέντρωσης.
Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου ο ποιητής Ιάκωβος Καμπανέλλης φυλακίστηκε στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Μαουτχάουζεν. Το 1965 έγραψε τέσσερα ποιήματα που αφορούσαν εκείνη την περίοδο και ζήτησε από τον καλό του φίλο και συνθέτη Μίκη Θεοδωράκη να τα μελοποιήσει. Ο Θεοδωράκης, ο οποίος είχε φυλακιστεί και ο ίδιος κατή τη διάρκεια της Γερμανικής κατοχής σε γερμανικές και ιταλικές φυλακές, δημιούργησε όμορφες και αξέχαστες μελωδίες που αναδεικνύουν τα συγκινητικά ποιήματα του Καμπανέλλη. Εκείνα τα ποιήματα έγιναν έκτοτε παγκοσμίως γνωστά ως η τριλογία του Μαουτχάουζεν. Η συμβολή της τραγουδίστριας Μαρίας Φαραντούρη ήταν καθοριστική.
Στην αρχική ελληνική έκδοση του έργου, που ηχογραφήθηκε το 1966, περιλαμβάνονται τέσσερα μελοποιημένα ποιήματα του Καμπανέλλη («Άσμα ασμάτων», «Ο Αντώνης», «Ο δραπέτης» και «Όταν τελειώσει ο πόλεμος») καθώς και άλλων ποιητών («Κουράστηκα να σε κρατώ» του Δημήτρη Χριστοδούλου, «Ο ίσκιος έπεσε βαρύς» του Γεράσιμου Σταύρου, «Πήρα τους δρόμους του ουρανού» του Τάσου Λειβαδίτη, και «Στου κόσμου την ανηφοριά», «Το εκκρεμές» και «Τ’ όνειρο καπνός» του Νίκου Γκάτσου). Τραγουδάει η Μαρία Φαραντούρη.
Στην αγγλική/εβραϊκή έκδοση του έργου (“The Mauthausen Cantata”), που ηχογραφήθηκε μεταξύ των ετών 1995 και 1999, περιλαμβάνονται τα τέσσερα μελοποιημένα ποιήματα του Καμπανέλλη σε τρεις γλώσσες: την Ελληνική, την Εβραϊκή και την Αγγλική. Το ύφος των τραγουδιών ποικίλει ανάμεσα στις γλωσσικές αποδόσεις μεταξύ της τζαζ και της κλασικής μουσικής. Τραγουδάνε η Μαρία Φαραντούρη, η Ελινόαρ Μοάβ Βενιάδη και η Νάντια Βάινμπεργκ. Στο τέλος αυτής της έκδοσης περιλαμβάνονται τα λόγια ενός επιζήσαντα από το Ολοκαύτωμα, του Σιμόν Βίσενταλ, ο οποίος ήταν κρατούμενος στο Μαουτχάουζεν.

σε τι διαφερει η τριτη φορα Αριστερα αοο τη δευτερη και τη πρωτη?

Petros Theodoridis

 

 

5 Ιουλίου 2017 στις 8:03 π.μ. ·

Αυτη δεν ειναι η Πρωτη φορα Αριστερα .. Ουτε η Δευτερη, Ειναι η Τριτη..
Η πρωτη φορα αριστερα ηταν η Εαμική που ειχε απελευθερωσει στην διαρκεια της κατοχής 30.000 περιπου τετραγωνικά χιλιομετρα ,,,
,
,αγκαλιαστηκε απο ολον σχεδόν τον ελληνικό λαό..
Δυστυχως η απιστευτη ανεπαρκεια της ηγεσιας και η συγρκρουση με την τοτε επικυριαρχη Αγγλια γκρεμισε την τοτε εξουσια της Αριστερας και σκορπισε πονο θλιψη και θανατο για πολλά χρονια αργοτερα...
Η Δευτερη φορα αριστερα - εστω και με ''κεντροαριστερη '' ηγεσια ηταν το ΠΑΣΟΚ στην Εξουσια ...οι νεωτεροι δεν μπορουν ισως να καταλάβουν .. Οταν ανεβηκε το ΠΑΣΟΚ στα 1980 -81 ανεβηκε με τα συνθηματα τους θρυλους και το προγραμμα της αριστερας .. Και στην πρωτη τετραετια το Υλοποιησε εν πολλοις κιολας... 

Δυστυχώς το σκαφος βυθιστηκε εν μεσω χλευης και μιμης και Κοσκωταδων και Τομπρισμου και Αυριανισμου - παραλληλα με την πτωση του ''υπαρκτου'' σοσιαλισμου
 

Αυτη ειναι η ..Τριτη φορα Αριστερα
και ηδη μαζευονται μαυρα συννεφα και κορακια
και υαινες
 
- Γιατι η ανεπαρκεια της ηγεσιας και τα λαθη και οι... θα χρεωθουν απο τον Μητσοτακη και τους παρατρεχαμενους του σε ολη την αριστερα : ειτε την Συριζαική ειτε Μη Συριζαική
 
Ωστε να αμαυρωσουν , να πνιξουν , να λερωσουν καθε ιδεα αλλαγης του κοσμου προς το καλο
 
Ομως εμεις πρεπει να υπερασπισουμε την αριστερη Σημαια

Ιδιως στους καιρους που ερχονται
Οπως ελεγε ο ποιητης ''παρτε μαζι σας νερό, το μελλον θαχει πολλή ξηρασια ''

5 Ιουλίου 2017 στις 2:11 μ.μ. ·

σε τι διαφερει η τριτη φορα Αριστερα αοο τη δευτερη και τη πρωτη?η πρωτη η εαμικη βρισκοταν ακομα καταμεσης του εικοστου αιωνα εν μεσω συμπαγους νεωτερικοτητας οταν ακομα ηταν υλοποιησιμο το σχεδιο μιας μελλοντικης σοσιαλιστικης κοινωνιας..Αλλωστε υπηρχε ο σοσιαλιστικος  κοσμος  της Εσσδ ..


Η δευτερη (Πασοκ  του  81)   στα υστερα της νεωτερικοτητας ..υπηρχε ακομα ο ρολος του εθνους κρατους οι ευκαιριες που αναδυονταν απο τις ρωγμες ενος διπολικου κοσμου.

Υπηρχε ακόμα ο Κευνσιανισμος και ο οικονομικός ρολος του κράτους..


 Η τριτη επιβιωνει ασθμαίνουσα σε ενα περιβαλλον παροντισμου και χρεους οπου το μελλον εχει γινει βραχνας οπου δεν υφισταται πλεον υπαρκτος σοσιαλισμος και οπου το ιντερνετ υπονομευει το εντυπο κειμενο..

Κοντολογης ειναι μια παλια λεξη η αριστεραωσε ενα εντελως αλλο κειμενο.
Αλλα τα συμφραζομενα ...αλλο το νοημα

MATAROA La mémoire trouée - διάτρητη μνήμη

το βρηκα  εδω

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ | ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ ΣΜΙΝΚ ΓΚΟΥΣΤΑΒΟΥΣ /στο ΕΘΝΟΣ

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ | ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ ΣΜΙΝΚ ΓΚΟΥΣΤΑΒΟΥΣ

Ο Γερμανός που αποκάλυψε τα εγκλήματα των Ναζί

Εμαθε για τις θηριωδίες των Γερμανών κατακτητών στην Ελλάδα εξαιτίας ενός φοιτητή του που για να τον ευχαριστήσει για τη βοήθειά του στην εργασία του, στα μέσα της δεκαετίας του '70 τον φιλοξένησε στο σπίτι του στην Ηπειρο.

Ηταν περίπου 35 χρονών και ήδη καθηγητής στο πανεπιστήμιο της Βρέμης, αλλά ήταν η πρώτη φορά που άκουγε από τους κατοίκους του χωριού Κάτω Πεδινά όσα είχαν συμβεί κατά τη διάρκεια της γερμανο-ιταλικής Κατοχής στην περιοχή.
Από τότε, ο Χριστόφορος Σμινκ Γκουστάβους αποφάσισε να ασχοληθεί με την ιστορία της Ηπείρου. Εμαθε ελληνικά -είχε ήδη περάσει το... βασανιστήριο, όπως λέει, των αρχαίων ελληνικών στο σχολείο- και ήρθε ξανά, συλλέγοντας μαρτυρίες και ντοκουμέντα που ανέτρεψαν την ιστορία όπως είχε γραφεί μέχρι τότε.
Ο καθηγητής Ιστορίας του Δικαίου της Βρέμης είναι σήμερα ένας από τους πιο ειλικρινείς φιλέλληνες. Βρέθηκε πριν από λίγες μέρες στην Αθήνα, για να μιλήσει σε εκδήλωση για την Ιστορική Μνήμη προσκεκλημένος του Δήμου Χαϊδαρίου.
Μιλώντας στο «Εθνος της Κυριακής», θυμήθηκε συγκλονιστικές στιγμές από την έρευνά του.

• Λεπτομέρειες στην έντυπη έκδοση του «Εθνους της Κυριακής»

δειτε το .Πατριωτισμός και Αριστερά /του Χρήστου Λάσκου /αναδημοσιευση απο το Red Note book

Πατριωτισμός και Αριστερά

Του Χρήστου Λάσκου

Να το πω από την αρχή: τα όσα ακολουθούν δεν έχουν τον χαρακτήρα κάποιας βαθιάς ή εμβριθώς αιτιολογημένης τοποθέτησης στο ζήτημα που θέτει ο τίτλος. Μια επιφυλλίδα αποτελούν, γραμμένη στην ατμόσφαιρα της επετείου του ΟΧΙ. Σκέψεις κοφτές, εκκινήσεις μιας πολύ πιο απαιτητικής ανάπτυξης. Θεώρησα, ωστόσο, πως αξίζει να κατατεθούν για μια σειρά από λόγους. Πρώτος και κυριότερος, το γεγονός πως ένας ορισμένος πατριωτισμός βρίσκει όλο και περισσότερο ευήκοα ώτα στο χώρο της ριζοσπαστικής Αριστεράς και αυτό, νομίζω, δεν είναι καλό πράγμα. Παράξενη απόφανση θα πουν πολλοί. Αφού είναι άλλο πράγμα ο εθνικισμός και άλλο ο πατριωτισμός. Το πρώτο είναι πράγματι κακόν πράγμα. Το δεύτερο, όμως, από πού κι ως πού; Ας το δούμε, λοιπόν. Θα έπρεπε να είναι γνωστό πως η πρώτη φορά που τα συναφή ζητήματα τέθηκαν με καθοριστικό τρόπο για το εργατικό και το σοσιαλιστικό κίνημα ήταν στην περίοδο του Μεγάλου Πολέμου του 1914-1918. Τότε που η πλειοψηφία των ενιαίων Σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων της Ευρώπης, για λόγους «δίκαιου πατριωτισμού», αμυντικού, βεβαίως, ψήφιζε στα κοινοβούλια τις πολεμικές πιστώσεις και την είσοδο των ευρωπαϊκών καπιταλιστικών κρατών σε έναν πόλεμο, που έμελλε να αποδειχτεί το μεγαλύτερο σφαγείο όλων των εποχών μέχρι τότε. Με την εξαιρετικά τιμητική εξαίρεση των σέρβων και ρώσων επαναστατών, οι εκπρόσωποι των ευρωπαϊκών εργατικών τάξεων αγνοώντας δεκαετίες διεθνιστικής προσήλωσης του κινήματος, αποφάσεις Διεθνών και έναν ολόκληρο αξιακό πολιτισμό, που ήταν η κύρια εγγύηση πως ο σοσιαλισμός ήταν ρεαλιστικό πρόταγμα, αποδείχτηκαν πολύ πατριώτες, δηλαδή καθόλου επαναστάτες. Προσέξτε! Πατριώτες, όχι εθνικιστές. Γι’ αυτό κιόλας η επίθεση που τους γινόταν από τις αριστερές πτέρυγες των σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων και τις διασπάσεις, που θα διαμόρφωναν στη συνέχεια την κομμουνιστική παράταξη, τους χαρακτήριζε με σαφήνεια σοσιαλπατριώτες, θεωρώντας τον χαρακτηρισμό αυτό τη μεγαλύτερη προσβολή, που θα μπορούσε να γίνει στο πλαίσιο του εργατικού κινήματος. Στο μέτρο που έβαζαν τα εθνικά συμφέροντα πάνω από τα ταξικά η κατηφόρα ήταν χωρίς τέλος. Η συνεργασία των γερμανών Σοσιαλδημοκρατών της πλειοψηφίας με τα προφασιστικά Freikorps  στη δολοφονία του Λήμπκνεχτ και της Λούξεμπουργκ συμβόλισε στο διηνεκές αυτό το γεγονός. Πατριώτες ήταν, λοιπόν, όσοι εργατικοί ηγέτες μπήκαν με παιάνες και εμβατήρια στο σφαγείο του Α΄ Π.Π. Όχι εθνικιστές, προς Θεού! Την άμυνα της πατρίδας φρόντιζαν. Μακριά από αυτούς οι επιθετικές προθέσεις. Κι όσοι αντιστάθηκαν σε αυτόν τον εξευτελισμό, απλώς δεν καταλάβαιναν. Ο αριστερισμός τους τύφλωνε. Γι’ αυτό, εξάλλου, όταν θα επιχειρούσαν επαναστατικές προσπάθειες θα έβρισκαν τους πατριώτες πρώην συντρόφους τους πάντοτε στην αντίθετη πλευρά. Η ιστορία της Ρωσικής Επανάστασης είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της εξέλιξης. Η ανωριμότητα των μπολσεβίκων, η απίστευτη αντιπατριωτική τους τρέλα, η απλοϊκότητά τους, που τους οδηγούσε να πορεύονται με χονδροειδή «σχήματα» περί του κοινωνικού, διαμόρφωναν  ένα υπόδειγμα, που έπρεπε απαρεγκλίτως να παταχθεί. Και οι σοσιαλπατριώτες έκαναν ό,τι μπορούσαν για τον σκοπό αυτό.   Στις ακραία δύσκολες αυτές συνθήκες, η αριστερά του εργατικού κινήματος, με πρώτους τους ρώσους κομμουνιστές, συνέχιζε να ισχυρίζεται πως η καταληκτήρια φράση του Μανιφέστου, περισσότερο από ό,τι στο παρελθόν, αποτελούσε τον πυρήνα μιας αξιοπρεπούς και ρεαλιστικής πράξης, στο μέτρο που ο στόχος ήταν πράγματι ο σοσιαλισμός. Πάει να πει, η εθνική ενότητα είναι μια παγίδα, οι προλετάριοι δεν έχουνε πατρίδα. Προσέξτε και πάλι: πατρίδα λέει το σύνθημα, όχι έθνος. Στους πατριώτες αντιπαρατίθεται και όχι στους εθνικιστές. Στις αρχές της δεκαετίας του ’90, στο απόγειο μιας περιόδου ιστορικής απαισιοδοξίας, ο Τέρι Ήγκλετον έγραψε πως «ίσως η οριστική μάχη για τον κομμουνισμό δόθηκε ήδη και χάθηκε για πάντα», δείχνοντας αυτήν την κρίσιμη περίοδο, στην οποία αναφέρθηκα προηγουμένως. Χωρίς να θεωρώ τίποτε οριστικό, όπως θα έκανε και ο Ήγκλετον, άλλωστε, αργότερα, κατανοώ απολύτως τι ήθελε να πει. Η «σοσιαλπατριωτική προδοσία», για να χρησιμοποιήσουμε την τοτινή αργκό, αποδείχτηκε ένα από τα καθοριστικότερα γεγονότα της ιστορίας του εργατικού κινήματος, άρα και της ιστορίας γενικότερα. Καλά, θα πει κάποιος, όμως στη συνέχεια ο πατριωτισμός «μετεξελίχθηκε» με τα νάματα του αντιφασιστικού αγώνα. Μεγάλη συζήτηση με πολλά «αυτονόητα» που, προφανώς, δεν μπορεί να γίνει εδώ. Δυό τρεις παρατηρήσεις, ωστόσο, θα ήθελα να κάνω, με αναφορά στη δική μας την ελληνική εμπειρία: Το πρώτο που επισημαίνω είναι πως η αντιφασιστική πάλη υπήρξε, στη διάρκεια της κατοχής, πολύ περισσότερο κοινωνικά επικαθορισμένη από ό,τι αντιλαμβάνονταν ακόμη και οι ίδιοι οι πρωταγωνιστές της πολλές φορές. Με αυτήν την έννοια, μια πολύ ισχυρή ερμηνεία του γεγονότος πως η «νικηφόρα επανάσταση» χάθηκε με τον τραγικότερο τρόπο δεν μπορεί παρά να συνδέεται με  την ιδιαίτερη εμμονή και από το ΚΚΕ, για λόγους που μένει να συζητηθούν, στην «εθνική» διάσταση του αγώνα, ακόμη κι όταν ήταν φως φανάρι το ταξικό περιεχόμενο του και, πολύ περισσότερο, η ταξική διάσταση των «πλησιαζόντων γεγονότων». Οι αντίπαλοι το κατάλαβαν πολύ καλύτερα και πορεύτηκαν ορθολογικά με βάση το πραγματικό επίδικο γι’ αυτούς. Γι’ αυτό, κιόλας, δεν είχαν κανέναν ενδοιασμό, ακόμη και οι αντιφασίστες ανάμεσά τους, να συνεργαστούν αδελφικά με τους δοσίλογους και τους ταγματασφαλίτες.  Θέλω να πω, με όλο το μεγαλείο, το ΕΑΜ δεν κέρδισε: έχασε. Και η ήττα δεν μπορεί να αφήνεται στο χώρο του ανεξήγητου. Κατά τη γνώμη μου, να το ξαναπώ, η πατριωτική υπερεπένδυση ήταν κύρια αιτία αυτής της τόσο επώδυνης για την ελληνική κοινωνία ήττας. Τα προηγούμενα, ωστόσο, δεν σημαίνουν πως μου διαφεύγει ο πολύ υλικός χαρακτήρας της επίδρασης που έχει η εκ γενετής προσχώρηση στη μείζονα φαντασιακή κοινότητα, την οποία συνιστά το έθνος και το έδαφός του.  Ούτε ό,τι θεωρώ ασήμαντα όσα σπουδαία μας έμαθε ο Γκράμσι με τα κείμενά του για το Risorgimento. Οι ιδέες, οι παραστάσεις, τα αισθήματα τα σχετικά «με το έθνος και την πατρίδα» είναι εξαιρετικά πρακτικά και αποτελεσματικά στοιχεία της ύπαρξης όλων μας. Γι’ αυτό, άλλωστε, αποτελούν και σημαντικό μέρος της διαδικασίας κατασκευής του σύγχρονου υποκειμένου. Ξέρω καλά, επομένως, πως κανείς δεν μπορεί να αποφύγει την αναμέτρηση μαζί τους. Δεν πρόκειται για ψευδή συνείδηση, αλλά για απολύτως υλική πραγματικότητα.  Και, ακριβώς γι’ αυτό, σε αντίθεση με τους πατριωτικά κλίνοντες ανάμεσά μας, θεωρώ πως πρέπει να προσέχουμε πάρα πολύ: η προσβολή του εθνικού αισθήματος των ανθρώπων δεν μπορεί να τίθεται εντός παρενθέσεως. Πολύ περισσότερο, όμως, δεν είναι δυνατόν να θεωρείται πως είναι πολιτικά αξιοποιήσιμη ως τέτοια. Η επιμονή στο διεθνισμό σε αυτήν ακριβώς την περίσταση είναι που γίνεται απολύτως αναγκαία. Θα τελειώσω όπως ξεκίνησα, θυμίζοντας δηλαδή πως διαβάζετε μια επιφυλλίδα και όχι κάποιο απαιτητικό πόνημα. Και επιμένοντας πως αυτή η συζήτηση πρέπει να γίνει σοβαρά και σε βάθος, εφόσον η κύρια παράδοση της αριστεράς δεν βοηθάει, νομίζω, στην αντιμετώπιση των μεγάλων αυτών θεμάτων. Τα «αυτονόητα» δηλαδή, και τα πατριωτικά-αντιιμπεριαλιστικά ανάμεσά τους, ελάχιστα αυτονόητα είναι. Προκειμένου να γίνει αντιληπτό τι θέλω να πω παραπέμπω στο μέσον (!) τοy θαυμάσιου τόμου Φωνές από τη Βαϊμάρη [1], εκεί όπου «αντικρυστά» είναι τα κείμενα του «Σπάρτακου» και του Γκέμπελς. Όπου ο ναζιστής απευθύνεται στο γερμανό εργάτη και στον «αγαπητό φίλο της Αριστεράς», λέγοντας πως το βασικό ζήτημα, «που μας χωρίζει» είναι «εθνικός ή διεθνικός ο στόχος;» και η κομμουνιστική συλλογικότητα καταλήγει «ω, νάτη μας προσμένει στον κόσμο η Διεθνής».  Έχουν δίκιο και οι δυό. ___________ [1] Σε μετάφραση και με εισαγωγικό σημείωμα του Γεράσιμου Λυκιαρδόπουλου, εκδόσεις Ύψιλον, 2011. Περιέχει κείμενα των Albert Einstein, Sigmund Freud, Ernst Junger, Hans Ostwald, Ομάδα "Σπάρτακος", Joseph Goebbels, Ludwig Bauer, Alfred Döblin, Heinrich Mann, Stefan Zweig. Η στήλη του Χρήστου Λάσκου κάθε Τρίτη στο Red Notebook

«Γιορτάζουμε την έναρξη του πολέμου κι όχι τη λήξη του» αναδημοσιευση απο τηΝ ελευθεροτυπία

«Γιορτάζουμε την έναρξη του πολέμου κι όχι τη λήξη του»

Του Σάκη Αποστολάκη

Στο γραφείο του Τ.Μηταφίδη, στο δημαρχείο της Θεσσαλονίκης, υπάρχει μία πινακίδα οδοσήμανσης, που έφτιαξαν οι υπάλληλοι του Δήμου Θεσσαλονίκης. Γράφει «30ή Οκτωβρίου, Ημέρα Απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης». Είναι μια πινακίδα που ο Τ. Μηταφίδης εύχεται να δει κάποια στιγμή σε μια οδό της πόλης.

Η διάβαση του ποταμού Αξιού με σχεδίες στις 26 προς 27 Οκτώβρη. Στο βάθος διακρίνεται η ανατιναγμένη γέφυρα απο τους αποχωρούντες Γερμανούς. Ανάμεσά τους διακρίνονται ο μητροπολίτης Ιωακείμ Κοζάνης, ο επιτελάρχης της ΟΜΜ Λαγγουράνης, ο επιτελάρχης της Χ μεραρχίας Καστανάς. «Υπάρχει μία πολιτική σ' αυτή την πόλη όλα αυτά τα χρόνια. Πέραν του ότι σ' αυτή τη χώρα δεν γιορτάζεται το τέλος του πολέμου, όπως συμβαίνει στις υπόλοιπες χώρες, αλλά η έναρξή του, ειδικά εδώ στη Θεσσαλονίκη είναι σχεδόν άγνωστο ότι αυτή η πόλη κυριολεκτικά σώθηκε από του Χάρου τα δόντια, στις 30 Οκτωβρίου, όταν αποβιβάστηκαν δυνάμεις του ΕΛΑΣ εδώ, κατά παράβαση της Συμφωνίας της Καζέρτας, που προέβλεπε παράδοση της πόλης και των Γερμανών στους Εγγλέζους».

Οι Γερμανοί, για να παζαρέψουν τη σωτηρία τους, είχαν παγιδέψει με εκρηκτικά όλες τις υποδομές της πόλης. Το λιμάνι, την Ηλεκτρική Εταιρεία, το σιδηροδρομικό σταθμό, το υδραγωγείο.

Oχήματα της RAF στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης «Υπήρχαν διαπραγματεύσεις, κυριολεκτικά με το πιστόλι στον κρόταφο, στις οποίες συμμετείχε όχι ο μητροπολίτης Θεσσαλονίκης, ο Γεννάδιος, αλλά ο μητροπολίτης Ιωακείμ της Κοζάνης, ο οποίος ήταν ΕΛΑΣίτης». Τελικά επήλθε συμφωνία, αλλά υπό την πίεση του ΕΛΑΣ που στο μεταξύ είχε περάσει με σχεδίες τον Αξιό.

«Επειδή το καθεστώς του Εμφυλίου τα παρέσυρε όλα αυτά και η Ιστορία γράφτηκε από τους νικητές και από τους συνεργάτες των ναζί, αυτή η πτυχή της Ιστορίας παρέμεινε άγνωστη. Υποτιμήθηκε. Γίνεται μια τυπική τελετή στο Γ' Σώμα Στρατού και τίποτε άλλο».

Παρά τα χρόνια που πέρασαν, αυτή η πτυχή της Ιστορίας της πόλης παραμένει άγνωστη. Μαζί και οι πρωταγωνιστές της. «Πέρασαν τόσα χρόνια. Αποκαταστάθηκε με νόμο η Εθνική Αντίσταση. Αλλά ποτέ αυτή η πόλη, ως πόλη, σε επίπεδο δημοτικής αρχής, δεν τίμησε τους σωτήρες της. Τον Ευριπίδη Μπακιρτζή, τον Μάρκο Βαφειάδη, τον Συννεφάκη, όλους αυτούς οι οποίοι συνέβαλαν στη διάσωση της πόλης από την καταστροφή. Και μάλιστα, προηγήθηκαν αρκετοί νεκροί στη Νέα Μεσημβρία και στη Νέα Σάντα, όπου δόθηκαν μάχες ολόκληρες για να μπορέσουν να μπουν στη Θεσσαλονίκη από διάφορες μεριές τα στρατεύματα του ΕΛΑΣ. Μπήκαν με σχεδίες από τις εκβολές του Αξιού, γιατί ήταν ανατιναγμένη η γέφυρα».

Οπως λέει ο Τ. Μηταφίδης, σ' αυτή την πόλη αποσιωπήθηκε η Ιστορία. Γίνεται τριήμερο εορτασμών, η Θεσσαλονίκη είναι στο επίκεντρο, αλλά ο εορτασμός εξαντλείται στην 28η Οκτωβρίου, το «Οχι», τις παρελάσεις κ.τ.λ. «Ποτέ δεν γιορτάστηκε η απελευθέρωση. Και ποτέ δεν δόθηκαν τα ονόματα σε δρόμους -σε κάποιους περιφερειακούς δήμους ίσως να υπάρχουν- των σωτήρων, στην κυριολεξία, της πόλης. Οι οποίοι μάλιστα έπεσαν και σε δυσμένεια γιατί δεν εφάρμοσαν τη Συμφωνία της Καζέρτας». Αντίθετα, έχει δοθεί σε δρόμο το όνομα του μεταξικού δημάρχου, Κωνσταντίνου Μερκουρίου. «Ηταν ο μεταξικός δήμαρχος Θεσσαλονίκης που έβαλε συνεργεία του δήμου και ξήλωσε το εβραϊκό νεκροταφείο», λέει ο Τ. Μηταφίδης.

Υπάρχουν όμως πολλές πτυχές της Ιστορίας της πόλης που παραμένουν άγνωστες και αποσιωπούνται επί δεκαετίες. Αναφέρει ενδεικτικά:

* Εχει δοθεί σε δρόμο της πόλης το όνομα του κατοχικού δημάρχου Θεσσαλονίκης, Γιώργου Σερεμέτη, ο οποίος στις 26 Μαρτίου 1943 -μία βδομάδα μετά την πρώτη αποστολή 2.400 εβραίων της Θεσσαλονίκης στα κρεματόρια του Αουσβιτς- εισηγήθηκε στο δ.σ. «την μετονομασίαν των οδών της πόλεως των φερουσών ισραηλιτικά ονόματα».

* Εχουμε φτάσει σήμερα στο 2013 και το δημοτικό συμβούλιο Θεσσαλονίκης δεν έχει καταργήσει τις αποφάσεις του χουντικού δημοτικού συμβουλίου, το οποίο με βάση το διάταγμα 169 ξέπλυνε όλα τα εγκλήματα των ταγματασφαλιστών, γιατί εξίσωσε την αντίσταση κατά των κατακτητών με την αντίσταση κατά των ΕΑΜοβουλγάρων. Τους έδωσε μάλιστα και πολεμικές συντάξεις και υπολογίστηκε διπλή η θητεία τους. Αυτή η διάταξη υπάρχει ακόμη στον κώδικα πολιτικών και στρατιωτικών συντάξεων.

* Ο Δήμος Θεσσαλονίκης αποφάσισε την ανάπλαση της πλατείας Ελευθερίας. Υπήρξε τόπος συγκέντρωσης των εβραίων της Θεσσαλονίκης από τους ναζί για να τους στείλουν στο Αουσβιτς. Αλλά υπάρχει και μια άλλη πτυχή της Ιστορίας. Η πλευρά που έχει σχέση με την ιστορία του Εργατικού Κινήματος. Η πρώτη συγκέντρωση Πρωτομαγιάς επί Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και Νεοτούρκων έγινε το 1910 στην πλατεία Ελευθερίας, με ομιλητή τον Κριστιάν Ρακόφσκι, τον οποίο αργότερα εξόντωσε ο Στάλιν. Επίσης το '36, στην πλατεία Ελευθερίας έγινε η ομαδική κηδεία των θυμάτων της Πρωτομαγιάς.

* Στη Θεσσαλονίκη, στις 15 Μαΐου του 1941, ελάχιστο χρόνο από την κατάληψη της χώρας από τους ναζί, ιδρύθηκε η πρώτη αντιστασιακή οργάνωση στην Ευρώπη, η Ελευθερία. Κανείς δεν θα βρει τίποτα στην πόλη γι' αυτό.

Εβραίοι Θεσσαλονικείς στην πλατεία Ελευθερίας πριν σταλούν στα Αουσβιτς **Υπάρχει ένα κομμάτι σ' αυτό που λέμε γερμανικές αποζημιώσεις που αφορά τη Θεσσαλονίκη και το οποίο δεν το έχουν εντάξει στην εθνική διεκδίκηση. Αλλά το έχουμε εντάξει εμείς, η τοπική επιτροπή, και πήγαμε και στο γερμανικό προξενείο. Είναι τα λύτρα που πλήρωσαν γονείς και οικογένειες για να σώσουν παιδιά και άντρες από 17 ώς 45 χρόνων, που τους έπαιρναν οι Γερμανοί και τους έβαζαν στα καταναγκαστικά έργα, όπως λατομεία κ.λπ. Το αεροδρόμιο της Μίκρας αυτοί το έφτιαξαν. Τους έπαιρναν ομήρους και αρκετοί απ' αυτούς δεν γύρισαν. Για να γλιτώσουν τα παιδιά αυτά και τους άντρες οι οικογένειές τους, αποδεδειγμένα και από τη δίκη Μαξ Μέρτεν, του Γερμανού διοικητή της Κομαντατούρ στη Θεσσαλονίκη, που ευθύνεται για την εκκαθάριση 45.000 Εβραίων, και από τα αρχεία της Τραπέζης της Ελλάδος, είχαν πληρώσει 1,5 δισ. δραχμικά μεροκάματα. Αυτά αποτελούν διεκδίκηση της πόλης.

* Υπήρξε η άρνηση της προηγούμενης δημοτικής διοίκησης να ενταχθεί η Θεσσαλονίκη στο Δίκτυο Μαρτυρικών Πόλεων. Μια πόλη που είναι διεθνώς γνωστή για την εξόντωση των εβραίων κατοίκων της. Επειτα από διεθνή σάλο, ανακλήθηκε η απόφαση, αλλά την έκρυψαν στα συρτάρια. Και τελικά, από την ανάκλησή της, το 2008, η Θεσσαλονίκη εντάχθηκε στο δίκτυο το 2012, και με άλλη δημοτική αρχή. Εξαιτίας αυτού, όταν το 2011 το Δίκτυο Μαρτυρικών Πόλεων συνεδρίαζε στον Χορτιάτη και συμμετείχε μια επιτροπή από το Δήμο Θεσσαλονίκης μαζί με τον Γιάννη Μπουτάρη, αναγκαστήκαμε να συμμετέχουμε ως απλοί παρατηρητές.

* Ο επί χούντας δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Βύρων Αντωνιάδης (5/8/1967-12/4/1968) ήταν πρόεδρος των ενόρκων στη δίκη Λαμπράκη που απάλλαξε τους ηθικούς αυτουργούς, που ήταν οι αξιωματικοί της αστυνομίας.

«Πολλά τέτοια γεγονότα αποτελούν πυξίδα για το πώς αντιμετωπίστηκε η Ιστορία της πόλης», λέει Τ. Μηταφίδης. Και όπως λέει, είναι μία κατάσταση που ξεκίνησε από τον Εμφύλιο, έφτασε ώς τη χούντα, συντηρήθηκε από το κλίμα του Ψυχρού Πολέμου και συνεχίζεται ακόμη ώς σήμερα. «Η Ελλάδα έγινε το πειραματικό εργαστήριο του Ψυχρού Πολέμου. Κι αυτό συνεχίστηκε μέχρι το 1974», τονίζει. Ομως δεν σταμάτησε. «Δεν είναι τυχαίο ότι ενώ η χούντα έπεσε το 1974, το 1975 η κυβέρνηση Καραμανλή κατέστρεψε όλα τα αρχεία εγκληματιών πολέμου. Σε όποια χώρα πας έξω, θα τα βρεις. Εδώ δεν θα τα βρεις. Γιατί ορισμένες από τις κυβερνήσεις μετά την πτώση της χούντας είχαν σχέση με ανθρώπους από την περίοδο της δικτατορίας. Αλλά τι να πεις; Στη σημερινή κυβέρνηση, γραμματέας του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη είναι ο βασιλικός επίτροπος του στρατοδικείου της Θεσσαλονίκης που δίκασε τη Δημοκρατική Αμυνα, ο Αθανάσιος Ανδρεουλάκος...».

Ο Τ. Μηταφίδης πιστεύει ότι όλα αυτά, σε συνδυασμό με το νεοφιλελευθερισμό της αγοράς, οδηγούν στην αποσιώπηση της αλήθειας και στην ενδυνάμωση των νεοναζιστικών κινημάτων, όπως η Χρυσή Αυγή. «Οι χρυσαυγίτες μιλάνε στη Βουλή με τη γλώσσα του Εμφυλίου. Δεν το κρύβουν. Γι' αυτό είναι πολύ κρίσιμο για τη νέα γενιά να μάθει την ιστορική αλήθεια, επειδή τα σχολικά βιβλία έχουν απίστευτες αποσιωπήσεις και διαστρεβλώσεις. Το ζήτημα της ιστορικής μνήμης, της ιστορικής αλήθειας είναι αυτή τη στιγμή διεθνές διακύβευμα. Το αντιφασιστικό κεκτημένο, όπως και σ' εμάς το αντιδικτατορικό κεκτημένο, με το οποίο διαπαιδαγωγήθηκαν γενιές κι αποτελούσαν ιστορική ασπίδα και ανάχωμα απέναντι στα νεοφασιστικά κινήματα, έχουν γκρεμιστεί από το νεοφιλελευθερισμό της αγοράς».

Αυτό όμως που θα μπορούσε να βάλει φρένο στο μίσος και στην αδικία είναι οι ίδιοι οι πρωταγωνιστές του Εμφυλίου και από τις δύο πλευρές. «Ο ρόλος της ΕΔΙΑ δεν είναι η αναμόχλευση των ιστορικών παθών. Το ότι εμείς κάνουμε μια εκδήλωση για να αναμετρηθούμε με οικεία κακά, δείχνει ακριβώς ότι αντιμετωπίζουμε την Ιστορία απροκατάληπτα. Υπάρχει όμως κάτι σημαντικό. Οι γενιές οι οποίες συγκρούστηκαν δεν έχουν τον τυφλό φανατισμό που έχουν κάποιοι φρέσκοι, οι οποίοι δεν ξέρω από πού αντλούν αυτό το πάθος. Ερχονται στις εκδηλώσεις άνθρωποι που πολέμησαν μεταξύ τους, που ήταν από το ίδιο χωριό. Και συνεχίζουν να ζουν στο ίδιο χωριό. Επειδή όμως έζησαν απίστευτες φρικαλεότητες στη διάρκεια του Εμφυλίου, λειτουργούν παιδαγωγικά για τις νέες γενιές. Διηγούνται μάχες, τους σκοτωμούς, την αγριότητα και δείχνουν στους νέους, οι οποίοι συρρέουν στις εκδηλώσεις μας για να μάθουν, ότι το μίσος δεν οδηγεί πουθενά».

Στη Θεσσαλονίκη, η αποσιώπηση της ιστορικής αλήθειας συνετέλεσε στο να γίνει μια συντηρητική πόλη. «Αποκρύφτηκε μία ολόκληρη πλευρά της Ιστορίας της πόλης. Αυτό, σε συνδυασμό με το ότι έγινε ο τόπος των πολιτικών δολοφονιών του Λαμπράκη, του Τσαρουχά, του Πολκ, ότι θεωρούνταν η έπαλξη κατά του εκ του βορρά κινδύνου, συνετέλεσαν στο να γίνει συντηρητική η πόλη. Γι' αυτό και στη Θεσσαλονίκη τόσο η αντιφασιστική όσο και η αντιδικτατορική αντίσταση είναι άστεγες, άπορες και άγνωστες», τονίζει ο Τ. Μηταφίδης.

ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ ΠΡΑΣΙΝΟΙ Η αποπληρωμή του αναγκαστικού κατοχικού δανείου δε μπορεί να καθυστερήσει άλλο…

ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ ΠΡΑΣΙΝΟΙ

Η αποπληρωμή του αναγκαστικού κατοχικού δανείου δε μπορεί να καθυστερήσει άλλο…

Πρωτοφανείς οι καταστροφές της Ελλάδας από τη Γερμανία, λέει η Tagesspiegel( για την κατοχή)

Πρωτοφανείς οι καταστροφές της Ελλάδας από τη Γερμανία, λέει η Tagesspiegel

Ο σχετικός φάκελος είναι ήδη στο υπουργείο Εξωτερικών   (Φωτογραφία:  ΑΠΕ )

Βερολίνο, Γερμανία

Με συγκεκριμένους αριθμούς περιγράφει ο αρθρογράφος της εφημερίδας Tagesspiegel του Βερολίνου τα δεινά που προκάλεσαν οι Γερμανοί στην Ελλάδα, την περίοδο του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, σε άρθρο που αναφέρεται στις πολεμικές αποζημιώσεις.

Σύμφωνα με την Deutsche Welle ο συντάκτης του κειμένου αναφέρει ότι «καμιά άλλη χώρα κατοχής όπως η Γερμανία δεν κατέστρεψε τόσο, όσο την Ελλάδα».

Προσθέτει ότι «130.000 άμαχοι, γυναίκες και παιδιά, εκτελέστηκαν ως αντίποινα για τις επιθέσεις των ανταρτών. 70.000 Εβραίοι οδηγήθηκαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, 300.000 έπαθαν κρυοπαγήματα και πείνασαν, επειδή οι Γερμανοί κατέσχεσαν τρόφιμα και καύσιμα. Το 50% των υποδομών της χώρας και το 75% της βιομηχανίας καταστράφηκαν».

Στο ίδιο άρθρο περιγράφεται το δίλημμα του πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά: «η ελληνική κυβέρνηση βρίσκεται σε δίλημμα. Εάν παραιτούνταν από τις αξιώσεις, θα ξεσπούσε στην Ελλάδα θύελλα οργής. Από την άλλη πλευρά, ο πρωθυπουργός Σαμαράς δεν θέλει να επιβαρύνει με αξιώσεις δισεκατομμυρίων τις σχέσεις του με την Άνγκελα Μέρκελ, τις οποίες με τόσο κόπο μόλις αποκατέστησε.

» Η ιδέα να καλύψει η Ελλάδα μεγάλο μέρος του χρέους της με τις αποζημιώσεις μπορεί να είναι ελκυστική, εντούτοις όχι ιδιαίτερα ρεαλιστική καθώς όλες οι προσπάθειες που έγιναν μέχρι σήμερα από έλληνες ενάγοντες σε ελληνικά, γερμανικά και διεθνή δικαστήρια, απέτυχαν. Γι΄ αυτό και η ελληνική κυβέρνηση αναβάλει την ενασχόληση με το ζήτημα.

» Ο φάκελος παραδόθηκε τώρα στο Νομικό Συμβούλιο του Κράτους που καλείται να εξετάσει την έκθεση της Ομάδας Εργασίας. Αυτό μπορεί να πάρει χρόνο. Και μάλλον αυτός είναι και ο στόχος», καταλήγει η εφημερίδα.

• «Θέμα του διεθνούς δικαίου» απαντά η Αθήνα για τις γερμανικές αποζημιώσεις
• «Καμία ελπίδα» για τις γερμανικές αποζημιώσεις, διαμηνύει το Βερολίνο
• «Είναι ανιστόρητος» λέει ο Γλέζος για τις δηλώσεις Σόιμπλε περί αποζημιώσεων

Με αφορμή το ναζιστικό χαιρετισμό του ποδοσφαιριστή της ΑΕΚ Γ. Κατίδη: Τα “ΟΧΙ” του ποδοσφαίρου στην Κατοχή/αναδημοσιευση απο το Erodotos Weblog

Erodotos Weblog

Με αφορμή το ναζιστικό χαιρετισμό του ποδοσφαιριστή της ΑΕΚ Γ. Κατίδη: Τα “ΟΧΙ” του ποδοσφαίρου στην Κατοχή
 

Ο σπουδαίος ρόλος της Ε.Ε.Α.

Η επιβίωση! Αυτό είχε σημασία στα χρόνια της «φωτιάς». Που καιρός για ποδόσφαιρο; Η μόνη δίοδος για τους αθλητές άκουγε στο όνομα Ε.Ε.Α. σύμβολο οικονομικής, αλλά και ηθικής στήριξης για αυτούς. Η Ένωση Ελλήνων Αθλητών επανιδρύθηκε ουσιαστικά το 1942, έχοντας στην πρώτη γραμμή τους «στιβικούς». Γι’ αυτό τον λόγο έγινε αρχικά γνωστή με την επωνυμία «Στίβος», έχοντας πρωτοστάτη τον βαλκανιονίκη, Γρηγόρη Λαμπράκη και δίπλα του, τους Καραγιώργη, Μισαηλίδη, Θάνο και Φραγκούδη.

Αγώνες για εράνους, συσσίτια, υγειονομική περίθαλψη και παρακολούθηση ήταν η κύρια δράση της. Οι άποροι, οι πονεμένοι, αλλά και οι φυματικοί που άφηναν την τελευταία τους πνοή στα γεμάτα αίμα κρεβάτια του «Σωτηρία», έβλεπαν ένα χέρι βοηθείας από την Ε.Ε.Α. Στο ξεκίνημά της περιοριζόταν στο Καλλιμάρμαρο, ώσπου ενισχύθηκε με ποδηλάτες, πυγμάχους, μπασκετικούς και παλεστές. Απλώθηκε σε ολάκαιρο τον αθλητικό χώρο. Παρ’ όλα αυτά ο ρόλος της «φούντωσε» το δεύτερο μισό του 1942 όταν μπήκε και το ποδόσφαιρο.
Η κόντρα της Ε.Ε.Α. με την Ε.Π.Ο.
Το 1943 η Ε.Ε.Α. δυναμώνεται, με τους αγώνες που πραγματοποιεί να γνωρίζουν την αποδοχή όλου του κόσμου. Νομοτελειακά η Ε.Π.Ο. έρχεται πλέον… δεύτερη, ενώ η μεγάλη κόντρα μεταξύ των δύο πλευρών αρχίζει όταν η Ε.Ε.Α. αναλαμβάνει τον Μάιο να διοργανώσει το Κατοχικό Πρωτάθλημα.
Ολυμπιακός, Παναθηναϊκός και ΑΕΚ μπαίνουν στον θεσμό ενώ μαζί τους ακολουθούν Απόλλων, Αστέρας, Αθηναϊκός, Αρίωνας, Άμυνα Νίκαιας, Εθνικός, Παγκράτι, Θησέας και Προοδευτική. Οι φίλαθλοι γεμίζουν τα γήπεδα μέχρι που το πρωτάθλημα σταματάει τον Ιούλιο του ίδιου έτους.
Η διάσπαση δεν αργεί να έρθει. Ο Ολυμπιακός και η ΑΕΚ παραμένουν στην Ε.Ε.Α. ενώ ο Παναθηναϊκός πηγαίνει με την πλευρά της Ε.Π.Ο. Έτσι το Σεπτέμβριο οι 26 ομάδες της Ε.Ε.Α. κάνουν το δικό τους πρωτάθλημα σε Φάληρο, Φιλαδέλφεια, Νίκαια , Νέα Σμύρνη, Νέα Ιωνία και Καισαριανή.
Από την άλλη, γίνεται το «Πρωτάθλημα Παναθηναϊκού» με τους Φωστήρα, Γουδί, Αθηναϊκό, Ολυμπιακό Αθηνών, Άγιο Νικόλαο, Μικρασιατική, Ένωση Χαλανδρίου και Ολυμπιάδα να συμμετέχουν. Ωστόσο τα ονόματα δεν ήταν τόσο ελκυστικά, με αποτέλεσμα στις αρχές Δεκεμβρίου να έρθει σε συμφωνία το «τριφύλλι» με την Ε.Ε.Α.
Το Φεβρουάριο του 1944 ξεκινάει το Ενιαίο Πρωτάθλημα Κέντρου με τρεις ομίλους των 22 ομάδων. Δύο των επτά για την Αθήνα (ΑΕΚ, Ατρόμητος, Αθηναϊκός, Παγκράτι, Ολυμπιακός Αθηνών, Άτλας, Φωστήρας και Παναθηναϊκός, Πανιώνιος, Απόλλων, Αστέρας, Γουδί, Αρίωνας, Μικρασιατική) ένας των οκτώ για Πειραιά (Ολυμπιακός, Εθνικός, Προοδευτική, Ατρόμητος Π., Άμυνα Νίκαιας, Αργοναύτης, Θησέας).

Το πρώτο τουρνουά στην Καισαριανή    
Λίγα μέτρα μακριά από τον «ματωμένο» τοίχο της Καισαριανής, έμελε να αναστηθεί και πάλι το ποδόσφαιρο. Να δείξει σημάδια ανάκαμψης. Το πρώτο οργανωμένο τουρνουά μέσα στην κατοχή, ήταν γεγονός με την συνδρομή της Ε.Ε.Α. που βρισκόταν στα «πάνω» της.
Το «Κύπελλο Δημάρχου Καισαριανής» θα άλλαζε για λίγο την ζοφερή πραγματικότητα, ενώ κάποιοι αθλητές θα… σώζονταν. Στην πρεμιέρα του τουρνουά στις 17 Ιανουαρίου του 1943, περίπου 10.000 κόσμος έδωσε το «παρών» στο γήπεδο για να παρακολουθήσει τον αγώνα ΑΕΚ-Παναθηναϊκός 2-2.
Η μικρή αυτή «διοργάνωση» ολοκληρώθηκε στις 21 Φεβρουαρίου. Από την Ε.Ε.Α., πάντως πραγματοποιήθηκαν επίσης φιλικά παιχνίδια, αγώνες μπάσκετ αλλά και ανώμαλου δρόμου. Επιπλέον, αναβίωσε το «Κύπελλο Πάσχα» στην Λεωφόρο Αλεξάνδρας. Πρώτη κοινή διοργάνωση της Ε.Ε.Α. με την Ε.Π.Ο. είναι το Κύπελλο Χριστουγέννων το 1943.
«Αντίσταση» στο γήπεδο

Τον φθινόπωρο του 1942 ένας ποδοσφαιρικός αγώνας που δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ, έδωσε την «σπίθα» της αντίστασης απέναντι στους Γερμανούς. Η Ε.Ε.Α. κανονίζει στην Λεωφόρο Αλεξάνδρας την αναμέτρηση της ΑΕΚ με τον Παναθηναϊκό, ενώ μια επιτροπή παικτών είχε το εξής αίτημα από τον Απόστολο Νικολαΐδη: διάθεση μέρους των εισπράξεων για τους φυματικούς του «Σωτηρία».
Περίπου 15.000 φίλαθλοι βρέθηκαν στο γήπεδο, ενώ αρκετοί ήταν έξω από αυτό. Όλα «χάλασαν» όταν ήρθε ο επιπλέον ορισμός ενός Αυστριακού κατοχικού αξιωματικού, ως διαιτητή της αναμέτρησης. Οι παίκτες των δύο ομάδων βγήκαν έξω, χαιρέτησαν τους φιλάθλους και ανέβηκαν στις εξέδρες για να εξηγήσουν στον κόσμο, πως δεν ήθελαν να αγωνιστούν, καθώς θα ήταν σαν να συμφωνούσαν με τον κατακτητή.
Ο λαός φάνηκε να καταλαβαίνει, ωστόσο κανείς δεν περίμενε τι θα επακολουθούσε. Οι οπαδοί μπήκαν στο γήπεδο, έσπασαν τα δοκάρια, κατέστρεψαν τις ξύλινες εξέδρες και τον αγωνιστικό χώρο. Οι βρισιές και τα συνθήματα πήγαν… σύννεφο. Στην συνέχεια έγινε αντιφασιστική διαδήλωση που έφτασε μέχρι την Ομόνοια και διαλύθηκε μόνο όταν έκαναν την εμφάνισή τους οι γερμανικές δυνάμεις.
Η… αδικημένη ΑΕΚ
Πριν πέσει το πρώτο βόλι, η ΑΕΚ ήταν η ομάδα που μεσουρανούσε εκείνη την περίοδο και κατ’ επέκταση αδικήθηκε περισσότερο έναντι των άλλων ομάδων, από τον πόλεμο. Η «Ένωση» ήταν σαφέστατα ανώτερη έχοντας κατακτήσει το νταμπλ το 1939 και το δεύτερο σερί πρωτάθλημα το 1940.
Αξίζει, μάλιστα να σημειωθεί πως στις 29 Σεπτεμβρίου του 40’ είχε επικρατήσει 7-3 του Ολυμπιακού σε φιλικό με τον Τζανετή να σημειώνει πέντε συνολικά γκολ. Η ομάδα των δέκα διεθνών του «Δικεφάλου» αποτελούνταν από παίκτες όπως οι Γάσπαρης, Χατζησταυρίδης, Τζανετής, Ρίμπας και Μαυρόπουλος. Παρ’ όλα αυτά, το εξαιρετικό επίπεδο των «κιτρινόμαυρων» εξηγούταν και από την «πτώση» που είχαν Ολυμπιακός και Παναθηναϊκός.

Το σύμφωνο Χάμιλτον και ο… ευνοημένος Ολυμπιακός
Τα φρικτά χρόνια της κατοχής έβαλαν (όπως ήταν λογικό) «stop» στις επίσημες διοργανώσεις, ενώ τα σωματεία ήταν υπό διάλυση. Οι ποδοσφαιριστές από την πλευρά τους προσπαθούσαν να βρουν τρόπο (έστω και μέσα στα προβλήματα τους) να κλωτσήσουν το τόπι.
Ήταν χαρά τους να τους εξασφαλίσει κάποιος το να αγωνιστούν.
Ορισμένοι από αυτούς μέσα στην αντάρα της εποχής βρέθηκαν σε άλλες ομάδες από αυτές που άνηκαν προπολεμικά. Το ερώτημα που γεννιόταν μετά τον πόλεμο, ήταν το που θα έπαιζαν αυτοί οι παίκτες; Το σύμφωνο Χάμιλτον, μιας οδού των Πατησίων όπου έγινε η συνάντηση, έδωσε τη λύση.
Αυτό έλεγε πως τα παλιά δελτία δεν ίσχυαν και οι αθλητές θα συνέχιζαν στους συλλόγους που ήταν στην κατοχή. Ευνοημένο ήταν το ΠΟΚ. Ο Ολυμπιακός θα λέγαμε πως ήταν αρκετά κερδισμένος.
Η σταδιακή αποχώρηση των μεγάλων παικτών της δεκαετίας του 30’ στον Ολυμπιακό, αλλά και η γήρανση ορισμένων από αυτών (Γραμματικόπουλος, Δεπούντης, Συμεωνίδης) έφεραν αγωνιστική παρακμή στους «ερυθρόλευκους» πριν έρθει ο πόλεμος.
Τα πράγματα, άλλαξαν με την απελευθέρωση, καθώς η ομάδα του Πειραιά πρόσθεσε στο ρόστερ της, το «θεριό» από την Προοδευτική, Ανδρέα Μουράτη, τον Χατζησταυρίδη (ΑΕΚ) τους Χέλμη, Μινάρδο (Εθνικό) και τον Αποστολόπουλο (Νίκαια).
«Η φωνή του Παναθηναϊκού»
Ο Αντώνης Βρεττός στην πορεία της κατοχής ανέλαβε την διεύθυνση της Λεωφόρου Αλεξάνδρας. Σε ένα από τα πιο ιστορικά γήπεδα της χώρας μας, ο Βρεττός θα εγκαθιστούσε ραδιόφωνο όπου ακούγονταν τα νέα του BBC. Την επόμενη μέρα ο ίδιος κυκλοφορούσε τις πραγματικές ειδήσεις για την έκβαση του πολέμου σε ένα δελτίο που είχε τίτλο «Η φωνή του Παναθηναϊκού».
Στις 8 Οκτωβρίου του 1944, λίγες ημέρες πριν την ελευθερία ύψωσε την ελληνική σημαία και έγραψε στους τοίχους της Λεωφόρου με κιμωλία: «Την προσεχή Κυριακή, μέγας ποδοσφαιρικός αγών Παναθηναϊκού-Αγγλικής Αεροπορίας. Ζήτω η Ελευθερία»! Στην συνέχεια έσπευσε να ενημερώσει τον τότε δήμαρχο Αθηναίων, Γεωργαντά: «Λαμβάνω την τιμή να σας γνωστοποιήσω ότι υπό την ιδιότητά μου ως διευθυντού του Γυμναστηρίου του Παναθηναϊκού Α.Ο. ύψωσα εν αυτώ σήμερον 8 Οκτωβρίου και ώραν 7ην π.μ. την Ελληνικήν Σημαίαν».
Η απίστευτη ιστορία του Ιβάνωφ, του Ηρακλή
Το όνομα του έγινε τρόμος των Γερμανών. Οι σπάνιες ικανότητες του στο σαμποτάζ και τον ανορθόδοξο πόλεμο, ανάγκασαν τους Ναζί να τον επικηρύξουν για πολλά λεφτά, καθώς οι «ζημιές» που τους έκανε ήταν ανεπανόρθωτες. Ο λόγος για τον Γεώργιο Σαΐνοβιτς Ιβάνωφ, ο οποίος στα εφηβικά του χρόνια είχε γραφτεί στον Ηρακλή Θεσσαλονίκης.
Ξεκίνησε με επιτυχία στην ποδοσφαιρική ομάδα του σωματείου, ωστόσο στην συνέχεια τον κέρδισε η κολύμβηση. Παράλληλα αγωνιζόταν και στην ομάδα υδατοσφαίρισης του Ηρακλή. Σε όλα με μεγάλη επιτυχία. Βρέθηκε στην συμπρωτεύουσα, όταν η Πολωνίδα μητέρα του μετά τον θάνατο του Ρώσου πατέρα του παντρεύτηκε τον Έλληνα Γιάννη Λαμπριανίδη. Ο Ιβάνωφ προσπάθησε να ενταχθεί στις γραμμές του εξόριστου πολωνικού στρατού, όταν η πατρίδα του «έπεσε» στις αρχές του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου. Ωστόσο, δεν τα κατάφερε, αφού κατέρρευσε τις επόμενες ημέρες.
Έφυγε για την Μέση Ανατολή και εντάχθηκε στην Πολωνική ταξιαρχία «Καρπάθια», μετά την κατάληψη της χώρας μας. Σε συνεργασία με τις Αγγλικές μυστικές υπηρεσίες τελειοποιήθηκε στο σαμποτάζ και ήρθε στην Αθήνα στις 13 Οκτωβρίου 1941 με το βρετανικό υποβρύχιο «Thunderbolt». Το κωδικό του όνομα, «Μπόλμπυ».
Στις 18 Δεκεμβρίου μετά από προδοσία συλλαμβάνεται από τους Γερμανούς, όμως θα καταφέρει να αποδράσει με ένα ευφυέστατο τρόπο. Παριστάνοντας τον τρελό οδηγήθηκε στο «Αιγινήτειο» για παρακολούθηση. Εκεί με την βοήθεια του ιδρυτή του Παναθηναϊκού, Γιώργου Καλαφάτη, αλλά και του Δημήτρη Γιαννάτου, του τμήματος μπάσκετ του «τριφυλλιού», φυγαδεύτηκε.
Οι Γερμανοί τον επικήρυξαν με 500.000 δρχ. Μόνη βοήθεια του Ιβάνωφ ήταν οι μικρές αντιστασιακές οργανώσεις που τον έκρυβαν. Το 1942 τα πρώτα Γερμανικά υποβρύχια έφτασαν στην Σαλαμίνα και ο Ιβάνωφ έβαλε σκοπό να σαμποτάρει το U-133. Με το συγκεκριμένο οι κατακτητές είχαν βυθίσει βρετανικό αντιτορπιλικό και το χρησιμοποιούσαν για την εκπαίδευση των Ιταλών ναυτικών. Επιπλέον ήταν το μεγαλύτερο.
Στις 14 Μαρτίου 1942 κολύμπησε νύχτα από την ακτή του Πειραιά στον ναύσταθμο της Σαλαμίνας, αφού εφοδιάσθηκε με έναν εκρηκτικό ωρολογιακό μηχανισμό, τον οποίο έδεσε γύρω από την μέση του. Ο Ιβάνωφ έβαλε στα ύφαλα του υποβρυχίου την «βόμβα», και το U-133 ανατινάχθηκε μετά από περίπου δύο ώρες. Βυθίστηκε αύτανδρο με τα 45 μέλη του πληρώματος του.
Το ίδιο… κόλπο έκανε και στο ισπανικό ατμόπλοιο «Άγιος Ισίδωρος» που χρησιμοποιούσαν οι Γερμανοί ως κάλυψη για λαθρεμπόριο. Το 1943 μπήκε μεταμφιεσμένος σε Γερμανό στρατιώτη στο αεροδρόμιο του Ελληνικού. Εκεί κατέστρεψε με εκρηκτικά μεγάλο αριθμό Γερμανικών αεροπλάνων, ενώ στο αεροδρόμιο της Ελευσίνας διέλυσε 87 αεροσκάφοι.
Η προδοσία του Παντελή Λαμπρινόπουλου, ο οποίος εισέπραξε 2.000.000 δρχ. θα στείλει τον Γέρζυ Ιβάνοφ στα χέρια του κατακτητή. Μαζί του και πολλοί στενοί του συνεργάτες, όπως οι Δημήτρης Γιαννάτος, Κώστας Γιαννάτος, Βασίλης Μαλιόπουλος και ο Μιχάλης Παπάζογλου, ο οποίος ήταν εμπνευστής του εμβλήματος του Παναθηναϊκού (τριφύλλι) αλλά και παίκτης και παράγοντας του συλλόγου.
Η δίκη «παρωδία» που ακολούθησε έστειλε τους κατηγορούμενους στο εκτελεστικό απόσπασμα. Ο ίδιος ο Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός επισκέφθηκε τον Ιβάνωφ λίγο πριν την εκτέλεση του. Οι δεκαεπτά καταδικασθέντες οδηγήθηκαν στην Καισαριανή και ενώ τους μετέφεραν πεζούς, ο Ιβάνωφ προσπάθησε να αποδράσει.
Οι Γερανοί τον πυροβόλησαν και τον τραυμάτισαν στον ώμο. Μισοπεθαμένος στήθηκε στον «ματωμένο» τοίχο και με όσο κουράγιο του είχε απομείνει βροντοφώναξε: «Ζήτω η Πολωνία, ζήτω η Ελλάδα».
Η Πολωνία έχει ανακηρύξει τον Ιβάνωφ εθνικό ήρωα, ενώ έχουν στηθεί ανδριάντες και έχει δοθεί τιμητικά το όνομα του σε δρόμους και πλατείες. Στην Ελλάδα έχει στηθεί ανδριάντας του Ιβάνωφ στη Θεσσαλονίκη στην οδό Λαγκαδά, υπάρχει οδός με το όνομα του, ενώ από το 1953 και κάθε χρόνο διοργανώνονται κολυμβητικοί αγώνες στην πόλη με την ονομασία «Ιβανώφεια». Ο Ηρακλής έχει δώσει προς τιμήν του το όνομά του στο κλειστό του γυμναστήριο, γνωστό ως «Ιβανώφειο».

Όταν το ποδόσφαιρο… δάκρυσε
Το ποδόσφαιρο «θρήνησε» και αυτό τους δικούς του ανθρώπους. Ο φόρος αίματος δεν εξαίρεσε τον «βασιλιά των σπορ» στην χώρα μας και σπουδαία ονόματα της εποχής, έχασαν την ζωή τους κάνοντας το χρέος τους στην πατρίδα μας.
Μίμης Πιερράκος (18 Νοεμβρίου 1940 ετών 31)
Ομάδες: (Ένωση Αμπελοκήπων, Παναθηναϊκός)
Θέση: αριστερός επιθετικός
Από τους πιο γνωστούς που πέθαναν στον πόλεμο, ήταν ο Δημήτρης Πιερράκος. Ο αριστερός επιθετικός του Παναθηναϊκού, στις 18 Νοεμβρίου του 1940 σκοτώθηκε από θραύσμα οβίδας στο χωριό Διποταμιά, όπου βρισκόταν η μονάδα του. Κάποια στιγμή άρχισε ένα Ιταλικό πυροβολικό τις βολές και ενώ όλοι έτρεξαν να κρυφτούν, εκείνος συνέχισε να γράφει γράμμα στον αδελφό του. Το μοιραίο ήταν αναπόφευκτο.
Το πρωί, μάλιστα της ίδιας ημέρας έπιασε αιχμάλωτο ένα Ιταλό αεροπόρο που είχε πέσει με το αλεξίπτωτό του. Όπως ήταν φυσικό πήρε τα σχετικά συγχαρητήρια από τους ανωτέρους του. Ο «Μπρακ», όπως ήταν το παρατσούκλι του θα μπορούσε να μην είχε πάει καν στον πόλεμο.
Στο στρατολογικό γραφείο του είπαν ότι είχε την δυνατότητα να μείνει στα μετόπισθεν επειδή ήταν περασμένης κλάσης, γνωστός και είχε μέσον τον αδερφό του. Παρ’ όλα αυτά εκείνος δεν το συζήτησε και πήγε κανονικά στο μέτωπο ως ασυρματιστής. Ο Πιερράκος ήταν παλικάρι, έπαιρνε τον ασύρματο στη πλάτη και προχωρούσε όπως όλος ο στρατός. Αλλά ήταν και μαχητής της ζωής, καθώς βίωσε δύο τραγωδίες.
Ο αδελφός του Τάκης, ο οποίος ήταν αεροπόρος, πέθανε δοκιμάζοντας ένα αεροπλάνο «Brege 14». Τα πηδάλιά του δεν λειτούργησαν. Από το μαράζι και τον αβάσταχτο πόνο, «έφυγε» κι ο πατέρας του Πιερράκου. Πλέον, η μάνα του έπρεπε να προσέχει αυτόν και τα αδέρφια του, Στέφανο (πήγε κι αυτός στην αεροπορία) Γιάννη και Μαρία. Ο Μίμης είχε γεννηθεί στο Γύθειο, το 1909 αλλά από μικρός ήρθε με την οικογένειά του το 1912 στην Αθήνα για να ζήσει.
Τα πρώτα του ποδοσφαιρικά… βήματα τα έκανε στην Ένωση Αμπελοκήπων, όπου τον εντόπισαν άνθρωποι του Παναθηναϊκού το 1926. Η καθιέρωση στους «πράσινους» ήρθε δύο χρόνια αργότερα, όταν ο Μιχάλης Παπαδόπουλος ολοκλήρωσε τη δική του καριέρα. Στην Εθνική έπαιξε 4 φορές (1931-33) και σημείωσε ένα γκολ στη Λεωφόρο κόντρα στη Γιουγκοσλαβία, ενώ με το «τριφύλλι» κέρδισε το μοναδικό προπολεμικό πρωτάθλημα του συλλόγου το 1930 με την παρέα του Άγγελου Μεσσάρη.
Όταν ο Μίμης Πιερράκος πέθανε ο αδελφός του κράτησε μυστικό τον θάνατό του από την μάνα τους, λέγοντας πως απλά είναι αγνοούμενος. Το γράμμα που την ενημέρωσε για το θάνατο του Μίμη το κράτησε αυτός.
Διαβάστε το τελευταίο ματωμένο γράμμα του Μίμη Πιερράκου:
18-11-1940
Αγαπητέ μου αδελφέ Στέφανε,

Σας έστειλα πέντε γράμματα. Δόξα τω Θεώ είμαι καλά.

Στο προηγούμενο γράμμα μου σας έστειλα τη σύστασίς μου, η οποία σήμερα άλλαξε, μην ανησυχείτε όμως διότι και με την παληά θα το λάβω.
Τώρα η σύστασίς μου είναι: Σ’ Σύνταγμα Βαρέως Πυροβολικού , 2α Μοίρα διοικήσεως Τ.Τ 212

Μη ξεχάσεις Στέφανε να μου στείλεις ένα πουλόβερ, μερικά ξυραφάκια, τσιγάρα και λίγο χαρτζιλίκι για κανένα καφεδάκι όταν μπαίνουμε σε κανένα χωριό και για κονιάκ.
Σήμερα, όπως και κάθε μέρα μας επισκέφθηκαν εχθρικά αεροπλάνα . Έγινε αερομαχία. Τους ρίξαμε τρία. Το ένα από αντιαεροπορικό πυροβολικό.
Από το ένα αεροπλάνο γλύτωσαν τρεις με αλεξίπτωτο. Τον έναν εξ αυτών τον έπιασα εγώ. Είχε πέσει 5 χιλιόμετρα μακρυά μας. Αν έβλεπε το τρέξιμό μου ο Σίμισεκ σίγουρα θα με έβαζε στην εθνική για τα 5.000μ.

Τον έφερα στο Διοικητή. Επήρα το αλεξίπτωτο το οποίο είχε σχισθή από ένα δένδρο και το μοιράσαμε στους άνδρες για μαντηλάκια. Έχω φυλάξει για τη Μαρία. Έπειτα από τα σχετικά συγχαρητήρια κάθησα να σας γράψω με ένα φόβο μήπως αυτά που γράφω δεν εγκριθούν και δεν λάβετε το γράμμα μου, γι’ αυτό περιορίζομαι και δεν σας γράφω νέα του Μετώπου παρά μόνο πως πάμε Υπερ-Υπέροχα.

Αν δεν είχα έλλειψι νέων σας θα νόμιζα πως βρίσκομαι σε εξοχή. Αυτό όμως με κάνει να ανησυχώ και να περιμένω με αγωνία γράμμα σας που να μου λες πως η Μαμά, η Μαρία κι ο Γιάννης είναι τελείως καλά,

Φίλησέ μου τη Μαμά και τη Μαρία, πολλές φορές καθώς και τον Γιάννη, κι εγώ φιλώ εσένα, αδελφές μου Στέφανε.

ΜΙΜΗΣ
Μαμακούλα μου γειά σου. Είμαι πολύ – πολύ καλά, να είσαι ήσυχη, πες το και της Μαρίας και δέξου ακόμα ένα φιλί.

ΜΙΜΗΣ
Μαρία μου σε φιλώ και σε παρακαλώ να είσθε τελείως ήσυχοι. Γράψε στη Νίκη, αν σου είνε εύκολο, όχι όμως καλλιγραφικά.

ΜΙΜΗΣ
Το γράμμα που δεν διάβασε ποτέ η μάνα του Πιερράκου:

Σ’ ΣΥΝΤΑΓΜΑ
Β΄ΠΥΡΟΒΟΛΙΚΟΥ
Αρ.Πρωτ. 858
Προς Κυρίαν Πιερράκου
Αθήνα
Κυρία,
Το Σύνταγμα με μεγάλην θλίψην λαμβάνει την τιμήν να σας αναγγείλει ότι ο προσφιλής υιός σας δεν ζη πλέον.

Φονικόν βλήμα ανάνδρου εχθρού απεστέρησε την οικογένειάν του, το Σύνταγμα, την Πατρίδα, προσφιλούς και πολυτίμου τέκνου.

Εις τα ψυχάς όλων ημών μένει αλησμόνητον το αγέρωχον παράστημα, η μεγαλειώδης ψυχραιμία και ο τίμιος ηρωϊσμός του εκλιπόντος υιού σας.
Ήρωες, ωσάν τον Μίμη Πιερράκον δεν αποθνήσκουν, αλλά ζουν εις τα καρδίας όλων των Ελλήνων και ως λαμπρός φάρος καταυγάζουν την οδόν της Δόξης και της Νίκης της μεγάλης μας Πατρίδος.

Ο Πανάγαθος Θεός ας απαλύνη την καρδίαν δεινώς τρωθείσης μητρός, αδελφών και συγγενών και ας ελαφρύνει την γην ήτις τον εδέχθη εις μνήνην αιωνίαν.

Εν ΤΤ 212 τη 16η Δεκεμβρίου 1940

Ο Διοικητής του Συντάγματος

Σπύρος Κοντούλης (Ιούνιος 1944, ετών 29)
Ομάδες: (Άμυνα Νίκαιας, ΑΕΚ)
Θέση: (Χαφ)
Ήταν μια νύχτα του Απρίλη του 1944, όταν ο Σπύρος Κοντούλης συνελήφθη από τους Ναζί στο Πεδίο του Άρεως και μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο του Χαϊδαρίου. Ο σέντερ χαφ της ΑΕΚ, αλλά και της Άμυνας Νίκαιας είχε μόλις βγει από ένα κρησφύγετο από τα Πατήσια για να δει την μάνα του, την οποία πρόλαβε να αγκαλιάσει πριν τον πιάσουν οι Γερμανοί.
Ο Κοντούλης συνάντησε τον αδελφό του Βασίλη (ο οποίος εκτελέστηκε) και τον συμπαίκτη του στην ΑΕΚ Κώστα Χριστοδούλου. Ο τελευταίος δέχτηκε απίστευτα βασανιστήρια πριν τον αφήσουν ελεύθερο.
Αντίθετα, ο Κοντούλης αποφασίστηκε να εκτελεστεί στα μέσα Ιουνίου και οδηγήθηκε με ένα καμιόνι στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής. Στο δρόμο και πιο συγκεκριμένα στο Μετς πήδηξε έξω από το αυτοκίνητο τρέχοντας. Οι αδίστακτοι κατακτητές δεν έδειξαν κανένα έλεος, καθώς με το “στάγερ” «γάζωσαν» το κορμί του.
Ο Κοντούλης πήρε με την ΑΕΚ 2 πρωταθλήματα (1939, 1940), 1 κύπελλο-νταμπλ (1939) και 1 πρωτάθλημα Αθηνών (1940). Αγωνίστηκε συνολικά σε 83 επίσημους αγώνες σημειώνοντας 1 γκολ. Με την Εθνική είχε 3 συμμετοχές. Ο παίκτης, ο οποίος γεννήθηκε στην Κοκκινιά το 1915 πήρε μετεγγραφή στην ΑΕΚ το 1935 από την Άμυνα Νίκαιας.
Νίκος Σωτηριάδης (28 Ιανουαρίου 1941, ετών 32)
Ομάδες: (Λευκός Αστήρ, ΠΑΟΚ)
Θέση: (Τερματοφύλακας)
«Θεριό» ανήμερο στο γήπεδο, ατρόμητος στην μάχη. Αυτός ήταν ο Νίκος Σωτηριάδης, ο οποίος ήταν από τους τερματοφύλακες που δεν υπολόγιζε απολύτως τίποτα στους χωμάτινους αγωνιστικούς χώρους. Ο γκολκίπερ του ΠΑΟΚ και νωρίτερα του Λευκού Αστήρ δεν φοβόταν με τον κίνδυνο να τραυματιστεί σοβαρά. «Ηρωικός» στις εξόδους του αλλά και στις επεμβάσεις του.
Το ίδιο ήταν όμως και στον πόλεμο. Δεν γνώριζε τον τρόμο. Ο Σωτηριάδης ήταν, μάλιστα λοχίας. Το κακό, ωστόσο έρχεται και για τους πιο δυνατούς. Ήταν 28 Ιανουαρίου στο ύψωμα του Τσέροβας, όταν είδε ένα συμπολεμιστή του να πέφτει αιμόφυρτος.
Βγήκε από το προκάλυμμά του και πήγε να τον βοηθήσει. Μια ριπή ιταλικού πολυβόλου τον βρίσκει στο στήθος. Είκοσι δύο ημέρες πριν είχε δώσει το τελευταίο γράμμα στην μάνα του, την αδελφή του και την αρραβωνιαστικιά του, Μάρω Οικονόμου.
Ο Σωτηριάδης άρχισε την ποδοσφαιρική του καριέρα στην ανεξάρτητη ομάδα «Λευκός Αστήρ» και το 1932 πήγε στον ΠΑΟΚ. Κάτω από τα δοκάρια του «Δικέφαλου του Βορρά» ήταν ένας εξαιρετικός τερματοφύλακας. Ο Χαλκιάς. Ο Σωτηριάδης έπρεπε να κάνει υπομονή. Το «αστέρι» του θα… λάμψει σε ένα αγώνα κόντρα στον Ηρακλή στις 19 Φεβρουαρίου 1933. Ο ΠΑΟΚ επικρατεί 4-1 και ο ίδιος πραγματοποιεί εκπληκτική εμφάνιση.
Στην Εθνική ομάδα έπαιξε μία φορά για τα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1938 κόντρα Παλαιστίνη, που αποτελούνταν από Ισραηλινούς ποδοσφαιριστές. Στο 15ο λεπτό ο ομοσπονδιακός τεχνικός Κώστας Νεγρεπόντης τον πέρασε στη θέση του Σπύρου Σκλαβούνου του Παναθηναϊκού ο οποίος είχε τραυματιστεί. Η Ελλάδα νίκησε και πέρασε στον επόμενο γύρο όπου αποκλείστηκε από την Ουγγαρία με 11-1.
Ο Σωτηριάδης γεννήθηκε στα Μουδανιά της Προύσας το 1908 και με τη Μικρασιατική Καταστροφή βρέθηκε στην Θεσσαλονίκη για να ξεκινήσει με την οικογένεια του μια νέα ζωή. Στον ελληνοϊταλικό πόλεμο σκοτώθηκε και ο μπακ του ΠΑΟΚ Γιώργος Βατίκης. Οι συνθήκες του θανάτου του δεν έγιναν γνωστές.
Δημήτρης Αϊντούκοβιτς (27 χρονών 1944)
Ομάδα: Εθνικός
Θέση: αριστερός οπισθοφύλακας
Τα απομεινάρια του πολέμου θα έκοβαν το νήμα της ζωής του Δημήτρη Αϊντούκοβιτς. Ο βασικός αριστερός οπισθοφύλακας του Εθνικού από το 1935 σκοτώθηκε 10 ημέρες μετά την ελευθερία τις πατρίδος, από νάρκες που είχαν ξωμείνει διάσπαρτες. Αναγκαστικά ο «Μήτσος» (όπως τον έλεγαν οι φίλοι του), είχε γίνει ψαράς.
Ύστερα από μια μέρα δουλειάς στα ανοιχτά του Ελληνικού (Χασάνι) γύριζε στο σπιτικό του και την γυναίκα του. Ωστόσο πήγε από τον δημόσιο δρόμο και το κακό έγινε. Η νάρκη, σκάζοντας, τον διέλυσε. Δεν έγινε ούτε κηδεία, ούτε ενταφιασμός. Ο Εθνικός έχασε επίσης το 1944 τον 36χρονο διεθνή μπακ, Δημήτρη Ζορντού.
Οι τραυματίες
Τυχερή μέσα στην ατυχία τους στάθηκαν κάποιοι άλλοι ποδοσφαιριστές καθώς κατάφεραν και επέζησαν παρά τα δεινά του πολέμου. Για ορισμένους από αυτούς ήθελε ο ίδιος ο Θεός να τους χαρίσει την ζωή.
Όπως ο Νικόλας Μουρίκης. Ο τερματοφύλακας του Αθηναϊκού, οδηγήθηκε στο εκτελεστικό απόσπασμα στα Φάρσαλα, ωστόσο δεν χτυπήθηκε. Όταν ήρθε η ώρα της χαριστικής βολής η σφαίρα μπήκε από το ένα μάγουλο και βγήκε από το άλλο. Έτσι και επιβίωσε!
Άξια αναφοράς είναι και η ιστορία του Σπύρου Υποφάντη. Ένας όλμος σκότωσε την ώρα που κοιμόταν, τον γαμπρό, την αδελφή του και το παιδί τους, ενώ ο ίδιος ο παίκτης του Παναθηναϊκού και φίλος του Πιερράκου υπέστη συντριπτικό κάταγμα γόνατος. Τελικά, έζησε, ωστόσο θυσίασε τον ακρωτηριασμό του ποδιού του στην πατρίδα.
Ζωντανοί παρά τα χτυπήματα που δέχτηκαν, έμειναν και οι επίσης του Παναθηναϊκού Ξένος, Αποστολίδης, Κοντογιάννης, Παπαντωνίου, ο Καζαντζόγλου (του Αττικού), Μακράκης (του Εθνικού). Οι Ράγκος και Γρηγοράτος του Ολυμπιακού, αλλά και οι παίκτες της ΑΕΚ, Βαβάνης και Χατζησταυρίδης .

Του Στέλιου Σωπασή (woop.gr) 

απόσπασμα απο το βιβλιο ''ΜΑΡΤΥΡΙΑ ''του Μιχάλη Κωνστατζίκη

απόσπασμα απο το βιβλιο ''ΜΑΡΤΥΡΙΑ ''του Μιχάλη Κωνστατζίκη

:''Ο Στέργιος στα μαγειρεία της χωροφυλακής έβραζε αυγά και τα πήγαινε καυτά στους χωροφύλακες για να τα χρησιμοποιήσουν σαν μέσα μαρτυρίου στους κρατουμένους. ΄Εδεναν τον κρατούμενο και του έβαζαν τα αυγά στις μασχάλες. Είδε και τον Χαραλαμπάκη να βγάζει τα νύχια ενός κρατουμένου με πένσα. Τα έλεγε σε μένα και στη μάνα μου κλαίγοντας. Εγώ ανατρίχιασα. Η μάνα μου κατατρομαγμένη μας ικέτευε να μη πούμε τίποτα σε κανέναν. Τη νύχτα βλέπαμε εφιάλτες. Ο Στέργιος ήταν συνεχώς θλιμμένος, ήθελε να φύγει απ’ εκεί, αλλά πώς;''

Μετονομασία της οδού καθηγητή Βιζουκίδη

Christoph Schminck Gustavus: Ο «ξυπόλυτος ιστορικός» αναδημοσιευση απο το amethystosbooks.blogspot.gr

amethystos: Christoph Schminck Gustavus: Ο «ξυπόλυτος ιστορικός»

amethystosbooks.blogspot.gr

αναρωτιόταν πρόσφατα αν η Γερμανία οφείλει στους Ελληνες 70 δισ. ευρώ. Ακόμα και αν η Ελλάδα αποφασίσει να κινηθεί για να τα διεκδικήσει, θα έχει αποτέλεσμα; 


«Θα βρουν τρόπους να μην επιστρέψουν τα χρέη. Το ξέρουμε, έχουμε την εμπειρία από τους δύο παγκόσμιους πολέμους. Το οικονομικό θαύμα της Γερμανίας οφείλεται εν πολλοίς στο ότι δεν πλήρωσε αυτά τα χρέη. Αυτό είναι που μου προκαλεί πίκρα. Σήμερα η Γερμανία είναι ευκατάστατη. Αντίθετα, όπως είδα στο χωριό Λυγκιάδες, τη δεκαετία του 1990, υπήρχαν ακόμη ερείπια και λαμαρίνες. Τίποτε δεν πληρώθηκε, τίποτε δεν επανορθώθηκε».

– Με άλλα λόγια, λέτε ότι εσείς κρίνετε δίκαιο η Ελλάδα να κινηθεί, εφόσον το αποφασίσει, ούτως ώστε να μην πληρώσει το χρέος της;

«Ναι, αυτό θα έπρεπε να γίνει. Αν η Γερμανία πλήρωνε στην Ελλάδα το κατοχικό δάνειο, η χώρα σας δεν θα είχε τόσα προβλήματα με το χρέος της. Το ναζιστικό καθεστώς ισχυρίστηκε τότε ότι θα πληρώσει μετά τον πόλεμο. Τα ποσά που οφείλει η Γερμανία είναι, μαζί με τους τόκους, πραγματικά τεράστια».

– Αν ήσασταν σήμερα Ελληνας, πώς θα αντιμετωπίζατε τη στάση της Γερμανίας;

«Με οργή και αγανάκτηση. Οχι απέναντι στους Γερμανούς συνολικά. Δεν μπορούμε να τους βάζουμε όλους στο ίδιο τσουβάλι. Αντιτίθεμαι σε αυτές τις φωνές που προκαλούν την όξυνση. Ως Γερμανός αισθάνομαι αγανάκτηση για τη διαχείριση της κατάστασης. Είναι θλιβερό, όταν μάλιστα γνωρίζεις ιστορία και πώς στήθηκε το οικονομικό θαύμα της Γερμανίας τη δεκαετία του 1950. Οι κάτοικοι της Ηπείρου έστειλαν εργατικά χέρια στη Γερμανία. Οι εργάτες δούλευαν σε ορισμένες περιπτώσεις υπό άθλιες συνθήκες προκειμένου να τα βγάλουν πέρα. Αν είχαν γίνει οι επανορθώσεις, το εύρος της μετανάστευσης δεν θα ήταν τέτοιο. Πολλές οικογένειες έφυγαν από τους Λυγκιάδες για να βρουν ψωμί να φάνε στη χώρα εκείνων που κατέστρεψαν το χωριό τους και σκότωσαν γυναικόπαιδα. Φανταστείτε το! Πήγαν στη χώρα των δραστών των εγκλημάτων! Αυτό μου έκανε φοβερή εντύπωση. Οταν τα ξέρεις αυτά, αγανακτείς.

Οπως και με τις αποφάσεις για το Δίστομο. Οτι δηλαδή πέρασαν πολλά χρόνια και δεν μπορούμε να δώσουμε αποζημιώσεις. Θλιβερά πράγματα...».

– Η Ελλάδα έχει τα δικά της προβλήματα. Συμφωνείτε με την εκτίμηση ότι γενικότερα βρίσκεται στο κρεβάτι του Προκρούστη της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους;

«Νομίζω ναι. Υπάρχουν σοβαρές φωνές στη Γερμανία που λένε το ίδιο. Δεν είμαι καθόλου αισιόδοξος όμως.

Στη Γερμανία η κοινή γνώμη δεν συμφωνεί με τέτοιου είδους επιχειρήματα. Πολλές φορές αγνοεί τα ιστορικά γεγονότα. Το ότι η Γερμανία δεν πλήρωσε τα χρέη της είναι άγνωστο σε πολλούς. Επικρατεί η εύκολη λαϊκίστικη ρητορική απέναντι στην Ελλάδα, τύπου “Focus” ή “Bild”.

Η κυρία Μέρκελ έχει πάρει μια επικίνδυνη στροφή και συμπορεύεται με τον λαϊκισμό. Οι υπόλοιποι είμαστε μια μικρή μειοψηφία, δυστυχώς».

Σπάνιες φωτογραφίες από την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από τη ναζιστική Κατοχή, 30 Οκτωβρίου 1944 XYZ Contagion

XYZ Contagion

Σπάνιες φωτογραφίες από την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από τη ναζιστική Κατοχή, 30 Οκτωβρίου 1944
 

Η αντιφασιστική Αντίσταση των λαών /ΕΝΘΕΜΑΤΑ

Η αντιφασιστική Αντίσταση των λαών

enthemata @ 12:30 πμ

 του Άγγελου Ελεφάντη

Xαρακτικό του Τάσσου, από αντιστασιακό λεύκωμα του ΕΑΜ-ΕΠΟΝ (1943).

Στις 18 Ιουνίου 1940, μετά την κατοχή της Γαλλίας από τον γερμανικό στρατό, τη συνθηκολόγησή της και την ανάληψη της διακυβέρνησης της χώρας από την κυβέρνηση Βισύ του στρατάρχη Πεταίν, ο στρατηγός Ντε Γκωλ, από τον ραδιοφωνικό σταθμό του BBC του Λονδίνου όπου είχε καταφύγει, απηύθυνε στους Γάλλους ένα σύντομο αλλά και πολυσήμαντο διάγγελμα: οι ελεύθεροι Γάλλοι, εκείνοι των αποικιών κι όσοι κατέφυγαν στην Αγγλία, δεν αναγνώριζαν τη συνθηκολόγηση και συνέχιζαν τον πόλεμο κατά των Γερμανών στο όνομα της Γαλλίας. Εν κατακλείδι ο στρατηγός Ντε Γκωλ καλούσε τους Γάλλους σε αντίσταση (resistance) στον κατακτητή και το εγχώριο όργανό του, την πεταινική κυβέρνηση Βισύ.

Ο όρος «αντίσταση» συμπύκνωνε την πρακτική βούληση να συνεχισθεί ο αγώνας κατά του ναζισμού μέσα στις συνθήκες πλέον της Κατοχής. Αυτή η διακηρυγμένη βούληση αντάμωνε ιδεολογικά με τις νωπές, σχετικά, παραδόσεις του αντιφασισμού του Μεσοπολέμου, αλλά και με το παλαιότερο, από τον καιρό της Γαλλικής Επανάστασης, επαναστατικό εθνικολαϊκό πνεύμα: «Οι πολίτες έχουν υποχρέωση να εξεγείρονται εναντίον της τυραννίας», θέσπιζε ένα άρθρο της Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη του 1789. Ποια άλλη τυραννία θα μπορούσε να είναι πιο απόλυτη κι απάνθρωπη από τη ναζιστική;

Η Αντίσταση ήταν ένα ολοπαγές γεγονός που ξεπήδησε σε όλες τις ευρωπαϊκές κατεχόμενες χώρες: στην Πολωνία, τη Νορβηγία, το Βέλγιο, τη Γαλλία, την Ιταλία (μετά τη συνθηκολόγηση του Μπαντόλιο τον Σεπτέμβριο του 1943), τη Γιουγκοσλαβία, την Τσεχοσλοβακία, την Ολλανδία, τη Βουλγαρία, την Ελλάδα, την Αλβανία, στα κατεχόμενα της Σοβιετικής Ένωσης· ακόμη και στην ίδια την Γερμανία έχουμε κάποιες αντιστασιακές εκδηλώσεις. Αλλού οργανώνονται ολόκληροι αντιστασιακοί στρατοί (Ελλάδα, Γιουγκοσλαβία, Γαλλία, Ιταλία, ΕΣΣΔ), αλλού η Αντίσταση επιστρατεύει δυναμικές μειοψηφίας σε κατασκοπευτικά δίκτυα, σε δίκτυα σαμποτέρ και συλλογής πληροφοριών στα μετόπισθεν του εχθρού, αλλού επιστρατεύει δυνάμεις και τις κρατά σε αναμονή να δράσουν την κατάλληλη ώρα (ημέρα J), μαζί με τους επίσημους συμμαχικούς στρατούς. Σε κάθε περίπτωση, διεξάγει έναν σκληρό και αποτελεσματικό εν πολλοίς ιδεολογικό αγώνα κατά του ναζισμού ώστε οι ευρωπαϊκοί λαοί να μην αποδεχθούν τη ναζιστική κυριαρχία, να μην προσχωρήσουν στην προοπτική της ναζιστικής Νέας Τάξης. Και δεν ήταν κάτι το αυτονόητο αυτό. Οι επιβλητικές επιτυχίες του γερμανικού στρατού στην πρώτη φάση του πολέμου ήταν τέτοιας έκτασης που μπορούσαν να κάμψουν τις αντιστάσεις και να δημιουργήσουν ισχυρά λαϊκά ρεύματα προσχώρησης.

Σε κάθε περίπτωση, η Αντίσταση οργανώνεται κόντρα και ενάντια στις κυβερνήσεις των Κουίσλιγκς. Το φαινόμενο αυτό συμβαίνει για πρώτη φορά, σε τέτοια έκταση και με τέτοια καθολικότητα, στην ευρωπαϊκή ιστορία.

Το αντιστασιακό πνεύμα δεν ήταν μυστηριακό, μια λαβωμένη εθνική ψυχή που αφυπνίστηκε αιφνιδίως. Το έφεραν στο προσκήνιο μια σειρά παραγόντων που δημιούργησε ο ίδιος πόλεμος, το είδος του πολέμου που διεξαγόταν, το είδος του αντιπάλου και οι μέθοδοί του. Απλώς θα τους κατονομάσω εδώ:

 Η συντριβή των τακτικών στρατών και η πλήρης χρεοκοπία των κυβερνητικών μηχανισμών εμπρός στην επέλαση της Βέρμαχτ δημιούργησαν παντού ένα πολιτικό και διοικητικό κενό, που δεν κατάφεραν να αναπληρώσουν οι εγκάθετες, και ως εκ τούτου αφερέγγυες, κυβερνήσεις. Το κενό αυτό εκμεταλλεύτηκαν και μέσα σ’ αυτό πολλαπλασιάστηκαν οι αντιστασιακές δυνάμεις, που ανέλαβαν να εκπροσωπούν και να υπερασπίζονται το έθνος. Ούτε οι εξόριστες κυβερνήσεις, χωρίς λαό αυτές και μισθοδοτροφοδοτούμενες από τους Εγγλέζους, ήταν σε θέση να καλύψουν το κενό που δημιούργησε, ακριβώς, η υπερορία τους.

 Ο δεύτερος αποφασιστικός παράγοντας ήταν το είδος του πολέμου που εγκαινίασαν οι Γερμανοί. Ο πόλεμος ήταν ολοκληρωτικός, ένας πόλεμος που καταργούσε τις διαχωριστικές γραμμές πολεμιστών και άμαχου πληθυσμού. Το γεγονός αυτό, μαζί με τις σκληρές συνθήκες διαβίωσης των πληθυσμών που επέβαλαν η Κατοχή και οι παντοειδείς διώξεις, εξέθρεψαν αισθήματα μίσους, οργής αλλά και στοιχειώδεις πρακτικές αυτοσυντήρησης που αναπτύσσονταν στο κενό που άφηναν τα διαλυμένα και εξαρθρωμένα κρατικά δίκτυα και τα παραδοσιακά εμπορικά δίκτυα συναλλαγών και επικοινωνιών. Εδώ η πρακτική αυτή εισάγει στη συνωμοτικότητα, στην «παρανομία», για ν’ αποφύγει, ακριβώς, τον έλεγχο των δυνάμεων Κατοχής. Αυτές ακριβώς οι πρακτικές συνιστούν μια μύηση στην παράνομη αντιστασιακή πρακτική, μια πρώτη εκκίνηση προς τη μαζική, πολιτική οργάνωση που θα ’ρθει με τον καιρό.

 Από κει και πέρα, επειδή ο πόλεμος μαίνεται, επειδή παντού η πολιτική διεξάγεται με πόλεμο ζωής και θανάτου, γρήγορα η αντιστασιακή πρακτική, αυτή η αρχική απείθεια έστω, προσλαμβάνει ένοπλες μορφές. Ο ένοπλος αγώνας είναι η κορύφωση του αντιστασιακού πνεύματος, είναι αυτός που απαιτεί και δημιουργεί ταυτόχρονα τη μεγάλη αλληλεγγύη, τη συστράτευση των πολεμιστών και των αμάχων. Και πάντα μέσα στην ίδια χοάνη του αντιφασιστικού αγώνα.

Ο αντιφασισμός είναι η ιδεολογία της αντίστασης, είναι ο κοινός ιδεολογικός συνεκτικός της ιστός. Ο φασισμός ωστόσο, τόσο στην ιταλική όσο και στη γερμανική του εκδοχή, δεν είναι μόνο μια ξένη δύναμη κατοχής. Είναι μια ιδεολογία, ένα κοινωνικοπολιτικό καθεστώς, μια Νέα Τάξη πραγμάτων που επιδιώκει να επιβάλει τις αρχές του παντού: την κατάργηση των αντιπροσωπευτικών δημοκρατικών σωμάτων, τη διάλυση των κομμάτων-συνδικάτων, την καθιέρωση της «αρχής του αρχηγού», τη στρατιωτικοποίηση της εργασίας και του κράτους, τη ρατσιστική εκκαθάριση των κοινωνιών από τα μη άρια στοιχεία, ακραίες εκμεταλλευτικές σχέσεις, τον επιθετικό εθνικισμό, την κρατολατρία, την ιδεολογική χειραγώγηση των μαζών, τον ακραίο αντικομμουνισμό αλλά και τον αντιδημοκρατισμό με βάση, συχνά, αντιπλουτοκρατικά συνθήματα.

 Η πάλη, επομένως, της Αντίστασης κατά του φασισμού κι όχι μόνο ως εθνικοαπελευθερωτική πάλη σημαδεύει ευθύς εξαρχής τα αντιστασιακά κινήματα με μια αριστερή προοπτική. Το «Θάνατος στο φασισμό, λευτεριά στο λαό» ή «Χτυπάτε τους φασίστες, ξένους και ντόπιους φασίστες» γίνονται τα κεντρικά συνθήματα της αντίστασης που προσημαίνουν την αριστερή-σοσιαλιστική, ακόμη και κομμουνιστική προοπτική. Σε όλες τις χώρες, δύο γενικά ρεύματα διαγωνίζονται και συχνά συγκρούονται στο πλαίσιο των αντιστασιακών κινημάτων: το ένα κομμουνιστικής και φιλοσοβιετικής προοπτικής, το άλλο αστικοδημοκρατικής φιλοβρετανικής.

Σε τούτη τη σύντομη και αναγκαστικά σχηματική σκιαγράφηση του αντιστασιακού φαινομένου στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο –που αφήνει απ’ έξω γεγονότα, ηρωισμούς, θυσίες, συγκρούσεις ενίοτε μέχρις εμφύλιου σπαραγμού, δημιουργίες, πολιτιστικές ανθοφορίες αλλά και αναχρονισμούς– θα ήθελα να επισημάνω ένα ακόμη στοιχείο που η αντιστασιακή δράση των ευρωπαϊκών λαών ανέδειξε: τον αντιφασιστικό ευρωπαϊκό λαό, τη βάση για μια άλλου τύπου Ευρωπαϊκή Ένωση: οι camarades, οι tavarits, οι compagnioni, οι comerades, οι drouzi, οι σύντροφοι και συναγωνιστές πάλεψαν και ανταμώθηκαν πάνω από τις πολιτιστικές, θρησκευτικές, εθνικές διαφορές. Ήταν μια κοινότητα. Ήταν. Αλλά χάθηκε.

Το κείμενο πρωτοδημοσιεύθηκε στα «Ενθέματα» στις 16.9.2001. Δημοσιεύεται εδώ με περικοπές. Στην πλήρη μορφή του, στην ιστοσελίδα της «Αυγής» (www.avgi.gr) και στο μπλογκ των «Ενθεμάτων» (enthemata.wordpress.com)

ΜΑΡΤΥΡΙΑ, ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΩΝΣΤΑΤΖΙΚΗΣ, από τις εκδόσεις ΕΝΕΚΕΝ

ENEKEN periodiko

ΜΑΡΤΥΡΙΑ, ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΩΝΣΤΑΤΖΙΚΗΣ, από τις εκδόσεις ΕΝΕΚΕΝ

«...Ο αγώνας συνεχιζόταν πιο έντονος και πιο επικίνδυνος. Λείπαμε συχνά σε διάφορες συσκέψεις ή μεταφέροντας εφόδια στα βουνά. Εγώ δούλευα μέρα νύχτα για την οργάνωση. Έγινα υπεύθυνος του οικονομικού τομέα της τοπικής οργάνωσης του Ε.Α.Μ. Μέσα στις υπάρχουσες συνθήκες δεν ήταν εύκολο να είσαι υπεύθυνος των οικονομικών. Έπρεπε να εκτιμάς τα χρήματα που μαζεύονταν λέβα προς λέβα και τούτο το θεωρούσα τιμή μου. Τα χρήματα που μαζεύονταν αποτελούσαν μεγάλη ευθύνη για μένα μέσα στη φτώχεια που έδερνε τον κόσμο.
   Στο σπίτι μας εξακολουθούσε να μένει η Ρετζίνα που, όπως είπα, είχε πάρει κοντά της η μάνα μου. Ήδη είχαν βάλει στο πέτο των Εβραίων το άστρο του Δαυίδ. Ήταν φανερό πως από μέρα σε μέρα θα τους μάζευαν. Παρακαλούσα τον Αλβέρτο να τους πάμε στο βουνό, στους αντάρτες, αλλά ο μπάρμπα Ιακώβ δεν ήθελε ούτε ν’ ακούσει. «Δεν πάω μ’ αυτούς τους τσιπλάκηδες», έλεγε. «Όπου πάμε, θα πάμε όλοι μαζί». Μάθαμε πως πέθανε κατά τη μεταφορά και οι άλλοι στα κρεματόρια του Άουσβιτς. Όσοι είχαν γίνει Βούλγαροι υπήκοοι δεν τους πήραν. Έτσι, γλίτωσε η άλλη αδερφή της Ρετζίνας, η Πέρλα. Ο Ασέρ, ο άντρας της, είχε γραφτεί Βούλγαρος και η κόρη τους παντρεύτηκε Έλληνα και βαφτίστηκε χριστιανή. Η οικογένεια είχε κρύψει αρκετά υφάσματα στα μπαούλα του σπιτιού μας, τα οποία πήρε η χριστιανή κόρη της Πέρλας. Υποψιαζόταν μάλιστα ότι δεν τα είχαμε δώσει όλα. Όμως δεν κρατήσαμε τίποτα. Για μας αποτελούσε καθήκον αγάπης η φύλαξη της περιουσίας τους. Τους κλάψαμε πολύ. Είχαμε μεγαλώσει μαζί, σαν μια οικογένεια.
   Τα γεγονότα έτρεχαν, η υποχώρηση των Γερμανών αναπτέρωσε το ηθικό μας. Το κίνημα φούντωσε. Ήρθε ο Σεπτέμβρης του 1944. Στις 9 του μήνα άρχισε η κατάρρευση. Επαναστάτησε το σύνταγμα του χωριού μας. Έτρεχαν οι αγγελιαφόροι καβάλα στ’ άλογα. Εμείς χαρές, τραγούδια. Ό κόσμος στους δρόμους, στις πλατείες, και στα αλώνια χόρευε. Η πρώτη απελευθερωτική σύσκεψη των επικεφαλής της πολιτικής και στρατιωτικής οργάνωσης του Ε.Α.Μ. ορίστηκε να γίνει στο σπίτι μας. Μας ειδοποίησαν πως μια μερίδα αξιωματικών δεν παραδινόταν στους επαναστάτες. Κυκλοφόρησε η φήμη ότι ο ΕΛΑΣ κατέλαβε τον σταθμό χωροφυλακής. Εμείς φοβηθήκαμε. Το σπίτι μας ήταν γεμάτο ελασίτες και αν συνέβαινε κάτι κινδυνεύαμε. Δυο μέρες περάσαμε αγωνιώντας. Δεν είχε σταθεροποιηθεί η κατάσταση...»

 

ΑΚΥΒΕΡΝΗΤΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ - 1. Η ΛΕΣΧΗ

ΝΕΑ ΕΚΔΟΣΗ ΣΧΟΛΙΑΣΜΕΝΗ
ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΧΡΥΣΑΣ ΠΡΟΚΟΠΑΚΗ Οι Ακυβέρνητες Πολιτείες του Στρατή Τσίρκα καλύπτουν, κατά κύριο λόγο, τα γεγονότα της περιόδου 1942-1944, την πιο κρίσιμη, δηλαδή, περίοδο του Β΄ παγκοσμίου πολέμου ενώ, ταυτόχρονα, το έργο περιλαμβάνει σκηνές από την ιστορία της αποικιακής Αιγύπτου, τον 19ο αιώνα, καθώς επίσης και από την μετεμφυλιακή Ελλάδα του δεκαετίας του ’50. Ο χρόνος και ο τόπος της αφήγησης εναλλάσσεται γύρω από τρεις πόλεις στις οποίες εξελίσσεται η μυθιστορηματική δράση. Στην Ιερουσαλήμ της Λέσχης, στο Κάιρο της Αριάγνης και στην Αλεξάνδρεια της Νυχτερίδας παρακολουθούμε τις μετακινήσεις των μυθιστορηματικών προσώπων, τα οποία παρασύρονται από τις “τύχες του πολέμου”, την προσφυγική διασπορά και τον αντιφασιστικό αγώνα. Σταθμοί της αφήγησης, η επίθεση του Ρόμελ και η αναγκαστική προσφυγιά των πληθυσμών της Μέσης Ανατολής στην Ιερουσαλήμ, το καλοκαίρι του 1942 (Λέσχη), τα γεγονότα της διάλυσης της Β΄ Ταξιαρχίας των ενόπλων δυνάμεων τον Ιούλιο του 1943 (Αριάγνη), και το κίνημα του Απρίλη του 1944 (Νυχτερίδα). Ο συγγραφέας συντάσσει μια λογοτεχνική μαρτυρία με στόχο την αποκατάσταση της αντίστασης στη Μέση Ανατολή αλλά και την παράλληλη ανάδειξη των «κομμένων κεφαλών», των προσώπων και των μηχανισμών που συντέλεσαν στην περιθωριοποίηση και στο στιγματισμό των πρωταγωνιστών του Απρίλη του 1944. Ιστορία, έρωτας και πολιτική: ένα τρίγωνο, που ενώνει τα ανθρώπινα πάθη με τους κοινωνικούς αγώνες. Η περιπλάνηση των ηρώων στον καινούριο, κάθε φορά, χώρο των “ακυβέρνητων πολιτειών” φέρνει στο προσκήνιο την οπτική γωνία του ξένου, του πρόσφυγα, του εξόριστου, του κυνηγημένου. Ένας μικρόκοσμος, που αποτυπώνει όλη την παθολογία του πολέμου: το φόβο του θανάτου και την αγωνία της επιβίωσης, τις ψυχικές αντιστάσεις και το αγωνιστικό φρόνημα, τις ανθρώπινες αδυναμίες, τη συνάντηση και την αναμέτρηση με τον ?λλο. Κεντρικός ήρωας της τριλογίας, ο Μάνος Σιμωνίδης· ένας τριαντάρης αριστερός διανοούμενος που έρχεται μετά το αλβανικό μέτωπο στη Μέση Ανατολή, και συνδέεται με τις παράνομες αντιφασιστικές οργανώσεις. Παντού «περαστικός και ξένος», θα ακολουθήσει τους δρόμους της καρδιάς και θα βαδίσει πάνω στα ίχνη της μνήμης. Εστιάζοντας το ιστορικό του βλέμμα στις ακυβέρνητες πολιτείες του 20ού αιώνα, ο Τσίρκας δεν μάς προσφέρει μόνο μια τοιχογραφία των ιστορικών περιπετειών που γνώρισε η μεταπολεμική Ελλάδα, αλλά μάς προσφέρει κι ένα σπουδαίο λογοτεχνικό διαβατήριο για να ταξιδέψουμε στο σήμερα. «Γεροσόλυμα, Κάιρο, Αλεξάνδρεια…. Μεσ’ στις μεγάλες πολιτείες της Ανατολής τριγυρνάμε, δίνουμε ραντεβού, ξαναχωρίζουμε, κι από πάνω μας το ίδιο φεγγάρι· μας κυνηγάει σα να μας μάχεται». Διάλογο με την Ιστορία χαρακτήρισε ο συγγραφέας το έργο του. Μέσα από τον σχολιασμό της νέας έκδοσης της τριλογίας, που φωτίζει τα ιστορικά δρώμενα, αναδεικνύεται επίσης και ο διάλογος του συγγραφέα με τη μεγάλη λογοτεχνική ευρωπαϊκή παράδοση και τον μοντερνισμό. 

πηγη: http://www.kedros.gr/product_info.php?products_id=2739

Οι Γερμανοί ξανάρχονται. Ολόκληρη η κλασική ταινία με τον Βασίλη Λογοθετίδη KLIK

Μια ταινία σε σκηνοθεσία Αλέκου Σακελλάριου και σε σενάριο του ίδιου με τον Χρήστο Γιαννακόπουλο. Έχει διάρκεια 90 λεπτά και ήχο mono. Προβλήθηκε για πρώτη φορά το 1948. Πρωταγωνιστούν: Βασίλης Λογοθέτης, Ίλυα Λιβυκού, Βαγγέλης Πρωτόπαππας, Μίμης Φωτόπουλος, Ντίνος Δημόπουλος, Γεωργία Βασιλειάδου, Χρήστος Τσαγανέας, Μουκιανός Ροζάν, Νίτσα Τσαγανέα.

Η ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΠΟΥ ΕΙΧΕ ΔΩΣΕΙ Ο ΘΡΥΛΙΚΟΣ ΕΚΔΙΚΗΤΗΣ ΓΙΩΡΓΗΣ ΒΡΕΝΤΖΟΣ

Η ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΠΟΥ ΕΙΧΕ ΔΩΣΕΙ Ο ΘΡΥΛΙΚΟΣ ΕΚΔΙΚΗΤΗΣ ΓΙΩΡΓΗΣ ΒΡΕΝΤΖΟΣ

το Ντοκυμαντερ :AΛΛΟΣ ΔΡΟΜΟΣ ΔΕΝ ΥΠΗΡΧΕ του Σταύρου Ψυλλάκη

ειδα

Σε μια καταμεστη αίθουσα (Παυλου Ζαννα ) στο Ολύμπιον ..

Την απιστευτη ιστορια μιας ομαδας ανταρτων (ανδρες και γυναικες ) που μειναν κρυμμενοι στις σπηλιές της Κρητης(και σε κρυπτες σπιτιών και σε χαλασματα ) απο το 1948...μεχρι το ....1962 οποτε διεφυγαν μεσω Ιταλιας και πηγαν στην Τασκενδη

Δυο εμειναν εκει κρυμμένοι μεχρι το ..1975....

Ομως το πιο απίστευτο δεν ηταν τα οσα τραβηξαν .. Το πιο συγκλονιστικό και το πιο Μεγάλο

Ηταν να βλεπεις αυτά τα γεροντακια(αυτους τους παππουδες και γιαγιαδες ) σημερα να μιλουν και να φερονται με μια σχεδον υπερανθρωπη Ευγένεια με μια πραγματικά λεβέντικη καλοσυνη και κυριως με μια -ολο ζωή και ηθος - αξιοπρεπεια...

Κυνηγημενοι απο τους Δωσιλογους κυνηγους κεφαλων , κατατρεγμένοι , κρυμμενοι για εικοσι χρονια, καταφεραν ν'αντεξουν και να κρατησουν Ψηλά το κεφάλι μεχρι τα βαθεια γεράματα ..

Οι παπουδες , οι μπαμπαδες οι γιαγιαδες και Μανάδες μας ..

Οτι αξιζε τοτε ,

οτι παραμένει ακομα ζωντανή μνημη , ζωντανή αξιοπρεπεια ..

ολη η αιθουσα βαθυτατα συγκινημένη , στο τελος ξεσπασε σε ζωηρά χειροκροτηματα .. Μαζί με τον σκηνοθετη ηταν και τα παιδια καποιων απο τους τιμώμενους αγωνιστες .. Μια γιαγιά σηκώθηκε και φιλησε τα παιδια ..Ηταν φίλη μιας ανταρτισσας ..

Αξιζει να βλεπουμε τετοιες ταινιες .. Ειναι μνημη , ειναι μαθημα ζωής ειναι μεταγγιση μιας σταλας αξιοπρεπειας στους στεγνους καιρους που ζουμε

Έγραψαν για την ταινία

http://www.istologos.gr

http://www.ert.gr/cinema

http://www.soundmag.gr

Γ. Κοκκινάκος - Πυξίδα

Αυγή

Ελευθεροτυπία

http://docnet.gr

Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου



http://kersanidis.wordpress.com

περι δεξιας αναθεωρησης της ιστοριας της εθνικής αντιστασης και του εμφυλιου (παλιο μου σχόλιο)

Η συγχρονη Δεξια αναθεωρηση δεν ειναι τοσο Χοντροκομμένη για να επαναλαμβανει αμασητα τα παλια περι προδοτων ”εαμο βουλγαρων” κλπ
απλά μετατοπίζει τον Προβολέα ..

Γιατί η Ιστορια -ως μυριαδες αφηγησεις – παντα – κινειται οπως ο προβολέας στη σκηνη ..
Εκεινο λοιπόν που κανει η – Εξυπνη επιστημονική- αναθεωρηση ειναι να μετατοπίζει τον προβολέα στις αφηγησεις .. επικεντρωνεται στις Μικροιστοριες ..Στα πάθη , στο μικροεγκληματα ..Στο ταδε χωριο οι κομμουνισττες εσφαξαν τον ταδε ..στο αλλο τον δεινα ..

Δεν εξεταζει το τι προηγηθηκε ,,και εμφανιζει στατιστικές ..Ποσους σκοτωσαν οι Γερμανοι (στρατιωτες ) ποσους οι ταγματασφαλιτες , ποσους οι Εαμιτες
-και βεβαια επικεντρωνεται στις περιοχες οπου η αντι Εαμική πλευρα ειχε περισσοτερα θυματα ..
- ουτως ή αλλως σ’ αυτου του ειδους την ιστορια τα πάντα ισοπεδωνονται ..Η Εθνική αντισταση έμφανιζεται ως .. εμφυλιος ..(που ξεκινά -υποτιθεται πολύ νωριτερα απο το 46..)Τα Αντιναζιστικά αντιφασιστικά κινητρα ξεχνιουνται κατω απο τα πάθη που ετσι κιαλλιως υπήρχαν ..

Comment από Νοσφεράτος | 04/03/2009