«Ὅσοι θαρροῦν στόν Κύριο θά ἐννοήσουν τήν ἀλήθεια, καί οἱ πιστοί θά παραμένουν κοντά Του μέ ἀγάπη»

 Ἅγιος Ἡσύχιος

«Πρός Θεόδουλο, λόγος περί νήψεως καί

ἀρετῆς τά λεγόμενα ἀντιρρητικά καί εὐκτικά»

  196. Μακάριος πραγματικά εἶναι ἐκεῖνος πού ἔχει κολλήσει τήν εὐχή τοῦ Ἰησοῦ στή διάνοιά του καί φωνάζει πρός Αὐτόν ἀκατάπαυστα μέσα στήν καρδιά του, ὅπως εἶναι ἑνωμένος ὁ ἀέρας μέ τά σώματά μας ἤ ἡ φλόγα μέ τό κερί. Ὅταν περνᾶ ὁ ἥλιος πάνω ἀπό τή γῆ, φέρνει τήν ἡμέρα. Καί τό ἅγιο καί σεβάσμιο ὄνομα τοῦ Κυρίου, ὅταν λάμπει συνεχῶς μέσα στόν νοῦ μας, θά γεννήσει ἀναρίθμητες ἔννοιες, λαμπρές σάν τόν ἥλιο.

197. Ὅταν διασκορπιστοῦν τά σύννεφα, ὁ ἀέρας φανερώνεται καθαρός.

«Οἱ δαίμονες μή ἔχοντας σῶμα, ἐπειδή εἶναι πνεύματα, μόνο μέ λογισμούς, μέ δολιότητα καί ἀπάτη, προξενοῦν καί στόν ἑαυτό τους καί σ᾿ ἐμᾶς τήν κόλαση»

  Ἅγιος Ἡσύχιος

«Συμβουλές γιά τό ἦθος τῶν ἀνθρώπων

καί τήν ἐνάρετη ζωή…»

 172. Ἀλλοίμονο στόν ἐσωτερικό ἄνθρωπο ἀπό τά ἐξωτερικά. Γιατί πολύ θά στεναχωρηθεῖ ὁ ἐσωτερικός ἄνθρωπος ἀπό τίς ἐξωτερικές αἰσθήσεις. Καί ἀφοῦ στεοχωρηθεῖ, θά χρησιμοποιήσει μαστίγιο κατά τῶν ἐξωτερικῶν αἰσθήσεων. Ἐκεῖνος πού τά ἔχει ὑποστεῖ αὐτά, ἐννοεῖ τά λεγόμενα.

  173. Ἄν ὁ ἐσωτερικός μας ἄνθρωπος νήφει, κατά τούς πατέρες, εἶναι σέ θέση νά φυλάξει καί τόν ἔξω ἄνθρωπο. Ἀλλά ἐμεῖς καί οἱ κακοῦργοι δαίμονες ἀπό κοινοῦ διαπράττομε τίς ἁμαρτίες. Καί οἱ δαίμονες μόνο μέ λογισμούς, δηλαδή μέ φανταστικές εἰκόνες, ζωγραφίζουν στό νοῦ ὅπως θέλουν τήν ἁμαρτία· ἐμεῖς ὅμως καί μέ λογισμούς ἐσωτερικώς καί μέ ἔργα ἐξωτερικῶς.

«Ἡ ἀντίρρηση ἀπόστομώνει, ἐνῶ ἡ ἐπίκληση τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ διώχνει ἀπό τήν καρδιά τούς πονηρούς λογισμούς»

    Ἅγιος Ἡσύχιος

«Συμβουλές γιά τό ἦθος τῶν ἀνθρώπων

 καί τήν ἐνάρετη ζωή…»

  142. Ὅπως εἶναι ἀδύνατο νά περάσει κανείς μεγάλο πέλαγος χωρίς μεγάλο πλοῖο, ἔτσι εἶναι ἀδύνατο νά διώξει κανείς μιά προσβολή ἑνός πονηροῦ λογισμοῦ χωρίς τήν ἐπίκληση τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ.
143. Ἡ ἀντίρρηση ἀποστομώνει, ἐνῶ ἡ ἐπίκληση τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ διώχνει ἀπό τήν καρδιά τούς πονηρούς λογισμούς. Ὅταν ἡ προσβολή τοῦ πονηροῦ λογισμοῦ διαμορφωθεῖ στήν εἰκόνα ἑνός αἰσθητοῦ πράγματος μέσα στήν ψυχή, π.χ. μέ τό πρόσωπο ἐκείνου πού μᾶς ἔχει λυπήσει ἤ στή φαντασία γυναικείας ὀμορφιάς ἤ χρυσοῦ ἤ χρημάτων, τό καθένα ἀπό αὐτά ὅταν ἐμφανιστεῖ στή διάνοιά μας, ἀμέσως γίνονται φανεροί οἱ λογισμοί τῆς μνησικακίας, τῆς πορνείας καί τῆς φιλαργυρίας πού τό προκάλεσαν.

«Ὅταν ἀξιωθοῦμε οἱ ἀνάξιοι νά κοινωνήσομε τά θεῖα καί ἄχραντα μυστήρια τοῦ Χριστοῦ,…..»

Ἅγιος Ἡσύχιος

«Συμβουλές γιά τό ἦθος τῶν ἀνθρώπων

καί τήν ἐνάρετη ζωή…»

 Ὅταν ἀξιωθοῦμε οἱ ἀνάξιοι νά κοινωνήσομε τά θεῖα καί ἄχραντα μυστήρια τοῦ Χριστοῦ, τοῦ Θεοῦ μας καί Βασιλιᾶ, τά φοβερά καί φρικτά, ἄς ἐπιδείξομε τότε περισσότερο τή νήψη καί τή φύλαξη τοῦ νοῦ καί τήν ἀκρίβεια, γιά νά καταφλέξει τίς ἁμαρτίες μας καί τίς μικρές καί μεγάλες ἀκαθαρσίες μας τό θεϊκό πῦρ, δηλαδή τό Σῶμα τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ.

«Ἄν ὁ ἄνθρωπος δέν κάνει τό θέλημα καί τό νόμο τοῦ Κυρίου μέσα ἀπό τήν καρδιά του, οὔτε ἐξωτερικῶς μπορεῖ νά τό κάνει εὔκολα»

 Ἅγιος Ἡσύχιος

«Συμβουλέςγιάτόἦθοςτῶνἀνθρώπων

καί τήν ἐνάρετη ζωή…»

84. Λέει ἡ Γραφή: «Ὅσοι διψᾶτε, πηγαίνετε στό νερό»¹. Ὅσοι ὅμως διψᾶτε τό Θεό, βαδίζετε μέ τήν καθαρότητα τοῦ νοῦ σας. Πρέπει ὅμως, ἐκεῖνος πού μέ τήν καθαρότητα αὐτή πετᾶ ψηλά, νά βλέπει καί κάτω τή γῆ τῆς μηδαμινότητάς του. Γιατί κανείς δέν εἶναι ὑψηλότερος τοῦ ταπεινοῦ. Ὅπως, ὅταν δέν ὑπάρχει φῶς, εἶναι ὅλα σκοτεινά καί ζοφερά, ἔτσι καί ὅταν δέν ὑπάρχει ταπεινοφροσύνη, ὅλα μας τά κατά Θεόν ἔργα εἶναι μάταια καί ἄχρηστα.

«Μένε μέσα στή διάνοιά σου διά τῆς νήψεως καί δέν θά κοπιάσεις στούς πειρασμούς»

   Ἅγιος Ἡσύχιος

«Συμβουλές γιά τό ἦθος τῶν ἀνθρώπων

καί τήν ἐνάρετη ζωή…»

Πόσο ὠφέλιμη καί τερπνή, φωτεινή καί γλυκύτατη, πανέμορφη, λαμπρή καί ὡραία ἀρετή εἶναι ἡ νήψη, ὅταν ἀπό Σένα Χριστέ μπαίνει σέ καλό δρόμο καί ὅταν ὁ ἄγρυπνος νοῦς τοῦ ἀνθρώπου τήν ἀσκεῖ μέ μεγάλη ταπείνωση. Ἁπλώνει μέχρι τή θάλασσα καί μέχρι τήν ἄβυσσο τῶν θεωριῶν τά κλήματά της καί μέχρι τῶν τερπνῶν καί θείων μυστηρίων τά βλαστάρια της1. Ποτίζει τό νοῦ πού ἀπό πολύ καιρό τόν ἔχει κατακάψει ἡ ἀσέβεια μέ τήν ἁρμύρα τῶν πονηρῶν δαιμονικῶν λογισμῶν καί τό ἐχθρικό σαρκικό φρόνημα, τό ὁποῖο εἶναι θάνατος2.

«Ἡ ἀράχνη κυνηγᾶ τίς μικρές μύγες· κι ἐσύ, ἄν ἡσυχάζεις κοπιάζοντας μέσα στήν ψυχή σου…»

      

Ἅγιος Ἡσύχιος

 24. Δέν μπορεῖ ὁ νοῦς μόνος του νά νικήσει τήν φαντασία τῶν δαιμόνων. Ἄς μήν ἔχει ποτέ κανείς τέτοιο θάρρος. Ἐπειδή εἶναι πανοῦργοι, ὑποκρίνονται ὅτι νικιοῦνται καί ἀνατρέπουν τόν ἀγωνιστή μέ τήν κενοδοξία. Ἄν ὅμως ἐπικαλεῖσαι τόν Ἰησοῦ Χριστό, τότε δέν μποροῦν οὔτε μιά στιγμή νά σταθοῦν καί νά σέ δολιευθοῦν.

    25. Πρόσεξε νά μήν ὑπερηφανευτεῖς καί σύ, ὅπως παλιά ὁ Ἰσραήλ, καί παραδοθεῖς στούς νοητούς ἐχθρούς. Γιατί ὁ παλαιός Ἰσραήλ, ἀφοῦ τόν ἐλευθέρωσε ἀπό τούς Αἰγυπτίους ὁ Θεός τῶν ὅλων, ἐπενόησε γιά βοηθό τοῦ χυτό εἴδωλο¹.

    26. Εἴδωλο χυτό νά ἐννοήσεις τόν ἀσθενή νοῦ μας, ὁ ὁποῖος ἐνόσω παρακαλεῖ τόν Ἰησοῦ Χριστό ἐναντίον τῶν πονηρῶν πνευμάτων, εὔκολα τά καταδιώκει καί μέ τεχνική μέθοδο κατατροπώνει τίς ἀόρατες καί ἐχθρικές δυνάμεις τοῦ ἐχθροῦ.

Ἡ νήψη κόβει τήν πολυλογία, τήν κατάκριση καί ὅλα τά κακά γιατί δέν ἀνέχεται νά στερηθεῖ ἐξαιτίας τους οὔτε γιά λίγο τή θεία γλυκύτητα

 

 Οσίου Ησύχιου του Πρεσβύτερου

Προς τον Θεόδουλο, λόγος περί νήψεως και αρετής χωρισμένος σε 203 κεφάλαια (τα λεγόμενα Αντιρρητικά και Ευκτικά)

Ένα θεόπνευστο κείμενο, που αποπνέει τη χάρη του Αγίου Πνεύματος

————————————————————————————————–

46. Η διαδικασία εργασίας των λογισμών είναι η ακόλουθη: 

      Πρώτο στάδιο έχουμε την προσβολή.

      Δεύτερο στάδιο έχουμε τον συνδυασμό. 

      Τρίτο στάδιο έχουμε τη συγκατάθεση, πως δηλαδή θα γίνει πράξη αυτό,
      για το οποίο συσκέπτονται οι δύο ομάδες των λογισμών. 

      Τέταρτο στάδιο έχουμε την αισθητή πράξη, δηλαδή την αμαρτία. 

Αν λοιπόν προσέχη ο νους, εφόσον είναι νηφάλιος, και φυγαδεύη αμέσως, μόλις αυτή εμφανισθή, την προσβολή του κακού λογισμού με την αντίρρηση και την επίκληση του Κυρίου Ιησού, τα επόμενα στάδια μένουν ανενέργητα. Εειδή ο πονηρός είναι νους ασώματος, Δεν μπορεί να πλανήση αλλιώς τις ψυχές παρά με φαντασίες και λογισμούς. Για το στάδιο της προσβολής λέει ο προφήτης Δαβίδ «εις τας πρωίας απέκτεινον πάντας τους αμαρτωλούς της γης» κ.λπ. (κάθε πρωί εκτελούσα τους αμαρτωλούς της γης – Ψαλμ. ρ’ 8). Ο μεγάλος Μωυσής λέει για το στάδιο της συγκαταθέσεως˙ «και ου συγκαθήση αυτοίς» (δεν θα καθήσης μαζί τους – Έξοδ. κγ’ 32).

Νά προσπαθεῖς νά μήν ἔχεις κανένα λογισμό στήν καρδιά σου οὔτε παράλογο οὔτε σωστό.

 

     Οσίου Ησυχίου του Πρεσβυτέρου

41 Όπως όσο πιο πολύ πέφτει η βροχή στη γη τόσο πιο πολύ την απαλαίνει, έτσι και τη γη της καρδιάς μας τη χαροποιεί και την ευφραίνει το άγιο όνομα του Χριστού, όταν το φωνάζουμε και το επικαλούμαστε συχνά.

42 Καλό είναι να ξέρουν, όσοι δεν έχουν πείρα του πνευματικού αγώνα, κι ετούτο, ότι εμείς οι παχυλοί, που μας χαρακτηρίζει η ροπή προς τη γη και σωματικά και πνευματικά, έχουμε εχθρούς που είναι ασώματοι, αόρατοι, κακόβουλοι, πρακτικά ικανοί να κακοποιούν, γρήγοροι και ανάλαφροι και με πείρα πολέμου από την εποχή του Αδάμ μέχρι σήμερα. 

Τους εχθρούς αυτούς δεν μπορούμε να τους νικήσουμε με κανέναν άλλον τρόπο παρά με αδιάκοπη νήψη του νου και επίκληση του Ιησού Χριστού, του Θεού και πλάστη μας. Και οι μεν αρχάριοι και χωρίς πνευματική πείρα αγωνιστές, ας αρκεστούν στην ευχή του Ιησού και στην προτροπή να δοκιμάσουν και να γνωρίσουν το καλό.

Για εκείνους όμως που έχουν πείρα του πνευματικού αγώνα η πράξη και η δοκιμασία και η ανάπαυση του καλού είναι άριστος τρόπος συμπεριφοράς και δάσκαλος. 

Ὁ Δεσπότης Θεός μᾶς δίδαξε πῶς νά παλεύουμε μέ τά πνεύματα τῆς πονηρίας

  

Λόγος  που  ωφελεί  την  ψυχή  και  σώζει  

 Μικρή Φιλοκαλία

(Κεφάλαια 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18,  από  τα 203 συνολικά)

                                                          Οσίου Ησυχίου του Πρεσβυτέρου

 

12.  Ο ΔΕΣΠΟΤΗΣ  μας που είναι και σαρκωμένος Θεός, τοποθέτησε μπροστά μας ως τύπο και υπόδειγμα κάθε αρετής του ανθρώπινου γένους και ως ανάκληση από την παλιά (την προπατορική) πτώση σαν σε ζωγραφιά τον γεμάτον (με) κάθε είδους αρετή ένσαρκο βίο του. Μαζί με όλα τα καλά που μας υπέδειξε, όταν μετά το βάπτισμα ανέβηκε στην έρημο είναι και ετούτο:

 Ότι άρχισε τη νοητή πάλη με τον διάβολο που ήρθε κοντά του με νηστεία. Με τον τρόπο αυτόν της νίκης δίδαξε και εμάς τους άχρηστους ο Δεσπότης πώς να παλεύουμε με τα πνεύματα της πονηρίας δηλαδή:

με ταπείνωση, 

νηστεία, 

προσευχή και 

νήψη. 

Και το έκανε αυτό εκείνος που δεν έχει ανάγκη τέτοιων μέσων γιατί είναι Θεός και Θεός των θεών.

  13. ΔΕΝ ΘΑ ΔΙΣΤΑΣΩ  να σου επισημάνω με γλώσσα απλή και απέριττη πόσοι τρόποι νήψεως υπάρχουν κατά την αντίληψή μου που μπορούν να καθαρίζουν τον νου από λογισμούς μολυσμένους από πάθη.

Τό φίδι βλάπτει συνήθως αὐτόν πού τό ζεσταίνει καί τό σῶμα μολύνει μέ τήν ἡδονή αὐτόν πού τό πολυφροντίζει.

 

     Λόγος  που  ωφελεί  την  ψυχή  και  σώζει  

Μικρή Φιλοκαλία

(Κεφάλαια 32-39)  από  τα 203 συνολικά)

    Οσίου Ησυχίου του Πρεσβυτέρου

32. Θα έπρεπε να αποφεύγουμε την πολλή οικειότητα και το πολύ θάρρος με τους άλλους όπως το δηλητήριο του φιδιού που λέγεται ασπίδα, και τις πολλές επαφές με τους ανθρώπους σαν φίδια και οχιές, επειδή αυτά μπορούν να οδηγήσουν πάρα πολύ γρήγορα την ψυχή σε λησμοσύνη του εσωτερικού πολέμου και να την κατεβάσουν χαμηλά απ’ την ουράνια χαρά, που πηγή της έχει την καθαρότητα της καρδιάς.

Είναι δηλαδή η καταραμένη λήθη το αντίθετο της προσοχής, όπως το νερό είναι το αντίθετο της φωτιάς˙ και είναι εχθρός της δυνατός κάθε ώρα και στιγμή.
Γιατί από τη λήθη καταντούμε σε αμέλεια, από την αμέλεια στην καταφρόνηση και την τεμπελιά και σε άτοπες επιθυμίες.
Και έτσι γυρίζουμε πάλι πίσω, όπως ο σκύλος στο ξέρασμά του.

Τρόποι νήψεως πού καθαρίζουν τόν νοῦ ἀπό ἐμπαθεῖς λογισμούς

   

Άγιος Ησύχιος ο Πρεσβύτερος: Προς τον Θεόδουλο, λόγος περί νήψεως και αρετής χωρισμένος σε 203 κεφάλαια (τα λεγόμενα Αντιρρητικά και Ευκτικά) 

 13. Τώρα, πόσοι τρόπο νήψεως υπάρχουν κατ’ εμέ, που μπορούν να καθαρίζουν τον νου από εμπαθείς λογισμούς, δε θα βαρεθώ να σου τους φανερώσω με γλώσσα απλή και χωρίς στολίδια. Επειδή δεν το έκρινα καλό, σε καιρό πολέμου πνευματικού, να κρύψω σ’ αυτό το λόγο την ωφέλεια μέσω των κομψών λόγων, και μάλιστα μιλώντας σε απλουστέρους. «Και συ, παιδί μου Τιμόθεε – λέει – πρόσεχε αυτά που διαβάζεις»(6). 

14. Ένας τρόπος νήψεως είναι να εξετάζεις συχνά και προσεκτικά την φαντασία (παράσταση) του πονηρού λογισμού, δηλ. την «προσβολή», γιατί ο σατανάς δεν μπορεί χωρίς φαντασία να δημιουργεί λογισμούς και να τους παρουσιάζει στο νου για να τον εξαπατήσει.